Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 856

Wijziging van de Wet uitkeringen
vervolgingsslachtoffers 1940–1945 in verband
met het vervallen van de grondslag naar het
inkomen in Indonesisch courant

Nr. 6

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 15 april 2014
Met belangstelling heb ik kennis genomen van het verslag van de vaste
commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het voorstel van
wet tot wijziging van de Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers
1940–1945 (Wuv) in verband met het vervallen van de grondslag naar het
inkomen in Indonesisch courant.
In deze nota naar aanleiding van het verslag beantwoord ik de gestelde
vragen, waarbij ik zoveel mogelijk de volgorde van het verslag volg.
Algemeen
De leden van de fractie van de VVD vragen de regering welke oplossingen in een overleg tussen de staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (VWS) en het bestuur van de Commissie Gelijke
Behandeling (CGB) de revue hebben gepasseerd en waarom deze
oplossingen niet hanteerbaar waren.
In het overleg tussen de staatssecretaris en de CGB is het dilemma ter
tafel gekomen dat daaruit bestond, dat beide door de CGB in haar oordeel
geopperde oplossingsrichtingen grote nadelen met zich mee zouden
brengen. Door het zonder meer schrappen van de «rupiah-grondslag»
(artikel 8, derde lid, van de Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers
1940–1945 – Wuv) zou de Wuv-uitkering naar Indonesische verhoudingen
buitenproportioneel hoog worden, hetgeen niet in overeenstemming zou
zijn met het (ook volgens de CGB: legitieme) doel van de Wuv. Kern van
de Wuv-uitkering is kort gezegd dat als iemand tijdens de Tweede
Wereldoorlog vervolging heeft ondergaan, daar blijvende geestelijke of
lichamelijke gezondheidsschade aan heeft overgehouden en daardoor in
zijn of haar verdienvermogen is aangetast, de Wuv ervoor zorgt dat deze
persoon (min of meer) kan voortleven op het levenspeil van vóór de
vervolging.
De door de CGB aangedragen alternatieve oplossing – invoering van het
woonlandbeginsel in alle (circa 60) buitenlanden waar uitkeringsgerechtigden wonen – zou in ieder geval voor de gerechtigden in een

kst-33856-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 856, nr. 6

1

niet-Westers land tot een forse verlaging van hun uitkering leiden; de
uitkering naar het welvaartspeil in Nederland (in euro’s) wordt in dat geval
immers vervangen door een uitkering naar het (lagere) welvaartspeil in
het woonland. Daarnaast concludeerde de Pensioen – en Uitkeringsraad
(PUR) in de gevraagde uitvoeringstoets, dat de eerdergenoemde
alternatieve oplossing uitvoeringstechnisch buitengewoon complex of
zelfs nagenoeg onuitvoerbaar is (Tweede Kamer, 2008–2009, 20 454, nr. 93
en Tweede Kamer, 2009–2010, 20 454, nr. 98).
De leden van de VVD-fractie merken op dat de PUR en Sociale Verzekeringsbank (SVB) hebben aangegeven dat voor de komende jaren een sterk
dalende trend te zien zal zijn in de programma-uitgaven. Zij vragen of de
regering een langjarige raming van de betreffende uitgaven kan geven?
De door de PUR en de SVB voor de jaren 2013- 2018 opgestelde meerjarenraming voor de Wuv laat het volgende verloop zien (miljoenen €,
prijspeil 2013):
2013: 170.0
2014: 163,7
2015: 155,9
2016: 148,1
2017: 140,8
2018: 133,3
De leden van de fractie van de SP stellen een aantal vragen die betrekking
hebben op het overleg dat het CGB-bestuur met de staatssecretaris van
VWS heeft gehad. Zij vragen de regering waarom het op niets is uitgelopen. Welke verschillen van inzicht bestonden er tussen de staatssecretaris en het CGB-bestuur? Zijn er tijdens dit overleg door het CGB-bestuur
voorstellen gedaan om het verboden onderscheid op te lossen? Zo ja, kan
de regering de genoemde leden op de hoogte stellen van die voorstellen?
Graag willen zij weten wanneer er voorstellen zijn gedaan en waarom die
voorstellen niet acceptabel waren voor de staatsecretaris.
Tijdens het overleg met de toenmalige staatssecretaris zijn door de CGB
geen nieuwe voorstellen gedaan. Ter tafel lagen de oplossingsrichtingen
zoals opgenomen in het oordeel van de CGB. In het antwoord op de vraag
van de VVD-fractie hiervoor over hetzelfde overleg, is aangegeven
waarom de twee door de CGB voorgestelde oplossingen niet acceptabel
waren voor de staatssecretaris.
De leden van de fractie van de SP vragen de regering verder in te gaan op
de vraag waarom voor de terugwerkende kracht niet is gekozen voor de
datum waarop de CGB haar oordeel gaf, namelijk 16 augustus 2007. Deze
leden vragen de regering waarom zij alleen formeel juridisch redeneert en
niet ingaat op de morele waarde van de CGB-uitspraak op 16 augustus
2007.
De leden van de fractie van D66 willen eveneens weten waarom op het
punt van de terugwerkende kracht is gekozen voor de datum van de
uitspraak van de CRvB en niet voor de datum van het oordeel van de CGB
(«rechtskracht» CGB). Deze leden stellen vast dat afgezien van de
motivering dat een oordeel van de CGB geen formele rechtskracht bezit,
het (theoretisch) mogelijk is dat ook de uitspraak van de CGB stand kan
houden in het recht op basis van algemene beginselen van behoorlijk
bestuur.
Het nu bij uw Kamer aanhangige wetsvoorstel dat ziet op het schrappen
van het gewraakte artikel is een direct gevolg van de uitspraak van de
CRvB. Gezien het juridisch bindende karakter van de rechtelijke uitspraak
(anders dan een oordeel van de CGB), heb ik ervoor gekozen de wet te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 856, nr. 6

2

laten terugwerken tot 20 december 2012, de datum waarop de CRvB zijn
uitspraak heeft gedaan. Voor een langere terugwerkende kracht –
bijvoorbeeld tot 16 augustus 2007, de datum van het oordeel van de CGB
– zie ik geen aanleiding. In mijn antwoord op vragen van de VVD-fractie
hiervoor heb ik toegelicht waarom mijn ambtsvoorganger heeft geoordeeld geen beleidsmatige consequenties te kunnen verbinden aan het
CGB-advies uit 2007. Aan het daar al genoemde argument van de
disproportionele hoogte (in relatie tot het algemene welvaartspeil in
Indonesië) van de uitkering op euro-grondslag, voeg ik nog toe, dat een
terugwerkende kracht tot 16 augustus 2007 een (incidenteel) extra
budgettair beslag zal kennen in de ordegrootte van € 50 miljoen.
Over het in dit verband door de D66-fractie ingebrachte aspect van de
algemene beginselen van behoorlijk bestuur, merk ik het volgende op.
Voorop zij gesteld dat de algemene beginselen van behoorlijk bestuur
(fatsoensnormen die de overheid bij het uitoefenen van haar wettelijke
bevoegdheden in acht dient te nemen, zoals het gelijkheidsbeginsel, het
vertrouwensbeginsel en het motiveringsbeginsel) gelden bij het nemen
van besluiten in individuele gevallen en eventuele rechtelijke toetsing van
die besluiten, terwijl het in casu gaat om een wetswijziging. Ik begrijp de
vraag van de D66 fractie zo, dat net als door de fractie van de SP wordt
gevraagd waarom (op morele gronden) in het wetsvoorstel niet is
gekozen voor een terugwerkende kracht tot 16 augustus 2007. Met mijn
keuze om het voorstel te laten terugwerken tot 20 december 2012
respecteer ik het besluit van mijn ambtsvoorganger om het oordeel van
de CGB uit 2007 redelijkerwijs niet te kunnen honoreren. De redenen
daarvoor heb ik hiervoor uiteengezet.
De uitspraak van de CRvB doet overigens – onder verwijzing naar de leer
van de formele rechtskracht – niks af aan de rechtmatigheid van de vóór
de datum van 20 december 2012 afgegeven Wuv-beschikkingen. De
betrokken cliënten hebben daarmee ook in de afgelopen jaren een
uitkering ontvangen vanwege de wettelijke voorziening van de Wuv, die al
sinds 1974 materieel inhoud geeft aan de «bijzondere solidariteit» vanuit
de Nederlandse samenleving met de vervolgingsslachtoffers uit de
Tweede Wereldoorlog.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M.J. van Rijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 856, nr. 6

3