Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

21 501-33

Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie

Nr. 511

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 3 november 2014
Mede namens de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu informeer
ik u over de uitkomsten van de Transportraad van 8 oktober jongstleden in
Luxemburg.
In de Raad is een uitgebreide discussie gevoerd over de marktpijler van
het Vierde Spoorpakket. De meningen over zowel het governancevraagstuk als de marktopening leken nog sterk uiteen te lopen. Tijdens de
Raad is een algemene oriëntatie bereikt over de Havenverordening. Ik ben
tevreden met het bereikte resultaat omdat daarmee de belangrijkste
doelen van Nederland worden gerealiseerd; het juridisch raamwerk,
financiële transparantie, behoud van ons arrangement voor de loodsdienstverlening en een wettelijke verankering door middel van een
verordening. Een meerderheid van de Raad is echter ook akkoord gegaan
met een voorstel van het voorzitterschap om kleinere havens uitzonderingen te bieden. Ten aanzien van deze uitzondering hebben Nederland,
Finland, Denemarken en Estland een kritische schriftelijke verklaring
afgelegd, in de verwachting dat het Europees parlement die in de verdere
onderhandelingen zal laten meewegen. In de Raad heeft Nederland
aandacht gevraagd voor het ongeluk met de MH17. De Raad toonde
medeleven met de slachtoffers en zegde steun toe aan de Taskforce van
de internationale burgerluchtvaartorganisatie ICAO.
De volgende Transportraad zal plaatsvinden op 3 december te Brussel.
De Minister van Infrastructuur en Milieu,
M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

kst-21501-33-511
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-33, nr. 511

1

Verslag Transportraad 8 oktober 2014
Onder Italiaans voorzitterschap (Minister Lupi) vond op 8 oktober 2014 in
Luxemburg de Transportraad plaats. Namens het Nederlands kabinet was
de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu aanwezig. Voor Siim
Kallas, de vicevoorzitter van de Commissie en commissaris voor
Transport, was dit waarschijnlijk de laatste Raad. Naar verwachting zal de
nieuwe commissaris voor Transport present zijn tijdens de Raad van
3 december.
En marge van de Transportraad ondertekenden 11 landen de samenwerkingsovereenkomsten voor de Raden van Bestuur van vier Europese
spoorgoederencorridors. U bent over de ondertekening uitgebreid
geïnformeerd in de brief aan uw Kamer van 13 oktober jongstleden
(Kamerstuk 21 501-33, nr. 508).
Luchtvaart
Tijdens de Raad vond een beleidsdebat plaats over de toekomstige
regelgeving over op afstand bestuurde luchtvaartuigen – Drones
(Remotely Piloted Aircraft Systems- RPAS). De Commissie benadrukte het
belang van de ontwikkeling van deze industrie voor de Europese
economie. Alle lidstaten beaamden dat. Met de Commissie werd het
belang uitgesproken voor duidelijke regelgeving omtrent privacy,
dataprotectie, productnormen, beveiliging en veiligheidsvoorschriften.
Daarnaast werd gewezen op de noodzaak van voldoende radiospectrum
voor drones. Nederland pleitte ervoor om organisaties voor privacybescherming vroegtijdig bij het beleidsproces te betrekken.
Het voorzitterschap presenteerde voorts een voortgangsrapportage over
Single European Sky (SES II). Het voorzitterschap streeft naar een
politiek akkoord in de Transportraad van 3 december.
Het punt over het vervolg van het neerstorten van de MH17 in Oekraïne
was op verzoek van Nederland op de agenda gekomen. Nadat de
Staatssecretaris had stilgestaan bij de slachtoffers en hun nabestaanden
deed zij verslag van de eerste bevindingen van het onderzoek van de
Onderzoeksraad voor Veiligheid. Tevens vroeg ze aandacht en steun voor
de speciale taskforce die in ICAO is opgericht en die moet onderzoeken
hoe de veiligheid van de burgerluchtvaart kan worden verbeterd door
duidelijke afspraken over informatie uitwisseling en adequate risicobeoordeling bij het vliegen over conflictgebieden. Namens de Raad sprak het
Italiaans voorzitterschap zijn deelneming uit voor alle slachtoffers en werd
volledige steun toegekend aan de taskforce van ICAO. De Commissie
kondigde aan met voorstellen te komen om ook in EU-verband tot
afspraken te komen.
Landtransport
Tijdens de Raad vond een beleidsdebat plaats over de marktpijler van
het Vierde Spoorpakket. Het voorzitterschap is voornemens in de
Transportraad van december de voortgang van de onderhandelingen met
het parlement over de technische pijler te agenderen. Bovendien zal
wederom de marktpijler worden geagendeerd.
In deze Raad waren de belangrijkste gesprekspunten over de marktpijler:
• Veel landen, waaronder Nederland, benadrukten het belang om de
triloog met het EP over drie technische voorstellen prioriteit te geven,
zodat nog voor het einde van 2014 overeenstemming met het EP kan
worden bereikt. Een paar lidstaten steunden de aanpak van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-33, nr. 511

2

•

•

voorzitterschap om de marktpijler en de technische pijler gelijktijdig te
agenderen.
De meeste grote Europese landen, behoudens Frankrijk, steunen
openstelling van de binnenlandse markt voor personenvervoer. Wel
tekenden deze lidstaten daarbij aan dat rekening moet worden
gehouden met specifieke omstandigheden van lidstaten en dat
spoorvervoer een publieke dienst is. Wat betreft de voorgestelde
verplichte openbare aanbesteding pleitten veel landen voor het
behoud op enigerlei wijze van de mogelijkheid voor onderhandse
gunning van vervoerscontracten. Marktwerking en verplichte aanbesteding is geen garantie voor kwaliteit, punctualiteit en innovatie
betoogden zij. Meerdere landen, waaronder Nederland, pleitten voor
langere overgangstermijnen dan de Commissie heeft voorgesteld voor
zowel verplichte aanbesteding als marktopening.
De voorgestelde eisen aan de onafhankelijkheid van de infrastructuurbeheerder liggen bij meerdere landen gevoelig. Veel landen vinden de
inrichting van de structuur van de nationale spoorsector een zaak waar
lidstaten zelf over moeten kunnen blijven beslissen. Een aantal landen
dat infrastructuurbeheer en spoorvervoer al heeft gescheiden,
waaronder Nederland, wees op het belang van het behoud van eerlijke
concurrentievoorwaarden in Europa

In de Raad werd unaniem een besluit genomen over de CBE-richtlijn
(Cross Border Exchange) ter facilitering van de grensoverschrijdende
uitwisseling van informatie over verkeersveiligheidgerelateerde
verkeersovertredingen.
Polen stelde de consequenties aan de orde van de sancties van
Rusland voor de transportsector en verzocht de Commissie om maatregelen te bestuderen om het leed in de transportsector te verzachten.
Meerdere Oost-Europese landen beaamden de zorg van Polen. Niet alleen
de uitvoer naar Rusland, maar ook transitverkeer wordt geraakt. De
Commissie deelde de zorg maar gaf ook aan in de komende tijd, ook voor
andere sectoren, geen verbeteringen te verwachten. De Commissie zal de
ontwikkelingen bestuderen.
Zeevaart
Belangrijk agendapunt was de Havenverordening ter bevordering van
de financiële transparantie tussen overheid en havenbeheerders/diensten.
Op aandringen van de meeste grote Europese landen werd voor kleinere
havens op het TEN-T netwerk een uitzondering geboden van een deel van
de transparantiebepalingen. Motief was om disproportionele administratieve lasten te vermijden voor kleinere havens. Dit werd gesteund door
een grote meerderheid. De Italiaanse voorzitter benadrukte dat aan de
Franse voorstellen de specifieke voorwaarde was toegevoegd dat publieke
financiering in alle gevallen duidelijk traceerbaar moet zijn in de
boekhouding. Finland en Nederland betreurden deze afzwakking en wezen
op het risico van misbruik. Zij zullen dat, samen met Estland en
Denemarken, vastleggen in een schriftelijke verklaring, mede in de
verwachting dat het Europees parlement dit mee zal wegen in het verdere
besluitvormingsproces.
Het in de geannoteerde agenda (Kamerstuk 21 501-33, nr. 500) aangekondigde agendapunt over de Ratificatie van het IMO STCW-F Verdrag
kwam te vervallen aangezien het voorzitterschap in de raadswerkgroep
alle tijd nodig had voor de onderhandelingen over de havenverordening.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-33, nr. 511

3

Overige Agendapunten
De Commissie deed verslag van het programma Galileo, het Europese
satellietnavigatiesysteem dat zich nu in de implementatiefase bevindt. Op
22 augustus 2014 zijn twee satellieten gelanceerd. Door het slecht
functioneren van de laatste trap van de Soyouz-raket zijn de satellieten
niet in de juiste baan terechtgekomen. Op dit moment loopt een onafhankelijk onderzoek naar de oorzaak en wat er alsnog met deze twee
satellieten kan worden gedaan. Deze mislukte lancering kan worden
gedekt binnen de bestaande EU-begroting en deze tegenslag heeft geen
gevolgen voor de einddatum van de implementatiefase.
Zoals ook tijdens de Informele Transportraad op 16 en 17 september jl. in
Milaan benadrukte het Italiaans voorzitterschap de urgentie en actualiteit
van investeringen in het Trans-Europese vervoernetwerk (TEN T) om
daarmee groei en banen te stimuleren. De Commissie onderstreepte nog
eens de grote inzet die is geleverd om een goede juridische, institutionele
en financiële basis te scheppen voor de uitvoering van het TEN T-regime
2014–2020. Commissaris Kallas riep de lidstaten op om samen met de
nieuwe Commissaris voor Transport te pleiten voor investeringen in
infrastructuur in het kader van het Jobs, Growth and Investment Package,
zoals voorgesteld door beoogd Commissievoorzitter Juncker. De
voorzitter kondigde aan voornemens te zijn de volgende Transportraad in
december Raadconclusies vast te stellen over EU2020 / TEN T.
De voorzitter stelde de verkiezingen voor de ICAO Council in 2016 aan
de orde. Op dit moment zijn er acht EU-lidstaten vertegenwoordigd in de
ICAO Council. De EU kan zich volgens het voorzitterschap niet veroorloven om in ICAO terrein prijs te geven door een zetel in de Raad te
moeten inleveren. Dit dreigt te gebeuren indien de selectieprocedure voor
de Europese kandidaten wordt aangepast en een voorkeur wordt
uitgesproken voor een niet-EU lidstaat. Een aantal landen steunden het
pleidooi van de voorzitter om deze kwestie in de Raad te bespreken en
gezamenlijk op te trekken. Daarentegen werd ook de stelling betrokken dat
deze discussie niet thuishoort in de Raad, maar in de ECAC. Daar kunnen
tenminste alle ECAC leden worden gehoord.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-33, nr. 511

4