Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

24 587

Justitiële Inrichtingen

25 295

Infectieziektenbestrijding

Nr. 780

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR RECHTSBESCHERMING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 juni 2020
De vaste commissie voor Justitie en Veiligheid heeft mij op 5 juni verzocht
om een update voorafgaand aan het notaoverleg over de Justitieketen op
30 juni 2020. Deze update betreft de situatie in het gevangeniswezen ten
aanzien van de bestrijding van het coronavirus.
U heeft daarbij verzocht specifiek in te gaan op de volgende punten:
1. de maatregelen in het gevangeniswezen om corona buiten te houden;
2. mogelijke versoepelingen (in het licht van het perspectief voor
gedetineerden) zoals in de rest van de samenleving;
3. vanaf wanneer het weer mogelijk wordt bezoek te ontvangen van
partners en kinderen;
4. personele inzet;
5. meerpersoonscelgebruik;
6. detentiefasering;
7. de mogelijkheden voor gedetineerden contact te hebben met hun
naasten (zijn er genoeg telefoons, werkt de videoverbinding wel altijd,
etc.);
8. het testbeleid van medewerkers en gevangenen;
9. of er genoeg beschermingsmiddelen zijn voor alle medewerkers.
Ik heb uw Kamer in mijn brieven van 13 en 15 maart en 2 april geïnformeerd over de getroffen maatregelen in het gevangeniswezen (punt 1).1
Op 29 mei en 15 juni heb ik uw Kamer vervolgens bericht over de
stapsgewijze versoepeling daarvan (punt 2) en de mogelijkheden voor
gedetineerden om weer bezoek te ontvangen (punt 3).2 In deze brief
beperk ik mij daarom tot de overige onderwerpen (punt 4 t/m 9) waarnaar
uw Kamer heeft gevraagd en geef ik tevens een doorkijk naar de situatie
voor de komende periode.

1
2

kst-24587-780
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Kamerstukken 24 587 en 25 295, nrs. 763 en 765 en Kamerstukken 35 300 VI en 25 295, nr. 114.
Kamerstukken 24 587 en 25 295, nr. 768.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 24 587, nr. 780

1

Ad 4. Personele inzet
De coronacrisis stelt onze samenleving voor grote uitdagingen en vraagt
van ons allemaal een bijzondere inspanning. Dit geldt ook voor de
medewerkers van DJI. Ik herhaal dat ik grote waardering heb voor de
wijze waarop zij zich in de afgelopen maanden aan deze moeilijke situatie
hebben aangepast. Het vraagt veel van hen om dit binnen de inrichtingen
in goede banen te leiden.
In de afgelopen maanden (januari t/m mei 2020) is de personeelsbezetting
in het gevangeniswezen en de vreemdelingenbewaring toegenomen met
ruim 405 fte (er zijn 681 medewerkers ingestroomd en 253 medewerkers
uitgestroomd). Daarmee zat eind mei de bezetting op gemiddeld 99% van
de beoogde formatie.
Het blijft van belang om nieuwe medewerkers te werven. Ook nu wordt de
werving (op digitale wijze) voortvarend voortgezet.
Het ziekteverzuim onder personeel in het gevangeniswezen steeg
aanvankelijk (eind maart) tot ca. 15%, maar is sindsdien weer gestaag
gedaald tot inmiddels (17 juni 2020) ca. 9%. Dat is nog circa 1,5% hoger
dan in de periode voor de coronacrisis. De personele bezetting is in alle
inrichtingen toereikend om de continuïteit op een veilige en verantwoorde
wijze te waarborgen.
Ad 5. Meerpersoonscelgebruik
Het gebruik van meerpersoonscellen is in de afgelopen maanden gedaald
van ca. 30% naar 12% (op 22 juni 2020). Dat was nodig om van buiten
komende gedetineerden de eerste twee weken in een eenpersoonscel te
plaatsen om te kunnen nagaan of zij coronagerelateerde klachten zouden
gaan vertonen en om gedetineerden met klachten te kunnen isoleren in
een eenpersoonscel. Zoals aangegeven in mijn brief van 25 juni jongstleden (contouren aanpak achterstanden strafrechtketen) wordt inmiddels
bezien wat de mogelijkheden zijn om de periode in de inkomstenafdeling
in een eenpersoonscel te verkorten, uiteraard met voldoende waarborgen
voor de veiligheid en gezondheid van gedetineerden en medewerkers.
Ad 6. Detentiefasering
De detentiefasering ligt niet stil. Zoals bij brief van 13 maart jl. is aangekondigd, is het verblijf in detentie van een beperkte groep gedetineerden
tijdelijk geschorst. Dit betreft gedetineerden die aan het eind van hun straf
zijn en al een groot deel van de tijd buiten de penitentiaire inrichting
verblijven. Zij verbleven op de zeer beperkt beveiligde inrichting (ZBBI).
Deze groep gedetineerden beweegt normaal gesproken dagelijks in en uit
de inrichting. Voor personeel en gedetineerden is het veiliger om deze
bewegingen zo veel mogelijk te beperken. Dit doen we door langer
aaneengesloten verlof te verlenen waarbij het verlof wordt uitgevoerd met
inzet van elektronische monitoring. Daarnaast is de plaatsing van nieuwe
gedetineerden in een ZBBI opgeschort. Andere stappen binnen de
detentiefasering, zoals het penitentiair programma vinden wel plaats.
Inmiddels bent u geïnformeerd dat de detentiefasering geleidelijk aan
verder wordt uitgebreid. Hiermee wordt ook verlof voor deze doelgroep
weer mogelijk.
Ad 7. De mogelijkheden voor gedetineerden contact te hebben
met hun naasten
Contact met familieleden en naasten is voor iedereen van belang, ook
voor gedetineerden. Om de opschorting van bezoek en verlof te compen-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 24 587, nr. 780

2

seren zijn de mogelijkheden voor beeldbellen (Skype) in hoog tempo
vergroot. Binnen een week na de maatregelen waren er hiervoor 400
tablets beschikbaar. Voor 8.500 justitiabelen beschikt DJI inmiddels over
850 tablets met een veilige Skypeverbinding voor alle inrichtingen. Dit
werkt goed: gedetineerden hebben veel meer mogelijkheden voor
persoonlijk contact met vrienden of familie, ook als deze bijvoorbeeld in
het buitenland verblijven. Daarnaast houden gedetineerden de
mogelijkheid tot telefonisch contact.
Ad 8. & 9. Testbeleid en beschermingsmiddelen
DJI volgt de richtlijnen van het RIVM. Medewerkers nemen bij coronagerelateerde klachten contact op met de leidinggevende en blijven zoveel
mogelijk thuis. Met ingang van 1 juni 2020 kan iedereen met klachten
passend bij een coronavirusinfectie zelf de GGD bellen voor een test.
Justitiabelen met corona-gerelateerde klachten worden getest en
geïsoleerd. Conform de richtlijnen gebruiken alleen medisch personeel en
medewerkers die in direct contact komen met (mogelijk) besmette
justitiabelen, beschermingsmiddelen. DJI beschikt over voldoende
voorraad van deze middelen.
Vervolg versoepeling bezoek en verlof
Als het gaat om het aantal besmettingen, zowel landelijk als binnen de
inrichtingen van DJI, zijn er geen contra-indicaties qua besmettingen om
een nieuwe vervolgstap te kunnen zetten in de versoepeling van de regels
rond bezoek en verlof.
Gevangeniswezen
Zoals gemeld in mijn brief van 15 juni jl. heb ik alle inrichtingen van DJI
toegestaan het bezoek weer op te starten. Voor de penitentiaire inrichtingen geldt dat daartoe eerst aan de voorwaarden voor veilig bezoek
voldaan dient te zijn. Zo goed als alle inrichtingen zijn hiermee gestart.
Inmiddels kan in 19 van de 27 inrichtingen weer fysiek bezoek worden
ontvangen.
De volgende stap in het verruimen van de bezoekregeling, beoogd per
1 augustus, is het mogelijk maken dat een gedetineerde meer dan één
bezoeker per bezoekmoment ontvangt. Het zal echter per inrichting
verschillen of en wanneer dit mogelijk wordt, gelet op het – ook met
hogere bezoekersaantallen – kunnen blijven voldoen aan de
RIVM-richtlijnen, zoals het houden van 1,5 meter afstand. Het streven is
bovendien om met ingang van augustus de verlofmogelijkheden ten
behoeve van re-integratie weer toe te staan, indien dit niet digitaal kan.3
TBS-klinieken en jeugdinstellingen
Voor de maatregelen rond verlof geldt dat per 30 juni a.s. voor de
tbs-klinieken en jeugdinrichtingen de tijdsduur van onbegeleid verlof in
tbs-klinieken en jeugdinrichtingen kan worden uitgebreid. Ook kunnen er
tijdens deze verloven meer doelgerichte activiteiten worden gedaan, zoals
boodschappen of een bezoek aan de gemeente. Tevens wordt de tijdsduur
voor bezoek uitgebreid.
Vanaf augustus zal, als de situatie dat toelaat, verlof en bezoek in de
tbs-klinieken en jeugdinrichtingen weer volgens het normale stappenplan
plaatsvinden, zoals dat ook voor de coronacrisis gold.
3

Het betreft enkel verlof ten behoeve van re-integratie op de vijf basisvoorwaarden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 24 587, nr. 780

3

Tot slot
In de afgelopen maanden heb ik u regelmatig bericht over de situatie in
het gevangeniswezen. Dat gold zowel voor de start van de maatregelen
als voor de versoepeling ervan. Met deze brief sluit ik deze informatieverstrekking hierover af. Zoals aangegeven in mijn brief over de aanpak van
de ontstane voorraden zal ik u in dat kader informeren over de voortgang.
De Minister voor Rechtsbescherming,
S. Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 24 587, nr. 780

4