Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

27 923

Werken in het onderwijs

Nr. 104

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 november 2010
Hierbij zend ik u mijn reactie op het artikel van de heer Dronkers over zijn
onderzoek: «De relatie tussen leerkrachtentekort en de taal- en natuurkundekennis en vaardigheden van 15 jarige leerlingen», zoals verzocht door
de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
(2010D37785). Deze reactie is in lijn met de beantwoording van de vragen
van het lid Van der Ham d.d. 27 september over dit onderzoek
(Aanhangsel Handelingen II, Vergaderjaar 2010–2011, nr. 64).
Met belangstelling heb ik kennis genomen van het bovengenoemde
artikel van De heer Dronkers. Ik onderschrijf evenals hoogleraar Jaap
Dronkers het belang van voldoende en goed gekwalificeerde leraren voor
de kwaliteit van ons onderwijs. Met het doorzetten van het actieplan
Leerkracht van Nederland door dit kabinet wordt verder geïnvesteerd in
de aanpak van het kwantitatieve en kwalitatieve tekort op de onderwijsarbeidsmarkt. De investeringen op basis van het actieplan Leerkrachtnemen
ieder jaar toe, tot € 1 miljard structureel in 2020. Naast de investeringen in
extra beloningsmaatregelen gaat het om investeringen in scholing
(lerarenbeurs) en de kwaliteit van de lerarenopleidingen.
In het actieplan en de convenanten die daarover per sector zijn gesloten
met de sociale partners, staat vastgelegd dat schoolbesturen extra geld
krijgen om meer leraren in een hogere schaal te kunnen belonen. Dit
vergroot de loopbaanmogelijkheden en de aantrekkelijkheid van het
lerarenberoep. Bovendien drukken betere salarissen de maatschappelijke
waardering uit voor docenten. En het werkt. In het voortgezet onderwijs in
de Randstad is het afgelopen jaar het aandeel leraren dat betaald wordt in
een hogere schaal met 9 procentpunt gestegen.
De meest recente arbeidsmarktramingen laten zien dat vooral in het
voortgezet onderwijs de komende jaren nog veel nieuwe leraren nodig
zijn. In deze sector ontstaat door de uitstroom van oudere leraren de
komende acht jaar een tekort van circa 3 000 voltijdbanen. Zonder de

kst-27923-104
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 27 923, nr. 104

1

beloningsmaatregelen uit het actieplan Leerkracht zou het verwachte
tekort in het voortgezet onderwijs echter twee keer zo hoog zijn. Met de
nieuwe maatregelen uit het Regeerakkoord – waaronder prestatiebeloning
– beoogt het kabinet het (verwachte) tekort verder terug te dringen.
Een goede Nederlandse score op PISA is ook voor dit kabinet erg
belangrijk. Dit past in onze ambitie om tot de top 5 van kenniseconomieën
te behoren, onder het motto: de basis op orde en de lat omhoog. De heer
Dronkers geeft aan dat leerlingen waarschijnlijk beter scoren op de
PISA-vakken als er voldoende goed opgeleide leraren voor de klas staan.
Hoeveel de gemiddelde PISA-scores van Nederland omhoog zouden gaan
bij een verdere verlaging van het kwalitatieve en kwantitatieve lerarentekort valt echter niet precies te bepalen. Overigens werd in het
PISA-rapport 2006, waarbij Science het hoofdonderwerp was, duidelijk dat
3 procent van de leerlingen in Nederland te maken heeft met vacatures in
de science-vakken. Dit lijkt gering, maar 3% staat gelijk aan 30 000
leerlingen. En iedere leerling is er één te veel. We moeten er daarom alles
aan doen om er goed opgeleide leraren voor terug te krijgen.
De heer Dronkers benadrukt de grote rol van het ouderlijk opleidingsniveau bij het bepalen van de schoolprestaties. Daarnaast is de kwaliteit
van de leraar ook een zeer belangrijke factor. Lesgeven aan kinderen met
een achterstand vraagt om specifieke kennis. Er gebeurt op dit moment al
veel om leraren hiervoor toe te rusten. Scholing is hierbij van groot
belang. Dat kan zowel via de initiële lerarenopleiding als via nascholing.
Eén van de (wettelijk vastgelegde) bekwaamheidseisen voor leraren
waartoe de lerarenopleiding opleidt, is het kunnen omgaan met diversiteit
binnen de leerlingenpopulatie en met verschillen in (culturele) achtergronden. Deze eis krijgt een nadere invulling in de generieke kennisbasis
voor de lerarenopleiding, zoals die de komende jaren ingevoerd zal
worden. Door middel van nascholing kunnen leraren deze specifieke
bekwaamheid onderhouden en/of extra aandacht besteden aan deze
bekwaamheid. Werkgevers kunnen met het oog op de samenstelling van
hun leerlingpopulatie in het kader van het personeels- en scholingsbeleid
besluiten dat nascholing van leerkrachten op dit terrein nodig is. Hiervoor
kunnen ze de middelen die ze hiertoe in de lumpsum ontvangen
aanwenden.
Ik hoop u via deze weg voldoende te hebben geïnformeerd.
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 27 923, nr. 104

2