Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

32 057

Evaluatie verantwoordingsstukken 2008

Nr. 1

BRIEF VAN DE COMMISSIE VOOR DE RIJKSUITGAVEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 september 2009
De commissie voor de Rijksuitgaven evalueert jaarlijks de behandeling
van de verantwoordingsstukken in de Kamer. Bijgaand treft u de evaluatie
aan1 van de behandeling van de verantwoordingsstukken over het jaar
2008. In deze brief zet de commissie voor de Rijksuitgaven de belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen op een rij.
Bevindingen
De commissie voor de Rijksuitgaven ziet vooruitgang bij de behandeling
van de jaarverslagen over 2008. De verbeteringen die vorig jaar zijn ingevoerd, zoals een volwaardig verantwoordingsdebat tussen alle fractievoorzitters en de minister-president en de minister van Financiën daags
na de derde woensdag in mei (Verantwoordingsdag) en het opstellen van
een verantwoordingsbrief door het kabinet, hebben ook dit jaar hun nut
weer bewezen. Zo viel het de commissie op dat er een stevig verantwoordingsdebat is gevoerd over verschillende politiek relevante en actuele
onderwerpen en dat Verantwoordingsdag op veel aandacht van de media
kon rekenen. Nieuw dit jaar was de expliciete aandacht voor dechargeverlening. Vanuit het oogpunt van de controlerende taak van de Kamer is
dechargeverlening van groot belang en deze is in het afgelopen jaar in de
praktijk ook waardevol gebleken.

1

Vastgesteld kan worden dat de behandeling van de verantwoordingstukken zowel qua procedure als in termen van politiek gewicht, steeds
meer op gelijke voet komt te staan met de begrotingsbehandeling. De
behandeling van de jaarverslagen in de commissies mochten wederom
op de nodige belangstelling rekenen, al er is wel een lichte daling te zien
in de opkomst tijdens de wetgevingsoverleggen en het gebruik van
rapporteurs. Wel bleek, evenals vorig jaar, dat in de commissies waar
gebruik werd gemaakt van een rapporteur, over het geheel genomen
meer en een gestructureerde aandacht was voor de kwaliteit van het
jaarverslag.

KST134564
0809tkkst32057-1
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 057, nr. 1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

1

De commissie voor de Rijksuitgaven signaleert op grond van de evaluatie
dat er niettemin nog verbeterpunten zijn:
– de effecten en kosten van beleid zijn nog steeds niet inzichtelijk;
– de kabinetsdoelstellingen zijn nog steeds niet afrekenbaar;
– hoewel er wel meer jaarverslagen zijn met beleidsconclusies, zijn veel
beleidsconclusies nog vaag of oppervlakkig geformuleerd;
– het experiment Verbetering verantwoording en begroting blijkt nog
niet de gewenste uitwerking te hebben;
– de voorlichting rondom dechargeverlening verbeterd kan worden.
Conclusies en aanbevelingen
Op basis van de evaluatie en gegeven de hiervoor genoemde bevindingen
wil de commissie voor de Rijksuitgaven de volgende punten onder de
aandacht van de Kamer en de vaste commissies brengen.

1. Huidige opzet van het verantwoordingsproces consolideren
De opzet van het verantwoordingsproces kwam dit jaar overeen met het
proces van vorig jaar. De commissie voor de Rijksuitgaven pleit ervoor om
deze opzet te handhaven.

2. Meer politieke focus in de verantwoordingsstukken
Het kabinet heeft ook dit jaar verschillende toezeggingen gedaan (zowel in
het plenaire verantwoordingsdebat als in de commissiegewijze behandeling) om volgend jaar te komen tot verbeteringen op het vlak van de afrekenbaarheid van het beleidsprogramma. De motie-Pechtold en de reactie
van het kabinet hierop lijken een goede aanzet te bieden om de controleerbaarheid van de kabinetsdoelstellingen te verbeteren. Het is zaak dat
de Kamer, respectievelijk de desbetreffende vaste commissie, daar
volgend jaar scherp op zullen toezien.
Een andere aanzet om de inhoud van de verantwoordingsdebatten meer
scherpte te geven is de suggestie om het verantwoordingsdebat in 2010
nog meer te focussen op een beperkt aantal thema’s. De commissie voor
de Rijksuitgaven heeft het voornemen om in september 2009 een voorstel
voor te selecteren thema’s aan de Kamer voor te leggen.

3. Nieuwe invulling van déchargeverlening continueren
De nieuwe invulling van dechargeverlening is in het afgelopen jaar in de
praktijk waardevol gebleken. Wel blijkt dat er sprake was van enige
onwennigheid met het fenomeen dechargeverlening en dat er sprake was
van variëteit in de wijze waarop de commissies hieraan invulling hebben
gegeven. Een belangrijk aandachtspunt dat de commissie voor de Rijksuitgaven zelf ter hand zal nemen is een verdere verbetering van de voorlichting aan de vaste en algemene commissies, gericht op een
eenduidigere aanpak.
De voorzitter van de commissie voor de Rijksuitgaven,
Aptroot
De griffier van de commissie voor de Rijksuitgaven,
Groen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 057, nr. 1

2