Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3390
Vragen van het lid Wiegman-Van Meppelen Scheppink (ChristenUnie) aan
de staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie over het
aanleggen van graanvoorraden in Nederland (ingezonden 17 augustus 2012).
Antwoord van staatssecretaris Bleker (Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie), de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu) (ontvangen
6 september 2012).
Vraag 1
Kent u de berichten «Nederland moet graan hamsteren»1 en «Hamsteren
graan werkt averechts»?2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat is momenteel de situatie op de Nederlandse graanmarkt? Is er reeds
sprake van krapte, waardoor afnemers van graan in de problemen
komen? Hoe groot zijn de effecten van een hogere graanprijs voor de
consument?
Antwoord 2
De situatie op de Europese graanmarkt is stabiel. Er is geen sprake van krapte
op de markt, de verwerkende sectoren en handel zijn prima in staat om
risico’s in de tijd te spreiden en zelf voorraden aan te houden. De Europese
Unie is een netto-exporteur van granen. Half augustus bedroeg de netto
export 1 250 000 ton graan. De effecten van een hogere graanprijs voor de
consument laten zich moeilijk concreet vertalen. Sinds 2007 zijn de prijzen
voor voedingsmiddelen gestegen maar in verhouding niet meer dan de
gemiddelde inflatie. Het aandeel van graan in de kostprijs van bijvoorbeeld
brood is beperkt.
Vraag 3
Wat is uw reactie op de oproep van LTO-voorzitter Albert-Jan Maat om in
Nederland graanvoorraden aan te leggen om de graanprijzen te stabiliseren?

1
2

ah-tk-20112012-3390
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

Trouw, 15 augustus 2012
ND, 16 augustus 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Deze vraag heb ik beantwoord in mijn brief van 15 augustus 2012 (onze
referentie 288507).
Vraag 4
Is het waar dat Duitsland een «geheime graanvoorraad» heeft voor een jaar?
Zo ja, was dit u bekend, en wat is hierop uw reactie?
Antwoord 4
Het is mogelijk dat enkele lidstaten (meer in het bijzonder een aantal van de
nieuw toegetreden lidstaten in Oost-Europa) al voor hun toetreding tot de
Europese Unie een graanvoorraad hadden, die bedoeld is voor crisissituaties
als bijvoorbeeld een oorlog of nucleaire ramp.
Dit betreft een voorraad welke los staat van het granenmarktordeningsbeleid
binnen de Europese Unie. Het is aan de lidstaten zelf om te bepalen of zij een
voorraad bedoeld voor voornoemd gebruik aanhouden.
Lidstaten zijn wel gehouden het beheer van deze voorraden zodanig vorm te
geven dat dit geen verstorend effect heeft op de goede werking van het
communautaire granenmarktordeningsbeleid binnen de Europese Unie.
Maatregelen in het kader van wereldmarktprijsverstoring en gevaar voor de
voorziening op de communautaire markt zijn daarmee aan de Commissie
voorbehouden.
Vraag 5
Op welke wijze wordt momenteel in Europees en internationaal verband actie
ondernomen om de prijsstijgingen op de graanmarkt op te vangen, en wat is
uw inzet in dit verband?
Antwoord 5
Zowel de Europese Commissie als de FAO volgen de ontwikkelingen op de
graanmarkt nauwlettend. Dit heeft geen aanleiding gegeven tot het ondernemen van acties.
Vraag 6
Bent u ervan op de hoogte dat in de VS de krapte op de graanmarkt voor een
groot deel wordt veroorzaakt door het verplichte gebruik van maïs voor de
productie van biodiesel? Wat zijn de effecten van het Europese biobrandstoffenbeleid op de Europese en Nederlandse graanmarkt?
Antwoord 6
De situatie op de graanmarkt in de Verenigde Staten wordt veroorzaakt door
de verwachting dat een deel van de oogst lager zal uitvallen dan oorspronkelijk voorzien.
Het verbruik van graan voor de productie van biobrandstoffen in de EU voor
het marktjaar 2012–2013 is door de Europese Commissie voorzien op 9,8
miljoen ton. Het totaal verbruik van graan in de Europese Unie is echter voor
dezelfde periode voorzien op 274,3 miljoen ton. Het verbruik voor ethanol/
biobrandstof maakt daarmee ongeveer 3% uit van het totaal van het
Europees verbruik. Een deel van het verwerkte graan voor ethanol/
biobrandstof wordt echter ook verwerkt als bestanddeel voor veevoedergrondstoffen.
Vraag 7
Deelt u de mening dat de effecten van het biobrandstoffenbeleid op de
voedselmarkten- en prijzen eerst duidelijk moeten zijn, voordat tot verhoging
van het Europese bijmengpercentage kan worden overgegaan, zeker gezien
de huidige structureel hoge graanprijzen?
Antwoord 7
De zorg over de mogelijke effecten van het biobrandstoffenbeleid op de
voedselmarkten en prijzen wordt serieus genomen. De beschikbaarheid en
prijs van voedsel wordt door diverse factoren bepaald. De productie van
biobrandstoffen levert hieraan een beperkte bijdrage. Op dit moment is er
geen sprake van een verhoging van het Europese bijmengpercentage. Wel is
de Europese Commissie voornemens eind 2012 te rapporteren over de
gevolgen van het Europese biobrandstoffenbeleid voor de sociale duurzaam-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2

heid. Ook de beschikbaarheid en prijzen van voedsel zullen in deze rapportage een rol spelen. In oktober 2012 zal uw Kamer nader worden geïnformeerd over de uitvoering van de motie Leegte, Jansen en Dikkers (TK
2011–2012, 30 872, nr. 120) en de consequenties hiervan op het nationale
biobrandstoffenbeleid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

3