Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2059
Vragen van het lid Omtzigt (CDA) aan de staatssecretaris van Financiën over
de Wet op de Omzetbelasting (ingezonden 4 maart 2011).
Antwoord van staatssecretaris Weekers (Financiën) (ontvangen 1 april 2011).
Vraag 1
Herinnert u zich het wetsvoorstel dat ertoe strekte een drietal richtlijnen te
implementeren in de Wet op de Omzetbelasting 1968?1 Deelt u de mening dat
het voor het Nederlandse bedrijfsleven van groot belang is dat de afhandeling van internationale BTW zo goed mogelijk verloopt?
Antwoord 1
Ja; ja.
Vraag 2
In hoeverre heeft u met het bedrijfsleven overleg over de ervaringen met
voornoemd wetsvoorstel? Wat zijn de ervaringen? Is er een bepaald
informatieloket dat ondernemers kunnen raadplegen?
Antwoord 2
Voorafgaand aan en in de eerste periode na invoering van het wetsvoorstel is
met het bedrijfsleven overleg gepleegd over uitvoeringsaspecten van het
wetsvoorstel. Daarbij zijn naast het nieuwe elektronische proces voor
BTW-teruggaaf geen bijzondere aandachtspunten naar voren gekomen. Ook
is in overleg met de ondernemingsorganisaties voorlichting gegeven aan het
bedrijfsleven. Informatie over de onderhavige wetgeving kan bij de Belastingdienst worden verkregen via de reguliere kanalen, zoals de internetsite van de
Belastingdienst en Belastingtelefoon voor ondernemers. Daarnaast kunnen
individuele ondernemers met meer specifieke vragen zich wenden tot de
regio-eenheid van de Belastingdienst waar zij onder vallen.
Waar het gaat om het nieuwe proces voor BTW-teruggaaf wordt, mede
vanwege de in 2010 opgetreden opstartproblemen, regulier overleg gevoerd
met de meest betrokken koepelorganisaties. De Tweede Kamer is hierover
geïnformeerd in de zevende halfjaarsrapportage Belastingdienstaangeboden
door de staatssecretaris van Financiën d.d. 23 december 2010 (Kamerstukken
II, 31 066, nr. 98).

1

ah-tk-20102011-2059
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Kamerstukken II, 31 907.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Vraag 3
Bent u ervan op de hoogte dat op grond van de Europese BTW-richtlijn
lidstaten voor Business to Business (B2B) een verleggingsregeling kunnen
opnemen in hun nationale wetgeving, waardoor deze diensten op grond van
een uitzonderingsregel zijn belast in het land waar de afnemer is gevestigd?
Kunt u aangeven hoe een ondernemer hiermee moet omgaan? Moet een
ondernemer voor iedere EU-lidstaat waar hij diensten verricht onderzoeken
hoe de dienst aldaar in de heffing wordt betrokken? Wordt hierover in het
BTW-Comité overleg gevoerd?
Antwoord 3
Ingevolge de Europese BTW-richtlijn geldt voor grensoverschrijdende
business to business (B2B) diensten als hoofdregel dat deze altijd belastbaar
zijn in de lidstaat van de afnemer. Daarbij moet de BTW over die dienst
steeds worden afgedragen door die afnemer. Het gaat hierbij derhalve om
een verlegging van de belastingschuld naar de afnemer en niet om een
verlegging van de plaats van dienst. Met de verlegging van de belastingschuld wordt bereikt dat de ondernemer die de dienst verricht zelf geen
aangifte behoeft te doen in een lidstaat waar hij niet voor de BTW is
geregistreerd.
Er zijn ook grensoverschrijdende B2B-diensten in de EU die niet onder
bedoelde hoofdregel vallen. Het kan daarbij gaan om bijvoorbeeld schilderwerk dat een Nederlandse ondernemer verricht aan een pand in een andere
lidstaat. In dit geval is de dienst belast in de lidstaat waar dit pand staat.
De richtlijn laat in het geval van deze niet-hoofdregel diensten de keuze aan
de lidstaat waar die dienst wordt verricht, of zij voor dergelijke diensten ook
een verleggingsregeling wil toepassen waardoor de afnemer, indien
gevestigd in die lidstaat, de belasting moet voldoen in plaats van de
dienstverrichter. Sommige lidstaten, waaronder Nederland, hebben er
daarom voor gekozen ook voor niet-hoofdregel diensten de verleggingsregeling toe te passen, andere niet.
Nederlandse ondernemers die niet-hoofdregel B2B-diensten verrichten in
andere lidstaten moeten zich er van vergewissen of zij in die lidstaat zelf de
BTW moeten voldoen dan wel dat hun afnemer daartoe gehouden is. De
situatie kan zoals hiervoor aangegeven verschillen tussen de lidstaten, wat
voortvloeit uit de huidige richtlijnbepalingen. Het BTW-Comité overlegt
daarover niet omdat dit comité raadgevend is en zich in het bijzonder richt op
de interpretatie van de bestaande communautaire BTW-regelgeving zoals
vervat in de Europese BTW-richtlijn. De uitgangspunten die zijn vastgelegd in
deze regelgeving en hun feitelijke gevolgen maken derhalve geen deel uit van
de beraadslagingen in het BTW-Comité.
Vraag 4
Bent u bekend met het feit dat – behalve het feit dat bovenstaande verleggingsregeling niet in iedere EU-lidstaat op dezelfde wijze wordt toegepast –
ook op het gebied van de BTW-vrijstellingen verschillen tussen EU-lidstaten
zitten? Kunt u aangeven hoe ondernemers hiermee omgaan, aangezien dit
mede relevant is voor de listingsverplichting die geldt voor grensoverschrijdend dienstenverkeer binnen de EU?2 Wordt hierover in het BTW-Comité
overleg gevoerd?
Antwoord 4
Ja, de BTW-richtlijn kent verplichte en optionele vrijstellingen. Dientengevolge kiest de ene lidstaat wel voor invoering van een optionele vrijstelling
en de ander niet. De verplichte vrijstellingen – het merendeel – gelden in alle
lidstaten. Daarnaast kent de richtlijn ook nog een lijst met handelingen die
lidstaten in afwijking van de richtlijn na toetreding tot de EU mogen blijven
belasten of vrijstellen.
Ondernemers die over de nationale grenzen handel drijven zullen zich
doorgaans informeren of laten informeren over de (ondermeer fiscale)
consequenties van hun handelen. Daar waar hun dienst onder de B2Bhoofdregel valt en de daarover verschuldigde BTW verlegd wordt naar de
afnemer, is de ondernemer gehouden deze diensten per kwartaal te vermel2

Indien een dienst in een andere EU-lidstaat vrijgesteld, dan kan listing en een verwerking als
intracommunautaire prestatie in de Nederlandse aangifte BTW immers achterwege blijven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

den op de Opgaaf intracommunautaire prestaties (ICP). Vermelding kan
achterwege blijven, als die dienst in het land van de afnemer is vrijgesteld.
Tijdens de parlementaire behandeling van het toenmalige wetsvoorstel is
reeds verwoord dat de Nederlandse ondernemer die dergelijke diensten
verricht, zich zal moeten vergewissen of bedoelde diensten in de lidstaat van
de afnemer vallen onder een vrijstelling of een nultarief (Tweede Kamer,
vergaderjaar 2008–2009, 31 907, nr. 7, blz. 22 en Eerste Kamer, vergaderjaar
2009–2010, 31 907, C, onder 6).
Eén van de mogelijkheden om advies in te winnen is om bij het aannemen
van de opdracht – naast de gegevens van de afnemer die hij doorgaans
nodig zal hebben – bij de afnemer tevens te informeren welk BTW-regime in
dat land van toepassing is op deze dienst. De afnemer is immers ook gebaat
bij een juiste listing.
Het is evenwel mogelijk dat de desbetreffende ondernemer in uitzonderingsgevallen de hiervoor bedoelde zekerheid niet dan wel moeilijk kan verkrijgen.
Wanneer de ondernemer naar het oordeel van de inspecteur in die situaties
voldoende heeft geprobeerd die zekerheid te verkrijgen, is het in die gevallen
toegestaan dat hij die dienst niet vermeldt in de lijst ICP wanneer die dienst
bij verrichting in Nederland zou vallen onder een vrijstelling (dan wel onder
een nultarief). Op dit punt mag van een zorgvuldig handelende ondernemer
overigens worden verlangd dat hij bij de afnemer wel heeft geïnformeerd dat
de dienst is vrijgesteld van BTW en op grond van welke bepaling dat zo is.
Zoals hiervoor aangegeven richt het BTW-Comité zich in het bijzonder op de
interpretatie van de bestaande communautaire BTW-regelgeving zoals vervat
in de Europese BTW-richtlijn. De vaststelling van het al dan niet van
toepassing zijn van een vrijstelling in een bepaald land is echter geen
interpretatievraag waarover in het BTW-Comité wordt vergaderd.
Vraag 5
Bent u bekend met de jurisprudentie3 over de aftrek van voorbelasting in
geval van zogeheten nummerverwerving, waaruit blijkt dat het terugvragen
van BTW voor dergelijke verwervingen niet kan plaatsvinden op dezelfde
BTW-aangifte als waarop dergelijke verwervingen worden aangegeven, en de
onduidelijkheid in de literatuur over de vraag of dit ook geldt voor situaties
waarin de vereenvoudigde ABC-regeling van toepassing is?4 Kunt u hierover
duidelijkheid verschaffen?
Antwoord 5
Ja, die jurisprudentie en literatuur is mij bekend.
In de zaak Facet, zaaknummer C-536/08 en C-539/08, heeft het Hof van Justitie
uitspraak gedaan over het ontbreken van een onmiddellijk recht op aftrek
voor de zogeheten nummerverwerving. Het gaat daarbij om de intracommunautaire verwerving van goederen onder het BTW-identificatienummer van
een ondernemer in een andere lidstaat dan de lidstaat waar de goederen aan
die ondernemer worden afgeleverd. In die gevallen bestaat alleen op verzoek
recht op teruggaaf van omzetbelasting die voldaan is over de nummerverwerving als de ondernemer aantoont dat omzetbelasting is geheven over de
verwerving van de goederen in de lidstaat waar de goederen aan hem zijn
afgeleverd. Dit is wettelijk geregeld artikel 30, eerste lid, van de Wet op de
omzetbelasting 1968. De Hoge Raad twijfelde eraan of in die gevallen toch
een onmiddellijk via de aangifte te verwezenlijken recht op aftrek bestond en
de wettelijke procedure van artikel 30, eerste lid, van de Wet op de omzetbelasting 1968 strijdig is met de Europese btw-richtlijn. Het Hof van Justitie
heeft geoordeeld dat de Nederlandse teruggaafprocedure voor nummerverwervingen richtlijnconform is en dus geen onmiddellijk recht op aftrek
bestaat voor nummerverwervingen. Die procedure is ook nodig in het kader
van het voorkomen van fraude.
Hiermee heeft het Hof van Justitie echter nog geen uitspraak gedaan over het
al dan niet bestaan van een onmiddellijk recht op aftrek voor de omzetbelasting die wordt voldaan over een intracommunautaire verwerving bij de
toepassing van de vereenvoudigde ABC-levering. Wettelijk geldt daarvoor in
3
4

HvJ 22 april 2010, C-546/08 en C-539/08.
Zie «Facetten van nummerverwervingen» in BTW-Brief nr. 6/7, 2010 enerzijds en het artikel
«Three is a crowd: Hof van Justitie toont risico’s van ketentransacties» in BTW-bulletin
nummer 10, oktober 2010, anderzijds.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3

artikel 30, tweede lid, van de Wet OB 1968 ook een aparte teruggaafprocedure. Daarbij moet de ondernemer aantonen dat hij de goederen heeft
geleverd in de lidstaat van aankomst van de goederen. In de praktijk wordt
wel soepel omgegaan met het vereiste van een apart teruggaafverzoek. Als
voldaan is aan de materiële eis dat de ondernemer de goederen heeft
geleverd in de lidstaat van aankomst van de goederen, wordt de omzetbelasting wel via de aangifte omzetbelasting als voorbelasting verrekend. Ik zal
beoordelen in hoeverre het mogelijk is om voor deze gevallen te komen tot
een wettelijke vereenvoudiging van deze teruggaafprocedure.
Vraag 6
Bent u bekend met de onduidelijkheid die bestaat over de toepassing van de
verleggingsregeling indien de ondernemer die de dienst verricht over een
vaste inrichting beschikt in het land waar de dienst belast is?5 Kunt u
aangeven hoe hiermee moet worden omgegaan in de praktijk?
Antwoord 6
Er is in het gememoreerde artikel uit november 2009 inderdaad gesproken
over onduidelijkheden die naar boven zouden kunnen komen na invoering
van de nieuwe regelgeving in de gevallen waarin de ondernemer die de
dienst verricht, beschikt over een vaste inrichting in de lidstaat waar die
dienst belast is. Uit het overleg met het bedrijfsleven en de Belastingdienst is
overigens niet naar voren gekomen dat er in de praktijk veel problemen zijn
gerezen wat betreft de vaststelling of een zodanige vaste inrichting al dan
niet betrokken is bij een grensoverschrijdende B2B-dienst.
Naar aanleiding van de besprekingen in het BTW-Comité is er op dit punt
overigens een richtsnoer afgegeven, dat, evenals een aantal andere richtsnoeren, inmiddels is verwerkt in de nieuwe Uitvoeringsverordening BTW. Deze
uitvoeringsverordening, die rechtstreeks werkt, is tijdens de ECOFIN van
15 maart aanvaard, nadat daar eerder politieke overeenstemming over was
bereikt.
In de artikelen 53 en 54 van genoemde uitvoeringsverordening is nader
aangegeven hoe om te gaan met de vraag of een vaste inrichting in de
lidstaat van de afnemer al dan niet betrokken is bij een grensoverschrijdende
B2B-dienst.

5

«Enkele knelpunten in het Btw-pakket» in BTW-bulletin nummer 11, november 2009.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

4