Monitor tijdelijke verhuur
2017
Ministerie van
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties

24 oktober 2018

DATUM

24 oktober 2018

TITEL

Monitor tijdelijke verhuur 2017

ONDERTITEL

OPDRACHTGEVER

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

AUTEUR(S)

Jeroen Lijzenga

PROJECTNUMMER

2700.208

STATUS

Inhoud
1

Inleiding
1.1 Aanleiding en projectdoel
1.2 Uitvoering van het onderzoek
1.3 Betekenis van de onderzoeksuitkomsten
1.4 Opzet van het rapport

4
4
4
5
6

2

Vergunningen voor tijdelijke verhuur van woonruimte in gebouwen
2.1 Verstrekte vergunningen
2.2 Verschillen naar druk op de woningmarkt

7
7
8

3

Vergunningen voor tijdelijke verhuur van koopwoningen
9
3.1 Verstrekte vergunningen
9
3.2 Aantal koopwoningen waarvoor een vergunning voor tijdelijke verhuur is verstrekt 10
3.3 Verschillen naar druk op de woningmarkt
10

4

Vergunningen voor tijdelijke verhuur van sloop- en renovatiehuurwoningen
4.1 Verstrekte vergunningen
4.2 Aantal sloop- en renovatiewoningen waarvoor een vergunning voor tijdelijke
verhuur is verstrekt
4.3 Verschillen naar druk op de woningmarkt

12
12

5

Vergunningen voor tijdelijke verhuur van te koop staande huurwoningen

15

6

Regionale verschillen

16

Bijlage 1: Krimpregio’s

13
13

19

3

1 Inleiding
1.1 Aanleiding en projectdoel
In 2013 is in de Tweede Kamer de Leegstandwet behandeld en daarbij is vastgesteld dat er geen
cijfermatig inzicht bestaat in de tijdelijke huurcontracten en gebruikscontracten (anti-kraak overeenkomsten). Daarom is een motie door Paulus Jansen ingediend en aangenomen, waarin verzocht wordt om
een goede monitoring van de tijdelijke verhuur, zowel naar aard als omvang. Bij brief van 5 november
2013 is de Tweede Kamer geïnformeerd over de wijze waarop invulling wordt gegeven aan deze motie.
Daarbij is aangegeven ook het gebruik van antikraak in beeld te brengen. Tevens is het voornemen
uitgesproken om in beginsel uit te gaan van een monitoring gedurende drie jaar, te weten 2013, 2014 en
2015.
Na deze initiële periode van drie achtereenvolgende jaren waarin deze monitoring is uitgevoerd, is vanuit
het Ministerie van BZK besloten om ook over de jaren 2016 en 2017 de ontwikkeling van de
vergunningverlening voor tijdelijke verhuur onder de Leegstandwet te willen monitoren.
De onderzoeksvragen zijn als volgt geformuleerd:
• Breng in beeld hoeveel en welk soort vergunningen op basis van de Leegstandwet in 2017 door
gemeenten zijn verstrekt uitgesplitst naar de vier categorieën die in de Leegstandwet zijn
opgenomen:
o lege gebouwen inclusief kantoren;
o koopwoningen;
o huurwoningen die op de nominatie staan voor sloop / renovatie;
o te koop staande huurwoningen (medio 2016 nieuw toegevoegde categorie in de Leegstandwet)

1.2 Uitvoering van het onderzoek
Steekproef en respons
Om tot een betrouwbare meting te komen, zijn 251 van de 388 gemeenten in Nederland benaderd
(peiljaar 2017). Dit is gebeurd door de volgende, gestratificeerde steekproef te trekken.

Vier grote steden
Overige gemeenten >100.000
Gemeenten 50.000 - 100.000
Gemeenten 20.000 - 50.000
Gemeenten < 20.000
Totaal

Aantal per 1
januari 2017
4
27
48
191
118
388

Steekproeftrekking
4
27
30
110
80
251

Behaalde
respons, abs.
4
15
22
69
47
157

Behaalde
respons, %
100%
55%
73%
63%
59%
63%

Alle gemeenten die aan de monitor 2016 hebben deelgenomen, zijn per e-mail benaderd. De overige
geselecteerde gemeenten zijn schriftelijk benaderd om aan dit onderzoek deel te nemen; de vragenlijst
kon schriftelijk worden geretourneerd of digitaal worden ingevuld. Dit hebben 157 van de 251
uitgenodigde gemeenten gedaan. Daarmee is een respons behaald van 63%, een goede respons maar wat
lager dan in 2016, toen 75% van de uitgenodigde gemeenten de vragenlijst invulde.

2700.208 | Monitor tijdelijke verhuur 2017

4

Weging
Het opgebouwde enquêtebestand heeft betrekking op gegevens uit een steekproef onder gemeenten.
Om een betrouwbaar beeld voor geheel Nederland te krijgen, is het bestand gewogen. Die weging is als
volgt uitgevoerd:
• In eerste instantie is gewogen naar de stratificatiecellen die bij de steekproeftrekking zijn gebruikt
(weging naar de grootteklassen van gemeenten).
• Daarbinnen is een weging uitgevoerd naar de drie categorieën vergunningen:
o gebouwen: gewogen naar het inwonertal;
o koopwoningen: gewogen naar de koopwoningvoorraad;
o sloop- en renovatiehuurwoningen: gewogen naar de sociale huurvoorraad
o te koop staande huurwoningen: gewogen naar de sociale huurvoorraad.

Onderscheid naar druk op de woningmarkt
Om een beeld te krijgen van regionale verschillen naar druk op de woningmarkt, wordt op een aantal
plaatsen in de rapportage een uitsplitsing gemaakt naar de krimpregio’s versus overig Nederland. In
bijlage 1 is een overzicht opgenomen van de gemeenten die tot de krimpregio’s behoren.

1.3 Betekenis van de onderzoeksuitkomsten
Om een goed begrip te krijgen van de onderzoeksuitkomsten, is het van belang om de hooflijnen van de
Leegstandwet zoals deze geldig is per 1 juli 2017 toe te lichten. Het gaat dan om het volgende:
• In de Leegstandwet wordt de mogelijkheid van tijdelijke verhuur geboden voor de volgende vier
categorieën:
a) woonruimte in een gebouw (woningen of kamers in bijvoorbeeld een leegstaand kantoor, school
of ziekenhuis);
b) woonruimte in een te koop staande woning die nog nooit bewoond is geweest
(nieuwbouwwoning), in de 12 maanden voordat de woning leeg kwam te staan door de eigenaar
bewoond werd of in de 10 jaar voordat de woning leeg kwam te staan maar 3 jaar (geheel of
gedeeltelijk) verhuurd is geweest;
c) woonruimte in een huurwoning die gesloopt of gerenoveerd gaat worden. De renovatie of sloop
moet ingrijpend zijn en op korte termijn gepland zijn;
d) woonruimte in een huurwoning die te koop staat.
• Leegstaande gebouwen zonder woonbestemming, zoals kantoorgebouwen, mogen sinds 1 juli 2013
10 jaar als woonruimte worden verhuurd in plaats van 5 jaar. Wanneer voor het gebruik als
woonruimte een tijdelijke ontheffing van het bestemmingsplan is verleend, dan wordt de vergunning
voor tijdelijke verhuur voor dezelfde duur ineens verleend (met een maximum van 10 jaar). Een nog
lopende vergunning hoeft niet meer te worden verlengd, maar geldt alsnog voor de duur van de
ontheffing van het bestemmingsplan.
• De vergunning voor te koop staande koopwoningen wordt sinds juli 2013 voor 5 jaar ineens verleend
(voor 1 juli 2013 werd de vergunning voor twee jaar verleend en deze kon drie keer met een jaar
worden verlengd). Een nog lopende vergunning, die dus voor 1 juli 2013 is verstrekt en nog van kracht
was op 30 juni 2013, hoeft niet meer te worden verlengd, maar geldt alsnog voor 5 jaar. Particuliere
eigenaren mogen niet meer dan 2 te koop staande koopwoningen tegelijk tijdelijk verhuren.
• Sloop- en renovatiewoningen mogen sinds 1 juli 2013 maximaal 7 jaar worden verhuurd, in plaats van
5 jaar. De vergunning moet jaarlijks worden verlengd.

2700.208 | Monitor tijdelijke verhuur 2017

5

•

Per 1 juli 2016, bij de laatste wijziging in de Leegstandwet, is een gebouwcategorie toegevoegd en
mogen huurwoningen die te koop staan ook tijdelijk worden verhuurd onder de Leegstandwet.
Hiervoor mogen gemeenten een vergunning afgeven die maximaal 2 jaar geldig is, met de
mogelijkheid van verlenging met telkens een jaar en een maximumperiode van 5 jaar in totaal.

Gelet op deze wijzigingen van de Leegstandwet in 2013 en 2016 is besloten om de volgende gegevens bij
gemeenten te verzamelen: het aantal verstrekte vergunningen voor de vier gebouwcategorieën, het
aantal woonruimten waarop deze vergunningen betrekking hebben en het aantal verlengingen dat in
2016 is verleend voor sloop- en renovatiewoningen.

1.4 Opzet van het rapport
Deze rapportage betreft een terugkerende monitor die nu voor de vijfde achtereenvolgende maal is
uitgevoerd. Daarom zullen zoveel mogelijk de resultaten van de vijf onderzochte jaren worden
weergegeven en beknopt worden toegelicht indien nodig voor een correcte duiding en interpretatie van
de cijfers. Op die manier ontstaat inzicht in de ontwikkeling van de leegstand over de periode 2013-2017.
De opzet van de rapportage is als volgt:
• In hoofdstuk 2 wordt inzicht geboden in het aantal verstrekte vergunningen voor woonruimte in
gebouwen (bijvoorbeeld kantoren).
• In hoofdstuk 3 wordt een overzicht gepresenteerd van het aantal verstrekte vergunningen voor
tijdelijke verhuur van koopwoningen.
• In hoofdstuk 4 wordt een overzicht gepresenteerd van het aantal verstrekte vergunningen voor
woonruimte in een huurwoning die gesloopt of gerenoveerd gaat worden.
• In hoofdstuk 5 tenslotte wordt een overzicht gepresenteerd van het aantal verstrekte vergunningen
voor te koop staande huurwoningen.
Op een aantal plaatsen in de rapportage wordt voor 2016 en 2017 een nadere uitsplitsing gemaakt naar
gebieden met een lager druk op de woningmarkt (de krimpregio’s) en overig Nederland.

2700.208 | Monitor tijdelijke verhuur 2017

6

2 Vergunningen voor tijdelijke verhuur van woonruimte in gebouwen
In dit hoofdstuk worden de afgegeven vergunningen in beeld gebracht, voor de tijdelijke transformatie
van gebouwen. Het gaat om situaties waarbij woonruimte beschikbaar komt die in het kader van de
Leestandwet tijdelijk wordt verhuurd. Een vergunning voor tijdelijke verhuur van woonruimte in een
gebouw kan complexgewijs worden verstrekt.

2.1 Verstrekte vergunningen
Sinds 1 juli 2013 is, zoals in paragraaf 1.3 beschreven, sprake van een automatische verlenging. Een
eenmaal verleende vergunning voor tijdelijke verhuur wordt automatisch verlengd tot maximaal tien jaar,
voor zover een ontheffing van het bestemmingsplan is verkregen. Om een goed inzicht te krijgen in de
ontwikkeling tussen 2013 en de volgende twee jaren zijn in de cijfers voor 2013 de verlengingen buiten
beschouwing gelaten in de onderstaande tabel.
Tabel 2.1:

Nederland. Aantal verstrekte vergunningen voor tijdelijke verhuur van woonruimte in een gebouw, naar
gemeentegrootte, 2013 - 2017

Gemeentegrootte

Vier grote
gemeenten
Overige gemeenten >
100.000
Gemeenten 50.000 –
100.000
Gemeenten 20.000 –
50.000
Gemeenten < 20.000
Totaal

Aantal verstrekte vergunningen voor
woonruimte in een gebouw

Aantal woonruimten waarop de verstrekte
vergunningen voor woonruimte in
gebouwen betrekking heeft
20131)
2014
2015
2016
2017
0
440
331
519
954

20131)
0

2014
4

2015
6

2016
70

2017
88

0

22

359

8

63

0

622

503

223

208

0

0

220

2

51

0

0

220

65

170

113

57

384

26

19

121

167

495

353

29

21

10

22

0

7

21

40

56

0

7

134

93

990

106

228

142

1.269

1.606

1.160

1.368

1)

Exclusief verlengingen. In het eerste halfjaar van 2013 zijn 18 vergunningen voor 416 woonruimten verlengd. Vanaf 1 juli 2013
worden vergunningen automatisch verlengd voor zover een ontheffing van de bestemming is verkregen.
Bron: Monitor tijdelijke verhuur 2013 - 2017 Companen.

Bij de meting over het jaar 2016 werd vastgesteld dat de grote toename van het aantal verleende
vergunningen in 2015, in 2016 weer was afgenomen naar het niveau van de jaren vóór 2015. In 2017 is
het aantal verleende vergunningen echter weer aanzienlijk toegenomen. In 2017 werden 228
vergunningen voor de tijdelijke verhuur van woonruimte in een gebouw verleend; deze hadden
betrekking op 1.368 woonruimten. Gemiddeld had een verstrekte vergunning in 2017 betrekking op
ongeveer 6 woningen.

2700.208 | Monitor tijdelijke verhuur 2017

7

2.2 Verschillen naar druk op de woningmarkt
Tabel 2.2:

Nederland. Aantal verstrekte vergunningen voor tijdelijke verhuur van woonruimte in een gebouw, naar
woningmarktgebied, 2017

Woningmarktgebied

Aantal verstrekte vergunningen voor
woonruimte in een gebouw

Krimpregio
Overig Nederland
Totaal

2016
0
106
106

2017
0
228
228

Aantal woonruimten waarop de
verstrekte vergunningen voor
woonruimte in gebouwen betrekking
heeft
2016
2017
0
0
1.160
1.368
1.160
1.368

Bron: Monitor tijdelijke verhuur 2017 Companen.

In de krimpregio’s (zie bijlage 1 voor een overzicht van de gebieden die hiertoe gerekend worden) werden
volgens de inventarisatie geen vergunningen verstrekt voor het tijdelijk verhuren van woonruimte in een
gebouw. Dat was ook in 2016 het geval. Omdat het onderzoek is uitgevoerd onder een steekproef onder
gemeenten en niet is gebaseerd op een integrale registratie, moet rekening worden gehouden met een
zekere onnauwkeurigheid in de uitkomsten. Het is niet uitgesloten dat in krimpgebieden wel degelijk
woonruimte tijdelijk wordt verhuurd in gebouwen, het zal echter op beperkte schaal voorkomen.

2700.208 | Monitor tijdelijke verhuur 2017

8

3 Vergunningen voor tijdelijke verhuur van
koopwoningen
Het is niet goed mogelijk om op basis van de beschikbare gegevens omtrent vergunningverlening een
sluitend beeld te krijgen van het aantal te koop staande woningen dat daadwerkelijk wordt verhuurd. De
volgende factoren spelen daarbij een rol:
• Niet alle eigenaren vragen bij de gemeente een vergunning aan om hun te koop staande koopwoning
tijdelijk te verhuren. Een deel van deze eigenaren is niet bekend met de vergunningsmogelijkheid en
een deel kiest er bewust voor om geen vergunning aan te vragen, bijvoorbeeld vanwege de
administratieve rompslomp.
• Een eenmaal verstrekte vergunning betekent niet per definitie dat de vergunning ook gebruikt wordt.
Het is denkbaar dat de woning toch nog verkocht is of dat de eigenaar om andere redenen afziet van
verhuur.
• De geldigheid van de vergunningen is 5 jaar. Het is onbekend in hoeverre huiseigenaren ook de
volledige termijn van de vergunning benutten en de woning al die tijd verhuren. Een deel zal de
woning alsnog hebben verkocht en een deel zal daadwerkelijk de verhuur hebben gecontinueerd.
De uitgevoerde inventarisatie onder gemeenten heeft betrekking op het aantal verstrekte vergunningen
voor tijdelijke verhuur van koopwoningen. Het werkelijk verhuurde aantal koopwoningen wijkt
waarschijnlijk af. In de periode van economische crisis en stagnatie van de woningmarkt was het goed
mogelijk dat er in werkelijkheid meer woningen werden verhuurd dan waarvoor vergunning aangevraagd
was. Met het aantrekken van de woningmarkt is het juist denkbaar dat er van de afgegeven vergunningen
weer minder (lang) gebruik gemaakt wordt, waardoor het totaal aan woningen dat daadwerkelijk
verhuurd is onder de Leegstandwet wellicht lager ligt dan de afgegeven vergunningen doen vermoeden.
Toch is wel een duidelijke ontwikkeling in de tijd zichtbaar die aansluit bij de aantrekkende en opbloeiende
woningmarkt.

3.1 Verstrekte vergunningen
Tabel 3.1:

Nederland. Aantal verstrekte vergunningen voor tijdelijke verhuur van koopwoningen, naar gemeentegrootte, 2013 2017

Gemeentegrootte
Vier grote gemeenten
Overige gemeenten > 100.000
Gemeenten 50.000 – 100.000
Gemeenten 20.000 – 50.000
Gemeenten < 20.000
Totaal

Aantal verstrekte vergunningen voor koopwoningen
20131)
2014
2015
2016
1.468
1.485
890
489
2.266
3.340
2.007
1.189
2.321
1.902
1.490
1.069
3.644
3.536
2.529
1.633
1.137
957
722
474
10.836
11.219
7.638
4.854

2017
103
214
406
563
153
1.439

1) Exclusief verlengingen. In het eerste halfjaar van 2013 zijn bijna 3.500 vergunningen voor ongeveer 4.000 koopwoningen
verlengd. Vanaf 1 juli 2013 worden vergunningen automatisch verlengd tot een termijn van vijf jaar.
Bron: Monitor tijdelijke verhuur 2013- 2017 Companen.

Het aantal verleende vergunningen voor het tijdelijk verhuren van te koop staande woningen lag in 2014
op het hoogtepunt. In dat jaar ging het om ruim 11.000 vergunningen. Daarna is het aantal verleende
vergunningen jaarlijks gestaag afgenomen, een trend die zich in 2017 heeft doorgezet. In 2017 werden
nog zo’n 1.439 vergunning voor de tijdelijke verhuur van de te koop staande woningen verstrekt. De in

2700.208 | Monitor tijdelijke verhuur 2017

9

vier grote steden, waar de druk op de woningmarkt hoog is, nam het aantal verleende vergunningen naar
verhouding aanzienlijk sterker af dan gemiddeld (met bijna een factor 5). In de overige grote gemeenten
(meer dan 100.000 inwoners) lag de afname overigens in dezelfde orde van grootte.

3.2 Aantal koopwoningen waarvoor een vergunning voor tijdelijke
verhuur is verstrekt
In de meeste gevallen verstrekken gemeenten een vergunning voor de tijdelijke verhuur van één
koopwoning. Soms heeft een vergunning betrekking op meer woningen, bijvoorbeeld als een nieuwbouwkoopproject toch door een corporatie of belegger omgezet wordt in tijdelijke verhuur. Daarom is het
relevant om naast het hierboven gepresenteerde overzicht ook een overzicht gegeven van het aantal
koopwoningen waarop de verstrekte vergunningen betrekking hebben.
Tabel 3.2:

Nederland. Aantal koopwoningen waarvoor een vergunning is verstrekt voor tijdelijke verhuur, naar gemeentegrootte,
2013 - 2017

Gemeentegrootte

Vier grote gemeenten
Overige gemeenten > 100.000
Gemeenten 50.000 – 100.000

Aantal koopwoningen waarvoor een vergunning is verstrekt voor
tijdelijke verhuur
20131)
2014
2015
2016
2017
2.695
1.485
890
489
1032)
2.266
3.340
1.872
1.193
1702)
2.321
2.640
1.421
1.190
454

Gemeenten 20.000 – 50.000

3.998

3.750

2.953

1.750

732

Gemeenten < 20.000
Totaal

1.137
12.416

986
12.201

750
7.886

537
5.159

150
1.570

1) Exclusief verlengingen. In het eerste halfjaar van 2013 zijn bijna 3.500 vergunningen voor ongeveer 4.000 koopwoningen
verlengd. Vanaf 1 juli 2013 worden vergunningen automatisch verlengd tot een termijn van vijf jaar.
2) In verband met ontbrekende data in de opgave van enkele gemeenten opgehoogd naar het aantal afgegeven vergunningen.
Bron: Monitor tijdelijke verhuur 2013- 2017 Companen.

Evenals voor de afgegeven vergunningen, geldt voor de woningen waarop de vergunningen betrekking
hebben dat de dalende lijn van de afgelopen jaren zich in 2017 heeft voortgezet. In 2017 werd voor een
kleine 1.600 leegstaande koopwoningen een vergunning voor tijdelijke verhuur afgegeven. In alle
gemeentegrootteklassen was sprake van een daling van het aantal woningen waarvoor een vergunning
werd afgegeven.

3.3 Verschillen naar druk op de woningmarkt
Tabel 3.3:

Nederland. Aantal verstrekte vergunningen voor tijdelijke verhuur van koopwoningen, naar woningmarktgebied, 2017

Woningmarktgebied

Aantal verstrekte vergunningen voor
koopwoningen

Krimpregio
Overig Nederland
Totaal

2016
465
4.389
4.854

2017
199
1.240
1.439

Aantal koopwoningen waarvoor een
vergunning is verstrekt voor tijdelijke
verhuur
2016
2017
511
199
4.648
1.3711)
5.159
1.570

1) In verband met ontbrekende data in de opgave van enkele gemeenten opgehoogd naar het aantal afgegeven vergunningen.
Bron: Monitor tijdelijke verhuur 2017 Companen.

2700.208 | Monitor tijdelijke verhuur 2017

10

In de krimpregio’s nam het aantal verstrekte vergunning voor de tijdelijke verhuur van leegstaande
koopwoningen net als in overig Nederland tussen 2016 en 2017, af. De afname was in de krimpgebieden
naar verhouding minder groot dan die in overig Nederland. In de krimpgebieden is het soms nog minder
goed mogelijk binnen overzienbare termijn een woning te verkopen en wordt naar verhouding meer
gebruik gemaakt van de mogelijkheid de woning dan tijdelijk te verhuren. Dit beeld wordt bevestigd als
wordt gekeken naar de verhouding tussen het aantal afgegeven vergunningen en de omvang van de
koopvoorraad; in krimpgebieden worden naar verhouding van de omvang van de koopvoorraad bijna drie
maal zoveel vergunningen voor tijdelijke verhuur afgegeven als in de rest van Nederland.

2700.208 | Monitor tijdelijke verhuur 2017

11

4 Vergunningen voor tijdelijke verhuur van sloopen renovatiehuurwoningen
Als een woning binnen een paar jaar wordt gesloopt of gerenoveerd kan de woning tijdelijk worden
verhuurd. Hiervoor moet een vergunning in het kader van de Leegstandwet worden aangevraagd en die
vergunning wordt voor een tijdelijke verhuurperiode van minimaal 6 maanden en maximaal 2 jaar
afgegeven. Bij vertraging van de sloop- of renovatieplannen kan deze periode worden verlengd tot
maximaal 7 jaar, maar een verlenging van de vergunning moet jaarlijks worden aangevraagd. Er is geen
sprake van een automatische verlenging van de vergunning.

4.1 Verstrekte vergunningen
Tabel 4.1:

Nederland. Aantal verstrekte vergunningen voor tijdelijke verhuur van sloop- en renovatiewoningen, naar
gemeentegrootte, inclusief verlengingen, 2013 - 2017.

Gemeentegrootte
Vier grote gemeenten
Overige gemeenten > 100.000
Gemeenten 50.000 – 100.000
Gemeenten 20.000 – 50.000
Gemeenten < 20.000
Totaal

Aantal verstrekte vergunningen voor sloop- en renovatiewoningen, inclusief
verlengingen
2013
2014
2015
2016
2017
2.574
2.693
2.430
1.990
1.308
1.536
1.245
755
493
693
413
356
820
307
268
1.196
843
553
851
669
320
322
178
74
162
6.039
5.459
4.736
3.429
3.101

Bron: Monitor tijdelijke verhuur 2013- 2017 Companen.
Tabel 4.2:

Nederland. Aantal verstrekte vergunningen voor tijdelijke verhuur van sloop- en renovatiewoningen, naar
gemeentegrootte, exclusief verlengingen, 2013 - 2017.

Gemeentegrootte
Vier grote gemeenten
Overige gemeenten > 100.000
Gemeenten 50.000 – 100.000
Gemeenten 20.000 – 50.000
Gemeenten < 20.000
Totaal

Aantal verstrekte vergunningen voor sloop- en renovatiewoningen, exclusief
verlengingen
2013
2014
2015
2016
2017
479
700
848
783
775
924
770
141
217
378
109
201
10
130
181
603
428
60
463
561
49
122
68
58
126
2.164
2.221
1.126
1.650
2.020

Bron: Monitor tijdelijke verhuur 2013- 2017 Companen.

In 2016 werden ruim 3.400 vergunningen afgegeven voor het tijdelijk verhuren van woningen die op de
nominatie staan om gesloopt of gerenoveerd te worden. Dit was in lijn met een dalende trend in de jaren
daarvoor. In 2017 is het aantal afgegeven vergunningen verder gedaald naar zo’n 3.100 (inclusief
verlengingen). Bij gemeenten met 100.000 inwoners of meer nam het aantal verstrekte vergunning juist
(aanzienlijk) toe. Datzelfde geldt voor de kleinste gemeenten. Als de verlengingen buiten beschouwing
worden gelaten, was tussen 2016 en 2017 sprake van een toename van het aantal verstrekte
vergunningen. Mogelijk hangt de toename van het aantal vergunningen samen met een inhaalslag die
gaande is na de economische crisis en de crisis op de woningmarkt; projecten die al langer in de pijplijn
zitten zijn doorgeschoven in de uitvoering en worden nu in toenemende mate opgepakt. Door deze
ontwikkeling is dan sprake van een toename van de aanvraag van vergunningen voor nieuwe projecten.

2700.208 | Monitor tijdelijke verhuur 2017

12

4.2 Aantal sloop- en renovatiewoningen waarvoor een vergunning voor
tijdelijke verhuur is verstrekt
Tabel 4.3:

Nederland. Aantal sloop- en renovatiehuurwoningen waarvoor een vergunning is verstrekt voor tijdelijke verhuur, naar
gemeentegrootte, inclusief verlengingen, 2013 - 2017.

Gemeentegrootte
Vier grote gemeenten
Overige gemeenten > 100.000
Gemeenten 50.000 – 100.000
Gemeenten 20.000 – 50.000
Gemeenten < 20.000
Totaal

Aantal sloop- en renovatiehuurwoningen waarvoor een vergunning is
verstrekt voor tijdelijke verhuur, inclusief verlengingen
2013
2014
2015
2016
2017
5.916
5.260
5.491
3.118
2.959
2.193
3.498
1.789
2.238
2.061
2.552
1.898
1.852
2.274
2.810
1.598
1.794
979
1.461
1.188
555
589
196
283
186
12.814
13.039
10.227
9.375
9.204

Bron: Monitor tijdelijke verhuur 2013- 2017 Companen.
Tabel 4.4:

Nederland. Aantal sloop- en renovatiehuurwoningen waarvoor een vergunning is verstrekt voor tijdelijke verhuur, naar
gemeentegrootte, exclusief verlengingen, 2013 - 2017.

Gemeentegrootte
Vier grote gemeenten
Overige gemeenten > 100.000
Gemeenten 50.000 – 100.000
Gemeenten 20.000 – 50.000
Gemeenten < 20.000
Totaal

Aantal sloop- en renovatiehuurwoningen waarvoor een vergunning is
verstrekt voor tijdelijke verhuur, exclusief verlengingen
2013
2014
2015
2016
2017
2.062
820
1.650
1.119
1.631
1.205
2.131
337
1.349
676
144
256
317
731
1.664
581
1.195
272
701
824
93
389
263
196
152
4.085
4.791
2.646
4.097
4.948

Bron: Monitor tijdelijke verhuur 2013- 2017 Companen.

Het aantal woningen waar de afgegeven vergunningen voor de tijdelijke verhuur van woningen die op de
nominatie staan voor sloop of renovatie betrekking hebben, is eveneens wat afgenomen, zij het wat
minder sterk dan het aantal afgegeven vergunning. Per saldo werden vergunningen afgegeven voor wat
grotere complexen dan in 2016. Als de verlengingen buiten beschouwing worden gelaten, is deze
ontwikkeling nog sterker zichtbaar; grotere projecten lijken nu te worden opgepakt, waarbij vergunningen
betrekking hebben op meer woningen dan in het verleden.

4.3 Verschillen naar druk op de woningmarkt
Tabel 4.5:

Nederland. Aantal verstrekte vergunningen voor tijdelijke verhuur van sloop- en renovatiewoningen, naar
woningmarktgebied, inclusief verlengingen en exclusief verlengingen, 2017.

Woningmarktgebied

Krimpregio
Overig Nederland
Totaal

Aantal verstrekte vergunningen voor
sloop- en renovatiewoningen, inclusief
verlengingen
2016
2017
89
70
3.340
3.030
3.429
3.101

Aantal verstrekte vergunningen voor
sloop- en renovatiewoningen, exclusief
verlengingen
2016
2017
45
70
1.605
1.950
1.650
2.020

Bron: Monitor tijdelijke verhuur 2017 Companen.

2700.208 | Monitor tijdelijke verhuur 2017

13

Tabel 4.6:

Nederland. Aantal sloop- en renovatiehuurwoningen waarvoor een vergunning is verstrekt voor tijdelijke verhuur,
inclusief verlengingen en exclusief verlengingen, naar woningmarktgebied, exclusief verlengingen, 2017.

Woningmarktgebied

Krimpregio
Overig Nederland
Totaal

Aantal sloop- en renovatiehuurwoningen
waarvoor een vergunning is verstrekt
voor tijdelijke verhuur, inclusief
verlengingen
2016
2017
163
70
9.212
9.134
9.375
9.204

Aantal sloop- en renovatiehuurwoningen
waarvoor een vergunning is verstrekt
voor tijdelijke verhuur, exclusief
verlengingen
2016
2017
118
70
3.979
4.878
4.097
4.948

Bron: Monitor tijdelijke verhuur 2017 Companen.

In de krimpgebieden nam het aantal verstrekte vergunningen voor het tijdelijk verhuren van woningen
die op de lijst staan om gesloopt of gerenoveerd te worden af. En ook in de krimpgebieden gaat het vooral
om nieuwe vergunningen. Het aantal woningen waarop de afgegeven vergunningen betrekking hebben,
is in de krimpgebieden naar verhouding lager dan in overig Nederland. Aangetekend moet worden dat
het om kleine aantallen gaat.

2700.208 | Monitor tijdelijke verhuur 2017

14

5 Vergunningen voor tijdelijke verhuur van te
koop staande huurwoningen
Per 1 juli 2016 is er een vierde categorie toegevoegd met betrekking tot de mogelijkheid van verhuur
onder de Leegstandwet, namelijk te koop staande huurwoningen. Als een huurwoning te koop staat kan
de woning dus tijdelijk worden verhuurd. Hiervoor moet een vergunning in het kader van de Leegstandwet
worden aangevraagd waarna de woning voor een tijdelijke verhuurperiode van minimaal 3 maanden kan
worden verhuurd, met een opzegtermijn voor de verhuurder van 2 maanden. De vergunning is in eerste
instantie twee jaar geldig, met daarna de mogelijkheid om driemaal een jaar te verlengen tot een
maximum van in totaal 5 jaar.
Tabel 5.1:

Nederland. Aantal vergunningen voor de tijdelijke verhuur van te koop staande huurwoningen en het aantal woningen
waarop de verstrekte vergunningen betrekking hebben, 2016 – 2017.
Aantal vergunningen dat is verstrekt voor
tijdelijke verhuur van te koop staande
huurwoningen

Aantal woonruimten waarop de
afgegeven vergunningen betrekking
hebben

2016

2017

2016

2017

Vier grote gemeenten

0

0

0

0

Overige gemeenten > 100.000

21

0

21

0

Gemeenten 50.000 – 100.000

2

3

7

3

Gemeenten 20.000 – 50.000

39

53

39

53

Gemeenten < 20.000

0

6

0

6

Totaal
Bron: Monitor tijdelijke verhuur 2017 Companen.

62

62

67

62

Het aantal verstrekte vergunningen voor de tijdelijke verhuur van te koop staande huurwoningen is tussen
2016 en 2017 gelijk gebleven. Wat opvalt is dat het uitsluitend vergunningen betreft voor de verhuur van
één woning.

2700.208 | Monitor tijdelijke verhuur 2017

15

6 Regionale verschillen
In onderstaand kaartbeeld en de bijbehorende tabel is het aantal afgegeven vergunningen voor tijdelijke
verhuur van koopwoningen onder de Leegstandwet in 2017 per 1.000 koopwoningen in de verschillende
woningmarktregio’s weergegeven.
Figuur 6.1: Aantal verleende vergunningen voor de tijdelijke verhuur van leegstaande koopwoningen per 1.000 koopwoningen,
2017.

Bron: Monitor tijdelijke verhuur 2017 Companen.

2700.208 | Monitor tijdelijke verhuur 2017

16

Tabel 6.1:

Nederland. Aantal verleende vergunningen voor de tijdelijke verhuur van leegstaande koopwoningen per 1.000
koopwoningen, 2017.

Nr.

Woningmarktregio

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22

Amersfoort/Noord-Veluwe/Zeewolde (Gelderland)
Amersfoort/Noord-Veluwe/Zeewolde (Utrecht/Flevoland)
Arnhem Nijmegen
Drechtsteden/Hoeksche Waard/Goeree Overflakkee
Food Valley1)
Friesland
Groningen/Drenthe (Drenthe)
Groningen/Drenthe (Groningen)
Haaglanden/Midden-Holland/Rotterdam
Holland Rijnland
Limburg
Metropoolregio Amsterdam
Metropoolregio Eindhoven
Noord-Holland Noord
Noordoost Brabant
Oost Nederland (Gelderland)
Oost Nederland (Overijssel)
U16
West-Brabant en Hart van Brabant
Woongaard
Zeeland
Zwolle/Stedendriehoek

Aantal vergunningen per
1.000 koopwoningen
0,06
0,27
0,46
0,25
.
0,49
0,17
0,34
0,39
0,08
0,61
0,10
0,63
0,30
0,81
0,18
0,58
0,13
0,25
0,16
0,38
0,27

1) In de regio Food Valley zijn onvoldoende ingevulde vragenlijsten beschikbaar om een uitkomst te kunnen presenteren.
Bron: Monitor tijdelijke verhuur 2017 Companen.

Methodologische kanttekening
Het steekproefplan voor de Monitor tijdelijke verhuur 2017 is gericht op het verkrijgen van betrouwbare en
representatieve resultaten op Nederlands niveau. Het volstaat niet om een betrouwbaar regionaal beeld te geven.
De gepresenteerde uitkomsten op regioniveau moeten daarom als indicatief worden beschouwd. Toch geeft de
uitsplitsing een aantal interessante inzichten.

•

•

•

•

In gebieden met een hoge druk op de (koop)woningmarkt, wordt veel minder gebruik gemaakt van
de mogelijkheid leegstaande koopwoningen tijdelijk te verhuren dan in gebieden met een ruimere
markt.
Het aantal verleende vergunningen voor tijdelijke verhuur van leegstaande koopwoningen per 1.000
koopwoningen is het laagst in de woningmarktregio’s Amersfoort/Noord Veluwe/Zeewolde, Holland
Rijnland, U16 en de Metropoolregio Amsterdam.
Het aandeel is naar verhouding juist hoog in regio’s als Limburg, Oost Nederland (Overijssel), en
Friesland. Echter, ook in de regio’s als de Metropollregio Eindhoven en Arnhem/Nijmegen, toch
regio’s met krappere woningmarkt dan de genoemde gebieden, wordt naar verhouding veel gebruik
gemaakt van de mogelijkheid leegstaande koopwoningen tijdelijk te verhuren.
Hoewel het om een indicatief beeld gaat, is in vrijwel alle regio’s sprake van een flinke afname van
het aantal tijdelijk verhuurder koopwoningen, een bevestiging dat de koopwoningenmarkt de
mogelijkheid van tijdelijke verhuur minder dan in het verleden nodig heeft.

2700.208 | Monitor tijdelijke verhuur 2017

17

Gekozen regio-indeling
Voor de definitie van een regio is voor het kaartbeeld zo veel mogelijk de indeling aangehouden van de
woningmarktregio’s die in het kader van de Woningwet zijn vastgelegd voor de sociale huurmarkt. Hier is
voor gekozen om een aantal redenen:
• Een hoger niveau (provinciaal) geeft te weinig differentiatie, en voor een lager schaalniveau
(gemeente) zijn onvoldoende gegevens beschikbaar (vanwege de onderzoeksmethodiek op basis van
een steekproef).
• Op basis van de beschikbare gegevens, vanuit de steekproef onder gemeenten die in het onderzoek
zijn benaderd om het aantal afgegeven vergunningen te inventariseren, kan op dit niveau voldoende
opgeschaald worden om een indicatief beeld te kunnen schetsen.
• Ondanks dat de woningmarktregio’s zijn gevormd in het kader van woningmarktrelaties in het sociale
woningsegment, bieden zij ook voor de koopmarkt in veel gevallen een logisch uitgangspunt om als
woningmarkt te beschouwen op basis van verhuisrelaties en marktontwikkelingen per regio.
• Deze woningmarktregio’s bieden in de meeste gevallen voldoende basis om een gedifferentieerd
beeld te vormen naar gebieden met een ontspannen woningmarkt of zelfs krimpsituatie en gebieden
met schaarste op de woningmarkt.
In sommige gevallen was het schaalniveau van deze regio’s hiertoe toch te groot om aan te houden en
was een nadere onderverdeling noodzakelijk. Dit is aan de orde wanneer de woningmarktregio als één
geheel zo groot is dat een ongenuanceerd beeld ontstaat. Dat is bijvoorbeeld het geval in
woningmarktregio Oost-Nederland, waarin de Achterhoek en Twente bij elkaar gevoegd zijn. Door deze
gebieden separaat te beschouwen ontstaat een genuanceerder beeld waarin de stedelijke achtergrond
van plaatsen als Enschede en Almelo in Twente wel van invloed is op de regio Twente, maar niet in de
Achterhoek. Het zelfde geldt voor woningmarktregio Groningen-Drenthe, waarbij Groningen en Drenthe
dus ook separaat worden beschouwd en voor de regio Amersfoort/Noord-Veluwe/Zeewolde waarbij de
gemeenten in de provincie Gelderland afzonderlijk van de overige gemeenten (in de provincie Utrecht en
de gemeente Zeewolde) worden weergegeven.

2700.208 | Monitor tijdelijke verhuur 2017

18

Bijlage 1: Krimpregio’s
Regio

Gemeenten

1. Eemsdelta

Appingedam
Delfzijl
Loppersum

2. Oost-Groningen

Oldambt
Pekela
Stadskanaal
Veendam
Westerwolde

3. Hoogeland

De Marne
Eemsmond

4. Parkstad Limburg

Brunssum
Heerlen
Kerkrade
Nuth
Landgraaf
Onderbanken
Simpelveld
Voerendaal

5. Maastricht-Mergelland

Eijsden-Margraten
Gulpen-Wittem
Maastricht
Meerssen
Vaals
Valkenburg aan de Geul

6. Westelijke Mijnstreek

Beek
Schinnen
Sittard-Geleen
Stein

7. Zeeuws-Vlaanderen

Hulst
Sluis
Terneuzen

8. Achterhoek

Aalten
Bronckhorst
Berkelland
Doetinchem
Montferland
Oost Gelre
Oude IJsselstreek
Winterswijk

2700.208 | Monitor tijdelijke verhuur 2017

19

Regio

Gemeenten

9. Noordoost Friesland

Achtkarspelen
Dantumadeel
Dongeradeel
Ferwerderadeel
Kollumerland C.A.
Tietjerksteradeel

2700.208 | Monitor tijdelijke verhuur 2017

20