2 JULI 2020

Afspraken VWS-NVZ-NFU-ZN over het vraagstuk van de misgelopen overige inkomsten
ten gevolge van de COVID crisis

1. Deze afspraken gelden voor instellingen van medisch specialistische zorg die COVID zorg
hebben geleverd.
2. Partijen constateren dat instellingen van medisch specialistische zorg als gevolg van het
leveren van COVID zorg te maken hebben met inkomstenderving en meerkosten.
3. Hierbij is relevant dat bij instellingen van medisch specialistische zorg sprake is van een
unieke situatie die wordt veroorzaakt door de volgende elementen:
a.
b.

c.

Instellingen van medisch specialistische zorg zijn primair verantwoordelijk
geweest voor de behandeling van COVID-patiënten tijdens de COVID-crisis.
De inkomstenderving is daarmee mede veroorzaakt door het feit dat deze
instellingen genoodzaakt waren een groot deel van andere activiteiten niet
(volledig) uit te voeren om COVID zorg te kunnen verlenen.
Met het oog op een eventuele tweede COVID-golf worden in instellingen van
medisch specialistische zorg thans voorbereidingen in getroffen om die zorg op te
vangen. Het is daarom van belang dat de financiële situatie van deze instellingen
op orde is en er zekerheid is omtrent adequate bekostiging van deze zorg en de
noodzakelijke voorzorgsmaatregelen

4. De inkomstenderving als gevolg van COVID heeft voor het grootste deel betrekking op
zorg die valt onder de Zorgverzekeringswet (Zvw). Over deze inkomstenderving en over
meerkosten worden specifieke afspraken gemaakt tussen instellingen van medisch
specialistische zorg en zorgverzekeraars. Daarbij is ook een hardheidsclausule
geformuleerd die voorziet in het zo nodig aanvullend compenseren door zorgverzekeraars
als een negatief resultaat een direct gevolg is van een achterblijvende compensatie van
COVID-effecten op inkomsten vanuit Zvw en Aanvullende verzekering (Av).
5. Daarnaast hebben instellingen van medisch specialistische zorg te maken met
inkomstenderving uit andere inkomstenbronnen. Dit betreft inkomstenderving die
substantieel is en aantoonbaar gerelateerd is aan de COVID-crisis of terugval in vraag als
gevolg van het leveren van COVID zorg en die niet onder de Zvw of Av valt.
a.

Voor de inkomstenderving die betrekking heeft op het leveren van zorg aan
patiënten, waarvan de reguliere financiering niet via zorgverzekeraars loopt maar
via overheden en of door overheden aangewezen organisaties, heeft VWS een
inspanningsverplichting om samen met de NVZ en de NFU met die financiers tot
een afspraak te komen over compensatie van die inkomstenderving. Concreet
betreft dit de inkomstenderving van zorg aan militairen, onverzekerbare
vreemdelingen, asielzoekers, gedetineerden alsmede activiteiten geleverd door
revalidatie instellingen in opdracht van het UWV ten behoeve van
arbeidsintegratie. Na het vaststellen van deze afspraken komt VWS met een
voorstel voor het uitwerken van de afspraak onder 5a.

b.

Voor de subsidieregeling KIPZ hebben VWS, NVZ en NFU separate afspraken
gemaakt. Deze afspraken zijn separaat vastgelegd (bijlage).

c.

Voor de subsidiegelden met betrekking tot bevolkingsonderzoeken loopt de
bevoorschotting 2020 thans reeds door. Bij de vaststelling van deze subsidies is
een hardheidsclausule van toepassing die VWS mogelijkheid geeft om in
bijzondere situaties af te wijken van de reguliere handelswijze.

d.

VWS heeft een inspanningsverplichting om samen met de NVZ en NFU met het
CAK tot een afspraak te komen over compensatie van inkomstenderving binnen

1

2 JULI 2020

de middelen die het CAK voor vergoeding van zorg aan buitenlandse patiënten in
ziekenhuizen beschikbaar heeft (analoog aan de afspraak onder 5a). Indien dit
niet mogelijk blijkt wordt dit meegenomen onder 7i of in de hardheidsclausule in
de afspraken tussen zorgverzekeraars en ziekenhuizen. De omvang van de kosten
zal door ZN, NVZ en NFU in kaart worden gebracht.
6. De potentiële resterende inkomstenderving kan bij elkaar opgeteld voor een individuele
instelling ertoe leiden dat de financiële positie van die instelling als direct gevolg van de
COVID-crisis zodanig onder druk komt te staan, dat over 2020 een negatief
bedrijfsresultaat ontstaat.
7. Tegen deze achtergrond maken partijen de volgende afspraken:
i.

ii.

iii.
iv.

v.

vi.

In de situatie dat een instelling van medisch specialistische zorg in 2020 een
negatief bedrijfsresultaat realiseert dat het directe gevolg is van overige
inkomstenderving (niet-Zvw of Av) en veroorzaakt door vraaguitval als gevolg
van het leveren van COVID zorg, treden de instelling, zorgverzekeraars en
andere gebruikelijke financiers en VWS en andere relevante partijen (zoals
banken) met elkaar in overleg.
Doel van dit overleg is voor de betreffende instelling met alle betrokken
partijen tot overeenstemming te komen hoe om te gaan met het negatieve
bedrijfsresultaat 2020, ontstaan door de omstandigheden genoemd onder 7i.
Genoemde partijen spannen zich tot het uiterste in om een oplossing te
creëren.
Daarbij kan voor zover nodig worden gedacht aan:
o Overleg met financiers om lastenverzwaring uit hoofde van financiering
voor de instelling te voorkomen
o Garantstelling bij financiering
o Een financiële bijdrage
o Andere maatregelen
De betreffende instelling maakt hiertoe de financiële situatie inzichtelijk en
maakt daarbij objectief aantoonbaar dat het niet oplossen van het resterende
knelpunt zou leiden tot een negatief bedrijfsresultaat in 2020 en wat de
consequenties hiervan zijn.
Indien één van de betrokken partijen dit wenst zal een door partijen
gezamenlijk aangewezen externe deskundige de financiële situatie van de
instelling beoordelen. De externe deskundige neemt in deze beoordeling
expliciet mee of die situatie wordt veroorzaakt door overige inkomstenderving
(niet-Zvw) als gevolg van geleverde COVID zorg.

2