Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 420

Noodpakket banen en economie

Nr. 203

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN
EN KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 december 2020
Middels deze brief informeer ik uw Kamer over de overeenstemming die
Sint Maarten en Nederland hebben bereikt over de derde tranche
liquiditeitssteun 2020, in combinatie met een pakket aan maatregelen dat
gericht is op het realiseren van structurele hervormingen in Sint Maarten.
Tevens beantwoord ik in deze brief de vragen gesteld door het lid Van
Raak (SP) over de vergelijkingen die door Sint Maartense parlementariërs
zijn gemaakt tussen mijzelf en Escobar, Napoleon en Hitler (ingezonden
op 16 december jl., met kenmerk 2020Z25129).
Liquiditeitssteun Sint Maarten
Sint Maarten ontvangt sinds april 2020 liquiditeitssteun van Nederland om
de gevolgen van de pandemie voor de bevolking, het bedrijfsleven en de
werkgelegenheid op Sint Maarten te beperken. Deze liquiditeitssteun is
sinds mei 2020 (tweede tranche liquiditeitssteun 2020) niet meer
vrijblijvend. Er worden voorwaarden aan gekoppeld, die tot doel hebben
de financieel-economische weerbaarheid van Sint Maarten te vergroten.
Over de strekking van deze voorwaarden heb ik uw Kamer regelmatig
geïnformeerd1.
In de Rijksministerraad van 10 juli jl. lag de besluitvorming voor over de
derde tranche liquiditeitssteun 2020. Hierover kon niet direct overeenstemming worden bereikt. Enerzijds omdat Sint Maarten nog niet voldaan
had aan de voorwaarden die aan de tweede tranche liquiditeitssteun
waren gesteld en anderzijds omdat Sint Maarten niet kon instemmen met
de voorwaarden die door Nederland aan de derde tranche liquiditeitssteun werden gesteld2.

1
2

kst-35420-203
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Kamerstuk 35 420
Kamerstuk 35 240, nr. 106

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 420, nr. 203

1

Politieke steun
Nederland en Sint Maarten hebben de afgelopen weken gesprekken
gevoerd over de voorwaarden voor de derde tranche liquiditeitssteun.
Nadat op ambtelijk niveau overeenstemming was bereikt, heb ik MinisterPresident Jacobs laten weten dat een akkoord alleen mogelijk zou zijn als
er op Sint Maarten voldoende politieke steun is hiervoor, niet alleen in het
kabinet maar ook in de Staten.
Het samenwerkingstraject dat onze twee landen met elkaar aangaan, heeft
alleen kans op succes wanneer alle partijen bereid zijn zich hiervoor in te
zetten.
Op 14 december jl. is het voorstel besproken in de Sint Maartense Staten.
Uiteraard heb ik kennisgenomen van hetgeen daar is gewisseld. Het is
niet aan mij om voor te schrijven hoe parlementariërs binnen het
Koninkrijk hun woorden wegen en kiezen. Niettemin vind ik dit soort
uitspraken niet passend bij het ambt van een parlementariër. Met name de
vergelijking tussen mijzelf en Adolf Hitler zie ik als een absoluut
dieptepunt. Specifiek deze uitspraak is gedaan door het enige Statenlid
dat uiteindelijk geen steun heeft uitgesproken voor een akkoord. Tegelijkertijd had de opstelling van de overige Statenleden – die wel hun steun
gaven – voor mij aan betekenis gewonnen als zij van zo’n uitspraak
nadrukkelijk(er) afstand hadden genomen. Inmiddels heeft de MinisterPresident van Sint Maarten mij per brief verzekerd dat deze uitspraak niet
onderschreven wordt door haar kabinet.
Uiteraard begrijp ik ook de zorgen van het lid Van Raak (SP) over het
aanstaande samenwerkingstraject. De ervaringen rond de wederopbouw
leren dat een politiek akkoord met Sint Maarten geen garantie is voor een
soepele samenwerking3. Toch moet dit niet afleiden van het resultaat
«onder de streep». Op dit moment heeft een zeer ruime meerderheid van
de Statenleden expliciet steun uitgesproken voor een akkoord. Deze steun
is bovendien schriftelijk bevestigd door de voorzitter van de Staten. Als
land binnen ons Koninkrijk verdient Sint Maarten dan ook het voordeel
van de twijfel en zal Nederland hulp en bijstand bieden in deze tijden van
crisis, zolang als Sint Maarten de gemaakte afspraken nakomt.
Voorwaarden derde tranche liquiditeitssteun 2020
Tijdens de Rijksministerraad van 18 december jl. heeft Sint Maarten
formeel laten weten akkoord te gaan met de inhoud van het voorstel van
de consensus Rijkswet Caribisch orgaan voor hervorming en ontwikkeling
(COHO) en aan te sluiten bij het voor advies bij de Raad van State van het
Koninkrijk (RvSK) ingediende voorstel. Zoals eerder aan uw Kamer
gemeld op 2 november jl. wordt het COHO vormgegeven als bestuursorgaan met zelfstandige taken en bevoegdheden4. Het COHO krijgt de
rechtsvorm van een Nederlandse rechtspersoon. Het COHO heeft ten
behoeve van het welzijn van de bevolking van Sint Maarten de taak ervoor
te zorgen dat hervormingen van bestuurlijke aard worden doorgevoerd,
duurzaam houdbare overheidsfinanciën worden gerealiseerd en de
weerbaarheid van de economie wordt versterkt. Het voorstel van de
consensus Rijkswet zal gelijktijdig met het Nader rapport aan uw Kamer
worden toegezonden.
Onderdeel van de consensus Rijkswet is het aangaan van het zogeheten
landspakket: een samenhangend pakket van maatregelen voor de korte
termijn en structurele hervormingen voor de langere termijn die noodzakelijk zijn om Sint Maarten financieel, economisch en bestuurlijk weerbaar
3
4

Kamerstuk 34 773, nr. 21
Kamerstuk 35 420, nr. 177

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 420, nr. 203

2

te maken. De Minister-President van Sint Maarten en ik tekenden op
22 december jl. de overeenkomst welke de regeringen van Sint Maarten
en Nederland bindt aan de uitvoering van de maatregelen in het landspakket Sint Maarten. De onderlinge regeling Landspakket Sint Maarten is
als bijlage aan deze brief toegevoegd5.
Tevens stemde Sint Maarten in de Rijksministerraad van 18 december jl.
in met het aanpassen van de Rijkswet financieel toezicht en het definitief
bekrachtigen en met terugwerkende kracht uitvoeren van de voorwaarden
van de tweede tranche liquiditeitssteun in de Staten van Sint Maarten. Ten
slotte stemde Sint Maarten ermee in om maximale transparantie te
bieden en gehoor te geven aan alle verzoeken van het Cft omtrent
informatieverstrekking met betrekking tot de overheidsentiteiten.
Budgettaire gevolgen liquiditeitssteun
De instemming van Sint Maarten met de genoemde set voorwaarden
maakte voor de Rijksministerraad de weg vrij om mij te machtigen om
over te gaan tot het verstrekken van een derde tranche liquiditeitssteun
van ANG 61,2 mln. voor de periode van 1 juli tot en met 31 december
2020. Dit bedrag zal zo snel mogelijk na het ondertekenen van de
onderlinge regeling op 22 december jl. worden overgeboekt. Tevens
wordt begin 2021 een voorschot op de vierde tranche liquiditeitssteun
verstrekt van ANG 8,7 mln. Dit naar aanleiding van advies van het Cft van
8 december jl., waarin wordt vastgesteld dat Sint Maarten voor de eerste
zes weken van 2021 een liquiditeitstekort zal kennen van ANG 8,7 mln.
Daarom adviseert het Cft Sint Maarten voor deze periode een voorschot te
verlenen van ANG 8,7 mln., vooruitlopend op besluitvorming over
verstrekking van de vierde tranche liquiditeitssteun, welke is voorzien
tijdens de Rijksministerraad van 12 februari 2021. Ook aan Aruba wordt
een dergelijk voorschot verleend, waarover ik u separaat heb geïnformeerd.
Eveneens besloot de Rijksministerraad tot verlenging van de bulletlening
2010–2020 van ANG 49,9 mln., waarbij de lening wordt omgezet in een
onderhandse lineaire lening met een duur van 15 jaar (te beginnen op
15 oktober 2020), tegen nul rentepercentage, waarbij de eerste drie jaar
vrij van aflossing zijn.
De derde tranche liquiditeitssteun van € 30,6 mln. is reeds bij Najaarsnota
begroot en wordt nog in 2020 verstrekt aan Sint Maarten. De budgettaire
gevolgen van het voorschot op de vierde tranche en van het toegelichte
investeringspakket worden in een incidentele suppletoire begrotingswet
in januari aan u voorgelegd. Normaliter wordt nieuw beleid in uitvoering
genomen nadat de Staten-Generaal de begrotingswet heeft geautoriseerd.
Aangezien uitstel van uitvoering van het verstrekken van de vierde
tranche liquiditeitssteun niet kan wachten tot formele autorisatie van
beide Kamers der Staten-Generaal, zal het kabinet deze tranche begin
2021 uitkeren aan Sint Maarten. Hiermee wordt gehandeld conform artikel
2.27, tweede lid, van de Comptabiliteitswet 2016. Het investeringspakket
wordt pas na autorisatie van beide Kamers der Staten-Generaal in
uitvoering genomen.
De toetsingskaders risicoregelingen voor de derde en vierde tranche en
voor de verlengede lening zijn als bijlagen bij deze brief gevoegd6.
Investeringen
Met de instemming van Rijkswet Caribisch orgaan voor hervorming en
ontwikkeling (COHO) en de ondertekening die de regeringen van Sint
Maarten en Nederland bindt aan het landspakket Sint Maarten, breekt een
5
6

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 420, nr. 203

3

nieuw hoofdstuk aan van vrijwillige, maar niet vrijblijvende meerjarige
samenwerking tussen beide Landen. Zoals ik uw Kamer meerdere malen
heb laten weten is het kabinet in ruil voor hervormingen niet alleen bereid
liquiditeitssteun te bieden, maar ook bereid om op meerdere terreinen te
investeren in de ontwikkeling van Sint Maarten.
Zo stelt het kabinet eenmalig een bedrag van € 30 mln. beschikbaar voor
het gevangeniswezen, ten behoeve van de bouw van een nieuwe
gevangenis en structurele verbeteringen in de detentiesituatie. Deze
middelen zullen via de begroting van en onder regie en toezicht van het
Ministerie van BZK in samenwerking met het Ministerie van Justitie en
Veiligheid en in overleg met Sint Maarten ter besteding worden gebracht,
op basis van objectieve behoeftestelling en planvorming. De besteding
van de middelen wordt periodiek geëvalueerd.
Voorts is met Sint Maarten afgesproken dat Nederland een bedrag van
maximaal € 15 mln. beschikbaar zal stellen voor de uitvoering van de
maatregelen in het landspakket die zien op het versterken van de
financiële kolom (landspakket A.2) en de modernisering van de Belastingdienst (landspakket C.4). Dit ter vervanging van de Development Policy
Operation (DPO), die in april 2019 in voorbereiding is genomen binnen het
trustfonds voor de wederopbouw. Met de DPO werd beoogd om
beleidshervormingen te realiseren om het overheidsbestuur en overheidsfinanciën te versterken. Vooraf zou een set hervormingen moeten worden
overeengekomen en wanneer die hervormingen zijn doorgevoerd, zou
Sint Maarten tweemaal $ 15 mln. vrije begrotingssteun ontvangen. Het is
echter nooit tot vaststelling van een set hervormingen gekomen,
waardoor het project nog steeds in de voorbereidende fase is. Gezien de
budgetuitputting binnen het trustfonds en de noodzaak om een buffer aan
te houden voor eventuele budgetoverschrijdingen op lopende projecten
en de overlap van de DPO met het landspakket, is besloten geen verdere
invulling te geven aan dit project. Het bedrag van maximaal € 15 mln. zal
worden onttrokken aan de wederopbouwmiddelen. Een besluit over de
hoogte van het bedrag wordt genomen medio 2021 en zal afhankelijk zijn
van de actuele en verwachte budgetuitputting van het trustfonds.
Voorwaarde hierbij is dat projecten in uitvoering binnen het trustfonds
naar behoren kunnen worden afgerond.
Het kabinet is tot slot van oordeel dat een functionerende rechtsstaat
voorwaardelijk is voor economische ontwikkeling, bijdraagt aan houdbare
overheidsfinanciën en toeziet op de rechtmatigheid van bestedingen.
Daarom stelt het structureel middelen beschikbaar voor de uitvoering van
maatregelen opgenomen in het landspakket, gericht op de versterking van
de rechtsstaat van Sint Maarten. Zo zal er structureel een bedrag
oplopend tot € 2,7 mln. vrijkomen voor nadere ondersteuning door de
Koninklijke Marechaussee en de Douane bij de versterking van het
grenstoezicht. Er zal worden voortgebouwd op de basis die gelegd is met
de onderlinge regeling versterking grenstoezicht Sint Maarten. De
middelen voor de Kustwacht Caribisch Gebied zijn al vrijgekomen met het
akkoord van Curaçao en dienen ook ter versterking van de maritieme
grenzen van Sint Maarten.
De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.W. Knops

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 420, nr. 203

4