Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

21 501-34

Raad voor Onderwijs, Jeugd, Cultuur en Sport

Nr. 307

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 januari 2019
Hierbij stuur ik u, mede namens de Minister voor Basis- en Voortgezet
Onderwijs en Media, het verslag van de Onderwijs-, Jeugd-, Cultuur- en
Sportraad (OJCS-Raad) van 26 en 27 november jl. voor de onderdelen
Onderwijs en Cultuur.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
I.K. van Engelshoven

kst-21501-34-307
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-34, nr. 307

1

Verslag OJCS-Raad 26 en 27 november 2018
Onderwijsdeel 26 november
Gedeeltelijke algemene oriëntatie verordening Erasmus
De Raad heeft de gedeeltelijke algemene oriëntatie over Erasmus
aangenomen. De openstaande punten zoals «DiscoverEU», toegang voor
derde landen en het budget zijn in de tekst tussen haken gezet en zullen in
een later stadium worden behandeld in de horizontale MFK-werkgroep.
Een aantal lidstaten heeft een verklaring uitgebracht om extra aandacht te
vragen voor enkele onderwerpen: het uitwerken van objectieve criteria
voor Jean Monnet-activiteiten voor de programmaperiode na 2027 (steun
vanuit Nederland); mobiliteit van volwassen lerenden en gebruik van
gedelegeerde handelingen. De verklaringen dienen als politiek signaal van
een lidstaat of groep lidstaten, maar hebben geen invloed op de tekst van
de gedeeltelijke algemene oriëntatie. De verklaringen zijn toegevoegd aan
de tekst. Begin 2019 zal het Europees Parlement (EP) stemmen over zijn
positie, waarna de trilogen onder het Roemeens voorzitterschap zouden
kunnen starten.
Raadsaanbeveling erkenning van kwalificaties
De Raad heeft de Raadsaanbeveling automatische wederzijdse erkenning
van kwalificaties aangenomen. Deze aanbeveling volgt op de conclusies
over onderwijs van de Europese Raad van december 2017. De aanbeveling is gericht op het wegnemen van obstakels voor mobiliteit. Twee
lidstaten voegden een verklaring toe aan de tekst, één over de definitie
van hogeronderwijsinstellingen en één over de interpretatie van het
begrip «automatische» erkenning.
Beleidsdebat «Europese Onderwijsruimte»
Het Oostenrijkse voorzitterschap leidde het debat in met een verwijzing
naar de Sociale Top in Gotenburg van november 2017, de Europese Raad
van december 2017 en de daaropvolgende Raadsconclusies over de
Europese Onderwijsruimte (EOR) van mei 2018. De gedeeltelijke
algemene oriëntatie over Erasmus en de Raadsaanbeveling erkenning van
kwalificaties zijn bouwstenen voor een EOR. Lidstaten werden uitgenodigd verdere richting te geven aan deze EOR en goede ideeën uit te
wisselen.
De Commissie gaf aan dat onderwijs hoog op de politieke agenda staat en
dat het streven naar een EOR daar een vertaling van is. Drie aspecten zijn
daarbij belangrijk: 1) grensoverschrijdende mobiliteit en samenwerking, 2)
vrij verkeer van lerenden en 3) een leven lang leren. De richting van de
EOR hangt samen met het toekomstige beleidskader als opvolger van
Education and Training 2020 (ET2020).
Nederland vroeg aandacht voor het politieke belang van menselijk
kapitaal voor een sterke en sociale EU. Voor de realisatie van de EOR wees
Nederland op de cruciale trend van verdergaande digitalisering van de
samenleving. Digitale technologie kan niet alleen worden ingezet voor het
verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs, maar ook voor het
faciliteren van het vrije verkeer van studenten in Europa. Nederland wees
in dit verband onder meer op de in Nederland lopende verkenning van de
mogelijkheden van blockchain voor de erkenning van kwalificaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-34, nr. 307

2

Verder gaf Nederland aan dat lidstaten voor het bereiken van een EOR
kunnen leren van elkaar, over hoe onderwijsdata kunnen worden ingezet.
Om deze ontwikkelingen te stimuleren, is Nederland voorstander van
voortzetting van het Erasmus+-programma, Horizon-programma en het
European Institute of Innovation & Technology (EIT). Daarnaast
verwelkomt Nederland het nieuwe Digital Europe programma. Tot slot
heeft Nederland ervoor gepleit om gezamenlijk na te denken over hoe
ET2020 en de opvolger daarvan de EOR verder kunnen ondersteunen.
Het Oostenrijkse voorzitterschap concludeerde dat er aandacht wordt
gevraagd voor meer erkenning van kwalificaties, grensoverschrijdende
onderwijssamenwerking, vreemde talen, «peer learning» en goede
leraren, en schoolsystemen die in staat zijn om goed in te spelen op
toenemende diversiteit op scholen. Ook wordt belang gehecht aan
waarden en is er steun voor de Europese universiteiten.
Overige zaken
Als inkomend voorzitterschap presenteerde Roemenië de prioriteiten op
het gebied van onderwijs. Hierbij werden mobiliteit, inclusie en excellentie
genoemd.
Cultuur-/AV-deel 27 november
Voortgangsrapportage met betrekking tot de verordening
Creative Europe
Het Oostenrijks voorzitterschap heeft tijdens de Raad een voortgangsrapportage met betrekking tot de verordening Creative Europe gepresenteerd. In het algemeen waren de lidstaten het eens over het behouden van
de algemene structuur van het huidige programma, met de drie specifieke
onderdelen (cultuur, media en sectoroverschrijdend). Er waren echter nog
enkele openstaande punten, waardoor de OJCS-Raad te vroeg was voor
het aannemen van een gedeeltelijke algemene oriëntatie. De openstaande
punten gaan over enkele definities (waaronder het «Seal of Excellence»),
het opnemen van een aparte status voor het Europees Jeugdorkest en de
Europese Filmacademie en het gebruik van gedelegeerde handelingen. De
begroting en toegang door derde landen zullen sowieso in een later
stadium behandeld worden in de horizontale MFK-werkgroep.
Enkele landen intervenieerden om aan te geven dat ze graag een speciale
status voor het Europees Jeugdorkest wilden binnen het toekomstige
Creative Europe programma.
Het voorzitterschap heeft aangegeven voornemens te zijn dit jaar nog een
gedeeltelijke algemene oriëntatie aan te nemen. Na de Raad is er in
raadswerkgroepen verder gesproken over het Creative Europe voorstel en
inmiddels is er overeenstemming bereikt over een gedeeltelijke algemene
oriëntatie (extranetnummer 15618/18). Hierover is in Coreper overeenstemming bereikt en de triologen kunnen nu van start gaan.
Raadsconclusies Werkplan Cultuur 2019–2022
De Raad heeft zonder discussie Raadsconclusies vastgesteld over het
Werkplan Cultuur 2019–2022.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-34, nr. 307

3

Raadsconclusies over het versterken van Europese content in de
digitale economie
De Raad heeft Raadsconclusies vastgesteld over het versterken van
Europese content in de digitale economie.
Er waren enkele interventies over auteursrecht, gelijk speelveld en
waarborgen van de diversiteit van Europese content.
Beleidsdebat «Desinformatie»
Nederland heeft ingebracht dat desinformatie een veelzijdig probleem is
en bestrijding ervan een delicate kwestie. Nederland is van mening dat
tegengaan van desinformatie primair een taak is voor de civil society, van
burgers, journalisten, onderzoekers en van oude- en nieuwe-mediabedrijven. Nederland wees daarnaast op de juiste balans tussen mogelijke
negatieve effecten van overheidsingrijpen bij het tegengaan van desinformatie enerzijds en onafhankelijkheid van de pers anderzijds.
Veel lidstaten benadrukten dat desinformatie een groot probleem is dat
een Europese aanpak vraagt. Enkele landen gaven aan dat zelfregulering
daarbij niet afdoende is. Over het algemeen verwelkomden lidstaten de
onlangs binnen de sector getekende gedragscode en veelal ook een
Europees netwerk van factcheckers. Mediageletterdheid en aanpak via
scholen zijn tevens belangrijk.
De Commissie heeft dit beleidsdebat verwelkomd en verwees naar het
belang van de gedragscode en het op te zetten Europees netwerk van
factcheckers. Ook onderstreepte de Commissie het belang van samenwerking op het gebied van cultuur-, onderwijs- en mediabeleid.
Overige zaken
De Duitse delegatie deed een oproep om op Europees niveau van
gedachten te wisselen over het onderwerp hoe om te gaan met de
koloniale context van Europese collecties. Hierbij kregen ze steun van één
andere lidstaat.
De Deense delegatie gaf aan dat de woekerverkoop van sport- en
cultuurtickets onwenselijk is voor consumenten. Denemarken zou graag
samenwerken met andere lidstaten op dit punt. Denemarken kreeg steun
van enkele andere lidstaten, waaronder Nederland. Nederland heeft de
Commissie bovendien gevraagd de problematiek Europa-breed in kaart te
brengen.
Als inkomend voorzitterschap presenteerde Roemenië de prioriteiten op
het gebied van cultuur/AV: Raadsconclusies over distributie van Europese
films, Raadsconclusies over jonge creatieve generatie en aanbevelingen
tot financiering voor de culturele en creatieve sector.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-34, nr. 307

4