Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

36 058

Voorstel van de commissie voor de Werkwijze
tot wijziging van het Reglement van Orde in
verband met enige onderwerpen naar aanleiding
van de Wet hergebruik van overheidsinformatie
en de Wet open overheid

Nr. 2

VOORSTEL
Het Reglement van Orde van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 3.2 wordt als volgt gewijzigd:
1. Aan onderdeel d wordt vóór de puntkomma toegevoegd:, met
uitzondering van de vertegenwoordiging in rechte, bedoeld in artikel 6.2,
tweede lid, onder e.
2. Na onderdeel d wordt een onderdeel ingevoegd, luidende:
e. het namens de Kamer beslissen op een bezwaar tegen een besluit als
bedoeld in artikel 6.2, tweede lid, onder c, dat is genomen zonder
toepassing van ondermandaat;.
3. Het huidige onderdeel e wordt geletterd onderdeel f.
B
Artikel 6.2 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het tweede lid als volgt gewijzigd:
a. Na onderdeel b worden drie onderdelen ingevoegd, luidende:
c. het namens de Kamer besluiten op verzoeken op grond van de Wet
hergebruik van overheidsinformatie of de Wet open overheid;
d. het namens de Kamer beslissen op een bezwaar tegen een besluit als
bedoeld onder c, dat is genomen onder toepassing van ondermandaat als
bedoeld in het vierde lid;
e. het in rechte vertegenwoordigen van de Kamer in bezwaar- en
beroepsprocedures over besluiten als bedoeld onder c, en handelingen ter
voorbereiding daarop te verrichten;.
b. Het huidige onderdeel c wordt geletterd onderdeel f.

kst-36058-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 058, nr. 2

1

2. Er worden twee leden toegevoegd, luidende:
4. De Griffier kan ondermandaat verlenen tot het uitoefenen van zijn
bevoegdheden op grond het tweede lid, onder c en d, tenzij het besluit
betrekking heeft op informatie die berust bij het Presidium of de
Voorzitter.
5. De Griffier kan de taak, bedoeld in het tweede lid, onder e, opdragen
aan een door hem aan te wijzen persoon.
C
Na artikel 7.10 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 7.10a Bezwaaradviescommissie
Bij afzonderlijke regeling, vast te stellen door de Kamer, wordt een
adviescommissie als bedoeld in artikel 7:13 van de Algemene wet
bestuursrecht ingesteld ten behoeve van de beslissingen op bezwaar,
bedoeld in de artikelen 3.2, onder e, en 6.2, tweede lid, onder d. In de
regeling worden nadere regels gegeven over de adviescommissie,
waaronder over de organisatie, werkwijze en het lidmaatschap van de
adviescommissie.
Toelichting
I. Algemeen
Met ingang van 1 mei 2022 treedt de Wet open overheid (Woo) in
werking. Deze wet wordt in tegenstelling tot de huidige Wet openbaarheid
van bestuur, ook van toepassing op de Tweede Kamer, die in de wet is
gelijkgesteld met een bestuursorgaan.1 Eerder is ook de Wet hergebruik
van overheidsinformatie (Who) in werking getreden. Deze is eveneens op
de Kamer van toepassing, waarbij de Kamer eveneens is gelijkgesteld met
een bestuursorgaan.2
De Kamer wordt hierdoor onder andere verplicht te besluiten over
verzoeken op grond van deze wetten (rondom het openbaar maken van
informatie onderscheidenlijk het hergebruik van overheidsinformatie). Het
besluit is daarbij te typeren als een besluit als bedoeld in de Algemene
wet bestuursrecht (Awb), en is vatbaar voor bezwaar en beroep. Dit is
normaliter niet het geval, aangezien de Kamer in de Awb niet als
bestuursorgaan wordt aangemerkt.3
Er bestaat derhalve een noodzaak om op korte termijn een regeling te
treffen ten behoeve van te nemen besluiten op grond van de Woo en de
Who. Dit voorstel tot wijziging van het Reglement van Orde strekt daartoe,
waarbij tevens regels worden getroffen voor de afhandeling van bezwaar
en beroep tegen die besluiten.
De commissie heeft het voorstel daarbij uitgewerkt en ingediend op
verzoek van het Presidium, dat daarbij verzocht de volgende bevoegdheidsverdeling vast te stellen:
− de Griffier wordt bevoegd om namens de Kamer besluiten te nemen
op verzoeken op grond van de Woo en Who;

1

Zie artikel 2.2 van de Wet open overheid, waarvan recentelijk een geconsolideerd exemplaar is
gepubliceerd in Stb. 2022 nr. 14. Zie https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2022-14.html.
Zie artikel 2, tweede lid, van de Wet hergebruik van overheidsinformatie.
Zie https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0036795&z=2021-07-01&g=2021-07-01.
3
Zie artikel 1:1, tweede lid, aanhef en onder b, van de Awb.
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 058, nr. 2

2

− de Griffier wordt bevoegd om deze bevoegdheid onder te mandateren, tenzij het informatie betreft die onder het Presidium of de Voorzitter
berust;
− de Griffier wordt bevoegd om beslissingen te nemen op bezwaarschriften, tenzij de Griffier het Woo-/Who-besluit heeft genomen;
− de Griffier wordt gemachtigd om in alle bezwaar en beroepsprocedures verweer te voeren en de Kamer in rechte te vertegenwoordigen,
waarbij weer geldt dat de Griffier ambtenaren of derden kan machtigen
(recht op substitutie);
− de Voorzitter wordt bevoegd om beslissingen op bezwaar te nemen
op Woo-/Who-besluiten die de Griffier heeft genomen en die betrekking
hebben op informatie die onder Voorzitter en/of het Presidium berust.
Binnen het voorstel zullen de bevoegdheden dus niet door de Kamer
zelf worden uitgeoefend. De Kamer zal anders steeds bij Kamermeerderheid over de betrokken besluiten moeten beslissen, en ook beslissingen op bezwaar moeten nemen, waarbij in het kader van het bestuursrecht ook nog eens wettelijke beslistermijn in acht genomen moeten
worden. Daarnaast zullen de betrokken besluiten veelal betrekking hebben
op vraagstukken van openbaarmaking van (gevoelige) informatie,
waarmee het plenair nemen van een besluit niet altijd goed verenigbaar
kan zijn.
In plaats daarvan worden deze zoveel mogelijk krachtens mandaat
belegd bij de Griffier. Dit sluit aan bij de praktijk dat taken en bevoegdheden van de Kamer die niet met haar wetgevende of contolerende taken
samenhangen, veelal namens (en onder verantwoordelijkheid van) de
Kamer door de Griffier worden uitgeoefend.
Dit heeft naast bovenstaande ook praktische redenen. Door het
parlementaire proces niet met de uitvoering van de Woo en de Who te
belasten, wordt de besluitvorming door de Kamer versneld en vereenvoudigd. De positionering van de bevoegdheden is verder van bestuurlijke aard en heeft te maken met de reikwijdte van de Woo en de Who. De
verwachting is dat de meeste verzoeken om informatie en hergebruik
betrekking hebben op informatie die onder de Griffier berust en waarvoor
de Griffier verantwoordelijk is. De Griffier staat dicht bij de ambtelijke
organisatie en kan daarom snel en weloverwogen besluiten op deze
verzoeken.
Daarbij is dus wel geregeld dat de Griffier de mogelijkheid heeft tot het
verlenen van ondermandaat, en dat de Voorzitter zal beslissen op bezwaar
in gevallen waarin de Griffier zelf het primaire besluit heeft genomen. Los
van de praktische voordelen van de mogelijkheid tot ondermandaat
(waarvoor een uitdrukkelijke basis moet worden geboden op grond van
artikel 10:9, eerste lid, van de Awb), is hiervoor mede gekozen aangezien
de bevoegdheid om op een bezwaarschrift te beslissen niet kan worden
verleend aan degene die op grond van mandaat het primaire besluit nam
(zie artikel 10:3, derde lid, van de Awb).
De commissie heeft de door het Presidium vermelde uitgangspunten
tegen deze achtergrond in het voorstel opgenomen, waarbij zij voor de
uitwerking heeft aangeknoopt bij de centrale bepalingen over de taken
van de Voorzitter en de Griffier, de artikelen 3.2 en 6.2. Daarnaast heeft zij
in het voorstel een grondslag opgenomen voor een bij afzonderlijke
regeling in te stellen bezwaaradviescommissie, wat haar eveneens is
verzocht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 058, nr. 2

3

II. Artikelsgewijs
Onderdeel A
Via dit onderdeel worden enige wijzigingen aangebracht in artikel 3.2
(taak Voorzitter). Daarbij wordt in onderdeel d van het artikel geregeld dat
het daarin genoemde «vertegenwoordigen van de Kamer» niet ziet op het
in rechte vertegenwoordigen van de Kamer in bezwaar- en beroepsprocedures als bedoeld in artikel 6, tweede lid, onder e (procedures tegen
besluiten op verzoeken op grond van de Who en de Woo), aangezien die
bevoegdheid door dit voorstel bij de Griffier wordt belegd.
Verder wordt onder verlettering van het huidige onderdeel e tot f, een
nieuw onderdeel e ingevoegd, op grond waarvan de Voorzitter voortaan
zal beslissen op een bezwaar dat is gericht tegen een door de Griffier
namens de Kamer genomen besluit als bedoeld in artikel 6.2, tweede lid,
onder c (besluiten op verzoeken op grond van de Who en de Woo), als dit
besluit is genomen zonder toepassing van ondermandaat. In een
dergelijke situatie is het verlenen van mandaat aan de Griffier voor het
nemen van de beslissing op bezwaar op grond van artikel 10:3, derde lid,
van de Awb immers niet mogelijk, in verband waarmee deze bevoegdheid
bij de Voorzitter wordt belegd. Verder is het door de Griffier verlenen van
ondermandaat voor het nemen van een besluit op een verzoek om
informatie die berust bij de Voorzitter of het Presidium uitgesloten via het
voorgestelde artikel 6.2, vierde lid, (zie daarover onderdeel B), zodat het
nemen van een beslissing op bezwaar tegen een dergelijk besluit op een
verzoek ook steeds door de Voorzitter zal worden genomen.
Onderdeel B
Via dit onderdeel worden enige wijzigingen aangebracht in artikel 6.2
(taken Griffier).
Daarbij worden in het tweede lid onder verlettering van het huidige
onderdeel c tot onderdeel f drie onderdelen ingevoegd, waarmee de
Kamer de Griffier drie nieuwe taken in mandaat geeft. Op grond van het
nieuwe onderdeel c zal de Griffier daarbij namens de Kamer gaan
besluiten op verzoeken op grond van de Who of de Woo. Dit betreft het
nemen van besluiten als bedoeld in de Awb, waarop de bepalingen van
die wet (bijv. die over bezwaar en beroep, en over niet tijdig beslissen)
dus ook van toepassing zijn. De Griffier heeft voor het nemen van de
besluiten, onder de voorwaarden van het nieuwe vierde lid van het artikel
(zie hieronder) de mogelijkheid tot het verlenen van ondermandaat. Indien
dat inderdaad is gebeurd en tegen het besluit bezwaar wordt ingesteld,
beslist de Griffier op grond van het nieuwe onderdeel d over dat bezwaar.
Indien geen ondermandaat is verleend, kan de beslissing op bezwaar in
verband met artikel 10:3, derde lid, van de Awb niet door de Griffier
worden genomen, en zal de Voorzitter op grond van artikel 3.2 van het
Reglement op het bezwaar beslissen (zie daarover onderdeel A). Verder
wordt via het nieuwe onderdeel e geregeld dat de Griffier de Kamer in
bezwaar- en beroepsprocedure met betrekking tot de genomen besluiten
in rechte zal gaan vertegenwoordigen, en handelingen ter voorbereiding
daarop kan verrichten.
Daarnaast wordt een vierde lid aan het artikel toegevoegd, dat de
mogelijkheid biedt van ondermandaat ten aanzien van de bevoegdheden
onder het tweede lid, onderdelen c en d (nieuw). Daarbij is een uitzondering gemaakt voor informatie die berust bij het Presidium en de
Voorzitter, in welk geval de Griffier zelf deze bevoegdheden zal uitoefenen.
Tot slot wordt een vijfde lid toegevoegd, op grond waarvan de Griffier
de taak, bedoeld in het tweede lid, onder e, kan opdragen aan een door
hem aan te wijzen persoon, wat zowel een ambtenaar als een derde (een
advocaat of procureur) kan betreffen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 058, nr. 2

4

Onderdeel C
In dit onderdeel wordt aan het slot van paragraaf 7.1 (Soorten
commissies) een artikel toegevoegd rondom een adviescommissie als
bedoeld in artikel 7:13 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) ten
behoeve van beslissingen op bezwaar. De adviestaak van de adviescommissie zal daarbij gericht zijn op het adviseren over de namens de Kamer
door de Voorzitter of Griffier te nemen beslissingen op bezwaar tegen
besluiten over verzoeken op grond van de Wet hergebruik van overheidsinformatie en de Wet open overheid (zie daarover de toelichting bij de
onderdelen A en B).
De instelling van de adviescommissie vindt plaats via een afzonderlijke
regeling van de Kamer. Daarin zullen nadere regels worden gegeven over
de adviescommissie, waaronder een regeling van haar lidmaatschap,
organisatie en werkwijze. Daarbij is voorzien dat de adviescommissie zal
bestaan uit personen die verder niet zijn verbonden aan de Kamerorganisatie (dus geen Kamerleden), wat voor de voorzitter van een bezwaaradviescommissie overigens ook wettelijk is vereist op grond van artikel 7:13,
eerste lid, onder b, van de Awb.
De Voorzitter van de commissie voor de Werkwijze,
Vera Bergkamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 058, nr. 2

5