Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3372
Vragen van de leden Drost en Ceder (beiden ChristenUnie) aan de
Minister-President over de aanhoudende berichtgeving over de zorgelijke
omgang met migranten aan de Tunesische grens (ingezonden 2 augustus
2023).
Mededeling van Minister-President Rutte (Algemene Zaken) (ontvangen
17 augustus 2023).
Vraag 1
Bent u bekend met de berichtgeving over de zorgelijke omgang met
migranten door Tunesië aan de grens met respectievelijk Algerije en Libië,
hetgeen onder meer tot uiting komt in het feit dat tenminste tien mensen
dood zijn aangetroffen door de Libische grenswachten in het grensgebied
tussen Tunesië en Libië de afgelopen maand?1
Vraag 2
Hoe duidt u deze berichten en hoe beoordeelt u het handelen van Tunesië?
Vraag 3
Zijn er bij u nog andere dan de in het artikel beschreven signalen van
(mogelijke) mensenrechtenschendingen in de Tunesische omgang met
migranten bekend?
Vraag 4
Hoeveel sterfgevallen van migranten zijn er inmiddels bekend na het sluiten
van de deal? En hoeveel hiervan zijn kinderen? Zijn er kinderrechten
geschonden en zo ja, welke?
Vraag 5
Hoe heeft de Tunesische overheid gehandeld zodat deze mannen, vrouwen
en kinderen in de woestijn terecht kwamen? Was dit mogelijk binnen de
afspraken die met de Europese Unie (EU) zijn gemaakt?

1

ah-tk-20222023-3372
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

NRC, «Nog steeds honderden migranten in erbarmelijke omstandigheden vast in woestijn
tussen Tunesië en Libië», 31 juli 2023, www.nrc.nl/nieuws/2023/07/31/nog-steeds-honderdenmigranten-in-erbarmelijke-omstandigheden-vast-in-woestijn-tussen-tunesie-en-libie-a4170918.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Vraag 6
Is er contact geweest met de nabestaanden van de overledenen op Nederlands of EU-niveau? Wat is er met de lichamen gebeurd? Indien hier geen
duidelijkheid over is, bent u bereid zich in te spannen om contact met
nabestaanden te bewerkstelligen en indien mogelijk ook te komen tot
repatriëring van de lichamen?
Vraag 7
Is er juridisch sprake van aansprakelijkheid van de EU? Zo nee, zijn er
juridische risico’s dat de EU en/of Nederland aangesproken kan worden?
Vraag 8
Ziet u dat, ook wanneer er mogelijk geen sprake zou zijn van juridische
aansprakelijkheid er wel degelijk een morele verantwoordelijkheid bij
Nederland en de Europese Unie ligt om zorg te dragen voor borging van
mensenrechten in de omgang met migranten bij landen waar een migratiedeal wordt gesloten?
Vraag 9
Past de handelwijze van Tunesië binnen de afspraken zoals die zijn gemaakt
in de migratiedeal en hoe verhoudt dit zich tot de EU als waardengemeenschap? Zijn er volgens de Nederlandse regering waarden geschonden en zo
ja welke?
Vraag 10
Waren er voor het sluiten van de deal al signalen dat deze praktijken zich
voordeden? Kunt u zo volledig zijn mogelijk zijn in welke berichtgeving
hierover al bekend was bij de Nederlandse overheid en EU? Kunt u deze
stukken naar de Kamer sturen?
Vraag 11
Bent u er mee bekend dat de recente berichtgeving aanleiding was voor de
Belgische regering om de Europese Commissie op te roepen «respect voor
de mensenrechten nauwlettend in de gaten te houden» bij de uitvoering van
de EU-Tunesiëdeal?2 Sluit u zich bij deze oproep aan? Zo nee waarom niet?
Vraag 12
Herinnert u zich dat u tijdens het debat in de Tweede Kamer over de
Europese top van 29 en 30 juni (gehouden op 28 juni jl.) in reactie op de
motie Drost c.s. (Kamerstuk 21 501-20, nr. 1963) heeft aangegeven dat de
Memorandum of understanding (met Tunesië) er ook in voorziet dat als er
signalen van mensenrechtenschendingen komen we in staat zijn om met
Tunesië het gesprek daarover te voeren? Bent u bereid dit gesprek op basis
van dit signaal ook daadwerkelijk met Tunesië te gaan voeren en de Kamer
hier op korte termijn over te informeren? Zo nee, waarom niet?
Vraag 13
Wat was de formele danwel informele rol van de Minister-President en de
Nederlandse overheid bij het sluiten van de deal?
Vraag 14
Wordt het geld wat de EU (via de deal) overmaakt aan Tunesië ook gebruikt
om de mensenrechten te verbeteren? Zo ja, is dit een voorwaarde, zo nee
bent u bereid dit als voorwaarde op tafel te leggen?
Vraag 15
Is er sinds het sluiten van de deal contact geweest tussen Tunesië en de
Nederlandse overheid over de actuele mensenrechtensituatie? Zo nee, heeft
dit dan wel op Europees niveau plaatsgevonden? Zo ja hoe vaak en wat was

2

De Morgen, «Staatssecretaris De Moor aan Europese Commissie na schokkende beelden uit
Tunesische woestijn: «Onaanvaardbaar»», 31 juli 2023, www.demorgen.be/snelnieuws/
staatssecretaris-de-moor-aan-europese-commissie-na-schokkende-beelden-uit-tunesischewoestijn-onaanvaardbaar~bf12113a/?referrer=https://www.google.nl/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

de strekking hiervan? Kunt u zo precies mogelijk zijn over de contactmomenten en wat er besproken is?
Vraag 16
Hoe gaat u zich nu en in de toekomst inzetten om fundamentele mensenrechten te borgen bij het aangaan van migratiedeal, en daarmee ook blijvend
uitvoering geven aan de genoemde motie Drost c.s.?
Vraag 17
Wat betekent dit voor de Tunesiëdeal? Is er een grens waarbij deze deal als
onhoudbaar wordt beschouwd? Waar ligt deze voor de regering? Welke
afspraken zijn daar over gemaakt zowel op papier als mondeling? Kunt u zo
precies mogelijk in zijn?
Mededeling
Op 2 augustus 2023 zijn door de leden Drost en Ceder (beiden ChristenUnie)
Kamervragen gesteld over de berichtgeving over de omgang met migranten
aan de Tunesische grens (kenmerk: 2023Z13972). Gelet op de inhoud van de
vragen heb ik de beantwoording van deze vragen overgedragen aan de
Minister van Buitenlandse Zaken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3