7
Vragenuur
Vragen�van�het�lid�Ouwehand�aan�de�staatssecretaris�van
Economische�Zaken,�Landbouw�en�Innovatie�over�de�uitzending�"Gif�in�de�Bollenstreek".

Mevrouw�Ouwehand�(PvdD):
Voorzitter.�Als�het�Guinness�Book�of�Records�lijstjes�bij
zou�houden�over�de�landen�die�het�meeste�gif�over�hun
akkers�laten�stromen,�zou�NL�bovenaan�staan.�Met�stip.
Het�is�maar�waar�je�trots�op�bent.�De�uitzending�van�Zembla�afgelopen�zaterdag�toont�aan�waar�de�Partij�voor�de
Dieren�al�veel�langer�voor�waarschuwt,�namelijk�dat�landbouwgif�gevaarlijk�is,�dat�er�veel�te�veel�van�gebruikt
wordt�en�dat�er�middelen�worden�toegelaten�waarvan�we
weten�dat�deze�ernstige�gevolgen�hebben�voor�natuur,
voor�milieu�en�voor�de�volksgezondheid.�De�regering,�onze�overheid,�zegt�al�twintig�jaar:�er�is�niks�aan�de�hand.
Wij�wagen�dat�te�betwijfelen�en�staan�daar�niet�alleen�in.
Experts�waarschuwen�al�jaren�voor�de�blootstelling�van
omwonenden�aan�bestrijdingsmiddelen.�We�hebben�het
over�ongeboren�kinderen�en�kleine�kinderen�in�de�groei,
bij�wie�het�zenuwstelsel�zich�minder�goed�kan�ontwikkelen�als�gevolg�van�de�blootstelling�aan�landbouwgif,�van
wie�het�afweersysteem�minder�goed�kan�functioneren�of
bij�wie�longproblemen�kunnen�optreden.�Bij�volwassenen
kan�het�gaan�om�verminderde�vruchtbaarheid�bij�mannen
en�meer�spontane�abortussen�bij�vrouwen.�Op�langere
termijn�zijn�alzheimer�en�parkinson�in�verband�gebracht
met�bestrijdingsmiddelen.
De�vraag�is�duidelijk.�Geeft�de�staatssecretaris�gehoor
aan�de�oproep�van�experts�dat�het�echt�tijd�is�voor�grootschalig�gezondheidsonderzoek�van�omwonenden�van
landbouwgebieden?�De�Partij�voor�de�Dieren�vindt�dat�de
middelen�die�nu�zijn�toegelaten,�opnieuw�zullen�moeten
worden�getoetst�aan�veel�strengere�criteria.�Graag�een
duidelijk�en�helder�antwoord�van�deze�staatssecretaris.
De�voorzitter:
De�staatssecretaris�heeft�in�eerste�termijn�drie�minuten.

Staatssecretaris�Bleker:
Voorzitter.�Wordt�bij�toelating�van�gewasbeschermingsmiddelen�het�effect�op�omwonenden�nu�beoordeeld?
Het�antwoord�is�"nee".�Is�dat�goed?�Het�antwoord�op�die
vraag�is�ook�"nee".�Zal�het�anders�worden?�Ja,�in�2009�is
er�op�Europees�niveau�besloten�om�bij�de�toelating�van
middelen�ook�de�langdurige�effecten�op�omwonenden
te�bezien.�In�2010�heeft�het�Europese�voedselagentschap
geconcludeerd�dat�de�toetsing�moet�worden�aangevuld
met�het�aspect�van�de�wonenden.�Dit�zal�ook�gebeuren.�In
2011�wordt�gestart�met�de�verwerking�van�dit�aspect,�het
toetsingspunt,�in�de�richtsnoer�die�voor�de�nationale�toelatingsautoriteiten�geldt.
Is�er�reden�tot�grote�zorg?�De�onderzoeken�die�tot�nu
toe�zijn�uitgevoerd�in�binnen-�en�buitenland�wijzen�uit�dat
ook�langdurige�blootstelling�verwaarloosbare�of�geen�effecten�voor�de�omwonenden�lijkt�te�hebben.�Is�dat�een�reden�om�dan�toch�maar�af�te�zien�van�het�advies�van�de

Tweede�Kamer

Vragenuur

EFSA�en�dat�aspect�niet�mee�te�nemen�in�de�beoordeling?
Wij�vinden�dat�het�wel�moet�worden�meegenomen.�Wij
zien�echter�op�dit�moment�geen�reden�–�ook�gelet�op�datgene�wat�nu�al�in�gang�is�gezet�–�om�nu�een�grootschalig
onderzoek�in�te�stellen,�mede�gezien�de�uitkomsten�van
eerdere�onderzoeken�die�in�binnen-�en�buitenland�zijn�gedaan.
Mevrouw�Ouwehand�(PvdD):
Het�is�toch�wel�bijzonder�dat�de�staatssecretaris�van�Landbouw�die�gaat�over�de�bloembollen,�de�akkers�en�de�toelating�van�het�landbouwgif,�een�heel�andere�mening�is
toegedaan�dan�de�Nederlandse�Vereniging�voor�Toxicologie.�Je�zou�denken�dat�die�mensen�er�verstand�van�hebben.�Zij�zeggen�dat�het�toelatingsbeleid�in�Nederland�tien
jaar�achterloopt�op�de�wetenschappelijke�kennis�over�verdamping�en�verneveling�en�over�de�stoffen�die�in�de�lucht
terechtkomen�en�dus�ingeademd�kunnen�worden�door
omwonenden.�Het�is�prachtig�dat�de�staatssecretaris�verwijst�naar�Europese�afspraken�over�het�invoeren�van�een
andere�toets�op�termijn.�Waarom�laat�het�College�voor�de
toelating�van�gewasbeschermingsmiddelen�en�biociden
op�dit�moment�nog�middelen�toe�waarvan�het�onvoldoende�weet�wat�de�effecten�daarvan�zijn�op�de�volksgezondheid?�Wat�hebben�de�omwonenden�daaraan?�Wat�hebben�de�kinderen�daaraan�die�daar�opgroeien?�Ik�wil�graag
duidelijkere�toezeggingen�van�de�staatssecretaris�over
de�volgende�punten,�namelijk�dat�hij�geen�risico's�neemt
met�de�volksgezondheid,�dat�hij�experts�serieus�neemt�en
de�nu�toegestane�middelen�opnieuw�laat�toetsen�en�dat
hij�een�moratorium�afkondigt�op�de�toelating�van�nieuwe
middelen�totdat�wij�meer�weten.
De�voorzitter:
De�staatssecretaris�heeft�een�minuut�om�te�antwoorden.
Staatssecretaris�Bleker:
Ik�ben�het�met�mevrouw�Ouwehand�eens�dat�er�zo�snel
mogelijk�een�einde�moet�komen�aan�de�situatie�waarin
er�niet�getoetst�wordt�op�het�aspect�"effect�omwonenden".�Wij�zullen�ook�in�Europa�aandringen�op�snelheid
bij�de�verwerking�van�dit�punt�in�de�richtsnoer�voor�de
toelating�van�stoffen.�Er�is�in�dit�verband�onderzoek�gedaan�in�Duitsland�en�in�Nederland.�Er�zijn�300�evaluaties
van�de�Duitse�toelatingsautoriteiten�over�de�effecten�op
omwonenden.�Steeds�weer�komt�uit�het�beschikbare�onderzoek�de�conclusie�dat�er�geen�toxicologische�grenswaarden�overschreden�worden�en�dat�er�dus�geen�reden
tot�zorg�is,�hoewel�die�door�sommigen�wel�wordt�geuit.
Dit�jaar�zal�er�een�onderzoek�worden�gedaan�door�de�Gezondheidsraad.�Wij�stellen�vast�dat�wij�ten�eerste�dit�aspect�volop�gaan�meewegen�bij�de�beoordeling�en�er�ten
tweede�een�aantal�onderzoeken�lopen.�Dit�jaar�zal�er�bovendien�een�onderzoek�door�de�Gezondheidsraad�gestart
worden.�Wij�doen�dit�dus�verantwoord.�Het�is�misschien
niet�helemaal�naar�de�zin�van�mevrouw�Ouwehand,�maar
het�komt�wel�een�heel�eind�in�de�buurt.
Mevrouw�Ouwehand�(PvdD):
Graag�ontvang�ik�van�de�staatssecretaris�schriftelijk�de
opzet�van�het�onderzoek�van�de�Gezondheidsraad.�Het
valt�op�dat�de�staatssecretaris�verwijst�naar�toelatingsautoriteiten.�Daar�gaat�het�nu�juist�om.�De�toelatingsautoriteiten�werken�immers�niet�volgens�de�meest�recente�inzichten�van�de�toxicologen.�Ik�wil�dus�een�duidelijke�opzet
van�dat�onderzoek.�De�Gezondheidsraad�heeft�al�gezegd

11 januari 2011
TK�37

37-7-1

Bleker
dat�er�gevaren�zijn.�Daarom�vind�ik�dat�de�staatssecretaris�in�dit�kader�een�moratorium�moet�toezeggen�zodat�er
in�de�tussentijd�niet�op�basis�van�de�huidige�richtsnoeren
middelen�worden�toegelaten.
De�voorzitter:
Opnieuw�een�minuut�voor�de�staatssecretaris.
Staatssecretaris�Bleker:
Als�de�tot�nu�toe�uitgevoerde�onderzoeken�–�en�dat�zijn�er
veel�–�aanleiding�zouden�geven�tot�de�zorg�waarover�mevrouw�Ouwehand�spreekt,�zou�er�reden�zijn�om�de�toelating�van�bepaalde�stoffen�te�beëindigen.�Die�aanleiding�is
er�nu�niet.�Ik�zeg�toe�dat�mevrouw�Ouwehand�alle�informatie�krijgt�over�de�onderzoeken�die�uitgevoerd�zijn�en�de
onderzoeken�die�op�stapel�staan�en�over�de�manier�waarop�die�in�de�Europese�richtsnoer�zullen�worden�verwerkt.
Nadat�mevrouw�Ouwehand�die�informatie�heeft�gekregen,�kunnen�wij�opnieuw�de�discussie�voeren.

De�voorzitter:
Ik�dank�de�staatssecretaris�en�de�leden.�Dit�was�de�eerste�keer�dat�wij�het�vragenuur�"nieuwe�stijl"�gedaan�hebben.�Het�was�binnen�de�tijd.�Wij�hadden�nog�ruimte�gehad�voor�een�zevende�vraag,�maar�dat�durfde�ik�de�eerste
keer�niet�te�riskeren.
Ik�ga�over�naar�het�volgende�agendapunt,�een�heel
mooi�agendapunt:�de�beëdiging�van�twee�nieuwe�leden
van�onze�Kamer.

Tweede�Kamer

Vragenuur

11 januari 2011
TK�37

37-7-2