Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

32 824

Integratiebeleid

Nr. 288

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 november 2019
Na de uitspraak van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) van 16 augustus
20111 oordeelde de toenmalige Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties, verantwoordelijk voor het inburgeringsbeleid, in
september 2011 dat alle Turkse onderdanen en hun gezinsleden niet
langer inburgeringsplichtig zijn. Dit besluit had tot gevolg dat ook Turkse
asielstatushouders op grond van bestaand beleid geen aanspraak maken
op inburgeringsvoorzieningen.
Destijds was sprake van een zeer gering aantal Turkse asielstatushouders.
Sinds medio 2016 is echter sprake van een stijging van het aantal Turkse
onderdanen dat in Nederland asiel aanvraagt. De rechtbank MiddenNederland heeft op 11 juli 20192in een uitspraak overwogen dat niet valt
in te zien dat de inburgeringsplicht niet zou gelden voor Turkse asielstatushouders. Deze zaak betrof een geschil tussen een asielstatushouder
met de Turkse nationaliteit en SZW over de inburgeringsplicht en de
voorwaarden van de door DUO verstrekte lening.
Tegen deze achtergrond kom ik nu tot de conclusie dat de inburgeringsplicht vanaf 2011 gecontinueerd had moeten worden voor Turkse
asielstatushouders.
Het heeft mijn voorkeur om Turkse asielstatushouders via het
opt-insysteem de kans te geven om alsnog onder het huidige inburgeringsstelsel in te burgeren. Het opt-insysteem zal per direct ingaan en
eindigen met de inwerkingtreding van het nieuwe inburgeringsstelsel. Het
zal opengesteld worden voor alle Turkse onderdanen die de afgelopen
jaren in het bezit zijn gesteld van een verblijfsvergunning asiel. Indien zij
van deze mogelijkheid gebruikmaken, gelden alle rechten én plichten van

1
2

kst-32824-288
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

CRvB 16 augustus 2011, ECLI:NL:CRVB:2011:BR4959.
Rechtbank Midden-Nederland, zittingsplaats Utrecht, 11 juli 2019, ECLI:NL:RBMNE:2019:3510.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 824, nr. 288

1

het huidige inburgeringsregime, zoals die nu ook gelden voor de andere
asielstatushouders.
Door het bieden van deze mogelijkheid, kom ik tevens tegemoet aan de
wens van verschillende gemeenten, Vluchtelingenwerk Nederland (VWN)
en COA, die erop hebben gewezen dat de uitzonderingspositie van Turkse
asielstatushouders een onwenselijke situatie is. Met deze mogelijkheid
kunnen ook Turkse asielstatushouders aanspraak kunnen maken op
inburgeringsvoorzieningen, kunnen zij mee doen aan de voorinburgering
verzorgd door het COA en kunnen gemeenten geld krijgen voor
maatschappelijke begeleiding van Turkse asielstatushouders. Daarnaast
bestaat er voor hen dan ook recht op kwijtschelding van een DUO-lening.
Met de betrokken uitvoeringsorganisaties DUO, IND, COA en gemeenten
breng ik momenteel de gevolgen in kaart zodat de uitvoeringspraktijk
hierop kan worden aangepast. Ik streef ernaar dat het opt-insysteem in
januari 2020 open wordt gesteld.
Tot slot
In mijn brief van 25 juni 2019 over het integratiebeleid3 heb ik uw Kamer
laten weten hoe het onderzoek verloopt naar de juridische mogelijkheden
om het nieuwe inburgeringsbeleid ook te laten gelden voor alle individuele Turkse nieuwkomers.4Dit onderzoek, in samenwerking met de
ministeries van Justitie en Veiligheid en Buitenlandse Zaken nadert
voltooiing. Over de uitkomsten ervan verwacht ik uw Kamer binnenkort te
informeren.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
W. Koolmees

3
4

Kamerstuk 32 824, nr. 283.
In het kader van de door de Tweede Kamer aangenomen motie van de leden Paternotte en
Pieter Heerma, Kamerstuk 35 000 XV, nr. 23.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 824, nr. 288

2