Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

28 240

Evaluatienota Klimaatbeleid

Nr. 108

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 3 september 2010
De vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer1 heeft een aantal vragen voorgelegd aan de minister van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheerover wijziging van
de Regeling monitoring handel in emissierechten (kamerstuk 28 240,
nr. 106).
De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 2 september 2010.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Koopmans
Adjunct-griffier van de commissie,
Lemaier

1
Samenstelling:
Leden: Atsma, J.J. (CDA), Snijder-Hazelhoff,
J.F. (VVD), Koopmans, G.P.J. (CDA), Fng
voorzitter, Aptroot, Ch.B. (VVD), Samsom,
D.M. (PvdA), Neppérus, H. (VVD), Jansen,
P.F.C. (SP), Burg, B.I. van der (VVD), Koppejan,
A.J. (CDA), Ouwehand, E. (PvdD), Wiegmanvan Meppelen Scheppink, E.E. (CU), Bashir, F.
(SP), Mos, R. de (PVV), Groot, V.A. (PvdA),
Tongeren, L. van (GL), Bemmel, J.J.G. van
(PVV), Monasch, J.S. (PvdA), Sharpe, J.E.J.W.
(PVV), Dekken, T.R. van (PvdA), Dijkgraaf, E.
(SGP), Veldhoven, S. van (D66), Verhoeven, K.
(D66) en Voortman, L.G.J. (GL).
Plv. leden: Ormel, H.J. (CDA), Lucassen, E.
(PVV), Rouwe, S. de (CDA), Krom, P. de (VVD),
Vermeij, R.A. (PvdA), Zijlstra, H. (VVD), Smits,
M. (SP), Elias, T.M.Ch. (VVD), Toorenburg,
M.M. van (CDA), Thieme, M.L. (PvdD),
Ortega-Martijn, C.A. (CU), Gerven, H.P.J. van
(SP), Agema, M. (PVV), Smeets, P.E. (PvdA), El
Fassed, A. (GL), Vliet, R.A. van (PVV), Jacobi,
L. (PvdA), Bontes, L. (PVV), Dijsselbloem,
J.R.V.A. (PvdA), Staaij, C.G. van der (SGP),
Vacature D66, Koolmees, W. (D66) en
Braakhuis, B.A.M. (GL).

kst-28240-108
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 28 240, nr. 108

1

1
Is het mogelijk om aan het gratis toekennen van emissierechten dan wel
opt-out nadere criteria en eisen te stellen, zoals bijvoorbeeld een
vermindering van warmteverlies? Zo ja, bent u daartoe ook bereid? Zo
nee, waarom niet?
De EG-richtlijn over handel in broeikasgasemissierechten (richtlijn nr.
2003/87/EG), zoals gewijzigd door de review (richtlijn nr. 2009/29/EG),
bepaalt dat de wijze waarop gratis rechten worden toegekend Europees
geharmoniseerd wordt. Hiervan kan niet worden afgeweken en er kunnen
geen aanvullende eisen worden gesteld.
Een opt-out is alleen mogelijk indien er gelijkwaardige maatregelen zijn
getroffen om in de handelsperiode 2013–2020 te komen tot een reductie
van emissies van CO2. Om dergelijke reducties tot stand te brengen is het
mogelijk aanvullend beleid te formuleren, indien het huidige instrumentarium niet als gelijkwaardig kan worden beschouwd. Ik verwacht over
een aantal maanden in kaart te hebben gebracht of een opt-out mogelijk is
en zo ja, onder welke voorwaarden.
2
Is het correct dat bedrijven op 1 februari 2011 uiterlijk, met uitgebreide
gegevens bij de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) moeten komen, die
tevens door een verificateur zijn gecontroleerd en vergezeld zijn van een
verantwoordingsrapportage?
Ja. Deze geverifieerde gegevens zijn noodzakelijk voor de NEa om de
kosteloze toewijzing van rechten te kunnen bepalen. Door middel van de
verantwoordingsrapportage wordt inzichtelijk hoe het bedrijf de noodzakelijke gegevens heeft verzameld en deze rapportage vormt de basis voor
de controle door de verificateur. Zie ook het antwoord op vraag 6.
3
Is het waar dat de Europese Commissie uiterlijk op 31 december 2010 de
uitvoeringsmaatregelen, die vaststellen welke gegevens wel en welke niet
moeten worden geleverd, formeel zal vastleggen?
Ja. Zie ook het antwoord op vraag 6.
4
Klopt het dat de voorbereiding van deze maatregelen nu al onder grote
tijdsdruk staat?
Ja. Zie ook het antwoord op vraag 6.
5
Bent u niet bang dat bedrijven en verificateurs in grote tijdsnood komen
als deze regeling al op 1 februari 2011 in werking treedt?
Zie het antwoord op vraag 6.
6
Moet 1 februari 2011 als een harde deadline worden beschouwd? Bent u
eventueel bereid om deze deadline naar achter te verschuiven?
De ontwerpregeling is gebaseerd op de tijdsplanning van de Europese
Commissie zoals die op dat moment bekend was. Hierbij is aangenomen
dat in september 2010 de stemming zou plaatsvinden over het voorstel
van de Commissie voor geharmoniseerde uitvoeringsregels. Na
stemming zou voldoende duidelijkheid bestaan om, voorafgaand aan de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 28 240, nr. 108

2

formele publicatie in december 2010, reeds een start te kunnen maken
met de datacollectie. Met die kennis leek 1 februari 2011 als datum voor
het aanleveren van gegevens door bedrijven haalbaar.
Recent is duidelijk geworden dat de oorspronkelijke planning niet gehaald
wordt door de Commissie. De Commissie zal pas in de herfst een voorstel
presenteren.
Er is nog geen datum bekend waarop de stemming over dit voorstel zal
plaatsvinden. Mijn inschatting is dan ook dat het hele proces met
ongeveer drie maanden wordt vertraagd. Het is dan ook niet meer reëel
om vast te houden aan de datum van 1 februari 2011. Ik ben dan ook
bereid de datum in de regeling met drie maanden te verschuiven naar
1 mei 2011.
7
Komt er een standaardformulier van de NEa waar bedrijven houvast aan
hebben?
Ja.
8
Weet u hoe de voorbereiding in andere EU-landen verloopt?
Van sommige landen is in grote lijnen bekend hoe de voorbereiding
verloopt. Van belang om op te merken is dat op grond van de huidige
inzichten het besluit van de Commissie over de uniforme uitvoeringsregels zich richt tot de lidstaten en implementatie in de nationale
wetgeving behoeft. De voorbereidingen in de diverse landen zullen dan
ook mede bepaald worden door de randvoorwaarden die het wetgevingsproces stelt. Om vroegtijdig kenbaar te maken aan bedrijven en verificatieinstellingen welke vereisten aan het proces van kosteloze toewijzing zijn
verbonden, binnen de randvoorwaarden van het Nederlandse wetgevingsproces, moet ik enigszins vooruitlopen op het Europese traject.
9
Zitten er koppen op deze regels?
Nee. Op grond van de huidige inzichten zullen alle elementen in de
ontwerpregeling in de Europese uitvoeringsregels zijn opgenomen.
10
Wat is de oorzaak van het te laat omzetten van enkele bepalingen in
nationaal recht?
Het is een bewuste keuze geweest om de verplichting tot het aanleveren
van gegevens zoals bedoeld in artikel 9a uit de richtlijn niet vroegtijdig te
implementeren. Ingeschat werd dat het Nederlandse bedrijfsleven ook
zonder wettelijke verplichting bedoelde gegevens tijdig zou aanleveren.
Dit vertrouwen is niet beschaamd, want op 30 juni 2010 heeft Nederland
in Brussel de gegevens, die op grond van artikel 34ba van de ontwerpregeling verstrekt dienen te worden, reeds kunnen notificeren.
11
Kan puntsgewijs en beargumenteerd worden uiteengezet welke adviezen
van de Algemene Rekenkamer over de implementatie van
CO2-emissiehandel in Nederland op welke wijze in dit besluit zijn
opgevolgd? Welke adviezen worden niet of op een ander tijdstip
opgevolgd?
Deze regeling heeft heel specifiek tot doel om bedrijven tijdig
betrouwbare en geverifieerde gegevens te laten aanleveren ten behoeve

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 28 240, nr. 108

3

van een kosteloze toewijzing van CO2-rechten. Over deze specifieke stap
heeft de Algemene Rekenkamer geen aanbevelingen gedaan. De
Rekenkamer heeft echter (Kamerstukken II 2007/08, 31 252, nr. 5, blz. 29) in
zijn algemeenheid aanbevolen de organisatie en de uitvoering van de
verdeling van emissierechten zo transparant en betrouwbaar mogelijk in
te richten. Dit voorstel tot wijziging van de Regeling monitoring handel in
emissierechten levert daar een bijdrage aan.
De overige adviezen van de Algemene Rekenkamer hadden betrekking op:
a) aanpassingen van de EG-Richtlijn over handel in broeikasgasemissierechten;
b) aanbevelingen over de werkwijze van de NEa bij de goedkeuring van
monitoringsplannen;
c) aanbevelingen ten aanzien van de wijze waarop de NEa toezicht
uitoefent;
d) aanbevelingen om verificateurs meer informatie te laten verstrekken
over het systeem van monitoren door de individuele bedrijven;
e) aanbevelingen over het beheer van de buffer;
f) aanbevelingen om overlap van het emissiehandelssysteem met het
duurzaam energiebeleid te voorkomen.
Voor de voortgang van deze aanbevelingen verwijs ik u naar het terugblikrapport 2009 van de Algemene Rekenkamer (Kamerstukken II 2009/2010,
31 252, nrs. 7–8).
12
Betekent het gebruik van benchmarks dat de toewijzing van gratis
emissierechten ook gebeurt in volgorde van prestaties, dus dat de best
presterende bedrijven qua uitstootreductie het eerst de rechten toegewezen krijgen?
Nee. De benchmarks hebben niets te maken met de volgorde waarin
bedrijven rechten toegewezen krijgen. De benchmarks bepalen hoeveel
gratis rechten er worden toegekend voor de productie van specifieke
producten. Het principe van de productbenchmark is dat op grond van de
best presterende bedrijven een gestandaardiseerde hoeveelheid
CO2-uitstoot per geproduceerde hoeveelheid product wordt toegekend.
Een bedrijf dat niet tot de best presterende bedrijven behoort, krijgt
hierdoor in principe niet genoeg rechten om zijn gehele uitstoot met gratis
rechten te dekken.
13
Is de benchmark ook te gebruiken om de minst presterende bedrijven uit
te selecteren en hen geen gratis rechten toe te wijzen? Zo ja, bent u
daartoe ook bereid? Zo nee, waarom niet?
Nee. De geharmoniseerde uitvoeringsmaatregelen bieden hiertoe geen
mogelijkheden.
14
Welke mogelijkheden bestaan er om de administratieve lasten te
reduceren?
De administratieve lasten in deze ontwerpregeling hangen samen met het
opleveren van bedrijfsgegevens, het verantwoordingsrapport en de
verificatie. Lasten kunnen alleen substantieel verminderd worden door het
verantwoordingsrapport en/of de verificatie te schrappen. Dit is
ongewenst (zie het antwoord op vraag 11). Voor de periode 2013–2020
worden aanzienlijke hoeveelheden gratis rechten verdeeld, die elk een
financiële waarde vertegenwoordigen. Derhalve mag de betrouwbaarheid
niet in het geding zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 28 240, nr. 108

4

Overigens is in de ontwerpregeling opgenomen dat ter vermindering van
de administratieve lasten voor installaties waarvan op korte termijn
duidelijk is dat deze in aanmerking komen voor een opt-out, geen
verificatie hoeft plaats te vinden van de verantwoordingsrapportage en de
basisgegevens.
Daarnaast is de NEa uiterst actief in het ontwikkelen van instrumentarium
waarmee het proces van het aanleveren van gegevens door bedrijven
wordt gestroomlijnd. Er worden onder meer een nationale leidraad
toewijzing voor de bedrijven en een verificatierichtlijn voor de verificateurs opgesteld.
15
Is er sprake van kennisuitwisseling met andere Europese lidstaten over de
wijze van implementatie? Welke goede voorbeelden op het gebied van
lage(re) administratieve lasten zijn hieruit bekend?
Alle lidstaten zijn betrokken bij het opstellen van de geharmoniseerde
regels en leveren hun inbreng in de verschillende werkgroepen en
overleggen. Gezamenlijk wordt gezocht naar de optimale uitvoering van
de toewijzing. Zo zijn in diverse landen (o.a. België en Nederland)
proefallocatieprojecten uitgevoerd. In het Nederlandse project is
bijvoorbeeld gebruik gemaakt van een door het Verenigd Koninkrijk
ontwikkeld verificatieprotocol voor productiedata. Ervaringen met dit
protocol hebben ertoe geleid dat Nederland aanpassingen heeft voorgesteld. Ervaringen van andere landen met proefallocatieprojecten worden
eveneens gedeeld.
16
Kan een in meerdere landen gevestigd bedrijf volstaan met melding aan
één emissieautoriteit voor alle installaties in meerdere landen, of dient
elke nationale autoriteit apart te worden geïnformeerd? Indien dit nog niet
mogelijk is, wat is daarvoor de reden? Verzet de Europese regelgeving
zich hiertegen?
Nee, er kan niet worden volstaan met melding aan één emissieautoriteit.
De EG-richtlijn over handel in broeikasgasemissierechten verplicht alle
lidstaten een nationaal toewijzingsbesluit te maken. Daarnaast vraagt een
beoordeling van de betrouwbaarheid van de aangeleverde gegevens
kennis van de installatie en de emissievergunning die bij de afzonderlijke
lidstaten aanwezig is. Bovendien levert een aanvraag bij één emissieautoriteit nauwelijks lastenverlichting op. De allocatie van kosteloze rechten
gebeurt op installatieniveau, dus een bedrijf zal alle noodzakelijke
gegevens van de diverse (sub)installaties hoe dan ook moeten verzamelen
en laten verifiëren. Daarbij waarborgen de uniforme Europese uitvoeringsregels dat er een level playing field is met betrekking tot het
verkrijgen van rechten.
17
Indien de opt-out wordt geaccepteerd hoeveel ton CO2 uitstoot komt dan
in totaal in aanmerking voor deze regeling? Hoe verhoudt zich dit tot het
totaal aan uitstoot en tot het halen van de doelstelling?
Ongeveer 1,5 Mton van ongeveer 150 installaties komt potentieel in
aanmerking voor de opt-out. De totale uitstoot in het ETS op dit moment
is 84 Mton per jaar.
Installaties kunnen alleen voor een opt-out worden voorgedragen indien
er gelijkwaardige maatregelen bestaan om buiten het ETS toch de
gewenste CO2-reductiedoelstelling te behalen. Op dit moment wordt
onderzocht wat de consequenties zijn van een opt-out in relatie tot het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 28 240, nr. 108

5

behalen van de non-ETS doelstelling. Dit zal uiteraard bepalend zijn voor
het besluit om al dan niet installaties voor te dragen voor opt-out.
18
Hoe wordt de 25 000 ton CO2-equivalenten precies bepaald en gaan die
gelden voor het gehele bedrijf in plaats van op onderdelen van een
bedrijf? Zo nee, wordt met de mogelijkheid van opsplitsen van een bedrijf
in onderdelen de ontduiking niet in de hand gewerkt?
De 25 000 ton CO2-equivalenten gelden voor installaties in de zin van de
richtlijn. Nederland heeft er bij de implementatie van de oorspronkelijke
richtlijn (richtlijn nr. 2003/87/EG) voor gekozen om voor de deelname aan
de emissiehandel uit te gaan van het inrichtingenbegrip van de Wet
milieubeheer.
Dit houdt in dat installaties die onderling technische, organisatorische of
functionele bindingen hebben en die in elkaars onmiddellijke nabijheid
zijn gelegen als één inrichting moeten worden gezien.
Als er sprake is van één inrichting tellen alle daar aanwezige bronnen mee
voor het bepalen van de CO2-emissie; opsplitsing is niet mogelijk.
De in de vergunning vastgestelde inrichtingsgrenzen worden in beginsel
niet meer veranderd, tenzij er echt sprake is van grote fysieke veranderingen in het bedrijf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 28 240, nr. 108

6