Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

28 286

Dierenwelzijn

25 295

Infectieziektenbestrijding

Nr. 844

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 oktober 2015
In een land waar 17 miljoen mensen samenwonen met 120 miljoen dieren
is het werken conform het one health principe cruciaal. Zoönosen
(Q-koorts, SARS, MERS etc) zijn infectieziekten die van dieren op mensen
kunnen worden overgebracht. Zoönosen zijn ook aandachtspunt in het
kader van de Global Health Security Agenda. Afgelopen maand ben ik
naar Seoul geweest voor een High Level bijeenkomst van deze Agenda.
De Agenda bestaat uit ongeveer 10 werkpakketten, waarbij wij ons richten
op vooral antibioticaresistentie, zoönosen en biosecurity. Zowel tijdens de
inbreng van veel landen en internationale organisaties als ook in bilaterale
contacten bleek steeds de noodzaak en het grote belang van een goede
humane en veterinaire samenwerking: het One-Health principe. Ik
onderschrijf dat en ben blij dat ik meermalen Nederland als voorbeeld in
kon brengen wat betreft die samenwerking.
In voorliggende brief wil ik daarom ook, mede namens de Staatssecretaris
van EZ, dieper ingaan op zoönosen. Tevens wil ik graag van de
gelegenheid gebruik maken om, in vervolg op de brief van 18 mei 2011
(Kamerstuk 28 286, nr. 505) waarin de risicoanalysestructuur voor
zoönosen voor de eerste keer uiteengezet is, een update te geven over de
zoönose-aanpak in de praktijk.
De rol van VWS en EZ
Zoals aangegeven in de brief van mei 2011 besluiten VWS en EZ over
maatregelen elk vanuit onze eigen verantwoordelijkheid voor het
beleidsterrein en de vigerende wetgeving. Bij zoönosen, waarbij beide
verantwoordelijkheden bijeenkomen, is deze verantwoordelijkheidsverdeling verankerd in de Wet publieke gezondheid voor het Ministerie van
VWS en in de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren (Gwwd) voor het
Ministerie van EZ. Het belang van de volksgezondheid staat voor beide
bewindslieden voorop. De regelgeving biedt voldoende mogelijkheid voor
de verantwoordelijke bewindspersonen om maatregelen te nemen,

kst-28286-844
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 286, nr. 844

1

waarbij de Minister van VWS meebesluit op het terrein van het Ministerie
van EZ en andersom.
Van besluit naar uitvoering
Voor bestrijding van dierziekte-uitbraken is een uitgekristalliseerde aanpak
beschikbaar, die vastgelegd is in draaiboeken die veelal gebaseerd zijn op
de Europese bestrijdingsplicht. De uitvoering van deze bestrijding is in
handen van de NVWA.
Infectieziektebestrijding aan de humane kant is in de eerste plaats een
zaak van professionals zoals de huisarts, het ziekenhuis maar ook de GGD
en het RIVM. Maar als het gaat om zeer besmettelijke infectieziekten die
grote gevolgen kunnen hebben voor de volksgezondheid zijn er maatregelen nodig die de professional niet alleen kan inzetten, zoals isolatie of
quarantaine. In dergelijke situaties moet het belang van het individu
afgewogen worden tegen het publieke belang. Dat vergt een bestuurlijke
afweging door, in principe, de burgemeester
De bestuurlijke verantwoordelijkheid voor infectieziektebestrijding ligt in
principe bij de burgemeester. Indien nodig, bij ernstige infectieziekten als
polio of MERS, wordt er opgeschaald naar de Minister van VWS. De
betrokkenheid van de Minister van VWS zorgt dan voor landelijk uniform
beleid en communicatie.
Bij zoönosen ligt de bestuurlijke verantwoordelijkheid voor de volksgezondheidaspecten altijd bij de Minister van VWS. Daarnaast is de Minister
van VWS het logisch schakelpunt tussen de (regionaal georganiseerde)
infectieziektebestrijding en de (landelijk georganiseerde) dierziektebestrijding.
Risicoanalysestructuur zoönose
In een dichtbevolkt land met een hoge veedichtheid is het zaak om goed
voorbereid te zijn op en aandacht te houden voor zoönosen, juist als er
geen concrete dreiging is. De geïntegreerde humaan-veterinaire risicoanalysestructuur voor de aanpak van zoönosen op rijksniveau, waarin het
signaleren van zoönosen tot en met advisering over de bestrijding in
geval van een uitbraak geborgd is, is daarom voortdurend actief. Ook als
er geen concrete dreiging is komt het signaleringsoverleg, waar alle
signalen bij elkaar komen, elke maand samen en zijn huisartsen GGD etc
verplicht uitbraken van specifieke infectieziekten te melden bij het
Centrum Infectieziekte Bestrijding van het RIVM. Zowel de humane als
veterinaire wereld in Nederland is tevreden over de huidige samenwerking. Overigens betreft dit niet alleen de aanpak van zoönosen, ook bij
de aanpak van antibioticaresistentie bewijst deze intensieve samenwerking zijn meerwaarde.
Bij alle onderdelen van de risicoanalysestructuur, die ik uitgebreid heb
toegelicht in mijn brief van 18 mei 2011 (signalering, beoordeling en
management) wordt sindsdien gewerkt in samenwerkingsvormen die
analoog zijn aan de wijze waarop de humane risicoanalysestructuur bij
infectieziekten is georganiseerd. De risicoanalysestructuur voor zoönosen
bestaat uit de volgende onderdelen:
• signaleringsoverleg zoönosen (SO-Z)
• responsteam zoönosen (RT-Z)
• outbreak managementteam zoönosen (OMT-Z) en deskundigenberaad
zoönosen (DB-Z)
• bestuurlijk afstemmingsoverleg zoönose (BAO-Z)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 286, nr. 844

2

Het Centrum Infectieziektebestrijding (CIb) van het RIVM coördineert de
risicoanalysestructuur. Door de deelname van veterinaire expertise is
geborgd dat de juiste wetenschappelijke en praktische expertise wordt
samengebracht om over bestrijding van zoönosen goed onderbouwde
adviezen te kunnen geven. Internationaal is het bijzondere van onze
structuur dat kennis en advies zijn gescheiden.
Monitoring en early warning als vertrekpunt voor de risicoanalysestructuur
Tijdens het internationale overleg in Seoul was een van de belangrijkste
gesprekspunten de dataverzameling. Daarbij bleek het Nederlandse
systeem als best practice te kunnen dienen. In Nederland worden de
humane gegevens verzameld door de GGD-en en het RIVM, gegevens
vanuit de veehouderij worden verzameld door de NVWA (Nederlandse
Voedsel en Waren autoriteit) en de GD (Gezondheidsdienst voor Dieren),
de gegevens vanuit wild komen van het Dutch Wildlife Health Centre, die
van vectoren van het Centrum Monitoring Vectoren, gezelschapsdieren
worden door de faculteit diergeneeskunde gevolgd en ook voor paarden
is een systeem opgezet. Daarmee is het beeld compleet. Deze data
vormen de basis voor het maandelijkse Signaleringsoverleg-zoonosen.
Dat wil niet zeggen dat er geen wensen meer zijn. De samenwerking met
de stakeholders uit het domein natuur kan beter. Meer informatie over
ziektes bij wilde dieren komt niet alleen de menselijke gezondheid ten
goede maar ook terrein- en natuurbeheerders zelf. Daarop worden diverse
initiatieven ontwikkeld. Zo is het RIVM gestart met een werkgroep
«Integreer in natuurbeheer». deelnemende organisaties daaraan zijn
natuur-en terreinbeheerders zoals Staatsbosbeheer maar ook de
Wageningen Universiteit en Stigas, een arbodienstverlener voor de
agrarische en groene sector. Verder zijn o.a. via een voor natuur-en
terreinbeheerders de wederzijdse belangen voor het voetlicht gebracht en
is het gesprek aangegaan over hoe deze beheerders een bijdrage kunnen
leveren aan mens- en diergezondheid.
Een ander enigszins onderbelicht aspect betreft de mogelijkheid van
transmissie van zoönosen door gezelschapsdieren. Gezelschapsdieren
hebben direct contact met het gezin en de leefomgeving en kunnen op die
manier gemakkelijk zoönosen verspreiden. Sinds enkele jaren wordt ook
gemonitord op zoönosen bij gezelschapsdieren, met name honden en
katten maar ook (sier)vogels.
Het Signaleringsoverleg-zoonosen, schakelpunt in de risicoanalysestructuur
In Seoul werd opgeroepen om met relevante partijen een structureel
signaleringsoverleg te organiseren waarbij afspraken zijn gemaakt over
het omgaan met gegevens. En dat is precies wat wij in Nederland al
hebben.Zoönotische signalen worden vanuit de monitoring snel aangeleverd en door ze maandelijks met elkaar te bepreken ook snel herkend. In
het signaleringsoverleg wordt ook bekeken of er vervolgstappen nodig
zijn. Uiteraard komt het overleg sneller en vaker bijeen als daar aanleiding
voor is. Door het signaleringsoverleg kan een signaal doorverwezen
worden naar een responsteam of zelfs naar een outbreak managementteam zoönosen (OMT-Z). Signalen worden op die manier adequaat
opgevolgd waarbij er tijdig wordt opgeschaald. Deze risicoanalysestructuur is er zowel voor crisistijd als voor tijden waarin er geen uitbraak
is. Door de regelmaat waarmee overleg plaatsvindt, ontstaat
geoefendheid en onderling vertrouwen, raakt men beter ingespeeld op
elkaar en vertrouwd met de taken en verantwoordelijkheden van de
diverse deelnemers.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 286, nr. 844

3

Ervaring met de risicoanalysestructuur
Zowel met het signaleringsoverleg als het responsteam, het outbreak
managementteam zoonosen, het deskundigenberaad zoönosen als met
het Bestuurlijk Afstemmingsoverleg zoönosen is nu enkele jaren ervaring
opgedaan. Naar aanleiding van veranderingen in de structuur van de
deelnemende organisaties of op basis van de ervaringen zijn enkele kleine
wijzigingen aangebracht. Zo is de vicevoorzitter van het outbreak
managementteam zoonosen niet langer de decaan van de faculteit
diergeneeskunde maar de voorzitter van de veterinaire deskundigengroep
en is ook het samenwerkingsprotocol voor het signaleringsoverleg
aangepast, maar de structuur is grotendeels hetzelfde gebleven.
Ik vertrouw er op dat inrichting van de geïntegreerde humaan-veterinaire
risicoanalysestructuur blijvend leidt tot een deskundige advisering en
gedragen besluitvorming bij de aanpak van zoönosen, waarbij de
volksgezondheid voorop staat.
Regionale en lokale samenwerking
Naast de landelijke risicoanalysestructuur zijn er ook regionale en lokale
samenwerkingsverbanden. Bij de regionale uitvoering van het landelijk
vastgesteld beleid, zoals bijvoorbeeld bij een besmetting van een laag
pathogene vogelgriep op een bedrijf, waarbij de NVWA zorgt voor het
ruimen van het pluimvee en de GGD de gezondheid van de betrokken
mensen in de gaten houdt, helpt het als de contacten goed zijn. Het
netwerk van regionale arts-consulenten, die er voor zorgen dat het
RIVM-CIb goed op de hoogte is van de lokale kennis en kunde, is
uitgebreid met dierenartsen van de NVWA, de zogenaamde regionale
veterinaire consulenten.
In diverse regio’s zijn multidisciplinaire samenwerkingsverbanden die
bijdragen aan humaan-veterinaire samenwerking op regionaal niveau.
Met name in provincies met een hoge veedichtheid zijn regionale zoönose
samenwerkingsverbanden, bijvoorbeeld het Brabants kennisnetwerk
zoönosen en het Kennisnetwerk Zoönosen Midden Nederland (provincies
Utrecht en Gelderland). Om ook op het lokale niveau de samenwerking
tussen artsen en dierenartsen te verbeteren, heeft het Ministerie van VWS
een project gefinancierd waarbij lokale artsen en dierenartsen met elkaar
in contact worden gebracht om elkaar te leren kennen en om informatie
uitwisseling en samenwerking te vergemakkelijken. Mogelijk zal dit een
vervolg krijgen waarbij in een groter gebied, met meer combinaties van
artsen en dierenartsen gewerkt zal gaan worden. Ook bestaat er inmiddels
nascholing van huisartsen en dierenartsen samen.
Onderzoek
Binnen Nederland is een samenwerkingsverband van universitaire
instituten in oprichting: het Netherlands Centre for One Health (NCOH).
NCOH is een consortium van Universiteit Utrecht, Universitair Medisch
Centrum Utrecht (UMCU), Wageningen UR, Erasmus Medisch Centrum en
Amsterdam Medisch Centrum (AMC). Het beoogt capaciteit te bundelen in
een virtueel instituut op het gebied van diergezondheid, antimicrobiële
resistentie, infectieziekten en de rol van wildpopulaties. Omdat dit een
mooi voorbeeld is van humaan-veterinaire samenwerking die concreet
vorm krijgt, zijn de Ministeries van EZ en VWS betrokken bij het opzetten
van dit centrum.
ZonMw heeft een gezamenlijk meerjarig onderzoeksprogramma
non-alimentaire zoönosen waar de eerste onderzoeken nu al een eind op
weg zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 286, nr. 844

4

Internationaal
De Europese Unie zet ook in op One Health en zoönosen onderzoek. Vanaf
2017 zal, vanuit Horizon 2020, een groot programma gaan lopen op dit
gebied. De Europese Commissie stelt 35 miljoen Euro ter beschikking als
toeslag op, door lidstaten gecoördineerd, onderzoek op One Health. De
Nederlandse ambitie is dat RIVM en het CVI met daarachter het NCOH
vanuit Nederland een sturende rol nemen in dit programma.
Ik vind het ook van belang dat er een signaleringsstructuur in Europees
verband komt. Een eerste aanzet om hiertoe te komen, presenteren wij
volgend jaar tijdens het voorzitterschap van de Europese Unie. Het RIVM,
de coördinator van onze structuur, heeft daarbij het voortouw.
Zoönosen zijn een wereldwijd probleem en dit is in Seoul door meerdere
sprekers in het kader van infectieziekten geduid als het grootste en meest
onbekende risico voor de toekomst. Vogelgriep is daar een van de
bekendste voorbeelden van, maar ook MERS, Q-koorts en rabiës zijn in
grote delen van de wereld een probleem. Verleden jaar is, op initiatief van
de VS, de Global Health Security Agenda ondertekend door een groot
aantal landen, WHO, OIE en FAO. De GHSA heeft voor de wereldwijde
aanpak van zoönosen een werkpakket ontwikkeld. Naast Vietnam en
Indonesië, de trekkers van het zoönosewerkpakket van de GHSA, draagt
ook Nederland samen met een aantal andere landen bij aan de ontwikkeling en uitvoering van het pakket.
Nederland heeft veel te bieden en te leren. We hebben ervaring met
signalering, preventie en aanpak van zoönosen. De Q-koorts uitbraak van
enkele jaren geleden heeft in dat verband veel leerpunten opgeleverd. Het
kabinet wil onze best practices graag uitdragen en toelichten. Als
«contributing country» heeft het kabinet steun aangeboden aan Vietnam
en Indonesië om het werkpakket verder te concretiseren in jaarplannen.
Ook zullen we onze risicoanalysestructuur, die na de Q-koorts-crisis fors is
aangepast ook buiten Europa ter beschikking stellen, toelichten en laten
zien aan landen die een eigen structuur willen opzetten of verbeteren. Het
is mij namelijk gebleken dat, hoe vanzelfsprekend deze aanpak voor ons
inmiddels ook lijkt, Nederland hiermee in internationaal verband voorop
loopt. Nederland heeft daarnaast ook veel te leren en richt zich dan ook op
onderzoek en best practices van andere landen.
Er zijn binnen de GHSA twee instrumenten waarmee de landen hun
voorbereiding («preparedness») op infectieziekten en zoöntische uitbraken
kunnen verbeteren. Het eerste instrument, dat vanuit de GHSA wordt
aangeboden, is een nationaal assesment, een instrument om de
bestaande structuren te evalueren. Hiermee kunnen de tekortkomingen in
de nationale structuur worden vastgesteld. Naar aanleiding van de oproep
om als land ook expertise te leveren voor assesmentteams, heb ik
aangeboden hierop actief te zijn en te kijken welke concrete hulp we als
Nederland kunnen leveren.
Ten tweede is er het zogenaamde twinning instrument waarbij het ene
land het andere directe hulp biedt. Op het gebied van AMR lopen diverse
twinning-projecten. Een dergelijke aanpak is ook geschikt voor zoönosen.
Nederland is ook bereid daaraan deel te nemen.
Voortgang zoönosen
Er zijn in de afgelopen periode sinds 2011 geen grote problemen met
zoönosen geweest. De structuur heeft zich kunnen bewijzen in recente
gevallen met een uitbraak van tularemie onder hazen en Hepatitis E. Ik wil

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 286, nr. 844

5

dan ook van de gelegenheid gebruik maken om te reageren op de brief
van 5 september 2015 waarin de Vaste Kamercommissie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport gevraagd heeft of er een plan van aanpak zal
worden opgesteld betreffende Hepatitis E.
Hepatitis E
Ik zie op basis van de bevindingen uit het deskundigenberaad-zoönosen
(DB-Z) van 12 juni 2015 geen noodzaak tot het opstellen van een ander
plan van aanpak gerelateerd aan het Hepatitis E virus (HEV). Het advies
van het deskundigenberaad is gericht op het verkrijgen van meer kennis
omtrent HEV infecties door middel van onderzoek, zoals beschreven in de
Kamerbrief van 28 mei 2015 (Kamerstuk 25 295, nr. 27). Ik acht het
noodzakelijk de resultaten van het onderzoek af te wachten.
Zoals ik u in de antwoorden op uw eerdere vragen (Kamerstuk 25 295, nr.
27) heb aangegeven voert het RIVM een prospectieve patiënt-controle
studie uit naar de risicofactoren van acute Hepatitis E. Het doel van de
studie is om bronnen en risicofactoren voor acute Hepatitis E in kaart te
brengen om betere maatregelen te kunnen nemen ter preventie van acute
Hepatitis E. Immers, zolang niet bekend is waar en wanneer mensen
geïnfecteerd worden, is ook niet in te schatten wat de toekomstige risico’s
zullen zijn en waar interventies nodig zijn. In de studie worden nieuwe
laboratorium-bevestigde patiënten met Hepatitis E benaderd, omdat de
infectiebron beter te achterhalen is bij patiënten met een recente infectie
en juist het identificeren van de bron tot op heden het probleem blijkt te
zijn. De looptijd van dit onderzoek is vooral ook afhankelijk van het aantal
nieuwe Hepatitis E patiënten dat gevonden wordt. Dit kan uiteraard niet
bespoedigd worden.
Uit het Deskundigenberaad zoönosen is naar voren gekomen dat de
ziektelast ten gevolge van HEV beperkt is. HEV-infectie leidt bij gezonde
personen in de regel niet tot symptomen. De voornaamste risicogroep
bestaat uit immuungecompromitteerde personen. Naar aanleiding
daarvan bestaat reeds het advies patiënten met een hoog risico op infectie
actief te screenen en vindt routinematige screening voor bepaalde
patiëntengroepen al plaats.
Ik houd u, zoals eerder toegezegd, op de hoogte van de onderzoeksresultaten.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 286, nr. 844

6

Bijlage
Signalering
Bij de signalering gaat het om tijdig mogelijke bedreigingen voor dier- en
volksgezondheid vast te stellen.
Signaleringsoverleg zoönosen (SO-Z)
Signalen kunnen komen uit de natuur, de veehouderij, humane gezondheidszorg, gezelschapsdieren, exoten etc. Het gaat daarbij in de eerste
plaats om signalen uit Nederland maar ook signalen uit buurlanden,
Europa en de rest van de wereld worden in de gaten gehouden. Deze
signalen worden bijeengebracht in het signaleringsoverleg zoönosen
(SO-Z).
Samenstelling
In dit overleg, dat een keer per maand bijeenkomt en onder verantwoordelijkheid van het RIVM-CIb valt, zijn alle disciplines bijeengebracht die
mogelijk zoönotische signalen kunnen opvangen.
Doel
In het SO-Z beoordelen de deskundigen structureel regionale, landelijke
en internationale signalen van mogelijke zoönotische aard uit verschillende sectoren en dierreservoirs. In het SO-Z wordt bepaald of er naar
aanleiding van de signalen acties noodzakelijk zijn. Criteria hiervoor zijn
onder meer of de ziektegevallen meer of ernstiger zijn dan normaal, of er
lacunes zijn in de behandeling of preventieve maatregelen, of dat de
signalen potentieel aanleiding kunnen vormen voor maatschappelijke
onrust.
Beoordeling
Bij de beoordeling van signalen gaat het om in te schatten wat de ernst is
van een signaal. Dit is een deskundigenoordeel. Het is een getrapt proces
waarbij de mate van ernst en de ervaring met de ziekte het niveau bepaalt
van wat er dient te gebeuren. In het SO-Z vindt in feite de eerste gezamenlijke beoordeling plaats. Vervolgstappen in de beoordeling vindt afhankelijk van de ernst van het signaal plaats in:
•
•
•

Responsteam zoönosen (RT-Z)
Outbreak managementteam zoönosen (OMT-Z)
Deskundigenberaad zoönosen (DB-Z)

Responsteam zoönosen (RT-Z)
Signalen waarbij sprake is van mogelijk een acute dreiging voor de
volksgezondheid, kunnen aanleiding zijn voor een beoordeling door het
RT-Z. Het RT-Z wordt pas georganiseerd als signalen daartoe aanleiding
geven. Dit kan zijn als een signaal nadere analyse van gegevens vereist,
uitgebreidere discussie vereisen of acties behoeven. In het RT-Z wordt
onder meer besloten of een bijenkomst van het OMT-Z nodig is en
desgewenst worden er vragen geformuleerd voor het OMT-Z.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 286, nr. 844

7

Samenstelling
Het RT-Z is een te vormen opgeschaald multidisciplinair CIb-team waarbij
structurele veterinaire expertise (CVI, GD, Faculteit Diergeneeskunde
Universiteit van Utrecht, nVWA) ingeschakeld wordt.
Doel
Het RT-Z adviseert, indien noodzakelijk, binnen enkele dagen over de te
volgen strategie op het gebied van onder meer het indammen van
verspreiding, mogelijke interventies, diagnostiek en behandeling en
communicatie. Hierdoor zal opschaling tijdens een crisis of dreiging van
een crisis sneller en adequater kunnen plaatsvinden. In verreweg de
meeste gevallen worden zoönotische signalen protocollair door GGD en
nVWA afgehandeld. In veel gevallen kan het RT-Z dus direct de benodigde
acties (response) in gang zetten.
Outbreak managementteam zoönosen (OMT-Z)
Ernstige acute zoönotische dreigingen kunnen van dien aard zijn dat
ingrijpende beslissingen noodzakelijk zijn. Inhoudelijke argumentatie die
hieraan ten grondslag ligt wordt opgesteld in het outbreak managementteam zoönosen (OMT-Z).
Doel
Binnen het OMT-Z wordt door humane en veterinaire experts op wetenschappelijke gronden geadviseerd over risico’s en mogelijke maatregelen.
Het OMT-Z brengt wetenschappelijke volksgezondheid, diergezondheid en
eventueel entomologische en ecologische kennis over risico’s bijeen en
adviseert het risicomanagement over risico-inschatting, risicomanagementopties en risicocommunicatie. In het advies komt idealiter naar voren
welk risico er bestaat, hoe groot dit risico is, welke mogelijkheden er zijn
om het risico te verkleinen en in welke orde van grootte de te bereiken
resultaten liggen. Daarnaast bevat het advies een inschatting van de mate
van (on)zekerheid over het risico en de voorgestelde maatregelen. Het
risicomanagement wordt op deze manier optimaal in staat gesteld een
heldere, communiceerbare en gedragen afweging te maken.
Samenstelling
De directeur RIVM-CIb stelt een OMT-Z samen en zit het voor. Hij heeft
daarvoor de directeur CVI, de voorzitter van de veterinaire deskundigengroep en de directeur GD geïnformeerd en vraagt welke deskundigen zij
adviseren. Uit het netwerk kunnen humane en veterinaire deskundigen
indien nodig op korte termijn bijeen komen.
Deskundigenberaad zoönosen
Ook als er geen acute bedreigingen zijn, kan er behoefte zijn aan
deskundigenadvies. Deze behoefte kan vanuit de deskundigen zelf komen
over nog onbegrepen of onduidelijke signalen, maar ook bij het
management, het beleid, vanuit bijvoorbeeld maatschappelijke vragen.
Hiervoor is het deskundigenberaad zoönosen dat voor een belangrijk deel
qua samenstelling en organisatie overeen zal komen met het OMT-Z.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 286, nr. 844

8

Managementadvisering
Bestuurlijk Afstemmingsoverleg Zoönosen (BAO-Z)
Doel
De taak van het BAO-Z is om in het geval van een (mogelijke) uitbraak van
een zoönose die een bedreiging voor de volksgezondheid vormt de door
het OMT-Z geadviseerde maatregelen te beoordelen op bestuurlijke
haalbaarheid en wenselijkheid.
Samenstelling
Net als bij het reguliere BAO (bij de humane infectieziektebestrijding) zit
de directeur-generaal Volksgezondheid het overleg voor. De directeurgeneraal Agro en de Chief Veterinairy Officer van het Ministerie van EZ, de
directeur RIVM-CIb, afgevaardigden van GGD-Nederland, de Vereniging
Nederlandse Gemeenten (VNG), de Inspectie voor de Gezondheidszorg
(IGZ), en de nVWA hebben zitting in het BAO-Z. Ook de betrokken
burgemeesters en de veiligheidsregio nemen deel. Deze publiek bestuurlijke partners stellen een advies op aan beide bewindslieden.
Vertegenwoordigers van de betrokken veehouderijsectoren of het
bedrijfsleven worden gevraagd om bij het begin van het bestuurlijk
overleg hun expertise in te brengen om zo tot een breed gedragen advies
aan de verantwoordelijke bewindspersonen te komen.
De voorzitter van het BAO-Z kan, als de voorgestelde maatregelen daar
aanleiding toe geven, ook expertise inroepen van vertegenwoordigers van
een patiëntenorganisatie. Bijvoorbeeld patiënten met een aandoening of
beperking die een verhoogd risico geeft op infectie met, of complicaties
van, de betreffende zoönose. De vertegenwoordigers van de veehouderijsectoren en patiëntenorganisaties worden dus geraadpleegd door het
BAO-Z maar maken daar geen deel van uit. Om tot een zuivere bestuurlijke afweging te komen stellen de leden van het BAO-Z hun advies aan de
bewindspersonen op zonder de aanwezigheid van belanghebbende
partijen uit de veehouderijsector en patiëntenorganisaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 286, nr. 844

9