Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

30 196

Duurzame ontwikkeling en beleid

Nr. 347

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 juni 2015
Hierbij bied ik u, mede namens de Minister van Economische Zaken, het
rapport aan dat is opgesteld door Ecorys1, naar aanleiding van de motie
Jan Vos (Kamerstuk 33 834, nr. 17). In deze motie wordt geconstateerd dat
alleen een keuze gemaakt kan worden tussen verschillende brandstoffen
als er volledige transparantie is van de brandstoffenmix op bedrijfsniveau.
In de motie wordt de regering verzocht in kaart te brengen welke
juridische en economische obstakels er zijn om volledige transparantie
van de brandstoffenmix te realiseren.
Het rapport richt zich met name op transparantie in de keten fossiele
transportbrandstoffen. Het betreft transparantie over dezelfde aspecten
van de fossiele brandstofketen zoals die op dit moment door de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) voor biobrandstoffen wel al op bedrijfsniveau worden gerapporteerd, met name: (a) grondstof (voor fossiele
brandstoffen: het type ruwe olie of geraffineerd product) en (b) land van
herkomst van de grondstof. Voorts is er gekeken voor zowel de fossiele
als de biobrandstoffen wat het zou betekenen om meer transparantie te
creëren dan nu al voor biobrandstoffen is geregeld.
De belangrijkste conclusies van het rapport zijn:
− Van ruwe olie die in Nederland wordt geïmporteerd, is de regio van
herkomst te achterhalen op basis van de handelsnaam van de olie. De
exacte bron is niet bekend. Op bedrijfsniveau wordt ook aan de
Douane, de Belastingdienst, het Centraal Bureau voor de Statistiek en
het Ministerie van Economische Zaken gerapporteerd. De gerapporteerde gegevens zijn echter bedrijfsvertrouwelijk en mogen om die
reden niet gepubliceerd worden.
− Van geïmporteerde brandstoffen en halffabricaten is niet te achterhalen uit welke ruwe olie ze zijn vervaardigd. Deze informatie wordt niet
meegeleverd door de verkoper aan de koper.
1

kst-30196-347
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 30 196, nr. 347

1

− In het onderzoek is gekeken of het mogelijk zou zijn om transparantie
te bieden tot aan de pomp. Daar blijken echter belangrijke obstakels te
bestaan. Er zou wereldwijd een volledig ketenbeheer moeten bestaan
waarbij informatie over de gebruikte ruwe olie bij elke brandstof wordt
meegestuurd met de levering. Voor geïmporteerde producten is deze
informatie niet beschikbaar. Zelfs al zou voor in Nederland geproduceerde brandstoffen wel het ketenbeheer worden bijgehouden, dan
nog is van het product aan de pomp niet bekend wat de exacte
samenstelling is. Zowel geïmporteerde brandstoffen als in Nederland
geproduceerde brandstoffen worden veelvuldig met elkaar vermengd
in de opslag en de distributie. Daarnaast is «real time» informatie niet
beschikbaar. Op dit moment werkt de industrie met massabalansen op
maandbasis (achteraf).
− Het creëren van de beoogde transparantie kent voorts risico’s op het
verstoren van de markt. De concurrent verkrijgt informatie die hij
voorheen niet had en kan deze gebruiken. Daarnaast bestaat het risico
op het verstoren van het internationale level playing field ten nadele
van de Nederlandse industrie.
In het voorjaar heeft over dit rapport een overleg plaatsgevonden met
vertegenwoordigers van de Ministeries van Economische Zaken en
Infrastructuur en Milieu, brandstofleveranciers en met het maatschappelijk middenveld om te bezien of het mogelijk was te komen tot een
oplossing voor het creëren van meer transparantie in de keten fossiele
brandstoffen. Er bleek echter geen gedeeld beeld te bestaan over de
mogelijkheden en onmogelijkheden meer transparantie te creëren in de
keten fossiele brandstoffen.
Het kabinet deelt de conclusie in het rapport dat transparantie tot aan de
pomp over de herkomst van de gebruikte ruwe olie niet te realiseren is.
Informatie over de herkomst van ruwe olie is bekend tot aan de raffinaderij en reist niet mee door de keten. Een belangrijk instrument om de
informatie te ontsluiten die bij de raffinaderijen bekend is over de
herkomst van ruwe olie is het voorstel van de Europese Commissie voor
artikel 7a/bis voor verdere invulling van de EU Richtlijn Brandstofkwaliteit2. U bent over dit voorstel op 26 november 2014 geïnformeerd
(Kamerstuk 32 357, nr. 37).
In het voorstel van de Europese Commissie is er voor gekozen om
bedrijven enkel te laten rapporteren over de herkomst van ruwe olie,
omdat erkend wordt dat het voor bedrijven niet mogelijk is om van reeds
bewerkte producten de daarvoor gebruikte ruwe olie te achterhalen. Het
Ecorys-rapport trekt dezelfde conclusie. In het Commissievoorstel wordt
vanaf 2017 brandstofleveranciers gevraagd te rapporteren over de
herkomst van ruwe olie op basis van de handelsnaam. Hiermee wordt de
regio bekend waaruit de olie afkomstig is. Ook kan de handelsnaam een
aanwijzing geven of achter de handelsnaam bijvoorbeeld teerzandolie of
olie uit het Noordpoolgebied schuilgaat. De lidstaten rapporteren deze
gegevens op geaggregeerd niveau aan de Europese Commissie. Op dit
moment worden de voorbereidingen getroffen voor de implementatie van
artikel 7a/bis van de EU Richtlijn Brandstofkwaliteit in Nederlandse
wetgeving. Voor het kabinet is het handhaven van een Europees gelijk
speelveld voor bedrijven daarbij uitgangspunt. Nederland zal daarom
geen verplichtingen introduceren die boven bestaande Europese eisen
uitgaan.

2

Richtlijn (EU) 2015/652 van de Raad van 20 april 2015 tot vaststelling van berekeningsmethoden
en rapportageverplichtingen overeenkomstig Richtlijn 98/70/EG van het Europees parlement en
de Raad betreffende de kwaliteit van benzine en van dieselbrandstof, Pb L107/26.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 30 196, nr. 347

2

Het kabinet is voornemens de NEa opdracht te geven de nationale
rapportage aan de Europese Commissie over de uitvoering van artikel
7a/bis van de Richtlijn Brandstofkwaliteit op te stellen. Deze rapportage zal
ook gegevens bevatten over de import van ruwe olie in Nederland. De
NEa zal daarnaast de rapportage aan uw Kamer verzorgen. Uitgangspunt
voor de rapportage aan uw Kamer is dat krachtens de Nederlandse
mededingingswetgeving, concurrentiegevoelige gegevens niet gepubliceerd worden en dat ook de Europese concurrentiepositie van de
Nederlandse bedrijven niet nadelig wordt beïnvloed. Verlagen van het
nationale aggregatieniveau naar het bedrijfsniveau zal daarom zeer
moeilijk zijn en door de NEa per jaar bezien moeten worden.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
W.J. Mansveld

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 30 196, nr. 347

3