Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

26 234

Vergaderingen Interim Committee en
Development Committee

Nr. 109

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 25 november 2010
Naar aanleiding van een vraag van kamerlid dhr. van Dijck in het
Algemeen Overleg van 11 november jl. heb ik toegezegd u middels een
brief een overzicht te verschaffen van de bijdragen van Nederland aan het
IMF.
De quota-inleg van alle lidstaten van het IMF vormt de basis voor de
financiële middelen van het IMF. De quota-middelen bedragen SDR 230
miljard (EUR 263 miljard1), de Nederlandse inleg is SDR 5,2 miljard
(EUR 5,9 miljard). De G20 en de Raad van Bewindvoerders van het IMF
hebben in het kader van de 14e quota herziening afgesproken de
quotamiddelen van het IMF te verdubbelen. Landen dragen daar naar rato
van hun nieuwe quotagewicht aan bij. Voor Nederland zal dit betekenen
dat het ongeveer SDR 3,5 miljard (EUR 4 miljard) extra beschikbaar moet
hebben voor het IMF. Daar staat echter tegenover dat als deze quotaverhoging effectief wordt de New Arrangements to Borrow (zie hieronder)
naar beneden zullen worden gebracht.
De New Arrangements to Borrow (NAB) en de General Arrangements to
Borrow (GAB) dienen als aanvulling op de reguliere quota-middelen, als
deze niet toereikend blijken. De huidige NAB/GAB heeft een omvang van
SDR 51 miljard (EUR 58 miljard). Hiervoor heeft Nederland SDR 1,3
miljard (EUR 1,5 miljard) stand-by staan, daar wordt momenteel niet op
getrokken. Onder de huidige voorwaarden van de GAB/NAB moeten de
GAB/NAB-leden per programma waarvoor middelen gebruikt gaan
worden instemming geven. De NAB is slechts eenmaal geactiveerd in
1998, de GAB is tien keer geactiveerd; voor het laatst in 1998.

1
Bijdragen aan het IMF worden in SDR
gedenomineerd. Tussen haakjes wordt het
eurobedrag gegeven tegen de SDR/EUR
wisselkoers van 15 november 2011.
2
Tegen de dollar/euro koers van 23 november
2011.

kst-26234-109
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Op de London Summit in April 2009 is besloten tot een uitbreiding van de
New Arrangements to Borrow tot USD 500 miljard (EUR 365 miljard2).
Omdat dit aanpassing van de NAB vergt, zou eerst USD 250 miljard
(EUR 183 miljard) als bilaterale leningen beschikbaar worden gesteld. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 26 234, nr. 109

1

EU heeft in dat verband toegezegd EUR 75 miljard1 bilateraal ter
beschikking te stellen. Dit betekent voor Nederland een lening van EUR
5,31 miljard. DNB heeft de overeenkomst voor deze lening in oktober 2009
getekend. Momenteel wordt daar ongeveer SDR 270 miljoen (EUR 309
miljoen) op getrokken.
De NAB wordt uiteindelijk verhoogd naar een totale omvang van SDR 367
miljard (EUR 419 miljard). Daarnaast zijn er ook aanpassingen gedaan om
de NAB flexibeler in gebruik te maken. De NAB hoeft niet meer per
programma te worden geactiveerd, maar de NAB-leden kunnen besluiten
de NAB voor een bepaalde periode te activeren als de quota middelen
ontoereikend zijn en zich een «impairment» van het monetaire systeem
voordoet.
Binnenkort zullen de bilaterale bijdragen doorgerold worden in de nieuwe
NAB. De Europese Raad is overeengekomen dat de EU aan deze NAB
meer gaat bijdragen dan de EUR 75 miljard die al bilateraal was
toegezegd; de EU zou tot EUR 125 miljard bijdragen, ongeveer 35% van de
totale omvang van de NAB. Dit ligt iets boven het EU quota-aandeel van
31,9%, daar de armste landen niet mee kunnen betalen. In november 2009
zijn de bijdragen vastgelegd in SDR. De uiteindelijk bijdrage van
Nederland aan de NAB (dus inclusief de huidige bijdrage van SDR 1,3
miljard en de bilaterale lening van EUR 5,31 miljard) komt op SDR 9
miljard (EUR 10,3 miljard). Zoals al aangegeven zal de omvang van de
NAB echter teruggebracht worden naar aanleiding van de quotaverdubbeling. Hier wordt in november 2011 over besloten.
Concessionele leningen aan de armste landen worden gefinancierd uit de
Poverty Reduction and Growth Trust (PRGT). Het IMF heeft in 2009 landen
verzocht (meer) bij te dragen aan de PRGT, omdat de PRGT niet toereikend zou zijn voor de acute financiële behoefte van de armste landen.
Nederland heeft in dit verband een lening ter waarde van SDR 500 miljoen
(EUR 571 miljoen) beschikbaar gesteld.
Voor alle bovenstaande leningen (quota/NAB/GAB/bilateraal en PRGT)
geldt dat DNB deze faciliteert. DNB ontvang SDR rente voor het
verstrekken van deze leningen. Voor de leningen die DNB verstrekt
namens de staat worden staatsgaranties afgegeven om de exposure van
DNB jegens het IMF die bij gebruik van de lening ontstaat af te dekken. In
het zeer uitzonderlijke geval dat het IMF niet meer aan haar verplichtingen
kan voldoen dan heeft de staat zich verplicht eventueel verliezen van DNB
te vergoeden. Als het IMF op deze leningen trekt dan moet DNB deze uit
de geldmarkt respectievelijk door afbouw van haar reserves financieren.
Hier zijn opportuniteitskosten en wisselkoersrisico’s aan verbonden. Deze
beïnvloeden de verwachte winstafdracht van DNB. Het is niet mogelijk om
vooraf aan te geven hoe hoog deze kosten exact zijn, modelberekeningen
geven aan dat de kosten ongeveer EUR 7 mln per uitgeleende EUR miljard
zijn.

1
Deze leningen zijn afgesloten in euro’s (en
dus niet in SDR).

Naast deze leningen aan het IMF zijn er nog twee andere manieren
waarop Nederland financieel betrokken is bij het Fonds. Ten eerste bestaat
er een subsidy-account. om de concessionaliteit van de PRGT leningen te
kunnen faciliteren. In de toekomst zal onder andere een deel van deze
subsidiemiddelen gefinancierd kunnen worden door de opbrengsten die
gegenereerd worden met goudverkoop, maar een deel zal ook moeten
worden blijven gefinancierd door bilaterale bijdragen. Samen met het
verzoek meer bij te dragen aan de loan account van de PRGT, is ook het
verzoek gekomen een nieuwe bijdrage aan de subsidie middelen te doen.
Nederland heeft toegezegd SDR 9,5 mln bij te dragen (in 3 tranches m.i.v.
2011).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 26 234, nr. 109

2

Ten tweede zijn er de SDR-allocaties. Alhoewel SDR-allocaties geen
directe bijdrage zijn aan het IMF, brengen deze allocaties wel potentiële
opportuniteitskosten met zich mee. Nederland kan, net als andere leden
met een sterke betalingsbalans positie, door het IMF verzocht worden
SDR’s van leden met een zwakke positie te wisselen voor harde valuta
(bijvoorbeeld euro, dollar, pond of yen). Concreet kan DNB gevraagd
worden SDR te wisselen voor harde valuta tot een maximum van 300%
van de Nederlandse SDR-allocatie van SDR 4,8 miljard (EUR 5,5 miljard).
Ook deze transacties moet DNB uit de geldmarkt respectievelijk door
afbouw van haar reserves financieren. Nederland streeft naar een
adequate burdensharing over het brede lidmaatschap van het IMF. De
kans dat maximaal wordt getrokken op deze faciliteit is derhalve klein.
De minister van Financiën,
J. C. de Jager

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 26 234, nr. 109

3