Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

33 529

Gaswinning

Nr. 1140

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
EN KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 maart 2023
Op 6 december jl. heb ik een integrale duiding ontvangen van het
Staatstoezicht op de Mijnen (hierna: SodM) van vier rapportages:
– Rapportage inzet middelen en methoden in gasjaar 2021/2022 van
Gasunie Transport Services (hierna: GTS).
– Rapportage Groningengasveld artikel 52h Mijnbouwwet gasjaar
2021/2022 van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (hierna: NAM).
– Rapportage seismiciteit Groningen november 2022 van de NAM.
– Onderzoeksplan voor geïnduceerde seismiciteit tijdens de drukvereffeningsfase in Groningen van de NAM.
De eerste twee rapportages heb ik op 22 november jl. met uw Kamer
gedeeld (Kamerstuk 33 529, nr. 1083), de derde en vierde rapportage zijn
samen met de duiding van het SodM als bijlage bij deze brief toegevoegd.
Het delen van deze stukken met de Kamer heeft een aantal maanden op
zich laten wachten omdat het SodM in de rapportage van GTS een
discrepantie zag tussen de gerapporteerde vraag en het gerapporteerde
aanbod van gas. GTS is verzocht dit uit te zoeken en heeft deze discrepantie onlangs verklaard. Deze discrepantie komt door meetonnauwkeurigheden van de meetapparatuur in het netwerk van GTS en door
afronding van de getallen in de rapportage.
In deze brief zal ik ingaan op de meest relevante aspecten uit bovenstaande rapportages. Daarnaast ga ik in op de beoordeling van de
rapportages door het SodM en zal ik aangeven hoe ik hiermee omga.
Rapportage inzet middelen en methoden in gasjaar 2021/2022 (GTS)
Het SodM heeft op eigen initiatief de genoemde rapportage van GTS
geanalyseerd en geconstateerd dat de gerapporteerde vraag bijna 0,5
miljard Nm3 hoger ligt dan het gerapporteerde aanbod. Het SodM heeft
mij geadviseerd de oorzaak van deze discrepantie uit te zoeken. Dit advies
heb ik, zoals ook hierboven aangegeven, ter harte genomen en ik heb GTS

kst-33529-1140
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 33 529, nr. 1140

1

in december 2022 verzocht om dit verschil te verklaren. GTS bevestigt dat
de constatering van het SodM juist is en geeft op basis van een in februari
2023 uitgevoerde analyse aan dat het verschil is ontstaan door meetonnauwkeurigheden van de meetapparatuur in het netwerk van GTS en door
afronding van de getallen in de rapportage.
Er bestaat geen onduidelijkheid over de hoogte van de gaswinning uit het
Groningenveld in gasjaar 2021–2022. De winning is namelijk op 4,5
miljard Nm3 uitgekomen, zoals vastgesteld in het vaststellingsbesluit.
Rapportage Groningengasveld artikel 52h Mijnbouwwet gasjaar 2021/2022
(NAM)
Het SodM heeft de jaarrapportage van de NAM over gasjaar 2021–2022
beoordeeld en constateert dat de totale productie op het vastgestelde
volume van 4,5 miljard Nm3 is uitgekomen. Daarnaast constateert het
SodM dat de NAM in september 2022 heeft afgeweken van de vastgestelde inzetvolgorde van de productielocaties. De NAM geeft aan dat deze
afwijking het gevolg is van onderhoud aan de productielocaties.
Het SodM concludeert dat de afwijkende inzetvolgorde geen relatie heeft
met de aardbevingen bij Uithuizen en Wirdum in augustus, september en
oktober. Het SodM zal in het vervolg bij inspecties ook toezicht op de
planning van onderhoud in relatie tot de inzetvolgorde houden.
Naar aanleiding van mijn besluit om gasopslag Grijpskerk als laagcalorische gasopslag in te zetten, adviseert het SodM om de Mijnbouwwet
aan te passen en de rapportageplicht van de NAM uit te breiden, zodat de
jaarrapportage ook ziet op de inzet van gasopslag Grijpskerk. Ik kan me
vinden in dit voorstel van het SodM en zal bekijken of ik dit bij een
toekomstige wetswijziging kan betrekken.
Rapportage seismiciteit Groningen november 2022 (NAM)
Uit de halfjaarlijkse rapportage seismiciteit van de NAM blijkt dat zich
zeven aardbevingen met een magnitude hoger dan 1,5 op de schaal van
Richter hebben voorgedaan in de periode van 1 mei 2022 tot 1 november
2022. Dit zijn er twee meer dan in het voorgaande halfjaar (1 november
2021 tot 1 mei 2022), waarin vijf aardbevingen met een magnitude hoger
dan 1,5 op de schaal van Richter plaatsvonden. De aardbevingen in de
rapportageperiode zijn voornamelijk opgetreden rondom Uithuizen,
waardoor er sprake is van hoge lokale activiteit. Hierover heb ik uw Kamer
reeds geïnformeerd (Kamerstuk 33 529, nr. 1079).
Het aantal aardbevingen met een magnitude hoger dan 1,5 op de schaal
van Richter lag in de periode van 1 mei 2022 tot 1 november 2022 hoger
dan in het half jaar daarvoor. Het SodM geeft in de beoordeling aan dat de
aardbevingen worden veroorzaakt door drukvereffening. Het proces van
drukvereffening kan nog enkele tientallen jaren duren en er zijn, naast de
reeds ingezette vermindering van de gasproductie en de aanstaande
sluiting van het gasveld, geen maatregelen mogelijk om dit te beperken of
te voorkomen.
Het KNMI stelt op basis van statistisch onderzoek dat het aantal aardbevingen met een magnitude groter dan 1,5 op de schaal van Richter sinds
2015 langjarig wel is afgenomen (zie ook Kamerstuk 33 529, nr. 1079).
Hierbij wordt opgemerkt dat de afnemende trend sinds 2018 minder
duidelijk is. Om deze reden heeft het SodM aan de NAM verzocht
onderzoek te doen naar de oorzaken hiervan. Hierop wordt hieronder
nader ingegaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 33 529, nr. 1140

2

Onderzoeksplan voor geïnduceerde seismiciteit tijdens de drukvereffeningsfase in Groningen (NAM)
Zoals reeds vermeld in Kamerstuk 33 529, nr. 1079, heeft de NAM een
onderzoeksplan opgesteld naar aanleiding van het verzoek van het SodM
om onderzoek te doen naar de oorzaken van de seismiciteit die in de
afgelopen jaren hoger is geweest dan verwacht op grond van de
modellen. Dit onderzoeksplan is bijgevoegd in de bijlage van deze brief.
Het onderzoek zal betrekking hebben op het modelleren van reservoirdruk, compactie en seismische activiteit en richt zich op mogelijke
oorzaken van vertraging tussen gasproductie uit het reservoir en het
optreden van de aardbevingen.
Het SodM geeft aan dat het onderzoek reeds in augustus 2022 van start is
gegaan en dat de resultaten in de zomer van 2023 worden verwacht,
waarna het SodM deze gaat beoordelen. Ik verwacht daarom in het najaar
van 2023 uw Kamer te kunnen informeren over de onderzoeksresultaten
en de beoordeling van het SodM.
De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,
J.A. Vijlbrief

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 33 529, nr. 1140

3