Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3501
Vragen van de leden Uitslag en Jan
de Vries (beiden CDA) aan de
minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over het
personeelstekort in de zorg.
(Ingezonden 23 juli 2009)
1
Kent u het convenant van vijftien
ziekenhuizen in Noord-Brabant,
Zeeland en Limburg dat bedoeld is
om het personeelstekort onder
gespecialiseerde verpleegkundigen
tegen te gaan?
2
Deelt u het oordeel dat het positief is
dat zorgwerkgevers op deze wijze
invulling geven aan hun
verantwoordelijkheid voor het
tegengaan van het personeelstekort
in de zorg? Zo ja, verdient dit initiatief
navolging en bent u bereid om het in
het kader van het arbeidsmarktbeleid
bekend te maken bij andere
zorginstellingen?
3
Hoe beoordeelt u de
terugbetalingsverplichting van de
studiekosten wanneer een
dienstverband na de opleiding binnen
twee jaar wordt beëindigd? Is dit, ook
in de zorg, naar uw oordeel een
redelijke regeling of denkt u met de
vakbond De Unie dat dit soort
maatregelen contraproductief zal
werken?

KVR37220
2009Z14234
0809tkkvr3501
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

4
Zou een eventueel opleidingsfonds
voor de studiekosten een oplossing
kunnen bieden en het initiatief van de
convenantpartijen kunnen
ondersteunen? Hoe ver is het overleg
met het veld hierover gevorderd en
wanneer zal de Kamer daarvan de
conclusies ontvangen?
5
Deelt u het oordeel dat er in principe
niets mis is met zelfstandigen
(zzp’ers) in de zorg, die zich via
detacheringbureau laten inhuren?
Herkent u wel de mogelijke nadelen
waar de convenantpartijen op doelen,
terwijl deze mensen voor de zorg
hard nodig zijn? Verdient het daarom
geen aanbeveling om, in het
verlengde van de werkgroep die zich
buigt over zelfstandigen in de
thuiszorg en de door u op eerdere
schriftelijke vragen1 van het lid
Uitslag toegezegde contractering van
zelfstandige verpleegkundigen in de
eerste lijn, voor de gehele zorg
samen met de veldpartijen de kansen
en mogelijkheden van zelfstandigen
in de zorg nader te beschouwen?
6
Is er door de Nederlandse Vereniging
van Anesthesiemedewerkers en/of de
vakbond De Unie vanwege
vermeende kartelvorming reeds bij
de Nederlandse
Mededingingsautoriteit (NMa) een

bezwaarschrift tegen het convenant
ingediend? Valt een dergelijk
convenant, dat gericht is op het
tegengaan van personeelstekorten in
de zorg, naar uw oordeel onder de
beoordelingsbevoegdheid van de
NMa?
7
Is er naar uw oordeel sprake van een
ongeoorloofde beperking van de
arbeidsmarkt voor al dan niet
zelfstandig werkende
anesthesiemedewerkers of andere
gespecialiseerde verpleegkundigen
en welke consequenties verbindt u
daaraan? Hoe verhoudt zich uw
oordeel of dat van de NMa tot de
onderlinge regionale samenwerking
tussen zorginstellingen die u in het
kader van het arbeidsmarktbeleid
bepleit?
1

2008Z10142.

Antwoord
Antwoord van minister Klink
(Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 19 augustus 2009)
1
Ja.
2
De verantwoordelijkheid voor het
personeelsbeleid ligt primair bij de
individuele ziekenhuizen, ook voor
dat van het gespecialiseerd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

7373

personeel. De afgelopen periode is
meermaals bericht over de tekorten
bij het gespecialiseerd personeel. Het
is dan ook logisch dat werkgevers in
actie komen. Ik vind het positief dat
een aantal ziekenhuizen gezamenlijk
deze tekortproblematiek wil oplossen.
Dit willen ze onder andere doen door
zelf meer te gaan opleiden. Dat
verdient navolging.
In het convenant zijn ook afspraken
gemaakt over het niet meer
wegkopen van personeel bij elkaar.
Daar is discussie over ontstaan. De
Nederlandse Vereniging van
Anesthesiemedewerkers heeft
daarom het convenant voorgelegd
aan de Nederlandse
Mededingingsautoriteit (NMa). Voor
mijn oordeelsvorming wacht ik het
oordeel van de NMa in deze af.
3
Een dergelijke
terugbetalingsverplichting voor het
geval een werknemer er zelf voor
kiest om weg te gaan binnen een
korte periode na afronding van zijn
door de werkgever vergoede
opleiding, komt veel voor. Ik zie daar
geen kwaad in, en zie daar de logica
wel van in. Het lijkt me ook
vanzelfsprekend dat de werknemer
over de financiële consequenties van
vroegtijdig vertrek op de hoogte
is/wordt gebracht, voordat hij aan de
opleiding begint. Om aan deze
terugbetalingsverplichting te kunnen
voldoen, kan de werknemer natuurlijk
altijd proberen om van zijn nieuwe
werkgever een compensatie te
krijgen.
4
Ik wil er eerst op wijzen dat de
budgetten en tarieven van
zorgwerkgevers er voor dienen om
hun exploitatie te dekken. Binnen die
exploitatie vormen opleidingskosten
een vanzelfsprekende kostenpost.
Naar mijn idee zou een apart
opleidingsfonds in sommige gevallen
een oplossing kunnen bieden, met
name wanneer het gaat om hoge
opleidingskosten die van sectoraal
belang zijn en waarbij individuele
werkgevers beducht zijn voor
rendementsverlies op hun eigen
opleidingsbudget. In het Algemeen
Overleg Arbeidsmarkt van 10 juni jl.
heb ik daarom aangegeven in te
zetten op een VWS-fonds voor een
aantal categorieën gespecialiseerd
personeel in de ziekenhuizen. Ik heb
inmiddels een concreet voorstel
gedaan aan de NFU, NVZ en V&VN

om tot een VWS-fonds te komen,
waarbij de inspanningen van
ziekenhuizen om deze categorieën
gespecialiseerd personeel op te
leiden vanaf 2010 extern gefinancierd
worden. Doel van dat fonds is om
instellingen die daadwerkelijk
opleiden daar een vergoeding
voor te geven, waardoor de
opleidingsinspanningen van de
instellingen gestimuleerd worden.

personeel voor de zorgsector door
onder meer doorscholing. Kortom om
het aantal zorgmedewerkers te
verhogen en hen goed op te leiden.
Een goede regeling van de mobiliteit
tussen de zorginstellingen kan aan
het realiseren van die doelstellingen
bijdragen.

5
Ik heb eerder op dit punt in de Kamer
al de randvoorwaarden geschetst
voor de inzet van zzp-ers in de zorg.
De kwaliteit van de zorg mag er niet
door afnemen, de zorg mag er niet
duurder door worden. Het mag niet
gaan om gedwongen constructies,
noch om overeenkomsten die niet
voldoen aan de vereisten van wet- en
regelgeving. Het moet gaan om reële
uurtarieven voor de zzp-ers en om
reële tarieven voor een eventuele
intermediair, waarbij «reëel» zowel
naar boven als naar beneden geldt.
Omdat er mensen zijn die zich om
hun moverende redenen liever als
zzp-ers aanbieden dan ergens in
loondienst te werken (bij een
zorginstelling dan wel een
uitzendbureau) én omdat er in de
zorg een voortdurende behoefte
bestaat aan instroom van
medewerkers, doen zorgaanbieders
er goed aan om voor iedereen die er
wil werken – binnen de genoemde
randvoorwaarden – een passend
aanbod te doen. Het convenant lijkt
een goede poging van werkgevers te
zijn om hieraan tegemoet te komen
en aldus hun verantwoordelijkheid
voor het personeels- en
arbeidsmarktbeleid te nemen.
Overigens blijkt uit onderzoek van
SEO dat het aantal gespecialiseerde
verpleegkundigen dat anders dan in
loondienst in ziekenhuizen werkt nog
steeds marginaal is.
6+7
De Nederlandse Vereniging voor
Anesthesiemedewerkers heeft het
convenant voorgelegd aan de NMa.
Ik wacht het oordeel van de NMa af,
onder andere wat betreft de
beoordelingsbevoegdheid van de
NMa in deze.
De door mij beoogde verbetering van
de regionale samenwerking tussen
alle betrokken partijen bij de
zorgarbeidsmarkt is met name gericht
op het werven en goed opleiden van
personeel dat thans niet in de zorg
werkzaam is en het behouden van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

7374