Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3083
Vragen van de leden Van Dam (CDA), Van Oosten (VVD) en Van der Graaf
(ChristenUnie) aan de Ministers van Justitie en Veiligheid, en van Buitenlandse
Zaken over de verklaring (nr. 2) van het bestuur van de Stichting Vliegramp
MH17 inzake meldingen en publiciteit over lichamelijke resten op
MH17-crashsite (ingezonden 23 juli 2018).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid), mede namens
de Minister van Buitenlandse Zaken (ontvangen 4 september 2018).
Vraag 1
Hebt u kennisgenomen van de verklaring (nr. 2) van het bestuur van de
Stichting Vliegramp MH17 van 19 juli 2018, alsmede van twee op 18 en 19 juli
2018 geplaatste berichten op het YouTube-kanaal van de heer Patrick
Lancaster?1 2
Antwoord 1
Ja, er is vanuit het Ministerie van JenV naar aanleiding van de verklaring van
het bestuur van de Stichting Vliegramp MH17 een bericht op de IVC-site
geplaats. De IVC-site is een besloten website die wordt gebruikt om met
nabestaanden te communiceren.
Hieronder vindt u nog het bericht dat vrijdag 20 juli zowel in het Nederlands
als in het Engels op de IVC-site is geplaatst:
«Deze week is wederom een filmpje op YouTube geplaatst door een journalist
met beelden van mogelijke botfragmenten van slachtoffers van vlucht MH17.
Het gaat om een journalist die al twee keer eerder een filmpje online heeft
geplaatst met mogelijke botresten. Ook dit filmpje toont beelden die voor
nabestaanden schokkend kunnen zijn. Wij betreuren dit. Mocht u het filmpje
desondanks willen bekijken, dan kan dat via de link onderaan dit bericht.
Eerder heeft de journalist de mogelijke botfragmenten waarvan hij zegt deze
op de crashsite te hebben gevonden, overgedragen aan de lokale autoriteiten.
De vondst kon vervolgens dankzij een faciliterende rol van de Organisatie
voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) naar Nederland worden
overgebracht voor nader onderzoek en identificatie door het NFI. In het
nieuwe filmpje laat de journalist de botfragmenten echter liggen.

1
2

ah-tk-20172018-3083
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://www.youtube.com/watch?v=UjnUeJNSYks&feature=youtu.be
https://www.youtube.com/watch?v=UjnUeJNSYks&feature=youtu.be

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Conform resolutie 2166 van de VN Veiligheidsraad dient een ieder die
stoffelijke resten heeft gevonden en/of in bezit heeft op een waardige wijze
over te dragen aan de Nederlandse autoriteiten. Er zal contact met de
journalist worden opgenomen met het dringende verzoek alle botfragmenten
aan de autoriteiten over te dragen. De overheid zal vervolgens de botfragmenten naar Nederland halen voor forensisch onderzoek. Dit proces zal
evenals voorgaande keren de nodige tijd in beslag nemen omdat het gebied
gevaarlijk is en daardoor niet vrij toegankelijk is.»
Vraag 2
Klopt het dat de crashsite van vlucht MH17 door het recovery team (destijds)
minutieus is onderzocht? Is het voorstelbaar dat nu nog in substantiële mate
stoffelijke resten van slachtoffers van deze vliegramp kunnen worden
aangetroffen? Welke verklaring kunt u geven voor het (nu nog) daar vinden
van stoffelijke resten van mogelijke slachtoffers?
Antwoord 2
Er is altijd erkend dat niet valt uit te sluiten dat in de toekomst nog stoffelijke
resten of persoonlijke eigendommen kunnen worden gevonden. Het gebied
waarin het toestel, de inzittenden en hun persoonlijke eigendommen terecht
zijn gekomen is ongeveer 50 vierkante kilometer groot. Er is alles aan gedaan
om de stoffelijke resten en persoonlijke eigendommen van de slachtoffers zo
zorgvuldig mogelijk te bergen, onder vaak moeilijke omstandigheden.
Met meerdere missies zijn stoffelijke resten en persoonlijke eigendommen
zoveel mogelijk geborgen, met behulp van lokale autoriteiten, bewoners en
hulpdiensten. Bij de repatriëringsmissie van april 2015 is daartoe een deel
van de grond afgegraven en gezeefd. Voor zover te beoordelen aan de hand
van de YouTube filmpjes, wordt beweerd dat de botfragmenten in het gebied
zijn gevonden dat juist is afgegraven en gezeefd.
Het valt niet uit te sluiten dat er nog stoffelijke resten aanwezig kunnen zijn in
het hele crashgebied, maar de mate waarin deze journalist zegt botfragmenten te kunnen vinden op deze specifieke locatie, wordt niet waarschijnlijk
geacht.
De procedure om stoffelijke resten van MH17-slachtoffers naar Nederland te
halen en te onderzoeken is lastig en tijdrovend. Om een beter beeld te krijgen
van wat hierbij komt kijken, zal ik uw Kamer in een separate brief nader
toelichting geven op het proces rondom de repatriëring.
Vraag 3
Hebben zich het afgelopen jaar, in het bijzonder de afgelopen dagen, mensen
gemeld bij de Nederlandse dan wel de Oekraïense autoriteiten of bij enige
andere autoriteit waarmee de Nederlandse overheid in verbinding staat, die
melding maakten van het aantreffen van stoffelijke resten op de crashsite? Is
het u bekend of de heer Lancaster contact heeft gezocht?
Antwoord 3
Om zorg te dragen voor de repatriëring van nieuwe vondsten zijn in 2015
afspraken met contactpersonen in de regio rondom de crashsite gemaakt. Bij
hen kunnen vondsten worden ingeleverd. Deze worden vervolgens, via de
Nederlandse ambassade in Kiev, naar Nederland overgebracht voor onderzoek.
Er is nog regelmatig contact met personen in de regio, zij hebben geen
melding gemaakt van andere gevonden stoffelijke resten. Er zijn wel recent
enkele persoonlijke eigendommen door bewoners bij een contactpersoon
ingeleverd. Daaruit blijkt dat bewoners nog alert zijn op vondsten die
gerelateerd kunnen worden aan de crash met vlucht MH17.
Vraag 4
Zijn er aanwijzingen dat op de crashsite stoffelijke resten zijn neergelegd met
de kennelijke bedoeling het onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT)
in diskrediet te brengen? Zo ja, is bekend wie hiervoor verantwoordelijk
moet(en) worden gehouden? Hoe waardeert u in dit verband berichtgeving
via het twitter-account @GlasnostGone waar gesteld wordt dat er stoffelijke
resten zijn geplaatst na het officieel vrijgeven van de crashsite?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Antwoord 4
Het JIT is bekend met de berichten en video’s van zowel Patrick Lancaster als
de berichten en video’s van @GlasnostGone. Het JIT heeft altijd gecommuniceerd dat het voorstelbaar is dat ondanks de grondige zoektochten tijdens
eerdere missies nog stoffelijke resten gevonden zouden kunnen worden. Het
JIT onderstreept dat mensen die mogelijke stoffelijke resten vinden, daar
uiterst respectvol mee om zouden moeten gaan en deze zouden moeten
inleveren bij de lokaal aangewezen contactpersonen.
Indien daadwerkelijk reeds in 2014 of 2015 veilig gestelde botresten op de
crashsite zouden zijn neergelegd, zou dat bijzonder respectloos en uiterst
pijnlijk zijn voor de nabestaanden. Het JIT is niet bekend met concrete
aanwijzingen dat hiervan sprake zou zijn, maar kan ook niet uitsluiten dat dit
wel gebeurt.
Vraag 5
Welke acties heeft u ondernomen of gaat u ondernemen om de feitelijke
autoriteiten rond de crashsite in Oekraïne (zelfverklaarde Volksrepubliek
Donetsk) zorg te laten dragen dat conform resolutie 2166 van de VN
Veiligheidsraad stoffelijke resten, waar deze zich ook bevinden in het gebied,
verzameld worden en op een waardige wijze worden overgedragen aan de
Nederlandse autoriteiten?
Antwoord 5
Nederland heeft na de publicatie op YouTube direct contact gezocht met de
Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en gevraagd
de de-facto autoriteiten te wijzen op het feit dat een ieder is gebonden aan
resolutie 2166 van de VN Veiligheidsraad, waarin wordt gesteld dat iedereen
die stoffelijke resten heeft gevonden en/of in bezit heeft deze op een
waardige wijze dient over te dragen aan de Nederlandse autoriteiten.
Daarnaast is de Engelstalige verklaring van het bestuur van de stichting
onder de aandacht gebracht van alle Grieving Nations met het verzoek in
relevante gremia aandacht voor dit punt te vragen.
Vraag 6
Kent u het bericht in de krant Novaya Gazeta d.d. 17 juli 2018 waarin gesteld
wordt dat het officiële onderzoek naar de ramp dit najaar zal worden
afgerond? Klopt dit bericht?3
Antwoord 6
Ja dit bericht is bekend en nee, de inhoud van het bericht klopt niet.

3

https://www.novayagazeta.ru/articles/2018/07/18/77200-godovschina-tragedii-mn17

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3