Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

21 501-30

Raad voor Concurrentievermogen

Nr. 333

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 22 juli 2014
Binnen de vaste commissie voor Economische Zaken hebben enkele
fracties de behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te leggen aan
de Minister van Economische Zaken over de informele Raad voor
Concurrentievermogen op 21 en 22 juli 2014. (De volledige agenda is
opgenomen aan het einde van het verslag).
De op 15 juli 2014 toegezonden vragen en opmerkingen zijn met de door
de Minister bij brief van 18 juli 2014 toegezonden antwoorden hieronder
afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Hamer
Adjunct-griffier van de commissie,
Thomassen

kst-21501-30-333
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

1

Inhoudsopgave
I

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdAfractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie

2
2
4

II

Antwoord / Reactie van de Minister

8

III

Volledige agenda

28

5
7

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de agenda en
stukken voor het schriftelijk overleg over de informele Raad voor
Concurrentievermogen van 21 en 22 juli. Zij hebben een aantal vragen en
opmerking.
Verslag Raad voor Concurrentievermogen 26 en 27 mei 2014
De Minister schrijft in het verslag van de Concurrentieraad op 26 en
27 mei dat het Nederlandse bedrijfsleven tijdens een expertmeeting in
juni 2013 uitdrukkelijk heeft aangegeven veel belang te hechten aan een
betere regeling van de bescherming van bedrijfsgeheimen. Het bedrijfsleven ervaart volgens hem dat de verschillen in nationale regelgeving
leiden tot verbrokkeling op de markt en vindt het van belang dat het in de
hele EU op een soortgelijke wijze kan procederen indien een bedrijfsgeheim wordt geschonden. Zijn er verschillen tussen kleine en grote
bedrijven? Kan de Minister ingaan op welke bedrijven zijn geconsulteerd
in de expertmeeting? Is er een aselecte steekproef gehouden, of zijn er
bedrijven gevraagd die alle al een belang bij het onderwerp hadden? Kan
de Minister een overzicht geven van de belangrijkste onderdelen van dit
Europese voorstel en ten aanzien van die onderdelen aangeven welke
verder gaan dan de huidige Nederlandse wet- en regelgeving?
Geannoteerde Agenda informele Raad voor Concurrentievermogen van
21–22 juli
De Minister schrijft dat er tijdens de Raad een sessie zal zijn over de
impact van Europees beleid op het MKB, waarin de aandacht zich zal
richten op het concurrentievermogen van het MKB. Daarover schrijft de
Minister dat Nederland met name toegevoegde waarde ziet van Europees
MKB-beleid bij de vermindering van regeldruk, verbetering van de
toegang tot financiering en de interne markt. Kan de Minister aangeven
welke regels Europa kan wegnemen ten voordele van ons MKB? En welke
concrete maatregelen verwacht hij van Europa ten aanzien van de
verbetering van toegang tot financiering en de interne markt?
Verder zal tijdens de Raad worden gesproken over de roadmap van het
Europees Strategie Forum voor Onderzoeksinfrastructuren (ESFRI). Deze
leden lezen daarover dat het beoogde voorstel van ESFRI is om deze keer
slechts circa 25 faciliteiten een plaats op de roadmap te geven. Zo wordt
voorkomen dat teveel onderzoeksfaciliteiten tegelijkertijd voor financiering aankloppen bij de EU-lidstaten. Een dergelijke focus lijkt de leden
van de VVD-fractie nuttig. Zij zijn benieuwd of er tussen die beoogde 25

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

2

faciliteiten ook Nederlandse zijn? Zo ja, welke zijn dat? Tot hoeveel extra
financiering leidt een positie op die roadmap?
Fiche: Richtlijn eenpersoonsvennootschappen
De leden van de VVD-fractie lezen dat het voorstel beoogt de oprichting
van bedrijven in het buitenland te vereenvoudigen, met name in het MKB,
doordat lidstaten worden verzocht in hun nationale recht een rechtsvorm
op te nemen die in alle lidstaten dezelfde regels volgt en een EU-brede
afkorting krijgt: SUP (Societas Unius Personae). De Minister ondersteunt
dit streven enerzijds, maar ziet ook nadelen, zo lezen deze leden. De
Minister velt onder meer een negatief oordeel over de proportionaliteit
van het voorstel, voor zover het voorstel uniforme regels bevat voor een
nieuwe rechtsvorm, die van toepassing is voor ondernemingen die louter
nationaal opereren. De Minister schrijft dat EU-optreden in haar optiek
slechts noodzakelijk is om de barrières voor grensoverschrijdend
ondernemen weg te nemen, bijvoorbeeld vanwege het weigeren van
toegang tot online-registratie aan niet-ingezetenen, zodat Europees
ondernemerschap kan worden bevorderd. Deze leden onderschrijven die
mening. Welke strategie gaat het kabinet volgen om enerzijds haar doel,
het gemakkelijker oprichten in het buitenland van een bedrijf, te vereenvoudigen, en anderzijds een Europese dwangbuis aan (onwenselijke)
standaardisering van regels te voorkomen?
Fiche: aanbeveling kwaliteit rapportage corporate governance (pas toe of
leg uit)
De leden van de VVD-fractie lezen dat bij gebruik van een corporate
governance code de onderneming de code volgens Richtlijn 2013/34/EU
moet naleven aan de hand van het principe «pas toe of leg uit». Dat
betekent dat de corporate governance-verklaring een toelichting bevat die
onderbouwd ingaat op de delen van de code waarvan de onderneming
afwijkt. Deze leden zijn van mening dat marktpartijen een eigen verantwoordelijkheid hebben voor een kwalitatief goede uitleg in het kader van
het «pas toe of leg uit»-principe en zijn natuurlijk tevens voorstander van
een gelijk speelveld en ook van verslaglegging op basis van «pas toe of
leg uit. Echter, het lijkt hier te gaan om een aanbeveling en geen
verplichting. Zij zijn geen voorstander van het opleggen van een verdergaande regeling dan de huidige vanuit de overheid. Kan de Minister
toelichten wat de status is van deze aanbeveling van de Commissie? De
aanbeveling is volgens de Minister op punten al in lijn met de geest van
de eerder aangegeven guidance van de Nederlandse Monitoring
Commissie. Wat wordt bedoeld met «op punten in lijn met»? Waarop is
die niet in lijn? In hoeverre is het correct dat hier geen enkele verplichting
uit voortvloeit? Hoe gaat de aanbeveling verder dan de Nederlandse
aanbevelingen van de Monitoring Commissie Corporate Governance?
Fiche: Richtlijn bevordering aandeelhoudersbetrokkenheid
Deze leden lezen in dit voorstel dat dit leidt tot een gelijker speelveld voor
aandeelhouders in Europese beursvennootschappen en dat het de lange
termijn gerichtheid van beursvennootschappen en hun aandeelhouders
bevordert. De leden van de VVD-fractie vinden een gelijk speelveld van
belang, maar vragen of dat een reden is om extra verplichtingen bovenop
de huidige te leggen. Kan de Minister toelichten op welke punten de
voorstellen afwijken van de nu al geldende regels, afspraken en codes in
Nederland? Doel van het voorstel is om meer transparantie en grotere
aandeelhoudersbetrokkenheid te bereiken. Deze leden zijn voor transparantie voor aandeelhouders, maar vinden dat bedrijven daar allereerst zelf
verantwoordelijk voor zijn via onder meer afspraken in de corporate

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

3

governance code. Waarom kiest het kabinet voor het opleggen van extra
verplichtingen in plaats van voor de eigen verantwoordelijkheid van
bedrijven via de corporate governance code? De Minister schrijft dat de
richtlijn zich zou moeten beperken tot de hoofdzaken en de concrete
uitwerking kan laten aan nationale opstellers van corporate governance
codes. Wat wordt daar precies mee bedoeld?
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van de agenda en
stukken voor het schriftelijk overleg over de informele Raad voor
Concurrentievermogen van 21 en 22 juli. Zij hebben een aantal vragen en
opmerking.
Geannoteerde agenda voor de informele Raad voor Concurrentievermogen, 21 en 22 juli 2014
De leden van de PvdA-fractie ondersteunen de inzet van de Minister
aangaande het versterken van het concurrentievermogen van de
Europese Unie. Zij achten het van belang om op het terrein van de interne
markt en industrie de nadruk te leggen op werkgelegenheid en duurzame
groei. Het bereiken van concrete resultaten op de vijf gekozen beleidsterreinen – versterken interne markt, verlaging regeldruk, verbetering
toegang financiering, stimulering van onderzoek en innovatie en het
creëren van open markten- is ook voor de ze leden van belang. Op welke
concrete maatregelen het kabinet inzet? Welke stappen zullen als eerste
worden gezet en op welke termijn zal dit gebeuren? De leden van de
PvdA-fractie zijn, net als de Minister, verheugd met de agendering van
competitiveness proofing op de agenda voor de informele Raad. Het
belang van het toetsen van beleid op de gevolgen voor concurrentievermogen en het prioriteren van de sectoren waarvoor de Commissie al
mededelingen heeft uitgebracht, is evident. Welke maatregelen gaat de
Minister voorstellen om er voor te zorgen dat de sectoren die kunnen
bijdragen aan een groeiversnelling, zoals hightech sectoren, niet
veronachtzaamd worden? Op welke wijze kan de inzet op deze sectoren –
als niet via competitiveness proofing – toch worden vergroot?
Deze leden vinden de Europese innovatiepartnerschappen (EIP’s) van
groot belang; deze zorgen voor ontmoetingen tussen stateholders,
waaronder publieke en private partijen, om zo te komen tot meer
innovatie. Publiek private samenwerking vinden de leden van de
PvdA-fractie van groot belang voor innovatieve en duurzame groei. Zij
vragen hoe de Minister de voorgestelde verbeteringen aangaande de EIP’s
beoordeelt? Welke verbeteringen dienen prioriteit te hebben? Welke acties
om tot verbeteringen te komen heeft Nederland voorgesteld? Deze leden
zijn overtuigd van het belang van grootschalige onderzoeksfaciliteiten,
ook op Europees niveau. Deze onderzoeksfaciliteiten trekken de toponderzoekers aan die Europa en Nederland nodig hebben voor een sterk
bedrijfsleven en economische groei op langere termijn. De leden van de
PvdA-fractie ondersteunen de strategie aangaande het prioriteren van
onderzoeksfaciliteiten, zodat de financiering niet versnipperd raakt. Zij
ondersteunen ook de regeringsinzet aangaande maximalisering van de
middelen die de Europese Commissie beschikbaar zal stellen aan de drie
faciliteiten met topprioriteit tot maximaal 50%. Welke drie faciliteiten
krijgen topprioriteit en hoe is tot deze keuze gekomen? Afstemming
tussen de ESFRI roadmap en het Nederlandse beleid achten deze leden
van groot belang. De Minister geeft aan dat deze aansluiting er is. Kan
hier meer informatie over worden gegeven? Waar kan afstemming
eventueel nog worden verbeterd en op welke termijn? Op welke wijze
gaat de Minister zorgen voor aansluiting van de Nederlandse roadmap op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

4

de wetenschapsagenda? En welke criteria hanteert de Minister voor het
formuleren van faciliteiten op de roadmap?
Fiche: Aanbeveling over kwaliteit van de rapportage over corporate
governance («pas toe of leg uit»)
Nederland heeft al een corporate governance code met een «pas toe of
leg uit» systeem. In hoeverre gaat de voorliggende aanbeveling iets
veranderen aan de Nederlandse corporate governance code? Wat is het
standpunt van de monitoring commissie over de aanbeveling?
Hoe is het in Nederland gesteld met de kwaliteit van de uitleg? In hoeverre
wordt in Nederland uitleg gegeven die volgens de Commissie onvoldoende is? Op welke manier wordt in Nederland omgegaan met de
genoemde vier categorieën (pagina vijf van het fiche)? Het kabinet heeft
een negatief oordeel over de proportionaliteit van dit richtlijnvoorstel. De
argumenten die op pagina drie en vijf genoemd worden, lijken echter ook
betrekking te hebben op de subsidiariteit («bindende Europese regels»).
Kan de Minister hier op ingaan? Waarom komt de Minister dan toch tot
een positief subsidiariteitsoordeel? Ziet de Minister aanleiding voor de
Tweede Kamer om een gele of rode kaartenprocedure te starten? Is hier
sprake van in andere lidstaten? Ziet de Minister dezelfde vijf hoofdproblemen als de Europese Commissie? Wat wordt bedoeld met «transacties
met verbonden partijen»? Op welke manier zou «de verhouding van de
beloningen van de bestuurders tot die van de werknemers» inzichtelijk
gemaakt moeten worden? Wat wordt bedoeld met de «bevoegdheid voor
aandeelhouders om te stemmen over de uitvoering van het beleid»?
Waarom is er geen toezicht op volmachtadviseurs?
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de agenda en
stukken voor het schriftelijk overleg over de informele Raad voor
Concurrentievermogen van 21 en 22 juli. Zij hebben daarover de volgende
vragen en opmerkingen.
Geannoteerde Agenda voor de informele Raad voor Concurrentievermogen, 21 en 22 juli 2014
Op basis van de consultatie kan de Europese Raad in het voorjaar van
2015 spreken over de toekomst van de Europa 2020-strategie. In de
geannoteerde agenda van de Raad Algemene Zaken van 21 en 22 juli 2014
geeft de Minister aan dat de kabinetsreactie op deze consultatie na het
zomerreces aan de Kamer zal worden gezonden. De leden van de
SP-fractie willen de Minister vragen of hij alvast kan aangeven wat bij
deze review van de Europa 2020-strategie het Nederlandse standpunt
wordt over de rol van de interne markt en van onderzoek en innovatie.
Moeten deze onderwerpen nadrukkelijker worden meegewogen in het
Europees Semester-proces en in de jaarlijkse landen specifieke aanbevelingen, en zo ja hoe? Hoe denken andere lidstaten hierover? Wat zijn de
plannen van de Europese Commissie op dit punt? De Minister geeft in de
geannoteerde agenda aan dat tijdens de lunch gesproken zal worden over
de werkwijze en rol van de Raad voor Concurrentievermogen. Verdere
informatie over deze lunchdiscussie ontbreekt. Deze leden willen graag
meer informatie over deze lunchdiscussie. Waar gaat de discussie over?
Welke wijzigingen zijn te verwachten? Is er een verband met de herziening
van de Europa-2020-strategie? Wat kan er naar zijn mening verbeterd
worden aan de manier waarop de Raad voor Concurrentievermogen
functioneert? Wat is zijn inzet en die van andere lidstaten? In de geannoteerde agenda lezen de leden van de SP-fractie de melding dat de nieuwe
voorzitter Italië wil inzetten op sectoren waar de Commissie al medede-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

5

lingen voor heeft uitgebracht zoals de bouw en staalindustrie. De Minister
geeft aan dat hij deze inzet steunt. Zoals bekend is er vorig jaar een
Europees plan verschenen om de Europese staalindustrie door de crisis
heen te loodsen en toekomstbestendig te verduurzamen, het zogenaamde
Steel Action Plan. De staalindustrie heeft hier een Nederlands actieplan op
gemaakt: de Staalagenda. Dit plan is vorig jaar ook aan de Tweede Kamer
aangeboden. Deze leden hebben daar vragen over gesteld aan het
kabinet. Wat is de stand van zaken ten aanzien van de implementatie van
het Europese Steel Action Plan, zowel in Europees verband, als specifiek
voor de Nederlandse staalsector. Verder vernemen zij graag wat voor de
Minister de prioriteiten zijn uit het Steel Action Plan om de Nederlandse
staalsector toekomstbestendig te maken?
Fiche: Richtlijn eenpersoonsvennootschappen
In de Richtlijn eenpersoonsvennootschappen lezen de leden van de
SP-fractie dat het richtlijnvoorstel de voorschriften voor de oprichting van
ondernemingen met één enkele vennoot standaardiseert, de zogenaamde
«Societals Unius Personae» (SUP). De meest in het oog springende
elementen van het voorstel zijn:
– lidstaten moeten in hun nationale wetgeving een uniform type
eenpersoonsvennootschap met beperkte aansprakelijkheid opnemen;
– lidstaten worden verplicht rechtstreekse online-registratie van SUP’s
toe te staan vanuit een andere lidstaat, dus zonder dat de oprichter van
de vennootschap daarvoor naar het land van registratie hoeft te reizen;
– het minimumkapitaalvereiste voor een SUP bedraagt slechts € 1.
Zij lezen dat het voorstel de regeldruk verlaagt en internationalisering van
het MKB bevordert. Echter, zoals de Minister ook al aangeeft in zijn brief,
kan een persoon of rechtspersoon online binnen drie dagen en SUP
oprichten. Dat kan leiden tot fraude en witwaspraktijken. Deze leden staan
kritisch tegenover het voorstel voor een richtlijn van het Europees
parlement en de Raad inzake besloten eenpersoonsvennootschappen met
beperkte aansprakelijkheid omdat het niet alleen fraude of witwaspraktijken in de hand kan werken. De Vakcentrale voor Professionals (VCP)
wijst in hun brief (bijgesloten bij agendapunt vijf van dit schriftelijk
overleg) dat «het voorstel geen onderscheid maakt tussen de plaats van
inschrijving en die van de daadwerkelijke economische activiteiten».
Bestaat er een gevaar dat bedrijven in de verschillende landen gaan
shoppen en een SUP op kunnen richten in het land waar zij het minste
belasting hoeven te betalen én waar de arbeidswetten en regelgeving het
gunstigst is? Die regelgeving is dan vaak juist ongunstig voor
werknemers. Wanneer bedrijven dit kunnen doen, wat wil de Minister dan
hiertegen ondernemen zodat nationale arbeidsrechten niet uitgehold
kunnen worden? Immers, gunstige Nederlandse arbeidsomstandigheden
worden ook nu al omzeilt doordat uitzendconstructies Oost-Europeanen
en Portugezen, die geregistreerd staan in hun thuisland, inzetten
waardoor ze onder zeer ongunstige omstandigheden in Nederland
werken. Het voorstel voor de richtlijn is bedoeld voor het MKB. De richtlijn
kent echter geen beperking ten aanzien van de omvang. Ook een grote
onderneming kan onder het huidige voorstel dus een SUP oprichten in
een andere lidstaat, teneinde te profiteren van het meest gunstige
belastingstelsel of het meest gunstige arbeidsrechtelijke stelsel. Het
verontrust leden van de SP-fractie dat elk groot bedrijf het hoofdkantoor
in Nederland kan vestigen voor het gunstige belastingklimaat en
vervolgens een dochteronderneming kan opzetten in een ander land via
welke zij het grootste deel van haar werknemers inhuurt. Dit land heeft
mogelijk veel minder goede regels over arbeidsomstandigheden. De
uitvoering van de arbeid kan dan zelfs in het derde land plaatsvinden. Is
dit mogelijk onder de regels van het huidige voorstel? Het verbaast deze
leden dat het kabinet zich sterk maakt tegen arbeidsconstructies die zwaar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

6

ten koste gaan van arbeidsrechten, maar dat ditzelfde kabinet dit
Europese voorstel steunt dat misbruik van werknemers nog gemakkelijker
lijkt te maken.
Fiche: «Richtlijn bevordering aandeelhoudersbetrokkenheid»
De leden van de SP-fractie lezen in dit fiche het volgende: «De Europese
Commissie stelt voor om 1) institutionele beleggers en vermogensbeheerders te verplichten hun beleggingsstrategie en op basis van pas toe
of leg uit» hun beleid inzake aandeelhoudersbetrokkenheid openbaar te
maken en vermogensbeheerders te verplichten informatie te verschaffen
aan institutionele beleggers; 2) de inspraak van aandeelhouders op de
beloning te vergroten en beursvennootschappen te verplichten om over
hun beloningsbeleid en over de beloning van individuele bestuurders
gedetailleerde en gebruikersvriendelijke informatie te verschaffen en het
beloningsverslag op te nemen in de corporate governance verklaring; 3)
beursvennootschappen te verplichten om bepaalde transacties met
verbonden partijen aan de goedkeuring van aandeelhouders te onderwerpen en kleinere transacties openbaar te maken vergezeld van een
verslag van een onafhankelijke derde.» Zij lezen dat de Minister in grote
lijnen de doelstellingen van het fiche steunt. Het kabinet acht het van
belang dat een gelijk speelveld in de EU wordt bewerkstelligd voor
aandeelhouders. Het kabinet steunt een grensoverschrijdende regeling
voor de identificatie van en doorgifte van informatie aan aandeelhouders». Deze leden stellen echter dat aandeelhouders over het
algemeen redeneren vanuit de korte termijn. Deelt de Minister om deze
reden de mening dat het een beter idee is om informatie en inspraak aan
werknemers of werknemersorganisaties van de bedrijven te verschaffen
in plaats van de aandeelhouders? Verder vragen de leden van de
SP-fractie of het MKB ook aan de internationale regels van het voorstel
moet voldoen als zij niet buiten Nederland opereren? Wellicht kan er voor
kleinere, nationaal opererende bedrijven een uitzondering gemaakt kan
worden?
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de brieven ten
aanzien van de informele concurrentieraad op 21 en 22 juli 2014. Zij
hebben hierover een aantal vragen en opmerkingen.
Verslag van de Raad voor Concurrentievermogen 26 mei 2014
De leden van de D66-fractie lezen in het verslag van de Raad voor
Concurrentievermogen van 26 mei 2014 dat een groot aantal lidstaten
ernaar streeft dat maximaal 50 procent van de middelen die de
Commissie beschikbaar zal stellen naar de drie faciliteiten met topprioriteit zal gaan. Kan de Minister toelichten of dit punt wederom besproken
zal worden tijdens deze informele raad? Zo ja, kan de Minister het
standpunt van de regering verder toelichten?
Geannoteerde Agenda voor de informele Raad voor Concurrentievermogen, 21 en 22 juli 2014
Deze leden lezen in de geannoteerde agenda dat «Nederland zal blijven
uitdragen dat de focus op de modernisering van de economie ligt, dat het
concurrentievermogen allereerst aan het bedrijfsleven zelf is en dat
invulling van het industriebeleid allereerst taak is van de individuele
lidstaten, waarbij dat in Nederland steeds meer via publiek-private
samenwerking plaatsvindt, de zogenaamde topsectoren-aanpak». Uit deze
voorstelling van zaken valt af te leiden dat de topsectoren-aanpak vooral

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

7

gericht is op concurrentievermogen en niet, of in mindere mate, op
innovatievermogen. Kan de Minister het standpunt van de regering op dit
punt verduidelijken? Kan de Minister aangeven waarom hij wat betreft de
invulling van het industriebeleid de nadruk legt op de individuele
lidstaten, terwijl er op Europees niveau grote kansen liggen voor het
concurrentievermogen van Nederland? Deze leden hechten aan een
toekomstgerichte en innovatieve Europese industrie. De Minister geeft
aan dat «Nederland daarbij geen voorstander is van een expliciete
doelstelling van 20% aandeel van de industrie in het bbp.» Kan de
Minister aangeven wat zijn stip op de horizon is wat betreft industrie in
Europa? Ook lezen zij dat Nederland in het kader van competitiveness
proofing erop wijst dat sectoren die kunnen bijdragen aan groeiversnelling, zoals de high tech sectoren, niet veronachtzaamd moeten
worden. Kan de Minister aangeven welke high tech sectoren hij op het
oog heeft? Hoe beoordeelt de Minister de mogelijkheden voor high tech
startups om door te groeien in Europa? Op welke wijze zouden deze
mogelijkheden op Europees niveau verbeterd kunnen worden? Ook lezen
de leden van de D66-fractie dat tijdens de lunch zal worden gesproken
over de werkwijze en rol van de Raad voor Concurrentievermogen en dat
de lunch in het teken staat van het thema van de World Expo die in 2015
in Milaan zal plaatsvinden: «Feeding the world, energy for life». Deze
World Expo richt zich op het streven om duurzame oplossingen te vinden
om in 2050 9 miljard mensen te kunnen voeden. Kan de Minister zijn
inbreng tijdens de lunch verder toelichten? Zal er alleen gesproken
worden over de werkwijze en rol van de Raad voor Concurrentievermogen
of ook over het thema van de World Expo?
Fiche: Richtlijn eenpersoonsvennootschappen
De leden van de D66-fractie hebben naar aanleiding van het voorstel voor
een richtlijn inzake besloten eenpersoonsvennootschappen met beperkte
aansprakelijkheid vragen over de controle van de identiteit van de
oprichting of aandeelhouder. De Minister geeft aan dat dit een
aandachtspunt is in het voorstel. Kan de Minister het standpunt van het
kabinet verder toelichten?
II Antwoord / Reactie van de Minister
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
Verslag Raad voor Concurrentievermogen 26 en 27 mei 2014
De leden van de VVD-fractie hebben een aantal vragen over de richtlijn
bedrijfsgeheimen, waarover de Raad op 26 mei 2014 een algemene
oriëntatie heeft aangenomen. De leden vragen zich af of er voor wat
betreft het belang van deze regeling verschillen zijn tussen grote en kleine
bedrijven. De leden vragen welke bedrijven zijn geconsulteerd in een door
het ministerie georganiseerde expertmeeting. De leden vragen voorts om
een overzicht te geven van de belangrijkste onderdelen van dit Europese
voorstel en ten aanzien van die onderdelen aan te geven welke verder
gaan dan de huidige Nederlandse wet- en regelgeving.
Schending van bedrijfsgeheimen kan zowel grote als kleine bedrijven
raken. Wel zijn grote bedrijven zich veelal beter bewust van de risico’s en
beter in staat beleid te ontwikkelen om schending van bedrijfsgeheimen
tegen te gaan. Voor kleinere bedrijven is dit lastiger. Daarom wil ik
voorlichting over de nieuwe richtlijn met name richten op het mkb.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

8

De expertbijeenkomst waarop de leden van de VVD-fractie doelen betreft
een door het ministerie georganiseerde bijeenkomst, waarbij met experts
uit bedrijfsleven, van zowel grote als kleine bedrijven, academici, en
advocaten van gedachten is gewisseld over het belang van een regeling
voor bedrijfsgeheimen. Deelnemers waren geselecteerd op basis van
persoonlijke expertise.
Het richtlijnvoorstel beoogt de harmonisatie in de EU van de bescherming
van bedrijfsgeheimen (vertrouwelijke bedrijfsinformatie). De richtlijn
definieert wat onder een bedrijfsgeheim wordt verstaan, tegen welke
vormen van inbreuk daarop (onrechtmatige verkrijging, openbaarmaking
of gebruik) kan worden opgetreden en welke maatregelen, procedures en
rechtsmiddelen daarvoor kunnen worden ingezet. Deze definiëring biedt
het bedrijfsleven meer duidelijkheid en eenvormigheid binnen de EU in de
bescherming van hun bedrijfsgeheimen. Nederland zoekt deze
bescherming nu vooral op basis van onrechtmatige daad en wanprestatie
(schending van een geheimhoudings- of arbeidsovereenkomst). De
maatregelen in het richtlijnontwerp stemmen veelal overeen met de
maatregelen die in de richtlijn handhaving intellectuele eigendomsrechten
zijn opgenomen (richtlijn handhaving IE) en sluiten daarom voor een
groot deel reeds aan bij de bestaande systematiek in de Nederlandse weten regelgeving.
Het richtlijnvoorstel bevat enkele bepalingen die betrekking hebben op het
procesrecht. Deze gaan niet zozeer verder dan de Nederlandse wet- en
regelgeving, maar zijn wel gedetailleerder. Een belangrijk voorbeeld is de
regeling voor de handhaving van vertrouwelijkheid van bedrijfsgeheimen
tijdens gerechtelijke procedures. De bepaling regelt onder andere de
toegang van partijen en derden tot zittingen en stukken in geval van een
geschil en de beschikbaarheid van een niet-vertrouwelijke versie van het
vonnis voor derden.
Een ander belangrijk aspect van het richtlijnvoorstel betreft de
bescherming van werknemersrechten wanneer in het kader van hun recht
van vertegenwoordiging een bedrijfsgeheim aan de orde komt. De positie
van werknemers is in de door de Raad aangenomen algemene oriëntatie
nu helder afgebakend, doordat duidelijk is aangegeven dat ontsluiting van
bedrijfsgeheimen in het kader van de werknemersvertegenwoordiging
uitsluitend is toegestaan voor dat doel.
Geannoteerde Agenda informele Raad voor Concurrentievermogen van
21–22 juli
De leden van de VVD-fractie lezen dat er tijdens de Raad een sessie zal zijn
over de impact van Europees beleid op het MKB, waarin de aandacht zich
zal richten op het concurrentievermogen van het MKB. Daarover schrijft
de Minister dat Nederland met name toegevoegde waarde ziet van
Europees MKB-beleid bij de vermindering van regeldruk, verbetering van
de toegang tot financiering en de interne markt. Deze leden vragen de
Minister aan te geven welke regels Europa kan wegnemen ten voordele
van ons MKB.
De Europese Commissie heeft op 12 december 2012 voor het eerst het
zogeheten REFIT-programma gepresenteerd in haar mededeling
«Gezonde EU-regelgeving». Dit bevat een groot aantal voorstellen gericht
op vermindering van de Europese regeldruk en verbetering van de
wetgevingskwaliteit. De voorstellen liggen op verschillende beleidsterreinen en hebben betrekking op vele sectoren van de economie. De
Commissie heeft op 18 juni 2014 een mededeling over de voortgang van
het REFIT programma gepresenteerd. Een groot deel van de voorstellen is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

9

van belang voor het mkb, omdat het mkb in vrijwel alle economische
sectoren opereert. Het is dus van groot belang dat het REFIT-programma
over de volle breedte wordt uitgevoerd. Nederland verwelkomt de
aangekondigde acties en zal op de mededeling reageren.
De Europese Commissie heeft op 18 juni 2013 een mededeling gepubliceerd specifiek over de follow-up van mkb-raadpleging over
EU-regelgeving. Deze mededeling van 18 juni 2013 is een vervolg op een
eerdere mededeling van de Europese Commissie van 7 maart 2013,
getiteld: «Slimme regelgeving, inspelen op de behoeften van kleine en
middelgrote ondernemingen (mkb)». In die mededeling gaat de
Commissie vooral in op de resultaten van de consultatie onder mkb’ers
over welke Europese wet- en regelgeving door het Europees midden- en
kleinbedrijf als meest belemmerend wordt ervaren. In deze consultatie
vroeg de Commissie aan mkb’ers om aan te geven welke 10 maatregelen
zij als het meest belemmerend ervaren. Daarom wordt dit de zogenoemde
«top-10 raadpleging» genoemd. Naar aanleiding van deze mededeling is
de Commissie vervolgens door de Europese Raad opgeroepen om in juni
2013 met concrete voorstellen te komen als vervolg op de mededeling van
de Commissie van 7 maart 2013. In de mededeling beschrijft de
Commissie welke actie zij voorziet op de 10 terreinen die in de top
10-raadpleging het meest werden genoemd. Binnen deze 10 terreinen
betreft het 14 verordeningen en richtlijnen. Bijvoorbeeld de Verordening
(EG) nr. 1907/2006 inzake de registratie en beoordeling van en de
autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (REACH);
en de Richtlijn 89/391/EEG betreffende de veiligheid en gezondheid van
werknemers op het werk. Deze top 10 komt in grote lijnen overeen met de
punten die ook door het Nederlandse mkb als grootste belemmeringen
worden genoemd. Nederland vindt het van groot belang dat regeldruk
zoveel mogelijk wordt verminderd. Het verminderen van de regeldruk
vormt een belangrijk onderdeel van het versterken van het concurrentievermogen. Zowel het nationale regeldrukprogramma 2013–2017 als de
Nederlandse inzet op Europees niveau zijn gericht op het terugdringen
van de regeldruk. Juist voor het mkb zijn de lasten die samenhangen met
de regeldruk het meest voelbaar. Nederland acht het dan ook van groot
belang dat de Commissie concrete actie onderneemt op de top 10 van
meest belastende EU-wetgeving voor het mkb. Dit traject van de
Commissie is nog niet afgerond maar uiteraard ook afhankelijk van
concrete voorstellen van de Commissie en uitkomsten van lopende
(onderhandelings)trajecten en consultaties.
Voorts vragen deze leden welke concrete maatregelen de Minister van
Europa verwacht ten aanzien van de verbetering van toegang tot
financiering en de interne markt.
De verbetering van toegang tot financiering, met name voor het mkb, is
zowel voor het kabinet als de Europese Commissie een belangrijk
aandachtspunt. Zowel nationaal, als Europees en regionaal zijn er sinds
het begin van de kredietcrisis in 2008 veel maatregelen genomen om de
verschillende knelpunten rond ondernemingsfinanciering weg te nemen.
Nederland is regelmatig in overleg met de Europese Commissie, maar
ook met haar financiële instelling de Europese Investeringsbank (EIB)
onder andere over de vraag of Europese financiële instrumenten,
bijvoorbeeld, onder de programma’s Cosme en Horizon2020, voldoende
toepasbaar zijn op de Nederlandse markt, en in het bijzonder het
Nederlandse mkb.
Recent heb ik in mijn aanvullend actieplan mkb-financiering (Kamerbrief
van 8 juli jl.) maatregelen aangekondigd om verdere ondersteuning te
bieden aan mkb-financiering, te weten verbeteren van het eigen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

10

vermogen, verbreden van het aanbod van mkb-financiering en verbeteren
van de marktwerking. Ik overleg met de Commissie en de EIB welke
mogelijkheden zij zien om ook hierbij aanvullende ondersteuning te
bieden.
Ten aanzien van de interne markt zet Nederland met name in op vervolmaking van de digitale interne markt, de interne markt voor diensten en
de interne energiemarkt. Er is sprake van groot onbenut potentieel.
Concreet wordt gewerkt aan onder andere modernisering van het
auteursrecht, een eenvoudige BTW-aangiftesystematiek voor Business-toConsumer e-Commerce, versterking van de interne telecommarkt, de
aanpak van nationaal gereglementeerde beroepen via de wederzijdse
evaluatie en volledige implementatie van het derde energiepakket. De
aanstaande Voorzitter van de Europese Commissie, Juncker, heeft
inmiddels zijn politieke agenda voor de nieuwe Commissie aan het
Europees parlement gepresenteerd. Juncker zet sterk in op versterking
van de digitale interne markt en verdieping van de interne markt, met een
sterke industriële basis en een hoger investeringsniveau. Juncker wil
binnen drie maanden met een concreet groei-, banen- en investeringspakket komen.
Verder lezen de leden van de VVD-fractie dat tijdens de Raad zal worden
gesproken over de roadmap van het Europees Strategie Forum voor
Onderzoeksinfrastructuren (ESFRI). Deze leden lezen daarover dat het
beoogde voorstel van ESFRI is om deze keer slechts circa 25 faciliteiten
een plaats op de roadmap te geven. Zo wordt voorkomen dat teveel
onderzoeksfaciliteiten tegelijkertijd voor financiering aankloppen bij de
EU-lidstaten. Een dergelijke focus lijkt de leden van de VVD-fractie nuttig.
Zij zijn benieuwd of er tussen die beoogde 25 faciliteiten ook Nederlandse
zijn en zo ja, welke dat zijn. Voorts vragen deze leden de Minister aan te
geven tot hoeveel extra financiering een positie op die roadmap leidt.
Het proces om te komen tot een nieuwe ESFRI roadmap begint dit najaar.
Uitsluitsel over de projecten op die roadmap is daarom niet eerder
voorzien dan begin 2016. Tot die tijd zal dus ook niet bekend zijn of er
faciliteiten op zullen staan waarvan Nederland trekker is. Faciliteiten op de
ESFRI roadmap kunnen binnen Horizon2020 in aanmerking komen voor
bijvoorbeeld ondersteuning in de opstartfase of de financiering van
samenwerkingsprojecten die de toegang voor onderzoekers tot de
faciliteiten regelen.
Fiche: Richtlijn eenpersoonsvennootschappen
De leden van de VVD-fractie lezen dat het voorstel beoogt de oprichting
van bedrijven in het buitenland te vereenvoudigen, met name in het MKB,
doordat lidstaten worden verzocht in hun nationale recht een rechtsvorm
op te nemen die in alle lidstaten dezelfde regels volgt en een EU-brede
afkorting krijgt: SUP (Societas Unius Personae). De Minister geeft aan dit
streven enerzijds te ondersteunen, maar anderzijds ook nadelen te zien, zo
lezen deze leden. De Minister velt onder meer een negatief oordeel over
de proportionaliteit van het voorstel, voor zover het voorstel uniforme
regels bevat voor een nieuwe rechtsvorm, die van toepassing is voor
ondernemingen die louter nationaal opereren. De Minister schrijft dat
EU-optreden in zijn optiek slechts noodzakelijk is om de barrières voor
grensoverschrijdend ondernemen weg te nemen, bijvoorbeeld vanwege
het weigeren van toegang tot online-registratie aan niet-ingezetenen,
zodat Europees ondernemerschap kan worden bevorderd. Deze leden
onderschrijven die mening en vragen de Minister aan te geven welke
strategie het kabinet gaat volgen om enerzijds haar doel, het gemakkelijker oprichten in het buitenland van een bedrijf, te vereenvoudigen, en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

11

anderzijds een Europese dwangbuis aan (onwenselijke) standaardisering
van regels te voorkomen.
Het kabinet ondersteunt het streven van de Europese Commissie om
grensoverschrijdende activiteiten van (mkb-)ondernemers te bevorderen
en de kosten die met de oprichting van buitenlandse dochtermaatschappijen gemoeid gaan, te verminderen. Het kabinet meent evenwel dat het
richtlijnvoorstel verder gaat dan noodzakelijk om deze doelstellingen te
bereiken. Een Europese rechtsvorm kan een meerwaarde hebben, maar
concurrentie tussen nationale rechtsvormen kan ook tot goede resultaten
en innovatie leiden. De Europese onderhandelingen over dit richtlijnvoorstel worden door het kabinet aangegrepen om een (meer) acceptabel
richtlijnvoorstel te bereiken door te pleiten voor een voorstel dat niet meer
doet dan het wegnemen van barrières voor grensoverschrijdend
ondernemen en dat zich beperkt tot het opheffen van belemmeringen
betreffende de oprichting van dochtervennootschappen door een
moedervennootschap in verschillende lidstaten.
Fiche: aanbeveling kwaliteit rapportage corporate governance (pas toe of
leg uit)
De leden van de VVD-fractie lezen dat bij gebruik van een corporate
governance code de onderneming de code volgens Richtlijn 2013/34/EU
moet naleven aan de hand van het principe «pas toe of leg uit». Dat
betekent dat de corporate governance-verklaring een toelichting bevat die
onderbouwd ingaat op de delen van de code waarvan de onderneming
afwijkt. Deze leden zijn van mening dat marktpartijen een eigen verantwoordelijkheid hebben voor een kwalitatief goede uitleg in het kader van
het «pas toe of leg uit»-principe en zijn natuurlijk tevens voorstander van
een gelijk speelveld en ook van verslaglegging op basis van «pas toe of
leg uit. Echter, het lijkt hier te gaan om een aanbeveling en geen
verplichting. Zij zijn geen voorstander van het opleggen van een verdergaande regeling dan de huidige vanuit de overheid. De leden van de
VVD-fractie vragen de Minister toe te lichten wat de status is van deze
aanbeveling van de Commissie. Verder lezen deze leden dat de aanbeveling volgens de Minister op punten al in lijn is met de geest van de
eerder aangegeven guidance van de Nederlandse Monitoring Commissie.
Deze leden vragen zich af wat wordt bedoeld met «op punten in lijn met»
en op welke punten deze niet in lijn is. Deze leden vragen verder in
hoeverre het correct is dat hier geen enkele verplichting uit voortvloeit.
Als laatste vragen deze leden hoe de aanbeveling verder gaat dan de
Nederlandse aanbevelingen van de Monitoring Commissie Corporate
Governance.
De leden van de VVD-fractie vragen naar de status van de aanbeveling
over de kwaliteit van de rapportage over corporate governance. Het doel
van deze aanbeveling is volgens de Europese Commissie om ondernemingen die een corporate governance code naleven een leidraad te
bieden en hen bij te staan bij de verbetering van de kwaliteit van hun
rapportage over corporate governance. De Commissie moedigt lidstaten
en bevoegde corporate governance code-instanties aan om aandacht te
besteden aan de kwaliteit van de verslaglegging en om te stimuleren dat
deze verbetert. De Commissie vraagt om haar te informeren over de
maatregelen die zijn getroffen naar aanleiding van deze aanbeveling. Deze
aanbeveling is een niet-bindend besluit en legt de lidstaten en ondernemingen dan ook geen verplichtingen op.
De leden vragen op welke punten de aanbeveling in lijn is met eerdere
guidance die de Nederlandse Monitoring Commissie Corporate Governance Code heeft gedaan en waar de aanbeveling verder gaat dan de
guidance van de Monitoring Commissie. De Monitoring Commissie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

12

Corporate Governance Code heeft de afgelopen jaren in haar rapportages
benadrukt dat het belangrijk is dat ondernemingen een heldere en
volledige verantwoording geven als zij van de corporate governance code
afwijken. Hiertoe heeft zij een aantal aanbevelingen gedaan. De volgende
categorieën van uitleg volstaan volgens deze aanbevelingen niet als
naleving van de code (er wordt onvoldoende uitleg gegeven):
– enkel melden dat er een eigen regeling is. Er moet gemotiveerd
worden aangegeven waarom de eigen regeling nodig is en hoe deze
aansluit bij het betreffende principe in de Code;
– als er sprake is van een tijdelijke afwijking en er wordt (na een jaar)
niet aangegeven wanneer wordt verwacht dat deze afwijking eindigt;
– wanneer een bepaling niet één op één wordt toegepast en alleen
wordt aangeven wat daarvoor in de plaats wordt gedaan zonder
nadere motivering;
– aangeven dat van geval tot geval beoordeeld wordt of de code
toegepast zal worden.
De Europese Commissie beveelt aan dat ondernemingen specifiek moeten
aangeven van welke codebepalingen zij afwijken. Voor elke afzonderlijke
afwijking moeten beursondernemingen:
– uitleggen op welke wijze de onderneming is afgeweken van een
aanbeveling;
– de redenen opgeven voor de afwijking;
– beschrijven hoe de beslissing om van de aanbeveling af te wijken,
binnen de onderneming tot stand is gekomen;
– wanneer de afwijking in de tijd beperkt is, aangeven wanneer de
onderneming voornemens is een specifieke aanbeveling na te leven;
– in voorkomend geval, de maatregel beschrijven die is genomen als
alternatief voor het naleven van de aanbeveling en uiteenzetten hoe
die maatregel de onderliggende doelstelling van de specifieke
aanbeveling of van de code als geheel bereikt, of verduidelijken hoe hij
bijdraagt tot een goede corporate governance van de onderneming.
Hieruit valt op te maken dat de aanbeveling van de Commissie grotendeels dezelfde strekking heeft als de guidance van de Monitoring
Commissie: als er wordt afgeweken van een codebepaling dan wordt
verwacht dat een onderneming aangeeft waarom dat zo is en wat er dan
als alternatief wordt gedaan en hoe dit aansluit bij het betreffende
principe in de code. Indien een afwijking tijdelijk is moet worden
aangegeven wanneer deze tijdelijkheid ophoudt. Een verschil met de
Nederlandse guidance is dat de Europese Commissie aangeeft dat
aangegeven moet worden hoe de beslissing om af te wijken van een
codebepaling tot stand is gekomen. Daarnaast geeft de Europese
Commissie aan dat ondernemingen zouden moeten beschrijven hoe zij
alle bepalingen die voor hun aandeelhouders belangrijk zijn, hebben
toegepast. Ingevolge het Besluit van 23 december 2004 tot vaststelling
van nadere voorschriften omtrent de inhoud van het jaarverslag
(Staatsblad 2004 747) moeten Nederlandse beursondernemingen alleen
melding maken van een afwijking van de code. Indien zij de code
toepassen hoeft daar geen melding van gemaakt te worden. De
Monitoring Commissie heeft ook niet aanbevolen dat bepalingen die voor
aandeelhouders belangrijk zijn specifiek genoemd moeten worden.
Tot slot beveelt de Europese Commissie aan dat ondernemingen in hun
corporate governance-paragraaf in het jaarverslag een aantal specifieke
kenmerken van de onderneming noemen, zoals de grootte, de structuur
en het eigenaarschap. De Monitoring Commissie heeft aanbevolen bij
afwijking van een codebepaling ondernemingsspecifieke informatie te
vermelden (en dat kan ook grootte, structuur en/of eigenaarschap zijn),
maar niet om deze informatie standaard op te nemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

13

Fiche: Richtlijn bevordering aandeelhoudersbetrokkenheid
Deze leden lezen in dit voorstel dat deze richtlijn leidt tot een gelijker
speelveld voor aandeelhouders in Europese beursvennootschappen en
dat het de lange termijn gerichtheid van beursvennootschappen en hun
aandeelhouders bevordert. De leden van de VVD-fractie vinden een gelijk
speelveld van belang, maar vragen of dat een reden is om extra verplichtingen bovenop de huidige te leggen. Deze leden vragen de Minister toe
te lichten op welke punten de voorstellen afwijken van de nu al geldende
regels, afspraken en codes in Nederland.
Ten aanzien van beleggingsstrategie en het betrokkenheidsbeleid stelt de
Europese Commissie voor om institutionele beleggers en vermogensbeheerders te verplichten hun beleggingsstrategie en op basis van «pas toe
of leg uit» hun beleid inzake aandeelhoudersbetrokkenheid openbaar te
maken en vermogensbeheerders te verplichten informatie te verschaffen
aan institutionele beleggers. Over institutionele beleggers zijn in de
Nederlandse corporate governance code bepalingen opgenomen die zien
op openbaarmaking van hun stembeleid, de uitvoering ervan en bekendmaking van of en hoe zij hebben gestemd op aandeelhoudersvergaderingen (IV.4.1, IV.4.2 en IV.4.3). Institutionele beleggers dienen hieraan te
voldoen op «pas toe of leg uit»-basis. Vermogensbeheerders hebben
namens een belegger het beheer over een portefeuille en handelen op
basis van (mandaat)contracten naar de wensen van betrokken institutionele beleggers. In Nederland is op dit moment nergens vastgelegd op
welke wijze vermogensbeheerders richting de institutionele beleggers
moeten rapporteren over de wijze waarop zij beheer voeren over een
portefeuille. Deze afspraken kunnen contractueel tussen betrokken
partijen worden gemaakt.
Met betrekking tot beloning van bestuurders: in Nederland stelt de
algemene vergadering het bezoldigingsbeleid vast (artikel 2:135 BW). Het
beloningsverslag wordt sinds 1 januari 2014 als afzonderlijk bespreekpunt
voorafgaande aan de vaststelling van de jaarrekening geagendeerd
(artikel 2:135 lid 5a BW). De Nederlandse corporate governance code
bevat principes en best practice-bepalingen inzake de beloningsstructuur
(II.9) en het beloningsverslag (II.2.13). Het voorstel van de Europese
Commissie om de inspraak van aandeelhouders op de beloning te
vergroten en beursvennootschappen te verplichten om over hun
beloningsbeleid en over de beloning van individuele bestuurders
gedetailleerde en gebruikersvriendelijke informatie te verschaffen en het
beloningsverslag op te nemen in de corporate governance-verklaring wijkt
op de volgende hoofdpunten af van de Nederlandse situatie:
1. Het beloningsbeleid wordt ten minste iedere drie jaar opnieuw aan de
aandeelhouders ter goedkeuring worden voorgelegd;
2. De verschillende componenten van het beloningsbeleid worden nader
voorgeschreven;
3. Het beloningsverslag wordt jaarlijks ter stemming aan de aandeelhouders voorgelegd.
Ten aanzien van transacties met verbonden partijen: in Nederland zijn
beursvennootschappen verplicht om in hun jaarrekening te rapporteren
over transacties met verbonden partijen (IAS 24 en artikel 2:381 lid 3 BW).
Het bestuur legt in de jaarrekening verantwoording af. De aandeelhouders
hebben vervolgens het recht om de jaarrekening vast te stellen (artikel
2:101 BW). Voor zover een transactie met een verbonden partij tot een
tegenstrijdig belang van een bestuurder of commissaris leidt, mag de
bestuurder of commissaris niet deelnemen aan de beraadslaging en
besluitvorming omtrent die transactie (art. 2:129 lid 6 en 140 lid 5 BW).
Ook de Nederlandse corporate governance code kent een regeling over

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

14

tegenstrijdige belangen (II.3 en II.6). Zo behoeven op grond van de code
besluiten tot het aangaan van transacties waarbij tegenstrijdige belangen
van bestuurders spelen die van materiële betekenis zijn voor de vennootschap en/of voor de desbetreffende bestuurders, de goedkeuring van de
raad van commissarissen. Het richtlijnvoorstel verplicht beursvennootschappen om bepaalde transacties met verbonden partijen aan de
goedkeuring van aandeelhouders te onderwerpen en kleinere transacties
openbaar te maken vergezeld van een verslag van een onafhankelijke
derde.
Met betrekking tot volmachtadviseurs: op grond van het richtlijnvoorstel
worden volmachtadviseurs verplicht om te zorgen voor juiste en
betrouwbare stemadviezen die niet door belangenconflicten zijn
beïnvloed. Volmachtadviseurs worden vaak door institutionele beleggers
ingehuurd om hen te voorzien van stemadviezen. Op dit moment is op
hen geen specifieke regelgeving van toepassing. In 2012 heeft ESMA een
onderzoek gepubliceerd naar de rol van volmachtadviseurs. Hierin zijn
problemen ten aanzien van transparantie en mogelijke belangenconflicten
onderkend. ESMA heeft aangegeven nog niet direct noodzaak te zien voor
regelgeving op dit punt en een voorkeur uitgesproken voor zelfregulering
via een gedragscode. ESMA faciliteert de sector bij het ontwikkelen van
deze gedragscode.
Ten aanzien van aandeelhoudersidentificatie: sinds 1 juli 2013 heeft
Nederland een systeem van aandeelhoudersidentificatie in de Wet giraal
effectenverkeer. In het richtlijnvoorstel worden tussenpersonen verplicht
de naam en contactgegevens van aandeelhouders aan de vennootschap
door te geven. Het voorstel verschilt op de volgende hoofdpunten van de
Nederlandse regeling:
1. Op grond van het voorstel gaat de informatie door de keten van
tussenpersonen heen, totdat deze de aandeelhouder c.q. de vennootschap bereikt, terwijl in de Nederlandse regeling iedere tussenpersoon
terugrapporteert aan de vennootschap;
2. Het voorstel voorziet niet in een mogelijkheid voor aandeelhouders om
met elkaar te communiceren via de uitgevende instelling over de
agendapunten op de aandeelhoudersvergadering;
3. Het voorstel voorziet niet in een drempel van 0,5%. In de Nederlandse
regeling geldt het systeem uitsluitend voor houders van meer dan
0,5% van de aandelen.
Doel van het voorstel is om meer transparantie en grotere aandeelhoudersbetrokkenheid te bereiken. Deze leden zijn voor transparantie voor
aandeelhouders, maar vinden dat bedrijven daar allereerst zelf verantwoordelijk voor zijn via onder meer afspraken in de corporate governance
code. Deze leden vragen waarom het kabinet kiest voor het opleggen van
extra verplichtingen in plaats van voor de eigen verantwoordelijkheid van
bedrijven via de corporate governance code. De Minister schrijft dat de
richtlijn zich zou moeten beperken tot de hoofdzaken en de concrete
uitwerking kan laten aan nationale opstellers van corporate governance
codes. De leden vragen zich af wat daar precies mee wordt bedoeld.
Het kabinet acht het van belang dat een gelijk speelveld in de EU wordt
bewerkstelligd voor aandeelhouders. De naleving van de Nederlandse
corporate governance code via «pas toe of leg uit» is wettelijk verankerd
voor beursgenoteerde naamloze vennootschappen en voor institutionele
beleggers met zetel in Nederland (art. 2:391 lid 5 BW en art. 5:86 Wft). De
code richt zich tot alle aandeelhouders en gaat uit van de eigen verantwoordelijkheid van aandeelhouders om naar eigen inzicht te stemmen.
Daaronder vallen ook de afspraken die aandeelhouders met vermogensbeheerders maken. De aandelen van Nederlandse beursvennootschappen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

15

worden in meerderheid gehouden door buitenlandse aandeelhouders. De
Nederlandse corporate governance code volstaat niet om deze verplichtingen bindend aan buitenlandse beleggers te kunnen opleggen. Een
Europese regeling waarmee aandeelhouders worden geïdentificeerd kan
evenmin met de Nederlandse code worden bereikt. Om die redenen acht
het kabinet het van belang dat er een gelijk speelveld in de EU wordt
bewerkstelligd voor aandeelhouders. Wel meent het kabinet dat er meer
vrijheid aan lidstaten zou moeten worden gelaten over de precieze
vormgeving hiervan om de effectieve betrokkenheid van aandeelhouders
bij beursvennootschappen te stimuleren. De richtlijn zou zich moeten
beperken tot de hoofdzaken en de concrete uitwerking laten aan nationale
opstellers van corporate governance codes. Zo wordt enige mate van
flexibiliteit behouden, waardoor de bij de vennootschap betrokkenen
kunnen inspelen op nationale en internationale ontwikkelingen. De inzet
van het kabinet is er bijvoorbeeld op gericht om in de richtlijn te bepalen
dat institutionele beleggers een betrokkenheidsbeleid hebben, maar de
voorschriften over hoe dit beleid eruit ziet over te laten aan de lidstaten,
waaronder opstellers van nationale corporate governance codes.
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
Geannoteerde agenda voor de informele Raad voor Concurrentievermogen, 21 en 22 juli 2014
De leden van de PvdA-fractie ondersteunen de inzet van de Minister
aangaande het versterken van het concurrentievermogen van de
Europese Unie. Zij achten het van belang om op het terrein van de interne
markt en industrie de nadruk te leggen op werkgelegenheid en duurzame
groei. Het bereiken van concrete resultaten op de vijf gekozen beleidsterreinen – versterken interne markt, verlaging regeldruk, verbetering
toegang financiering, stimulering van onderzoek en innovatie en het
creëren van open markten- is ook voor de ze leden van belang. Deze leden
vragen op welke concrete maatregelen het kabinet inzet, welke stappen
als eerste zullen worden gezet en op welke termijn dit zal gebeuren.
Nu de eerste resultaten van economisch herstel zichtbaar zijn, is het
aanjagen van economische groei cruciaal om ervoor te zorgen dat de EU
ook in de toekomst concurrerend kan blijven en kan zorgen voor welvaart
en banen. Hiervoor is het, zoals ook in de geannoteerde agenda aangegeven, van groot belang te werken aan het versterken van de interne
markt, het verlagen van de regeldruk, het verbeteren van de toegang tot
financiering, het stimuleren van onderzoek en innovatie en het creëren
van open markten. Deze inzet komt ook sterk terug in de Strategische
Agenda voor de Europese Unie, zoals overeengekomen tijdens de
Europese Raad van juni jongstleden. Het kabinet zet zich ook stevig in
voor het bereiken van concrete resultaten. Voorbeelden zijn: een actieve
inzet op het terugdringen van onnodig gereglementeerde beroepen; een
modernisering van het auteursrecht; een ambitieus programma voor het
terugdringen van de regeldruk, inclusief de introductie van een nettoreductiedoelstelling om regeldruk te verminderen en oprichting van één
onafhankelijke autoriteit die zowel de Commissie als het Europees
parlement en de Raad bijstaat bij het toetsen van Europese regelgeving
(impact assessments); implementatie van de afspraken gemaakt in het
kader van de bankenunie en aanpak van fragmentatie op de kapitaalmarkten; een goede aansluiting van kennisinstellingen en het bedrijfsleven bij het Europese programma voor onderzoek en innovatie en een
trans-Atlantisch partnerschap die leidt tot duurzame en inclusieve groei
(o.a. door vergroting van de markttoegang tot de VS voor het bedrijfsleven). Op al deze terreinen worden stappen gezet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

16

De leden van de PvdA-fractie zijn, net als de Minister, verheugd met de
agendering van competitiveness proofing op de agenda voor de informele
Raad. Het belang van het toetsen van beleid op de gevolgen voor
concurrentievermogen en het prioriteren van de sectoren waarvoor de
Commissie al mededelingen heeft uitgebracht, is evident. Deze leden
vragen welke maatregelen de Minister gaat voorstellen om er voor te
zorgen dat de sectoren die kunnen bijdragen aan een groeiversnelling,
zoals hightech sectoren, niet veronachtzaamd worden. De leden vragen
voorts op welke wijze de inzet op deze sectoren – als niet via competitiveness proofing – toch kan worden vergroot.
Met de inzet op hightech-sectoren wordt niet gedoeld op specifieke
sectoren, maar op alle innovatieve sectoren die door middel van de inzet
van technologieën een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de groei
van andere sectoren, omdat zij daaraan toeleveren. Het kunnen hier
bedrijven betreffen in de High Tech Systems & Materialen-sector die
bijvoorbeeld precisiesystemen, complexe componenten en geavanceerde
componenten produceren, maar ook bijvoorbeeld bedrijven in de
creatieve sector met serious gaming-oplossingen.
Ik beoordeel niet welke sectoren kansen hebben om door te groeien of
niet. Dat wordt bepaald door de bedrijven zelf. Deze kansen kunnen voor
deze bedrijven op Europees niveau worden vergroot door onder andere
versterking van de interne markt en verlaging van regeldruk.
Onderdeel daarvan is een brede toepassing van competitiveness proofing
op nieuwe Europese beleidsvoornemens, ongeacht of deze betrekking
hebben op hightech of niet. Alle beleidsvoorstellen vanuit de EU zullen in
de toekomst nadrukkelijker en op onderlinge samenhang getoetst moeten
worden op de effecten voor concurrentiekracht.
Deze leden vinden de Europese innovatiepartnerschappen (EIP’s) van
groot belang; deze zorgen voor ontmoetingen tussen stateholders,
waaronder publieke en private partijen, om zo te komen tot meer
innovatie. Publiek private samenwerking vinden de leden van de
PvdA-fractie van groot belang voor innovatieve en duurzame groei. Deze
leden vragen de Minister hoe hij de voorgestelde verbeteringen
aangaande de EIP’s beoordeelt, welke verbeteringen prioriteit dienen te
hebben en welke acties om tot verbeteringen te komen Nederland heeft
voorgesteld.
Sinds 2012 zijn er vijf EIP’s gestart op zeer diverse terreinen, namelijk
«actief en gezond ouder worden», «productiviteit en duurzaamheid in de
landbouw», «grondstoffen», «slimme steden en gemeenschappen» en
«water». Deze partnerschappen staan voor de ambitieuze taak om over
landsgrenzen, beleidsterreinen en sectoren heen het bestaande Europese
onderzoeks- en innovatiebeleid te stroomlijnen. Omdat deze vijf EIP’s nog
maar kort lopen is Nederland dan ook van mening dat ze de kans moeten
krijgen hun werk voort te zetten.
Nederland kan zich in het algemeen vinden in de verbeterpunten die zijn
voorgesteld door de groep experts onder leiding van de Finse
oud-premier Aho. Zo is het belangrijk te zorgen voor draagvlak op het
hoogste niveau en een brede toegang voor alle geïnteresseerde stakeholders tot de EIP’s op basis van duidelijke selectiecriteria. In tegenstelling
tot de groep Aho vindt Nederland niet dat de EIP’s allemaal op elkaar
hoeven te lijken. De partnerschappen zijn tot stand gekomen op initiatief
van de verschillende Directoraten-Generaal van de Europese Commissie
en gevormd naar de behoeften van de deelnemers. Ze bestrijken ook
uiteenlopende terreinen. De onderlinge verschillen zijn te verklaren door
deze diversiteit aan terreinen en deelnemers. Wat Nederland betreft

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

17

hebben de verschillende EIP’s globaal een gelijk doel, maar dat betekent
niet dat ze exact gelijk dienen te zijn in vorm of uitvoering.
Deze leden zijn overtuigd van het belang van grootschalige onderzoeksfaciliteiten, ook op Europees niveau. Deze onderzoeksfaciliteiten trekken de
toponderzoekers aan die Europa en Nederland nodig hebben voor een
sterk bedrijfsleven en economische groei op langere termijn. De leden van
de PvdA-fractie ondersteunen de strategie aangaande het prioriteren van
onderzoeksfaciliteiten, zodat de financiering niet versnipperd raakt. Zij
ondersteunen ook de regeringsinzet aangaande maximalisering van de
middelen die de Europese Commissie beschikbaar zal stellen aan de drie
faciliteiten met topprioriteit tot maximaal 50%. Deze leden vragen welke
drie faciliteiten topprioriteit krijgen en hoe tot deze keuze gekomen is.
De drie faciliteiten die topprioriteit hebben gekregen van de Raad voor
Concurrentievermogen zijn EPOS (European Plate Observatory System),
ELIXIR (European Life-Science Infrastructure for Biological Information) en
ESS (European Spallation Source). De selectie van deze drie faciliteiten is
tot stand gekomen op basis van het advies van het Europees Strategie
Forum voor Onderzoeksinfrastructuren (ESFRI), na consultatie van de
Strategische Werkgroepen die ESFRI per onderzoeksveld heeft ingericht.
Afstemming tussen de ESFRI roadmap en het Nederlandse beleid achten
deze leden van groot belang. De Minister geeft aan dat deze aansluiting er
is. De leden van de PvdA-fractie vragen of hier meer informatie over kan
worden gegeven, waar afstemming eventueel nog kan worden verbeterd
en op welke termijn. Voorts vragen de leden op welke wijze de Minister
gaat zorgen voor aansluiting van de Nederlandse roadmap op de
wetenschapsagenda en welke criteria de Minister hanteert voor het
formuleren van faciliteiten op de roadmap.
Van de 29 grootschalige onderzoeksfaciliteiten die op de huidige
Nederlandse roadmap staan, sluiten er 21 aan op de ESFRI-roadmap. De
criteria voor de huidige Nederlandse roadmap zijn de wetenschappelijke
kwaliteit, het belang voor innovatie, het belang voor Nederland en de
kwaliteit van de opzet. Ook wordt er beoordeeld op financiële en
technische criteria. Op de procedure voor een toekomstige update van de
Nederlandse roadmap en de aansluiting daarvan op het Nederlandse
beleid en de wetenschapsagenda zal worden ingegaan in de Toekomstvisie Wetenschap.
Fiche: Aanbeveling over kwaliteit van de rapportage over corporate
governance («pas toe of leg uit»)
Nederland heeft al een corporate governance code met een «pas toe of
leg uit» systeem. De leden van de PvdA-fractie vragen zich af in hoeverre
de voorliggende aanbeveling iets gaat veranderen aan de Nederlandse
corporate governance code en wat het standpunt is van de monitoring
commissie over de aanbeveling.
In Nederland speelt de Monitoring Commissie Corporate Governance
Code een essentiële rol bij de naleving van de code en de kwaliteit
daarvan. De Monitoring Commissie heeft de afgelopen jaren in haar
rapportages benadrukt dat het belangrijk is dat ondernemingen een
heldere en volledige verantwoording geven als zij van de corporate
governance code afwijken. De Monitoring Commissie, zoals ingesteld in
december 2013, heeft in haar werkprogramma 2014, dat zij op 1 mei heeft
gepubliceerd, aangegeven aandacht te zullen besteden aan de kwaliteit
van de uitleg, mede bezien in het licht van de evaluatie van de code die zij
dit jaar is gestart. Ik heb de aanbeveling van de Europese Commissie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

18

onder de aandacht van de Monitoring Commissie gebracht en zij zal de
aanbeveling bij haar werk betrekken. De Monitoring Commissie kan
guidance geven bij naleving van de code. De code is een instrument van
de markt zelf. Als de betrokken partijen de wens hebben om de code aan
te passen dan kunnen zij dat aan de Monitoring Commissie vragen of zelf
een voorstel tot aanpassing doen. De Monitoring Commissie zal naar
verwachting aan het eind van dit jaar haar monitoringrapportage 2014
presenteren.
Verder vragen deze leden hoe het in Nederland is gesteld met de kwaliteit
van de uitleg en in hoeverre in Nederland uitleg wordt gegeven die
volgens de Commissie onvoldoende is. Voorts vragen deze leden op
welke manier in Nederland wordt omgegaan met de genoemde vier
categorieën (pagina vijf van het fiche).
In het monitoringrapport van 2012 geeft de Monitoring Commissie aan
dat de kwaliteit van de uitleg cruciaal is. Zoals hiervoor al aangegeven
heeft de Monitoring Commissie guidance gegeven voor een goede uitleg.
Zij is hierbij ingegaan op twee aspecten, te weten wanneer er terecht een
beroep wordt gedaan op een «eigen regeling» en op een «tijdelijke
afwijking». De Monitoring Commissie geeft in reactie op het nalevingsrapport 2013 aan dat een negatieve ontwikkeling zichtbaar is bij het
verwijzen naar een eigen regeling van de onderneming. Hier is sprake van
een toename van vijf procent van de gevallen waarbij wordt verwezen
naar een eigen regeling, maar waarbij niet wordt aangegeven waarom de
onderneming heeft gekozen voor een van de code afwijkende eigen
regeling. De Monitoring Commissie geeft verder aan dat de uitleg van
tijdelijke afwijkingen verbetert. Er wordt vaker concreet aangegeven
wanneer een tijdelijke afwijking zal eindigen. Door deze specifieke uitleg
te geven verbetert de kwaliteit van de uitleg «tijdelijke afwijking». Over het
boekjaar 2011 werd bijvoorbeeld in 12 van de 25 gevallen geen concrete
mededeling gedaan over het moment waarop de bepaling wordt
toegepast, terwijl dit over boekjaar 2012 slechts 5 van de 27 keer
voorkwam. Het is daarom goed dat de Monitoring Commissie blijvende
aandacht voor dit vraagstuk houdt.
Fiche: Richtlijn bevordering aandeelhoudersbetrokkenheid
De leden van de PvdA-fractie lezen dat het kabinet een negatief oordeel
over de proportionaliteit van dit richtlijnvoorstel heeft. De argumenten die
op pagina drie en vijf genoemd worden, lijken echter ook betrekking te
hebben op de subsidiariteit («bindende Europese regels»). Deze leden
vragen of de Minister hier op kan ingaan. Verder vragen deze leden
waarom de Minister dan toch tot een positief subsidiariteitsoordeel komt.
Deze leden vragen de Minister of hij aanleiding ziet voor de Tweede
Kamer om een gele of rode kaartenprocedure te starten en of hier sprake
van is in andere lidstaten.
Het kabinet acht de subsidiariteit van het richtlijnvoorstel positief. Een
Europese regeling is gerechtvaardigd omdat aandelen in beursvennootschappen vaak grensoverschrijdend gehouden worden. Een nationale
regeling volstaat dan niet. Wel vindt het kabinet dat de doelen van het
voorstel vaak ook door minder ingrijpende regels kunnen worden bereikt.
Zo vindt het kabinet het belangrijk dat alle EU volmacht adviseurs
informatie verschaffen over hoe zij tot hun adviezen komen, maar acht zij
de voorgestelde regeling disproportioneel gezien de zelfregulering die op
dit gebied tot stand komt. Wanneer de zelfregulering in de toekomst toch
tekort blijkt te schieten, kan regelgeving worden overwogen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

19

Het kabinet ziet geen aanleiding voor de Kamer om een gele of rode
kaartenprocedure te starten. Uiteraard staat dit ter beoordeling van de
Kamer zelf. Het kabinet is op dit moment niet bekend met procedures van
parlementen in andere lidstaten die zouden zijn aangevangen tegen het
voorstel.
Verder vragen deze leden de Minister of hij dezelfde vijf hoofdproblemen
als de Europese Commissie ziet.
De Europese Commissie heeft vijf doelstellingen die centraal staan in het
richtlijnvoorstel.
Het kabinet acht de vijf door de Commissie gesignaleerde punten
belangrijk voor een goede corporate governance en is van mening dat
deze kunnen bijdragen aan de vervulling van de langetermijnbelangen
van vennootschappen. Zo zorgt een Europese regeling voor de doorgifte
van informatie dat aandeelhouders ook in grensoverschrijdende situaties
hun stemrecht beter geïnformeerd kunnen uitoefenen. Ook is het kabinet
van mening dat het recht voor de aandeelhoudersvergadering om het
bezoldigingsbeleid vast te stellen, kan bijdragen aan het tegengaan van
excessieve beloningen van bestuurders. Het kabinet is er vooralsnog niet
van overtuigd dat in Nederland de transacties met verbonden partijen een
groot probleem vormen.
Deze leden vragen zich af wat bedoeld wordt met «transacties met
verbonden partijen».
Voor de definitie van «verbonden partijen» wordt in het richtlijnvoorstel
verwezen naar de internationale jaarrekeningstandaarden die overeenkomstig de IAS-Verordening voor gebruik in de EU zijn goedgekeurd. Dat
betreft de door de International Accounting Standards Board vastgestelde
standaard over informatieverschaffing over verbonden partijen (IAS 24).
In IAS 24 wordt beschreven wanneer er sprake is van partijen die als
verbonden met de rapporterende onderneming worden aangemerkt. Dit is
onder meer het geval wanneer deze partij zeggenschap uitoefent over de
onderneming. Op grond van het richtlijnvoorstel moeten ondernemingen
transacties met verbonden partijen die meer dan 1% van hun activa
vertegenwoordigen openbaar maken. Zij moeten deze transactie ook laten
beoordelen door een onafhankelijke derde die kijkt of de transactie
conform marktvoorwaarden is en uit het oogpunt van de aandeelhouders
eerlijk en redelijk is. Grotere transacties die meer dan 5% van de activa
vertegenwoordigen of een belangrijke impact op de winst of omzet
kunnen hebben, moeten ter goedkeuring aan de aandeelhouders worden
voorgelegd.
Deze leden vragen op welke manier «de verhouding van de beloningen
van de bestuurders tot die van de werknemers» inzichtelijk gemaakt zou
moeten worden.
Op grond van het richtlijnvoorstel verklaart het beloningsbeleid hoe
rekening is gehouden met de loon- en arbeidsvoorwaarden van de
werknemers van de onderneming bij de vaststelling van het beleid of de
beloning van de bestuurders, door toelichting van de ratio tussen de
gemiddelde beloning van de bestuurders en de gemiddelde beloning van
andere voltijdwerknemers dan bestuurders, en de reden waarom deze
ratio passend wordt geacht. Daarnaast schrijft het richtlijnvoorstel voor
dat het beloningsverslag de relatieve verandering in de beloning van
bestuurders over de laatste drie boekjaren bevat en de relatie met de
verandering in de gemiddelde beloning van andere voltijdwerknemers
dan de bestuurders. Het kabinet steunt het vergroten van de invloed van
aandeelhouders op het beloningsbeleid van bestuurders. In Nederland

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

20

stelt de aandeelhoudersvergadering het bezoldigingsbeleid van
bestuurders vast, waarmee bovenmatige beloning van bestuurders en/of
de beloning die aanzet tot het nemen van onverantwoorde risico’s kan
worden tegengegaan. In dat licht onderschrijft het kabinet ook het belang
van het inzichtelijk maken van de verhouding van de beloning van
bestuurders tot die van werknemers. Het kabinet steunt daarom uit
oogpunt van gelijk speelveld het voorstel van de Commissie.
Voorts vragen deze leden wat bedoeld wordt met de «bevoegdheid voor
aandeelhouders om te stemmen over de uitvoering van het beleid».
In het beloningsverslag wordt weergegeven hoe het beloningsbeleid in
het afgelopen jaar is uitgevoerd. Het richtlijnvoorstel bevat zowel een
goedkeuringsrecht voor aandeelhouders ten aanzien van het beloningsbeleid als een recht voor aandeelhouders om te stemmen over het
beloningsverslag van het laatste boekjaar tijdens de algemene vergadering. Dit laatste acht het kabinet niet passend, mede gelet op het feit dat
aandeelhouders al een goedkeuringsrecht ten aanzien van het beloningsbeleid hebben
Als laatste vragen de leden van de PvdA-fractie waarom er geen toezicht
is op volmachtadviseurs.
Voornamelijk institutionele beleggers huren adviesbureaus (volmachtadviseurs) in om hen te voorzien van stemadvies. Deze zakelijke partijen
wegen dit advies mee bij het bepalen van hun stem. In het contract dat
tussen de belegger en de adviseur wordt afgesloten kunnen afspraken
worden gemaakt hoe er wordt omgegaan met eventuele belangenconflicten en op welke wijze het stemadvies tot stand dient te komen. De
verantwoordelijkheid voor de uiteindelijke stem ligt bij de (institutionele)
belegger. Omdat in de praktijk vooral grote zakelijke partijen gebruik
maken van stemadvies en eventuele volmachten verstrekken, en zij in die
zin voldoende expertise in huis zouden moeten hebben om het
stemadvies op waarde te schatten, ligt het niet meteen voor de hand deze
adviesbureaus onder toezicht te plaatsen.
In 2012 heeft ESMA een onderzoek gepubliceerd naar de rol van
volmachtadviseurs. Hierin zijn problemen ten aanzien van transparantie
en mogelijke belangenconflicten onderkend. ESMA heeft aangegeven nog
niet direct noodzaak te zien voor regelgeving op dit punt en een voorkeur
uitgesproken voor zelfregulering via een gedragscode. ESMA faciliteert de
sector bij het ontwikkelen van deze gedragscode en zal in 2015 evalueren
of er voldoende vooruitgang is geboekt. Mocht dit niet het geval zijn dan
kan dit aanleiding zijn voor verdere regelgeving op het terrein van
volmachtadviseurs.
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
Geannoteerde Agenda voor de informele Raad voor Concurrentievermogen, 21 en 22 juli 2014
Op basis van de consultatie kan de Europese Raad in het voorjaar van
2015 spreken over de toekomst van de Europa 2020-strategie. In de
geannoteerde agenda van de Raad Algemene Zaken van 21 en 22 juli 2014
geeft de Minister aan dat de kabinetsreactie op deze consultatie na het
zomerreces aan de Kamer zal worden gezonden. De leden van de
SP-fractie vragen de Minister of hij alvast kan aangeven wat bij deze
review van de Europa 2020-strategie het Nederlandse standpunt wordt
over de rol van de interne markt en van onderzoek en innovatie. Deze
leden vragen of deze onderwerpen nadrukkelijker moeten worden
meegewogen in het Europees Semester-proces en in de jaarlijkse landen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

21

specifieke aanbevelingen, en zo ja hoe. Deze leden vragen zich af hoe
andere lidstaten hierover denken en wat de plannen van de Europese
Commissie zijn op dit punt.
Zoals aangegeven, zal het kabinet na het zomerreces een kabinetsreactie
op de consultatie aan uw Kamer toesturen. Hierin zullen wij de vragen
zoals aangegeven door de leden van de SP-fractie meenemen. Ook andere
lidstaten zijn nog bezig met het opstellen van hun reactie. De Europese
Commissie heeft aangekondigd, op basis van de reacties op de consultatie, in het voorjaar 2015 een voorstel doen voor een eventuele
herziening van de Europa 2020-strategie.
De Minister geeft in de geannoteerde agenda aan dat tijdens de lunch
gesproken zal worden over de werkwijze en rol van de Raad voor
Concurrentievermogen. Verdere informatie over deze lunchdiscussie
ontbreekt. Deze leden willen graag meer informatie over deze lunchdiscussie zoals waar de discussie over gaat, welke wijzigingen te zijn
verwachten en of er een verband is met de herziening van de Europa2020-strategie. Deze leden vragen de Minister wat er naar zijn mening
verbeterd kan worden aan de manier waarop de Raad voor Concurrentievermogen functioneert, wat zijn inzet en die van andere lidstaten is.
De lunchdiscussie staat in het teken van de werkwijze en de rol van de
Raad voor Concurrentievermogen. Een sterke rol van (het industrie- en
interne marktdeel van) de Raad voor Concurrentievermogen is van belang
om te zorgen dat EU-maatregelen bijdragen aan het concurrentievermogen van het bedrijfsleven (competitiveness proofing), versterking van
de interne markt en implementatie van de landenspecifieke aanbevelingen
binnen het Europees semester op micro-economisch terrein. Nederland
zet in dit verband in op het versterken van de hoogambtelijke werkgroep
concurrentievermogen en groei, zodat deze werkgroep de discussies in de
Raad beter kan voorbereiden. Hierdoor zou in de Raad meer ruimte
kunnen komen voor strategische discussies op micro-economisch terrein.
Ook bij veel andere lidstaten lijkt hier steun te bestaan. Hoe het krachtenveld er precies uitziet moet nog worden bezien.
In de geannoteerde agenda lezen de leden van de SP-fractie dat de
nieuwe voorzitter Italië wil inzetten op sectoren waar de Commissie al
mededelingen voor heeft uitgebracht zoals de bouw en staalindustrie. De
Minister geeft aan dat hij deze inzet steunt. Zoals bekend is er vorig jaar
een Europees plan verschenen om de Europese staalindustrie door de
crisis heen te loodsen en toekomstbestendig te verduurzamen, het
zogenaamde Steel Action Plan. De staalindustrie heeft hier een Nederlands actieplan op gemaakt: de Staalagenda. Dit plan is vorig jaar ook aan
de Tweede Kamer aangeboden. Deze leden vragen wat de stand van zaken
is ten aanzien van de implementatie van het Europese Steel Action Plan,
zowel in Europees verband, als specifiek voor de Nederlandse staalsector.
Verder vernemen de leden van de SP-fractie graag wat voor de Minister
de prioriteiten zijn uit het Steel Action Plan om de Nederlandse staalsector
toekomstbestendig te maken.
Nederland staat in het algemeen positief tegenover het staalactieplan.
Nederland maakt zich sterk voor een vrije markt en zal dit ook bij de
verdere uitwerking blijven doen. In het Steel Action Plan wordt bezien
waar en hoe bestaand beleid beter kan bijdragen aan het concurrentievermogen van de staalindustrie en waar specifieke acties nodig zijn binnen
de actielijnen (regelgeving, stimuleren van de vraag naar staal, gelijk
speelveld, energie, klimaat, innovatie en investeringen in menselijk
kapitaal). Sinds de publicatie van het Steel Action Plan is ongeveer de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

22

helft van de acties geïmplementeerd, hetzij door de Europese Commissie,
hetzij door de lidstaten en de staalindustrie.
De voor Nederland belangrijkste onderdelen van het actieplan zijn: het
versterken van het concurrentievermogen van de staalindustrie en de
concurrentieaspecten van klimaat (ETS), energiebeleid en innovatie. Voor
investeringsbereidheid en de internationale concurrentiepositie van
bedrijven is de voorspelbaarheid van het ETS-systeem, de ontwikkeling
van de CO2-prijs en de verdeling van de bijbehorende kosten van belang.
Nederland onderschrijft het belang van een gelijk speelveld voor de
energie-intensieve sectoren. In het Energieakkoord zijn dan ook afspraken
gemaakt over de Nederlandse inzet voor versterking van het ETS vanaf
2021 in combinatie met borging van de concurrentiepositie op basis van
best performance. Nederland zet in op innovatie met de ontwikkeling en
demonstratie van innovatieve staalproductie met lage emissies.
Fiche: Richtlijn eenpersoonsvennootschappen
In de Richtlijn eenpersoonsvennootschappen lezen de leden van de
SP-fractie dat het richtlijnvoorstel de voorschriften voor de oprichting van
ondernemingen met één enkele vennoot standaardiseert, de zogenaamde
«Societals Unius Personae» (SUP). De meest in het oog springende
elementen van het voorstel zijn:
– lidstaten moeten in hun nationale wetgeving een uniform type
eenpersoonsvennootschap met beperkte aansprakelijkheid opnemen;
– lidstaten worden verplicht rechtstreekse online-registratie van SUP’s
toe te staan vanuit een andere lidstaat, dus zonder dat de oprichter van
de vennootschap daarvoor naar het land van registratie hoeft te reizen;
– het minimumkapitaalvereiste voor een SUP bedraagt slechts € 1.
Zij lezen dat het voorstel de regeldruk verlaagt en internationalisering van
het MKB bevordert. Echter, zoals de Minister ook al aangeeft in zijn brief,
kan een persoon of rechtspersoon online binnen drie dagen en SUP
oprichten. Dat kan leiden tot fraude en witwaspraktijken. Deze leden staan
kritisch tegenover het voorstel voor een richtlijn van het Europees
parlement en de Raad inzake besloten eenpersoonsvennootschappen met
beperkte aansprakelijkheid omdat het niet alleen fraude of witwaspraktijken in de hand kan werken. De Vakcentrale voor Professionals (VCP)
wijst in hun brief (bijgesloten bij agendapunt vijf van dit schriftelijk
overleg) dat «het voorstel geen onderscheid maakt tussen de plaats van
inschrijving en die van de daadwerkelijke economische activiteiten». De
leden van de SP-fractie vragen of er een gevaar bestaat dat bedrijven in
de verschillende landen gaan shoppen en een SUP op kunnen richten in
het land waar zij het minste belasting hoeven te betalen én waar de
arbeidswetten en regelgeving het gunstigst is. Die regelgeving is dan vaak
juist ongunstig voor werknemers. Wanneer bedrijven dit kunnen doen,
wat wil de Minister dan hiertegen ondernemen zodat nationale arbeidsrechten niet uitgehold kunnen worden? Immers, gunstige Nederlandse
arbeidsomstandigheden worden ook nu al omzeild doordat uitzendconstructies Oost-Europeanen en Portugezen, die geregistreerd staan in hun
thuisland, inzetten waardoor ze onder zeer ongunstige omstandigheden in
Nederland werken. Het voorstel voor de richtlijn is bedoeld voor het MKB.
De richtlijn kent echter geen beperking ten aanzien van de omvang. Ook
een grote onderneming kan onder het huidige voorstel dus een SUP
oprichten in een andere lidstaat, teneinde te profiteren van het meest
gunstige belastingstelsel of het meest gunstige arbeidsrechtelijke stelsel.
Het verontrust leden van de SP-fractie dat elk groot bedrijf het hoofdkantoor in Nederland kan vestigen voor het gunstige belastingklimaat en
vervolgens een dochteronderneming kan opzetten in een ander land via
welke zij het grootste deel van haar werknemers inhuurt. Dit land heeft
mogelijk veel minder goede regels over arbeidsomstandigheden. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

23

uitvoering van de arbeid kan dan zelfs in het derde land plaatsvinden.
Deze leden vragen of dit mogelijk is onder de regels van het huidige
voorstel. Het verbaast deze leden dat het kabinet zich sterk maakt tegen
arbeidsconstructies die zwaar ten koste gaan van arbeidsrechten, maar
dat ditzelfde kabinet dit Europese voorstel steunt dat misbruik van
werknemers nog gemakkelijker lijkt te maken.
Bedrijven kunnen zich ook onder de huidige regelgeving binnen Europa
verplaatsen. De bedoeling van de richtlijn is dit voor mkb-bedrijven te
vergemakkelijken. Daarbij heeft de rechtsvorm waarin de onderneming
zich beweegt niets van doen met het recht dat van toepassing is op de
arbeidsovereenkomst die de onderneming sluit.
Het kabinet steunt het doel van de richtlijn en zal bij de onderhandelingen
meewegen in hoeverre de SUP leidt tot (nieuwe) schijnconstructies.
Overigens heeft het kabinet heeft bij de onderhandelingen over dit
voorstel reeds een voorbehoud gemaakt ten aanzien van het medezeggenschapsrecht. De inzet van het kabinet is er ook op gericht om te
voorkomen dat de SUP kan worden gebruikt om het medezeggenschapsrecht te omzeilen.
Fiche: «Richtlijn bevordering aandeelhoudersbetrokkenheid»
De leden van de SP-fractie lezen in dit fiche het volgende: «De Europese
Commissie stelt voor om 1) institutionele beleggers en vermogensbeheerders te verplichten hun beleggingsstrategie en op basis van pas toe
of leg uit» hun beleid inzake aandeelhoudersbetrokkenheid openbaar te
maken en vermogensbeheerders te verplichten informatie te verschaffen
aan institutionele beleggers; 2) de inspraak van aandeelhouders op de
beloning te vergroten en beursvennootschappen te verplichten om over
hun beloningsbeleid en over de beloning van individuele bestuurders
gedetailleerde en gebruikersvriendelijke informatie te verschaffen en het
beloningsverslag op te nemen in de corporate governance verklaring; 3)
beursvennootschappen te verplichten om bepaalde transacties met
verbonden partijen aan de goedkeuring van aandeelhouders te onderwerpen en kleinere transacties openbaar te maken vergezeld van een
verslag van een onafhankelijke derde.» Deze leden lezen dat de Minister in
grote lijnen de doelstellingen van het fiche steunt. Het kabinet acht het
van belang dat een gelijk speelveld in de EU wordt bewerkstelligd voor
aandeelhouders. Het kabinet steunt een grensoverschrijdende regeling
voor de identificatie van en doorgifte van informatie aan aandeelhouders». Deze leden stellen echter dat aandeelhouders over het
algemeen redeneren vanuit de korte termijn. De leden vragen of de
Minister om deze reden de mening deelt dat het een beter idee is om
informatie en inspraak aan werknemers of werknemersorganisaties van
de bedrijven te verschaffen in plaats van de aandeelhouders.
Het kabinet meent dat de corporate governance van beursvennootschappen is gebaat bij «checks and balances» tussen het bestuur, de raad
van commissarissen en de algemene vergadering. Het richtlijnvoorstel
voorziet onder meer in rechten voor aandeelhouders. Werknemers(organisaties) hebben een eigen rol inzake informatie en inspraak op
grond van de WOR en inzake het bezoldigingsbeleid van bestuurders. Het
kabinet ziet in het richtlijnvoorstel geen aanleiding om deze rolverdeling
te wijzigen.
Verder vragen de leden van de SP-fractie of het MKB ook aan de internationale regels van het voorstel moet voldoen als zij niet buiten Nederland
opereren. Zij vragen zich af of er voor kleinere, nationaal opererende
bedrijven wellicht een uitzondering gemaakt kan worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

24

Het richtlijnvoorstel legt verplichtingen op aan beursvennootschappen,
institutionele beleggers, vermogensbeheerders en volmachtadviseurs.
Een groot deel van de aandelen van Nederlandse beursvennootschappen
wordt gehouden door buitenlandse beleggers en omgekeerd zijn
Nederlandse (institutionele) beleggers voor een groot deel buiten
Nederland actief. Er zal dus veelal een grensoverschrijdende component
zijn. Bovendien zal het veelal gaan om niet-mkb-bedrijven. Het kabinet zet
zich er in ieder geval voor in dat de richtlijn zich beperkt tot de hoofdzaken
en de concrete uitwerking overlaat aan nationale opstellers van corporate
governance codes.
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
Verslag van de Raad voor Concurrentievermogen 26 mei 2014
De leden van de D66-fractie lezen in het verslag van de Raad voor
Concurrentievermogen van 26 mei 2014 dat een groot aantal lidstaten
ernaar streeft dat maximaal 50 procent van de middelen die de
Commissie beschikbaar zal stellen naar de drie faciliteiten met topprioriteit zal gaan. Deze leden vragen de Minister toe te lichten of dit punt
wederom besproken zal worden tijdens deze informele raad. Zo ja, vragen
de leden of de Minister het standpunt van de regering verder kan
toelichten.
De eventuele maximering van de middelen voor de drie faciliteiten met
topprioriteit is niet geagendeerd voor deze informele Raad voor Concurrentievermogen. Het standpunt van de regering is dat 50% van de
beschikbare middelen voldoende is om de drie geprioriteerde projecten te
implementeren. Daarmee zou er ook ruimte zijn voor ondersteuning van
negen faciliteiten die volgens ESFRI met extra middelen ook versneld van
start kunnen gaan, waardoor de doelstelling die in de Innovatie Unie is
geformuleerd, om 60% van de faciliteiten op de ESFRI roadmap in 2015/6
geïmplementeerd te hebben, kan worden gehaald.
Geannoteerde Agenda voor de informele Raad voor Concurrentievermogen, 21 en 22 juli 2014
Deze leden lezen in de geannoteerde agenda dat «Nederland zal blijven
uitdragen dat de focus op de modernisering van de economie ligt, dat het
concurrentievermogen allereerst aan het bedrijfsleven zelf is en dat
invulling van het industriebeleid allereerst taak is van de individuele
lidstaten, waarbij dat in Nederland steeds meer via publiek-private
samenwerking plaatsvindt, de zogenaamde topsectoren-aanpak». Uit deze
voorstelling van zaken valt af te leiden dat de topsectoren-aanpak vooral
gericht is op concurrentievermogen en niet, of in mindere mate, op
innovatievermogen. De leden van de D66-fractie vragen de Minister het
standpunt van de regering op dit punt te verduidelijken en of de Minister
kan aangeven waarom hij wat betreft de invulling van het industriebeleid
de nadruk legt op de individuele lidstaten, terwijl er op Europees niveau
grote kansen liggen voor het concurrentievermogen van Nederland.
Het Nederlandse bedrijvenbeleid is een moderne vorm van industriebeleid gericht op alle ondernemers, met daarbinnen speciale aandacht
voor de negen topsectoren waarin Nederland internationaal sterk en
kansrijk is. Bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid bouwen
gezamenlijk aan een economisch sterk en internationaal concurrerend
Nederland en pakken tegelijkertijd de maatschappelijke uitdagingen op.
Om internationaal concurrerend te zijn is het essentieel dat ondernemers
blijven vernieuwen in hun processen, producten en diensten. Het
versterken van het innovatievermogen van het bedrijfsleven is dan ook

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

25

één van de pijlers van het bedrijvenbeleid. Dit krijgt gestalte via goede
randvoorwaarden voor alle ondernemers, bijvoorbeeld via fiscaliteit en
financiering en via publiek-private samenwerking in de topsectoren.
Innovatie is vaak ook nodig voor het vinden van oplossingen van
maatschappelijke vraagstukken. Bedrijven, kennisinstellingen en overheid
vinden elkaar vanuit hun eigen rol bij het oplossen van maatschappelijke
uitdagingen. Binnen het bedrijvenbeleid zijn concurrentie- en innovatievermogen dan ook met elkaar samenhangende doelstellingen.
Een essentieel onderdeel van het industriebeleid is gericht op het creëren
van een goed vestigingsklimaat. Het is primair aan individuele lidstaten
om hier invulling aan te geven. Aanvullend hierop heeft de Europese Unie
een belangrijke rol op die terreinen waar het EU-beleid concurrentiekracht
van ondernemingen en de industrie bepaalt en versterkt. Voorbeelden
hiervan zijn de voltooiing van de interne markt, verlaging van de
regeldruk, verbetering van de toegang tot financiering, stimulering van
onderzoek en innovatie en de realisatie van open markten.
Deze leden hechten aan een toekomstgerichte en innovatieve Europese
industrie. De Minister geeft aan dat «Nederland daarbij geen voorstander
is van een expliciete doelstelling van 20% aandeel van de industrie in het
bbp.» Deze leden vragen de Minister aan te geven wat zijn stip op de
horizon is wat betreft industrie in Europa.
Met de leden van de D66-fractie is het kabinet van mening dat een
toekomstgerichte en innovatieve Europese industrie van wezenlijk belang
is voor de verdienkracht van de Europese economie en voor oplossingen
van maatschappelijke uitdagingen. Een goed industriebeleid is gericht op
goede randvoorwaarden voor bedrijven en publiek-private samenwerking
tussen ondernemers en onderzoekers. De ambitie is om de industrie tot
de wereldtop te laten behoren. Dat vereist actie op onder andere het
gebied van innovatie, de aanpak van regeldruk en de toegang tot
financiering. Het kabinet vindt die actie belangrijker dan het blindstaren
op een percentage. Daarbij komt dat een statisch percentage over de
maakindustrie geen rekening houdt met de praktijk waarbij industrie en
diensten onderling verweven zijn. Dit betekent dat een concurrerende
dienstensector ook een cruciale voorwaarde is voor een concurrerende
industrie. Vaak kan blindstaren op een percentage zelfs contraproductief
werken als dit zou leiden tot protectionistische maatregelen gericht op het
behoud van het bestaande in plaats van het stimuleren van vernieuwing.
Ook lezen de leden van de D66-fractie dat Nederland in het kader van
competitiveness proofing erop wijst dat sectoren die kunnen bijdragen
aan groeiversnelling, zoals de high tech sectoren, niet veronachtzaamd
moeten worden. Deze leden vragen de Minister aan te geven welke high
tech sectoren hij op het oog heeft, hoe hij de mogelijkheden voor high
tech startups om door te groeien in Europa beoordeelt en op welke wijze
deze mogelijkheden op Europees niveau verbeterd zouden kunnen
worden.
Met de inzet op high tech-sectoren wordt niet gedoeld op specifieke
sectoren, maar meer op alle innovatieve sectoren die door middel van de
inzet van technologieën een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan ook
de groei van andere sectoren, omdat zij daaraan toeleveren. Het kan hier
bedrijven betreffen in de High Tech Systems & Materialen-sector die
bijvoorbeeld precisiesystemen, complexe componenten en geavanceerde
componenten produceren, of bedrijven in de creatieve sector met serious
gaming oplossingen.
Ik beoordeel daarbij niet welke sectoren kansen hebben om door te
groeien of niet. Dat wordt bepaald door de bedrijven zelf. Deze kansen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

26

kunnen voor deze bedrijven op Europees niveau verbeterd worden door
onder andere het versterken van de interne markt en het verlagen van
regeldruk.
High tech-startups hebben veel mogelijkheden om door te groeien in
Europa en daarbuiten. Samen met de Commissie trachten we deze
mogelijkheden verder te vergroten. Vicevoorzitter van de Europese
Commissie Neelie Kroes heeft, als onderdeel van het Enterpreneurship
2020 Action Plan, Startup Europe gestart. Dit initiatief wil het investeringsklimaat voor web en ICT ondernemers te versterken, zodat deze startups
kunnen groeien in de EU. Er wordt gewerkt aan het startup ecosysteem
van Europa, de cultuur met succesvolle ondernemers als rolmodel en er
zijn speciale groeiprogramma’s voor deze startups. Om te kunnen
doorgroeien in Europa is ook de toegang tot financiering van belang voor
high tech-startups.
Een aantal succesvolle Europese ondernemers heeft ook met Commissaris Kroes een «manifesto for entrepreneurship & innovation to power
growth in the EU» opgesteld. Hierin is een aantal barrières voor ondernemerschap in de EU opgenomen die ondernemers ervaren op gebieden als
skills en opleiding, toegang tot talent en financiering, naast vraagstukken
rond data die moeten worden weggenomen. In Nederland is het initiatief
genomen door een aantal jonge ondernemers om in het verlengde van dit
manifesto de belangrijkste probleem- en kansgebieden voor jonge
ondernemers in kaart te brengen en overzichtelijk te maken hoe deze
verbeterd kunnen worden. In het najaar wordt de opbrengst hiervan
verzameld en zal bij de presentatie ervan ook het Europese manifesto
door zoveel mogelijk Nederlandse startende jonge ondernemers,
waaronder die in de high tech-sector worden ondertekend.
Nederland heeft om het aanbod van financiering te vergroten al samen
met het European Investment Fund, het Dutch Venture Initiative opgezet.
Op dit moment wordt er ook met het EIF gewerkt aan een
co-investeringsfaciliteit voor business angels. Beide instrumenten zorgen
ervoor dat er meer risicokapitaal beschikbaar komt, ook voor de high
tech-startups. Samen met de Minister voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking wil ik ook in Nederland ervoor zorgen dat
high tech-startups meer mogelijkheden hebben om te internationaliseren.
De komende periode zal gekeken worden hoe de aansluiting te verbeteren
op het reguliere instrumentarium en daarnaast wordt er gewerkt aan de
invulling van een special envoy voor startups.
Ook lezen de leden van de D66-fractie dat tijdens de lunch zal worden
gesproken over de werkwijze en rol van de Raad voor Concurrentievermogen en dat de lunch in het teken staat van het thema van de World
Expo die in 2015 in Milaan zal plaatsvinden: «Feeding the world, energy
for life». Deze World Expo richt zich op het streven om duurzame
oplossingen te vinden om in 2050 9 miljard mensen te kunnen voeden.
Deze leden vragen de Minister zijn inbreng tijdens de lunch verder toe te
lichten. Zij vragen zich af of er alleen gesproken zal worden over de
werkwijze en rol van de Raad voor Concurrentievermogen of ook over het
thema van de World Expo.
De Raad voor Concurrentievermogen bestaat uit verschillende onderdelen. Tijdens het onderdeel over industrie zal tijdens de lunch gesproken
worden over de werkwijze en rol van de Raad voor Concurrentievermogen. Voor de inzet hieromtrent verwijs ik u naar het antwoord op de
vraag van de leden van de SP-fractie betreffende dit onderwerp. Tijdens
het onderdeel van de Raad over onderzoek zal er een lunch geserveerd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

27

worden rond het thema van de World Expo «Feeding the world, energy
for life» en vindt er geen verdere discussie plaats.
Fiche: Richtlijn eenpersoonsvennootschappen
De leden van de D66-fractie hebben naar aanleiding van het voorstel voor
een richtlijn inzake besloten eenpersoonsvennootschappen met beperkte
aansprakelijkheid vragen over de controle van de identiteit van de
oprichting of aandeelhouder. De Minister geeft aan dat dit een
aandachtspunt is in het voorstel. Deze leden vragen de Minister het
standpunt van het kabinet verder toe te lichten.
De SUP zal eenvoudig opgericht kunnen worden, namelijk volledig
elektronisch en zonder dat de oprichtende vennoot verplicht is in persoon
te verschijnen voor een instantie in de lidstaat van inschrijving (onlineinschrijving). Om fraude te voorkomen acht het kabinet het van belang dat
bij een dergelijke online-inschrijving goed de identiteit van de oprichtende
vennoot wordt gecontroleerd. In ons nationale recht is daarvoor een rol
voor de notaris weggelegd. Het voorstel voorziet in de mogelijkheid voor
lidstaten om regels te stellen voor de controle van de identiteit van de
oprichtende vennoot. Bezien moet worden hoe deze identiteitscontrole bij
online-inschrijving goed kan worden geregeld.
III Volledige agenda
Verslag van de informele Raad voor Concurrentievermogen
11–13 mei 2014 in Athene (Griekenland)
Brief regering – Minister van Economische Zaken, H.G.J. Kamp – 2 juni
2014, Kamerstuk 21 501-30, nr. 330
Verslag van de Raad voor Concurrentievermogen 26 mei 2014
Brief regering – Minister van Economische Zaken, H.G.J. Kamp – 17 juni
2014, Kamerstuk 21 501-30, nr. 331
Aanbieding van de geannoteerde Agenda voor de informele Raad
voor Concurrentievermogen, 21 en 22 juli 2014, Milaan
Brief regering – Minister van Economische Zaken, H.G.J. Kamp – 10 juli
2014, Kamerstuk 21 501-30, nr. 332
Beantwoording vragen commissie over de formele Raad voor
Concurrentievermogen op 26 mei 2014
Brief regering – Minister van Economische Zaken, H.G.J. Kamp – 21 mei
2014, Kamerstuk 21 501-30, nr. 328
Fiche: Richtlijn eenpersoonsvennootschappen
Brief regering – Minister van Buitenlandse Zaken, F.C.G.M. Timmermans –
23 mei 2014, Kamerstuk 22 112, nr. 1856
Fiche: Aanbeveling over kwaliteit van de rapportage over
corporate governance («pas toe of leg uit»)
Brief regering – Minister van Buitenlandse Zaken, F.C.G.M. Timmermans –
20 juni 2014, Kamerstuk 22 112, nr. 1867

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

28

Fiche: Richtlijn bevordering aandeelhoudersbetrokkenheid
Brief regering – Minister van Buitenlandse Zaken, F.C.G.M. Timmermans –
20 juni 2014, Kamerstuk 22 112, nr. 1866

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 333

29