Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2023–2024

25 232

Voetbalvandalisme

Nr. 76

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 januari 2024
De afgelopen periode heb ik samen met de KNVB, Eredivisie CV, Coöperatie Eerste Divisie, de clubs, spelers, trainers, scheidsrechters,
supporters, Openbaar Ministerie, politie en gemeenten hard gewerkt aan
de aanpak van voetbal gerelateerd geweld en ongeregeldheden. Samen
richten deze partijen zich op één doel: dat echte voetballiefhebbers op een
gastvrije en veilige manier in de stadions kunnen genieten van deze
prachtige sport en dat relschoppers in beeld zijn, gepakt en gestraft
worden.
Inmiddels hebben we meer inzicht in de resultaten van de aanpak. In deze
brief zal ik eerst aangeven welk beeld wij hebben op basis van rapportages van de politie, het OM, de KNVB, onderzoeken van het Auditteam
Voetbal en Veiligheid en het onderzoek «Van voetbalrellen leren» van
Bureau Beke. Vervolgens zal ik aangeven wat de gezamenlijke partners
ondernemen om het onacceptabel gedrag van relschoppers tegen te
gaan. Verder vindt u in deze brief een korte samenvatting van de
rapporten en onderzoeken en geef ik u een update rondom de digitale
meldplicht.
Deze brief stuur ik mede namens de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport.
Beleidsreactie
Zoals het Auditteam Voetbal en Veiligheid in haar rapport «Evaluatie
incidenten en ongeregeldheden seizoen 2022–2023»1 opmerkt, heeft het
seizoen 2022–2023 incidenten gekend die het beeld oproepen dat de
veiligheid in de stadions onder druk staat. Het gaat hier om incidenten
waarbij spelers zijn belaagd, waar vuurwerk op het veld werd gegooid en
waarbij er ongeregeldheden hebben plaatsgevonden tussen supporters in
1

kst-25232-76
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2024

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/voetbalvandalisme/auditteam-voetbal-en-veiligheid/
rapporten-auditteam-voetbal-en-veiligheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 25 232, nr. 76

1

en om het stadion. Ook kenmerkt het seizoen 2022–2023 zich door enkele
stilleggingen van wedstrijden vanwege het gooien van voorwerpen op het
veld, zeker nadat de KNVB de regels daaromtrent na 6 april 2023
aanscherpte. Er zijn heftige incidenten geweest rondom Europese
wedstrijden. Deze gebeurtenissen hebben tot veel aandacht in de media
en politiek geleid. Hierdoor is een beeld ontstaan dat het slechter gaat met
de veiligheid rondom het betaald voetbal in Nederland.
Echter, alles overziend lijken bovengenoemde cijfermatige rapportages en
de onderzoeken te impliceren dat onze Nederlandse aanpak een begin van
een positief effect heeft. Het aantal incidenten in het seizoen 2022–2023
ligt lager dan een seizoen eerder. Daarnaast is de pakkans groter
geworden, mede door het werk van de KNVB Taskforce en worden steeds
meer zaken strafrechtelijk vervolgd.
Helaas hebben we ook afgelopen seizoen te maken gehad met een aantal
heftige geweldsincidenten. Dit is altijd onacceptabel. Het vergt nog steeds
forse politie-inzet en dit moet omlaag. We kunnen zeggen dat de
tussenstand voorzichtig positief is, maar de wedstrijd nog niet gewonnen.
Deze trend moet namelijk over een langere periode worden voortgezet.
Hierbij blijft gelden: ieder incident is er één te veel.
Dit sterkt mij om door te gaan met de maatregelen die ik in de brief van
28 september jl.2 heb benoemd. De aandachtspunten uit de rapportages
en het onderzoek sluiten hier namelijk goed op aan en zullen geactualiseerd worden in lijn met de uitkomsten van de rapporten. De informatie
over bijvoorbeeld de nieuwe aanwas onder de supportersgroepen, geduid
in het onderzoek van Bureau Beke, is daarbij heel relevant.
De stevige en gezamenlijke inzet wordt langs vier thema’s vormgegeven,
onder meer gebaseerd op de lessen die we hebben opgehaald uit het
Verenigde Koninkrijk. De vier thema’s waarop de maatregelen zich richt
zijn: een harde aanpak van individuen en groepen die zich misdragen;
ruimte voor en samenwerking met supporters; bevorderen inclusiviteit en
inzetten op een sterke governance en wedstrijdorganisatie.
Concreet betekent dit dat wij maatregelen nemen die de weerbaarheid
van betaaldvoetbalorganisaties verder versterken. Voorbeelden hiervan
zijn een norm tegen agressie en geweld en weerbaarheidstrainingen voor
de bestuurders van de betaaldvoetbalorganisaties. Daarnaast start in de
loop van 2024 mijn ministerie, de politie en het OM, in samenwerking met
onder andere de KNVB en nader te bepalen clubs en gemeenten, een
zogenoemde Fieldlab om tot vernieuwde inzichten te komen ten behoeve
van het bevorderen van de weerbaarheid.
Andere onderdelen uit het versterkingsplan zoals het actualiseren van het
plan van aanpak rondom vuurwerk, het versterken van de stewardorganisaties bij de clubs en het afdwingen van verbetermaatregelen via licentieof vergunningseisen door de KNVB en gemeenten zijn in lijn met de
conclusies en aanbevelingen in de rapporten. Zo is in het gemeentelijk
handelingskader meer aandacht gekomen voor een gedegen wedstrijdorganisatie, inclusief een eenduidige wijze van aanpak van zich collectief en
anoniem misdragend uitpubliek. De malus-/bonusregeling ziet in dat geval
op een reductie van 50% van de aantallen uitpubliek, bij herhaling
gevolgd door het niet toelaten van uitpubliek. In samenwerking met
supporters zal er gewerkt worden aan een programma «communicatie en
educatie» met aandacht voor supportersbetrokkenheid, een gezamenlijk
normenkader en gezamenlijke communicatie. Supporters zullen ook meer
2

Kamerstuk 25 232, nr. 74

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 25 232, nr. 76

2

worden betrokken bij de wedstrijdvoorbereiding van de lokale drie- en
vierhoek, waarbij het na afloop evalueren net zo belangrijk is.
Naast een intensivering op de persoonsgerichte aanpak van relschoppers,
wordt ook een groepsgerichte aanpak op de «nieuwe aanwas» ontwikkeld.
De politie is tevreden met het rapport van Bureau Beke en herkent de
constatering dat er een nieuwe groep relschoppers is ontstaan waar
onvoldoende zicht op is. De politie neemt daarom de suggestie om te
werken aan een goede informatiepositie met betrekking tot supportersgroepen, waaronder de nieuwe aanwas, mee in haar aanpak. Het rapport
biedt aanknopingspunten voor meerdere partijen en is gedeeld met de
partners uit de Regiegroep Voetbal en Veiligheid. De suggesties en
aanbevelingen sluiten goed aan bij de maatregelen die ik in de brief van
28 september jl. heb benoemd. Het rapport van Bureau Beke is tevens
gepresenteerd en toegelicht tijdens de Bestuurlijke Bijeenkomst van
13 oktober 2023.
Helaas zien we een toename in relatie tot racistische en/of kwetsende
uitingen. De politie en het Auditteam melden een toename van deze
incidenten. Het is daarom goed dat we met «Ons voetbal is van iedereen»
onverminderd doorgaan met de aanpak van discriminatie en racisme in
het voetbal zoals gemeld in de brief van de Minister voor Langdurige Zorg
en Sport van 28 september 20233.
Ten aanzien van de toegenomen incidenten bij Europese wedstrijden heeft
de Regiegroep Voetbal en Veiligheid afgelopen december besloten een
gemeentelijk handelingskader op te stellen voor Europese wedstrijden in
Nederland, waarin we landelijke afspraken maken rondom deze
wedstrijden, zoals fanzones, omwisselpunten, vervoer naar het stadion en
kaarten op naam.
Tot slot heb ik u een toezegging in mijn brief van 14 november jl.4 gedaan
om nader op het rapport Incidentenonderzoek Feyenoord-Ajax in te gaan
en de opvolging hiervan. U vindt dit onder het kopje Rapport Incidentonderzoek Feyenoord-Ajax op pagina 8 van deze brief.
Rapportages en onderzoeken
Hieronder worden de volgende cijfers en rapporten achtereenvolgend
besproken:
1) Politiecijfers.
2) Cijfers van het Openbaar Ministerie.
3) Veiligheidsmonitor van de KNVB.
4) Auditteam Voetbal en Veiligheid rapport Incidentenevaluatie seizoen
2022–2023.
5) Onderzoek «Van voetbalrellen leren» van Bureau Beke.
6) Rapport Incidentonderzoek Feyenoord-Ajax van het Auditteam.
Resultaten
Inmiddels hebben de KNVB, de politie, het Openbaar Ministerie en het
Auditteam Voetbal en Veiligheid hun cijfers over het voetbalseizoen

3
4

Kamerstuk 30 234, nr. 379
Kamerstuk 25 232, nr. 75

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 25 232, nr. 76

3

2022–2023 bekendgemaakt.5 Op basis van deze cijfers kan de voorzichtige
conclusie worden getrokken dat er sprake is van vooruitgang. Er zijn over
het algemeen minder incidenten.
1. Politiecijfers
In het seizoen 2022/2023 lag het aantal wanordelijkheden en incidenten in
het betaald voetbal onder dat van het seizoen ervoor. Deze cijfers liggen
echter nog steeds boven die van voor de Coronatijd. Het blijkt dat het
aantal incidenten in en rond de stadions is gedaald van 893 in het seizoen
2021–2022 naar 725 incidenten in het seizoen 2022–2023. De cijfers van de
politie zijn afkomstig uit Ketenvoorziening Voetbal (KVV), het registratiesysteem waarin onder andere de politie incidenten rondom voetbalwedstrijden registreert. Vanaf seizoen 2019–2020 zijn de politie, gemeenten,
KNVB, betaaldvoetbalorganisaties en Openbaar Ministerie gebruik gaan
maken van dit systeem.
De politie constateert een afname bij bijna alle soorten incidenten. Alleen
op het gebied van racistische en/of kwetsende uitingen is een lichte
toename te zien. De verdeling van incidenten over leeftijdsgroepen van
daders is al jaren ongeveer vergelijkbaar, waarbij de categorie 19 tot en
met 25 jaar het grootste aandeel heeft in het aantal geregistreerde
incidenten. Ook het percentage mensen dat voor het eerst in de fout gaat,
blijft stabiel rond de 80%.
Wel heeft de inzet in het jaar 2022–2023 meer capaciteit gekost dan het
seizoen ervoor. Dit is echter verklaarbaar doordat een seizoen eerder er
een groot aantal wedstrijden zonder publiek is gespeeld. Voor internationale competities is de politie-inzet relatief veel hoger dan bij de
nationale competitie. Dit heeft veelal te maken met grote groepen
risicosupporters, die meerdere dagen verblijven in speelsteden, waarbij
reisbeperkingen en maatwerkafspraken niet of minder effectief toepasbaar
zijn.
2. Cijfers van het Openbaar Ministerie
In het seizoen 2022–2023 heeft het Openbaar Ministerie (OM) in relatie tot
voetbal 422 processen-verbaal waarbij voetbalsupporters werden
verdacht van een misdrijf ontvangen en grotendeels beoordeeld. Dit
aantal is fors lager dan het aantal van 640 processen-verbaal tijdens het
seizoen 2021–2022, waarin niet volledig met publiek gespeeld is. Dit zou er
volgens het OM op kunnen wijzen dat de hausse na Corona een beetje is
gaan liggen, in combinatie met het feit dat door clubs stevig is ingezet op
veiligheid en civielrechtelijke maatregelen. Het aantal is nog wel flink
hoger dan in de seizoenen voor Corona (ongeveer 200). Dit zou (mede)
illustratief kunnen zijn voor de lijn die ingezet is dat meer zaken strafrechtelijk worden vervolgd, conform afspraak met partners.
Uit de cijfers blijkt verder dat in vergelijking met de jaren voor Corona het
aantal zaken dat voor de rechter is gebracht met 250% is gestegen.
Relatief gezien wordt door de rechter in circa 45% van de gevallen een
gevangenisstraf opgelegd, in de jaren voor Corona was dat circa 30%. Er
worden relatief gezien iets minder boetes en iets meer werkstraffen

5

https://www.knvb.nl/nieuws/organisatie/berichten/68283/seizoen-202223-minder-incidenten-destadions en Voetbalseizoen 2022/»23: minder incidenten in de stadions, meer zaken voor de
rechter gebracht | Nieuwsbericht | Openbaar Ministerie (om.nl) en https://www.rijksoverheid.nl/
onderwerpen/voetbalvandalisme/auditteam-voetbal-en-veiligheid/rapporten-auditteam-voetbalen-veiligheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 25 232, nr. 76

4

opgelegd. Ook heeft de rechter vaker (49 keer) een locatiegebod of
-verbod (een strafrechtelijk stadionverbod) opgelegd.
3. Veiligheidsmonitor KNVB
De veiligheidsmonitor van de KNVB (hierna: de veiligheidsmonitor) geeft
inzicht in het aantal opgelegde landelijke stadionverboden en cijfers met
betrekking tot wanordelijkheden die hebben geleid tot acties vanuit de
onafhankelijke tuchtorganen van de KNVB en geeft duiding ten aanzien
van het huidige veiligheidslandschap binnen het betaalde voetbal. Ook uit
de cijfers van de KNVB blijkt dat het aantal wanordelijkheden en
incidenten in het afgelopen seizoen lager was dan in het seizoen
2021/2022.
De veiligheidsmonitor gaat uit van in totaal 791 wedstrijden6. Er zijn 986
landelijke civielrechtelijke stadionverboden opgelegd.7 Dat betekent een
daling van ruim twintig (20) procent. Hierbij is van belang op te merken
dat alleen al respectievelijk 79 en 103 stadionverboden zijn opgelegd bij
twee wedstrijden met grootschalige incidenten. Daarnaast zijn de meeste
stadionverboden opgelegd voor relatief minder erge incidenten als het
gooien van voorwerpen en/of vloeistoffen in plaats van openlijke
geweldpleging. De KNVB heeft immers na verschillende incidenten het
protocol rond het gooien van voorwerpen op 6 april 2023 aangescherpt.
Tenslotte zijn er afgelopen seizoen ook nog 83 stadionverboden opgelegd
voor misdragingen in het seizoen 2021/2022.
De meest voorkomende incidenttypes zijn:
• Gooien van voorwerpen en/of vloeistoffen: 2428
• Bezit en/of voorhanden hebben en/of afsteken van vuurwerk: 115
• Overtreding van de Algemene Plaatselijk Verordening (APV): 869
Een opvallende daling in het opleggen van het aantal stadionverboden
zien we bij openlijke geweldpleging en het bezit en/of voorhanden hebben
en/of afsteken van vuurwerk. Een verklaring voor het afnemen van
openlijke geweldpleging in de stadions kan zijn dat het aantal camera’s en
de kwaliteit hiervan in de loop der jaren steeds verder zijn verbeterd,
waarmee de pakkans wordt vergroot. Daarnaast is het voorhanden
hebben c.q. dragen van gezichtsbedekkende kleding strafbaar gesteld in
de stadions.
De pakkans voor personen die zich schuldig maken aan bovengenoemde
gedragingen wordt daarnaast vergroot doordat de betaaldvoetbalorganisaties, onder andere met behulp van de KNVB Taskforce, steeds meer tijd
steken in het opsporen van daders. De KNVB Taskforce is het afgelopen
seizoen 24 keer ingezet en heeft 255 dossiers opgeleverd. Dit heeft
geresulteerd in 133 landelijke stadionverboden. Daarnaast is er ook
juridische ondersteuning beschikbaar om schade en/of boetes (proberen)
te verhalen op de dader(s) die verantwoordelijk waren voor wanordelijkheden. Dit heeft ertoe geleid dat uiteindelijk 7 clubs van deze mogelijkheid
gebruik hebben gemaakt. Hiervan zijn 4 zaken succesvol afgerond. Bij
deze zaken zijn in totaal 45 personen succesvol aansprakelijk gesteld.

6

Het verschil met het aantal wedstrijden dat de politie noemt, is gelegen in een andere telling.
In de Azerion Vrouwen Eredivisie zijn er geen tuchtrechtelijke straffen of landelijke stadionverboden opgelegd. Bij interlands van het Nederlands Elftal vrouwen zijn er geen stadionverboden
opgelegd, terwijl er bij wedstrijden van het Nederlands Elftal mannen in totaal 26 stadionverboden zijn opgelegd.
8
95% van de personen die zich schuldig maakt aan het gooien van voorwerpen, wordt gepakt.
9
Hieruit blijkt, volgens de KNVB, dat de politie en gemeente vaker optreden bij voetbalgerelateerd wangedrag buiten het stadion.
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 25 232, nr. 76

5

Ten slotte is relevant dat uit cijfers van de UEFA blijkt dat in Europa het
aantal incidenten in Europese wedstrijden in 2022–2023 is toegenomen
ten opzichte van seizoen daarvoor.10 Dit in tegenstelling tot Nederland
waar het aantal incidenten afneemt.
De KNVB concludeert dat uit de cijfers van de Veiligheidsmonitor, politie
en OM blijkt dat de integrale aanpak van de KNVB, de eredivisie en eerste
divisie clubs, kabinet, gemeenten, politie, OM en supportersverenigingen
het gewenste effect sorteert. Langzaam maar zeker wordt grip op de
situatie gekregen. De KNVB benadrukt dat we in Nederland al veel
instrumenten in handen hebben om wangedrag tegen te gaan en te
bestraffen en daarnaast nog nieuwe initiatieven worden ontplooid en
ondersteund.
4. Auditteam Voetbal en Veiligheid rapport Incidentenevaluatie
seizoen 2022-202311
Het rapport Incidentenevaluatie seizoen 2022–2023 van het Auditteam
Voetbal en Veiligheid laat eenzelfde beeld zien: er zijn duidelijk minder
incidenten dan in het seizoen 2021–2022. Het Auditteam heeft de hiervoor
genoemde gegevens van de politie, het Openbaar Ministerie en de KNVB
gebruikt en daarnaast gebruik gemaakt van haar eigen onderzoeksrapporten en audits en gesprekken met een aantal gemeenten en clubs.
Net zoals de KNVB, de politie en het OM ziet het Auditteam een afname
van het totaal aantal incidenten binnen en buiten het stadion. Daar waar
de politie een lichte stijging ziet, ziet het Auditteam een grotere stijging in
het aantal incidenten rondom racisme/kwetsende uitingen, waarbij
opgemerkt wordt dat deze uitingen in vergelijking met andere incidenttypen niet veel voorkomen. Het Auditteam geeft als mogelijke verklaring
voor deze toename rondom racisme/kwetsende uitingen dat er een
groeiende bewustwording is over en weerstand tegen deze problematiek
vanuit de politie, de maatschappij, vanuit clubs en de KNVB. Door de
groeiende aandacht en consequenties die eraan verbonden zijn, kan het
type incident ook sneller (h)erkend en geregistreerd zijn (hogere
meldingsbereidheid). Alle andere incidentsoorten zijn het afgelopen
seizoen afgenomen ten opzichte van het seizoen ervoor.
Het Auditteam geeft aan dat er in de publieke en bestuurlijke opinie juist
het beeld bestaat dat er meer incidenten zijn. Verklaringen hiervoor
kunnen volgens hen mogelijk worden gevonden in het feit dat er in een
korte periode een aantal heftige incidenten heeft plaatsgevonden, in de
opkomst van een problematische «nieuwe aanwas» en in de koppeling
van de plaatsgevonden incidenten aan grote maatschappelijke veiligheidsvraagstukken. Ook de verscherpte media-aandacht heeft invloed op
het sentiment dat er veel meer incidenten zijn, terwijl dat in werkelijkheid
niet het geval is.
Opvallend is verder dat het aantal stadionverboden beduidend hoger ligt
dan in de periode voor Corona12. Een mogelijke verklaring voor het
opvallend hoge aantal stadionverboden in de laatste twee seizoenen is dat
er na de periode van de coronamaatregelen strenger wordt gehandhaafd

10

Het aantal incidenten in Europese wedstrijden nam toe van 509 incidenten, verdeeld over 38%
van de wedstrijden, naar 742 incidenten, verdeeld over 52% van de wedstrijden.
11
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/voetbalvandalisme/auditteam-voetbal-en-veiligheid/
rapporten-auditteam-voetbal-en-veiligheid
12
Vanaf het seizoen 2006–2007 tot en met 2018–2019 werden er gemiddeld 651 civielrechtelijke
stadionverboden per seizoen uitgedeeld. In 2021–2022 waren het er 1.342 en in seizoen
2022–2023 waren het er 986

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 25 232, nr. 76

6

en opgetreden bij wedstrijden, gecombineerd met opsporing door
(betere) camerabeelden. Er is wel een aantal heftige incidenten in korte
tijd geweest dat zowel als bestuurlijk in de media de aandacht heeft
getrokken. De incidenten lijken niet direct groter of zwaarder dan in
eerdere seizoenen.
5. Onderzoek «Van voetbalrellen leren»
In opdracht van de Nationale Politie heeft Bureau Beke onderzoek gedaan
naar de kenmerken van modern voetbalgeweld en hoe dit verschilt met
het voetbalgeweld van voor de coronacrisis13. Er is specifiek gekeken naar
de kenmerken en werkwijze van personen die vanaf de (gedeeltelijke)
heropening van stadions in beeld zijn gekomen bij de politie: de
zogenaamde «nieuwe aanwas». Daarbij is gekeken in hoeverre het beleid
van de voetbalvierhoek (nog) passend is voor het moderne voetbalgeweld
en waar de beleidsmatige kansen voor de toekomstige aanpak liggen.
In de seizoenen 2014–2015 tot en met 2018–2019 is het aantal incidenten
in en rondom stadions afgenomen. Deze trend heeft de focus doen
verleggen naar het aanbieden van toegankelijk, gastvrij en veilig voetbal.
Volgens de onderzoekers hebben het centraal stellen van gastheerschap
en een veronachtzaming van het veiligheidsbeleid door de betaald
voetbalclubs geleid tot een toename van het voetbalgeweld sinds de
heropening van stadions na de coronacrisis. Daarnaast is ook de aard van
het voetbalgeweld veranderd.
Verder zijn de onderzoekers van mening dat sommige supportersgroepen
steeds meer bepalen wat er gebeurt binnen een club. De onderzoekers
vragen zich af of sommige betaald voetbalclubs niet meer baas in eigen
huis zijn. Ook is het zicht op (toonaangevende hooligans binnen)
supportersgroepen verdwenen. Hierdoor is er relatief ongezien een
nieuwe groep relschoppers gekomen. Het betreft een jonge groep
geweldplegers, meestal niet ouder dan 25 jaar.
De onderzoekers doen tenslotte een aantal suggesties en aanbevelingen
aan de diverse partijen. Samengevat doen de onderzoekers vier algemene
suggesties:
1. Maak duidelijk dat de burgemeester – op basis van een politieadvies –
bepaalt of en wanneer er gevoetbald wordt.
2. Maak duidelijk welke minimale eisen worden gesteld aan het
integrale veiligheidsbeleid bij voetbalwedstrijden.
3. Beloon goed gedrag van clubs en supporters, bestraf wangedrag van
supporters en pak tekortkomingen bij clubs aan.
4. Werk aan een goede informatiepositie over supportersgroepen,
waaronder de nieuwe aanwas.
Vervolgens wordt er een aantal aanbevelingen gedaan zoals bijvoorbeeld
een vaste groep voetbalspecialisten bij de politie, het investeren in de
kwantiteit en kwaliteit van stewards, het koppelen van kaartjes aan het
ID-bewijs, een registratieplicht bij uitwedstrijden. Het rapport is door
bureau Beke gepresenteerd en toegelicht tijdens de bestuurlijke bijeenkomst van 13 oktober 2023.
6. Rapport Incidentenonderzoek Feyenoord-Ajax
Het rapport van het Auditteam Voetbal en Veiligheid naar aanleiding van
de bekerwedstrijd Feyenoord-Ajax van 5 april 2023 is op 14 november
2023 aan de gemeenteraad van Rotterdam aangeboden. Het Auditteam
13

https://bureaubeke.nl/publicaties/van-voetbalrellen-leren/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 25 232, nr. 76

7

constateert een aantal gevaarzettende gedragingen waarop zij adviseren
actie te ondernemen.
Het rapport is gepresenteerd aan de vierhoek. Voor gemeenteraadsleden
is een technische sessie gehouden over voetbal en veiligheid. De
conclusies worden op lokaal niveau opgepakt. Extra veiligheidsmaatregelen zijn al genomen. Gezien de aard van deze maatregelen worden deze
niet verder bekend gemaakt.
Natuurlijk heb ik zelf ook kennisgenomen van het rapport en heb ik het
met onze partners besproken. Daarbij is bekeken hoe we hier landelijk
lering uit kunnen trekken, omdat de gevaarzetting die speelde bij stadion
de Kuip c.q. Feyenoord ook van toepassing kan zijn op andere betaald
voetbalorganisaties. Risico’s rond overbezetting van tribunedelen en
trappen, het afsteken van fakkels en/of vuurwerk in de buurt van
spandoeken is iets wat veel meer clubs voorkomt. In de Regiegroep is
afgesproken dat het Auditteam een presentatie zal geven in een burgemeestersoverleg om iedereen te wijzen op de mogelijke risico’s en wat
hiertegen ondernomen kan worden. Daarnaast zal de risicosetting rondom
overbezette tribunes en trappen in combinatie met spandoeken en
vuurwerk c.q. fakkels worden meegenomen worden in de actualisatie van
het plan van aanpak Vuurwerk.
Digitale meldplicht
In vervolg op de stand van zaken en zoals toegezegd in mijn brief van
28 september 2023 geef ik u hierbij de recente stand van de digitale
meldplicht.
In november jl. is gestart met een experiment binnen de gemeenten
Rotterdam, Leeuwarden en Utrecht. Met het experiment wordt de
betrouwbaarheid/veiligheid, bruikbaarheid en haalbaarheid van de Mini ID
als potentieel device voor de digitale meldplicht getest. De Mini ID is een
klein draagbaar kastje waarmee een meldplichtige zich middels een
vingerafdruk kan melden. Aan de hand van de verificatie kan een
meldplichtige tevens aantonen dat het gebiedsverbod, gekoppeld aan de
meldplicht, niet wordt overtreden. Het experiment bestaat uit verschillende fases. Op dit moment wordt kleinschalig getest met zogenaamde
pseudomeldplichtigen, personen werkzaam binnen het project, die op dit
moment drie scenario’s testen: correct melden, niet melden, melden in
een verboden gebied. Het is een lerend proces, waarbij continu mitigerende maatregelen genomen worden. De eerste resultaten van deze fase
worden nu geëvalueerd om de vervolgstappen te kunnen bepalen. De
bestaande maatregel «meldplicht» kent een nieuw jasje met andere
werkprocessen en een digitaal component. Het project kent daarom een
lang adem en vraagt om een zorgvuldige aanpak. Naast de Mini ID wordt
ook gekeken naar een eventueel aanvullend alternatief in de vorm van een
app. Deze wordt op dit moment nader bekeken vanuit onder andere het
vraagstuk van functionaliteit, veiligheid, financiën en houdbaarheid in het
licht van ontwikkelingen in de wetgeving zoals rondom het vraagstuk van
artificiële intelligentie.
Tot slot
De cijfers en rapporten laten zien dat voetbalgeweld en overlast terug te
dringen zijn. Dit vraagt een gezamenlijk inspanning van alle partijen in het
voetballandschap (de betaald voetbalorganisaties, de KNVB, de
supporters, de burgemeesters, de politie en het Openbaar Ministerie).
Deze gezamenlijke inspanningen lijken hun vruchten af te werpen. Zoals
één zwaluw geen zomer maakt, maken deze voorzichtige positieve cijfers
geen einde aan alle overlast. Het laat zien dat de inspanningen die we

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 25 232, nr. 76

8

doen effect hebben en dat dit een proces van lange adem en voortdurende aandacht is. Daarover ga ik, samen met de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, graag met uw Kamer nader over in gesprek.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
D. Yeşilgöz-Zegerius

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 25 232, nr. 76

9