Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1566
Vragen van het lid Alkaya (SP) aan de Staatssecretaris van Financiën over het
achterhouden van fiscale informatie voor de rechter (ingezonden 27 januari
2023).
Antwoord van Staatssecretaris Van Rij (Financiën – Fiscaliteit en
Belastingdienst) (ontvangen 16 februari 2023).
Vraag 1
Is de Staatssecretaris op de hoogte van het bericht van RTL inzake het
achterhouden van informatie van de belastingdienst voor de rechter1? Was de
Staatssecretaris hiervan al eerder op de hoogte?
Antwoord 1
Ja, en het is gangbaar dat een medium zoals RTL Nieuws in het kader van
hoor en wederhoor contact legt voordat ze overgaan tot publicatie.
Vraag 2
Mag de Belastingdienst bepalen of stukken van belastingzaken voor de
rechter komen? Zo nee, waarom gebeurt dat dan?
Antwoord 2
De wet schrijft voor dat de op de zaak betrekking hebbende stukken moeten
worden overgelegd in de procedure.2 Het is uiteraard ook de werkwijze van
de Belastingdienst om deze stukken te overleggen. Stukken die niet op de
zaak betrekking hebben, blijven buiten het procesdossier. Het kan voorkomen
dat de belanghebbende van mening is dat er stukken ten onrechte ontbreken.
De beoordeling hiervan geschiedt door de rechter en is veelal van feitelijke
aard. Voor sommige (delen van) op de zaak betrekking hebbende stukken –
en die dus tot het procesdossier behoren – kan de Belastingdienst zich
beroepen op geheimhouding.3 Dergelijke (delen van) stukken die de
Belastingdienst geheim wil houden worden eveneens naar de rechter
gezonden, waarna het beroep op geheimhouding door een afzonderlijke
1

https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/politiek/artikel/5361651/belastingdienst-informatieachterhouden-fiscale-zaken-rechter
Artikel 8:42 van de Algemene wet bestuursrecht.
3
Artikel 8:29 van de Algemene wet bestuursrecht beschrijft dat partijen die verplicht zijn stukken
te overleggen dit, indien daarvoor gewichtige redenen zijn, kunnen weigeren dan wel de
bestuursrechter mededelen dat uitsluitend hij kennis zal mogen nemen van deze stukken.
2

ah-tk-20222023-1566
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

geheimhoudingskamer van de betreffende gerechtelijke instantie wordt
beoordeeld. Met andere woorden, ook de stukken die de Belastingdienst
geheim wil houden komen ter beoordeling van een onafhankelijke en
onpartijdige rechter.
Vraag 3
Is de Staatssecretaris op de hoogte of dit regelmatig gebeurt?
Antwoord 3
De Belastingdienst houdt in zijn beroepenadministratie niet bij in welke
procedures er een beroep op geheimhouding wordt gedaan dan wel of er
discussie is over het niet overleggen van bepaalde stukken. De Belastingdienst heeft in interne voorschriften evenwel opgenomen dat er overleg moet
plaatsvinden met een procesdeskundige4 voordat er een beroep op geheimhouding wordt gedaan.
In het recente artikel van RTL Nieuws is naar voren gekomen dat er gevallen
zijn waarin de Belastingdienst in het ongelijk wordt gesteld en naar het
oordeel van de betreffende rechter de verplichting om de op de zaak
betrekking hebbende stukken tijdig te overleggen niet is nagekomen. In mijn
brief van 8 februari 2023 in reactie op het verzoek van de Vaste Kamercommissie voor Financiën heb ik echter het beeld tegengesproken dat dit
schering en inslag zou zijn. Er lopen op dit moment meer dan
23.000 beroepsprocedures en in veruit de meeste procedures gaat er op dit
punt niets verkeerd. Ik ben wel van mening dat elk incident er een te veel is.
Daarom wordt binnen de Belastingdienst structureel aandacht gegeven aan
dit thema. Dit gebeurt op verschillende manieren. Zo vinden er (landelijke)
themadagen en werkoverleggen plaats, waar kennis wordt gedeeld en waar
signalen uit de praktijk (zoals rechtspraak) worden besproken. De geleerde
lessen worden op deze wijze proactief met de medewerkers gedeeld.
Daarnaast is er in de vakinhoudelijke lijn altijd expertise aanwezig voor
vragen over dit onderwerp. Dit houdt in dat medewerkers voor (vaktechnische) vragen en afstemming altijd terecht kunnen bij een zogenoemd
vaktechnisch aanspreekpunt of coördinator. Indien nodig is opschaling
mogelijk naar een landelijke coördinator. Ervaringen, signalen en de daarbij
behorende werkwijzen zijn vervolgens onderwerp van gesprek bij de
themadagen en werkoverleggen. Zo is het lerend proces blijvend geborgd.
Vraag 4
Is de Staatssecretaris op de hoogte van de gevolgen van het achterhouden
van stukken door de Belastingdienst voor gedupeerden?
Antwoord 4
In zaken waarin wordt geoordeeld dat de Belastingdienst ten onrechte
stukken niet (tijdig) heeft overgelegd zal de rechter daaraan de gevolgtrekkingen verbinden die hem het beste voorkomen in het betreffende geval.5 Dit
kan concreet betekenen dat een in geschil zijnde belastingaanslag wordt
vernietigd of dat de belanghebbende een hogere proceskostenvergoeding
krijgt toegewezen. De rechter kan ook oordelen dat de belanghebbende geen
nadeel heeft ondervonden van de betreffende schending en dat er daarom
geen gevolgen (in het verdere verloop of de uitkomst van de procedure) aan
worden verbonden. Wij streven ernaar om te voorkomen dat de rechter in de
toekomst oordeelt dat de Belastingdienst ten onrechte stukken niet (tijdig)
heeft overgelegd.
Vraag 5
Is de Staatssecretaris op de hoogte van het feit dat een rechter oordeelde dat
de goede rechtsorde ernstig is geschonden door de fiscus in een zaak waarin
de Belastingdienst informatie achter hield?

4

Onder procesdeskundige moet worden verstaan: een ambtenaar die deskundig is op het
gebied van procesvoering. Zie ook het Besluit Beroep in Belastingzaken (onderdeel 2.4.3).
5
De rechter heeft deze mogelijkheid op grond van artikel 8:31 van de Algemene wet bestuursrecht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Ik heb kennisgenomen van de uitspraak van de Rechtbank Noord-Nederland
van 3 mei 2022 waarin de rechter oordeelde dat de goede procesorde is
geschonden door het niet tijdig overleggen van bepaalde stukken. Deze zaak
is een voorbeeld van een incident waar de Belastingdienst niet goed heeft
gehandeld. Zoals aangegeven meen ik dat ieder incident er één teveel is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3