Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

31 239

Stimulering duurzame energieproductie

Nr. 332

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
EN KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 juni 2021
Met deze brief informeer ik uw Kamer over de resultaten van de eerste
openstellingsronde van de Stimuleringsregeling duurzame energieproductie en klimaattransitie (SDE++) in het najaar van 2020. Daarnaast
informeer ik uw Kamer nader over de komende openstelling van de
SDE++ in 2021 en de uitvoering van een drietal moties op het terrein van
de SDE++.
Voorlopige resultaten SDE++ 2020
In het Regeerakkoord (Kamerstuk 34 700, nr. 34) is aangekondigd dat de
SDE+ zou worden verbreed met als doel om ook andere CO2-reducerende
technieken naast hernieuwbare energie te ondersteunen. Hiertoe zijn
verschillende nieuwe technieken aan de SDE+ toegevoegd, waaronder de
afvang en opslag van CO2 (CCS), elektrische boilers en de benutting van
restwarmte. De resultaten wijzen op een succesvolle eerste openstelling
van de SDE++. Er is een groot aantal projecten positief beschikt en er is
een grote variatie aan technieken. Met deze mix van hernieuwbare
energietechnieken en CO2-reducerende opties zal een zo hoog mogelijke
CO2-reductie gerealiseerd worden voor het beschikbare verplichtingenbudget. Daarmee levert de SDE++ een belangrijke bijdrage aan het
kosteneffectief realiseren van het streven van het Kabinet naar 49%
CO2-reductie in 2030 ten opzichte van 1990.
Op 14 september 2020 heb ik uw Kamer geïnformeerd over de eerste
openstelling van de SDE++ in 2020 (Kamerstuk 31 239, nr. 326). De
openstelling vond plaats van 24 november 2020 tot 17 december 2020 en
er was een verplichtingenbudget beschikbaar van € 5 miljard. In mijn brief
van 14 januari jl. (Kamerstuk 31 239, nr. 328) heb ik uw Kamer geïnformeerd over het aantal aanvragen uit deze openstellingsronde. Er zijn in
totaal 4.112 subsidieaanvragen ingediend met een gezamenlijk budgetclaim van € 6.4 miljard.

kst-31239-332
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 239, nr. 332

1

Inmiddels is het merendeel van de aanvragen beoordeeld en zijn de
meeste beschikkingen afgegeven door Rijksdienst voor Ondernemend
Nederland (RVO). De beoordeling is nog niet volledig afgerond, maar ik
wil uw Kamer desondanks graag alvast informeren over de voorlopige
resultaten voorafgaand aan het commissiedebat Klimaat en Energie van
10 juni aanstaande. Van het totaal aantal aanvragen zijn tot nu toe 3.486
projecten positief beschikt met een bijbehorend verplichtingenbudget van
bijna € 4,7 miljard. Dit is de maximale subsidie die aan alle projecten
gezamenlijk over hun gehele looptijd kan worden uitgekeerd. De
werkelijke kasuitgaven aan de SDE++ voor de komende jaren die
voortvloeien uit deze beschikkingen zullen waarschijnlijk lager zijn. Deze
hangen af van de marktwaarde van energie, de daadwerkelijke realisatie
van beschikte projecten en de energie die geproduceerd wordt of de CO2
die gereduceerd wordt. Als alle projecten volledig worden gerealiseerd,
leveren zij gezamenlijk 3,32 Mton CO2-reductie per jaar op.
Tabel 1 geeft een overzicht van de projecten die tot nu toe een positieve
beschikking hebben ontvangen. Hierin is te zien dat het overgrote deel
van de beschikkingen, evenals in recente rondes van de SDE+-regeling,
zijn afgegeven voor zon-PV projecten (3.426). 97% van deze projecten
wordt gerealiseerd op dak. Het grootste deel van het verplichtingenbudget
is toebedeeld aan CCS, namelijk € 2,1 miljard, waarmee 2,34 Mton CO2
per jaar wordt gereduceerd. Het overige verplichtingenbudget wordt met
name gereserveerd voor de technieken die een bijdrage leveren aan de
warmtetransitie, zoals elektrische boilers, warmtepompen en biomassa.
Het nog niet beschikte budget zal naar verwachting ook naar deze
technieken gaan. Daarnaast wordt goed nagegaan of warmte voldoende
aan bod komt in de SDE++, mede gezien de afspraken die gemaakt zijn in
het Klimaatakkoord rond de ontwikkeling van duurzame warmte voor
40 PJ in 2030. Zodra de beoordeling is afgerond, zal de eindstand worden
gepubliceerd op de website van RVO.
Tabel 1. Overzicht beschikte projecten per 1 juni 2021

Zoals in elke ronde van de SDE+ vallen er ook een aantal projecten uit.
Van het totaal aantal ingediende aanvragen zijn er 304 projecten om
verscheidene redenen afgewezen of ingetrokken door de indiener.
Bijvoorbeeld in het geval van een onvolledige aanvraag of op basis van
inhoudelijke gronden vanwege geen of een onjuiste vergunning, een
dubbele aanvraag (aanvragers heeft reeds subsidie ontvangen) en/of een
gebrek aan toestemming van de locatie-eigenaar of een geldige
transportindicatie.

Openstelling SDE++ 2021
In mijn brief op 22 februari 2021 (Kamerstuk 31 239, nr. 329) heb ik uw
Kamer geïnformeerd over de openstelling van de SDE++ in 2021. Deze zou

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 239, nr. 332

2

plaatsvinden van 21 september tot en met 14 oktober 2021. Provincies en
gemeenten hebben aangegeven dat er met de voorziene openstellingsdatum druk staat op de vergunningverlening van veel wind- en zonprojecten. Doordat de openstelling in september start, valt de zienswijzeperiode van deze vergunningaanvragen namelijk in de zomerperiode en dat
is vanuit het oogpunt van goede procesparticipatie niet wenselijk. Daarom
is besloten om de openstellingsronde later te starten, namelijk op
5 oktober 2021. Daarnaast zal de totale openstellingsronde opgerekt
worden in verband met de herfstvakantie, waardoor de openstelling sluit
op 11 november 2021 (zie Tabel 2). In mijn brief op 22 februari 2021
(Kamerstuk 31 239, nr. 329) heb ik aangegeven welke categorieën ik
voornemens ben open te stellen. Ik streef ernaar om voor de zomer de
onderliggende regelgeving voor de openstelling van de SDE++ te
publiceren. Hiervoor is voor nieuwe technieken nog de goedkeuring van
de Europese Commissie omtrent staatssteun nodig.
Tabel 2: Openstellingsronde SDE++ 2021
Fase

Start- en einddatum

1
2
2
3

5 oktober, 9:00 tot 11 oktober, 17:00
11 oktober, 17:00 tot 25 oktober, 17:00
25 oktober, 17:00 tot 8 november, 17:00
8 november, 17:00 tot 11 november 17:00

Fasegrenzen €/tCO2
60
80
115
300

Moties gerelateerd aan de SDE++
De afgelopen periode heeft uw Kamer een aantal moties aangenomen die
betrekking hebben op de SDE++ en/of de stimulering van hernieuwbare
energie. Daarbij heeft uw Kamer verzocht om een brief te sturen over de
uitvoering van de moties van het lid Grinwis. In het resterende van mijn
brief geef ik hier graag invulling aan.
Motie Mulder over verzekerbaarheid zonnepanelen
Eerder heb ik uw Kamer geïnformeerd over het onderzoek dat de TKI
Urban Energy coördineert naar de factoren van zonnepanelen op daken
die van invloed zijn op de brandveiligheid en daarmee op de verzekerbaarheid (Kamerstuk 31 239, nr. 329). Het onderzoek loopt en de eerste
resultaten zullen zoals verwacht rond de zomer beschikbaar zijn. Naar
aanleiding van de motie van het lid Agnes Mulder c.s. over knelpunten bij
het verzekeren van zon op dak projecten (Kamerstuk 32 813, nr. 634), heb
ik ook gesproken met energiecoöperaties. Aangezien de problematiek die
zij ervaren rondom de verzekerbaarheid van schade door of aan zonnepanelen grotendeels overeenkomt met die van commerciële partijen, zullen
de uitkomsten van het onderzoek ook voor coöperaties bijdragen aan
meer inzicht op dit vlak. Op deze manier geef ik invulling aan de motie.
Motie Grinwis over beschikkingen bij- en meestook biomassa
kolencentrales
Met de motie Grinwis (Kamerstuk 35 668, nr. 34) verzoekt uw Kamer het
kabinet om zeker te stellen dat de invoering van de Wijziging van de Wet
verbod op kolen niet zal leiden tot het toekennen van extra subsidiegeld
dan wel nieuwe subsidiebeschikkingen voor de bij- en meestook van
biomassa in kolencentrales. Zoals het kabinet eerder heeft aangegeven
worden er geen nieuwe beschikkingen afgegeven voor de bij- en
meestook van biomassa in kolencentrales. In de brief van 4 juli 2017 over
de najaarsronde van de SDE+ in 2017 is aangeven dat de categorie bij- en
meestook van biomassa in kolencentrales in de SDE+ niet meer wordt
opengesteld (Kamerstuk 31 239, nr. 261). In het Energieakkoord is namelijk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 239, nr. 332

3

afgesproken dat met de SDE+ bij- en meestook gestimuleerd wordt tot
aan een maximum van 25 PJ per jaar. Dit maximum is in de voorjaarsronde van 2017 bereikt. Daarom is en wordt de categorie bij- en meestook
van biomassa sinds de najaarsronde van de SDE+ in 2017 niet meer
opengesteld. Voor de bestaande beschikkingen geldt eveneens dat
ophoging van de subsidie niet aan de orde is.
Motie Grinwis over reserves in de SDE++
De motie Grinwis (Kamerstuk 35 668, nr. 34) verzoekt de regering om in
het toekennen van de SDE++-subsidies verstandig te anticiperen op de
gestegen en nog stijgende ETS-prijs. Ik vind het van belang om de
verwachte uitgaven van de SDE++ zo realistisch mogelijk in te schatten,
gelet op de budgettaire omvang van de regeling. Onderstaand geef ik aan
hoe ik invulling geef aan deze motie.
Voor iedere SDE++ openstellingsronde stel ik een verplichtingenbudget
vast. Het verplichtingenbudget betreft de maximale subsidie die kan
worden toegekend. Bij het vaststellen van de hoogte van het verplichtingenbudget wordt rekening gehouden met projecten die niet of
vertraagd worden gerealiseerd en met de verwachte ontwikkeling van
energie- en CO2-prijzen. Hieronder valt tevens de ETS-prijs. Hierdoor is
het verplichtingenbudget voor de SDE++ openstelling hoger dan de
beschikbare middelen voor de SDE++. Dat betekent dat overprogrammering bij de SDE++ wordt toegepast. Zoals de Algemene Rekenkamer in
haar verantwoordingsonderzoek bij het Jaarverslag 2020 heeft aangegeven, leidt het meebewegen van de ramingen met de energie- en
CO2-prijsontwikkelingen tot grote volatiliteit in de ramingen.1 Gelet op
zowel het belang van de regeling voor het realiseren van de doelstellingen
als de budgettaire omvang van de regeling, vind ik het daarom van belang
om de ramingen zorgvuldig te doen. Daarom ga ik uit van de laatste
inschattingen van het PBL ten aanzien van de ETS-prijs zoals deze zijn
opgenomen in de Klimaat- en Energieverkenning. Op deze manier wordt
zoveel mogelijk ruimte gecreëerd voor het ondersteunen van de energietransitie, zonder dat dit leidt tot onbeheersbare budgettaire risico’s.
Onverschuldigde subsidiebetalingen voorjaar 2021
Op 23 februari jl. zijn door een fout in een update van de betalingssoftware van RVO een aantal foutieve betalingen gedaan aan SDE+
projecten. Het gaat om een totaalbedrag van ca. € 41 miljoen verdeeld
over 6.219 projecten. RVO heeft de desbetreffende projecten de volgende
dag geïnformeerd over de onverschuldigde betalingen. Een week later zijn
de bedragen teruggevorderd of is er een voorstel gedaan tot verrekening
met toekomstige SDE-betalingen. Momenteel is er voor een bedrag van
€ 38,3 miljoen teruggevorderd of verrekend. Het restant zal de komende
periode worden ontvangen of verrekend. De tabel hieronder geeft inzicht
in de stand van zaken per 1 juni 2021.
Tabel 3: Stand onverschuldigde betalingen per 1 juni 2021

1

Algemene Rekenkamer (2021) Verantwoordingsonderzoek: Ministerie van Economische Zaken
en Klimaat (XIII) – Rapport bij Jaarverslag 2020. Kamerstuk 35 830 XIII, nr. 2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 239, nr. 332

4

Tot slot
Met de eerste openstelling van de SDE++ kan een groot aantal projecten
in verschillende sectoren ondersteund worden. Hiermee wordt een
belangrijke bijdrage geleverd aan het realiseren de klimaat- en energiedoelstellingen. De komende SDE++ ronde zal plaatsvinden in oktober
2021, waarbij ook een aantal nieuwe technieken zijn toegevoegd.
Tegelijkertijd is de voorbereiding van de openstelling van de SDE++ in
2022 al weer in volle gang. Op deze manier blijf ik invulling geven aan het
realiseren van de doelstellingen en het versterken van de SDE++-regeling.
De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,
D. Yeşilgöz-Zegerius

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 239, nr. 332

5