3
Woningbouwcorporaties
Aan�de�orde�is�het�debat�naar�aanleiding�van�een�algemeen�overleg�op�7 maart�2013�over�woningbouwcorporaties.
De�voorzitter:
Ik�heet�de�minister�voor�Wonen�en�Rijksdienst�van�harte
welkom,�evenals�de�mensen�op�de�publieke�tribune�en�de
mensen�die�op�een�andere�manier�het�debat�volgen.

De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Voorzitter.�De�SP-fractie�denkt�dat�het�mogelijk�is�om�de
woningcorporaties�onder�het�juk�van�Brussel�vandaan�te
halen.�Dat�juk�is�er�vanwege�de�staatssteunregeling.�Wij
denken�dat�dit�als�volgt�is�op�te�lossen.
Motie

oenfondsen�bij�eventuele�sociale�woningbouw.�Er�wordt
gesuggereerd�dat�ik�een�bepaalde�opvatting�heb�uitgesproken�in�die�brief.�Ik�wil�daar�geen�afstand�van�nemen,
maar�ik�heb�gevraagd�naar�zijn�mening�daarover�en�er
nog�geen�standpunt�over�uitgesproken.�Het�is�een�goede
zaak�dat�deze�discussie�start.�Ten�tweede�hebben�wij�ook
in�het�AO�aandacht�gevraagd�voor�de�beloning,�salariëring�en�toekomst�voor�en�bij�kleinere�corporaties.�Wij�herinneren�de�minister�eraan�dat�wij�het�op�prijs�stellen�dat
hij�de�vinger�aan�de�pols�houdt,�want�het�zou�de�omgekeerde�wereld�zijn�als�juist�de�kleinere�corporaties,�waar
vaak�goed�gedrag�wordt�vertoond,�hierdoor�in�de�problemen�zouden�komen.�Beide�moties�gaan�over�de�saneringsoperatie�bij�Vestia,�waarvoor�wij�in�het�AO�veel�aandacht�hebben�gevraagd.
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
overwegende�dat�Vestia�onder�meer�voornemens�is�om
15.000�woningen�te�verkopen�als�gevolg�van�zijn�saneringsoperatie;

De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
overwegende�dat�de�Europese�Unie�op�grond�van�de�Concurrentierichtlijn�restricties�stelt�aan�het�werkgebied�van
en�de�toewijzing�door�woningcorporaties;
overwegende�dat�deze�bemoeienis�voortvloeit�uit�de�contragarantie�door�de�Staat�van�het�Waarborgfonds�Sociale�Woningbouw�en�het�leveren�van�grond�onder�de�marktprijs�aan�woningcorporaties�door�een�aantal�gemeenten;
van�mening�dat�het�beëindigen�van�de�staatssteun�positief�kan�uitpakken�voor�de�beleidsvrijheid�van�rijksoverheid,�corporaties�en�lokale�stakeholders,�zonder�dat�de
financiële�mogelijkheden�voor�woningcorporaties�hierdoor�beperkt�worden;
verzoekt�de�regering�om�uiterlijk�bij�de�begroting�2014�te
rapporteren�over�de�voor-�en�nadelen�van�het�beëindigen
van�de�staatssteun�aan�woningcorporaties,�door�financiële�voordelen�WSW�te�bruteren�met�de�verhuurderheffing�en�kortingen�op�bouwgrond�te�koppelen�aan�prestatiecontracten�die�openstaan�voor�alle�profit-�en�nonprofitverhuurders,

overwegende�dat�in�elke�gemeente�voldoende�sociale
huurwoningen�voorradig�moeten�zijn�om�aan�de�lokale
behoefte�te�voldoen;
constaterende�dat�de�huidige�herstructureringsplannen
van�Vestia�grote�gaten�kunnen�slaan�in�de�schaarse�voorraad�sociale�huurwoningen�in�veel�gemeenten�waar�Vestia�actief�is,�waaronder�Delft,�Zoetermeer,�Westland�en
Pijnacker-Nootdorp;
verzoekt�de�regering�om�in�de�gesprekken�en�afspraken
met�Vestia�alles�in�het�werk�te�stellen�om�te�voorkomen
dat�de�verkoop�van�Vestiabezit�tot�een�onaanvaardbaar�lage�sociale�huurvoorraad�leidt�in�gemeenten�waar�Vestia
tot�op�heden�actief�is,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�de�leden�Monasch�en
Klein.�Naar�mij�blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende
ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�297�(29453).

en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.

Motie

De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�de�leden�Paulus�Jansen,
Voortman�en�Klein.�Naar�mij�blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�296�(29453).

De�Kamer,

De�heer�Monasch�(PvdA):
Voorzitter.�Twee�korte�opmerkingen�voordat�ik�twee�moties�indien.�Ten�eerste�dank�ik�de�minister�voor�de�brief
die�hij�heeft�gestuurd�over�de�betrokkenheid�van�pensi-

constaterende�dat�het�wenselijk�is�dat�de�herstructureringskosten�van�Vestia�zo�veel�mogelijk�door�Vestia�zelf
worden�gedragen;

Tweede�Kamer

Woningbouwcorporaties

gehoord�de�beraadslaging,
constaterende�dat�de�saneringsoperatie�van�Vestia�een
zwaar�beroep�doet�op�de�overige�corporaties�in�Nederland;

27 maart 2013
TK�67

67-3-3

Monasch
constaterende�dat�de�overige�corporaties�in�Nederland
worden�aangeslagen�voor�een�bedrag�van�700�miljoen
voor�de�verliezen�van�Vestia;
constaterende�dat�dit�bedrag�had�kunnen�worden�ingezet
voor�lokale�investeringen�door�deze�corporaties;
verzoekt�de�regering�om�op�basis�van�de�voortgang�van
de�herstructureringsoperatie�van�Vestia�te�bezien,�of�aanpassingen�van�de�doelstellingen�van�deze�operatie�kunnen�leiden�tot�het�neerwaarts�bijstellen�van�de�saneringsbijdrage�aan�Vestia�en�de�overige�corporaties�en�de�Kamer�hierover�dit�najaar�te�rapporteren,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�het�lid�Monasch.�Naar�mij
blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�298�(29453).
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
De�eerste�motie�kan�wel�op�steun�van�de�SP-fractie�rekenen,�maar�de�tweede�motie�lijkt�me�daarmee�een�beetje
in�tegenspraak.�Op�het�moment�dat�Vestia�meer�moet�verkopen�om�meer�geld�te�verdienen,�zal�het�nog�moeilijker
worden�om�die�voorraad�sociale�huurwoningen�in�plaatsen�als�Pijnacker,�Zoetermeer�en�Delft�overeind�te�houden.�Hoe�verhouden�die�twee�moties�zich�tot�elkaar?

De�heer�Monasch�(PvdA):
Dat�is�een�terechte�vraag�van�mijn�collega�Jansen.�Een
van�de�mogelijkheden�is�om�het�bezit�te�verkopen�aan�andere�corporaties�die�in�die�gebieden�actief�zijn.�Gesprekken�daarover�zijn�nu�ook�gaande.�Er�is�nog�een�discussie�over�de�prijs,�maar�als�daar�een�gunstige�prijsstelling
uit�komt,�waarbij�ook�de�doelstelling�van�de�eerste�motie
overeind�blijft,�zou�dat�een�begaanbare�weg�kunnen�zijn.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�begrijp�dat�ik�de�motie�zo�moet�lezen�dat�het�hier�gaat
over�het�verkopen�aan�andere�corporaties.�Volgens�mijn
informatie�is�Vestia�al�een�hele�tijd�aan�het�leuren�met
complexen�huurwoningen,�maar�is�er�nog�bijzonder�weinig�verkocht�omdat�er�nooit�overeenstemming�is�bereikt
over�de�vraagprijs�en�over�wat�de�andere�corporatie�een
reële�waarde�vindt�om�doorexploiteren�mogelijk�te�maken.�Hoe�verhoudt�zich�dat�tot�elkaar?�Wat�is�het�realiteitsgehalte�van�de�veronderstelling�van�de�heer�Monasch�dat
dit�gaat�lukken?
De�heer�Monasch�(PvdA):
Ik�heb�in�het�algemeen�overleg�al�aangegeven�dat�de
doelstellingen�die�Vestia�zichzelf�heeft�gesteld,�juist�boven
de�verwachting�van�Vestia�liggen.�Dat�lijkt�me�een�belangrijk�uitgangspunt.�De�heer�Jansen�wijst�op�het�begrip�leuren,�maar�ik�zeg�dat�er�nog�een�onderhandeling�gaande�is
en�dat�men�op�zoek�is�naar�de�juiste�prijs.�Als�de�prijs�zodanig�is�dat�corporaties�erin�willen�stappen�en�meer�bezit
willen�overnemen,�zou�dat�een�bijdrage�kunnen�leveren
aan�de�saneringsoperatie�van�Vestia.�Dardoor�kun�je�het
verplaatsen�naar�Vestia�zelf�en�hoeven�andere�corporaties
minder�bij�te�dragen.

Tweede�Kamer

Woningbouwcorporaties

Mevrouw�Visser�(VVD):
Uit�de�brief�van�de�minister�over�de�huidige�saneringsopgave�bij�Vestia�blijkt�al�dat�dit�heel�erg�lastig�is.�Ik�heb
ten�behoeve�van�het�begrip�van�de�motie�een�verduidelijkende�vraag�aan�de�heer�Monasch.�In�zijn�beantwoording�maakt�hij�een�koppeling�met�het�aspect�dat�alleen
aan�corporaties�wordt�verkocht,�maar�de�motie�impliceert
meer.�Past�het�ook�in�zijn�beeld�dat�Vestia�kan�verkopen
aan�andere�partijen,�niet�zijnde�corporaties,�zoals�institutionele�beleggers?�Ik�vraag�dit�omdat�hij�heel�expliciet�en
ook�in�relatie�tot�de�eerste�motie�zegt�dat�het�aantal�sociale�woningen�in�stand�moet�blijven.�Of�kan�ik�de�motie
breder�lezen�en�kan�er�dus�ook�worden�verkocht�aan�institutionele�beleggers�en�andere�partijen?
De�heer�Monasch�(PvdA):
De�motie�gaat�uit�van�de�brede�doelstellingen�die�geformuleerd�zijn�in�de�Vestia-saneringsoperatie.�Wij�gaan
daarvan�uit�en�daarover�vragen�we�ook�een�rapportage
in�dit�najaar.�In�het�AO�heb�ik�al�naar�voren�gebracht�dat
de�doorstroming�van�huurders�met�een�inkomen�boven
de�€ 43.000�een�van�de�zaken�is�die�goed�gaan.�Dat�is�een
zaak�waar�we�beiden�voor�pleiten.�Er�wordt�veel�bezit�verkocht�aan�bewoners�met�een�inkomen�hoger�dan�€ 43.000
en�die�ook�nog�eens�ouder�zijn�dan�50�jaar.�Waarom�zouden�we�dat�niet�oppakken�en�kijken�of�de�opgave�kan�worden�uitgebreid?
De�voorzitter:
Ik�geef�nu�het�woord�aan�de�heer�Fritsma�van�de�PVV-fractie.
Pardon,�er�is�eerst�nog�een�nabrander�van�de�heer
Verhoeven�die�een�vraag�wil�stellen�aan�de�heer�Monasch.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�vind�de�vraag�van�mevrouw�Visser�uitermate�relevant.
De�vraag�op�langere�termijn�is�eigenlijk�hoe�groot�die�corporatiesector�nog�moet�zijn�en�kan�zijn�als�men�een�gezonde�sector�wil�zijn.�Deze�motie�sluit�daarop�aan.�Verkoop�aan�andere�sectoren�dan�woningcorporaties�of�particuliere�bewoners�zou�per�saldo�kunnen�betekenen�dat�de
corporatiesector�kleiner�wordt.�Wat�vindt�de�PvdA-fractie
daarvan?
De�heer�Monasch�(PvdA):
We�discussiëren�hier�niet�over�de�omvang�van�een�corporatiesector.�Laten�we�dat�vooral�bewaren�voor�een�andere�keer.�Het�gaat�er�nu�om�dat�wethouders�uit�die�gemeenten,�en�ook�uit�colleges�waarvan�D66�deel�uitmaakt,
het�signaal�geven�dat�ze�zich�zorgen�maken�over�de�sociale�woningvoorraad.�Een�woning�in�de�sociale�woningvoorraad�is�een�woning�in�de�sociale�woningvoorraad,�of
deze�nu�eigendom�is�van�een�corporatie�of�van�een�institutionele�belegger.�Het�kan�best�zo�zijn�dat�die�voorraad
op�die�manier�vormgegeven�kan�worden.�Daarom�stel�ik
voor�om,�binnen�de�brede�doelstellingen�die�zijn�gesteld
en�waarbinnen�ook�het�verkopen�aan�bewoners�valt,�te
kijken�hoe�die�operatie�gaat�en�of�we�de�sanering�waaraan�andere�corporaties�moeten�bijdragen,�kunnen�verkleinen,�zodat�Vestia�meer�haar�eigen�broek�kan�ophouden.
We�hebben�daar�allemaal�belang�bij.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Als�het�inderdaad�de�bedoeling�van�de�Partij�van�de�Arbeid�is�om�te�komen�tot�een�verschuiving�van�de�ene�woningcorporatie�naar�de�andere,�lijkt�me�dat�heel�verstan-

27 maart 2013
TK�67

67-3-4

Monasch
dig�als�het�gaat�om�de�eigendomsverhoudingen.�Gaat�de
Partij�van�de�Arbeid�er�ook�van�uit�dat�die�700�miljoen�een
extra�bedrag�is�bovenop�de�investeringsruimte�die�de�woningcorporatie�moet�hebben�en�dat�dit�bedrag�dus�niet
gebruikt�kan�worden�om�de�verhuurdersheffing�mee�te
betalen?
De�heer�Monasch�(PvdA):
Nee,�het�is�nu�zo�dat�men�in�het�hele�land�700�miljoen
moet�bijdragen.�Die�700�miljoen�zouden�corporaties�in�de
rest�van�het�land�beter�kunnen�besteden�aan�investeringen�ter�plekke�als�Vestia�aan�haar�doelstellingen�voldoet.
Daarom�vraag�ik�de�minister�om�te�rapporteren�hoe�de
voortgang�is,�hoe�de�voortgang�in�het�najaar�eruit�ziet,�en
of�we�de�doelstellingen�van�Vestia�eventueel�kunnen�aanpassen�opdat�we�de�corporaties�in�de�rest�van�Nederland
kunnen�ontzien.�Dat�is�volgens�mij�iets�wat�wij�hier�allen
bepleiten.

De�heer�Fritsma�(PVV):
Voorzitter.�Tijdens�het�AO�is�ook�gesproken�over�de�veel
te�hoge�salarissen�bij�woningcorporaties.�Zo�is�het�bijvoorbeeld�niet�eens�een�uitzondering�dat�corporatiebestuurders�€ 300.000�per�jaar�verdienen.�Alsof�de�economische�crisis�niet�bestaat,�gingen�de�salarissen�in�2011�ook
nog�eens�omhoog�ten�opzichte�van�het�jaar�ervoor.�De
aanpak�van�het�kabinet�om�dit�gegraai�te�stoppen,�schiet
in�de�ogen�van�de�PVV-fractie�tekort.�Zo�blijven�de�topsalarissen�de�komende�vier�jaar�onaangetast.�De�aanpak
van�veelverdieners�moet�sneller�en�beter.�Daarom�dien�ik
de�volgende�motie�in.

De�heer�Verhoeven�(D66):
Voorzitter.�Wij�hebben�een�paar�weken�geleden�een�goed
algemeen�overleg�gehad.�De�D66-fractie�heeft�toen�het
belang�van�de�woningcorporaties,�zeker�nu,�nog�eens�benadrukt.�Woningcorporaties�moeten�zowel�huizen�bouwen�in�gebieden�waar�krapte�is,�als�slopen�en�herstructureren�in�gebieden�waar�de�woningmarkt�en�leegstand
juist�de�problemen�zijn.�Dat�zijn�verschillende�belangrijke
opgaven.�Die�taak�is�echt�heel�belangrijk.�Er�moeten�dus
niet�steeds�gekke�dingen�plaatsvinden.�In�het�verleden
hebben�we�te�veel�situaties�gehad�waarin�woningcorporaties�dingen�deden�waar�ze�helemaal�niet�voor�bedoeld
zijn.�Het�toezicht�is�in�die�zin�tekortgeschoten.�We�hebben
toen�gepleit�voor�een�stroomlijning�van�het�toezicht.�De
minister�heeft�daar�de�eerste�stappen�al�voor�gezet�met
zijn�voorstel�voor�een�toezichthouder�die�dichter�op�het
kabinet�zit�en�voor�een�forsere�rol�voor�de�regering.�We
moeten�wel�erop�letten�dat�het�beleid�en�de�controle�goed
gescheiden�blijven,�maar�dat�zijn�de�uitwerkingen�waarnaar�we�uitkijken.�Ook�over�de�financiële�huishouding�en
de�buffers�van�corporaties�wordt�in�de�toekomst�wetgeving�gemaakt.
De�governance�blijft�dan�nog�over.�De�D66-fractie�heeft
gemerkt�dat�veel�toezichthouders�bij�woningcorporaties,
zelfs�in�de�raden�van�bestuur,�vaak�niet�goed�weten�wat
precies�van�hen�gevraagd�wordt.�Wij�hebben�een�motie
waarmee�ervoor�wordt�gezorgd�dat�door�opleiding�en�cursussen�de�kennis�en�kunde�vergroot�worden�bij�de�toezichthouders.
Motie

Motie

De�Kamer,

De�Kamer,

gehoord�de�beraadslaging,

gehoord�de�beraadslaging,

constaterende�dat�in�de�afgelopen�tijd�veel�misstanden
hebben�plaatsgevonden�in�de�woningcorporatiesector;

constaterende�dat�bij�woningcorporaties�vaak�salarissen
worden�uitbetaald�die�de�balkenendenorm�ver�overschrijden;
overwegende�dat�dit�een�misstand�is�die�zo�snel�mogelijk
moet�worden�aangepakt;
verzoekt�de�regering�om�per�direct�en�in�één�keer�de�salarissen�van�corporatiebestuurders�die�meer�dan�130%�van
een�ministerssalaris�verdienen,�terug�te�brengen�tot�het
recent�vastgestelde�normbedrag,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�het�lid�Fritsma.�Naar�mij
blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�299�(29453).
Mevrouw�Visser�van�de�VVD-fractie�ziet�af�van�het�recht
om�te�spreken.�Het�woord�is�aan�de�heer�Verhoeven.

Tweede�Kamer

Woningbouwcorporaties

overwegende�dat�het�van�belang�is�om�niet�alleen�het�externe,�maar�ook�het�interne�toezicht�op�woningcorporaties
te�verbeteren,�teneinde�dergelijke�misstanden�in�de�toekomst�te�voorkomen;
overwegende�dat�het�voor�het�functioneren�van�het�interne�toezicht�belangrijk�is�dat�de�toezichthouders�op�woningcorporaties�goed�geïnformeerd�zijn�en�beschikken
over�de�meest�recente�kennis�in�het�vakgebied;
verzoekt�de�regering,�in�overleg�te�gaan�met�de�VTW�en
Aedes�om�te�kijken�op�welke�wijze�een�artikel�betreffende
permanente�educatie�van�de�leden�van�de�raad�van�commissarissen�opgenomen�kan�worden�in�de�governancecode�van�woningcorporaties�en�de�Kamer�hier�voor�de�zomer�van�2013�over�te�informeren,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�het�lid�Verhoeven.�Naar
mij�blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�300�(29453).

27 maart 2013
TK�67

67-3-5

Klein

De�heer�Klein�(50PLUS):
Voorzitter.�Wat�de�fractie�van�50PLUS�betreft,�is�er�tijdens
het�algemeen�overleg�nog�een�onderdeel�overgebleven.
Dat�gaat�over�de�verschuiving�van�de�toewijzingsgrens
om�de�mogelijkheden�voor�de�lagere�inkomens�op�sociale
woningbouw�te�vergroten.�Ik�wil�daarom�de�volgende�motie�indienen.
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
constaterende:
- dat�op�1 januari�2011�de�Tijdelijke�regeling�DAEB�toegelaten�instellingen�volkshuisvesting�in�werking�is�getreden;
- dat�woningcorporaties�sindsdien�geen�vrijkomende�sociale�huurwoningen�meer�mogen�toewijzen�aan�huishoudens�met�een�gezamenlijk�verzamelinkomen�van�€ 34.229,
behoudens�een�"vrije"�toewijzingsruimte�van�10%�van�het
aantal�vrijkomende�woningen;
- dat�de�inkomensgrens�voor�de�toewijzing�van�sociale
huurwoningen�geen�rekening�houdt�met�lokale�en�regionale�marktverschillen�en�niet�is�gebaseerd�op�het�aantal
personen�in�een�huishouden;
- dat�de�doorstroming�op�de�woningmarkt�in�veel�regio's
stagneert;
overwegende:
- dat�door�de�invoering�van�de�Tijdelijke�regeling�DAEB
de�mogelijkheid�van�de�bescheiden�middeninkomens�tussen�de�€ 34.229�en�€ 43.000�om�een�goede�en�betaalbare
woning�te�vinden�aanzienlijk�is�afgenomen;
- dat�vooral�vijftigplussers,�gezinnen,�gehandicapten�en
chronisch�zieken�met�een�bescheiden�middeninkomen
te�maken�hebben�met�geringe�slaagkansen�op�de�woningmarkt,�omdat�zij�vaak�geen�hypotheek�kunnen�krijgen
voor�een�koopwoning�en�het�aanbod�van�vrijesectorhuurwoningen�voor�hen�veelal�te�duur�is;
- dat�hierdoor�de�doorstroming�belemmerd�wordt,�de
mogelijkheid�voor�lagere�inkomens�om�een�betaalbare
huurwoning�te�verkrijgen�verkleind�wordt�en�het�functioneren�van�de�woningmarkt�als�geheel�negatief�beïnvloed
wordt;
verzoekt�de�regering:
- te�onderzoeken�wat�de�effecten�zijn�van�de�inkomensgrens�voor�de�toewijzing�van�sociale�huurwoningen�op�de
keuzemogelijkheden�en�de�slaagkansen�van�de�bescheiden�middeninkomens�op�de�woningmarkt�en�de�Kamer
op�de�hoogte�te�stellen�van�de�uitkomsten�en�bevindingen
van�dat�onderzoek;
- in�het�kader�van�de�novelle�Herzieningswet�de�Kamer�–
rekening�houdend�met�de�uitkomsten�van�dit�onderzoek
–�al�dan�niet�voorstellen�te�doen�voor�een�hogere�inkomensgrens�of�-grenzen�die�tevens�rekening�houdt/houden
met�de�samenstelling�van�het�huishouden�en�met�regionale�en�lokale�marktverschillen,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.

Tweede�Kamer

Woningbouwcorporaties

De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�het�lid�Klein.�Naar�mij
blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�301�(29453).
De�vergadering�wordt�enkele�ogenblikken�geschorst.

Minister�Blok:
Voorzitter.�Ik�zal�mij�concentreren�op�de�ingediende�moties.�In�de�motie-Paulus�Jansen�c.s.�op�stuk�nr.�296�wordt
de�regering�verzocht�om�te�rapporteren�over�de�voor-�en
nadelen�van�het�beëindigen�van�staatssteun�en�over�de
mogelijkheid�om�kortingen�op�bouwgrond�te�koppelen
aan�prestatiecontracten.�Ik�wil�allereerst�iets�zeggen�over
de�voor-�en�nadelen�van�de�beëindiging�van�staatssteun.
Wij�hebben�die�discussie�ook�al�een�beetje�gevoerd�tijdens�het�algemeen�overleg.�In�grote�trekken�kennen�wij
die�natuurlijk.�Dit�betekent�dat�financiering�veel�moeilijker�wordt.�Het�overgrote�deel�van�de�financiering�van�woningcorporaties�komt�van�twee�banken�die�alleen�maar
met�staatsgarantie�mogen�financieren,�namelijk�de�Waterschapsbank�en�de�Bank�Nederlandse�Gemeenten.�De
twee�belangrijkste�financiers�vallen�dus�sowieso�af.�De
uitkomst�van�het�onderzoek�zal�zonder�meer�zijn�dat�de�financiering�veel�duurder�wordt�en�moeilijker�toegankelijk.
Het�onderzoek�is�volgens�mij�ook�overbodig�omdat�er
geen�plicht�is�om�staatssteun�aan�te�vragen.�Iedere�corporatie�die�af�wil�van�de�lasten�die�horen�bij�staatssteun
kan�morgen�zeggen:�doe�mij�geen�staatssteun�meer.
Dat�maakt�dit�onderzoek�nogal�overbodig.�Ik�ben�er�dus
niet�bang�voor,�maar�ik�zou�het�eerlijk�gezegd�zo�kunnen
schrijven.
Het�tweede�deel�van�de�motie�waarin�de�regering�wordt
gevraagd�om�kortingen�op�bouwgrond�te�koppelen�aan
prestatiecontracten�zou�in�ieder�geval�betekenen�dat�wij
dit�tevoren�bij�de�Europese�Commissie�moeten�laten�toetsen�in�het�kader�van�staatssteunregelingen.�Waarschijnlijk�zal�iedere�gemeente�dat�moeten�laten�toetsen.�Ik�ben
graag�bereid�om�dit�deel�nog�een�keer�schriftelijk�toe�te
lichten,�maar�mijn�inschatting�op�dit�moment�is�dat�dit
juist�een�extra�Europese�controle�met�zich�zal�brengen.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Het�is�mij�bekend�dat�de�Europese�Unie�een�toets�wil�op
dit�soort�regels.�Ik�ga�ervan�uit�dat�als�er�een�standaardconstructie�wordt�gemaakt�voor�gemeenten�waarmee�zij
dit�regelen�voor�profit�en�nonprofitorganisaties�–�zo�staat
het�in�het�dictum�–�er�een�goed�uniform�kader�is�geschapen�dat�eenmalig�wordt�getoetst.�Daarna�weet�je�dat�je
safe�zit.�Ik�krijg�hierop�graag�een�reactie�van�de�minister.
De�minister�zegt�dat�corporaties�nu�al�kunnen�beslissen
om�geen�aanspraak�te�maken�op�staatssteun.�In�Nederland�zijn�op�dit�moment�veel�regels,�bijvoorbeeld�de�toewijzingsregels�voor�woningen,�gebaseerd�op�het�feit�dat
corporaties�onder�die�staatssteunregeling�vallen.�Met�de
motie�beoog�ik�om�na�te�nagaan�of�wij�dit�soort�bemoeienis�van�Brussel�kunnen�kwijtraken�zonder�dat�de�corporaties�in�essentie�in�hun�financiële�ruimte�worden�beperkt
door�te�bruteren�met�de�verhuurderheffing.�Op�dat�inhoudelijke�argument�is�de�minister�nog�niet�ingegaan.
Minister�Blok:
Dat�klopt,�want�ik�was�nog�niet�aan�het�einde�van�mijn�beantwoording.�Ik�kan�niet�overgaan�tot�een�brutering�met

27 maart 2013
TK�67

67-3-6

Blok
de�verhuurderheffing.�Er�loopt�op�dit�moment�geen�geldstroom�voor�de�garantie�van�de�corporaties�naar�de�overheid.�Met�dit�voorstel�schiet�ik�een�gat�in�de�begroting,
maar�daar�staat�geen�opbrengst�tegenover.
Ik�ben�graag�bereid�de�Kamer�uitgebreider�schriftelijk�te
informeren�over�de�juridische�consequenties�van�de�mogelijkheid�van�prestatiecontracten�gekoppeld�aan�kortingen�op�bouwgrond.�Zoals�de�motie�nu�is�geformuleerd,
moet�ik�haar�ontraden.
Dan�de�eerste�motie�van�de�heer�Monasch�die�hij�samen�met�de�heer�Klein�heeft�ingediend.�Daarin�wordt
de�regering�gevraagd�om�in�de�afspraak�met�Vestia�alles
in�het�werk�te�stellen�om�te�voorkomen�dat�de�verkoop
van�Vestiabezit�leidt�tot�een�onaanvaardbaar�lage�sociale
huurvoorraad.�Daarover�maak�ik�een�aantal�opmerkingen.
In�het�regeerakkoord�is�niet�voor�niets�afgesproken�dat�wij
van�mening�zijn�dat�gemeenten�een�grotere�invloed�moeten�hebben�op�de�woningcorporaties�die�op�dit�punt�actief
zijn.�De�kernvraag�is�dan�natuurlijk�hoe�groot�de�sociale
huurvoorraad�is.�Die�strekking�deel�ik.
Tegelijkertijd�weten�wij�dat�Vestia�nooit�iets�verkocht
totdat�de�problemen�zich�voordeden.�Ik�ben�daarom�niet
op�voorhand�bezorgd�dat�het�tot�grote�scheefheid�leidt.
Een�tweede�is�dat�ik�ook�niet�per�se�vindt�dat�iedere�gemeente�precies�de�voorraad�moet�hebben�als�er�in�de�regio�verder�voldoende�woningvoorraad�is.�Als�er�een�buurgemeente�binnen�redelijke�reisafstand�is,�zou�ik�daar�minder�moeite�mee�hebben.�Ik�denk�bijvoorbeeld�aan�Rijswijk
en�Voorburg�die�aan�elkaar�zijn�gekoppeld�Met�die�aantekeningen�laat�ik�het�oordeel�over�de�motie�graag�aan�de
Kamer�over,�omdat�ik�vind�dat�de�hoofdlijn�past�binnen
het�regeringsbeleid.
De�motie-Monasch�op�stuk�nr.�298�gaat�over�de�herstructureringsoperatie�van�Vestia.�Daarin�wordt�mij�gevraagd�om�te�bezien�of�er�aanpassingen�van�de�doelstellingen�mogelijk�zijn,�zodanig�dat�een�neerwaartse�bijstelling�van�de�saneringsbijdrage�mogelijk�is.�Hoewel�ik�goed
begrijp�wat�er�met�de�motie�wordt�bedoeld,�wordt�mij�gevraagd�in�een�rol�te�treden�die�de�minister�niet�past.�Gisteren�heb�ik�een�brief�naar�de�Kamer�gestuurd�over�de
nieuwe�verdeling�tussen�toezicht�en�sanering.�Daarbij�trek
ik�het�toezicht�meer�naar�de�regering,�terwijl�ik�de�sanering�nog�steeds�op�afstand�laat.�Er�wordt�heel�bewust�een
knip�gelegd,�in�die�zin�dat�de�afweging�over�sanering�op
grotere�afstand�van�de�politiek,�en�dus�ook�van�de�minister,�wordt�gehouden.�In�deze�motie�wordt�mij�gevraagd
om�in�een�concrete�saneringsoperatie�mee�te�gaan�sturen.�Dat�vind�ik�niet�gepast�en�om�die�reden�ontraad�ik�de
aanneming�van�deze�motie.
Dan�kom�ik�nu�op�de�motie-Fritsma�op�stuk�nr.�299.�De
heer�Fritsma�verzoekt�daarin�de�regering�om�per�direct
en�in�één�keer�de�salarissen�van�corporatiebestuurders
die�meer�dan�130%�van�een�ministersalaris�verdienen�terug�te�brengen�tot�het�recent�vastgestelde�normbedrag.
Inderdaad�is�recent�de�normering�aangepast.�Dit�betekent�dat�bestaande�salarissen�nog�vier�jaar�op�het�oude
niveau�kunnen�blijven.�Daarna�worden�deze�in�drie�jaar
afgebouwd.�Dat�is�naar�de�overtuiging�van�de�regering
het�juridisch�maximaal�haalbare.�Dit�werd�gesteund�door
de�Kamer,�want�het�wetsvoorstel�is�onlangs�aangenomen.
Anders�grijpen�wij�in�bestaande�salarisovereenkomsten
in.�In�een�rechtsstaat�kun�je�niet�zomaar�ingrijpen�in�een
bestaande�overeenkomst.�Om�die�reden�moet�ik�de�aanneming�van�deze�motie�ontraden.
In�de�motie-Verhoeven�op�stuk�nr.�300�wordt�de�regering�verzocht�om�in�overleg�te�gaan�met�de�Vereniging

Tweede�Kamer

Woningbouwcorporaties

van�Toezichthouders�in�Woningcorporaties�en�met�Aedes,�om�te�kijken�op�welke�wijze�permanente�educatie�kan
worden�opgenomen�in�de�governancecode.�Dat�overleg
ga�ik�graag�aan,�dus�het�oordeel�over�de�motie�laat�ik�aan
de�Kamer�over.
Met�de�motie-Klein�op�stuk�nr.�301�wordt�de�regering
verzocht,�te�onderzoeken�wat�de�gevolgen�zijn�van�het
wijzigen�van�de�inkomensgrens.�Zo'n�onderzoek�is�al�aan
de�Kamer�toegestuurd.�Dat�was�het�onderzoek�van�het
Planbureau�voor�de�Leefomgeving.�Dit�liet�duidelijk�zien
dat�het�verhogen�van�de�inkomensgrens�betekent�dat�de
wachttijd�langer�wordt�voor�mensen�met�een�lager�inkomen.�Om�die�reden�ben�ik�ook�niet�enthousiast�over
het�tweede�deel�van�het�dictum,�over�de�aanpassing.�Op
grond�van�het�onderzoek�betekent�dit�dat�het�probleem
voor�de�kerndoelgroep,�dat�wil�zeggen�mensen�met�een
lager�inkomen,�groter�wordt.�Dat�vind�ik�ongewenst.�Om
die�reden�ontraad�ik�de�aanneming�van�de�motie.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Volgens�mij�is�het�onderzoek�van�het�Planbureau�voor
de�Leefomgeving�gebaseerd�op�een�simulatie.�Vanuit�de
markt�krijg�ik�hierover�vragen.�De�mensen�met�middeninkomens,�rond�de�grens�van�pakweg�€ 38.000,�die�in�een
huurwoning�met�een�huur�van�€ 400�per�maand�wonen,
kunnen�niet�naar�een�woning�met�een�huur�van�€ 600�per
maand.�Daardoor�creëer�je�dus�juist�eigenlijk�meer�ruimte�voor�de�lagere�inkomens.�In�feite�zou�je�dus�de�doorstroming�moeten�stimuleren.�Het�argument�dat�de�minister�nu�gaf�heeft�hij�terecht�ook�in�het�algemeen�overleg
genoemd.�Ik�vraag�dus�de�minister�om�er�nog�even�goed
naar�te�kijken.�Als�hij�daartoe�bereid�is,�ben�ik�bereid�om
de�motie�eventueel�aan�te�houden.
Minister�Blok:
Het�onderzoek�van�het�Planbureau�voor�de�Leefomgeving
is�een�serieus�onderzoek,�dat�specifiek�op�deze�vragen�ingaat.�Ik�kan�mij�dus�niet�zo�goed�voorstellen�dat�ik�nu�opeens�met�een�ander�onderzoek�kom,�met�een�heel�andere�uitkomst.�De�schets�van�het�Planbureau�is�conceptueel�logisch�te�begrijpen.�Als�je�de�doelgroep�groter�maakt,
heeft�de�kerngroep�meer�concurrentie�van�mensen�met
een�hoger�inkomen�en�zal�daardoor�langer�moeten�wachten.�Het�onderzoek�waarom�gevraagd�wordt,�is�er.�De�consequentie�die�in�het�onderzoek�wordt�getoond,�vind�ik�ongewenst.�Daarom�blijf�ik�de�motie�ontraden.�Als�het�kan,
wil�ik�de�heer�Klein�wel�tegemoetkomen,�maar�ik�zie�dus
geen�mogelijkheden.
De�beraadslaging�wordt�gesloten.
De�voorzitter:
Ik�dank�de�minister�voor�zijn�komst�naar�de�Kamer.�Ik�stel
voor�dat�wij�komende�dinsdag�over�de�ingediende�moties
stemmen.
Daartoe�wordt�besloten.

27 maart 2013
TK�67

67-3-7