Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 1236

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 maart 2013
Hierbij bied ik u de geannoteerde agenda aan van de informele Raad
Buitenlandse Zaken («Gymnich») van 22 en 23 maart 2013.
De minister van Buitenlandse Zaken,
F.C.G.M. Timmermans

kst-21501-02-1236
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-02, nr. 1236

1

Geannoteerde agenda informele Raad Buitenlandse Zaken
(«Gymnich») d.d. 22–23 maart 2013
Partnerschappen EU met regionale organisaties
Op voorstel van Hoge Vertegenwoordiger (HV) Ashton zullen de ministers
discussiëren over het versterken van partnerschappen van de Europese
Unie met regionale organisaties, te weten internationale organisaties
bestaande uit een geografisch bepaalde groep landen, zoals de Afrikaanse
Unie, de Arabische Liga, ASEAN en CELAC.
De EU onderhoudt relaties met de meeste regionale organisaties.
Samenwerking met deze organisaties is gestoeld op wederzijdse
behoeften en gedeelde belangen, zoals veiligheid en stabiliteit, economische ontwikkeling, handel en klimaatverandering. Omdat de Europese
belangen ten opzichte van de verschillende organisaties divergeren, lopen
ook de samenwerkingsvormen uiteen.
De EU als organisatie en de samenwerking van de lidstaten binnen de
Unie vormen een voorbeeld voor andere landen en regionale organisaties. Onderdeel van de samenwerking is dan ook vaak ondersteuning bij
institutionele ontwikkeling, zoals het geval is bij de Arabische Liga en de
Afrikaanse Unie.
Het kabinet is van mening dat Europese samenwerking met regionale
organisaties vooral dient te worden gezocht dan wel verdiept, waar dit
bijdraagt aan het behartigen van de belangen van de Europese Unie en de
lidstaten. Dit betreft zowel economische ontwikkeling, als stabiliteit en
veiligheid en het verbeteren van democratie, mensenrechten, rechtsstaat
en conflictpreventie.
De recente ontwikkelingen in de zuidelijke buurlanden van de EU, maar
bijvoorbeeld ook in Mali, vormen een goed aanknopingspunt de partnerschappen met relevante regionale organisaties te versterken. Partnerschappen met regionale organisaties als de Arabische Liga, de Afrikaanse
Unie en ECOWAS bieden mogelijkheden krachten te bundelen om de
consequenties van deze ontwikkelingen te mitigeren.
Daarnaast dienen langlopende partnerschappen, zoals met ASEAN, te
worden gecontinueerd, teneinde de kansen van toenemende onderlinge
(economische) verbondenheid te benutten en om mondiale uitdagingen
gezamenlijk het hoofd te kunnen bieden. Voortdurend moet worden
bezien of politieke ontwikkelingen en verschuivingen van politieke en
economische zwaartepunten aanleiding geven om nieuwe of
diepgaandere samenwerking te zoeken. In dit licht steunt het kabinet
EU-waarnemerschap in de Arctische Raad en de intensivering van overleg
en samenwerking van de Unie met bijvoorbeeld de Arabische Liga en
ECOWAS.
Europese Dienst Extern Optreden (EDEO)
HV Ashton heeft voor het Gymnich-overleg tevens de evaluatie van de
EDEO geagendeerd. De HV dient deze evaluatie conform het Raadsbesluit
voor de oprichting van de EDEO van 26 juli 2010, uiterlijk medio 2013 te
presenteren. Voor de Gymnich-bespreking zijn ook de heer Elmar Brok,
voorzitter van het Comité voor Buitenlandse Zaken van het Europees
Parlement, en Europees Commissaris Šefčovič, verantwoordelijk voor
Interinstitutionele Relaties, uitgenodigd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-02, nr. 1236

2

De evaluatie ziet op zowel de organisatie als het functioneren van de
EDEO en kan tot voorstellen voor herziening van het EDEO-besluit leiden.
Naar verwachting zal de discussie tijdens het Gymnich-overleg zich vooral
richten op nadere vormgeving van de evaluatie alsmede het verdere
tijdpad.
Het kabinet beschouwt de HV en de EDEO als belangrijke instrumenten
om de Europese en de Nederlandse belangen mondiaal te bevorderen.
Door inzet van de HV en de EDEO kan een bijdrage worden geleverd aan
internationale stabiliteit en veiligheid en bevordering van de internationale rechtsorde en mensenrechten. Dit strookt met de doelen van het
Nederlandse buitenlands beleid.
Het kabinet hecht aan een actieve inbreng van de lidstaten in de evaluatie
van de EDEO en trekt hiertoe actief met gelijkgestemde landen op.
Nederland spant zich in voor een brede evaluatie die helpt de buitenlandspolitieke slagkracht van de Europese Unie te versterken.
Het kabinet kan zich voorstellen dat de evaluatie vaststelt dat de EU een
krachtiger en effectiever buitenlands beleid kan voeren wanneer de
samenwerking tussen de HV en andere Commissarissen die zich met
aspecten van het externe beleid bezig houden, wordt versterkt. Ook blijft
het van belang dat de lidstaten de HV voldoende ruimte en vertrouwen
geven. Daarnaast moet worden bezien of betere afspraken kunnen
worden gemaakt over vervanging van de HV, die als gevolg van de
combinatie van drie taken – die van Hoge Vertegenwoordiger,
vice-voorzitter van de Commissie / Commissaris voor Externe Betrekkingen en voorzitter van de Raad Buitenlandse Zaken – regelmatig met
een overvolle agenda kampt.
Op operationeel niveau moet worden onderzocht hoe EU-delegaties en
ambassades van lidstaten in derde landen nauwer kunnen samenwerken,
bijvoorbeeld om beter gebruik te maken van elkaars kennis. Ook dient
blijvend aandacht te worden geschonken aan mogelijkheden voor
co-locatie van EU-delegaties en bilaterale ambassades.
Het kabinet wenst op consulair gebied een grotere rol voor de EDEO.
Hoewel het draagvlak hiervoor onder de overige lidstaten beperkt is, blijft
het zich inspannen voor meer samenwerking op dit vlak tussen het
postennet van de EU en dat van de lidstaten, binnen de mogelijkheden die
het Verdrag van Lissabon biedt, bijvoorbeeld op het vlak van consulaire
samenwerking bij crises. Het kabinet blijft bovendien alert op budgettaire
discipline en de plaatsing van voldoende Nederlanders bij de EDEO.
Actueel onderwerp
Mogelijk zal HV Ashton nog een actueel onderwerp van extern beleid
agenderen. Op dit moment is nog niet bekend of dit het geval zal zijn en,
zo ja, om welk onderwerp het dan zal gaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-02, nr. 1236

3