Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 623

Actuele situatie in Noord-Afrika en het
Midden-Oosten

Nr. 45

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 september 2011
Graag bied ik u hierbij de reactie aan op het verzoek van de vaste
commissie voor Buitenlandse Zaken van 14 juni 2011 inzake uitbreiding
van de sancties tegen het Syrische regime.
Toen het Syrische regime eind april 2011 voor het eerst het openlijk
militair geweld tegen de bevolking inzette, heeft Nederland bij de EU
aangedrongen op een duidelijke veroordeling van het geweld, kracht bij te
zetten door middel van sancties tegen het regime. Deze sancties zouden
effectief moeten zijn en de handelingsruimte van het regime moeten
beperken, waarbij de bevolking wordt ontzien. Op 9 mei jl. heeft de EU
vervolgens een wapenembargo tegen Syrië afgekondigd en tegen dertien
personen visarestricties en tegoedenbevriezing ingesteld. Sindsdien is
deze lijst voortdurend uitgebreid, zodat de sancties inmiddels van
toepassing zijn op 54 personen, inclusief de Syrische president Bashar
Al-Assad, en 12 bedrijven en organisaties.
Op 11 augustus jl., toen de intensiviteit van het geweld bleef toenemen en
president Assad de oproepen van de internationale gemeenschap bleef
negeren, heb ik publiekelijk alsmede in de EU opgeroepen tot het
aanscherpen van de sancties tegen het Syrische regime. Hierbij heb ik
gezegd dat Nederland zich zal inspannen voor verdere EU-sancties tegen
handlangers van het regime, hardere economische sancties en maatregelen in de oliesector. Nog diezelfde dag heeft Nederland in Brussel
kenbaar gemaakt dat de EU hier op zeer korte termijn over zou moeten
spreken.
Hierop heeft de Europese Dienst voor Extern Optreden (EDEO) een
optiepaper voor mogelijke sancties versneld opgesteld, waarvoor
Nederland een aantal concrete suggesties heeft gedaan. Op 19 besloot het
Politieke en Veiligheidscomité dat een concreet sanctiepakket moest
worden uitgewerkt.

kst-32623-45
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 623, nr. 45

1

Nederland heeft op 18 augustus jl. verklaard dat Assad moet opstappen.
Deze oproep was in lijn met gelijktijdige oproepen van de EU en de VS.
Hiermee heeft de internationale gemeenschap een ondubbelzinnig signaal
richting het Syrische regime afgegeven.
Inmiddels is het EU-sanctiepakket gereedgekomen. Kernelement van de
sancties is een verbod op de import van ruwe olie en olieproducten vanuit
Syrië. Hiermee wordt een belangrijke inkomstenbron van het regime
drooggelegd, zonder dat het Libische volk hierdoor geraakt wordt.
Binnenslands blijft immers voldoende benzine en diesel voor de bevolking
over. Het importverbod wordt versterkt door een verbod op het financieren en verzekeren van alle olietransacties met Syrië, inclusief olietransporten. Door deze maatregel worden niet-Europese landen die Syrische
olie importeren verstoken van Europese betrokkenheid bij (financiering en
verzekering van) het transport daarvan. Gezien het grote aantal verzekeringen dat in Europa voor dergelijke transporten wordt afgesloten zal deze
maatregel de Syrische export naar derde landen aanzienlijk beperken.
Behalve een olieboycot heeft de EU nieuwe, bredere criteria voor opname
op de sanctielijst van personen en entiteiten vastgesteld. Op basis hiervan
worden nu ook sancties ingesteld tegen individuen en bedrijven die het
regime op financiële of andere wijze steunen en/of op enigerlei wijze van
het regime profiteren. De EU heeft in dit kader reeds besloten tot sancties
tegen nog eens vier nieuwe personen en drie extra bedrijven, waaronder
een bank. Nederland dringt erop aan dat de EU spoedig verdere namen
van personen en bedrijven aan deze lijst zal toevoegen.
Ten slotte heeft de EU besloten de sinds 1977 bestaande samenwerkingsovereenkomst met Syrië formeel op te zeggen. De lopende onderhandelingen over een nieuw associatie-akkoord waren reeds eerder opgeschort.
In mei jl. was al besloten tot opschorting van de overige vormen van
samenwerking.
Ik ben ervan overtuigd dat de EU met dit sanctiepakket op overtuigende
wijze de druk op het Syrische regime heeft opgevoerd, waarbij zij de
bevolking zoveel mogelijk ontziet. In samenwerking met de internationale
gemeenschap, in het bijzonder de Verenigde Staten, zal ik blijven zoeken
naar manieren de druk op het Assad-regime verder op te voeren.
De minister van Buitenlandse Zaken,
U. Rosenthal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 623, nr. 45

2