Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2019Z02026
Vragen van het lid Snels (GroenLinks) aan de Staatssecretaris van Financiën
over Nederland als fiscaal doorsluisland en het nieuwe rulingbeleid
(ingezonden 5 februari 2019).
Vraag 1
Hoe beoordeelt u de bevinding van het Centraal Planbureau (CPB) dat
Nederland al jarenlang wereldwijd aan de top staat wat betreft de omvang
van zowel de inkomende als de uitgaande directe buitenlandse investeringsvoorraad? Vindt u, net als het CPB, dat de internationale reputatie van
Nederland op het spel staat op het gebied van winstbelastingen? Onderschrijft u de constatering van het CPB dat Nederland op dit moment een
aantrekkelijk doorsluisland is?
Vraag 2
Wat zou u ervan vinden als een groot techbedrijf in 2016 ongeveer 16 miljard
euro aan royalty’s door Nederland naar Bermuda liet stromen, zonder dat in
Nederland sprake is wezenlijke activiteiten? Onder welke voorwaarden zou
een in een dergelijk geval voldaan kunnen zijn aan de «economische
nexus»-toets voor het verkrijgen van een ruling vanaf 1 juli 2019? Indien een
dusdanige situatie in aanmerking komt voor een ruling, hoe legt u aan
mensen in de samenleving uit dat Nederland dergelijke constructies
faciliteert?
Vraag 3
Klopt het dat u wilt voorkomen dat Nederland wordt gebruikt voor doorstroomactiviteiten naar belastingparadijzen? Wat wordt verstaan onder
«doorstroomactiviteiten»? Wat is precies het onderscheid tussen «belastingparadijs» en «doorstroomland» of «doorsluisland»? In hoeverre beschouwt u
het als problematisch dat Nederland als doorstroomland wordt gezien? Is er,
voor zover u kunt overzien, in dit verband sprake van kritiek op Nederland
door andere landen of internationale organisaties? Bent u bereid om er alles
aan te doen om te voorkomen dat Nederland als doorsluisland fiscale
planning faciliteert en daarmee de belastingdruk voor multinationals
verlaagt? Kunt u aangeven onder welke omstandigheden dergelijke planning,
naar uw inzien, resulteert in belastingontwijking?

kv-tk-2019Z02026
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Vragen

1

Vraag 4
Deelt u de analyse van het CPB dat de voorwaardelijke bronbelasting in 2021
van dit kabinet niet voldoende is om het fiscaal doorsluizen tegen te gaan?
Zo nee, welk deel van de CPB-analyse is onjuist? Hoe beoordeelt u het
CPB-voorstel van een minimumbronbelasting voor de Europese Unie als
geheel?
Vraag 5
Klopt het dat een hoog statutair belastingtarief weinig zegt over het effectieve
tarief in een bepaald geval, als de belastingwetgeving belastingverlagende
uitzonderingen bevat? Deelt u de conclusie van het CPB dat een voorwaardelijke bronbelasting, waarbij gekeken wordt naar de effectieve belasting in
andere landen, effectiever zal zijn om het faciliteren van belastingontwijking
via Nederland tegen te gaan? Wat vindt u van het voorstel van Vleggeert en
Vording (2017)1 om de voorwaardelijke bronbelasting uit te breiden met een
toets op de effectieve belastingvoet?
Vraag 6
Op welke manier heeft u een bronbelasting op basis van effectieve tarieven
onderzocht? Zijn er, voor zover u weet, andere landen waar gewerkt wordt
met een bronbelasting op basis van effectieve tarieven? Zo ja, wat zijn daar
de ervaringen? Heeft u een uitvoeringstoets laten maken bij het voorstel om
te kijken naar het effectieve belastingtarief? Zo ja, zou u deze uitvoeringstoets
kunnen delen met de Kamer? Zo niet, hoe kunt u inschatten dat het «onbegonnen werk» is?2 Kunt u deze uitvoeringstoets alsnog laten maken?
Vraag 7
Klopt het dat Nederlandse bedrijven die rente betalen aan buitenlandse
moederbedrijven in sommige gevallen al moeten aangeven hoeveel
winstbelasting in het buitenland over de rente is betaald, om de rente te
mogen aftrekken voor de Nederlandse vennootschapsbelasting?
Vraag 8
Klopt het dat de overheid bedrijven kan verplichten om jaarlijks te rapporteren over wat het effectieve belastingtarief over rente en royalty’s in het
buitenland is geweest? Is het mogelijk om de bewijslast voor de effectieve
belastingdruk op buitenlandse rente en royalty’s bij de belastingplichtige neer
te leggen? Indien nee, waarom niet?
Vraag 9
In hoeverre wijken de gemiddelde effectieve tarieven af van statutaire
tarieven in de landen waar vanuit Nederland de hoogste bedragen aan rente
en royalty’s doorstromen? Welke rol speelt de cijfermatige omvang van de
hiervoor bedoelde geldstromen bij de totstandkoming van de Nederlandse
benadering t.o.v. de doorstroomproblematiek?
Vraag 10
Klopt het dat de bronbelasting op rente en royalty’s, zoals nu beoogd wordt,
ook gaat gelden als er sprake is van misbruik van het Nederlandse belastingstelsel? Is het bij ingewikkelde belastingstructuren eenvoudiger om misbruik
aan te tonen dan om het effectieve tarief te bepalen?
Vraag 11
Bent u het met het CPB eens dat bij de toepassing van de regels voor
buitenlandse gecontroleerde entiteiten (CFC’s) een toets op de effectieve
belasting in de herkomstlanden ook te prefereren zou zijn boven die op
statutaire tarieven? Is er een land in Europa waar dit gebeurt? Zo ja, welk
land? Wanneer wordt de Kamer geïnformeerd over de manier waarop andere
Europese lidstaten de CFC-regels hebben toegepast?

1
2

J. Vleggeert & H. Vording (2017), A Tax on Aggressive Tax Planning, Universiteit Leiden
https://fd.nl/economie-politiek/1286931/staatssecretaris-snel-weerspreekt-kritiek-cpb-op-aanpakbelastingontwijking

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Vragen

2

Vraag 12
Bent u bekend met het feit dat landen als Luxemburg, Ierland en Zwitserland
door academici worden gezien als belastingparadijzen? Is het voor u juridisch
mogelijk om landen als Luxemburg, Ierland en Zwitserland als belastingparadijs te bestempelen? Is het voor u juridisch mogelijk een bronbelasting te
gaan heffen op rente- en royaltybetalingen aan lichamen die zijn gevestigd in
een ander EU/EER-lidstaat?
Vraag 13
Klopt het dat u voorstander bent van publieke Country-by-Country Reporting
(CbCR)? In hoeverre heeft u zich hiervoor ingezet in Europees verband? Wat
zijn de meest recente ontwikkelingen op dit gebied in het afgelopen jaar?
Vraag 14
Deelt u de analyse dat publiek inzicht en controle vanuit de Kamer op de
exacte inhoud van rulings nog steeds niet mogelijk is zolang er slechts een
samenvatting wordt gepubliceerd? Hoe kan de Kamer controleren of er zaken
buiten de samenvatting zijn gebleven? Kunt u enkele voorbeelden van
samenvattingen aan de Kamer verstrekken?
Vraag 15
Deelt u de opvatting dat publicatie van rulings goed is voor een level playing
field tussen Nederlandse belastingplichtigen, goed is voor de rechtsontwikkeling en helpt bij informatieontwikkeling van fiscalisten, journalisten en ngo’s?
Klopt het dat rechtsvragen die voorwerp zijn van een ruling in beginsel niet
zullen worden voorgelegd aan een rechter en dus niet tot de vorming van
jurisprudentie leiden? Heeft het achterwege blijven van rechtspraak nadelen?
Kunt u hierbij specifiek aandacht besteden aan de omgang met verrekenprijzen (transfer pricing) en de inzet van afspraken betreffende informeel
kapitaal? Heeft het publiceren van (samenvattingen van) rulings gevolgen
voor de staatssteunonderzoeken van de Europese Commissie?
Vraag 16
Heeft u serieus overwogen om rulings volledig te publiceren en daarbij de
anonimiseringrichtlijnen voor de rechtspraak te gebruiken?3 Kunt u aangeven
wat de belangrijkste voor- en tegenargumenten hierbij zijn? Waarom is het bij
het publiceren van jurisprudentie wel mogelijk om volledig te publiceren en
daarbij slechts namen en bedragen weg te lakken? Verschilt de wijze van
anonimisering door de Europese Commissie in staatssteunzaken (zoals het
Starbucks-besluit) van de voornoemde richtlijnen, bijvoorbeeld op het punt
van de anonimisering van getallen? Is onderzocht of de benadering van de
Europese Commissie aanknopingspunten zou kunnen bieden bij de publicatie
van de volledige, anonieme teksten van Nederlandse rulings?
Vraag 17
Gaat u in het kader van transparantie ook de onderliggende stukken bij
rulings publiceren? Wordt het mogelijk om onderliggende stukken op te
vragen, indien daar om wordt verzocht? In hoeverre kunnen rulings en/of de
daaraan ten grondslag liggende stukken worden opgevraagd via een
Wob-verzoek? Is er bij uw weten ooit een Wob-verzoek ingediend voor een
specifieke ruling en/of de onderliggende stukken? Zo ja, hoe is dit verzoek
afgelopen? Zo nee, ziet u ruimte voor het publiceren van geanonimiseerde
rulings en/of onderliggende stukken met een beroep op de Wet openbaarheid
bestuur?
Vraag 18
Zou uit het volledig publiceren van rulings kunnen blijken dat grote bedrijven
relatief weinig belasting betalen? Wanneer betaalt een bedrijf naar uw inzicht
«voldoende» belasting? Hebben bedrijven de plicht om aan te tonen dat ze
voldoende belasting betalen (in het buitenland) om in aanmerking te komen
voor een ruling? Zo niet, zou een dergelijke plicht juridisch mogelijk zijn?

3

Zie bijvoorbeeld de reactie op de internetconsulatie bij de herziening rulingpraktijk van Anna
Gunn (Docent Internationaal Belastingrecht aan de Erasmus Universiteit Rotterdam) & Jan
Vleggeert (Universitair Hoofddocent Belastingrecht aan de Universiteit Leiden).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Vragen

3

Vraag 19
Waarom is (geanonimiseerde) publicatie van een ruling geen voorwaarde
voor het verkrijgen van een ruling? Is het mogelijk om (anonieme) publicatie
voortaan als voorwaarde te stellen voor het verkrijgen van een ruling? Is het
juridisch mogelijk om bestaande rulings (bijvoorbeeld: een ruling die in 2016
is afgegeven) (anoniem) te publiceren, gegeven de relevante fiscale, civiele
en eventueel internationale rechtsbepalingen?
Vraag 20
Hoeveel extra werk levert het publiceren van een samenvatting van een
afgegeven ruling op?
Hoeveel extra werk zou het voor de Belastingdienst opleveren als alle rulings
volledig (geanonimiseerd) gepubliceerd moesten worden? Klopt het dat het
volledig publiceren van rulings minder werk oplevert dan het maken van een
samenvatting voor elke ruling?
Vraag 21
Wat zijn de consequenties voor bedrijven die niet langer een ruling met de
Belastingdienst mogen maken, bijvoorbeeld omdat het doorslaggevende
motief eruit bestaat om buitenlandse belasting te besparen? Klopt het dat het
voor deze bedrijven nog steeds mogelijk blijft om dezelfde fiscale structuren
te blijven gebruiken, ondanks het feit dat er geen ruling wordt afgesloten?
Kunnen deze bedrijven rechten ontlenen aan het feit dat er in eerdere jaren
wel rulings werden afgesloten met dergelijk fiscale structuren?
Vraag 22
Gaat de maximale looptijd van vijf jaar (en tien jaar in uitzonderlijke gevallen)
ook voor alle huidige rulings gelden? Zo ja, vanaf welk moment moet deze
maximale looptijd berekend worden? Wordt een verlenging van een
bestaande ruling aangemerkt als een nieuwe ruling? Zo nee, hoe gaat u
ervoor zorgen dat de nieuwe regels ook gaan gelden voor alle bestaande
rulings?
Vraag 23
Klopt het dat een ruling vervalt bij een relevante wetswijziging en dat
relevante wijzigingen van feiten en omstandigheden in rulings opgenomen
worden? Geldt dit ook voor alle maatregelen opgenomen in uw brief van
22 november 2018?4 Gaat het nieuwe beleidsbesluit automatisch gelden voor
alle huidige rulings?
Vraag 24
Klopt het dat er in de toekomst geen rulings worden afgesloten als (internationale) belastingbesparing een doorslaggevend motief is? Wat voor rulings
blijven er dan nog over? Hoe kunt u beoordelen of er internationaal belasting
wordt ontweken? Vereist dat geen kennis van het effectieve belastingtarief in
andere landen?
Vraag 25
Klopt het dat derde partijen zelf geen ruling meer nodig hebben wanneer
rulings van andere bedrijven gepubliceerd worden omdat zij zich in een
gelijke situatie kunnen beroepen op het gelijkheidsbeginsel, vertrouwensbeginsel of enig ander beginsel?
Vraag 26
Kunt u nader omschrijven hoe de rulingpraktijk in België werkt? Wat zijn,
voor zover u bekend, de afgelopen jaren de ervaringen met deze praktijk?
Worden de teksten van rulings daar volledig gepubliceerd? Wat wordt er
precies weggelakt? Zijn er (andere) landen waar rulings volledig gepubliceerd
worden?
Vraag 27
In hoeverre gaat de Kamer worden geïnformeerd over het nieuwe beleidsbesluit en in hoeverre kan de Kamer hier wijzigingen in aanbrengen?
4

Kamerstukken II, vergaderjaar 2018–2019, 25 087, nr. 223.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Vragen

4

Vraag 28
Klopt het dat anoniem publiceren van rulings niet in strijd is met artikel 67
van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR)? Kan dit ook met
terugwerkende kracht gebeuren? Is het juridisch mogelijk om artikel 67 van
de AWR aan te passen zodat er onderscheid wordt gemaakt tussen individuele personen en rechtspersonen?
Vraag 29
Wanneer en hoe gaat de Europese gedragscodegroep inzake bedrijfsbelastingen de implementatie van de Europese richtsnoeren voor goede belastingrulingpraktijken monitoren?
Klopt het dat er in Europa landen zijn waar het wel openbaar is hoeveel
belasting bedrijven afdragen? Om welke landen gaat het? Hoe werkt het daar
precies?
Vraag 30
Waarom zegt u in uw brief van 22 november 20185 dat al aan de Europese
richtsnoeren6 voor goede belastingrulingpraktijken zou zijn voldaan door
middel van de publicatie van een notitie, exemplarische voorbeelden en een
jaarverslag van het APA/ATR-team? Is het niet zo dat de Europese richtsnoeren nou juist publicatie voorschrijven van de feiten en omstandigheden die
ten grondslag liggen aan een belastingruling, zodat in elk geval de publicatie
van een samenvatting van die feiten en omstandigheden, al dan niet in de
vorm van een bijgewerkte handleiding, een ondergrens is? Wat vindt u ervan
dat een Europese topambtenaar uw voornemen om geanonimiseerde
samenvattingen per belastingruling te gaan publiceren rechtstreeks toeschrijft
aan de Europese richtsnoeren?7
Vraag 31
Kunt u bovenstaande vragen een voor een beantwoorden voor het algemeen
overleg over Belastingontwijking op donderdag 21 februari 2019?

5

Kamerstukken II, vergaderjaar 2018–2019, 25 087, nr. 223.
Conclusies van de Raad (Ecofin) van 6 december 2016, doc. nr. 15206/16. De tekst van richtsnoeren is opgenomen als de voortgangsrapportage van de Gedragscodegroep van
28 november 2016, doc. nr. 14750/16.
7
Zie de tweet (19 december 2018) van Aloys Rigaut die de aankondiging dat Nederland
anonieme samenvattingen van belastingrulings gaat publiceren als volgt verwelkomt: «Again a
positive result of #COCG work».
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Vragen

5