Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

26 643

Informatie- en communicatietechnologie (ICT)

Nr. 536

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 april 2018
Hierbij bied ik uw Kamer, vanuit mijn coördinerende verantwoordelijkheid
voor cybersecurity, namens het kabinet de Nederlandse Cybersecurity
Agenda (NCSA) aan1. Hiermee geeft het kabinet invulling aan het voornemen uit het Regeerakkoord 2017–2021 «Vertrouwen in de toekomst»
(bijlage bij Kamerstuk 34 700, nr. 34) om een ambitieuze cybersecurityagenda tot stand te brengen.
Nederland beschikt over een uitstekende uitgangspositie om de economische en maatschappelijke kansen van digitalisering te verzilveren.
Tegelijkertijd nemen kwetsbaarheden en dreigingen in het digitale domein
toe: de dreiging vanuit beroepscriminelen is gegroeid en blijft zich verder
ontwikkelen. Statelijke actoren richten zich op digitale economische en
politieke spionage, en treffen voorbereidingen voor digitale sabotage. Niet
alleen het aantal landen dat digitale aanvalscapaciteiten ontwikkelt neemt
toe, de aanvallen worden ook steeds complexer. Daarom is veiligheid in
het digitale domein voor het kabinet een topprioriteit.
Deze directe dreigingen voor de nationale veiligheid vragen om extra
inspanningen om de gecoördineerde cybersecurityaanpak te versterken
en zo de vitale belangen van Nederland te beschermen. In deze agenda
worden de kaders gesteld voor de volgende noodzakelijke stap in
cybersecurity. De gezamenlijke koers wordt aangegeven, en diverse
publieke, private, nationale en internationale maatregelen worden in
samenhang beschouwd.
Hierbij geldt evenzeer dat we ons rekenschap geven van de aanwezige
waarden-spanning in de ontwikkeling van cybersecurity. De verregaande
digitalisering zet regelmatig de balans tussen de kernwaarden veiligheid,
vrijheid en economische groei onder druk. Nederland zet in op een
heldere afweging van die belangen bij het maken van (beleids)keuzes en
hierover transparantie te betrachten. Het beschermen van waarden en
1

kst-26643-536
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 26 643, nr. 536

1

grondrechten in het digitale domein is eveneens een belangrijk onderdeel
van cybersecurity. Burgers moeten er op kunnen rekenen dat hun grondrechten zowel online als offline gewaarborgd zijn, en dat hun privacy ook
in het digitale domein gegarandeerd is.
Totstandkoming en samenhang
Aan de totstandkoming van NCSA heeft een groot aantal partijen actief
bijgedragen (waaronder publieke en private partijen, kennisinstellingen,
maatschappelijke organisaties en vertegenwoordigers van de cybersecurity community). De rijksoverheid en het bedrijfsleven zijn samen
opgetrokken om deze agenda tot stand te brengen. Daarnaast is de Cyber
Security Raad (CSR) geconsulteerd. Bovendien is bij de totstandkoming
van de NCSA dankbaar gebruik gemaakt van diverse onderzoeks- en
adviesrapporten.
Het beleidsterrein cybersecurity richt zich op het voorkomen van schade
door verstoring, uitval en misbruik van ICT. Hieraan zijn verschillende
beleidsthema’s verwant die onder verantwoordelijkheid van andere
bewindspersonen worden vormgegeven. In het bijzonder betreft het de
Minister en Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vanwege de verantwoordelijkheid voor de digitale overheid en de
Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst, de Minister en Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat in verband met digitalisering, de
Minister van Buitenlandse Zaken vanwege de coördinerende rol voor
internationale vrede en veiligheid en tot slot de Minister van Defensie
aangaande de taken van de krijgsmacht in het digitale domein. In deze
context kent de NCSA nauwe samenhang met de volgende deels nog in
voorbereiding zijnde strategische documenten: de Digitaliseringsstrategie,
de Brede Agenda Digitale Overheid, de Defensienota en de Geïntegreerde
Buitenland- en Veiligheidsstrategie, de Internationale Cyberstrategie, de
integrale aanpak cybercrime en de Defensie Cyber Strategie.
Met de NCSA wordt tevens uitvoering gegeven aan een van de verplichtingen in de Europese Netwerk- en Informatiesystemenbeveiligingsrichtlijn voor de lidstaten die momenteel wordt geïmplementeerd,
namelijk het beschikken over een actuele cybersecuritystrategie. Aan
diezelfde richtlijn wordt ook uitvoering gegeven door het onlangs aan uw
Kamer aangeboden voorstel voor de Cybersecuritywet (Kamerstuk
34 883), met daarin onder meer zorg- en meldplichten voor aanbieders
van essentiële diensten en digitaledienstverleners. Ik stuur uw Kamer,
mede gelet op de implementatiedeadline, op zeer korte termijn mijn
beantwoording van het verslag betreffende dit wetsvoorstel. De meer
sturende rol van de overheid als wetgever komt ook terug in de ambities
van de NCSA.
Vervolgproces
De uitvoering van deze NCSA zal in nauwe samenwerking met publieke en
private partijen worden vormgegeven. De NCSA kent nadrukkelijk een
dynamisch karakter. Aan de hand van technologische en maatschappelijke
ontwikkelingen, en het jaarlijkse Cybersecuritybeeld Nederland zal steeds
gemonitord en getoetst worden of de NCSA nog optimaal toegesneden is
op de actuele situatie. Het dreigingsbeeld wordt jaarlijks door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid opgesteld, en aan uw
Kamer aangeboden. Over de voortgang van de NCSA wordt uw Kamer in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 26 643, nr. 536

2

samenhang met het dreigingsbeeld periodiek geïnformeerd, voor het
eerst in 2019. In 2021 zal bovendien een eerste overkoepelende evaluatie
verricht worden.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 26 643, nr. 536

3