Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3813
Vragen van het lid RudmerHeerema (VVD) aan de Minister voor Medische
Zorg over het bericht «Turncoach Gerrit Beltman verbreekt stilzwijgen over zijn
onmenselijke trainingsmethoden: «Ik mishandelde en vernederde jonge
turnsters om medailles te winnen. Ik schaam me diep»» en het bericht: «KNGU
na bekentenis turncoach Beltman: «Helaas herkennen we de verhalen»»
(ingezonden 27 juli 2020).
Antwoord van Minister Van Ark (Medische Zorg) (ontvangen 19 augustus
2020)
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht: «Turncoach Gerrit Beltman verbreekt
stilzwijgen over zijn onmenselijke trainingsmethoden: «Ik mishandelde en
vernederde jonge turnsters om medailles te winnen. Ik schaam me diep»»1
en het bericht: «KNGU na bekentenis turncoach Beltman: «Helaas herkennen
we de verhalen»»?2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat het soort barbaarse trainingspraktijken die deze
turncoach hanteerde, uitgebannen moet worden uit onze sportwereld? Zo ja,
op welke wijze ondersteunt u de Koninklijke Nederlandse Gymnastiek Unie
(KNGU) bij het externe onderzoek waarmee ze dit soort misstanden tot op de
bodem willen uitzoeken?

1

Noordhollands Dagblad, 24 juli 2020, «Turncoach Gerrit Beltman verbreekt stilzwijgen over zijn
onmenselijke trainingsmethoden: «Ik mishandelde en vernederde jonge turnsters om medailles
te winnen. Ik schaam me diep»» (https://www.noordhollandsdagblad.nl/cnt/
dmf20200724_98276713/turncoach-gerrit-beltman-verbreekt-stilzwijgen-over-zijn-onmenselijketrainingsmethoden-ik-mishandelde-en-vernederde-jonge-turnsters-om-medailles-tew?utm_source=google&utm_medium=organic).
2
NOS, 25 juli 2020, «KNGU na bekentenis turncoach Beltman: «Helaas herkennen we de
verhalen»» (https://nos.nl/artikel/2341788-kngu-na-bekentenis-turncoach-beltman-helaasherkennen-we-de-verhalen.html).

ah-tk-20192020-3813
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Ja. Ik betreur dergelijk gedrag. Dit past op geen enkele wijze binnen de
positieve sportcultuur waar ik samen met de sportsector voor sta. Daarom
financiert het Ministerie van VWS het onafhankelijk onderzoek naar de aard,
omvang en aanpak van grensoverschrijdend gedrag in de turn- en gymsport.
Vraag 3
Bent u bereid om de KNGU organisatorisch en eventueel ook financieel te
ondersteunen als er stappen moeten worden genomen nadat het externe
onderzoek van de KNGU afgerond is en de aanbevelingen bekend zijn om de
veiligheid van jonge turners en turnsters zoveel mogelijk te kunnen waarborgen? Zo nee, wat bent u wel bereid om te doen?
Antwoord 3
Ja, ik vind het belangrijk dat de aanbevelingen uit dit onderzoek worden
opgevolgd. Ik zal de KNGU, in samenwerking met het Centrum Veilige Sport
Nederland (CVSN), daarbij ondersteunen waar dat nodig is.
Vraag 4
Is er reeds een waterdicht systeem zodat foute coaches niet van de ene
sportvereniging naar de andere kunnen overstappen, of van de ene tak van
sport naar de andere tak van sport kunnen gaan? Zo ja, is dit in praktijk
effectief genoeg? Zo nee, welke aanvullende maatregelen kunt u nemen?
Antwoord 4
Sportverenigingen kunnen vrijwilligers en trainers en coaches die in
dienstverband werken een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) laten
aanvragen om hen te screenen op, voor de functie relevante, justitiële
antecedenten. Bij VOG-aanvragen van Europeanen die met kinderen willen
gaan werken raadpleegt Justis altijd het European Criminal Record System,
zodat eventuele justitiële documentatie van buiten Nederland ook kan worden
meegewogen in de VOG-screening. Voor vrijwilligers is het aanvragen van de
VOG gratis. Voorwaarde om mee te doen aan de gratis VOG-regeling, is dat
clubs een breder preventie- en integriteitsbeleid voeren, waarvan de VOG
onderdeel uitmaakt. Onderzoek heeft namelijk aangetoond dat de gratis VOG
vooral meerwaarde heeft als er ook andere integriteitsmaatregelen worden
getroffen, zoals het hebben van gedragsregels en een vertrouwenscontactpersoon3.
Naast de VOG kent de sportsector een registratielijst waar mensen opstaan
die tuchtrechtelijk zijn gesanctioneerd wegens seksuele intimidatie op de
sportclub. Het gaat hier om grove misstappen, maar ook om misstanden die
niet altijd strafrechtelijk kunnen worden opgepakt, maar wel onwenselijk zijn.
Sportverenigingen kunnen bij NOC*NSF of de sportbond nagaan of vrijwilligers of trainers op de lijst staan. Hiermee kan worden voorkomen dat een
trainer die tuchtrechtelijk is gesanctioneerd, overstapt van de ene club naar
de andere club om daar opnieuw slachtoffers te maken.
De VOG en registratielijst bieden gezamenlijk voldoende mogelijkheden om
ontuchtplegers te weren uit de sportsector. Beide systemen gaan echter wel
uit van een meldingsbereidheid bij misstanden en van het gebruik van de
screeningsmogelijkheden door sportverenigingen. Om die reden heeft de
sportsector in 2018 de meldplicht ingevoerd wat inhoudt dat een bestuurder
of begeleider verplicht is om te melden bij (een vermoeden van) seksuele
intimidatie of misbruik. Daarnaast worden acties ondernomen om het gebruik
van screening in de sport verder te vergroten en te vergemakkelijken,
bijvoorbeeld door sportclubs te ondersteunen bij het aanvragen van de VOG.
Bovendien ben ik voornemens om verkennend onderzoek te doen naar een
«dwingender» karakter voor het gebruik van de VOG bij vrijwilligersorganisaties.

3

M. van der Klein, V. Los & L.M. Verwijs, «In veilige handen met gratis VOG. Evaluatieonderzoek
integriteitinstrumenten ter voorkoming van seksueel overschrijdend gedrag in het vrijwilligerswerk», (Utrecht 2013, Verwey-Jonker Instituut). Met medewerking van N.H. Hermens en K.
Lünnemann.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Vraag 5
Bent u bereid om samen met de KNGU en NOC*NSF te achterhalen welke
andere coaches deze barbaarse trainingspraktijken hebben gehanteerd en
ervoor te zorgen dat hun trainingslicenties worden ingetrokken zodat deze
trainers nooit meer als trainer actief kunnen zijn? Zo nee, wat kunt u dan
doen om dit soort praktijken in de toekomst te voorkomen?
Antwoord 5
Bij (vermoedens van) misstanden kan melding gemaakt worden bij het
Centrum Veilige Sport Nederland (CVSN) en het Instituut voor Sportrechtspraak (ISR). Het ISR kan misstanden tuchtrechtelijk onderzoeken en de
tuchtrechter kan een sanctie opleggen die van invloed kan zijn op de licentie.
Daarnaast heeft de KNGU het Team NL-dames programma on hold gezet
waardoor de zes betrokken coaches geen rol meer hebben vanuit het
topsportprogramma Team NL gedurende de looptijd van het onafhankelijk
onderzoek. Het onderzoek zal uitwijzen of er nog verdere stappen nodig zijn,
deze uitkomsten wacht ik af.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3