Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 759

Wijziging van de Politiewet 2012 in verband met
enkele aanpassingen die volgen uit de evaluatie
van deze wet

Nr. 4

ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE EN NADER
RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State d.d. 11 november 2020 en het nader rapport d.d. 4 maart
2021, aangeboden aan de Koning door de Minister van Justitie en
Veiligheid. Het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State is
cursief afgedrukt.
Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 9 juli 2020,
nr. 2020001374, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering van de
Raad van State haar advies inzake het bovenvermelde voorstel van wet
rechtstreeks aan mij te doen toekomen. Dit advies, gedateerd
11 november 2020, nr. W16.20.0237/II, bied ik U hierbij aan.
De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een aantal opmerkingen bij het voorstel en adviseert daarmee rekening te houden voordat
het voorstel bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal wordt ingediend.
Naar aanleiding van het advies, dat hieronder cursief is opgenomen, merk
ik het volgende op.
Bij Kabinetsmissive van 9 juli 2020, no. 2020001374, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Minister van Justitie en Veiligheid, mede namens de
Minister van Defensie, bij de Afdeling advisering van de Raad van State
ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet tot wijziging van
de Politiewet 2012 in verband met enkele aanpassingen die volgen uit de
evaluatie van deze wet, met memorie van toelichting.
Het wetsvoorstel beoogt invulling te geven aan de aanbeveling van de
Commissie Evaluatie Politiewet 2012 om te komen tot een doorontwikkeling en verbetering van de politie en het politiebestel. De voorgestelde
wijzigingen zien op de versterking van de positie van de korpschef, een

1

kst-35759-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van toelichting zoals
voorgelegd aan de Afdeling advisering van de Raad van State is ter inzage gelegd bij het
Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 759, nr. 4

1

verruiming van de mogelijkheden van bijstandsverlening en een
uitbreiding van de politietaken van de Koninklijke Marechaussee.
De Afdeling advisering van de Raad van State maakt een opmerking over
de versterking van de positie van de korpschef. In verband daarmee is
aanpassing wenselijk van de toelichting.
1. Versterking van de positie van de korpschef
In haar rapport stelde de Commissie Evaluatie Politiewet 2012 (hierna:
Evaluatiecommissie) vast dat op enkele onderdelen aanpassing van de
Politiewet 2012 vereist is om een betere balans te bewerkstelligen tussen
politiek, gezag en politieorganisatie. Onder de huidige wet is er een
stevige top-down sturingslijn gecreëerd. Onvoldoende aandacht voor de
decentrale invulling van het werk was het gevolg. In dat licht adviseerde
de Evaluatiecommissie de korpschef meer ruimte te geven om de
organisatie effectiever aan te kunnen sturen.
Dit wetsvoorstel beoogt de positie van de korpschef op twee onderdelen
te versterken. De achterliggende gedachte is dat wanneer de korpschef
meer ruimte krijgt ten opzichte van de Minister, hij deze zal doorgeven aan
de politiechefs. Hierdoor ontstaat meer ruimte om het beheer beter aan te
laten sluiten op de taakuitvoering en de prioriteiten van het lokale gezag.
De eerste wijziging ziet op de voorbereiding van de jaarstukken van de
politie. Op grond van de huidige regeling ontwerpt de Minister de
jaarstukken en stelt hij deze vast. Met de voorgestelde wijziging wordt de
korpschef belast met het ontwerpen van de jaarstukken. Hij betrekt hierbij
zowel landelijke als regionale informatie. De Minister stelt deze
jaarstukken vervolgens vast.
De tweede wijziging ziet op de rol van de korpschef tijdens het Landelijk
Overleg Veiligheid en Politie (LOVP). In het LOVP wordt overleg gevoerd
over de taakuitvoering door en het beheer van de politie. Dit gebeurt «in
aanwezigheid van de korpschef», aldus de huidige regeling. Het
wetsvoorstel wijzigt dit in «tezamen met de korpschef». Hiermee wordt
beoogd uit te drukken dat de korpschef gesprekspartner is in het overleg.
De Afdeling heeft, in het licht van de bevindingen van de Evaluatiecommissie, begrip voor de voorgestelde wijzigingen. De toelichting wekt
evenwel de indruk dat hiermee meer ruimte komt voor lokaal maatwerk.
De Afdeling constateert echter dat de wijzigingen een beperkte omvang
en strekking hebben. Meer ruimte voor lokaal maatwerk zal op andere
wijze binnen de bestaande wettelijke kaders gerealiseerd dienen te
worden. Zij adviseert hier in de toelichting nader op in te gaan.
1. Versterking van de positie van de korpschef
Het verheugt de regering dat de Afdeling, in het licht van de bevindingen
van de Evaluatiecommissie, begrip heeft voor de wijzigingen ter
versterking van de positie van de korpschef.
De constatering van de Afdeling dat de wijzigingen van dit wetsvoorstel
slechts tot een beperkte toename in ruimte voor lokaal maatwerk leiden
en dat meer ruimte voor lokaal maatwerk dientengevolge vooral op een
andere wijze binnen de bestaande wettelijke kaders dient te worden
gerealiseerd is op zichzelf juist en ook beoogd. De met dit wetsvoorstel
beoogde wijzigingen in de positie van de korpschef hebben immers
primair het oogmerk de korpschef meer ruimte te bieden om de politie
effectiever aan te kunnen sturen. Door de korpschef te belasten met het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 759, nr. 4

2

opstellen van de ontwerpen van de jaarstukken kan het beheer meer
«bottom-up» tot stand komen waardoor het beter kan aansluiten op de
taakuitvoering en de prioriteiten die door het lokale gezag zijn gesteld.
Door de korpschef volwaardig gesprekspartner te maken in het overleg
bedoeld in artikel 19 van de Politiewet 2012 (het LOVP) kan hij, vanuit zijn
wettelijke verantwoordelijkheid voor het beheer en de leiding van de
politie, in dit overleg de mogelijkheden en de onmogelijkheden van de
politie op het terrein van het beheer en de taakuitvoering toelichten.
Uit deze wijzigingen vloeit evenwel ook een zekere toename van de ruimte
voor regionaal en lokaal maatwerk voort. Doordat de korpschef het beheer
meer «bottom-up» tot stand zal brengen, zal hij bij het opstellen van de
ontwerpen van de begroting, de meerjarenraming en het beheersplan
meer rekening kunnen houden met de wensen die op regionaal en lokaal
niveau leven om maatwerk te kunnen leveren.
De regering heeft in het advies aanleiding gezien de memorie van
toelichting in bovenvermelde zin aan te scherpen.
Zoals reeds vermeld is het juist dat het grootste deel van de gewenste
verruiming van de mogelijkheden voor lokaal en regionaal maatwerk zal
moeten worden gerealiseerd binnen de bestaande wettelijke kaders. Naar
aanleiding van het advies van de Afdeling is daarom in de memorie van
toelichting nader ingegaan op de wijze waarop de regering voornemens is
daaraan invulling te geven.
2. Redactionele bijlage
De Afdeling verwijst naar de bij dit advies behorende redactionele bijlage.
De redactionele opmerking is overgenomen.
De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een aantal opmerkingen bij het voorstel en adviseert daarmee rekening te houden voordat
het voorstel bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal wordt ingediend.
De vice-president van de Raad van State,
Th.C. de Graaf
Ik moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en
de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der
Staten-Generaal te zenden.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 759, nr. 4

3

Redactionele bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van
de Raad van State betreffende no. W16.20.0237/II
–

In artikel 43 (derde lid), conform de artikelen 4 (derde lid), 59 (vierde
lid), 61 (vijfde lid) en 62 (vijfde lid), het woord «nodige» schrappen, of
in de toelichting verduidelijken waarom de tekst op dit punt afwijk van
de andere genoemde artikelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 759, nr. 4

4