TER ONDERTEKENING
Nota actief openbaar
Ja

Aan
Van

Minister BZK
Constitutionele Zaken

Onze referentie
2022-0000563214
Datum
14 oktober 2022
Opgesteld door

Kabinetsreactie op de Jaarlijkse rapportage CRM 2021
Samengewerkt met
D&B
Bijlage(n)
2

Aanleiding
Op 22 juni 2022 heeft het College voor de Rechten van de Mens zijn Jaarlijkse
rapportage over het jaar 2021 uitgebracht. De rapportage, getiteld ‘Een veilig
publiek debat’, richt zich op de druk waar het publieke debat onder staat als
gevolg van bedreiging, intimidatie en in brede zin tegenwerking van journalisten
en andere media-actoren. Bijgaand vindt u de concept-kabinetsreactie op deze
rapportage. Dit concept is het resultaat van samenwerking met collega’s van
OCW, JenV en EZK. De kabinetsreactie wordt door u ondertekend en gaat uit
mede namens de minister van JenV, de minister van OCW en staatssecretaris van
OCW.
Geadviseerd besluit
U wordt geadviseerd in te stemmen met de tekst van de kabinetsreactie en deze
te ondertekenen. De kabinetsreactie zal dan worden verstuurd na akkoord van uw
collega-bewindspersonen van JenV en OCW.
Kern
In de kabinetsreactie wordt een schets gegeven van de inhoud van de rapportage.
Vervolgens worden de concrete aanbevelingen van het college één voor één
behandeld. Deze aanbevelingen zijn aan het eind van deze nota weergegeven.
Toelichting
De rapportage richt zich primair op journalisten en ‘andere media-actoren’.
Hieronder verstaat het college personen die ‘het publiek informeren over zaken
van maatschappelijk belang, daar commentaar op leveren en de overheid en
andere instanties aanspreken’. Het gaat hierbij o.a. om bloggers, vloggers,
columnisten, burger-journalisten en experts. Omdat de problemen (agressie,
intimidatie, bedreiging) die deze groep ervaart, ook wetenschappers en politici
raken worden ook deze groepen waar van toepassing benoemd in de
kabinetsreactie.
Verwijzingen naar lopend beleid
In de kabinetsreactie wordt naar aanleiding van de aanbevelingen gewezen op de
volgende reeds bestaande publieke en private initiatieven die een veilig publiek
debat ondersteunen:
PersVeilig
WetenschapVeilig
Pagina 1 van 4

-

Netwerk Weerbaar Bestuur
Netwerk Mediawijsheid
Praktijkcode tegen desinformatie

Onze referentie
2022-0000563214
Datum
14 oktober 2022

Belangrijkste appreciaties op aanbevelingen
In de kabinetsreactie worden naar aanleiding van de aanbevelingen de volgende
appreciaties gegeven namens het kabinet:
Nationale en Europese regelgeving is nodig om agressie en intimidatie die
online plaatsvindt aan te pakken.
Het is van belang dat bewustwording ontstaat over de negatieve weerslag
van agressie en intimidatie op het publieke debat.
Voor het vertrouwen in de vrije pers is het van belang dat journalisten
integer te werk gaan en tegelijkertijd dat hun integriteit door politici en
bestuurders niet oneigenlijk in twijfel wordt getrokken. Het kabinet ziet
hierin voor zichzelf een voorbeeldfunctie.
Het kabinet werkt aan extra mogelijkheden voor ondernemers in het
algemeen en journalisten in het bijzonder om hun woonadres af te
schermen in het handelsregister. Het kabinet overweegt dit ook voor het
kadaster.
Het kabinet zet in op aanpassing van het voorstel voor de Europese
richtlijn tegen SLAPPs (Strategic Lawsuits Against Public Participation)
zodat dit voorstel daadwerkelijk bijdraagt aan de bescherming van hen
die doelwit zijn van SLAPPs.
Er ligt voor werkgevers van media-actoren ook een rol om veiligheid van
hun werknemers te bevorderen.
- Er zijn o.a. in het kader van PersVeilig en Veilige Publieke Taak
(Eenduidige Landelijke Afspraken) afspraken met politie en het Openbaar
Ministerie gemaakt over onder meer prioritering van zaken en verhoging
van de strafeis.
Overig
De kabinetsreactie en jaarrapportage leiden meestal niet tot veel aandacht in de
Tweede Kamer, maar wordt soms wel betrokken in commissiedebatten over bv
discriminatie of – in dit geval mogelijk – mediabeleid en desinformatie.
Op 8 december spreekt u bij het CRM vanwege het 10-jarig bestaan van het
College. Deze jaarrapportage en de kabinetsreactie kunnen dan ook aan de orde
komen.
In deze kabinetsreactie reageert u op de motie van de leden Van Haga en Van
Weerdenburg waarin het kabinet wordt verzocht zich in te zetten voor het behoud
van het vrije woord op sociale media. De gevraagde inzet wordt in de
kabinetsreactie toegezegd.
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing.
Motivering
In de openbaar gemaakte versie van deze nota zijn alle persoonsgegevens van
ambtenaren geanonimiseerd.

Pagina 2 van 4

Bijlagen
Volgnummer

Naam

1

Kabinetsreactie op de Jaarlijkse
rapportage CRM 2021

2

Jaarlijkse rapportage CRM 2021

3

Motie Van Haga en Van
Weerdenburg

Informatie

Onze referentie
2022-0000563214
Datum
14 oktober 2022

Annex: aanbevelingen CRM
1. Maak een coördinerend bewindspersoon verantwoordelijk voor de
ontwikkeling van een kabinetsbrede en integrale aanpak van agressie en
intimidatie jegens journalisten en andere media-actoren, met specifieke
aandacht voor risicogroepen.
2. Investeer in de capaciteit en kennis van professionals, waaronder
rechtshandhavers en hulpverleners, die belast zijn met het tegengaan van
agressie en intimidatie jegens journalisten en andere media-actoren.
3. Speel een actieve rol in de bewustwording van burgers als het gaat om
hun verantwoordelijkheid voor het creëren van een veilig publiek debat.
4. Geef als overheidsfunctionaris en politieke bestuurder het goede
voorbeeld en breng de veiligheid van journalisten en experts niet in
gevaar door hun integriteit en geloofwaardigheid publiekelijk in twijfel te
trekken.
5. Zorg dat het mogelijk wordt om de adresgegevens van alle journalisten en
alle andere media-actoren die risico lopen, af te schermen in het
Handelsregister en het Kadaster.
6. Behandel met voortvarendheid het wetvoorstel waarin het delen van
persoonsgegevens met het doel te intimideren (doxing) strafbaar wordt
gesteld.
7. Heroverweeg om specifieke wetgeving tegen Strategic Lawsuits Against
Public Participation (SLAPPs) te ontwikkelen.
8. Maak werkgevers en opdrachtgevers bewust van hun
verantwoordelijkheid om hun werknemers en opdrachtnemers te
beschermen tegen agressie en intimidatie.
9. Voer de afspraken over opsporing en vervolging die gemaakt zijn in het
kader van PersVeilig consistent uit.
10. Geef ook hoge prioriteit aan de opsporing en vervolging van agressie en
intimidatie jegens andere media-actoren, onder wie experts en
wetenschappers.
11. Reguleer de verantwoordelijkheden en verplichtingen van
platformbedrijven op Europees en nationaal niveau, waarbij de balans
tussen de vrijheid van meningsuiting en de bescherming tegen agressie
en intimidatie in overeenstemming is met de mensenrechtelijke normen.
Zet in op een zorgplicht voor platformen om strafbare en schadelijke
content tegen te gaan en om transparantie over hun beleid en de
uitvoering daarvan te garanderen.
12. Aan platformbedrijven:
Pagina 3 van 4

Neem verantwoordelijkheid voor het creëren van een veilige online
omgeving waarin mensenrechten het uitgangspunt zijn, door:
a. transparant te zijn over het beleid en de wijze waarop aan deze
verantwoordelijkheid invulling wordt gegeven;
b. strafbare uitlatingen, waaronder bedreigingen van journalisten en
andere media-actoren, van het platform te verwijderen;
c. adresgegevens van journalisten en andere media-actoren, en
andere gevoelige informatie die hen in gevaar brengt, onverwijld
te verwijderen.

Onze referentie
2022-0000563214
Datum
14 oktober 2022

Pagina 4 van 4