Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1064
Vragen van het lid Gesthuizen (SP) aan de ministers van Economische Zaken,
Landbouw en Innovatie, Veiligheid en Justitie en van Financiën over het
bericht dat de Raad van Commissarissen (RvC) van Crucell een persoonlijk
belang heeft bij de overname (ingezonden 18 oktober 2010).
Antwoord van minister Opstelten (Veiligheid en Justitie), mede namens de
minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (ontvangen
14 januari 2011) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2010–2011,
nr. 405.
Vraag 1
Wat is uw reactie op het bericht dat de leden van de Raad van Commissarissen (RvC) van Crucell een persoonlijk belang hebben bij de overname door
Johnson&Johnson, omdat ze sinds 2000 aandelen en opties ontvangen
hebben als deel van hun beloning en de leden van de Raad van Commissarissen daardoor meer dan 4,2 miljoen euro kunnen verdienen aan de
overname?1
Antwoord 1
Ik heb nota genomen van het bericht. Inmiddels heeft Johnson & Johnson
een openbaar bod uitgebracht op de uitstaande aandelen van Crucell. Op
8 februari 2011 zal een buitengewone aandeelhoudersvergadering over het
bod worden gehouden. In de aandeelhouderscirculaire ten behoeve van deze
aandeelhoudersvergadering gaat Crucell onder meer in op de belangen van
bestuurders en commissarissen tijdens de onderhandelingen, die zij als
«appropriate» onder de Nederlandse wetgeving inzake tegenstrijdig belang
beschouwt. Geconcludeerd is dat de belangen van Crucell, haar aandeelhouders, bestuurders en commissarissen parallel lopen. Daarom hebben de
bestuurders en commissarissen deelgenomen aan de discussies en onder

1

ah-tk-20102011-1064
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Financieel Dagblad, 12-10-2010, «Beloning rvc kleurt oordeel bij overname Crucell».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

handelingen over het bod en de besluitvorming daaromtrent.2
Vraag 2
Bent u bekend met de reden dat Crucell op dit punt is afgeweken van
bepaling III.7.1 van de Code Frijns? Wat vindt u van die reden?
Antwoord 2
Uit het jaarverslag van Crucell over boekjaar 2009 volgt dat de commissarissen van Crucell een beloning in aandelen («share grants») ontvangen. Crucell
motiveert deze afwijking van best practice bepaling III.7.1 van de Nederlandse
corporate governance code (hierna: de Code) in haar jaarverslag. Crucell acht
een beloning in aandelen voor commissarissen passend aangezien dit
gangbaar is bij een internationaal opererende biotechnologische onderneming als Crucell. Daarbij wordt Crucell met een dergelijke vorm van beloning
in staat gesteld om gekwalificeerde commissarissen met specifieke kennis
van de biotechnologische industrie en internationale handelspraktijken aan te
trekken, aldus Crucell in haar jaarverslag.
Nederlandse beursvennootschappen zijn verplicht in het jaarverslag
mededeling te doen over de naleving van de principes en best practice
bepalingen van de Code, op basis van het «pas toe of leg uit» beginsel. Dit
houdt in dat ze ofwel de bepalingen dienen toe te passen, ofwel gemotiveerd
dienen uit te leggen waarom een codebepaling niet wordt toegepast. Het is
aan de aandeelhoudersvergadering van de betreffende onderneming om te
bepalen of de gegeven verantwoording over de naleving van de Code,
waaronder de uitleg van een afwijking, voldoende is, en zo niet, welke
consequenties ze hieraan verbindt.
Vraag 3
Bent u van mening dat bepaling III.7.1 eigenlijk altijd nageleefd zou moeten
worden en dat bedrijven daar niet (gemotiveerd) van af moeten wijken? Zo
nee, in welke gevallen vindt u het wenselijk dat commissarissen wel een
variabele beloning krijgen?
Antwoord 3
Ik zie geen aanleiding om het belonen van commissarissen met aandelen te
verbieden. Het is aan bedrijven zelf om, met inachtneming van de wet en de
Code, de afweging te maken op welke wijze zij hun commissarissen willen
belonen. Een vaste beloning kan de onafhankelijkheid van commissarissen
versterken. Een vennootschap kan echter valide redenen hebben om een
variabele beloning aan commissarissen toe te kennen, bijvoorbeeld omdat op
deze wijze hun betrokkenheid bij de onderneming wordt vergroot.
Vraag 4
Hoe is bepaling III.7.1 van de Code Frijns en de vergelijkbare bepaling uit de
Code Tabaksblat de afgelopen jaren nageleefd/toegepast? Kunt u een
overzicht verstrekken van het recent historisch verloop van het aantal
bedrijven waarbij de Raad van Commissarissen wel/niet wordt beloond met

2

http://www.crucell.com/page/downloads/
Crucell_Shareholders_Circular_8_December_2010.pdf, p. 24 e.v: «[...] relationships, agreements or arrangements that certain members of the Crucell Management Board and the
Crucell Supervisory Board have that provide them with interests in the proposed transaction
with the Offeror that may be in addition to or different from the interests of Crucell generally
in the Offer. The members of the Crucell Boards were aware of these relationships,
agreements and arrangements during their respective deliberations on the merits of the
Offer and addressed such interests as appropriate under applicable Dutch law relating to
conflicts of interests.
The Chairman of the Crucell Supervisory Board took due notice of the financial interest of
the members of the Crucell Management Board and the Crucell Supervisory Board in Crucell
and the fact that the members of the Crucell Management Board would at Settlement stay
on as members of the Crucell Management Board. It was concluded that the interests of
Crucell, the Shareholders and the members of the Crucell Management Board and the
Crucell Supervisory Board were aligned. Therefore, the members of the Crucell Boards
participated in the discussions and negotiations regarding the Offer and the decision-making
process in respect thereof.»

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

opties en aandelen, aan de hand van de jaarverslagen van alle beursgenoteerde Nederlandse bedrijven?
Antwoord 4
Over de naleving van de Code wordt gerapporteerd door de Monitoring
Commissie Corporate Governance Code. De Monitoring Commissie maakt
daarbij gebruik van nalevingsonderzoeken van de Rijksuniversiteit Groningen,
op basis van samengevoegde gegevens, onderverdeeld in AEX, AMX, AscX
en lokale vennootschappen. Uit deze nalevingsonderzoeken blijkt dat best
practice bepaling III.7.1 in 2006, 2007 en 2008 door vrijwel alle beursvennootschappen wordt toegepast (in 2006 123 van de 125, in 2007 120 van de 122,
in 2008 104 van de 110).3 In 2009 en 2010 is geen onderzoek verricht naar de
naleving van deze bepaling. In 2009 was de reden dat de Commissie beperkt
rapporteerde en in 2010 dat de Commissie in het bijzonder heeft gekeken
naar bepalingen die de afgelopen vier jaren minder dan 90% zijn toegepast
en naar de nieuwe bepalingen in de Code. Daar valt best practice bepaling
III.7.1 niet onder.
Vraag 5
Welke maatregelen bent u bereid te nemen om te voorkomen dat persoonlijke belangen een onafhankelijk oordeel van de Raad van Commissarissen
onmogelijk maken, bij de overname van Crucell in het bijzonder en ook in het
algemeen?
Antwoord 5
De raad van commissarissen van een naamloze vennootschap dient zich bij
zijn taakvervulling te richten naar het belang van de vennootschap en de
daarmee verbonden onderneming (artikel 2:140 lid 2 van het Burgerlijk
Wetboek). In het wetsvoorstel bestuur en toezicht,4 dat thans aanhangig is bij
de Eerste Kamer, wordt voorgesteld dat een bestuurder of commissaris niet
meewerkt aan de totstandkoming van een besluit van het bestuur respectievelijk de raad van commissarissen als hij daarbij een tegenstrijdig belang
heeft. Of een bestuurder of commissaris een tegenstrijdig belang heeft ten
opzichte van de vennootschap moet worden afgeleid uit de omstandigheden
van het geval. De enkele omstandigheid dat een bestuurder of commissaris
een persoonlijk belang heeft, behoeft niet te leiden tot de kwalificatie van een
tegenstrijdig belang. Daarvan is geen sprake zolang de belangen van de
bestuurder en commissaris parallel lopen met de belangen van de vennootschap. Zo leidt het bezit van aandelen in de vennootschap niet automatisch
tot een tegenstrijdig belang van de bestuurder of commissaris. Indien een
transactie zou leiden tot een stijging van de beurskoers is dat immers zowel
voor de vennootschap als voor de aandeelhouders, inclusief bestuurders en
commissarissen met aandelen, voordelig. In bijvoorbeeld een overnamesituatie, waarin wordt onderhandeld over de toekomst van de vennootschap en
alle daarbij betrokkenen, is alertheid van bestuurders en commissarissen op
een mogelijk tegenstrijdig belang gepast.
In het wetsvoorstel bestuur en toezicht wordt voorts een nadere uitwerking
gegeven aan de gevolgen van een tegenstrijdig belang. Voorgesteld wordt
dat een bestuurder of commissaris met een tegenstrijdig belang niet
deelneemt aan de besluitvorming. Indien een bestuurder of commissaris toch
deelneemt aan de beraadslaging, dan is het besluit daarmee vernietigbaar.
Tegen dit besluit kan worden opgekomen door een ieder die een redelijk
belang heeft bij de nakoming van de bepaling, zoals een minderheidsaandeelhouder.

3

4

De nalevingsonderzoeken van de Rijksuniversiteit Groningen zijn te raadplegen op de
website van de Monitoring Commissie, zie bijvoorbeeld het onderzoek uit 2008
http://www.corpgov.nl/page/downloads/
Dec_2008_Bijlage_A._Tellingen_2007_en_veranderingen_t.o.v._2006.pdf.
Kamerstukken II, 2008–2009, 31763.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3