Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1589
Vragen van de leden Servaes (PvdA) en Klaver (GroenLinks) aan de
minister-president en de minister van Buitenlandse Zaken over de wijziging
van de grondwet in Hongarije (ingezonden 13 maart 2013).
Antwoord van minister Timmermans (Buitenlandse Zaken), mede namens de
minister-president (Algemene Zaken) (ontvangen 14 maart 2013).
Vraag 1
Hoe beoordeelt u de grondwetswijziging in Hongarije waarover gisteren in
het Hongaarse parlement werd gestemd en waardoor onder andere de
bevoegdheden van het Constitutioneel Hof worden beperkt? Wat zijn volgens
u de gevolgen van deze grondwetswijziging voor het functioneren van de
Hongaarse rechtsstaat? Deelt u de zorg dat onder meer de gewenste
speelruimte voor de rechterlijke macht, de media, de oppositie en andere
onafhankelijke critici beperkt wordt en dat daarmee de noodzakelijke «checks
and balances» onder druk staan?1
Antwoord 1
Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik u naar de separate brief over dit
onderwerp die uw Kamer toeging naar aanleiding van het verzoek van het lid
Klaver tijdens de Regeling van Werkzaamheden van 12 maart jl. Zoals in die
brief wordt vermeld, deelt het kabinet de zorgen die vanuit de Raad van
Europa en de Europese Unie zijn overgebracht en heeft het kabinet die
zorgen ook aan Hongarije kenbaar gemaakt.
Vraag 2
Deelt u de inschatting dat de wijziging van de Hongaarse grondwet raakt aan
de Europese waarden die de grondslag vormen van de samenwerking in de
Europese Unie? Zo ja, bent u dan bereid om deze kwestie aan de orde te
stellen tijdens de aankomende Europese Raad van 14–15 maart?
Antwoord 2
Het kabinet deelt de brede internationale zorgen over de amendementen. De
kwestie staat niet formeel geagendeerd voor de Europese Raad, maar zal
naar verwachting wel aan de orde komen. Het is overigens aan de Europese

1

ah-tk-20122013-1589
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

NOS, 11 maart 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Commissie om te bepalen of Hongarije zijn verplichtingen onder de
EU-verdragen heeft geschonden.
Vraag 3
Zouden de zorgelijke ontwikkelingen in Hongarije volgens u onderwerp
moeten zijn van het toekomstige «mechanism to safeguard fundamental
values in Member States», waar de minister van Buitenlandse Zaken samen
met zijn Duitse, Finse en Deense collega’s vorige week in een brief aan de
President van de Europese Commissie Barroso op aandrong?
Antwoord 3
Ja. Een afschrift van deze brief ging uw Kamer toe.
Vraag 4
Op welke wijze stelt u voor dat de Commissie, als hoeder van de Europese
verdragen, een sterkere rol gaat spelen bij het toezicht op ontwikkelingen
zoals die plaatsvinden in Hongarije? Hoe en waar zou deze verantwoordelijkheid precies moeten worden belegd?
Antwoord 4
Het kabinet zal, samen met de andere lidstaten die de brief hebben geschreven en mogelijk ook andere lidstaten die voorstander zijn van de totstandkoming van een dergelijk mechanisme, in overleg treden met de Europese
Commissie en de lidstaten van de EU om deze aspecten verder uit te werken.
Vraag 5
Hoe beoordeelt u de aanbevelingen en suggesties voor beter toezicht op
democratische en rechtstatelijke ontwikkelingen in Europees verband die
worden gedaan in het rapport «Safeguarding democracy inside the EU.
Brussels and the future of liberal order»(Transatlantic Academy, 2012–2013,
no. 3)? Wat vindt u van het voorstel in dit rapport om, in plaats van de
Europese Commissie te belasten met een monitoringtaak, deze bevoegdheid
te beleggen bij een separate «Kopenhagen Commissie»?
Antwoord 5
Zoals in de brief aangegeven zijn de vier ondertekenaars voorstander van een
sterkere rol van de Europese Commissie in dezen.
Vraag 6
Ziet u, gezien het feit dat deze nieuwe mechanismen voor monitoring van de
rechtstaat binnen de EU nog vorm moeten krijgen, een rol weggelegd voor
de Raad van Europa aangaande de zorgelijke ontwikkelingen in Hongarije? Is
het mogelijk dat de Europese Raad van eind deze week een verzoek doet aan
de Raad van Europa om zich te buigen over de situatie in Hongarije?
Antwoord 6
De Raad van Europa (RvE) heeft zijn eigen verantwoordelijkheden naast die
van de Europese Unie en zal die naar het oordeel van het kabinet ook zonder
aansporing van de Europese Raad nemen. De RvE heeft, zowel in politieke zin
door de SG van de RvE als in juridisch adviserende zin door de Europese
Commissie Democracy through Law (ook wel Venetië Commissie), al
waardevol werk verricht rondom eerdere internationale zorgen over
Hongaarse wetgevingsprocessen. De Secretaris-Generaal van de Raad van
Europa, Thorbjørn Jagland, heeft 8 maart jl. de Venetië Commissie gevraagd
de amendementen grondig te onderzoeken.
Vraag 7
Welke andere mogelijkheden zijn er om ontwikkelingen, zoals die plaatsvonden in Hongarije, in Europees verband aan de orde te stellen?
Antwoord 7
Naar het oordeel van het kabinet zijn de Europese Unie en de Raad van
Europa de meest aangewezen fora om dit soort ontwikkelingen te bespreken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Vraag 8
Kunt u deze vragen beantwoorden voor aanvang van het plenaire debat ter
voorbereiding op de Europese Raad van 14–15 maart?
Antwoord 8
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3