Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2199
Vragen van het lid Van Raak (SP) aan de staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties over problemen met het opnemen van de
vingerafdruk in het paspoort (ingezonden 26 maart 2010)
Antwoord van staatssecretaris Bijleveld-Schouten (Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties) (ontvangen 12 april 2010)
Vraag 1
Wat is uw reactie op de bevindingen van een aantal deskundigen over
problemen met de opname en opslag van de vingerafdrukken voor het
paspoort?1
Antwoord 1
Ik heb van de uitzending kennis genomen. Voor mijn reactie verwijs ik naar
de antwoorden op de hierna volgende vragen.
Vraag 2
Is het waar dat van twee tot drie procent van de mensen de vingerafdruk niet
foutloos kan worden afgenomen, en dat zij dus een «vingerafdrukloos»
paspoort hebben? Hoe vaak is dit voorgekomen sinds de vingerafdruk
verplicht is opgenomen in het paspoort? Wat zijn de gevolgen voor deze
mensen? Kunnen zij toch overal op de wereld reizen? Zijn er al gevallen
bekend van problemen bij de douane, als gevolg van het ontbreken van de
vingerafdruk?
Antwoord 2
Sinds 21 september 2009 zijn er in totaal 17.8242 Nederlandse reisdocumenten uitgegeven waarin geen vingerafdrukken zijn opgenomen (dat is 1,1% van
het totaal aantal uitgegeven reisdocumenten. In totaal zijn in die periode bijna
1,6 miljoen reisdocumenten uitgegeven). De oorzaak hiervan is dat het om
fysieke redenen niet mogelijk was vingerafdrukken op te nemen. Ik memoreer
dat de Europese Verordening3 regelt dat, indien het om fysieke redenen niet
mogelijk is vingerafdrukken op te nemen, het ook is toegestaan reisdocumenten te verstrekken zonder vingerafdrukken. In de gevallen dat de fysieke
1
2
3

ah-tk-20092010-2199
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Radio 1 «Dit is de dag», 22 maart 2010.
Peildatum 26 maart 2010.
Europese Verordening EG nr 2444/2009 van het Europese Parlement en de Raad van 28 mei
2009.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

onmogelijkheid tijdelijk is, dient een reisdocument te worden verstrekt met
een geldigheidsduur van maximaal 12 maanden. Sinds 21 september 2009
zijn er slechts 70 Nederlandse reisdocumenten zonder vingerafdrukken
uitgegeven vanwege een dergelijke tijdelijke beperking.
Vraag 3
Bent u bereid de Europese Commissie nogmaals te wijzen op de problemen
bij het opnemen van de vingerafdrukken – vooral als het gaat om ouderen –
en aan te dringen op aanpassing van de Europese verordening als het gaat
om een uitzonderingsbepaling voor ouderen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Ik heb in mijn brief van 17 maart 2010 (TK 2009–2010, 25 764 nr 42) reeds
aangegeven twee maal in EU-verband de problemen met het opnemen van
vingerafdrukken bij ouderen aan de orde te hebben gesteld. De laatste keer
dat ik dit aan de orde heb laten stellen is op 8 oktober 2009 geweest. Ik heb
er geen enkel bezwaar tegen om dit opnieuw te doen, al verwacht ik dat dit
niet tot een positief resultaat zal leiden aangezien noch de Europese
Commissie, noch de andere lidstaten van mening zijn dat de problemen bij
het opnemen van vingerafdrukken bij ouderen tot een aanpassing van de
Verordening zouden moeten leiden.
Vraag 4
Hoe staat het met de kwaliteit van de afgenomen vingerafdrukken? Is het
waar dat deze in sommige gevallen laag is? Worden hierdoor fouten
gemaakt? Zo ja, hoe vaak komt dit voor? Wat zijn de mogelijke gevolgen voor
de betrokkenen?
Antwoord 4
De kwaliteit van de vingerafdrukken wordt, conform de specificaties van de
Europese Commissie, bepaald aan de hand van de ISO-standaard 19794–4.
De kwaliteit kan per persoon vanzelfsprekend verschillen, immers elke
vingerafdruk is anders. De apparatuur die gebruikt wordt voor het opnemen
van de vingerafdrukken voor de Nederlandse reisdocumenten wordt ook in
andere landen voor dat doel gebruikt, bijvoorbeeld in Duitsland, Oostenrijk,
Polen, Griekenland, Estland.
Voor alle duidelijkheid, de Europese Verordening leidt er toe dat altijd
vingerafdrukken moeten worden opgenomen, tenzij er sprake is van een
fysieke beperking (zie het antwoord op vraag 2). Ook vingerafdrukken van een
slechte kwaliteit moeten dus worden opgenomen en opgeslagen in de chip
van het reisdocument. Ik heb u in mijn brief van 17 september 2009 (TK
2009–2010, 31 324 nr 23) gemeld dat de Europese Commissie dit standpunt
inneemt en dat ik er niet gelukkig mee ben.
Overigens merk ik op dat in de radio uitzending «Dit is de dag» van 22 maart
2010 ten onrechte de indruk wordt gewekt dat een burger geen inzage zou
kunnen krijgen in de opgeslagen vingerafdrukken. De burger heeft dat
inzagerecht vanzelfsprekend wel. De burger kan of bij de uitgifte van het
document of daarna in de gemeente waar het reisdocument is aangevraagd
vragen om de vingerafdrukken uit te lezen die in de chip van het reisdocument zijn opgeslagen. De twee in de chip opgenomen vingerafdrukken
worden dan op een scherm getoond. Tevens kan de burger bij de gemeente
waar hij zijn reisdocument heeft aangevraagd vragen om een afschrift van de
gegevens die zijn opgeslagen in de decentrale reisdocumentenadministratie.
In dat geval wordt een print gemaakt van die gegevens, inclusief de vier
opgenomen vingerafdrukken. Ik heb in mijn brief van 17 september 2009 (TK
2009–2010, 31 324 nr 23) ook nadrukkelijk het recht op inzage in de reisdocumentenadministratie gemeld.
Vraag 5 en 6
Hoe veilig is de apparatuur, die wordt gebruikt door gemeenten om de
vingerafdruk op te nemen? Is deze apparatuur te kraken, zoals deskundigen
aangeven en is dit al eens gebeurd?
Hoe is de beveiliging van de apparatuur geregeld? Heeft de mate van
beveiliging invloed op de kwaliteit van de vingerafdruk? Zo ja, waar wordt de
nadruk door gemeenten gelegd; op kwaliteit of op veiligheid? Wordt deze

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2

afweging per gemeente gemaakt, of zijn hiervoor door u richtlijnen
opgesteld?
Antwoord 5 en 6
De uitgevende instanties van de Nederlandse reisdocumenten gebruiken voor
het opnemen en verifiëren van de vingerafdrukken het aanvraagstation. Het
vingerafdrukopname-apparaat is een onderdeel van het aanvraagstation. Het
aanvraagstation is beveiligd. Zo worden de programmatuur van het
aanvraagstation en alle gegevens die met het aanvraagstation worden
opgenomen, versleuteld met zogenaamde harde schijf versleuteling. De
opgenomen vingerafdrukken worden na opname nog aanvullend versleuteld.
De vingerafdrukken zijn dus dubbel versleuteld, individueel en door de harde
schijf versleuteling. Het aanvraagstation verstuurt de gedigitaliseerde
gegevens voor de aanvraag (foto, handtekening en vingerafdrukken)
versleuteld naar het decentrale Reisdocumenten Aanvraag- en Archiefstation
(RAAS). Mij is geen beveiligingsincident met het aanvraagstation bekend.
Voor alle duidelijkheid: de uitgevende instanties van de Nederlandse
reisdocumenten kunnen zelf geen programmatuur op het aanvraagstation
zetten.
Vraag 7
Is het waar dat bij één procent van de mensen de vingerafdrukgegevens in
het paspoort niet kloppen en zij het gemeentehuis dus verlaten met een
onbruikbaar paspoort? Wat gaat u doen om dit probleem op te lossen?
Antwoord 7
Ik kan deze cijfers niet bevestigen. Zoals ik heb aangegeven in mijn brief van
17 september 2009 (TK 2009–2010, 31 324 nr 23) worden de vingerafdrukken
tijdens de aanvraag tegen elkaar geverifieerd. Alleen als dat lukt worden de
betreffende vingerafdrukken geselecteerd voor opslag.
Vraag 8
Is het waar dat bij de uitgifte van het nieuwe paspoort de vingerafdruk niet
gecontroleerd wordt? Zo ja, waarom niet? Hoe wordt dan vastgesteld dat
degene die het paspoort op komt halen ook werkelijk de eigenaar van het
paspoort is?
Vraag 9
Deelt u de mening dat de vingerafdruk in het paspoort bij verstrekking wel
gecontroleerd dient te worden, om zo te voorkomen dat iemand met een
foutieve vingerafdruk het gemeentehuis verlaat? Bent u bereid dit verplicht te
stellen voor gemeenten? Zo nee, waarom niet?
Antwoorden 8 en 9
Ik heb de Tweede Kamer in mijn brief van 17 september 2009 geïnformeerd
over de wijze waarop wordt omgegaan met de verificatie van de vingerafdrukken bij zowel het aanvragen als bij de uitgifte van de Nederlandse
reisdocumenten. Zoals aangegeven in de brief en hiervoor in het antwoord
op vraag 4 leidt de Europese Verordening ertoe dat ook vingerafdrukken van
slechte kwaliteit moeten worden opgenomen. Dat is ook de reden waarom in
artikel 4, derde lid, van de Europese Verordening is bepaald dat een negatief
resultaat van de vergelijking van vingerafdrukken op zichzelf geen afbreuk
doet aan de geldigheid van het paspoort of reisdocument voor overschrijding
van de buitengrenzen. Zoals al aangegeven in het antwoord op vraag 7
worden tijdens het aanvraagproces de vingerafdrukken tegen elkaar
geverifieerd. Om die controle te kunnen uitvoeren worden van één vinger
minimaal twee opnames van de vingerafdrukken gemaakt. In het licht van het
voorgaande ben ik van mening dat de huidige regeling, waarbij verificatie
van de in het reisdocument opgenomen vingerafdrukken bij uitreiking alleen
plaatsvindt in geval van twijfel aan de identiteit van betrokkene, geen
herziening behoeft.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3

Vraag 10
Waren al bovenstaande problemen bij u bekend toen u uw brief aan de
Kamer verzond over de huidige stand van zaken bij de opname van een
vingerafdruk in het paspoort?4 Zo ja, waarom heeft u de Kamer hierover niet
geïnformeerd? Zo nee, ziet u aanleiding om uw conclusies te herzien?
Antwoord 10
Zie het antwoord op de eerdere vragen.
Vraag 11
Bent u bereid de hele procedure van het aanvragen van een paspoort en het
opnemen van een vingerafdruk tot de opslag en uitgifte hiervan te laten
onderzoeken door een onafhankelijke derde? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 11
In mijn brief van 17 maart 2010 (TK 2009–2010, 25 764 nr 42) heb ik reeds
aangegeven welke acties ik wil ondernemen, onder meer om het opnameproces van de vingerafdrukken bij ouderen makkelijker te laten verlopen.
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen ter zake van het lid Van
Raak (SP), ingezonden 16 maart 2010 (vraagnummer 2010Z04738) en van het
lid Teeven (VVD), ingezonden 19 maart 2010 (vraagnummer 2010Z04997).

4

Kamerstuk 25764, nr. 42.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

4