Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

31 511

Beleidsdoorlichting Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap

Nr. 22

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 september 2016
Met de motie Harbers c.s. (Kamerstuk 34 000, nr. 36) is verzocht uw Kamer
voorafgaand aan de start van een beleidsdoorlichting te informeren over
de opzet en de vraagstelling en uw Kamer de mogelijkheid te geven
hierop invloed uit te oefenen. De Minister van Financiën heeft u geïnformeerd over de uitwerking hiervan (Kamerstuk 34 000, nr. 59). In deze brief
informeer ik u over de opzet en vraagstelling van de beleidsdoorlichting
van artikel 12 (tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten). Deze
beleidsdoorlichting staat gepland voor 2017.
Beleid en doelstelling van artikel 12
Beleidsartikel 12 betreft de tegemoetkoming onderwijsbijdrage en
schoolkosten. Deze tegemoetkoming zorgt ervoor dat leerlingen in het
voortgezet onderwijs en in het voortgezet algemeen volwassenen
onderwijs (vo en vavo) en studenten aan een lerarenopleiding de
financiële mogelijkheden hebben om onderwijs te volgen. De Minister is
verantwoordelijk voor de toegankelijkheid van het onderwijs in Nederland.
De Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten (hierna:
WTOS) kent in de huidige vorm een tegemoetkoming voor drie doelgroepen, namelijk een tegemoetkoming voor leerlingen van achttien jaar
en ouder in het vo en vavo, voor studenten aan lerarenopleidingen, en
voor leerlingen in deeltijd vo 18+ en vavo.
Afbakening van de beleidsdoorlichting
In de doorlichting voor het jaar 2017 zullen de regelingen voor de hiervoor
genoemde doelgroepen worden meegenomen. De budgettaire omvang
van het begrotingsartikel 12 in 2016 bestaat voor circa € 88 miljoen aan

kst-31511-22
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 31 511, nr. 22

1

uitgaven en € 3 miljoen aan ontvangsten. De doorlichting betreft dit totale
budget van het artikel.1
De doorlichting zal betrekking hebben op de periode 2009–2016. De laatste
beleidsdoorlichting van de WTOS heeft in 2008 plaatsvonden. Met de
geplande doorlichting wordt hierop aangesloten.
Onderzoeksopzet
In de beleidsdoorlichting zullen de volgende hoofdvragen aan de orde
komen:
− Draagt het beleid bij aan het doel van het beleidsartikel, namelijk het
zorgen voor financiële mogelijkheden om onderwijs mogelijk te maken
(doeltreffendheid)?
− Wordt dit doel op efficiënte wijze behaald (doelmatigheid)?
Het uitgangspunt van de opzet van de beleidsdoorlichting is de Regeling
Periodiek Evaluatieonderzoek (RPE). Hierbij zullen de in artikel 3, tweede
lid, van de RPE genoemde verplichte onderdelen aan de orde komen.
Onderzoeksmethode en onderliggende evaluaties
De beleidsdoorlichting vormt een syntheseonderzoek gebaseerd op
evaluaties en onderzoeken die sinds de vorige beleidsdoorlichting zijn
uitgevoerd. Sinds de beleidsdoorlichting van de WTOS in 2008 is een
aantal onderzoeken en evaluaties uitgevoerd die betrekking hadden op
(onderdelen) van de WTOS, zoals de Evaluatie tegemoetkoming lerarenopleiding (februari 2014) en de schoolkostenmonitor vo en mbo (2013 en
2016).
In aanvulling daarop staat in de rijksbegroting voor het jaar 2016 een
onderzoek naar de werking van de WTOS gepland («ander onderzoek
doeltreffendheid en doelmatigheid»). Nu in 2014 reeds een evaluatie heeft
plaatsgevonden van de tegemoetkoming leraren, zal het in 2016 geplande
onderzoek betrekking hebben op de overige onderdelen in de WTOS. Dit
onderzoek wordt in 2016 uitgevoerd. Een rapport zal naar verwachting
voor het einde van 2016 worden opgeleverd.
Beleidsopties bij 20% minder middelen
Zoals vereist op grond van artikel 3, tweede lid onder g, van de RPE, en
zoals verzocht door uw Kamer, zal in de doorlichting aandacht worden
besteed aan de 20%-besparingsvariant. De besparingsvariant zal in de
doorlichting worden toegepast op budgettaire uitgaven van het hele
artikel – die in 2016 zijn begroot op circa € 88 miljoen.2
Aanpak en tijdpad
De beleidsdoorlichting wordt uitgevoerd door een onafhankelijk onderzoeksbureau. De inkoopprocedure zal in de komende maanden worden
gestart.
Om de onafhankelijkheid en kwaliteit van de doorlichting extra te borgen
zal daarnaast een onafhankelijke deskundige worden gevraagd om een
oordeel te geven over de kwaliteit van de doorlichting.
Met uitzondering van € 0,5 miljoen dat nog betrekking heeft op het reeds vervallen hoofdstuk 3
van de WTOS.
2
Met uitzondering van het deel dat nog betrekking heeft op het reeds vervallen hoofdstuk 3 van
de WTOS (€ 0,5 miljoen).
1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 31 511, nr. 22

2

De beleidsdoorlichting staat gepland voor 2017. Ik streef ernaar de
geplande beleidsdoorlichting voor het einde van 2017 te versturen aan de
Tweede Kamer.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
M. Bussemaker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 31 511, nr. 22

3