Demissionair minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties H. de Jonge
Postbus 20011
2500 EA DEN HAAG
Per

Postbus 16001
3500 DA Utrecht
Bezoekadres:
Kleinesingel 1-3
3572 CG Utrecht

info@mensenrechten.nl
www.mensenrechten.nl

Onderwerp

Uw brief van

Datum

Evaluatie AWGB

--

24 October 2023

Uw kenmerk

Ons kenmerk

--

2023/098/VZ/DL

Geachte demissionair minister De Jonge,
Met genoegen zend ik u hierbij namens het College voor de Rechten van de Mens
de Evaluatie gelijkebehandelingswetgeving 2017-2022, getiteld “
Toekomstbestendige gelijke behandeling?”
Op 18 januari 2023 ontving u de Evaluatie van de Wet CRM (Wetsevaluatie Tien
jaar College voor de Rechten van de Mens). In het verleden werden de evaluatie
van de Wet CRM en die van de wetgeving gelijke behandeling gelijktijdig
gerapporteerd, maar het College heeft er in 2022 voor gekozen ditmaal
afzonderlijke evaluaties op te stellen. Uit Kamerstukken heb ik begrepen dat u
voornemens bent beide evaluaties gezamenlijk naar de Kamer toe te sturen.
Kort nadat de Evaluatie van de Wet CRM was aangeboden is er op 20 januari
2023 een melding maatschappelijke misstand betreffende het College voor de
Rechten van de Mens bij het ministerie van Justitie en Veiligheid ingediend. Die
melding is momenteel nog onderwerp van onderzoek voor de Commissie
Sorgdrager. In verband met de melding is de (wettelijk vastgelegde, 5-jaarlijkse)
zbo-evaluatie van het CRM stilgelegd. Geconstateerd kan worden dat de inhoud
van de Evaluatie van de Wet CRM in scherp contrast staat met het beeld van de
bestuurlijke gang van zaken zoals dat uit de melding naar voren lijkt te komen. Het
ligt in de rede dat die omstandigheid alleen al indringende vragen aangaande de
governance-structuur van het College voor de Rechten van de Mens kan
oproepen. Gezien het hiervoor aangeduide lopende onderzoek volsta ik in dit
verband met deze opmerking.
Het College constateert in de Evaluatie van de wetgeving gelijke behandeling dat
de Nederlandse lappendeken van gelijkebehandelingswetten en -bepalingen in de
afgelopen jaren, als gevolg van het opnemen van bepalingen in de Wazo en de
Wet flexibele arbeid, nog weer groter is geworden. De reeds bestaande
onoverzichtelijkheid voor burgers is daardoor niet afgenomen.
Pagina 1 van 2

Vanuit het perspectief van de eigen oordelenpraktijk ziet het College, behalve op
het punt van de uitbreiding van de territoriale reikwijdte van de
gelijkebehandelingswetten naar Caribisch Nederland, geen dringende aanleiding
om grote systeemaanpassingen te bepleiten. Wel doet het College de aanbeveling
om ten behoeve van duidelijkheid voor de burger en met het oog op een
versteviging van de rechtsbescherming tegen discriminatie, om een aantal
aanpassingen in de gelijkebehandelingswetgeving (opnieuw) te overwegen. De
volgende aanpassingen zouden volgens het College kunnen bijdragen aan een
toekomstbestendige gelijkebehandelingsnorm:
▪

▪
▪
▪

▪

Het bijeenbrengen van de verschillende gelijkebehandelingswetten in één
integratiewet, met oog voor de gedifferentieerde benadering ten aanzien
van de toelaatbaarheid van direct onderscheid, omdat die per
discriminatiegrond kan verschillen;
Verduidelijking van discriminatiegrond ‘ras’ via een toelichtende bepaling in
de Awgb;
Verbreding van de betekenis van de discriminatiegrond ‘burgerlijke staat’;
Uitbreiding van toepassingsbereik van de Awgb en de Wgbh/cz richting
eenzijdig overheidshandelen, met aandacht voor de consequenties die dit
dan zou moeten hebben voor het huidige ‘gesloten systeem’ van beide
wetten;
Het verkennen van de toegevoegde waarde van enkele extra
discriminatiegronden in de Awgb, waaronder de grond ‘sociale status’.

Uiteraard is het College voor de Rechten van de Mens gaarne bereid vragen over
de evaluatie te beantwoorden.

Met vriendelijke groet,

Jos Silvis
Interim voorzitter

Bijlage: Evaluatie gelijkebehandelingswetgeving 2017-2022

Pagina 2 van 2