Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1290
Vragen van het lid Bushoff (PvdA) aan de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over het mijden van (mond)zorg als gevolg van gebrekkige
financiële middelen (ingezonden 28 november 2022).
Antwoord van Minister Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 17 januari 2023). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2022–2023, nr. 1059.
Vraag 1
Bent u bekend met de signalen dat steeds meer mensen kiezen voor het
mijden van (mond)zorg als gevolg van te weinig financiële middelen en
specifiek het niet afsluiten van een aanvullende tandartsverzekering en het
niet laten behandelen van tandproblemen?1, 2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de opvatting dat het onwenselijk is dat mensen door gebrek aan
financiële middelen zorg mijden of noodgedwongen gokken met hun
mondgezondheid, in plaats van zorg te krijgen wanneer dat nodig is? Zo ja,
welke stappen gaat u zetten om (mond)zorgmijding te voorkomen? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 2
Ja, ik deel die opvatting. Ik vind het van groot belang dat iedereen in
Nederland toegang heeft tot goede mondzorg. Helaas kan het voorkomen dat
mensen in een situatie verkeren dat dit niet het geval is. Vanwege de
beperkte beschikbaarheid van betrouwbare data is het moeilijk om een
precieze uitspraak te doen over de hoeveelheid mensen in Nederland die
puur vanwege financiën mondzorg mijden. De verschillende bronnen geven
geen eenduidig beeld.
1

AD, 25 november 2022, «Meer tanden getrokken: tandarts ziet nu al gevolgen van geldgebrek,
ook veel vragen over zorgverzekering» (https://www.ad.nl/gezond/meer-tanden-getrokkentandarts-ziet-nu-al-gevolgen-van-geldgebrek-ook-veel-vragen-over-zorgverzekering~aa9f7df0/
?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F).
2
Trouw, 23 november 2022, «Meer dan de helft van de armeren niet naar de tandarts»
(https://www.trouw.nl/a-b6c36980).

ah-tk-20222023-1290
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

De rijksoverheid (de Ministeries VWS en SZW), gemeenten (VNG), zorgverzekeraars (ZN) en de mondzorgverleners (Mondzorgalliantie) hebben afgesproken om gezamenlijk
1. een probleemanalyse uit te voeren
2. mogelijke oplossingen te verkennen.
De probleemanalyse wordt uitgevoerd door de ACTA in opdracht van het
Ministerie van VWS in samenwerking met Radboud UMC en de HvA. In dit
onderzoek wordt onderzocht wanneer gesproken kan worden van «ongewenste mijding van mondzorg», hoeveel volwassenen de mondzorg mijden
om financiële redenen en welke deelgroepen te onderscheiden zijn. Ik
verwacht de uitkomsten van dit onderzoek in het voorjaar van 2023.
Vraag 3
Bent u – nu minder mensen in staat zijn een aanvullende tandverzekering af
te sluiten en mondzorg niet in het basispakket zit – bereid de regels voor
bijzondere bijstand op te rekken zodat ook reguliere mondzorgkosten vergoed
kunnen worden uit de bijzondere bijstand voor mensen met weinig geld? Zo
nee, waarom niet en wat zijn concrete acute andere maatregelen die u treft
om het toenemende mijden van mondzorg tegen te gaan?3
Antwoord 3
Nee, daar ben ik niet toe bereid. Bijzondere bijstand is bedoeld voor
bijzondere noodzakelijke kosten die niet via andere regelingen vergoed
worden. Het is onwenselijk om vanuit de bijzondere bijstand structureel
reguliere mondzorgkosten te vergoeden. Gemeentelijke regelingen kunnen
wel een instrument zijn voor de bovengenoemde partijen om gezamenlijk bij
te dragen aan het verminderen van de mijding van mondzorg om financiële
redenen. U kunt dan denken aan de gemeentepolis of lokale maatwerkbudgetten. In mijn brief van 10 november 20224 heb ik aangegeven deze
maatregelen te verkennen.
Evenals een Richtlijn minimaal noodzakelijke mondzorg financieel kwetsbaren
en een onderzoek naar de financiële ruimte voor tandartskosten voor mensen
met schuldenproblematiek en te nemen maatregelen.
Vraag 4
Indien u bereid bent de regels voor de bijzondere bijstand op te rekken, bent
u dan tevens bereid daarvoor extra financiële middelen beschikbaar te stellen
voor gemeenten ten behoeve van bijzondere bijstand om mensen met weinig
financiële middelen te helpen bij reguliere mondzorgkosten? Bent u in dat
geval ook bereid om in samenwerking met de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten (VNG) grootschalige campagnes op te zetten om mensen te
informeren dat via de bijzondere bijstand mondzorgkosten worden vergoed?
Zo ja, hoeveel en op welke termijn?
Antwoord 4
In mijn antwoord op vraag 3 heb ik aangegeven dat een aantal maatregelen
reeds wordt verkend door de genoemde partijen, waaronder de eventuele
inzet van gemeentelijke regelingen als instrument om in samen te werken. Dit
aantal is niet uitputtend, maar een startpunt. Er zal niet één maatregel zijn die
alle problemen op zal lossen. Een eerste stap is een nadere analyse van het
onderliggende probleem. Het gaat daarbij niet alleen om de omvang van het
probleem, maar ook om zicht op de te onderscheiden deelgroepen en de
samenhang met andere redenen voor het mijden van mondzorg, zoals angst.
Vraag 5
Hoe beoordeelt u, in het licht van uw brief waarin wordt gesteld dat het zeer
lastig blijkt om op basis van gegevens die nu beschikbaar zijn bij het CBS en
verzekeraars zicht te krijgen op de grootte van de problematiek rond
ongewenste mondzorg mijding, de nieuwe cijfers van het Centraal Bureau

3

AD, 25 november 2022, «Meer tanden getrokken: tandarts ziet nu al gevolgen van geldgebrek,
ook veel vragen over zorgverzekering» (https://www.ad.nl/gezond/meer-tanden-getrokkentandarts-ziet-nu-al-gevolgen-van-geldgebrek-ook-veel-vragen-over-zorgverzekering~aa9f7df0/
?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F).
4
Kamerstuk 35 882, nr. 14

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

voor de Statistiek (CBS) over mondgezondheid? Geven deze cijfers niet al
voldoende weer dat de problematiek heel serieus is? Zo nee, waarom niet?5, 6
Antwoord 5
Ik deel de veronderstelling dat het verkrijgen van zicht op de grootte van de
problematiek ingewikkeld is. Het komen tot een definitie van ongewenste
mijding van mondzorg en het verkrijgen van de benodigde data is ingewikkeld. Tegelijkertijd is het noodzakelijk om hier meer zicht op te krijgen voor
het uitwerken van de te nemen maatregelen. Het gaat daarbij met name ook
om de vragen: wanneer spreken we van ongewenste mijding van mondzorg?
Welke deelgroepen kunnen worden onderscheiden? Welke zorg dient
minimaal geregeld te worden? Welke redenen spelen nog meer een rol?
Zonder dit inzicht zouden te nemen maatregelen mogelijk hun doel voorbijschieten.
Vraag 6
Bent u bereid om verder te onderzoeken of mondzorg in het basispakket
besparing op andere medische kosten kan opleveren en wat de omvang van
deze besparing is? Zo, ja op welke termijn verwacht u de Kamer hierover te
informeren? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Nee, ik ben hiertoe niet bereid. Het is niet mogelijk om op basis van een
theoretisch onderzoek vast te stellen welke effecten het onderbrengen van
alle mondzorg in het basispakket (inclusief het eigen risico) heeft op het
mijden van mondzorg om financiële redenen (gezien alle onzekere variabelen
zoals samenhang met andere redenen), en vervolgens vast te stellen welke
medische kosten worden bespaard gegeven de samenhang die de mondgezondheid kent met bepaalde aandoeningen.

5

Centraal Bureau voor de Statistiek, 24 november 2022, «Met lager inkomen slechtere mondgezondheid en minder naar tandarts» (https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2022/47/met-lagerinkomen-slechtere-mondgezondheid-en-minder-naar-tandarts).
6
Kamerstuk 35 882, nr. 14.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3