Uw bijdrage aan
de schoolkosten
INFORMATIE VOOR DE OUDERGELEDING IN DE
MEDEZEGGENSCHAPSRAAD. WAAROVER HEBT U IETS TE
ZEGGEN EN WAAROVER NIET?

Vereniging voor Openbaar Onderwijs (VOO)
Landelijke Oudervereniging voor Bijzonder Onderwijs
op algemene grondslag (LOBO)
Nederlandse Katholieke vereniging van Ouders (NKO)
Vereniging OUDERS & COO
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap


Inhoudsopgave
Wet medezeggenschap op scholen		3
Vrijwillige ouderbijdrage			

4

Instemmingsrecht				

5

Discussie over kosten voor ouders		

8

Vrijwillige ouderbijdrage			

8

Gratis schoolboeken en de ouderbijdrage

9

Gratis lesmateriaal				12
Laptop					15
Praktijkvoorbeelden			15
Borgsom op leermiddelen			16
Informatievoorziening			17

Uw bijdrage aan
de schoolkosten
INFORMATIE VOOR DE OUDERGELEDING
IN DE MEDEZEGGENSCHAPSRAAD.
WAAROVER HEBT U IETS TE ZEGGEN
EN WAAROVER NIET?
Als vertegenwoordiger van de ouders in de medezeggenschapsraad (MR) bent
u een belangrijke gesprekspartner voor het schoolbestuur. Zeker als het gaat
om de hoogte van de ouderbijdrage. U heeft namelijk instemmingsrecht ten
aanzien van de hoogte én de bestemming van de ouderbijdrage en het beleid
dat de school voert om de schoolkosten voor ouders beheersbaar te houden.
Het is dus belangrijk dat u daar ieder jaar met het schoolbestuur een goede
discussie over voert en de ouders die u vertegenwoordigt op een heldere manier
informeert over het gevoerde overleg. Deze brochure biedt u een helpende
hand voor het voeren van dit overleg.

Meer weten?				19

Wet medezeggenschap op scholen
Sinds 1 januari 2007 is de Wet medezeggenschap op scholen (Wms) van kracht. Deze wet
regelt de medezeggenschap in het basis-, het (voortgezet) speciaal en het voortgezet
onderwijs. Als gevolg van onder andere de lumpsumfinanciering in het primair en het
voortgezet onderwijs voeren schoolbesturen eigen beleid. Schoolbesturen moeten
hierover verantwoording afleggen. Aan de Inspectie van het Onderwijs, maar ook aan
u. Uitgangspunt van de Wms is dat u een gelijkwaardige gesprekspartner bent voor
het schoolbestuur. De wet geeft u daarvoor bevoegdheden zoals instemmingsrecht,
adviesrecht en informatierecht.




Vrijwillige ouderbijdrage
Scholen krijgen van het ministerie geen geld voor extra activiteiten, zoals een excursie,
een sportdag of de kerstviering. De school kan hiervoor via de ouderbijdrage aan ouders
geld vragen.
De ouderbijdrage heeft in het voortgezet onderwijs verschillende namen. Bijvoorbeeld:
‘leerlingbijdrage’, ‘schoolfondsbijdrage’, ‘ouderbijdrage’ of ‘bijdrage voor een specifiek
doel’. In alle gevallen is er voor ouders sprake van de mogelijkheid om een keuze te
maken waarvóór zij willen betalen en óf zij willen betalen. Daarom wordt in de praktijk
dikwijls gesproken over vrijwillige ouderbijdrage. In de communicatie tussen scholen en
ouders ontbreekt nog wel eens de verwijzing naar deze vrijwilligheid. Ouders realiseren
zich hierdoor onvoldoende dat zij een keuze hebben om zich geheel of gedeeltelijk aan
de vrijwillige ouderbijdrage te verbinden of niet.
In artikel 27, tweede lid van de Wet op het voortgezet onderwijs staat op welke manier
het schoolbestuur de ouderbijdrage moet regelen (zie kader op pagina 5). In dit artikel is
sprake van een aantal randvoorwaarden:
• het gaat om een schriftelijke overeenkomst per schooljaar;
• de toelating tot de school is niet afhankelijk van het ondertekenen van de
overeenkomst;
• er wordt gemeld dat het aangaan van de overeenkomst vrijwillig is;
• na ondertekening zijn de ouders wel verplicht om de ouderbijdrage te betalen;
• gemeld wordt dat ouders kunnen kiezen om de overeenkomst slechts voor bepaalde
voorzieningen aan te gaan;
• de voorzieningen zijn daartoe gespecificeerd;
• er wordt melding gemaakt van een reductie- en kwijtscheldingsregeling en de inhoud
van die regeling is opgenomen in de overeenkomst.
Nog niet alle scholen handelen geheel conform artikel 27, tweede lid van de WVO: de
scholen bieden bijvoorbeeld niet altijd een volledige en correcte overeenkomst aan
ouders aan. U kunt nagaan of uw school hierin correct handelt en als dit niet het geval is,
de school hierop wijzen.



Artikel 27, tweede lid van de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO):
De toelating wordt niet afhankelijk gesteld van een andere dan een
bij of krachtens de wet geregelde bijdrage. Overeenkomsten waarbij
ouders worden verplicht tot het betalen van een geldelijke bijdrage zijn
nietig, behoudens voorzover zij na de toelating van de leerling tot de
school schriftelijk zijn aangegaan en in het desbetreffende schriftelijk
stuk aan de ouders kenbaar is gemaakt dat het een vrijwillige bijdrage
betreft waarvoor de overeenkomst niet behoeft te worden aangegaan,
doch waarvoor geldt dat na de ondertekening wel een verplichting
tot betaling van de overeengekomen bijdrage staat. Zodanige
overeenkomsten zijn evenzeer nietig, indien deze niet hebben voorzien
in de vermelding dat de ouders de mogelijkheid hebben er voor te kiezen
om de overeenkomst slechts voor bepaalde voorzieningen aan te gaan
en ten behoeve daarvan niet een specificatie voor de te onderscheiden
voorzieningen in de overeenkomst is opgenomen. Zodanige
overeenkomsten zijn voorts nietig indien ten aanzien daarvan geen
reductie- en kwijtscheldingsregeling geldt en de inhoud van die regeling
niet in de overeenkomst is opgenomen. Een overeenkomst wordt telkens
voor de periode van een schooljaar aangegaan.

Instemmingsrecht
U heeft instemmingsrecht ten aanzien van de hoogte en de bestemming van de
vrijwillige ouderbijdrage. Het schoolbestuur heeft dus uw goedkeuring nodig om de
vrijwillige ouderbijdrage vast te stellen. Met de ‘bestemming’ van de ouderbijdrage
worden de activiteiten en voorzieningen bedoeld waarvoor aan de ouders een bijdrage
wordt gevraagd. Welke activiteiten en voorzieningen dat zijn, bepaalt u samen met het
schoolbestuur.
Een tweede belangrijke taak voor u is er op toe te zien dat de totale kosten voor ouders
beheersbaar blijven. Daarom moet u ook instemmen met het beleid van de school dat op
het beheersen van deze kosten voor ouders is gericht.
Hoe dit alles wettelijk is geregeld, leest u in het kader (artikel 14 van de Wet
medezeggenschap op scholen, Wms) op pagina 7.
U beslist dus of u instemt met de hoogte en de bestemming van de ouderbijdrage. Met
andere woorden, als u niet akkoord gaat met een voorstel voor de ouderbijdrage, kan het
schoolbestuur dit voorstel niet uitvoeren. Het schoolbestuur kan dan een nieuw voorstel


doen of het voorstel voorleggen aan de geschillencommissie (artikel 32, eerste lid Wms).
Overigens kunt u ook zelf met een ander voorstel komen.
Het feit dat u akkoord gaat met de ouderbijdrage betekent niet dat individuele ouders
die ook daadwerkelijk moeten gaan betalen. Het wel of niet, geheel of gedeeltelijk,
betalen van de ouderbijdrage is een beslissing die iedere ouder voor zich mag maken. Uw
informatie aan ouders over de totstandkoming van de hoogte en de bestemming van de
vrijwillige ouderbijdrage ondersteunt ouders bij het nemen van deze beslissing.

Artikel 14



>

Artikel 14 van de Wet medezeggenschap op scholen (Wms).
Lid 2: Het bevoegd gezag behoeft tevens de voorafgaande instemming
van het deel van de medezeggenschapsraad dat uit en door de ouders
is gekozen, voor elk door het bevoegd gezag te nemen besluit met
betrekking tot de volgende aangelegenheden:
…
c: de vaststelling of wijziging van de hoogte en de vaststelling of
wijziging van de bestemming van de middelen die van de ouders
of de leerlingen worden gevraagd zonder dat daartoe een wettelijke
verplichting bestaat onderscheidenlijk zijn ontvangen op grond van
een overeenkomst die door de ouders is aangegaan;
d: de vaststelling of wijziging van het beleid met betrekking tot het
beheersbaar houden van de middelen die van de ouders of de
leerlingen worden gevraagd voor schoolboeken en lesmateriaal,
noodzakelijk om het onderwijs aan de school te kunnen volgen, en
voor andere schoolkosten, die door het bevoegd gezag noodzakelijk
worden bevonden;
…



Discussie over kosten voor ouders
Discussies en besluiten over schoolkosten die individuele ouders raken, horen plaats te
vinden in de MR. Dat is het geval bij de vaststelling van de vrijwillige ouderbijdrage. Een
ander voorbeeld is de vaststelling of wijziging van de schooltijden.
Het feit dat in de schoolgids informatie staat over de kosten voor ouders bevestigt dat.
Bovendien is het in lijn met het uitgangspunt van de Wms om onderwerpen in beginsel
op schoolniveau te bespreken.

Vrijwillige ouderbijdrage
In het voortgezet onderwijs wordt in de meeste situaties de vrijwillige ouderbijdrage
door of namens het bevoegd gezag van de school geïnd. In dat geval is de betrokkenheid
en de inspraak van de MR op grond van de Wms geregeld zoals op bladzijde 5 van deze
brochure wordt beschreven.
Er kunnen zich ook andere situaties voordoen. Zo zijn er scholen die voor het innen van
de vrijwillige ouderbijdrage gebruik maken van de diensten van een oudervereniging
of een ouderraad. Op die scholen vraagt dus niet het bevoegd gezag, maar de
oudervereniging of ouderraad een bijdrage aan ouders voor de extra activiteiten die zij
voor de leerlingen organiseren.
Het is in deze situaties belangrijk om te weten of en zo ja, hoe een oudervereniging
of ouderraad formeel is geregeld wat betreft rechtspersoon en bevoegdheden. Wie is
formeel eindverantwoordelijk en hoe is, bijvoorbeeld via de statuten, voorzien in de
betrokkenheid, positie en inspraak van ouders? De antwoorden op deze vragen zijn
relevant voor het bepalen van uw eigen formele positie en betrokkenheid.
Er zijn verschillende mogelijkheden. Bijvoorbeeld: de oudervereniging of ouderraad
is in een vereniging of stichting ondergebracht. Ander voorbeeld: er functioneert een
aantal ouders in een werkgroep of commissie, onder verantwoordelijkheid van het
schoolbestuur.
Mocht u er voor de situatie aan uw eigen school niet helemaal uitkomen, dan kan uw
landelijke oudervereniging hierbij helpen en adviseren.
Een aantal scholen kent een vereniging of stichting ‘Vrienden van…’. Dit zijn veelal
oud-leerlingen, die bereid zijn jaarlijks iets aan de school te doneren. Dat dit op


vrijwillige basis gebeurt, spreekt voor zich. Wanneer vervolgens uit een dergelijke
steunstichting of -vereniging schoolactiviteiten of -materialen worden bekostigd, heeft
de medezeggenschapsraad een positie. Deze financiële bijdragen zijn te beschouwen
als sponsorgelden, omdat zij van een derde afkomstig zijn. Volgens artikel 10f van de
Wms hoort de school een sponsorbeleid te voeren, waarover de medezeggenschapsraad
instemmingsrecht heeft. Wanneer de financiële bijdrage binnen dat beleid past, dan kan
de bijdrage worden geaccepteerd. De medezeggenschapsraad ziet de bijdrage dan in
de jaarbegroting terug. Wanneer een beleid nog ontbreekt, dan moet door het bevoegd
gezag van de school elke keer opnieuw aan de medezeggenschapsraad om instemming
worden gevraagd voordat de bijdrage kan worden geaccepteerd.
Het staat ouders en scholen natuurlijk vrij om hun eigen constructie te kiezen. Toch kan
worden geconstateerd dat - ook in geval de ouderbijdrage door een formeel zelfstandig
opererende oudervereniging of ouderraad wordt geïnd - er altijd sprake is van enige vorm
van betrokkenheid met de school. Zo vinden de extra activiteiten meestal in overleg
met de schoolleiding plaats. U kunt zich bijvoorbeeld voorstellen dat een erg hoge
ouderbijdrage die door een oudervereniging of ouderraad wordt vastgesteld, iets kan
betekenen voor de populariteit van de school. Daar komt bij dat niet alle ouders van de
school lid hoeven te zijn van de oudervereniging of ouderraad.
Het lijkt daarom verstandig om regelmatig met elkaar de vrijwillige ouderbijdrage te
bespreken of tenminste te vragen of u geïnformeerd kan worden.

Gratis schoolboeken en de ouderbijdrage
Met ingang van het schooljaar 2009-2010 ontvangen scholen van de overheid een
vergoeding voor schoolboeken en lesmateriaal, dat specifiek voor een leerjaar door
het schoolbestuur wordt voorgeschreven en noodzakelijk is voor het volgen van het
onderwijsprogramma. Scholen moeten deze schoolboeken en dit lesmateriaal gratis
ter beschikking stellen aan leerlingen. Dit is geregeld in artikel 6e van de Wet op het
voortgezet onderwijs (zie kader op pagina 10).
In dit artikel is sprake van het verzamelbegrip lesmateriaal. Hieronder vallen
schoolboeken én ander lesmateriaal.
Dit artikel geldt met ingang van 1 augustus 2009. De school mag ouders met ingang van
het schooljaar 2009-2010 geen kosten voor deze schoolboeken en dit lesmateriaal in
rekening brengen. Vanaf dat schooljaar is de school immers verantwoordelijk voor het


Artikel 6 e van de Wet op het voortgezet onderwijs. Beschikbaarstelling
lesmateriaal aan leerlingen
1. Het bevoegd gezag stelt elk leerjaar om niet aan een leerling
lesmateriaal ter beschikking.
2. Onder lesmateriaal wordt verstaan: lesmateriaal dat naar vorm en
inhoud is gericht op informatieoverdracht in onderwijsleersituaties
en waarvan het gebruik binnen het onderwijsaanbod door het
bevoegd specifiek voor het desbetreffende leerjaar is voorgeschreven.

gratis ter beschikking stellen van schoolboeken en lesmateriaal zoals bedoeld in artikel 6e
van de Wet op het voortgezet onderwijs.
Het is dan ook niet langer nodig dat u rechtstreeks invloed uitoefent op de schoolboeken
en het lesmateriaal die vallen onder de definitie van artikel 6e van de WVO en waar de
school de verantwoordelijkheid voor heeft. Met ingang van het schooljaar 2009-2010
wordt daarom artikel 14, tweede lid, onderdeel d, van de Wet medezeggenschap op
scholen hierop aangepast (zie kader WIJZIGING Wet medezeggenschap op scholen).
In algemene zin blijft natuurlijk uw betrokkenheid bestaan voor het beleid dat de school
voert op grond van het instemmingsrecht dat u heeft ingevolge artikel 14, tweede lid,
onder d van de Wms.

WIJZIGING Wet medezeggenschap op scholen
In artikel 14, tweede lid, onderdeel d, van de Wet medezeggenschap op
scholen wordt «voor schoolboeken en lesmateriaal, noodzakelijk om het
onderwijs aan de school te kunnen volgen, en voor andere schoolkosten»
met ingang van 1 augustus 2009 vervangen door: voor schoolkosten,
met uitzondering van lesmateriaal als bedoeld in artikel 6 e, tweede lid,
van de Wet op het voortgezet onderwijs.

10

<

Wijziging

11

Gratis lesmateriaal
Alle schoolboeken en al het lesmateriaal dat door het schoolbestuur voor een specifiek
leerjaar worden voorgeschreven, is vanaf het schooljaar 2009-2010 gratis voor ouders.
Dat geldt ook voor schoolboeken en lesmateriaal die nodig zijn voor het volgen van
extra onderwijsaanbod. Er wordt soms gedacht dat het gratis beschikbaar stellen
van schoolboeken en lesmateriaal alleen zou gelden voor het verplichte curriculum
en dat ouders zelf de boeken moeten kopen voor de keuzevakken of extra vakken.
Dit is niet juist. Scholen zijn verantwoordelijk voor het gratis beschikbaar stellen van
schoolboeken/lesmateriaal zoals omschreven in artikel 6e van de Wet op het voortgezet
onderwijs voor al het onderwijs dat wordt aangeboden.
Voor sommige lesmaterialen, zoals een atlas, ontvangt de school geen financiële bijdrage
van de overheid. De gedachte hierachter is dat het gaat om lesmateriaal dat langer dan
een jaar meegaat, door meer gezinsleden kan worden gebruikt en (door het zelf aan
te schaffen) het eigendom wordt van de leerling. De school kan ouders wel melden
dat er een atlas aangeschaft moet worden. In dat geval kan de school op vier manieren
handelen:
Keuze 1: De school vraagt de ouders om zelf een atlas aan te schaffen. De aanschafkosten
zijn dan voor rekening van de ouders.
Keuze 2: De school koopt atlassen met korting in voor de ouders/leerlingen. De rekening
wordt door de ouders betaald.
Keuze 3: De school zorgt zelf voor een aantal atlassen op school en vraagt daarvoor een
gebruiksvergoeding via de vrijwillige ouderbijdrage.
Keuze 4: De school zorgt zelf voor atlassen en betaalt dit uit de eigen middelen. De
atlassen blijven dan veelal op school.
In de linkerkolom van de tabel op pagina 13 is opgesomd wat de scholen in ieder geval
gratis beschikbaar moeten stellen omdat ze daarvoor een vergoeding van de overheid
ontvangen. In de rechterkolom vindt u zaken die ouders zelf op aanwijzing van de
school aanschaffen of waarvan het gebruik via de vrijwillige ouderbijdrage in rekening
mag worden gebracht. Overigens staat het scholen natuurlijk ook vrij om alles voor hun
rekening te nemen.
Deze opsomming is niet limitatief. Het uitgangspunt is dat de school verantwoordelijk
is voor het gratis ter beschikking stellen van al het lesmateriaal dat binnen de definitie
van artikel 6e van de Wet op het voortgezet onderwijs valt. Hoewel het uitgangspunt
duidelijk is, zullen er in de praktijk altijd lesmaterialen te vinden zijn waar discussie
12

over kan ontstaan. Bij dergelijke discussies is het belangrijkste uitgangspunt dat de
school verantwoordelijk is voor de ‘gratis beschikbaarheid’ van lesmateriaal vallende
onder artikel 6e van de Wet op het voortgezet onderwijs. Discussie over niet genoemd
lesmateriaal zult u op basis van “gezond verstand” met het schoolbestuur moeten
voeren.
Wanneer een school ervoor kiest om als onderdeel van de vrijwillige ouderbijdrage een
bijdrage te vragen voor het gebruik van bijvoorbeeld de atlas of gereedschap, staat het
individuele ouders altijd vrij om hier wel of niet voor te kiezen en dus ook om hier wel
of niet voor te betalen. De ouderbijdrage is immers vrijwillig. Als de ouders niet willen
betalen voor het gebruik, is de consequentie dat de ouders zelf de aanschaf moeten doen.

Wat scholen kosteloos aan leerlingen
moeten verstrekken

Wat scholen in rekening kunnen brengen
via de vrijwillige ouderbijdrage

• leerboeken
• werkboeken
• projectboeken en tabellenboeken
• examentrainingen en examenbundels
• eigen leermateriaal van de school en
bijbehorende cd’s en dvd’s
• licentiekosten van digitaal
leermateriaal

• atlas
• woordenboek
• agenda
• laptops
• rekenmachine
• sportkleding
• gereedschap
• schrift en multomap
• pennen en dergelijke
• excursies, introductiekamp,
buitenlandse reizen

Het is voor u dus belangrijk om na te gaan welke schoolboeken en lesmaterialen gratis
zijn en welke ouders zelf moeten aanschaffen. U kunt vervolgens nagaan of de keuzes
van de school gevolgen hebben voor de hoogte en de bestemming van de vrijwillige
ouderbijdrage.

13

Laptop
In de Memorie van Toelichting behorende bij het wetsvoorstel “gratis schoolboeken”
wordt aangegeven dat een laptop niet valt onder de definitie van lesmateriaal. De
laptop is immers een informatiedrager en bovendien is het bedrag dat de overheid
bekostigt gebaseerd op de kosten van een gemiddeld boekenpakket. Consequentie van
deze definiëring is dat ouders zelf kunnen besluiten om een laptop aan te schaffen. In
de huidige situatie kan het bezit van een laptop door scholen niet van ouders worden
geëist en andersom kunnen ouders dit niet van scholen eisen. Echter, de digitale
ontwikkelingen gaan snel, er komt steeds meer digitaal lesmateriaal beschikbaar
en laptops worden goedkoper. Op het moment dat scholen volledig of grotendeels
schoolboeken vervangen door digitaal lesmateriaal en het bezit van een laptop voor het
leerproces noodzakelijk is geworden, dienen scholen hierin zelf te voorzien. Er is vanuit
bekostigingsoverwegingen geen verschil tussen de aanschaf van een desktop of een
laptop. De scholen hebben de mogelijkheid om de ICT-bekostigingscomponent en de
bekostiging voor lesmateriaal (€ 316) hiervoor te gebruiken.

Praktijkvoorbeelden

Invloed

>

Het schoolbestuur heeft zoals gezegd uw instemming nodig voor de vaststelling van
de vrijwillige ouderbijdrage. U kunt ook zelf voorstellen doen om de hoogte en de
bestemming van de vrijwillige ouderbijdrage te beïnvloeden. Op die manier heeft u ook
invloed op de kosten van leermiddelen waarvan de school aangeeft dat de ouders deze
zelf moeten aanschaffen.
Enkele voorbeelden laten zien hoe u de hoogte en de bestemming van de vrijwillige
ouderbijdrage actief kunt beïnvloeden.
Voorbeeld 1: Atlassen
Het schoolbestuur stelt voor dat iedere leerling een atlas van € 50,- moet aanschaffen. U stelt
voor om tien atlassen per lokaal in te kopen voor die vakken waarbij een atlas noodzakelijk
is. In de vrijwillige ouderbijdrage wordt een bescheiden bedrag ‘verwerkt’ voor het gebruik
van deze atlassen.
Voorbeeld 2: Een reis naar Rome
De school organiseert in vwo-5 een culturele reis naar Rome waarvoor leerlingen € 300,-

14

15

moeten betalen. U komt met een tegenvoorstel van € 50,- voor een cultureel bezoek aan
enkele bekende musea en monumenten in Nederland. Hierdoor kunnen er meer leerlingen
mee.
Voorbeeld 3: Een introductieweek
In de introductieweek gaan alle eerste klassen drie dagen kamperen op een boerderijcamping
op 60 kilometer van de school. De school verwacht dat de leerlingen over een goede fiets
en kampeerspullen beschikken. U stelt voor dat de school met een alternatief komt voor
leerlingen die niet over een goede fiets of kampeerspullen beschikken.
Voorbeeld 4: Digitale schoolborden
Een school schaft voor ieder lokaal een digitaal schoolbord aan vanuit het budget dat door
de overheid voor leermiddelen aan scholen beschikbaar is gesteld. Het leermiddelenbudget
is door deze investering voor dit schooljaar uitgeput. Om deze reden vindt de school het
noodzakelijk dat ouders een extra bijdrage leveren voor de aanschaf van een nieuwe
lesmethode voor Engels en wiskunde. U gaat niet akkoord onder verwijzing naar artikel
6e van de Wet op het voortgezet onderwijs, waarin staat dat specifiek voor een leerjaar
voorgeschreven lesmateriaal kosteloos verstrekt moet worden aan ouders.

Borgsom op leermiddelen
De school kan aan ouders en leerlingen statiegeld of een borgsom vragen voor het
gebruik van gratis lesmateriaal. Scholen mogen, als eigenaar van de schoolboeken, zelf
een systeem bedenken waardoor leerlingen de boeken na afloop van het schooljaar zo
netjes mogelijk inleveren. De school kan bijvoorbeeld statiegeld of een borg vragen en
dit geld behouden als boeken onvolledig of niet worden ingeleverd door leerlingen. Het
schoolbestuur heeft hiervoor uw instemming nodig op grond van artikel 14, tweede lid
onder d. van de Wms. Overwegingen van uw kant daarbij kunnen zijn: Is de borgsom
redelijk? Staat de gevraagde borgsom in verhouding tot de waarde van het lesmateriaal?
Is de procedure voor het innen en het teruggeven van de borgsom goed beschreven?
Ontvangen leerlingen een bewijs dat zij de borgsom hebben voldaan?
Ook kunt u voorstellen doen die de betaling van de borgsom door de ouders/leerlingen
gemakkelijker en transparant maakt. De school kan bijvoorbeeld per klas een lijst maken
met vermelding van alle uitgeleende titels, de hoogte van de borgsom en de datum
waarop de borgsom teruggestort wordt.
16

Overigens heeft het leerlingendeel van de MR instemmingsrecht op de vaststelling of
wijziging van het beleid met betrekking tot voorzieningen ten behoeve van leerlingen.

Informatievoorziening
Als u heeft ingestemd met de vrijwillige ouderbijdrage, moet het schoolbestuur de
ouders informeren over de hoogte en de bestemming van de ouderbijdrage.
Het is voor ouders nuttig om iets te weten over de achtergrond van de totstandkoming
van de vrijwillige ouderbijdrage. Uiteraard bent u altijd aanspreekbaar voor individuele
ouders, maar het is te overwegen om ook van uw kant actief ouders te informeren.
Op die manier kunt u toelichten hoe de hoogte en de bestemming van de vrijwillige
ouderbijdrage tot stand zijn gekomen.
In de schoolgids moet het schoolbestuur ouders op de hoogte stellen van de vrijwillige
ouderbijdrage en daarbij een ontwerp opnemen van de schriftelijke overeenkomst die
jaarlijks met ouders moet worden afgesloten.

Artikel 24a eerste lid van de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO).
De schoolgids bevat voor ouders, voogden, verzorgers en leerlingen
informatie over de werkwijze van de school en bevat in ieder geval
informatie over:
…
d: de geldelijke bijdrage, bedoeld in artikel 27, tweede lid, waarbij een
ontwerp van overeenkomst voor een dergelijke bijdrage, die voldoet
aan de eisen die in artikel 27, tweede lid, zijn geformuleerd, in de
schoolgids wordt opgenomen.
…

Als het gaat om de inhoud van de schoolgids heeft de oudergeleding van de
medezeggenschapsraad een instemmingsrecht (zie artikel 14, eerste lid onder a van de
Wms, zie kader op pagina 18). Dit instemmingsrecht is bedoeld om ervoor te zorgen dat
de schoolgids juiste informatie over de school bevat en de ouders optimaal informeert
over onder meer:

17

• vrijwillige ouderbijdrage;
• aan te schaffen lesmateriaal;
• Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten (WTOS);
• kwijtschelding en reductie.
Anders dan soms door schoolbesturen wordt beweerd heeft de MR een
instemmingsrecht met betrekking tot de vaststelling van de schoolgids. Deze
bevoegdheid mag echter niet worden gebruikt om beleidswijzigingen af te dwingen die
op zichzelf met de informatievoorziening aan ouders niets te maken hebben.

Artikel 14 lid 1 Wms
Het bevoegd gezag van een school als bedoeld in de Wet op het
voortgezet onderwijs… behoeft de voorafgaande instemming van…
met betrekking tot de volgende aangelegenheden:
a. de vaststelling van de schoolgids;
b. …
c. …

Het is wenselijk dat schoolbesturen minder draagkrachtige ouders wijzen op de
mogelijkheid om een beroep te doen op de Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en
schoolkosten (WTOS). Deze wet biedt ouders een tegemoetkoming voor schoolkosten
die zij maken. Daarnaast zijn scholen verplicht een regeling te hebben voor het
kwijtschelden of reduceren van de vrijwillige ouderbijdrage. U kunt ouders desgevraagd
natuurlijk ook op deze mogelijkheden wijzen.

18

Meer weten?
Meer informatie over de taken en bevoegdheden van de medezeggenschapsraad, vindt u
op deze websites:
• www.medezeggenschapsraden.nl
• www.infoWms.nl
Actuele informatie over de gratis schoolboeken vindt u op:
• www.gratisschoolboeken.nl
Tot slot verwijzen wij u graag naar de websites van ouderverenigingen, andere handige
sites en telefoonnummer:

www.5010.nl

5010, informatie en advieslijn voor ouders over
onderwijs, een samenwerking van LOBO, NKO,
OUDERS & COO, VOO, BALANS en CG-RAAD

www.voo.nl

Vereniging voor Openbaar Onderwijs (VOO)

www.lobo.nl

Landelijke Oudervereniging voor Bijzonder Onderwijs
op algemene grondslag (LOBO)

www.nko.nl

Nederlandse Katholieke vereniging van Ouders (NKO)

www.ouders.net

Vereniging OUDERS & COO

www.ib-groep.nl

Tegemoetkoming studiekosten en vergoeding 2007-2008

www.vo-raad.nl
0800-5010

De sectororganisatie voor het voortgezet onderwijs
Informatie- en adviesdienst voor ouders over onderwijs.
Tevens informatiepunt voor MR-leden.

19

Ontwerp: Axis Media-ontwerpers bv, Enschede