beroepsonderwijs ^

Ministerie van OCW
Mevrouw mr.drs. I.K. van Engelshoven
Postbus 16375
2500 BJ DEN HAAG

bedrijfsleven

Ü l ^ ^ l ^ t
L

' > J

j

4

f 'i
1

Zoetermeer, 13 juni 2019
Betreft: Tweede voortgangsrapportage implementatie van de slaag-zakregeling van keuzedelen
Kenmerk: hvl9-0251mr/BES_ALG

Geachte mevrouw Van Engelshoven,
Mede namens de MBO Raad bieden wij u de tweede voortgangsrapportage aan van het stappenplan
waarmee de implementatie van de slaag-zakregeling voor keuzedelen in 2020 wordt geborgd.
In de eerste voortgangsrapportage, van oktober 2018, hebben we onze zorgen geuit over de onevenredige
inzet die het examineren van keuzedelen vraagt binnen de totale opleiding. Keuzedelen zijn een prachtige
innovatie om het mbo flexibeler te maken, maar de organiseerbaarheid, examineringsvorm en examenlast
zijn grote aandachtspunten. Dat was voor SBB aanleiding om te kijken hoe we de uitvoerbaarheid van
keuzedelen zodanig kunnen verbeteren, dat de doelstellingen van keuzedelen optimaal tot hun recht
komen. We hebben onze visie beschreven in de position paper keuzedelen die we u in maart jl.
presenteerden. We waarderen het zeer dat u heeft laten weten samen met ons aan de slag te willen om de
kwalificatiestructuur mét keuzedelen toekomstbestendig te maken.
Zelf hebben we alvast de volgende stappen gezet. In de bijgevoegde voortgangsrapportage worden ze
nader toegelicht,
Implementatie slaag- zakregeling
Keuzedelen blijven een onderdeel van het diploma en gaan deel uitmaken van de slaag-zakregeling. Het is
de wens van SBB dat dit met passende regels voor examinering zal zijn. Uw besluit dat de Inspectie van het
Onderwijs met ingang van studiejaar 2020-2021 de keuzedelen wel betrekt bij het toezicht, maar dat de
bevindingen niet bijdragen aan het oordeel over de standaarden, geeft scholen duidelijkheid.
De slaag-zakregeling staat niet ter discussie. Wel is het een vraagstuk op welke manier examineren kan
bijdragen aan het borgen van de kwaliteit van (beginnende) beroepsbeoefenaren. Bij alle
onderwijstrajecten, al dan niet diplomagericht, kan een juiste vorm van examinering bijdragen aan het
(h)erkennen van de civiele waarde van opleidingen of onderdelen ervan. Verschil maken tussen keuzedelen
mét en zonder mbo-certificaat willen we graag bij de dialoog betrekken.
Visie op examineren
U verwacht dat mbo-opleidingen de komende jaren steeds verder zullen flexibiliseren om tegemoet te
komen aan de vraag van het beroepenveld en andere betrokkenen. Dit heeft gevolgen voor de examinering

Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven
Lcui j lirjilltfla^n 2A 2719 t i .'oetermeer • Postbus/.'S") 2701 AG Zoeleimeer
088 338 OP 0O»www» s-bb nl • IBAN Ml ?8 R*BC 0167 8017 91/Bir RABONIW • KV-, 40*136;

beroepsonderwijs \£p bedrijfsleven

in het mbo. Het visietraject zoals uw departement samen met de Inspectie van het Onderwijs is gestart,
geeft hier richting voor. De MBO Raad en SBB zijn hierbij aangesloten om mee te denken over de
uitvoerbaarheid en implementatie. Het resultaat wordt uiterlijk begin 2020 verwacht en zal naar alle
waarschijnlijkheid ook gevolgen hebben voor de examinering van keuzedelen.
Stappenplan
Met betrekking tot de onderdelen 1 tot en met 3 van het stappenplan, gericht op kwaliteitsborging ten
aanzien van examinering, krijgen de MBO Raad en SBB van scholen signalen dat de examinering en
waardering van keuzedelen de volle aandacht heeft. Examencommissies zien er op toe dat voor de student
het resultaat van de gevolgde keuzedelen op het diploma komt.
Goed examenmateriaal voor alle keuzedelen
Examenleveranciers hebben samen met de mbo-scholen voor 434 frequent aangeboden keuzedelen een
exameninstrument ontwikkeld. Daarmee is er voor mbo-scholen een groot aanbod aan keuzedelen
waarvoor examenproducten beschikbaar zijn. Hiermee is naar ons oordeel voldaan aan de wens dat er in
2020 een voldoende dekkend aanbod aan examenmateriaal is voor aangeboden keuzedelen. Daarnaast
ontwikkelen mbo-scholen ook zelf exameninstrumenten. Dit is het geval als zij als enige een bepaald
keuzedeel aanbieden, er geen landelijk aanbod is of omdat zij examenmateriaal ontwikkelen dat specifiek
aansluit op de behoefte in de regio en invulling vanuit de opleiding. Exameninstrumenten voor keuzedelen
worden ontwikkeld in de lijn van het huidige toezichtkader, waarmee de druk op examinering hoog is.
Examencommissies borgen de kwaliteit van examinering van keuzedelen
De examinering van keuzedelen heeft de examendruk verhoogd. Dit betekent niet alleen een extra
inspanning voor onderwijsteams om de examens te organiseren, maar ook voor de examencommissies om
de kwaliteit hiervan te borgen en extra administratieve processen in te richten. De afgelopen jaren is flink
geïnvesteerd in de verdere professionalisering van examencommissies. Dit betaalt zich uit. Doordat
administratieve processen op orde zijn (zoals ook geconstateerd door de Inspectie van het Onderwijs in de
Staat van het Onderwijs 2019) en de kwaliteit vanuit een duidelijke visie en aanpak wordt geborgd, hebben
examencommissies zicht op de examinering van keuzedelen. Gezien de examendruk wordt gezocht naar
beter passende "examen'-vormen, zoals portfolio, verslaglegging, oriëntaties, onderzoeksrapportage e.d.
en naar een wijze van examinering die in verhouding staat tot de omvang en het gewicht van keuzedelen
binnen de gehele opleiding, zodat deze duurzaam uitvoerbaar zijn.
We zien dat onderwijsteams en examencommissies steeds meer gebruik maken van de ruimte die de
huidige wet- en regelgeving biedt. Tegelijkertijd bestaan er nog veel vragen over de mogelijkheden en
toepassing van verschillende examenvormen en over regels rondom vrijstellingen en doorstroom met
betrekking tot keuzedelen. Dit vraagt om extra inzet om deze ruimte zichtbaar te maken, zodat de kaders
voor keuzedelen optimaal gebruikt worden. Het blijkt nodig om de geboden ruimte onder de aandacht te
blijven brengen nu er in het onderwijs en bij het bedrijfsleven de afgelopen drie jaar ervaring is opgedaan
met het organiseren, uitvoeren en examineren van keuzedelen.
Examineerbaarheid integraal meenemen bij onderhoud en ontwikkeling
Sinds de vorige voortgangsrapportage zien we dat onderhoudsverzoeken voor keuzedelen niet altijd hoeven
te leiden tot daadwerkelijk onderhoud en opnieuw vaststellen. De oplossing wordt veelal gevonden door
wettelijke ruimte inzichtelijk te maken, te adviseren hoe het keuzedeel beter tot zijn recht komt of te
overleggen met examenleveranciers over de interpretatie van de inhoud. SBB zal onverminderd aandacht
geven aan examinering en examineerbaarheid bij onderhoud en bij nieuw te ontwikkelen keuzedelen en de
indieners adviseren over mogelijke oplossingsrichtingen om passende examenvormen voor keuzedelen,

beroepsonderwijs

bedrijfsleven

anders dan voor kwalificaties, mogelijk te maken. Ook in de onafhankelijke toetsing wordt hier aandacht
aan besteed.
SBB In gesprek over de inzet en mogelijkheden van keuzedelen
Leerbedrijven en branches, zeker de grotere, voelen zich in toenemende mate mede-eigenaar van (het
aanbod van) keuzedelen. Scholen slagen er steeds beter in, in overleg met het bedrijfsleven, om
keuzedelen in de beroepspraktijkvorming te examineren. In de informatievoorziening spelen adviseurs van
SBB een rol op procesniveau. Desgevraagd adviseren we scholen en het (regionale) leerbedrijven hoe zij
met keuzedelen opleidingen arbeidsmarktrelevanter kunnen maken, met een aanwijsbare meerwaarde
voor studenten. Scholen en bedrijfsleven attenderen we op keuzedelen met een mbo-certificaat in het
kader van leven lang ontwikkelen. We informeren bedrijven en branches welk advies of wens met
betrekking tot keuzedelen ze aan het onderwijs kunnen meegeven. De adviseurs venvijzen scholen en
bedrijfsleven naar alle websites en tools om de meerwaarde van keuzedelen te benutten. Waar mogelijk
nemen adviseurs SBB in de advisering suggesties mee uit het advies "Administratieve last en werkdruk
keuzedelen" van Herziening mbo (dec 18) voor reductie van regeldruk en benutten van ruimte in regels.
Position paper
Scholen doen steeds meer ervaring op met keuzedelen. Ook het overleg met bedrijven over een passend
aanbod neemt toe. Zo weten we beter hoe keuzedelen optimaal tot hun recht kunnen komen voor
flexibiliteit in de aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt. Dat de examendruk en administratieve lasten rondom
keuzedelen daarvoor echt omlaag moet is duidelijk.
In ons position paper hebben we al aangegeven dat passende examinering, minder administratieve last en
vereenvoudigde opname van keuzedelen in het register voorwaardelijk zijn. Om een update te geven van
de uitwerking: Samen met uw departement en de Inspectie werken we op dit moment toe naar
proportionaliteit bij examens, richten we procedures binnen de SBB efficiënter in en ruimen we
administratieve regels op. Voor de ontwikkeling van nieuwe keuzedelen krijgen scholen en bedrijven meer
ruimte in de regio en wordt de toetsing door SBB lichter. In juni presenteren we u de implementatie van
het position paper, zodat vanaf komend schooljaar keuzedelen weer de positie krijgen zoals oorspronkelijk
bedoeld.
Met vriendelijke groet.

Ineke*Dezentjé Hamming
voorzitter

Bijlage: tweede voortgangsrapportage

Ton Heerts
vicevoorzitter

beroepsonderwijs

bedrijfsleven

Tweede voortgangsrapportage t.b.v. implementatie van de slaag-zakregeling keuzedelen
Mei 2019
De minister heeft besloten om de hoogte van het behaalde resultaat van een keuzedeel mee te laten tellen
in de slaag- zakregeling voor studenten die starten met hun opleiding per studiejaar 2020-2021. MBO Raad
en SBB hebben toegezegd om in 2020 de kwaliteit van keuzedelen en de examineerbaarheid ervan op orde
te hebben waarmee valide examinering is geborgd. Uitvoerbaarheid van keuzedelen wordt daarbij integraal
meegenomen.
Om te zorgen dat onderwijsteams en examencommissies vanaf augustus 2020 de examinering van
keuzedelen uitvoerbaar hebben georganiseerd en geborgd, alle keuzedelen examineerbaar zijn en
(leer)bedrijven geïnformeerd zijn, hebben SBB en de MBO Raad sinds januari 2018 vier onderdelen
opgepakt en uitgewerkt:
1. Realiseren van voldoende examenmateriaal van voldoende/goede kwaliteit
2. Realiseren van voldoende/goede kwaliteit van afname van examinering van keuzedelen door
examencommissies.
3. Realiseren van goede inhoudelijke kwaliteit van keuzedelen en zorgen voor tijdige beschikbaarheid
van geactualiseerde keuzedelen.
4. Informeren van (leer)bedrijven over de Inzet en mogelijkheden van keuzedelen.
Voor de eerste twee onderdelen is de MBO Raad eerstverantwoordelijk, voor onderdeel 3 en 4 is dat SBB.
MBO Raad en SBB overleggen periodiek over de (tussentijdse) resultaten van de vier onderdelen. Daarbij is
er nadrukkelijk aandacht voor de onderlinge afhankelijkheden.
In het keuzedeelregister zijn inmiddels 1.043 keuzedelen opgenomen. Bij de start van de uitvoering van het
stappenplan waren dit er 917. De afzonderlijke sectorkamers verschillen o.a. in het aantal kwalificaties en
daarmee in (de groei van) het aantal keuzedelen. Overall zien we dat de groei inmiddels afvlakt. In totaal
zijn er voor de 507 kwalificaties 24.561 koppelingen, gemiddeld 48 per kwalificatie. Aan entree zijn 36
keuzedelen gekoppeld. In de bijlage een beeld van de ontwikkelingen binnen het keuzedeelregister.
In deze tweede voortgangsrapportage lichten we toe wat er vanaf de start van schooljaar 2018-2019 tot nu
is bereikt. Het mbo onderwijs is in ontwikkeling, zeker ook in het kader van leven lang ontwikkelen en de
brede doelgroep die het mbo, ook in de toekomst, excellent wil bedienen. Verkorten van opleidingen
middels maatwerktrajecten en het kunnen verkrijgen van vrijstellingen zijn mede afhankelijk van het
(examen)resultaat van eerder verworven kennis en vaardigheden. Dit vraagt om een breed gedragen visie
op examinering van de mbo-opleidingen. De MBO Raad en SBB nemen deel aan de door uw departement
gestart visietraject. Het resultaat hiervan wordt eind 2019, begin 2020 verwacht. Zo nodig passen we de
activiteiten in het stappenplan aan als (tussentijdse) bevindingen daarom vragen.
Stand van zaken mei 2019

Onderdeel 1
Eerstverantwoordelijke
Gerealiseerd

In 2020 voldoende dekkend aanbod van examenmateriaal voor mboscholen voor de keuzedelen die worden aangeboden.
MBO Raad, in het verband van bedrijfstakgroepen, in afstemming met
examenstichtingen en -leveranciers en Kennispunt mbo Onderwijs & Examinering
Activiteiten
• Het Kennispunt MBO Onderwijs & Examinering (verder Kennispunt MBO) heeft
geïnventariseerd voor welke keuzedelen door examenstichtingen en -leveranciers

beroepsonderwijs KO bedrijfsleven

Te verwachten
inspanning

Tijdpad

Betrokken
partijen
Relatie met
andere
onderdelen

examenmateriaal is ontwikkeld. Deze gegevens zijn gepubliceerd en worden steeds
geactualiseerd op www.exameninstrumentenmbo.nl. zodat mbo-scholen op
eenvoudige wijze kunnen inzien voor welke keuzedeel bij welke partij ingekocht
kan worden.
» Kennispunt MBO heeft de mogelijkheden tot inkoop afgezet tegen de gegevens uit
de monitor keuzedelen. Hierdoor is in één overzicht inzichtelijk welke keuzedelen
veel op mbo-scholen worden aangeboden en waarvoor wel of niet examenmateriaal in te kopen is. Dit overzicht is verstuurd naar de examenleveranciers.
• Stand van zaken april 2019: voor 433 van de 1.043 keuzedelen is inkoop mogelijk.
Uit nadere analyse blijkt dat voor 49 keuzedelen die op meer dan 10 mbo-scholen
wordt aangeboden geen examenmateriaal Is ontwikkeld. Voor de meeste
keuzedelen waarvoor geen examenmateriaal in te kopen is, geldt dat deze op een
klein aantal of niet wordt aangeboden. Voor de meeste examenleveranciers is het
onvoldoende rendabel om daar landelijk materiaal voor te ontwikkelen.
> Voor het deel van de examens die vanwege de te kleine aantallen studenten door
de mbo-school zelf moeten worden ontwikkeld, zijn door het Kennispunt MBO
handreikingen en formats ontwikkeld voor het ontwikkelen van examenmateriaal.
Deze zijn openbaar beschikbaar.
• Gepland in stappenplan: Indien vanuit de mbo-scholen de vraag komt voor
ondersteuning bij het ontwikkelen van examenmateriaal zal het Kennispunt MBO
hiervoor werksessies organiseren.
• Nieuw t.o.v, plan: Uit gesprekken met mbo-scholen blijkt dat de in te kopen
exameninstrumenten niet altijd goed uitvoerbaar zijn. Mbo-instellingen signaleren
dat de examinering van keuzedelen op dit moment nog een onevenredige
inspanning vraagt ten opzichte van de examinering van de overige onderdelen van
de kwalificatie. Dit wordt meegenomen in het visietraject en in gesprekken tussen
examenleveranciers en mbo-scholen.
Uitvoering
- Op basis van vraag ontwikkelen van exameninstrumenten voor
keuzedelen die vaak op mbo-scholen worden aangeboden.
6.2018 - 8.2019
- Op basis van vraag organiseren van werksessies voor
construeren van exameninstrumenten voor opleidingen met
kleine aantallen studenten
- Onderzoeken ervaringen uitvoerbaarheid van bestaand
examenmateriaal.
Evaluatie
- Op basis van ervaring verbeteren van (bestaande)
9.2019 - 6.2020
exameninstrumenten.
- Eindrapportage voorjaar 2020 met daarin o.a. advies over
wijze structureel onderhoud van exameninstrumenten.
De examenleveranciers en -stichtingen in het mbo, o.a. verenigd in Vereniging
ExSamen.
Onderdeel 3: Ervaringen in de praktijk ten aanzien van de uitvoerbaarheid van
keuzedelen en het vertalen van keuzedelen naar exameninstrumenten kan ertoe
leiden dat de inhoud van de keuzedelen aangescherpt of verbeterd moet worden.

beroepsonderwijs }yJ bedrijfsleven

Onderdeel 2

Eerstverantwoordelijke
Gerealiseerd

Te verwachten
inspanning

Tijdpad

Betrokken
partijen
Relatie met
andere
onderdelen

Alle examencommissies hebben de afname van examinering van
keuzedelen en daarmee de kwaliteit van examinering van keuzedelen
geborgd
MBO Raad (in casu de mbo-scholen) in samenwerking met Kennispunt MBO
Activiteiten
• Knelpunten rondom uitvoerbaarheid van exameninstrumenten en risico's omtrent
de kwaliteit van examinering zijn in kaart gebracht. Daarvoor zijn experts vanuit de
mbo-scholen, bedrijfsleven en vertegenwoordigers van SBB, het ministerie van
OCW en inspectie bevraagd.
• Kennispunt MBO heeft diverse werksessies voor beginnende leden van
examencommissies in najaar 2018 en voorjaar 2019 georganiseerd met speciale
aandacht voor het borgen van de kwaliteit van examinering van keuzedelen.
• Er zijn diverse servicedocumenten ontwikkeld en gepubliceerd die voor iedereen
beschikbaar zijn. Deze zijn gericht op organisatie, uitvoering en borging van de
examinering keuzedelen. Daarbij heeft vrijstellingen speciale aandacht.
• Ook zijn veel gestelde vragen over de examinering van keuzedelen op de website
van het Kennispunt gepubliceerd. Daarnaast worden er door mbo-scholen veel
vragen gesteld. In de eerste maanden van 2019 werden door het Kennispunt zo'n
150 vragen beantwoord op het snijvlak van keuzedelen en examinering.
• Uitwisselen van goede praktijkvoorbeelden: op website en tijdens bijeenkomsten
met stafmedewerkers en bedrijfstakgroepen MBO Raad. Voor de zomer wordt in
samenwerking met het ministerie van OCW en Inspectie een themabijeenkomst
over examinering van keuzedelen georganiseerd. Op 11 oktober organiseert het
Kennispunt in samenwerking met OCW de conferentie met als thema 'Pak de
ruimte', waarin nadruk ligt op innovatief en flexibel onderwijs en examinering.
• Ondersteunen van mbo-scholen bij de inrichting van onderwijs en examinering van
keuzedelen in bredere zin, door het bieden van vraagbaak, actuele informatie,
organiseren van bijeenkomsten.
• De impact van flexibilisering op examinering, onder meer via keuzedelen, maakt
deel uit van het al genoemde visietraject Examinering mbo.
Uitvoering
4.2018 - 2.2020
Evaluatie
9.2019-2.2020

- Kennispunt MBO voert op vraag van de mbo-scholen
activiteiten uit.
- Onderzoek en evaluatie bij examencommissies
- Eindrapportage voorjaar 2020 met daarin o.a. advies over
borging kennis m.b.t. examinering keuzedelen.
Regieorganisatie Herziening mbo (eerste helft 2018).

Onderdeel 1: Ervaringen met de uitvoerbaarheid van keuzedelen die door
examencommissies worden gesignaleerd kunnen ertoe leiden dat de inhoud van de
exameninstrumenten aangescherpt of verbeterd moet worden.

Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven
Louis Braillelaan 24 2719 E) Zoetermeer • Postbus 7259 2701 AG Zoetermeer
088 338 00 00 • WWW S-bb.nl • IBAN: NL28 RABO0167 8017 91 /BIC RABONL2U • KVK40413625

beroepsonderwijs (Jj) bedrijfsleven

Onderdeel 3
Eerstverantwoordelijke
Gerealiseerd

Te verwachten
inspanning

Tijdpad

Keuzedelen uit het register zijn tegen het licht gehouden en nieuwe
keuzedelen worden extra beoordeeld op examineerbaarheid
Sectorkamers en marktsegmenten, in samenwerking met de adviseurs van
bedrijfstakgroepen (MBO Raad)
Voor 24 van de 1.043 keuzedelen zijn er vanaf begin schooljaar 2018-2019 tot april
2019 signalen gemeld over ervaren knelpunten met betrekking tot de uitvoerbaarheid. Signalen zijn zowel door onderwijs als examenleveranciers afgegeven.
• Tien van de 24 signalen geven aan dat de inhoud belemmeringen geeft voor de
examineerbaarheid.
• Vier keuzedelen zijn onderhouden, gericht op verbetering van de
examineerbaarheid, op advies van de betrokken sectorkamer. Drie herziene
keuzedelen zijn inmiddels vastgesteld.
• Voor zes onderhoudsverzoeken is de oplossing gevonden in overleg met de
examenleverancier. SBB heeft daarbij met name geadviseerd over de interpretatie
van de inhoud.
• Voor de overige onderhoudsverzoeken is geadviseerd welke ruimte in wet- en
regelgeving te benutten is of een oplossing die het keuzedeel beter tot zijn recht
laat komen.
Toekomstige onderhoudsverzoeken voor keuzedelen
• SBB adviseert bij ontwikkeling en onderhoud over de examineerbaarheid en
uitvoerbaarheid van keuzedelen. Om knelpunten in de onderwijsuitvoering en
examinering te voorkomen gebeurt dit aan de voorkant, namelijk bij de melding
van een nieuw keuzedeel. Het borgen van kwaliteit en civiele waarde van
keuzedelen staat voorop.
• Na analyse van een onderhoudsverzoek en op advies van sectorkamers herziet SBB
keuzedelen en laat deze opnieuw vaststellen. Bij ieder in onderhoud genomen
keuzedeel, ongeacht waar het gemelde signaal betrekking op heeft, nemen we de
examineerbaarheid integraal mee.
• De inhoud van gekoppelde keuzedelen houden we tegen het licht bij onderhoud
van een kwalificatie(dossier). Dit moment gebruiken we om de uitvoerbaarheid en
examineerbaarheid te analyseren en advies te geven over mogelijkheden het
keuzedeel te optimaliseren.
Uitvoering
- Nieuwe signalen over onvoldoende examineerbaarheid van
keuzedelen worden volgens de gevolgde procedure opgepakt
6.2018-03.2020
• Mbo-scholen en georganiseerd bedrijfsleven in de regio krijgen
de regie voor het samen ontwikkelen van keuzedelen. SBB doet
nadere voorstellen welke waarborgen ingebouwd moeten zijn
om de kwaliteit (o.a. van examinering van keuzedelen) op orde
te houden.
• Mbo-opleidingen zullen de komende jaren steeds verder
flexibiliseren om tegemoet te komen aan de vraag van het
beroepenveld en andere betrokkenen. Dit brengt vragen met
zich mee over de gevolgen hiervan voor de examinering van de
mbo-opleiding. In het bovengenoemde visietraject komen die
aan de orde
Evaluatie

12.2019-02.2020

• Keuzedelen checken op examineerbaarheid aan de hand van
nog door SBB te geven voorstellen en randvoorwaarden voor
het verantwoord realiseren van regionale keuzedelen.

Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven
Louis Braillelaan 2A 2719 Ej Zoetermeer «Postbus 7259 2701 AG Zoetermeer
088 338 00 0 0 • www s-bb nl • IBAN: NL28 RABO0167 8017 91 /BIC RABONL2U • KVK40413625

beroepsonderwijs ( j ? bedrijfsleven

Relatie met
andere
onderdelen

Onderdeel 4
Eerstverantwoordelijk^
Gerealiseerd

Te verwachten
inspanning
Relatie met
andere
onderdelen

- We toetsen of het resultaat van het visietraject aanpassing
vraagt voor het borgen van de kwaliteit van examinering van
keuzedelen.
Onderdeel 1: Adequaat advies en communicatie richting scholen en leerbedrijven
over wat (inhoud) de kwaliteit en examineerbaarheid van keuzedelen waarborgt.

Informeren van leerbedrijven over de inzet en mogelijkheden van
keuzedelen
SBB
Activiteiten
Scholen slagen er steeds beter in, in overleg met het bedrijfsleven, om keuzedelen in
de beroepspraktijkvorming te examineren. In de informatievoorziening spelen
adviseurs van SBB een rol op procesniveau.
« Desgevraagd brengen we scholen in contact met (regionale) leerbedrijven die
goed passen bij hun keuzedelen-aanbod. Samen kunnen zij met keuzedelen
opleidingen arbeidsmarktrelevanter maken met een aanwijsbare meerwaarde
voor studenten.
•
Scholen en bedrijfsleven attenderen we op keuzedelen met een mbo-certificaat
in het kader van LLO. We informeren (grote) bedrijven en branches over welk
advies of wens met betrekking tot keuzedelen ze aan het onderwijs kunnen
meegeven. De adviseurs verwijzen scholen en bedrijfsleven naar alle websites
en tools waarmee de meerwaarde die keuzedelen bieden benut kunnen worden.
•
Waar mogelijk nemen adviseurs SBB in de advisering suggesties mee uit het
advies "Administratieve last en werkdruk keuzedelen" van Herziening mbo (dec
18) voor reductie van regeldruk en benutten van ruimte in regels.
•
Bij de ontwikkeling van (regionale) keuzedelen is er extra aandacht voor
keuzedelen die geschikt zijn voor bbl-opleidingen (kaderkeuzedelen)
Onderdeel 2 en 3: Op onderdelen communicatie richting examencommissies en
examenleveranciers

Samenvatting en vooruitblik
We constateren dat er door scholen steeds meer ervaring wordt opgedaan met de uitvoering en
examinering van keuzedelen. Daarbij wordt door alle betrokken partijen blijvend gezocht naar passende
regels voor de examinering, het beperken van de administratieve last en het vereenvoudigen van de
opname van keuzedelen in het register. De afgelopen jaren is een aantal nieuwe aandachtspunten
gesignaleerd én opgepakt. De position paper van SBB is daarvan een voorbeeld. Mogelijke toekomstige
aandachtspunten, zeker degene die een relatie hebben met de slaag-zakregeling voor keuzedelen zullen
zorgvuldig beoordeeld worden en door één of beide partijen opgepakt worden om de kansen die
keuzedelen bieden optimaal te benutten en daarmee de civiele waarde van keuzedelen te borgen.
SBB en MBO Raad zetten de komende periode gezamenlijk in op het oplossen van de nog resterende en
eventuele nieuwe aandachtspunten. Alle noodzakelijke stappen worden gezet om de inwerkingtreding van
de slaag-zakregeling met ingang van laugustus 2020 goed te laten starten.

beroepsonderwijs fyJ bedrijfsleven

Bijlage: Ontwikkelingen keuzedeelregister
Ontwikkeling omvang keuzedeelregister
1200
lOtB

1000

1040

800
600
400
200

0
Jul'16

Jan'17

Jul'17

Jan'18

Jul'18

Jan'19

Apr'19

Ontwikkeling keuzedelen per sectorkamer
sinds start keuzedelen
400
300
200
100
0
ZW&S

ZD&V

ll

VGG

TGO

Spec
Vak

• Jan'ig •Juli'18 BApr'lS

MTLM ICT&CI Handel

Jan'18 • Jul'17

• Apr'17 «Jan'17 «Okt'16 «Juli'16

Ontwikkeling keuzedelen per sectorkamer
sinds de uitvoering van het stappenplan
400
300
200
100
0

119126

6163
Han

11(^5

II II ül II ll » II

ICT&CI MTLM

Spec
Vak

TGO

ijan-18 ajan-lS

VGG

ZD&V

ZWS