4
Vragenuur: Vragen Van Gerven
Vragen van het lid Van Gerven aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de uitspraken van de
minister inzake de vergoeding van plastische chirurgie.

De heer Van Gerven (SP):
Voorzitter. Gisteren zat minister Schippers bij Radar. Radar
toonde een rapport dat men heeft aangeboden aan de
minister met maar liefst duizend reacties over het niet-vergoeden van plastische chirurgie. Wat is eigenlijk plastische
chirurgie? Hebben we het dan over cosmetische chirurgie,
de botoxdames van Robert Schoemacher? Of hebben we
het dan over chirurgie die mensen niet mooier maakt, maar
die mensen beter maakt? Als zij zegt dat het erom gaat
mensen beter te maken, moeten we dan niet zeggen dat
die plastische chirurgie noodzakelijke chirurgie is die in het
basispakket thuishoort?
Kijk naar Manon, een puber van 15 jaar met een aangeboren
borstafwijking. Wie haalt het dan in zijn hoofd om te zeggen:
dat hoort niet in het pakket? Kijk naar de oude Grietje, met
oogleden die over de ogen vallen zodat zij niet goed kan
zien. Wie haalt het dan in zijn hoofd om te zeggen: die
vrouw helpen wij niet, dat hoort niet in het pakket, dat
betaalt u maar zelf?
Weet u, zeg ik via de voorzitter tot de minister, wie dat
bedacht heeft? Dat was minister Hoogervorst tien jaar
geleden met steun van een meerderheid van de Kamer.
Toen werd er gezegd: bij plastische chirurgie gaat het om
cosmetische chirurgie, dan gaat het om botoxdames die
zo nodig op kosten van de belastingbetaler geholpen
moeten worden. Nee, mevrouw de minister, daar gaat het
niet om. Het gaat niet om die botoxdames van Robert
Schoemacher; die moeten het zelf maar betalen. Het gaat
erom dat alle noodzakelijke chirurgie om mensen niet
mooier maar beter te maken, in het pakket thuishoort.
Erkent de minister dat er toen een fout is gemaakt en dat
die nu gerepareerd moet worden? De vraag is hoe zij die
fout gaat repareren.

Minister Schippers:
Voorzitter. Deze vragen heb ik ook schriftelijk gekregen en
heb ik nog deze maand uitgebreid schriftelijk beantwoord,
met zes pagina's. De heer Van Gerven kan de antwoorden
op al zijn vragen dus nalezen. In 2005 is dat besluit genomen
onder de Ziekenfondswet, omdat is gebleken dat de grens
tussen enerzijds cosmetisch en verfraaiing en anderzijds
wat medisch noodzakelijk was, in de praktijk niet werd
getrokken en dat heel moeilijk was vast te stellen waar die
grens precies lag. Je zag dat in de praktijk zo'n beetje alles
op de basisverzekering werd gedeclareerd. Daardoor zijn
er ook dingen uit het basispakket gegaan waarvan je in alle
redelijkheid tot de conclusie kunt komen dat die misschien
wel een plekje in het basispakket zouden moeten hebben.
Die schriftelijke vragen heb ik uitgebreid beantwoord, ook
de laatste vraag van de heer Van Gerven. Het ligt anders
als de plastisch chirurgen samen met de cliëntenorganisaties mij een richtlijn of een voorstel kunnen voorleggen
waarin die scheidslijn wel duidelijk kan worden getrokken

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Van Gerven

en waarmee niet het dooropereren — dat kan natuurlijk
heel aantrekkelijk zijn voor chirurgen — en het steeds verder
verleggen van de grens usance zijn, maar waarmee je echt
helder met elkaar afspreekt wat medisch noodzakelijk is,
dus wat wij gaan doen en wat wij dan ook zullen vergoeden.
De heer Van Gerven (SP):
Erkent de minister dat in 2005 gewoon de fout is gemaakt
dat chirurgische zorg die nodig is om mensen niet mooier
maar beter te maken, ten onrechte uit het pakket is gehaald,
met als drogreden dat het zou gaan om cosmetische chirurgie? De minister zegt nu weer, vanuit een soort wantrouwen, dat heel veel chirurgie die verleend is, cosmetisch zou
zijn. Dat is slechts een minderheid. Maar laten we vooruitkijken, want de minister heeft gisteravond wel degelijk iets
meer gezegd dan in haar antwoorden aan de SP enkele
dagen of enkele weken geleden. Zij heeft de deur verder
opengezet. Dit is toch niet alleen de verantwoordelijkheid
van de chirurgen of de patiënten? Het is toch bij uitstek de
verantwoordelijkheid van de politiek, van het parlement en
van de minister, om ervoor te zorgen dat er een fatsoenlijk
basispakket ligt? Is de minister bereid om voor de pakketbehandeling, de pakketdiscussie van aanstaande juni, met
een plan te komen inclusief een financiële dekking om chirurgie die noodzakelijk is om mensen niet mooier maar
beter te maken, terug te brengen in het pakket?
Minister Schippers:
Van de plastische chirurgie zit 85% gewoon in het pakket.
Het ging om die 15% waarvan je zag dat de grens moeilijk
te trekken was en steeds verder werd opgerekt. Het is ook
niet zomaar een besluit geweest. Dat besluit is hier in het
parlement uitermate uitgebreid behandeld en bediscussieerd. Het besluit dat dat deel geen onderdeel meer zou
uitmaken van het pakket, is ook daadwerkelijk door de
politiek genomen. Dat is geen wantrouwen; dat gebeurde
op basis van de ervaring dat er steeds meer werd gedeclareerd op kosten van ons allemaal. Ik heb, ook in de antwoorden op de vragen van de heer Van Gerven, met name op
vraag 15, aangegeven dat ik af zou willen van een pakket
waar iets wel of niet in zit; dat heb ik ook al eerder gezegd
naar aanleiding van de hoofdlijnakkoorden. Ik zou veel meer
naar een pakket willen waar iets in zit voor de mensen die
dat volgens richtlijnen en criteria die de medische noodzakelijkheid vaststellen, echt nodig hebben; die mensen krijgen dat dan. Voor de anderen, voor wie dat middel weinig
doet en voor wie het niet noodzakelijk is, zit dat middel dan
niet in het pakket. Dat is evenwichtig. Dat hebben we met
de maagzuurremmers geprobeerd: voor de een zitten
maagzuurremmers in het pakket en voor de ander niet. Die
genuanceerde benadering zou ik veel meer in het pakket
willen krijgen, ook ten aanzien van deze 15% plastische
chirurgie. Als iets evident medisch noodzakelijk is voor
mensen om te kunnen functioneren en als wij dat met elkaar
beschouwen als iets wat we met elkaar moeten opbrengen,
moet dat voor die mensen in het pakket zitten. Maar dan
moet ik een grens kunnen trekken. Dat kan ik als politiek
niet. Daar moet de beroepsgroep zelf zich aan committeren.
Die moet mij daar handvatten voor geven. De beroepsgroep
moet voorkomen dat gebeurt wat er in 2005 en de jaren
daarvoor is gebeurd, namelijk dat er steeds een enorme
stijging was van wat er gedeclareerd werd.

31 maart 2015
TK 69

69-4-1

De heer Van Gerven (SP):
De richtlijnen zijn er. De specialisten weten wanneer iets
medisch noodzakelijk is en wanneer niet. Het gaat nu om
de uitvoering. Is de minister bereid om te doen wat ik vroeg,
namelijk met een voorstel komen zodat we dat bij de pakketdiscussie in juni kunnen behandelen? Is de minister ook
bereid om iets te doen voor de 1.000 schrijnende gevallen
waarmee Radar aankwam? Het is immers bekend: zodra
het in het nieuws is dan gaan de verzekeraars helpen, als
een soort god op aarde. Dat kan toch niet de bedoeling zijn?
Het kan toch niet afhangen van de willekeur van verzekeraars? Het moet toch een fatsoenlijk recht zijn dat wij
garanderen? Ik stel voor dat de minister met een voorstel
komt, zodat we daarover kunnen praten. Het recht moet
niet enkel gelden voor de degene die op tv verschijnt, maar
voor iedereen die dat nodig heeft.
Minister Schippers:
Wat ik in het programma heb gezegd, is dat een verzekeraar
op grond van coulance wel eens iets kan toestaan. Daar
waar je zegt dat het medisch noodzakelijk is, vind ik dat een
patiënt niet afhankelijk moet zijn van de coulance van een
verzekeraar. Dan moet hij zijn recht kunnen doen gelden.
Daar heb je echter wel objectieve criteria voor nodig. Daar
heb je ook voor nodig dat je objectief kunt vaststellen dat
iets noodzakelijk is. Stel dat er geen borstgroei is bij een
meisje of borstgroei aan maar één borst. Dan is er misschien een medische noodzaak. Stel dat er een beetje
borstgroei is. Is er dan ook nog een medische noodzaak?
Stel dat er een minder dan gemiddelde borstgroei is. Is er
dan een medische noodzaak? We hebben gezien dat het
daar in het verleden echt verkeerd is gegaan. We willen
voorkomen dat het weer verkeerd gaat. Ook bij het verfraaien van oogleden zag je dat er, voordat het uit het pakket
ging, langzaam maar zeker een enorme stijging in zat, dat
mensen dat op kosten van het pakket deden. Daar is het
pakket niet voor.
Daarom heb ik een oproep gedaan, een heel dringende
oproep, aan de artsen: geef mij richtlijnen, geef mij objectieve criteria en geef mij controlemechanismen waardoor
we zeker weten dat dit op zo'n manier wordt toegepast dat
het financieel houdbaar is, maar dat de mensen die ervan
afhankelijk zijn het vergoed krijgen. Dat is de oproep die ik
heb gedaan. Ik hoop dat men snel met goede plannen
richting mij komt, zodat we die in werking kunnen laten
treden. Hier ligt echt de bal bij de sector. Daar waar het
eerder mis is gegaan bij de sector, zal die mij nu ook de
zekerheid moeten geven dat men het nu wel goed kan doen.
De voorzitter:
Dank u wel voor uw antwoorden, minister. U mag nog even
blijven, want ook de volgende vraag wordt gesteld aan u
als minister van Volksgezondheid en wel door mevrouw
Dik-Faber van de ChristenUnie.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Van Gerven

31 maart 2015
TK 69

69-4-2