Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2287
Vragen van het lid Ouwehand (PvdD) aan de ministers van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit en van Buitenlandse Zaken over het illegaal vissen van
Europa in West-Afrika (ingezonden 5 maart 2010).
Antwoord van minister Verburg (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit),
mede namens de minister van Buitenlandse Zaken (ontvangen 21 april 2010).
Vraag 1
Bent u ervan op de hoogte dat Europese visserijschepen illegaal vissen in de
kustwateren van de Westelijke Sahara?1
Antwoord 1
Europese schepen vissen in de Marokkaanse wateren en in de wateren voor
de kust van het «non-self governing territory» Westelijke Sahara binnen het
kader van het visserijpartnerschap dat de EU en Marokko hebben afgesloten.
Het feit dat Europese schepen in de wateren voor de kust van de Westelijke
Sahara vissen is, niet per definitie illegaal. De legaliteit hangt af van de
manier waarop het partnerschap door Marokko, de de facto administratieve
verantwoordelijke over de Westelijke Sahara, wordt geïmplementeerd. Er
mogen economische activiteiten plaatsvinden in «non-self governing
territories», waarbij de opbrengsten van deze activiteiten ten goede moeten
komen aan de oorspronkelijke bevolking van het gebied.
Vraag 2
Zijn er ook Nederlandse vissersschepen in de genoemde kustwateren van
West-Sahara actief? Zo ja, hoe groot is het Nederlandse aandeel in deze
visserij en welke conclusies verbindt u hieraan met het oog op de uitspraak
van het juridisch bureau van het Europees Parlement?
Antwoord 2
Het visserijakkoord tussen de EU en Marokko is nu ruim 3 jaar van kracht. In
die periode heeft er één Nederlands schip ongeveer anderhalve maand lang
gevist in de onder het akkoord vallende wateren. Voor zover bekend was dit
zowel in de Marokkaanse wateren, als in de wateren voor de kust van de
Westelijke Sahara.
Het Europees Parlement overlegt momenteel met de Europese Commissie
over de economische betrokkenheid van de oorspronkelijke bevolking bij deze
1

ah-tk-20092010-2287
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

NRC Handelsblad, 24 februari 2010: «Dispuut over visserijverdrag EU en Marokko».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

visserij. Ik volg deze discussie op de voet. Aangezien dit overleg nog niet is
afgerond, is het te vroeg om op dit moment hieraan conclusies te verbinden.
Vraag 3
Kunt u uiteenzetten hoe het kan dat de gelden voor de visrechten niet ten
goede komen aan de lokale bevolking en wie daar toezicht op zou moet
houden? Welke conclusies verbindt u aan deze constatering?
Antwoord 3
In het visserijpartnerschap is bepaald dat opbrengsten uit het partnerschap
ten goede moeten komen aan de lokale bevolking. De Europese Commissie
monitort de uitvoering van het partnerschap en heeft in dit verband
regelmatig overleg met Marokko. De Commissie heeft een aantal voorbeelden
gegeven van manieren waarop de lokale bevolking van dit visserijakkoord
zou profiteren. De overslag van vis vindt plaats in de havens gelegen in de
Westelijke Sahara (bijvoorbeeld Laayoune, Dakhla en Boujdour) en het
versterken van de lokale visserijsector wordt meegenomen als doel, wanneer
er programma’s in het kader van het visserijakkoord worden opgezet.
De Europese Commissie heeft echter ook geconcludeerd in het groenboek
«Hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid» dat visserijpartnerschappen in het algemeen onvoldoende hebben geleid tot armoedebestrijding en het bereiken van de millenniumdoelen.
Het Europees Parlement heeft de Europese Commissie vorige maand
gevraagd om meer informatie over in hoeverre de lokale bevolking werkelijk
profiteert van dit specifieke visserijpartnerschap en op welke wijze. De
Commissie en het Parlement hebben hier achter gesloten deuren op dinsdag
16 maart over gesproken.
De Europese Commissie zal hierover de Raad nader informeren.
Vraag 4 en 5
Bent u van mening dat deze gelden bij andere visserij-partnerschapsovereenkomsten wel ten goede komen aan de lokale bevolking? Zo ja, waar
baseert u dat op?
Kunt u uiteenzetten aan welke randvoorwaarden de visserij in deze visserijpartnerschapsovereenkomsten moet voldoen, ten aanzien van duurzaamheid
en het voorkomen van overbevissing, en is hier enige vorm van toezicht op?
Zo ja, op basis van welke wetenschappelijke criteria worden deze randvoorwaarden gesteld? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4 en 5
Om dit risico voor de lokale economie in ontwikkelingslanden te minimaliseren, is in de Europese Raad in 2004 afgesproken2 dat de Europese visserijpartnerschapsovereenkomsten gebaseerd dienen te zijn op de best beschikbare wetenschappelijke gegevens over de omvang van de visbestanden en
op de vraag of er een surplus is aan vis dat niet door de lokale vissers kan
worden opgevist. Ook dient rekening gehouden te worden met de belangen
van de lokale visserijsector. De visserijpartnerschapsovereenkomsten moeten
ook voldoen aan andere technische duurzaamheidsrandvoorwaarden, zoals
gebruik van bepaalde netten en respect voor een biologische rustperiode. De
lokale autoriteiten bewaken deze voorwaarden. Daartoe zijn schepen in vele
akkoorden en ook in het onderhavige verplicht waarnemers aan boord te
nemen.
De implementatie van dit beleid heeft naar de mening van de Europese
Commissie echter nog in onvoldoende mate geleid tot duurzame visserijovereenkomsten met derde landen. Nederland onderschrijft dan ook de conclusies
van de Europese Commissie in het groenboek «Hervorming van het
gemeenschappelijk visserijbeleid» dat de steun voor de visserijsector in derde
landen waarmee Europa een overeenkomst heeft, weliswaar heeft bijgedragen tot de ontwikkeling van de visserijsector, maar onvoldoende op het
gebied van armoedebestrijding en de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen.

2

15.07.2004 11485/04 – Adoption of Council conclusions on a Communication from the
Commission on integrated framework for fisheries partnership agreements with third
countries.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2

Vraag 6
Is het waar dat de gevangen vis op de lokale markten terecht komt? Zo ja,
kunt u toelichten waarom Europese of zelfs Nederlandse trawlers deze vissen
zouden moeten vangen en waarom het niet aan de lokale vissers zou kunnen
worden overgelaten? Zo nee, waar gaat de gevangen vis heen?
Antwoord 6
Voor het partnerschap werd afgesloten, is er door een onafhankelijk bureau
een wetenschappelijke analyse gemaakt van de omvang van de visbestanden
die zich voor de kust van Marokko en de Westelijke Sahara bevinden. Daarbij
is ook geanalyseerd welk deel daarvan niet door lokale vissers zou kunnen
worden gevangen (het surplus, zie vragen 4 en 5) aangezien die onvoldoende
capaciteit hebben. De Europese schepen vangen alleen dat deel van de
bestanden en beperken derhalve niet de visserijmogelijkheden van de lokale
vissers. Van de door de EU-schepen gevangen vis komt 25% op de lokale
markt terecht.
Dit is een van de voorwaarden van het partnerschap en bedoeld om de lokale
economische activiteit te stimuleren De andere 75% van de vis die de
Europese schepen vangen gaat naar andere, vooral Afrikaanse markten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3