Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap

TER BESLUITVORMING

Primair Onderwijs

Aan: MPVO

Van

Datum
30 mei 2022
Referentie

nota

Bijiagen

Betalen tijdvak 1 vangnet + capaciteit Ruimte-OK

Aanleiding
U heeft in reactie op de nota van 17 mei aangegeven dat u niet akkoord bent met
betaling van het eerste tijdvak van het vangnet onder de maatwerkregeling
ventilatie in januari. U geeft aan de sluiting van het eerste tijdvak van het
vangnet naar voren te willen halen, zodat aanvragen in dit tijdvak nog betaald
kan worden in 2022. Daarnaast heeft u uw zorgen geuit over de capaciteit van de
hulpteams van Ruimte-OK.
Deze nota bevat de uitwerking van uw wens het eerste tijdvak van het vangnet
nog in 2022 te betalen, en een voorstel voor opschalen van de capaciteit van de
hulpteams.

(mt, pc/r_,

Geadviseerd besluit

Bent u akkoord met het sluiten van tijdvak 1 voor het vangne
30
//0
,),PA
'41q
september? Betaling vindt dan parallel met de basis plaats
•ecember
tit Pcril-efL
2022. Tijdvak 2 voor het vangnet beslaat daarmee 1 oktober tot)n met
31 december en wordt uiterlijk betaald eind februari, begin maart.
Bent u akkoord met maatregel 1 en 2 voor opschaling van de capaciteit
voor de schoolbezoeken van Ruimteiv
-OK?--::::
nu-pi4w
06 V 12(10
-5- a csToelichting
)
1441
-

2.0

Ivo(

Tijdvak 1 onder vangnet betalen in 2022
CbriT(1 /
111
-1- i
rrek
ri .1*Li,;(-1
31/:/
U heeft aangegeven de aanvragen voor tijdvak 1 van het vangnet te willen
betalen in 2022. Het is een begrijpelijke wens om de ventilatie zo snel mogelijk op
4,„(.4'
orde te willen brengen, zeker nu de kans steeds reeler lijkt dat Corona in het
(nit
najaar weer de kop op zal steken. Om tijdvak 1 nog in 2022 te kunnen betalen,
it4i tfif) °tri
Economische en financiële belangen van de staat
dient de aanvraagtermijn te sluiten op 30 september 2022. Dit wordt u dan ookkt
voorgesteld bij beslispunt 1. Hierbij willen wij u ambtelijk nog het volgende in Economische en financiële belangen van de staat
overweging geven.
1. Het beschikken en betalen van tijdvak 1 onder het vangnet in decemb
2022 legt extra druk op de uitvoeringscapaciteit van DUS-i. Normaliter
hanteren zij 13 weken doorlooptijd voor het beoordelen en beschikken. Bit
sluiting op 30 september is die termijn 10 weken. De vraag is of dat
proportioneel is. De bouwwerkzaamheden om de ventilatie op orde te
brengen, nemen namelijk 1 tot 3 jaar in beslag. Het een maand eerder
beschikken en betalen van de schoolbesturen (bij sluiten tijdvak 1 op 30
Pagina 1 van 5

Datum
30 mei 2022

september ipv 31 oktober) versneit deze bouwwerkzaamheden niet tot
nauwelijks.
2. Het eerder sluiten dan 31 oktober van het eerste tijdvak mogeiijk leidt tot
zeer weiniq aanvragen in dit tijdvak. Dit staat grotendeels los van
capaciteit van Ruimte-OK. De laatste twee weken voor de zomervakantie
wordt in het VO nog weinig lesgegeven. De metingen kunnen dan niet
plaatsvinden bij voile bezetting van de kiaslokalen, hetgeen vereist is voor
een representatieve meting. Ook de eerste week na de zomervakantie
wordt door de scholen in het PO en VO zeif niet geschikt gevonden om de
meting uit te voeren. Daarnaast moeten schoolbesturen nog offertes
opvragen voor de ventilatie-interventies en een begroting opstellen voor
hun aanvraag; en die afstemmen met gemeenten (zeker in het geval dat
de geMeente bijdraagt aan de cofinanciering).
3. Per saldo kan het sluiten van tijdvak 1 op 30 september in plaats van 31
oktober ertoe leiden dat een deel van de scholen juist later betaald wordt.
Indien er namelijk inderdaad weinig aanvragen worden gedaan voor
tijdvak 1 bij sluiting van de termijn op 30 september, leidt dit ertoe dat
het merendeel van de aanvragen in tijdvak 2 wordt gedaan. Tijdvak 2
wordt betaald eind februari/ begin maart 2022.
Capaciteit Ruimte-OK
Capaciteit voor 800 schoolbezoeken en CO2-metingen vereist vanaf 1 juli
U heeft aangegeven zich zorgen te maken over de capaciteit van de hulpteams
ventilatie van Ruimte-OK. Op basis van het verdiepend onderzoek van Ruimte-OK
van augustus 2021 voldoen nog circa 1200 schoolgebouwen niet aan de
ventilatie-opgave. Niet voor alle schoollocaties zal een aanvraag voor de
maatwerkregeling worden gedaan, en een deel van de aanvragen zal voor de
basis zijn, waar een schoolbezoek niet verplicht is. We gaan er daarom vanuit dat
er tenminste capaciteit moet zijn voor maximaal 800 schoolbezoeken en Co2metingen ten behoeve van de aanvraag van de maatwerkregeling in de periode
vanaf 1 juli tot 31 december 2022.
Om u een goed beeld te kunnen geven van de capaciteit bij Ruimte-OK is het van
belang onderscheid te maken tussen:
1. de capaciteit van de hulpteams voor 800 schoolbezoeken ná 1 juli zoals
verplicht om een aanvraag te kunnen doen voor het vangnet.
2. en de capaciteit voor het uitvoeren van 800 metingen van de CO2concentratie en binnentemperatuur (hierna: CO2-meting); die leidt tot de
vereiste urgentieverklaring om een aanvraag voor het vangnet te kunnen
doen.
Enkel de capaciteit van de hulpteams voor de 800 schoolbezoeken is een
aandachtspunt. De capaciteit voor het uitvoeren van de CO2-meting is voldoende.
Capaciteit CO2-meting voldoende

Pagina 2 van 5

Datum
30 mei 2022

De capaciteit voor de CO2-meting is voldoende. De CO2-meters die gebruikt
worden voor de meting worden door de leverancier aan de scholen verzonden
waarna de school deze met een instructie vooraf en controle achteraf door
Ruimte-OK kunnen installeren. De leverancier kan per week tussen de 50-100
CO2-meters versturen. De verstrekking van de meters zal plaatsvinden vanaf
publicatie van de regeling, uiterlijk vanaf 30 juni. In de periode tot 30 september
(sluiting tijdvak 1 vangnet) kunnen op deze wijze naar schatting voldoende
meters worden verstrekt om 400 afgeronde metingen op 400 schoollocaties uit te
voeren, en daarmee om 400 urgentieverklaringen te kunnen verstrekken. Voor de
periode van tijdvak 2 van 30 september tot en met 31 december zijn sowieso
voldoende CO2-meters beschikbaar, en deze kunnen ook tijdig worden
uitgeleverd. Ruimte-OK heeft met de leverancier goede afspraken over opschaling
van de meters indien nodig.
De personele inzet van Ruimte-OK voor de CO2-meting vormt ook geen beletsel.
De instructie vanuit Ruimte-OK voor het op juiste wijze meten door het
onderwijspersoneel, vindt telefonisch plaats en door middel van een
instructiefilmpje. Hierdoor hoeven er geen experts van Ruimte-OK bij de meting
aanwezig te zijn.
A fikvoi
r'
Capaciteit schoolbezoeken en maatregelen om deze te vergroten
In februari 2022 is met Ruimte-OK vastgelegd d9eij 1200 schoolbezoeken
afleggen tot het einde van 2022. Zij voldoen aan die afspraak, en in de periode
tot 1 juli zijn er reeds 300 schoolbezoeken afgelegd. Schoolbezoeken werden en
worden afgelegd aan iedere school die deze aanvraagt (ongeacht of daar een
aanvraag voor de maatwerkregelingyentilatie uit volgt). Nu een schoolbezoek ook
r
verplicht wordt om een aanvraag
'kunnen doen voor het vangnet; is het echter
nodig om ruimte te hebben voor
i 00 schoolbezoeken ná 1 juli. Het is namelijk
niet te voorspellen of de reeds bezochte 300 scholen óók de scholen zijn die een
beroep gaan doen op het vangnet. Dit vraagt om extra capaciteit van de
hulpteams voor de schoolbezoeken bovenop de afspraken die eerder zijn
gemaakt.
De reeds bestaande capaciteit in de periode juli - 31 dec 2022 is als volgt: Tot 30
september zijn er 250 schoolbezoeken mogelijk, tot 31 oktober zijn er in totaal
400 schoolbezoeken mogelijk, met het tweede tijdvak tot 31 december zijn er in
totaal reeds 700 schoolbezoeken mogelijk. Om voldoende capaciteit te hebben
voor mogelijk 800 aanvragen voor de maatwerkregeling in de periode 1 juli tot 31
december 2022 is dit echter niet genoeg. De capaciteit wordt niet verhoogd door
meer middelen voor Ruimte-OK om extra experts aan te nemen. Ruimte-OK zet
sinds de start van de hulpteams ventilatie eind januari 2022 vol in op werving van
extra experts. Deze zijn in de huidige arbeidsmarkt en gezien de specifieke eisen
aan deze experts moeilijk te vinden. Het probleem zit niet in de beschikbare
middelen vanuit OCW. Contractueel met Ruimte-OK is vastgelegd dat zij

Pagina 3 van 5

Datum
30 mei 2022

factureren op basis van gerealiseerde kostenl. Op deze manier hebben zij de
financiele ruimte om maximaal op te schalen met personeel; indien zij geschikt
personeel kunnen vinden.
Evenwel is het mogelijk de minimaal 800 schoolbezoeken ná 1 juli te halen, en is
er daar bovenop ruimte om verder op te schalen met de volgende maatregelen;
1. De volgordelijkheid loslaten van eerst schoolbezoek en daarna CO2meting bij een aanvraag voor het vangnet.
Oorspronkelijk was het idee om de schoolbezoeken plaats te laten vinden,
voorafgaand aan de CO2-meting. Op die manier is geborgd dat er alles
aan is gedaan om de ventilatiesituatie binnen de bestaande
mogelijkheden van het gebouw te optimaliseren. Het is voor de planning
van de schoolbezoeken en de CO2-metingen echter niet doelmatig die
volgordelijkheid aan te houden. Indien de volgordelijkheid wordt
losgelaten zijn er meer schoolbezoeken mogelijk dan 700 in de periode
van juli - 31 december 2022. Het is echter lastig te kwantificeren hoeveel
meer. Het zou kunnen dat de benodigde 800 schoolbezoeken niet gehaald
worden met enkel het loslaten van de volgordelijkheid.
Er is ook een inhoudelijk argument om de volgordelijkheid los te laten.
Het is onwaarschijnlijk dat optimalisatie binnen de bestaande
mogelijkheden van het gebouw 100% gerealiseerd zal zijn op het moment
dat de CO2-meting plaatsvindt. Bouwkundige maatregelen die
voortvloeien uit het schoolbezoek kunnen dan namelijk nog niet
gerealiseerd zijn.
2.

1

De mogelijkheid creeren om de schoolbezoeken uit te laten voeren in het
voorjaar van 2023. Indien de volgordelijkheid van schoolbezoeken en
CO2-meting wordt losgelaten, is er geen noodzaak meer om de
schoolbezoeken te laten plaatsvinden binnen de aanvraagtermijn van het
vangnet (dus voor respectievelijk 30 september en 31 december).
Daarom is het voorstel de schoolbezoeken niet op te nemen bij de
aanvraagvereisten in de regeling, maar onder de verplichtingen. Dit
betekent dat een schoolbezoek wel moet plaatsvinden, maar uiterlijk
voordat de subsidie na afloop van de bouwwerkzaamheden wordt
vastgesteld (na 2 of uiterlijk 3 jaar). Met deze maatregel is het mogelijk
de schoolbezoeken ook in het voorjaar van 2023 uit te voeren, zowel voor
tijdvak 1 als tijdvak 2 van het vangnet. Dit biedt de hulpteams van
Ruimte-OK ook de ruimte de schoolbezoeken te kunnen blijven aanbieden
aan scholen die geen aanspraak op de maatwerkregeling willen doen. Met

Hierin is wel een maximumbedrag opgenomen, maar daaraan komt Ruimte-OK niet.
Pagina 4 van 5

Datum
30 mei 2022

deze maatregel kan onverwachte over-aanvraag voor het vangnet van
welke omvang dan ook worden ondervangen.

Economische en financiële belangen van de staat

3. Het verkorten van de schoolbezoeken, zodat er meer kunnen plaatsvinden
in hetzelfde tijdsbestek. Een schoolbezoeken in het PO omvat nu 2
dagdelen, voor het VO 3 dagdelen (VO-gebouwen zijn gemiddeld
genomen groter dan PO-gebouwen). Deze dagdelen zijn nodig om de
ventilatiesituatie in het schoolgebouw in kaart te brengen en het
personeel op de school te kunnen informeren over de juiste wijze van
ventilatie, afhankelijk van de situatie ter plaatse. Het verkorten van de
schoolbezoeken tot 1 dagdeel voor zowel PO en VO, maakt naar
verwachting dat de vereiste 800 schoolbezoeken voor 31 december
kunnen plaatsvinden, zonder maatregel 1 en 2. De kwaliteit van de
schoolbezoeken bindt dan echter aan kwaliteit in. Dit is onwenselijk,
omdat een degelijk schoolbezoek als effectieve en efficiente maatregel
wordt beschouwd om de ventilatie op orde te krijgen.
U wordt aangeraden akkoord te gaan met maatregel 1 en 2. Met deze twee
maatregelen kunnen de schoolbezoeken worden opgeschaald tot boven 800
schoolbezoeken. Ook geeft het alle ruimte om ook de schoolbezoeken uit te
voeren voor scholen die geen aanspraak willen maken (op het vangnet onder) de
maatwerkregeling. Maatregel 3 doet afbreuk aan de kwaliteit van de
schoolbezoeken, en is niet nodig indien maatregel 1 en 2 worden genomen.

Pagina 5 van 5

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap

TER BESLUITVORMING

Primair Onderwijs

Aan: MPVO

Van

Datum
17 mei 2022
Referentie

nota

Bijlagen

Uitwerking maatwerkregeling ventilatie (nav loslaten
signaleringswaarde)

Aanleiding
In de eerdere uitwerking van de maatwerkregeling ventilatie die u heeft
ontvangen, stonden financiele voorwaarden uitgewerkt. De sectorraden en de
VNG gaan niet akkoord met deze financiele voorwaarden. U heeft aangegeven
bereid te zijn de signaleringswaarde te laten vallen, om de regeling gezamenlijk
met de sectorraden en de VNG vast te kunnen stellen. Hiertoe is een nieuwe
uitwerking van de maatwerkregeling gemaakt en deze is voorgelegd aan de
sectorraden, de VNG en het ministerie van Financien (Fin). Gebleken is de nieuwe
uitwerking de steun heeft van al deze partijen. Met deze nota wordt nu uw
akkoord gevraagd op de genoemde uitwerking. Deze uitwerking staat 24 mei op
de agenda in het BO met de bestuurders van de sectorraden en de VNG en dient
daar gezamenlijk vastgesteld te worden om publicatie van de regeling in juni niet
in gevaar te brengen. Deze nota bevat tevens een beslispunt ten aanzien van de
termijn waarop de middelen uit het vangnet betaald kunnen worden.
U vindt de nieuwe uitwerking van de maatwerkregeling ventilatie bijgesloten bij
deze nota, zoals deze is gedeeld met voorgenoemde partijen.
Geadviseerd besluit
1. Gaat u akkoord met de nieuwe uitwerking van de a werkregeling
ventilatie zonder financiele voorwaarden (zoals bij =voegd bij deze nota)?
2. Gaat u akkoord met het beschikken en betalen an
middelen voor de
basis in 2022, en voor het vangnet begin 2923? Pubficatie is nog steeds
voorzien in juni, openstelling van de regpling in juli.
3. Gaat u akkoord met het creeren van twee tijdvakken voor aanvragen in
het vangnet om de betalingen voor dit deel toch zo vroeg mogelijk uit te
kunnen voeren?
&.41 cipt
Toelichting
Beslispunt 1: akkoord met uitwerking regeling
De afgelopen periode werd na intensief ambtelijk overleg met de sectorraden en
de VNG duidelijk dat zij niet akkoord gaan met de financiele voorwaarden uit de
eerdere uitwerking van de maatwerkregeling ventilatie.
•
De PO-Raad en de VO-raad gaan niet akkoord met het hanteren van de
signaleringswaarde voor mogelijk bovenmatig eigen vermogen. Als reden
voeren zij aan dat deze signaleringswaarde bedoeld is als aanleiding voor
gesprek en niet als norm. Men is bang voor een glijdende schaal (als in:
nu krijgen scholen op grond van de signaleringswaarde meer middelen,
de volgende keer is het grond voor terugvordering). Ook vinden zij dat er
Pagina 1 van 5

Datum
17 mei 2022

•

met de signaleringswaarde als financiele voorwaarde, voorbij wordt
gegaan aan dat een hoop eigen vermogen uitlegbaar kan zijn.
De VNG gaat niet akkoord met de verplichte bijdrage van 1/3de
cofinanciering voor gemeenten. Zij stellen dat dit ingrijpt op het
budgetrecht van gemeenten.

Beide voorwaarden zijn geschrapt in de nieuwe uitwerking van de
maatwerkregeling, daarmee zijn alle eerder uitgewerkte financiele voorwaarden
komen te vervallen. De nieuwe uitwerking van de maatwerkregeling ventilatie
vindt u in de bijiage. De sectorraden en de VNG hebben zich reeds uitgesproken
voor deze nieuwe uitwerking. Het ministerie van Financien is tevens al akkoord
gegaan met deze uitwerking. Het tot stand komen van voorliggende uitwerking
van de maatwerkregeling ventilatie heeft ons inziens te lang geduurd. De
discussie over de financiele voorwaarden heeft lang gelopen, net als de discussie
over een bredere aanpak om met deze middelen de verouderde voorraad aan te
pakken. Met uw akkoord op de huidige uitwerking zijn we er nu uit met de
partijen.
Waarom 60% Rijksbijdrage in het vangnet?
Het schrappen van de signaleringswaarde uit de maatwerkregeling leidt ertoe dat
er onder het vangnet standaard 60% Rijksbijdrage wordt gegeven. Voor de
bepaling van dit percentage is een uitgebreide analyse gedaan naar de
reservepositie van schoolbesturen en de gemiddelde kosten van een ventilatieinterventie. Hieruit blijkt dat schoolbesturen die een ventilatie-interventie niet
deels of volledig zelf kunnen financieren, gemiddeld 60% Rijksbijdrage nodig
heeft. In de eerdere uitwerking van de maatwerkregeling ventilatie, werd in het
vangnet tussen 30%-70% Rijksbijdrage gegeven. De prognose was hier al dat
gemiddeld 60% Rijksbijdrage uitgekeerd zou worden. Met het vastzetten van de
Rijksbijdrage in het vangnet kunnen naar verwachting dus evenveel
schoolgebouwen worden aangepakt, als in de eerdere uitwerking.
Beslispunt 2: beschikken en betalen van de middelen voor de basis in
2022 en voor het vangnet begin 2023
Schoolbesturen hebben enige tijd nodig om hun aanvraag voor de
maatwerkregeling op te stellen. Voor aanvragen voor het vangnet is het
bovendien vereist om een twee-weken-durende CO2-meting uit te voeren.
Daarom wordt ingeschat dat schoolbesturen tot 31 oktober 2022 de tijd moeten
krijgen om een aanvraag in te dienen. Als deze deadline eerder wordt gesteld,
wordt onderuitputting op de regeling verwacht, omdat schoolbesturen simpelweg
hun aanvraag niet tijdig rond weten te krijgen.
Doorlooptijd beoordelen, beschikken, betalen vangnet
•
DUS-i rekent standaard 13 weken voor het beoordelen, beschikken en
betalen van aanvragen. Met name het beoordelen van ingediende

Pagina 2 van 5

Datum
17 mei 2022

•

•

•

begrotingen kost tijd, hoe meer aanvragen er worden gedaan, hoe meer
tijd dit kost.
Voor de 'basis' kan dit proces direct in gang worden gezet, omdat wordt
toegekend op volgorde van binnenkomst. Dit betekent dat met de nodige
extra inspanning uiterlijk 31 oktober de aanvraagtermijn voor de basis
kan sluiten en dat voor 31 dec beoordeeld, beschikt en betaald kan
worden. 31 oktober is krap voor het opstellen van de aanvraag voor
schoolbesturen, maar voor de basis hoeven zij Been urgentietoets te
doen, dus dit zou haalbaar moeten zijn.
Voor het 'vangnet' kan het proces van beoordelen van de aanvragen door
DUS-i pas beginnen na sluiting van de aanvraagtermijn. Er moet immers
eerst gerankt worden op urgentie.
Het tijdvak sluiten op 31 oktober, maakt dat beoordelen, beschikken en
betalen dan begin 2023 kan plaatsvinden (eind januari). Hier kan niet in
versneld worden omdat de kans op (grote) over-aanvraag op dit deel van
de regeling reeel is. Er kan dus niet voor 31 oktober al gestart worden
met beoordelen van de begrotingen, want dan moet men er veel te veel
beoordelen die later afvallen (potentieel honderden).

Uitvoering Cot -metingen
•
Daar komt bij dat Ruimte-OK (huipteams ventilatie) naar schatting 600
CO2-metingen kan uitvoeren tot 31 oktober (vereist voor een aanvraag
voor het vangnet). Terwijl het er naar schatting potentieel 1200
aanvragen voor een meting kunnen binnenkomen.
•
Ruimte-OK heeft te weinig personele capaciteit, omdat die metingen
vooraf moeten gaan aan een schoolbezoek van 2-3 dagdelen om tot
optimalisatie van de ventilatie te komen binnen de bestaande
mogelijkheden van het schoolgebouw.
•
De onwenselijke oplossing is om die verplichte schoolbezoeken los te
koppelen van de CO2-meting, maar dan is niet geborgd dat scholen er
aantoonbaar alles aan hebben gedaan om de ventilatie op orde te
brengen binnen hun bestaande mogelijkheden.
•
Het opschalen van de personele capaciteit is lastig omdat er
specialistische expertise nodig is voor het uitvoeren schoolbezoek van 2-3
dagdelen. Geschikt personeel hiervoor is moeilijk te vinden. Ruimte-OK
zet momenteel al alles op alles om mensen te werven.
Bovenstaande zaken vragen om meer tijd voor DUS-i om vangnetaanvragen te
beoordelen, beschikken en betalen en meer tijd voor de huipteams van RuimteOK om de CO2-metingen uit te voeren. Dit leidt ertoe dat betalingen voor het
vangnet begin 2023 kunnen plaatsvinden. U wordt geadviseerd hierop uw akkoord
te geven, omdat het onoverkomelijk is. Het ministerie van Financien is reeds
akkoord.

Pagina 3 van 5

Datum
17 mei 2022

Beslispunt 3: Tijdvakindeling vangnet om zo vroeg mogelijk in 2023 te
kunnen betalen
Als Corona dit najaar weer de kop opsteekt, is het zaak zo vroeg als mogelijk
vangnetaanvragen te kunnen beschikken en betalen. Zeker omdat de aanvragen
voor het vangnet de aanvragen voor de meest urgente gevallen wordt gedaan:
daar waar de ventilatie-situatie het meest nijpend is. Daarom wordt u voorgesteld
een tijdvakindeling met twee tijdvakken voor aanvragen in het vangnet te
hanteren (voorkeursvariant). Hierdoor kunnen de toegekende vangnetaanvragen
in januari 2023 betaald worden:
Voorkeursvariant tijdvakindeling
Een tijdvak voor de basis:
juli- 31 okt 2022; betaling vindt plaats in dec 2022.
Twee tijdsvakken voor het vangnet:
Tijdvak 1. juli-31 oktober 2022; betaling vindt plaats uiterlijk 30 januari 2023
Tijdvak 2. 1 november 2022-31 dec 2022; betaling vindt plaats uiterlijk 1 maart
2023.

Om gelijke kansen te creeren voor aanvragen in tijdvak 1 en tijdvak 2, wordt er in
deze voorkeursvariant na sluiting van tijdvak 2 opnieuw gerankt tussen de eerder
'uitgerankte' aanvragen uit beiden tijdvakken. Om mee te doen aan deze laatste
rankingsronde hoeven schoolbesturen Been nieuwe aanvraag in te dienen.
Deze voorkeursvariant met tijdvakindeling maakt het noodzakelijk 4 deelplafonds
in de regeling aan te brengen (1. Tijdvak basis; 2. Tijdvak 1 vangnet; 3. Tijdvak 2
vangnet; 4. Opnieuw ranken 'uitgerankte' aanvragen vangnet).
Voordelen:
o
Tijdvakindeling met twee tijdvakken maakt dat de eerste uitbetalingen
onder het vangnet plaats kunnen vinden uiterlijk 30 januari 2023.
Nadelen:
o
Tijdvakindeling maakt de uitvoering complex.
Altematieve tijdvakindeling
Alternatief is om ook voor het vangnet een tijdvak te creeren die loopt van juli tot
31 dec 2022.
Een tijdvak voor de basis:
juli- 31 okt 2022; betaling vindt plaats in dec 2022.
Een tijdvak voor het vangnet:
Tijdvak 1. juli-31 dec 2022; betaling vindt plaats uiterlijk 1 maart 2023.
Pagina 4 van 5

Datum
17 mei 2022

Voordelen:
o
In de uitvoering veel minder complex dan de voorkeursvariant
Nadelen:
o
Maakt dat uitbetaling pas uiterlijk 1 maart 2023 kan plaatsvinden voor het
vangnet. Dit is laat, zeker als Corona weer opspeelt.
Ook gaat het bij het vangnet om de meest urgente gevallen. Die wil je
o
juist zo snel mogelijk helpen.
Politiek moeilijk uitlegbaar.
o

Pagina 5 van 5

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap

Nota ter aanbieding subsidieregeling

Primair Onderwijs

Aan: MPVO

Van

nota

Datum
09 mei 2022

Maatwerkregeling ventilatie op scholen

Referentie

Bijlagen

c45-Goifits6-v\vcitoo,,vicii( ?
Vv4Ai
5Ckc3,14
(f III (9 (:/1/1
L.C(4,-,ivi y,sk

Gevraagde besluit
U wordt gevraagd:
• Akkoord te gaan meti.efvoorstel door de Maatwerkregeling ventilatie op
scholen onder von r6etio4d van positieve uitvoeringstoets van DUS-i
(verwacht 20 ni 2022), en onder voorbehoud van definitief akkoord van
Fin op de gehele regeling (deze ligt nu parallel bij hen voor). U wordt
gevraagd te wachten met ondertekenen van de regeling tot de
uitvoeringstoets van DUS-i en akkoord van Fin binnen is, u wordt hierover
geInformeerd. Deze nota te paraferen en uw paraaf van een datum te
voorzien.
De regeling wordt 22 juni aangeboden voor publicatie in de Staatscourant op 30
juni, en treedt in werking met ingang van 18 juli 2022.

Kopie voor

Aantal pagina's
11

Samenvatting van de regeling
Voor u Iigt de subsidieregeling 'Maatwerkregeling ventilatie op scholen'. De
maatwerkregeling is een subsidieregeling aan de bevoegde gezagsorganen van
scholen. Het is een regeling met een 'basis'met standaard cofinanciering vanuit
het Rijk ter hoogte van 30%, en die daarnaast een rijksbijdrage biedt van 60%
voor de meest urgente gevallen op basis van een urgentieverklaring; via een
'vangnet'.
Uitgangspunt van de maatwerkregeling is dat zoveel mogelijk urgente aanvragen
gehonoreerd kunnen worden. Dat wil zeggen dat er aan scholen en gemeenten
wordt gevraagd om enkel een aanvraag voor het vangnet te doen indien zij een
laag eigen vermogen hebben. Dit is een moreel appel en geen formeel vereiste
waarbij de aanvrager moet aantonen een laag eigen vermogen te hebben; zoals
overeengekomen met de sectorraden en VNG. Op deze manier wordt in een
rijksbijdrage voorzien die nodig is om de financiering rond te krijgen met als
randvoorwaarde dat schoolbesturen en gemeenten vanuit het perspectief van
gezarnenlijke verantwoordelijkheid ook doen wat in hun vermogen Iigt.
De maatwerkregeling staat ook open voor verticale scholengemeenschappen en
Agrarische Onderwijs Centra voor locaties met uitsluitend VO-leerlingen.
De basis
Pagina 1 van 11

Datum
9 mei 2022

In de huidige SUViS-regeling ligt vast dat het Rijk 30% bijdraagt. Deze
systematiek wordt met de basis voortgezet in de maatwerkregeling. Om voor de
basisvariant van de regeling in aanmerking te komen worden er geen
voorwaarden aan de urgentie gesteld, zoals deze voor het 'vangnet' wel Belden.
Het vangnet
In bepaalde gevallen blijkt dat de huidige rijksbijdrage van de SUViS-regeling
(30%) niet volstaat; veelal omdat schoolbesturen en gemeenten de middelen niet
hebben om 70% zelf bij te dragen. De ventilatieproblematiek blijft in deze
gevallen bestaan. Voor deze gevallen wordt beoogd om middels de
Maatwerkregeling ventilatie op scholen onder voorwaarden een 'vangnet' in
werking te laten treden, waarbij een hoger rijksbijdrage van 60% wordt
toegekend.
Om aanspraak te kunnen maken op dit 'vangnet', moet er alles aan gedaan zijn
om de ventilatie te verbeteren binnen de technische mogelijkheden van het
gebouw. Er moet een verbinding zijn met maximale gedragsaanpassing van het
onderwijzend personeel. Zij moeten maximaal geInstrueerd worden over juiste
wijze van ventileren en de technische mogelijkheden van het gebouw moeten zijn
geoptimaliseerd. Daarom is een schoolbezoek van de hulpteams ventilatie van
Stichting Ruimte-OK op de schoollocatie verplicht, om aanspraak te kunnen
maken op het 'vangnet'. Zoals eerder met u afgestemd is het schoolbezoek een
verplichting voor het vangnet, en geen aanvraagvereiste. Dit betekent dat het
schoolbezoek ook ne de subsidieaanvraag mag plaatsvinden.
Om een aanvraag te honoreren voor het 'vangnet', moet volgens de regeling
worden voldaan aan:
1. Het laten afleggen van het hierboven genoemde schoolbezoek van het
hulpteam ventilatie (Ruimte-OK), waarbij middels een (gedrags)instructie
de ventilatie wordt geoptimaliseerd binnen de bestaande (technische)
mogelijkheden van het schoolgebouw.
2. De uitvoer van een meting door het huipteam van Ruimte-OK naar de CO2concentratie en binnentemperatuur. Het huipteam ventilatie bepaalt de
urgentie op basis van de meetresultaten aan de hand van een
puntensysteem, dit landt in een urgentieverklaring die bij de aanvraag door
de school moet worden bijgesloten. De urgentieverklaring (en
onderliggende meting) is daarmee wel een aanvraagvereiste.
Rijksbijdrage onder het 'vangnet'
Aanvragen die worden toegekend onder het 'vangnet', krijgen 60% rijksbijdrage
voor de benodigde ventilatie-interventie. Deze 60% is gebaseerd op het
gemiddelde percentage rijksbijdrage dat de groep schoolbesturen nodig heeft
voor een ventilatie-interventie, die dit niet (deels) uit het eigen vermogen kunnen
financieren.
Aanvraagtermijnen en betaling

Pagina 2 van 11

Datum
9 mei 2022

De maatwerkregeling kent de volgende tijdvakken waarbinnen aanvragen kunnen
worden gedaan. De basis onder de regeling kent een tijdvak, het vangnet drie
tijdvakken:
Basis
Vangnet tijdvak 1
Vangnet tijdvak 2
Vangnet tijdvak 3

18 juli tot en met 31 oktober 2022
18 juli tot en met 30 september 2022
1 oktober tot en met 31 december 2022
1 januari 2023 tot en met 31 maart 2023

Aanvragen voor de basis worden toegekend op volgorde van binnenkomst van de
volledige aanvraag. Aanvragen voor het vangnet worden toegekend na
rangschikking. Dit gebeurt na sluiting van het betreffende tijdvak op basis van de
urgentiescore uit de urgentieverklaring van Ruimte-OK. De aanvragen met de
meest urgente problematiek worden het eerst toegekend.
Toegekende aanvragen voor de basis en tijdvak 1 van het vangnet zullen beschikt
en betaald worden in 2022, zodat zo snel mogelijk met werkzaamheden gestart
kan worden. Toegekende aanvragen voor tijdvak 2 en tijdvak 3 van het vangnet
zullen respectievelijk beschikt en betaald worden uiterlijk begin maart 2023; en
uiterlijk half juni 2023.
Deelplafonds
De beschikbare 140 mln. is verdeeld over de vier tijdvakken in de volgende
deelplafonds. De hoogte van de bedragen in de deelplafonds zijn afgestemd met
het Ministerie van Financien (Fin), de sectorraden en de VNG. De
uitvoeringskosten voor DUS-i bedragen ca. €1.000.000.1
Basis:
Vangnet 1:
Vangnet 2:
Vangnet 3:

€ 25 mln.
€ 38 mln.
€ 38 min.
€ 38 mln.

Er is een prognose gemaakt van het financiele beslag van het verwachte aantal
aanvragen voor de basis en het vangnet. Dit is gedaan op basis van gegevens
over de vermogen van de schoolbesturen (gerelateerd aan het aantal locaties dat
zij hebben en of al eerder een SUViS-aanvraag is gedaan), de gemiddelde
omvang van de totale kosten van de projecten in de SUViS-regeling (dus
verwachte kosten per aanvraag), en het percentage rijksbijdrage dat men
respectievelijk in de basis (30%) en het vangnet (60%) krijgt. Dit resulteert in
een verwacht financieel beslag van €50 mln. voor de basis en €240 mln. voor het
vangnet. De beschikbare 140 mln. is hiervoor niet toereikend. In de regeling zijn
de deelplafonds daarom binnen de grenzen van het beschikbare budget evenredig

1 Omdat de uitvoeringstoets en de offerte van DUS-i 20 juni worden aangeleverd,
zijn de precieze uitvoeringskosten nog niet bekend. Afhankelijk van de offerte kan
dit bedrag nog licht wijzigen (hooguit enkele tonnen). Daarmee wijzigen mogelijk
ook de bedragen van de deelplafonds licht, omdat de uitvoeringskosten uit de
beschikbare €140 mln. betaald worden.
Pagina 3 van 11

Datum
9 mei 2022

vastgesteld.2 Dit betekent dat er €25 min. beschikbaar is voor de basis, en €115
min. voor het vangnet. Deze €115 min. is gelijk verdeeld over de drie tijdvakken,
hierop wordt nog ca €1 min. voor de uitvoeringskosten op in mindering gebracht.
Om het kasritme van de OCW-begroting aan te passen op bovenstaande
budgettering van deelplafonds is een schuif (overlopende verplichting) van 2022
naar 2023 van 46 min. nodig.3 Fin is hier akkoord mee, de schuif vindt plaats bij
augustusbrief.
Luchtreinigers niet subsidiabel
Ambtelijk zijn we meermaals bevraagd waarom de maatwerkregeling (en eerder
de SUViS-regeling) niet openstaat voor luchtreinigingstechnieken. De lijn van het
RIVM is dat er geen technieken zijn die ventilatie kunnen vervangen. De
effectiviteit van aanvullende technieken in combinatie met ventilatie is daarbij
niet bewezen en zijn de gezondheidsrisico's zijn niet afdoende onderzocht. Er is
veel variatie in kwaliteit van luchtreinigers op de markt, en er is geen standaard
voor de kwaliteit en veiligheid. Luchtreinigingstechnieken zijn veelbelovend en
lijken goedkoper dan ventilatiesystemen. Daarom steunt u ook financieel de pilot
luchtreinigers in Staphorst. Zolang de techniek echter niet bewezen is en de
veiligheid niet gegarandeerd is, is ervoor gekozen luchtreiniging niet subsidiabel
te stellen in de maatwerkregeling, ook niet flankerend naast
ventilatiemaatregelen. Wel wordt er voor deze maand een afspraak van u met
wethouder Steenbakkers (Eindhoven), RIVM en ILT ingeland over luchtreiniging.
Deze nota bevat een bijiage met de afwegingen die zijn gemaakt bij de
totstandkoming van de regeling.
Bijlage met informatie over de regeling
1. Wat is het probleem en de aanleiding voor de subsidieregeling?
Met de Maatwerkregeling ventilatie op scholen wordt beoogd de volgende
knelpunten die werden waargenomen bij de SUViS-regeling op te lossen,:
•de cofinanciering van 70% door gemeenten en schoolbesturen kon in gevallen
niet worden opgebracht;
•het maximaal aan te vragen bedrag per project (schoollocatie) was (in staffels)
gemaximeerd op basis van leerlingaantallen die op de locatie les krijgen.
Dit vormt in gevallen bovenop de 70% cofinanciering door schoolbesturen
en gemeenten een financiele drempel om een aanvraag te doen;

2 Totaal verwacht financieel beslag is 290 min. Met evenredig binnen de grenzen

van het beschikbare budget vastgesteld, wordt bedoeld: (€50 min. / €290 min.)*
€140 min. = €25 min. voor de basis; en (€240 min. / €290 min.) * €140 min. =
€115 min. voor het vangnet.
3 In 2022 is €110 min. beschikbaar en voor 2023 is €30 min. beschikbaar op de
OCW-begroting. In 2022 worden de basis (€25 min.), het tijdvak 1 van het
vangnet (€38 min.), en de uitvoeringskosten (€1 min.) betaald. Rekensom: €110
minus €25 min. minus €38 min. minus 1 min.= €46 min.
Pagina 4 van 11

Datu m
9 mei 2022

Bovenstaande knelpunten worden in de maatwerkregeling weggenomen door
enerzijds de meer financieel draagkrachtige schoolbesturen en gemeenten met
ventilatieproblematiek financieel te blijven ondersteunen ('basis'), en anderzijds
de financiele drempel te verlagen voor de groep schoolbesturen met de meest
urgente problematiek maar met weinig financiele draagkracht ('vangnet'). In het
vangnet wordt maximaal 60% van het project gefinancierd door het Rijk. In zowel
de 'basis' als in het 'vangnet' wordt het gemaximeerde bedrag (op basis van
Ieerlingstaffels) per aanvraag loslaten.
De SUViS-regeling stond daarnaast niet open voor separate VO-gebouwen onder
MBO-bestuur (verticale scholengemeenschappen en agrarische onderwijs centra).
Dit wordt gerepareerd door de maatwerkregeling ventilatie op scholen wel voor
deze groep open te stellen.
2. Wie zijn betrokkenen?
OCW: heeft de subsidieregeling opgesteld en financiele middelen beschikbaar
gesteld (F-afdeling, directie PO).
DUS-I: DUS-I voert de 'Maatwerkregeling ventilatie op scholen' uit en zorgt voor
het beoordelen, beschikken en betalen van aanvragen.
Hulpteam ventilatie: het huipteam ventilatie is een door Stichting Ruimte-OK
opgezet team van experts die de urgentieverkiaring afgeeft op grond van de door
hen op de schoollocatie uitgevoerde CO2- en temperatuurmeting.
Schoolbesturen: schoolbesturen dienen een aanvraag voor subsidie in op grond
van de 'Maatwerkregeling ventilatie op scholen' door een aanvraagformulier in te
vullen die ter beschikking is gesteld op de website van DUS-I.

3. Wat is het doel van de subsidieregeling?
Het doel van de subsidieregeling is het stimuleren van projecten (d.m.v.
projectsubsidie) waarmee door middel van noodzakelijke en flankerende
energiezuinige maatregelen de ventilatie in bestaande schoolgebouwen kan
worden verbeterd en dit met een hogere rijksbijdrage ook in gevallen waarin de
ventilatiesituatie het meest urgent is mogelijk te maken.
Met de maatwerkregeling ventilatie op scholen wordt beoogd de schoolgebouwen
met de meest urgente ventilatiesituatie, zo snel als mogelijk (binnen uiterlijk 3
jaar) te laten voldoen aan de geldende wet- en regelgeving, zoals het Bouwbesluit
en de Arboregelgeving, en de aanvullende richtlijnen van de Gemeentelijke
Gezondheidsdiensten (GGD) en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en
Milieuhygiene (RIVM). Tevens kan hiermee een bijdrage worden gerealiseerd aan
het verbeteren van de energieprestatie en duurzaamheid van de schoolgebouwen.
Het aanbrengen van ventilatie kan, zeker in gebouwen waarin nog geen
Pagina 5 van 11

Datum
9 mei 2022

ventilatiesysteem aanwezig was, leiden tot een hoger energieverbruik. Daarom
voorziet deze regeling ook in het subsidieren van flankerende energiebesparende
maatregelen om het uiteindelijke energieverbruik (en daarmee ook de CO2uitstoot) te beperken of gelijk te houden.
Uitgangspunt voor de maatwerkregeling is daarbij dat zoveel mogelijk urgente
aanvragen gehonoreerd kunnen worden. Dat wil zeggen dat er een rijksbijdrage
moet volgen die minimaal nodig is om de financiering rond te krijgen met als
randvoorwaarde dat schoolbesturen en gemeenten vanuit het perspectief van
gezamenlijke verantwoordelijkheid voor onderwijshuisvesting ook doen wat in hun
vermogen Iigt, en niet door als Rijk (bij voorbaat) de volledige financiering over te
nemen. Anders wordt het een "beloning" voor mogelijk slecht financieel beleid of
bewust afwachten. Kortom: de maatwerkregeling is om de cofinanciering van
scholen en gemeenten aan te vullen en niet om de volledige financiering over te
nemen.
4. Waarom een subsidieregeling en geen ander instrument?
Voor optimale leerprestaties is het belangrijk dat scholen zo verantwoordelijk
mogelijk fysiek onderwijs kunnen blijven organiseren. Voorwaardelijk hieraan is
goede Iuchtkwaliteit, om het risico op Covid-19-besmettingen te verkleinen.
Daarnaast dient onderwijspersoneel les te geven onder goede
arbeidsomstandigheden. Goede Iuchtkwaliteit is hier voorwaardelijk voor.
Het Rijk heeft een verantwoordelijkheid in het verantwoord fysiek openhouden
van de scholen zodat leerlingen optimaal kunnen leren. Gezien de hoge urgentie
en grote maatschappelijke impact van het fysiek sluiten van scholen door Covid19, is het op orde brengen van de ventilatie in schoolgebouwen een gezamenlijke
verantwoordelijkheid van schoolbesturen, gemeenten en het Rijk. Schoolbesturen
en gemeenten hebben minder middelen ter beschikking om de
ventilatieproblematiek op te lossen. Om ervoor te zorgen dat er tijdig
maatregelen worden genomen om de meest urgentie gevallen te helpen zodat
scholen verantwoord open blijven is subsidie nodig.
Met de SUViS-regeling is het aantal schoolgebouwen waar de ventilatie niet op
orde is, van de oorspronkelijke 27,6% gedaald naar circa 16%.4 Dit betekent dat
een gerichte aanpak voor het verbeteren van de ventilatie in scholen, waaraan
4 Dit is berekend op basis van het verdiepend onderzoek van Ruimte-OK van
augustus 2021. Hieruit bleek dat de totale Iandelijke kosten voor de
ventilatieaanpak ca. €1,6 miljard zijn, dit was voor de investeringen die gedaan
zijn met de SUViS-regeling. Met volledige uitputting van de SUViS-regeling is
reeds € 667 miljoen van de benodigde € 1,6 miljard aan investering is gedaan
(€200 min. door het Rijk, €467 min. door schoolbesturen en/ of gemeenten aan
cofinanciering). De resterende problematiek is daarmee gereduceerd tot ca 16%
van de schoolgebouwen: (1-(667/1600))*27%. De 27% uit voorgaande som is de
'ruim een kwart' van de schoolgebouwen die niet voldeed aan de ventilatieopgave
op basis van het verdiepend onderzoek van Ruimte-OK van augustus 2021.

Pagina 6 van 11

Datum
9 mei 2022

het Rijk een bijdrage levert, nodig blijft door middel van het verstrekken van
subsidie. Hierin wordt voorzien met een brede maatwerkoplossing, waarvan de
maatwerkregeling ventilatie op scholen het sluitstuk is.
5. Wat is de grondsiag voor de subsidieregeling?
Artikelen 4 en 5 van de Wet overige OCW-subsidies en artikelen 1.3 en 2.1 van de
Kaderregeling subsidies OCW, SZW en VWS.
6. Is geen sprake van verboden staatssteun?
Scholen
Het gaat om subsidie aan bekostigde onderwijsinstellingen. Aileen door de Staat
bekostigde scholen komen in aanmerking voor deze subsidie. Het gaat om
overheidsmiddelen, maar die worden niet verstrekt aan een onderneming voor een
economische activiteit. De activiteiten (namelijk zorgen voor goede ventilatie op
scholen) dienen ter ondersteuning van scholen in het bekostigd onderwijs. Scholen
in het bekostigd onderwijs zijn verantwoordelijk voor een gezonde werkomgeving.
Daar valt goede luchtkwaliteit onder. Door goede luchtkwaliteit kan het risico op
covid-19 besmettingen worden verkleind. Op deze manier kunnen scholen optimaal
de wettelijke taak (namelijk bekostigd onderwijs geven) uitvoeren. Aan het geven
van bekostigd onderwijs valt niet te verdienen en daarmee is geen sprake van een
economische activiteit.
Voor zover de activiteiten wel economisch van aard zijn, moeten de
aanbestedingsregels door de subsidieontvanger worden nageleefd wanneer een
commerciele partij wordt ingeschakeld (bijvoorbeeld voor het plaatsen van de
ventilatoren).
Gemeenten
Ten aanzien van gemeenten is de kans op ongeoorloofde staatssteun heel klein.
Gemeenten en schoolbesturen moeten er onderling uitkomen wie
verantwoordelijk is wat betreft renovatie. De belangrijkste bepalingen voor de
gemeentelijke taken ten aanzien van onderwijshuisvesting zijn te vinden in
bijvoorbeeld de artikelen 91-114 van de WPO. Gemeenten zijn decentrale
overheden. Vanuit staatsteunrechtelijk perspectief dient ook voor gemeenten te
worden nagegaan welke activiteiten gemeenten ontplooien om te bepalen of er bij
de activiteiten (waarvoor de steun wordt verleend) sprake is van een
economische activiteit. Gemeenten verdienen niet aan het laten uitvoeren van
renovatiewerkzaamheden. Gelet hierop worden renovatiewerkzaamheden
aangemerkt als niet-economische activiteit. Voor het laten uitvoeren van
renovatiewerkzaamheden door derden, dienen de aanbestedingsregels en
staatssteunregels door gemeenten (net zoals door scholen) in acht te worden
genomen.
7. Van weak USK-arrangement is sprake en hoe is de verantwoording?
USK-arrangement III is van toepassing voor bekostigde onderwijsinstellingen. Het
bevoegd gezag legt in de jaarverslaggeving verantwoording of over de besteding
van de subsidie overeenkomstig de Regeling jaarverslaggeving onderwijs met
Pagina 7 van 11

Datum
9 mei 2022

model G, onderdeel 2, zoals bedoeld in de richtlijn 660 van de Raad voor de
Jaarverslaggeving. Indien het subsidiebedrag lager is dan 125.000 euro is model
G, onderdeel 1, zoals bedoeld in de richtlijn 660 van de Raad voor de
Jaarverslaglegging, van toepassing.
De aanvrager toont op verzoek van de minister aan dat de activiteiten waarvoor
subsidie is verstrekt, zijn verricht en dat is voldaan aan de verplichtingen die aan
de subsidie verbonden zijn.
Bij G2-verantwoording hoort een hogere administratieve last dan G1. Dit is echter
wenselijk omdat de subsidie om erg hoge bedragen gaat. Bij G2 kunnen niet
besteedde middelen worden teruggevorderd. Bij G1 mag niet uitgegeven
subsidiegeld besteed worden aan andere zaken ten behoeve van het onderwijs.
Omdat de doelen waarvoor de maatwerksubsidie wordt verstrekt
(bouwwerkzaamheden) geen overlap vertonen met het primaire proces
(onderwijs) is G2-verantwoording goed toepasbaar (anders dan bij de
subsidieregeling voor de Rijke Schooldag).
Voor de subsidie Sterker Techniek Onderwijs is een handreiking gemaakt voor
schoolbesturen over hoe men de administratie moet inrichten bij G2verantwoording. Deze handreiking wordt in de memorie van toelichting bij de
maatwerkregeling genoemd en zal ook nader worden gecommuniceerd.

8. Risicoanalyse
Bij de maatwerkregeling ventilatie op scholen worden de volgende risico's gezien.
Hieronder worden deze benoemd evenals de beheersmaatregelen om de risico's
te mitigeren.
1. Schoolbesturen met voldoende financiele draagkracht doen een aanvraag
voor het 'vangnet' met 60% rijksbijdrage, terwijI ze deze rijksbijdrage niet
nodig hebben. Beheersmaatregelen:
o
In de communicatie vanuit OCW en de sectorraden en VNG, en in
de toelichting wordt de oproep gedaan aan schoolbesturen om geen
aanvraag voor het vangnet in te dienen, als zij voldoende financiele
reserves hebben (moreel appel).
o
Het is uitgesloten om een aanvraag te doen voor dezelfde locatie
voor zowel de 'basis' als het 'vangnet'. Op die manier wordt
'gokken' uitgesloten.
2. De financiele omvang van een project is niet gemaximeerd. In de SUViSregeling was de aan te vragen rijksbijdrage gemaximeerd op basis van
leerlingaantallen(in staffels). Onder andere via de PO-Raad en VO-Raad
ontving OCW signalen dat deze maximering een drempel is om een
aanvraag te doen. Daarom is besloten deze maximering los te laten.
Beheersmaatregelen:
o
De maximale projectkosten op basis van leerlingstaffels zijn als
richtlijn opgenomen in de toelichting.

Pagina 8 van 11

Datum
9 mei 2022

o

o

o

o
o

De offertes die onder de begroting liggen, moeten samen met de
begroting worden ingediend. Op die manier is de hoogte van de
diverse begrote kostenposten te herleiden.
Het is verplicht om de begroting, zoals ingediend voor de
maatwerkregeling, ter kennisgeving te delen met de gemeente
(inclusief onderliggende offerte of offertes). De gemeenten bezitten
meer expertise rond huisvesting en houden op deze manier ook het
financiele overzicht.
De omvang van de projectkosten worden meegenomen in de
evaluatie van de maatwerkregeling; dit communiceren we actief
waardoor het mogelijk een preventief effect heeft.
G2-verantwoording bij een subsidiebedrag van €125.000 euro of
meer: eventuele niet-bestede middelen worden teruggevorderd.
Schoolbesturen zijn door de hoogte van de projectkosten
aanbestedingsplichtig. Zij zullen dus altijd meerdere offertes
opvragen.

3. Uniforme en juiste uitvoering van de CO2-meting conform de regeling. Om
de representativiteit van de meting van de CO2-concentratie en
binnentemperatuur te waarborgen, wordt de meting over een periode van
twee weken uitgevoerd. De CO2-meting wordt, na instructie door stichting
Ruimte-OK, uitgevoerd door de schoollocatie zelf. In deze twee weken kan
geen continu toezicht worden gehouden op de uitvoering van de meting,
waardoor er in theorie manipulatie van de meting kan .plaatsvinden.
Beheersmaatregelen:
o
Er zijn diverse uniforme eisen gesteld aan de plaatsing van de CO2meters (hoogte, afstand tot leerlingen en ramen, et cetera). De
leverancier van de CO2-meters verzorgt de juiste plaatsing van de
meters conform de eisen uit de regeling. Scholen doen dat dus niet
zelf.
o
Er zijn uniforme eisen gesteld aan de meetomstandigheden
bijvoorbeeld door de eis te meten bij regulier bezetting.
o
Er is een type meter aangeschaft door stichting Ruimte-OK die voor
alle metingen gebruikt wordt. Zo kan er geen Iicht zitten tussen
meetresultaten als gevolg van verschillende typen meters of
onjuiste instelling van de CO2-meters.
o
De docent in de klas houdt een Iogboek bij rond
ventilatiehandelingen (raam open, bediening spuivoorziening). Bij
opvallende deviaties in de meetresultaten kan via dit Iogboek de
oorzaak hiervan worden achterhaald.
o
Bij grote deviaties of fouten in de meting kan stichting Ruimte-OK
bij twijfel de meting terzijde schuiven. Er wordt in twee lokalen
gemeten, waardoor teruggevallen kan worden op de tweede
meting.
o
Bij extreme weersomstandigheden (hittegolf of koudegoif) is de
meting ongeldig. Deze wordt dan opnieuw uitgevoerd of verlengd
voor de dagen dat het extreem weer is.
4. Uniforme en juiste omzetting van meetresultaten in urgentiescores.
Stichting Ruimte-OK zet de meetresultaten om in een urgentiescore, deze

Pagina 9 van 11

Datum
9 mei 2022

ontvangt de school in een urgentieverkiaring. Om ervoor te zorgen dat dit
juist gebeurt, zijn de volgende beheersmaatregelen genomen:
Met Ruimte-OK wordt momenteel vastgelegd in wederzijds
o
ondertekende afspraken: het 4-ogenprincipe rond bepaling
urgentiescores; gestandaardiseerde werkwijze; hoe men omgaat
met deviaties in meetresultaten, de reproduceerbaarheid van de
urgentiescores; en het bewaren van meetresultaten en de
urgentieverkiaringen voor eventuele (steekproef)controles.
5. Leiden de ventilatiemaatregelen zoals opgevoerd in de beqrotingen bij de
aanvragen tot de vereiste luchtvervanqinqscapaciteit zoals opgenomen in
de regeling? Anders dan de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
(RVO; uitvoerder van de SUViS-regeling) is DUS-i niet gespecialiseerd in
bouwkundige ingrepen, wat de inhoudelijke beoordeling van de aanvragen
bemoeilijkt. Beheersmaatregelen:
Vanuit de RVO is een databestand ontvangen waarin de opgegeven
o
ventilatiemaatregelen van de SUViS worden beschreven. DUS-i maakt
hieruit een lijst van veelvoorkomende eerder toegewezen maatregelen
(ventilatiesystemen, beglazing, etc.).
Voor zolang de aanvragen beoordeeld worden, vindt wekelijks een
o
overleg met Ruimte-OK voor bijzondere casuIstiek die niet rijmt met
voorgenoemde lijst.
Hoe men de lijst hanteert in de beoordeling en wanneer men zich wendt
o
tot Ruimte-OK wordt vastgelegd in een beoordelingskader en
procesbeschrijving. NB. Dus-i kan hierbij checken of een maatregel op
de lijst voorkomt, maar niet of de betreffende maatregel relevant,
effectief of doelmatig is.
Er wordt een verplichte beschrijving opgevraagd van hoe opgegeven
o
maatregelen leiden tot de verbetering van de ventilatie.
In de opdrachtbrief nemen wij op dat we inhoudelijke beoordeling van
o
DUS-i vragen 'op hoofdlijnen', en geen diepgaande technische toets.
o
In de regeling wordt aanvullend opgenomen dat de offertes onder de
begrotingen die men verplicht is mee te sturen, ook gespecificeerd
moeten zijn. Het specificatieniveau is opgenomen in de toelichting.

6. Capaciteit Stichting Ruimte-OK voor schoolbezoeken en CO2-metingen. Er
is onvoldoende deskundig personeel te vinden bij Stichting Ruimte-OK om
de schoolbezoeken te kunnen uitvoeren. Er zijn scenario's uitgewerkt om
de capaciteit voor de schoolbezoeken van Stichting Ruimte-OK te
vergroten. Hierin zitten de volgende beheersmaatregelen:
o
De capaciteit voor de schoolbezoeken vergroten door maximale werving
van extra personeel door Ruimte-OK.
Maximale inzet van OCW om de capaciteit van de schoolbezoeken te
o
vergroten, mogelijk door nieuwe aanbesteding.
Zoals aan u voorgelegd wordt de volgordelijke verplichting van het
o
schoolbezoek voorafgaand aan de CO2-meting losgelaten, zodat
effectiever gepland kan worden door Ruimte-OK.
o
Het schoolbezoek wordt daartoe verplicht gesteld, maar niet in de
aanvraagvereisten opgenomen. Op deze manier moet een
Pagina 10 van 11

Datum
9 mei 2022

schoolbezoek plaatsvinden voor vaststelling van de subsidie na 2 of 3
jaar. Op deze manier is er geen beletsel om, indien nodig, de
schoolbezoeken ten behoeve van de maatwerkregeling nog tot de
zomer 2023 uit te voeren.
7. Met het hanteren van meerdere tijdvakken voor het vangnet kunnen er
ongelijke kansen ontstaan voor aanvragers, omdat de kans op toekenning
groter wordt in een bepaald tijdvak wanneer daar minder aanvragen
worden gedaan en andersom. Dit risico is er niet wanneer een tijdvak wordt
gehanteerd. Hier is echter gezien de urgentie van het ventilatievraagstuk
in verband met Covid-19, door u niet voor gekozen. Overigens hebben
eventuele ongelijke kansen in de verschillende tijdvakken geen juridische
implicaties: bezwaren tegen afwijzingen op grond van eventuele ongelijke
kans op toekenning, worden niet kansrijk geacht.
8. Scholen die niet urgent scoren maar wel slecht geventileerd zijn. Het zou in
de praktijk voor kunnen komen dat scholen goed uit de CO2-metingen
komen terwijI ze het grootste deel van het jaar toch slecht geventileerd
zijn. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren in de zomer wanneer de ramen en ook
de binnendeuren worden gebruikt om door te luchten tijdens de les. Dit kan
voorkomen bij scholen met alleen natuurlijke ventilatie waarvan bekend is
dat ze in de herfst en de winter meer moeite hebben met goed ventileren
omdat open ramen dan zorgen voor kou. Het is echter niet mogelijk om
uniform, objectief en wetenschappelijk onderbouwd te corrigeren op de
resultaten van de CO2-meting voor als deze situatie zich voordoet. Daarom
zijn er geen beheersmaatregelen opgenomen.
9. Wat zijn de kosten?
Aan de regeling zijn uitvoeringskosten bij DUS-I verbonden. Voor schoolbesturen
zijn er administratieve lasten voor het opstellen van de aanvraag en de
verantwoording (zie hiertoe de regeldrukparagraaf in de toelichting bij de
regeling). Het doen van de verantwoording onder G2-regime geeft een hogere
last voor schoolbesturen dan zij doorgaans bij subsidies gewend zijn. Bij een
subsidiebedrag lager dan €125.000 geldt een G1-regime voor de verantwoording
van de verkregen middelen.
10. Overige aspecten/planning
De subsidieregeling 'Maatwerkregeling ventilatie op scholen' wordt gepubliceerd in
de Staatscourant op 30 juni en aanvragen voor de subsidie kunnen worden
ingediend vanaf 18 juli 2022.

Pagina 11 van 11

TER BESLUITVORMING

Primair Onderwijs

Aan: MPVO

Van

Datum
03 mei 2022
Referentie
Bijlagen

Nadere informatie rond uitvoering maatwerkregeling
ventilatie

Aanleiding
Onlangs bent u niet akkoord gegaan met een nota (bijgevoegd in de zaakmap,
d.d. 15 april) over de uitvoering van de maatwerkregeling ventilatie. Hierin werd
toegelicht dat de uitvoering van de maatwerkregeling op zijn vroegst in juli 2022
gepubliceerd kan worden in verband met uitvoeringscapaciteit van uitvoerder
DUS-i, openstelling zou in september 2022 plaatsvinden. U wilt dat de
maatwerkregeling in juni 2022 start.
In deze nota wordt u geschetst dat publicatie en openstelling van de regeling
gelijktijdig kan plaatsvinden in juli 2022. Er wordt daarbij met maximale
ambtelijke inspanning gewerkt om het publiceren van de regeling te vervroegen
naar juni 2022. Hiervoor zal de standaard doorlooptijd voor de uitvoeringstoets en
inregelen van de IT bij DUS-i (normaal 10 weken) worden ingekort. Publiceren in
juni 2022 kan niet 100% gegarandeerd worden, omdat zich ondanks maximale
ambtelijke inspanning onvoorziene omstandigheden kunnen voordoen die ertoe
leiden dat de doorlooptijd niet maximaal kan worden ingekort. De maand die zit
tussen beoogd publiceren (juni) en openstellen van de regeling (juli) is voor de
scholen geen probleem, omdat ze tijd nodig hebben om hun aanvraag op te
stellen.
Het verkorten van de bovengenoemde doorlooptijd is de enige optie gebleken die
tijdwinst oplevert. Er is geen herprioritering aan te brengen in de uit te voeren
regelingen die het tijdpad op dezelfde wijze inkort (zie ook toelichting). Het
verder versimpelen van de regeling zou ook tijdwinst opleveren, maar gaat
voorbij aan het doel dat we beogen.
Geadviseerd besluit
Bent u akkoord met publicatie van de maatwerkregeling ventilatie in juni 2022,
door de doorlooptijd voor uitvoeringstoets en inregelen van de IT bij DUS-i te
verkorten? De maatwerkregeling wordt dan in juli 2022 opengesteld.
Toelichting
Verkorten uitvoeringstoets en inregelen IT
Zoals in de nota van 15 april aangegeven is een tekort aan uitvoeringscapaciteit
bij DUS-i de reden dat 1 mei niet werd gehaald om de maatwerkregeling uit te
Pagina 1 van 5

Datum
3 mei 2022

voeren. Er waren in aanloop naar mei te veel regelingen die opgezet en
uitgevoerd moesten worden. Inmiddels is er genoeg capaciteit bij DUS-i om te
starten met de standaardprocedure waarbij een regeling tot uitvoering wordt
gebracht; zoals het doen van een uitvoeringstoets en het inregelen van de IT. Die
standaardprocedure beslaat in principe 10 weken, waardoor publiceren van de
regeling uitkomt op juli 2022 (zoals tevens aangegeven in de nota van 15 april).
Door het verkorten van de doorlooptijd voor de uitvoeringstoets en inregelen van
de IT zou het publiceren van de regeling in juni 2022 haalbaar moeten zijn. De
standaard doorlooptijd hiervoor van 10 weken is er echter niet voor niets. Dit
borgt dat alle stappen voor de uitvoering zorgvuldig worden genomen. Het
eenmalig inkorten van deze doorlooptijd voor deze enkele regeling zal de
zorgvuldigheid echter niet in gevaar brengen en is mogelijk.1 Er kunnen zich
echter onvoorziene omstandigheden voordoen, waardoor toch een normale
doorlooptijd nodig is. Ambtelijk zullen wij er echter alles aan doen publicatie van
de regeling in juni te halen.
Het openstellen van de regeling trekken we naar voren van september 2022, naar
juli 2022. In de nota van 15 april was uitgegaan van openstellen in september,
omdat het uitvoeren van de CO2-meting in de klaslokalen om diverse redenen2
pas kan plaatsvinden ná publiceren van de regeling. Nu de regeling echter in juni
in plaats van in juli gepubliceerd wordt, is er voor het einde van het schooljaar
nog een maand de tijd om metingen uit te voeren (die moeten plaatsvinden onder
normaal gebruik en volle bezetting van de lokalen). Hierdoor is het openstellen
van de regeling in juli in plaats van september mogelijk. Vanaf publicatie van de
regeling in juni zijn de voorwaarden van de regeling bekend en kunnen scholen
plannen gaan maken en metingen gaan inplannen. Dit zal het proces van de
metingen en aanvragen óók versnellen bij aanvang van het nieuwe schooljaar.
Herprioriteren regelingen niet nodig (en levert geen tijdswinst)
U heeft daarnaast gevraagd om mogelijkheden tot herprioriteren (naar achteren
schuiven) in de regelingen die DUS-i momenteel uitvoert, zodat de
maatwerkregeling bij DUS-i eerder kan starten. In de bijlage (onder deze nota)
vindt u een volledige lijst van deze regelingen.

Indien we de standaardprocedure voor meerdere regelingen zouden inkorten, zou de
zorgvuldigheid wel in gevaar kunnen komen.
2
De CO2-meters waarmee de metingen worden uitgevoerd worden ingekocht door RuimteOK. De metingen moeten door 1 type CO2-meter worden uitgevoerd, die voldoende
opslagcapaciteit heeft voor een continue meting van 2 weken, om tot representatieve en
eenduidige meetresultaten te komen. Ruimte-Ok heeft de meters niet vóór juni beschikbaar.
Daarnaast is een CO2-meting alleen benodigd om in aanmerking te komen van het ‘vangnet’
onder de regeling. Er moet duidelijk aan schoolbesturen worden gecommuniceerd hoe de
regeling in elkaar steekt, om ervoor te zorgen dat er niet onnodig metingen worden gedaan
door scholen die onder de ‘basis’ vallen. De communicatie over de regeling kan echter niet
vóór publicatie van de regeling worden geplaatst, omdat er gedurende de periode van de
uitvoeringstoets in overleg met DUS-i nog wijzigingen aan de regeling kunnen plaatsvinden.
1

Pagina 2 van 5

Datum
3 mei 2022

De regelingen Rijke Schooldag, Maatschappelijke diensttijd en Basisvaardigheden
op voorgenoemde lijst, beconcurreren elkaar het meest in de uitvoering. U heeft
aangegeven dat het wat u betreft een optie is om de regeling Maatschappelijke
Diensttijd naar achteren te schuiven. Dit is onderzocht en leidt niet tot het
mogelijk sneller publiceren van de maatwerkregeling ventilatie. Dit komt omdat
de regeling Maatschappelijke Diensttijd al in dusdanig ver stadium is (op de rol
om volgende week te publiceren), dat deze regeling in de ‘beheersfase’ zit bij
DUS-i. In deze fase wordt er al minder personeel ingezet op de regeling
Maatschappelijke Diensttijd, waardoor naar achter schuiven in de tijd geen
personeel vrijspeelt.
Ook is onderzocht of het op een ander moment financieren van de Rijke
Schooldag tijdswinst oplevert. Het blijkt dat de betalingen naar achteren (of naar
voren) schuiven voor de subsidieaanvragen vooral capaciteitswinst oplevert op
het moment dat die betalingen oorspronkelijk zouden plaatsvinden. Dit staat
gepland voor het najaar. Omdat de capaciteit nú nodig is voor de
maatwerkregeling ventilatie, loopt dit dus niet parallel, en levert dit dus ook geen
capaciteit en tijdswinst op. Zoals reeds vermeld kan de maatwerkregeling
ventilatie in juni 2022 worden gepubliceerd doordat we een andere oplossing
hebben gevonden. Namelijk de doorlooptijd van de uitvoeringstoets en het
inregelen van de IT van de maatwerkregeling ventilatie inkorten bij DUS-i.
Noodzaak vervroegen regeling voor sectorraden en VNG
De PO-Raad, VO-raad en VNG hebben overigens laten weten dat vervroegen van
publiceren (in juni in plaats van juli) en openstellen (in juli in plaats van
september) van de maatwerkregeling voor hen geen halszaak is. Zij laten weten
dat de aanpak van de verouderde voorraad inmiddels hoger (en hoog) op hun
agenda staat.
SUViS-regeling
In de nota van 15 april werd uw besluit gevraagd om de SUViS-regeling te
verlengen. Nu de maatwerkregeling wordt opengesteld in juli 2022 is verlenging
niet langer nodig. Dit beslispunt komt dus te vervallen. Daarbij is de SUViSregeling 30 april jl. gesloten. Boven alle verwachtingen heeft het aantal
aanvragen een eindspurt ingezet (134 aanvragen in de laatste week). Er is
aangevraagd voor in totaal 205 miljoen euro, terwijl het budgetplafond 198
miljoen euro is (totaal van eerste en tweede tranche). Nog niet alle aanvragen
zijn toegekend. Het ziet er echter naar uit dat de SUViS-regeling volledig wordt
uitgeput. Dit is goed nieuws. Er zijn in totaal 524 aanvragen gedaan voor de
tweede tranche. In de eerste tranche van SUViS zijn 600 aanvragen toegekend.

Pagina 3 van 5

Datum
3 mei 2022

Bijlage
Volledige lijst regelingen die door DUS-i worden uitgevoerd
De 9 regelingen in geel zijn nieuwe regelingen die onder uw verantwoordelijkheid
vallen. De 33 regelingen in groen zijn regelingen van lopend beleid die onder uw
verantwoordelijkheid vallen.

1 MDT

PO-VO

In beeld

2022

2 Ventilatieregeling

PO-VO

In beeld

2022

3 Interventies Basisvaardigheden

PO-VO

In beeld

2022

PO-VO

In beeld

2022

5 Rijke Schooldag

PO-VO

In beeld

2022

6 Doorlopende toetslijn povo

PO-VO

In beeld

2022

Vervolg RAP (onzeker)

PO-VO

In beeld

2022

2e helft
2022

Follow up leesoffensief (onzeker)

PO-VO

In beeld

2022

2e helft
2022

Curriculumontwikkeling povo (onzeker)

PO-VO

In beeld

2022

2e helft
2022

1 Andere toetsaanbieders PO

PO

in uitvoering

2022

2 Lerarenfonds PO-VO

PO

in uitvoering

2022

3 Schoolleidersbeurs

PO

in uitvoering

2022

4 Teambeurs

PO

in uitvoering

2022

5 Begaafde leerlingen po en vo

PO

in uitvoering

2022

6 Onderwijsassistenten naar PABO

PO

in uitvoering

2022

7 Inhaal- en ondersteuningsprogramma's (IOP)

PO

in uitvoering

2022

8 Inhaalprogramma's VE

PO

in uitvoering

2022

9 Zijinstroom po G5

PO

in uitvoering

2022

10 Noodplannen lerarentekort PO G5

PO

in uitvoering

2022

11 DAMU PO

PO

in uitvoering

2022

12 Schoolkracht

PO

in uitvoering

2022

13 Bewegingsonderwijs

PO

in uitvoering

2022

14 Arbeidsmarkttoelage PO en VO

PO

in uitvoering

2022

15 Beleidskader vrijroosteren leraren

VO

in uitvoering

2022

4

7
8
9

WEL in Ontwikkeling (thuiszittersregeling)

Pagina 4 van 5

2e helft
2022

Datum
3 mei 2022

16 Gelijke kansen-doorstroom po-vo

VO

in uitvoering

2022

17 Voorkomen onnodig zittenblijven vo 2021-2023

VO

in uitvoering

2022

18 Technieknetwerken

VO

in uitvoering

2022

19 Sterk techniek onderwijs

VO

in uitvoering

2022

20 Begeleidingscommissie STO-TTT

VO

in uitvoering

2022

21 DAMU VO

VO

in uitvoering

2022

22 Leerlingdaling vo

VO

in uitvoering

2022

23 Pilot praktijkgericht programma GL en TL

VO

in uitvoering

2022

24 Gelijke kansen-doorstroom vmbo-mbo-havo

VO

in uitvoering

2022

25 Subsidieregeling voor heterogene brugklassen

VO

in uitvoering

2022

26 Capaciteitentesten

VO

in uitvoering

2022

27 Extra hulp voor de Klas

VO (oud-DL)

in uitvoering

2022

28 Uitbreiding opleidingsscholen

VO (oud-DL)

in uitvoering

2022

29 Regio Aanpak Lerarentekort

VO (oud-DL)

in uitvoering

2022

30 Regionale Aanpak Personeelstekort

VO (oud-DL)

in uitvoering

2022

31 Pilots begeleiding startende leraren

VO (oud-DL)

in uitvoering

2022

32 Maatschappelijke Diensttijd

MBO

in uitvoering

2022

33 Wel in ontwikkeling

VO

in uitvoering

2022

Pagina 5 van 5

TER BESLUITVORMING

Primair Onderwijs

Aan: MPVO

Van

Datum
15 april 2022
Referentie
Bijlagen

Uitvoering maatwerkregeling ventilatie

Aanleiding
De maatwerkregeling ventilatie is in vergevorderd stadium van
uitwerking. Door beperkte uitvoeringscapaciteit van
uitvoeringsorganisaties kan de regeling echter pas in juli worden
gepubliceerd en per 1 september worden opengesteld. Er zijn meerdere
opties onderzocht om eerdere uitvoering mogelijk te maken (zie
toelichting). Geen van deze opties leidt ertoe dat openstelling van de
regeling nog vóór de zomervakantie plaats kan vinden. De SUViS-regeling
loopt af op 30 april. Omdat de maatwerkregeling ventilatie pas per 1
september kan worden opengesteld, wordt uw akkoord gevraagd om BZK
ambtelijk te verzoeken de SUViS-regeling voor de tussenliggende periode
nogmaals te verlengen.
Daarnaast heeft de huidige SUViS-regeling de voorwaarde dat de
werkzaamheden moeten starten vóór 31 augustus 2022. Vanwege
oververhitting van de bouwsector is dit voor veel scholen niet haalbaar.
Daarom wordt tevens uw akkoord gevraagd om deze datum op verzoek
van de school te verleggen naar 31 december 2022, door dit aan te
passen in de SUViS-regeling. FIN is hiermee akkoord.
Geadviseerd besluit
•
•

Gaat u akkoord om BZK ambtelijk te verzoeken de SUViS-regeling
te verlengen tot 1 september 2022, het moment dat de
maatwerkregeling ventilatie opengesteld wordt?
Gaat u akkoord met aanpassing van de SUViS-regeling waardoor
scholen op verzoek uiterlijk met de werkzaamheden mogen
starten op 31 december 2022 in plaats van op de huidige uiterlijke
startdatum van 31 augustus 2022.

Toelichting
De uitwerking van de maatwerkregeling ventilatie is in vergevorderd
stadium. Dinsdag 26 april vindt ambtelijk overleg plaats met directeuren
van de sectorraden en de VNG om tot overeenstemming over de
uitwerking van de maatwerkregeling te komen, zoals door u verzocht in
reactie op de nota met nadere toelichting op de uitwerking van de
Pagina 1 van 4

Datum
15 april 2022

maatwerkregeling ventilatie (bijgevoegd in de Prozazaak). De uitvoering
van de maatwerkregeling is echter problematisch.
Uitvoering maatwerkregeling ventilatie najaar 2022
DUS-i is de geëigende uitvoeringsorganisatie van OCW om subsidies aan
instellingen uit te voeren. DUS-i kampt echter met capaciteitsproblemen.
Zij voeren momenteel ca. 25 subsidieregelingen uit voor po/vo. De wens
bestaat dat hier in 2022 nog 12 regelingen bijkomen (waarvan een deel
nieuw en een deel als vervolg op reeds lopende regelingen). Voor ten
minste 7 regelingen is het DUS-i nog niet gelukt capaciteit in te plannen.
Opschalen is lastig, omdat geschikt personeel gevonden moet worden
gevonden in een krappe arbeidsmarkt. Daarnaast duurt het minimaal 10
weken voordat een regeling gepubliceerd kan worden, omdat dat de
termijn is die ervoor staat om de aanvraagformulieren en ICT gereed te
maken. Dit betekent dat de maatwerkregeling in juli 2022 gepubliceerd
kan worden en opengesteld kan worden vanaf 1 september 2022. Betalen
en beschikken vindt plaats in het najaar van 2022.
Wél kan de maatwerkregeling in juli 2022 gepubliceerd worden waardoor
het nog voor de zomer voor iedereen duidelijk is hoe de
maatwerkregeling eruit komt te zien. Ook kunnen de afspraken voor de
CO2-metingen, die voorwaardelijk zijn voor aanvragen voor het ‘vangnet’
in de regeling, al door Ruimte-OK worden ingepland. Hierdoor kan er een
snelle start worden gemaakt met de metingen door Ruimte-OK, direct na
de start van het nieuwe schooljaar.
Versnellen niet mogelijk
De volgende opties om de uitvoering van de maatwerkregeling te
versnellen zijn onderzocht, maar niet toereikend bevonden:
- Herprioriteren en temporiseren van andere regelingen
DUS-i levert maximale inspanning om personeel vrij te spelen bij
andere regelingen die zij uitvoeren. Hierdoor vindt afstemming
over de uitvoering van de maatwerkregeling ventilatie maximaal
plaats. Het kunnen publiceren van de maatwerkregeling in juli
2022, is hier dan ook het resultaat van. Herprioriteren of
temporiseren in de uitvoering van andere regelingen, kan dit
proces niet meer versnellen, omdat daarmee op korte termijn de
mensen met de juiste deskundigheid niet vrij te maken zijn.
- Maatwerkregeling versimpelen
De maatwerkregeling kent in de huidige uitwerking
bouwtechnische en financiële voorwaarden. Deze maken
uitvoering complexer. Met DUS-i is besproken om deze eventueel
te versimpelen. Deze voorwaarden maken echter dat er gericht
maatwerk geleverd kan worden aan de meest urgente gevallen
waarvan het schoolbestuur financieel niet draagkrachtig is. Met
Pagina 2 van 4

Datum
15 april 2022

-

-

versimpeling verlies je de mogelijkheid om gericht maatwerk te
leveren. Daarbij zal versimpeling er ook niet toe leiden dat de
regeling bij de huidige uitvoeringslast nog voor de zomer
opengesteld kan worden.
Voorgaande heeft te maken met het feit dat dat de CO2-metingen
voor het bepalen van de urgentie nog moeten plaatsvinden. Een
dergelijke objectieve meting gedurende een wat langere periode
die nodig is om de urgentie van het ventilatieprobleem vast te
stellen, kan niet met de meeste signaleringsmeters die de scholen
in de klas hebben. Die metingen worden gedaan op basis van de
regeling, waarvan nu bekend is dat die pas in juli gepubliceerd kan
worden. Die metingen moeten vervolgens plaatsvinden bij volle
bezetting van de klassen (wat onmogelijk is in de zomervakantie).
Uitvoering door andere organisatie
Toen duidelijk werd dat uitvoering door DUS-i problematisch zou
kunnen worden, is verkend of de RVO – de huidige uitvoerder van
de SUViS-regeling – de uitvoering op zich kan nemen. Zij waren
hier positief over. Echter kunnen zij wegens vergelijkbare
capaciteitsproblemen als DUS-i – ook zij moeten meer regelingen
uitvoeren en zoeken naar geschikt personeel in een krappe
arbeidsmarkt – de regeling pas op zijn vroegst openstellen vanaf
november 2022. Zij kunnen niet prioriteren in de uitvoering van
regelingen omdat zij geen andere regelingen binnen PO en VO
uitvoeren voor OCW. De RVO voert voornamelijk regelingen van
BZK en EZK uit. Voor OCW voert de RVO wel de regeling
Praktijkleren uit voor de directie MBO. Herprioriteren levert hier
echter niets op, omdat personeel dat zich bezighoudt met deze
regeling, niet bekend is met vastgoedregelingen en dus niet
ingezet kunnen worden voor de uitvoering van de
maatwerkregeling ventilatie.

Verlengen van de SUViS-regeling
De huidige SUViS-regeling loopt af op 30 april. Omdat de
maatwerkregeling ventilatie pas per 1 september opengesteld wordt, zou
dat betekenen dat er in de tussentijd geen maatregelen wordt
aangeboden vanuit het Rijk voor de verbetering van de ventilatie in
scholen. Daarom wordt u geadviseerd om BZK ambtelijk te verzoeken de
SUViS-regeling te verlengen. Ambtelijk BZK heeft eerder aangegeven van
de SUViS-regeling af te willen. Het zal mogelijk extra (ambtelijke)
inspanning vergen BZK ertoe te bewegen de SUViS-regeling voort te
zetten, mede omdat de regeling al eens is verlengd. Het is echter de
enige mogelijke manier om continuïteit vanuit het Rijk te waarborgen
voor de verbetering van de ventilatie in scholen. Het ministerie van
Financiën is reeds akkoord met de verlenging. De SUViS-regeling is nog
niet uitgeput, er is dus geen extra budget nodig voor de verlenging.
Pagina 3 van 4

Datum
15 april 2022

Starten werkzaamheden SUViS-regeling naar uiterlijk 31 december 2022
In de huidige SUViS-regeling zit de voorwaarde dat de werkzaamheden
aan de schoolgebouwen voor uiterlijk 31 augustus 2022 moeten
aanvangen. Gebeurt dat niet dan worden de SUViS-middelen
teruggevorderd. Er komen signalen binnen van scholen die het vanwege
de oververhitting van de bouwsector niet redden om 31 augustus te
starten. Bijvoorbeeld omdat zij geen aannemer kunnen vinden, of
bouwmaterialen niet geleverd kunnen worden. Daarom wordt u
geadviseerd om te besluiten de verplichte startdatum te verlaten naar
uiterlijk 31 december 2022. Scholen kunnen dan op verzoek uitstel
aanvragen tot 31 december 2022. Indien u hiertoe besluit wordt de
SUViS-regeling hierop aangepast. Het ministerie van Financiën is reeds
akkoord met deze aanpassing.

Pagina 4 van 4

TER INFORMATIE

Primair Onderwijs

Aan: MPVO

Van

Datum
24 maart 2022
Referentie
Bijlagen

Nadere toelichting bij beslisnota uitwerking
maatwerkregeling ventilatie

Aanleiding
Onlangs heeft u een beslisnota ontvangen over de uitwerking van de
maatwerkregeling ventilatie. U heeft bij onderdelen om een nadere toelichting
gevraagd.
Hieronder wordt puntsgewijs een nadere toelichting gegeven bij de uitwerking van
de maatwerkregeling ventilatie:
1.
2.
3.
4.
5.

Voor- en nadelen
Appreciatie sectorraden en VNG
Appreciatie door ministerie van Financiën
Alternatieven
Hoe de risico’s worden ondervangen die worden voorzien met betrekking
tot de complexiteit van de voorwaarden (voor de uitvoering en
rechtmatigheid van de regeling).

Toelichting
1. Voor- en nadelen
Voordelen:
•
Gerichte hulp
De €140 mln. die beschikbaar is voor maatwerkoplossingen, is
onvoldoende om op alle schoolgebouwen de ventilatie op orde te brengen.
Daarom is het wenselijk de middelen gericht in te zetten op de groep die
het echt nodig heeft. De voorgestelde voorwaarden in het ‘vangnet’
helpen daarbij. In voorliggende uitwerking van de maatwerkregeling
kunnen op basis van de (bouw) technische voorwaarden de meest
urgente gevallen worden geselecteerd. Daarnaast kan via de financiële
voorwaarden ook bepaald worden welke schoolbesturen een deel van de
investering zelf kan betalen, en ook de hoogte van dat deel.
•
Objectief en duidelijk
Het voordeel van deze voorwaarden vastleggen in een regeling is dat ze
daarmee objectief zijn. Er is dan een juridisch instrument in handen om
vragen voor een maatwerkoplossing toe of af te wijzen. Dit schept
duidelijkheid naar de aanvragers en voorkomt (zoveel mogelijk) scheve
ogen bij de aanvragers die worden afgewezen, hetgeen onontkoombaar is
gezien het ‘beperkte’ budget.

Pagina 1 van 5

•

•

Politiek uitlegbaar
Zoals reeds beschreven is de beschikbare €140 mln. onvoldoende om de
ventilatie overal op orde te brengen. Indien er geen aanvullende
middelen worden vrijgemaakt voor ventilatie, kunt u zeggen ‘het
onderste uit de kan’ te hebben gehaald voor €140 mln. U heeft immers de
meest urgente gevallen geholpen, waarvan de schoolbesturen de
middelen zelf niet konden ophoesten. Dat is het hoogst haalbare voor dit
bedrag.
Geen drempels in de ‘basis’
In de zogenaamde ‘basis’ van de maatwerkregeling, waar 33,3%
Rijksbijdrage wordt geleverd, worden geen (bouw)technische en financiële
voorwaarden gesteld. Filosofie hierachter is dat als schoolbesturen en
gemeenten 66,6% willen cofinancieren, je ze niet onnodig door extra
‘hoepeltjes’ moet laten springen. Daarbij komt dat in de SUViS-regeling
30%-Rijksbijdrage werd toegekend, waarbij ook geen aanvullende
voorwaarden werden gesteld. Voordeel van de ‘basis’ is dus ook om ten
opzichte van de SUViS-regeling geen extra drempels op te werpen.

Datum
24 maart 2022

Nadelen:
•
Complex
De keerzijde van de (bouw)technische en financiële voorwaarden in het
‘vangnet’ is dat het leidt tot een complexe regeling, die niet in een
oogopslag te doorgronden is voor schoolbesturen en gemeenten.
•
Hieruit volgen risico’s voor de uitvoering en rechtmatigheid (zie punt 5
over hoe deze te ondervangen).
•
Vanuit de beleidsdirectie wordt u geadviseerd de (bouw)technische en
financiële voorwaarden wél te hanteren, omdat de bovengenoemde
voordelen naar ons oordeel zwaarder wegen.
2. Appreciatie sectorraden en VNG
Op ambtelijk niveau hebben de sectorraden en de VNG de uitwerking
voorgelegd gekregen zoals u deze ook heeft ontvangen. Ook hebben zij
wekelijks meegekeken op eerdere versies van de uitwerking.
Belangrijkste punten sectorraden en VNG:
•
De PO-Raad en VO-raad staan ambtelijk welwillend tegenover de
financiële voorwaarde in het ‘vangnet’ waarbij het eigen vermogen van
het schoolbestuur wordt meegewogen bij het bepalen van het
cofinancieringspercentage van het Rijk. Dit moeten zij nog wel bestuurlijk
afstemmen en met hun achterban, zie paragraaf Afstemming bestuur en
achterban (…).
•
Er is geen voorstel voor een financiële voorwaarden voor gemeenten in
het ‘vangnet’ beland. De VNG heeft ambtelijk namelijk aangegeven hier
niets in te zien, omdat het in zou gaan tegen de budgetvrijheid die een
gemeenteraad heeft. De VNG staat ambtelijk ook niet positief tegenover
de gelijke verdeling van verantwoordelijkheid in de ‘basis’, waarbij zowel
schoolbestuur, gemeente als het Rijk 1/3de van het project betaald.
Ambtelijk OCW vindt daarentegen dat de gezamenlijke
verantwoordelijkheid voor de ventilatieproblematiek ergens tot
uitdrukking moet komen. Daarom is ervoor gekozen u wel de verplichting
tot een gelijke verdeling van financiering in de ‘basis’ voor te stellen.
Pagina 2 van 5

•

•

De sectorraden en de VNG zijn van mening dat de middelen uit de
maatwerkoplossing (140 mln.) breder zouden moeten worden ingezet
dan voor ventilatie en flankerende maatregelen. Zij willen dat de
middelen ook inzetbaar zijn voor maatregelen om de verouderde
voorraad aan te pakken, om desinvestering te voorkomen. Echter is €140
mln. al niet genoeg om de volledige ventilatieproblematiek aan te pakken,
laat staan om een begin te maken met de aanpak van de verouderde
voorraad. Daar is tot en met 2050 21 miljard voor nodig. In de uitwerking
van de maatwerkregeling is een verbreding van de inzet van de middelen
dan ook niet meegenomen. Het ministerie van Financiën heeft in een
eerder stadium ook al laten weten tegen verbreding van inzet van de
middelen te zijn. De redenen om niet te verbreden zijn aan de
sectorraden en VNG toegelicht.
In de u voorgelegde uitwerking is zoveel mogelijk meegenomen van de
ambtelijke inbreng van de sectorraden en de VNG. Zo hebben zij in een
van deze overleggen ingebracht dat er naast de meting door de
hulpteams van Ruimte-OK van de CO2 en temperatuur, ook de
mogelijkheid moet zijn om een lichte toets te doen indien scholen zelf al
een uitgebreide meting hebben gedaan. Dit is aan de uitwerking
toegevoegd. Ook hebben zij bij de financiële voorwaarden voor
schoolbesturen ingebracht dat de NPO-middelen niet moeten worden
meegeteld bij de bepaling van het eigen vermogen. Dit is tevens
meegenomen.

Datum
24 maart 2022

Afstemming bestuur en achterban sectorraden en VNG
De PO-Raad, VO-raad en VNG hebben de uitwerking van de maatwerkregeling
nog niet bestuurlijk en/ of met hun achterban afgestemd. Dit willen zij doen
op het moment dat u goedkeuring heeft gegeven aan voorgestelde
uitwerking; omdat zij anders de boer opgaan met een uitwerking waar u
misschien niet achter staat. Indien u akkoord geeft op de uitwerking van de
maatwerkregeling zoals beschreven in de u eerder voorgelegde beslisnota
(bijlage), zullen de sectorraden en de VNG de uitwerking aan hun achterban
en bestuurders voorleggen. Het resultaat hiervan wordt zo snel mogelijk aan
u teruggekoppeld.
3. Appreciatie ministerie van Financiën

Ambtelijk Ministerie van Financiën (Fin) heeft laten weten de keuze voor een
maatwerkregeling waarin de meest urgente groep wordt bediend goed te
begrijpen. Men was positief over de uitwerking. Op de volgende
aandachtspunten dienen OCW en Fin nog nader tot elkaar te komen:
• de maatwerkregeling is gebudgetteerd. Desondanks zegt het ministerie van
Financiën ambtelijk een financiële claim te voorzien vanuit u of de Tweede
Kamer. Dit willen zij graag voorkomen. Zij achten de kans op een claim
reëel als een groep aanvragen zal worden afgewezen waar ook
problematiek speelt (maar nét iets minder urgent) omdat het budget op is.
Vanuit OCW is op ambtelijk niveau uitgelegd dat we dit risico op een claim
niet kunnen afwenden door het cofinancieringspercentage vanuit het Rijk
te verlagen en daarmee een grotere groep te bedienen. Dat was nu juist
het probleem bij de SUViS-regeling. Momenteel beraadt Financiën zich
intern op hoe men hierop wil acteren. Een mogelijkheid zou zijn om een
Pagina 3 van 5

•

politieke afspraak te maken tussen u en minister Kaag waarbij u toezegt
Datum
niet extra te zullen claimen voor de aanpak van de ventilatieproblemen. Of 24 maart 2022
een dergelijke politieke afspraak gemaakt moet worden om uit de
onderhandeling te komen, is nog niet bekend. Fin laat de eerste week van
april weten wat de uitkomst is van het interne beraad. Mocht Financiën
met het voorstel komen om niet extra te claimen dan adviseren we u daar
niet in mee te gaan;
in het ‘vangnet’ is het voorstel om nooit meer dan 70% van het totale
project vanuit het Rijk te betalen. Fin vraagt zich af waarom dat niet 50% is.
Naar 50% gaan wordt vanuit ambtelijk OCW bezien als veel te weinig
cofinanciering vanuit het Rijk. Dan ontstaat dezelfde problematiek als bij de
SUViS-regeling waarbij de Rijksbijdrage van 30% te laag bleek, de aanvragen
stagneerden en de problematiek bleef. Dit is een ambtelijk verschil van
inzicht tussen OCW en FIN waarop OCW – naar mening van ambtelijk OCW
- voet bij stuk zou moeten houden. Ambtelijk Fin laat uiterlijk de eerste
week van april na intern beraad weten, of zij een principieel punt gaan
maken van ‘naar 50%’ gaan. Mogelijk is er ook hierop een gesprek tussen u
en minister Kaag noodzakelijk.

4. Alternatieven
Bij het uitwerken van een maatwerkoplossing, zijn de volgende alternatieven
overwogen:
•
Commissie van ‘wijzen’
In plaats van een maatwerkregeling met objectieve voorwaarden, zou ook
een commissie kunnen worden ingesteld die de aanvragen beoordeelt. In
de commissie kunnen experts op het gebied van gebouwen, ventilatie en
gezondheid deelnemen, en naar gelang vertegenwoordigers van
schoolbesturen en gemeenten zoals de sectorraden en de VNG. De
commissieleden zullen echter evengoed bepaalde aanvragen moeten
afwijzen omwille van het beperkte budget van €140 mln. Daarbij komt dat
er bij een dergelijke commissie de juridische grondslag ontbreekt om
aanvragen toe of af te wijzen. De kans op onheldere procedures in dit
alternatief is hoog. En dit resulteert in een hoge kans op willekeur,
hetgeen tot scheve ogen kan leiden tussen de aanvragers en uiteindelijk
tot juridische procedures.
•
Uitdagende leerlingpopulatie als extra voorwaarden ‘vangnet’
In een eerder stadium van de uitwerking van de maatwerkregeling is
overwogen om in het ‘vangnet’ aanvullende voorwaarden op te nemen
voor een uitdagende leerlingpopulatie. Het idee is dat problematiek in de
school cumuleert en dat thuisonderwijs extra schadelijk is voor de
leerlingpopulatie die al achterstanden heeft. Deze groep schoollocaties
zou dan eerder in aanmerking komen voor de maatwerkregeling
ventilatie. Echter was de conclusie dat de door u gestelde voorwaarden al
complex genoeg zijn. Bovendien draait ventilatie vooral om gezondheid en
dat is voor alle leerlingen even belangrijk.
•
Financiële voorwaarden voor gemeenten in ‘vangnet’
Voor het ‘vangnet’ worden in de u voorliggende uitwerking enkel
financiële voorwaarden ten aanzien van het schoolbestuur voorgesteld en
niet voor de gemeenten. Voorwaarden te stellen aan de financiële
Pagina 4 van 5

bijdrage van de gemeente is overwogen en onderzocht, maar er wordt
geen mogelijkheid voorzien, gezien de budgetvrijheid van gemeenten.
Daarnaast is de VNG hierop tegen.

Datum
24 maart 2022

5. Ondervangen risico’s met betrekking tot de complexiteit van de voorwaarden
Als stelregel geldt: hoe meer voorwaarden er gesteld worden in een regeling,
hoe meer risico’s dit brengt voor de uitvoering en rechtmatigheid van een
regeling. Dit kan enerzijds ondervangen worden door zo min mogelijk
voorwaarden te stellen. Nadeel hiervan is echter dat er dan ook minder
gestuurd kan worden en in deze maatwerkregeling willen we juist sturend zijn
in het aanwijzen van urgente gevallen waarvan de schoolbesturen weinig
financiële draagkracht hebben. Anderzijds kunnen de risico’s deels
gemitigeerd worden door aan de voorkant de risico’s in beeld te brengen en
met de uitvoerder (DUS-i of RVO) en met de Audit Dienst Rijk (ADR)
beheersmaatregelen af te spreken. Dit is waarop ambtelijk wordt ingestoken.
Welke beheersmaatregelen dit precies zijn, wordt nog uitgewerkt. Daarbij
geldt ook dat beheersmaatregelen mogelijk extra administratieve lasten voor
scholen met zich meebrengen. De opmerking van FEZ over de risico’s in de
eerder aan u voorgelegde beslisnota (zie bijlage) is erop gericht u hiervan
bewust te maken.

Pagina 5 van 5

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap

L,
CU

Nota ter besluitvorming

Aan: MPVO

r i ma i r Onderwijs
Van

Datum
09 maart 2022
Referentie

nota

Bijlagen
1

Maatwerkregeling ventilatie

Kopie voor

Aantal pagina's
7

Aanleiding
•
In de Kamerbrief 'Uitwerking aanpak verbetering ventilatie in scholen'
(d.d. 3 februari 2022) heeft u de Tweede Kamer geinformeerd over de
aanpak van ventilatie op scholen. Daarbij heeft u aangekondigd de inzet
van de resterende €140 miljoen uit te werken, die op de Aanvullende Post
(AP) bij het Ministerie van Financien (Fin) is gereserveerd voor de
verbetering van ventilatie op scholen.
•
Om de middelen van de AP op de OCW-begroting te krijgen wordt een
bestedingsplan uitgewerkt voor de maatwerkregeiing ventilatie. Hierover
volgt op d.d. 22 maart een (naar inzet van OCW) definitief gesprek met
Fin. Het is van belang voor dit gesprek met Fin uw akkoord te hebben op
de hoofdlijnen van de uitwerking van de maatwerkregeling.
Besluit
Gaat u akkoord met voorgestelde uitwerking van het bestedingsplan ten behoeve
van de maatwerkregeiing ventilatie? Het voorstel wordt bij uw akkoord op 22
maart besproken met Fin.
Uitwerking maatwerkregeling ventilatie
De maatwerkregeiing ventilatie zal een Specifieke Uitkering aan gemeenten zijn,
waarvan de aanvraag - net als bij de huidige SUViS-regeling - wordt gedaan door
gemeenten (in samenspraak met schoolbesturen). Het is een regeling met een
'basis'met standaard cofinanciering vanuit het Rijk ter hoogte van 33,3%, en die
daarnaast maatwerk biedt voor de meest urgente gevallen op basis van
objectieve criteria; via het 'vangnet'.
Uitgangspunt voor de gehele maatwerkregeling is dat zoveel mogelijk urgente
aanvragen gehonoreerd kunnen worden. Dat wit zeggen dat er een Rijksbijdrage
moet volgen die minimaal nodig is om de financiering rond te krijgen met als
randvoorwaarde dat schoolbesturen en gemeenten ook doen wat in hun
vermogen ligt, vanuit het perspectief van gezamenlijke verantwoordeiijkheid. En
niet door als Rijk (bij voorbaat) de volledige financiering over te nemen. Anders
wordt het een "beloning" voor mogelijk slecht financieel beleid of bewust
afwachten. Kortom: de maatwerkregeling is om de cofinanciering van scholen en(9
gemeenten aan te vullen en niet om de volledige financiering over te nemen.

pewlehx
di-(- 14/6

fitc

ed

.\*-6,01,Ar i
tre al

/20
cif yV
Airf-)
fli;Nirr

Pagina 1 van 7

Datum
9 maart 2022

De SUViS-regeling stond niet open voor separate vo-gebouwen onder MBObestuur (verticale scholengemeenschappen en agrarische onderwijs centra). Zoals
besproken in het OCW-interne ambtelijk overleg met u d.d. 15 maart 2022,
repareren we dit door de maatwerkregeling wel voor deze groep open te stellen.

Basis onder de maatwerkregeling
In de huidige SUViS-regeling ligt vast dat het Rijk 30% bijdraagt. Hoe
schoolbesturen en gemeenten de rest van de kosten delen, wordt in de SUViSregeling niet voorgeschreven. In de praktijk zien we dat veel schoolbesturen en
gemeenten worstelen met de verdeling, en naar elkaar wijzen wie het meest moet
bijdragen. In de 'basis' van de nieuwe maatwerkregeling willen we hier helderheid
in scheppen. Ventilatie is een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid. Daarom
wordt de basis van de regeling dat de driehoek schoolbestuur, gemeente, Rijk
gelijkelijk bijdraagt (ieder 1/3). Deze verdelinq is verplicht om in aanmerking te
komen voor de regeling.1 Om voor de basisvariant van de regeling in aanmerking
te komen gelden geen aanvullende voorwaarden zoals voor het 'vangnet'.
In de SUViS-regeling was het aan te vragen bedrag gemaximeerd op basis van
leerlingaantallen. Onder andere via de PO-Raad en VO-raad ontvangt OCW
signalen dat deze maximering een drempel is om een aanvraag te doen. Daarom
is het voorstel deze maximering in de 'basis' los te laten. Nadeel hiervan is dat
een klein deel van de aanvragen een groot beslag kan leggen op het budget dat
beschikbaar is voor de maatwerkregeling. En dat dus andere (urgente) gevallen
niet geholpen kunnen worden.

Vangnet
Analyse van de stagnatie van de huidige SUViS-aanvragen wijst uit dat in
bepaalde gevallen de huidige rijksbijdrage van de SUViS-regeling (30%) niet
volstaat; veelal omdat schoolbesturen en gemeenten de middelen niet hebben om
70% zelf bij te dragen. De ventilatieproblematiek blijft in deze gevallen bestaan.
Voor deze gevallen wordt beoogd middels de maatwerkregeling ventilatie onder
voorwaarden een 'vangnet' in werking te laten treden, waarbij een hoger
cofinancieringspercentage van het Rijk wordt toegekend.
Om aanspraak te kunnen maken op dit 'vangnet', moet e alles aan gedaan zi n
iS 4
W 4A
om de ventilatie te verbeteren binnen de technische moge ij -den van het
gebouw. Een continue structurele CO2-meting in de hand die een te hoge CO2,fr,-(- I -e(
concentratie uitwijst, is bijvoorbeeld op zichzelf niet voldoencLe_Er—meret-e
verbinding zijn met maximale gedragsaanpassing van het onderwijzend persone I
(zij moeten maximaal geInstrueerd zijn over juiste wijze ventileren - op tijd
tA
eof tO
0/
raampje open - en juiste omgaan met de technische mechanismen) en de
technische mogelijkheden van het gebouw moeten zijn geoptimaliseerd (er is
reeds maximale winst behaald met kleine technische aanpassingen). Daarom is

1 PO-Raad en VO-raad sturen ook aan op deze verplichte verdeling. Ambtelijk VNG is dit
nog aan het sonderen bij hun bestuurders; mogelijk zien zij bezwaren.
Pagina 2 van 7

Datum
9 maart 2022

een bezoek van de huipteams ventilatie op de schoollocatie verplicht, alvorens
aanspraak te kunnen maken op het 'vangnet'.
Om een aanvraag te honoreren voor het 'vangnet', moet daarom aan de volgende

3 ROW voorwaarden zijn voldaan:
1. Een verplicht bezoek van het huipteam ventilatie waardoor een
maximale gedragsaanpassing van het personeel is bewerkstelligd, en de
technische mogelijkheden van het gebouw zijn geoptimaliseerd.
2. (bouw-)technische voorwaarden die ertoe leiden dat enkel de urgente
gevallen, waar de ventilatie echt verbetering behoeft, in aanmerking
komen voor de maatwerkregeling. Het huipteam ventilatie bepaalt de
urgentie aan de hand van een puntensysteem, dit Iandt in een advies. Dit
advies is voorwaardelijk om in aanmerking te komen voor het 'vangnet'
(zie toelichting).
3. financiele voorwaarden die bepalen welk (hoger)
cofinancieringspercentage vanuit het Rijk de aanvragen voor het 'vangnet'
ontvangen die conform de (bouw)-technische voorwaarden urgent zijn
(zie toelichting).
Voorwaarden 2 en 3 zijn volgordelijk. Om in aanmerking te komen voor het
'vangnet' moet ten eerste voldaan zijn aan de (bouw-) technische voorwaarden,
waarmee de urgentie van de ventilatiesituatie wordt aangetoond. Dit zijn de
aanvragen voor schoollocaties met de hoogste puntenscores in het advies van de
huipteams. Vervolgens wordt gekeken naar de financiele voorwaarden om te
bepalen hoeveel hoger de Rijksbijdrage voor de aanvraag voor de betreffende
schoollocatie moet zijn. Verderop volgt een nadere toelichting op de voorwaarden
voor het 'vangnet'.

Uitvoering en afstemming
•

•

•

De sectorraden en de VNG zijn nauw betrokken bij de uitwerking van de
maatwerkregeling. Ambtelijk wordt wekelijks de Iaatste stand van zaken
met ze besproken.
DUS-i kan in deze fase van de uitwerking nog niet zeggen of de regeling
uitvoerbaar is, daarover loopt de afstemming. Vanwege de complexiteit
van deze regeling is de uitvoeringscapaciteit bij DUS-i ook een risico waar
rekening mee gehouden moet worden.
De controle op de voorwaarden uit de maatwerkregeling dient goed
geborgd te zijn. Indien de ADR deze borging onvoldoende acht, kunnen zij
op de regeling een onrechtmatigheid constateren. Vanwege de
complexiteit van de regeling is dit een risico, groter dan bij eenvoudigere
regelingen. Daarom wordt de Auditdienst Rijk (ADR) aan de voorkant
nauw betrokken bij de uitwerking van de maatwerkregeling.

FEZ ziet risico's in bovenstaande wat betreft de complexitei van e v rwaarden
voor de uitvoering en de rechtmatigheid van de regeling.

avikiCA

'1?
Pagina 3 van 7

Datu m
9 maart 2022

De maatwerkregeling wordt beoogd in werking te treden in mei 2022.
Toelichting voorwaarden vangnet
(Bouw-)technische voorwaarden
Voor de (bouw-)technische voorwaarden worden twee pijlers gehanteerd, op basis
waarvan de hulpteams de bezochte schoollocatie scoren met een
puntensysteem :2
1. CO2-concentratie
2. Binnentemperatuur
De CO2-concentratie is een goede indicator voor de ventilatiesituatie. Daarnaast
hangt binnentemperatuur nauw samen met ventileren. Vb.: de situatie in een
schoolgebouw is niet gezond als de ventilatie op een school enkel 'in orde' is
indien altijd alle ramen openstaan, en het daarmee constant 10 graden is.
Vandaar dat beide pijlers worden meegenomen in het puntensysteem, waarbij
CO2-concentratie zwaarder zal wegen.
Om de objectiviteit van de gemeten CO2-concentraties en binnentemperatuur te
meten, worden onder meer de volgende checks ingebouwd:
Op de schoollocatie zal een continue meting over een periode van 2
weken worden geeist.
Deze meting wordt door de schoollocatie zeif uitgevoerd op basis van
objectieve (maar voor de schoollocatie haalbare) eisen aan de
meetomstandigheden en na een uitgebreide instructie van de hulpteams
ventilatie over het uitvoeren van de meting.
De meetgegevens worden volgens e gestandaardiseerd proces
geanalyseerd door Stichting Ruimte(uitvoerder van de hulpteams
ventilatie).
Zoals reeds beschreven landt de analyse van de meting in een advies van
de hulpteams ventilatie. Dit advies is voorwaardelijk voor het aanvragen
van het 'vangnet' van de maatwerkregeling.
(A(
Financiele voorwaarden
Financiering van maatregelen voor verbetering van ventilatie is een
verantwoordelijkheid van zowel de schoolbesturen als de gemeenten. In de
huidige uitwerking zal echter enkel de financiele positie van het schoolbestuur
bepalend zijn voor de hoogte van de rijksbijdrage in de vangnetconstructie.3

\t/A4

,Le?

2 Een deel van de schoolbesturen heeft al een uitgebreide meting van hun ventilatiesituatie
laten uitvoeren (bijv. door de GGD of een marktpartij). De hulpteams ventilatie werken
daarom tevens een 'Iichte toets' uit, waarbij de meting die reeds is uitgevoerd getoetst
wordt (of deze voldoet aan de objectieve criteria voor uitvoering van de meting) en niet de
volledige meting van de hulpteams ventilatie opnieuw hoeft te worden uitgevoerd.
3 De voorwaarden om in aanmerking te komen voor het vangnet met hoger
cofinancieringspercentage vanuit het Rijk, zal idealiter zijn toegespitst op de financiele
positie van het schoolbestuur en de gemeente. Problematisch is echter dat het stellen van
voorwaarden vanuit een regeling waarbij gemeenten 'gedwongen' worden bepaalde
uitgaven te doen, in strijd is met het budgetrecht van de gemeente(raden). Daar staat
tegenover dat in de 'basis' van de regeling nu wel de verplichting is opgenomen voor
Pagina 4 van 7

olakt?

Datum
9 maart 2022

Dit ziet er als volgt uit: in het PO zit circa 55% van de schoolbesturen boven de
signaleringswaarde voor mogelijk bovenmatig eigen vermogen, in het VO is dit
circa 42% van de schoolbesturen. Deze signaleringswaarde is bekend voor alle
schoolbesturen en wordt berekend op basis van een door de Inspectie van het
Onderwijs ontwikkelde formule. Schoolbesturen met een vermogen van hoger dan
80% van hun signaleringswaarde, kunnen dit vermogen inzetten voor de
verbetering van ventilatie.4 Schoolbesturen die hoog scoren op de (bouw-)
technische voorwaarden komen in aanmerking voor een percentage
maatwerkfinanciering tussen de 30-70% van het Rijk. Dit is afhankelijk van de
omvang van de aanvraag. Indien de omvang van de aanvraag van dien aard is
dat zij daarmee zakken onder een eigen vermogen ter hoogte van 80% van hun
signaleringswaarde (dus 20% onder de signaleringswaarde), dan financiert OCW
de rest met een minimale rijksbijdrage van 33,33% (om niet onder het
percentage van de 'basis' van de regeling te zakken) en een maximum van 70%
(omdat het verbeteren van de ventilatie niet uitsluitend de verantwoordelijkheid is
van het Rijk). Op deze manier krijgt elke aanvraag een passend percentage
maatwerkfinanciering vanuit het Rijk.
De signaleringswaarde voor mogelijk bovenmatig eigen vermogen is eerder
gebruikt als instrument, op basis waarvan schoolbesturen het gesprek voeren met
de Inspectie van het Onderwijs en bijv. hun eigen medezeggenschapsraad; vanuit
het principe: pas toe (bouw eigen vermogen af) of leg uit (waarom een hoog
eigen vermogen nodig is). Schoolbesturen kCinnen namelijk een goed argument
hebben om een hoog eigen vermogen aan te houden. De signaleringswaarde is
eenmaal eerder als oordelend instrument ingezet bij de toebedeling van devices
aan schoolbesturen in het kader van Corona, door een subsidieontvanger van
OCW: SIVON. Dit was echter niet vastgelegd in regelgeving, en is uiteindelijk ook
niet toegepast omdat het budget voor de devices toereikend bleek om alle
aanvragen te honoreren. Er wordt op dit moment tevens gewerkt aan wetgeving
die handhaving op reserves mogelijk maakt. De maatwerkregeling ventilatie zal
wel vooruitlopen op dit wetstraject.
Afgewogen wordt nog of onder opgaaf van valide argumenten een ander
percentage dan de 80%-norm van de signaleringswaarden wordt gehanteerd voor
berekening van de Rijksbijdrage (bijvoorbeeld omdat een deel van het vermogen
gereserveerd is voor een zeer noodzakelijke andere investering).
Beoordelen en beschikken van de aanvragen
Er zijn twee uiterste methoden om de aanvragen te beoordelen en beschikken.
Hieronder worden deze methoden met hun voor- en nadelen beschreven.
Vervolgens wordt een methodiek voorgesteld die de voordelen uit beide methoden
conibineert.
gemeenten om 1/3de bij te dragen; hiermee wordt de medeverantwoordelijkheid van de
gemeenten dus wel tot uitdrukking gebracht.
4 Indien schoolbesturen meerdere locaties hebben waarvoor zij een vangnetaanvraag doen,

zal een andere norm dan de 80%-norm van hun vermogen worden gehanteerd. Dit zal
nader worden uitgewerkt.

Pagina 5 van 7

Datu m
9 maart 2022

Methode: ranken
Bij de procedure voor het beoordelen en beschikken van de aanvragen is idealiter
geborgd dat eerst de meest urgente gevallen geholpen worden. Dit betekent
ultimo dat na het sluiten van de aanvraagtermijn, alle aanvragen worden gerankt
en de aanvragen met de hoogste puntenscore (meeste urgentie) uit het advies
van de huipteams worden beschikt tot het budget van de regeling uitgeput is. Het
komen tot een aanvraag kan complex zijn en daarmee tijd kosten, de
aanvraagtermijn moet daarom een zekere lengte hebben zodat complexe
aanvragen niet buiten de boot vallen. Integraal ranken heeft daarmee als nadeel
dat schoolbesturen later dan maatschappelijk gewenst en noodzakelijk aan de
slag kunnen met hun ventilatieopgave.
Methode: 'wie het eerst komt, wie het eerst maalt'
De methode van beoordelen en beschikken die de meeste tijdswinst oplevert waarbij schoolbesturen zo snel mogelijk aan de slag kunnen met de
ventilatieopgave - is de methode 'wie het eerst komt, wie het eerst maalt'. De
aanvragen worden dan beoordeeld en beschikt op volgorde van binnenkomst.
Ultimo heeft deze methode het nadeel dat de meest urgente gevallen mogelijk
niet geholpen worden.
Voorgestelde methode:
In onderstaand voorstel wordt een optimum beoogd tussen bovenstaande twee
methoden van beoordelen en beschikken:
•
De aanvragen voor de 'basis' worden bij positieve beoordeling direct
beschikt op volgende van binnenkomst. De huidige SUViS-aanvragen
stagneren. Omdat de 'basis' onder de maatwerkregeling ventilatie een
(bijna) gelijk cofinancieringspercentage vanuit het Rijk kent, wordt
ervan uitgegaan dat de 'basis' geen groot beslag zal leggen op het
budget (140 min. euro) van de maatwerkregeling. Om te kunnen
garanderen dat aanvragen uit de 'basis' direct beoordeeld en beschikt
kunnen worden, wordt voor deze groep een apart budgetplafond in de
regeling ingebouwd.
•
Om te borgen dat de meest urgente gevallen binnen het 'vangnet'
worden gehonoreerd, maar er óók 'snel' beoordeeld en beschikt kan
worden, worden tijdsvakken gecreeerd met ieder een apart
budgetplafond. De aanvragen worden gerankt na sluiting van het
tijdvak waarin de aanvraag wordt ingediend. De aanvragen met de
hoogste puntenscores worden gehonoreerd en beschikt tot het
budgetplafond voor het betreffende tijdvak bereikt is. Budget dat
overblijft in een tijdvak, wordt meegenomen naar het volgende
tijdvak.
•
Er bestaat een kans dat aanvragen voor het 'vangnet' binnen een
tijdvak afvallen, omdat het budgetplafond is bereikt. Echter kunnen
deze aanvragen nog voldoende urgent zijn, en ook urgenter dan een
aanvraag die gehonoreerd wordt in een ander tijdvak. Daarom wordt
nog een budget apart gehouden om deze groep van afvallers, n6
afloop van de totale aanvraagtermijn, opnieuw te ranken en de meest
urgente aanvragen uit deze groep alsnog te kunnen honoreren. Hoe
groter je dit deelbudget maakt, hoe groter de kans dat alle aanvragen
binnen de maatwerkregeling gehonoreerd worden op exacte volgorde
Pagina 6 van 7

Datum
9 maart 2022

van urgentie. Echter boet je met het groter maken van dit deelbudget
ook in op snelheid waarmee je kan beschikken.
Gedurende de aanvraagtermijn zal goed gemonitord worden wat de uitputting op
de deelbudgetten uit de regeling is, zodat de budgetten via een wijzigingsregeling
bijgesteld kunnen worden indien de situatie daarom vraagt.

Pagina 7 van 7

Middelbaar Beroeps
Onderwijs

TER BESLUITVORMING

Aan: MPVO

Van

Datum
21 februari 2022
Referentie

Regeling SUVIS openstellen voor verticale
scholengemeenschappen en agrarische opleidingscentra

Bijlagen
I
Intern OCW afgestemd
PO, VO, WJZ, FEZ, RVO

Aanleiding
Op 23 november 2020 is de Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen
(SUVIS) gepubliceerd. Op basis van deze regeling kunnen schoolbesturen in het
po en vo via hun gemeente een subsidie aanvragen voor de verbetering van het
binnenklimaat in hun schoolgebouw(en). Verticale scholengemeenschappen (VSG)
en agrarische opleidingscentra (AOC) zijn uitgesloten van deze regeling omdat zij
zelf eigenaar zijn van de gebouwen in plaats van de gemeente. Clusius College
heeft naar aanleiding hiervan op 3 december 2021 een brief gestuurd naar uw
ambtsvoorganger. In deze brief beargumenteert Clusius dat het in haar optiek
onterecht is dat VSG’s en AOC’s zijn uitgesloten aangezien ook zij scholen voor
voortgezet onderwijs in stand houden. Op 20 januari jl. heeft Clusius een brief
gestuurd aan u waarin zij dit onderwerp nogmaals onder de aandacht brengt. In
deze nota wordt uw akkoord gevraagd om deze VSG’s en AOC’s via een aparte
regeling te voorzien van ventilatiesubsidie.

Geadviseerd besluit
U wordt geadviseerd akkoord te gaan met het maken van een regeling, lijkend op
de huidige SUVIS, voor vo-scholen die onderdeel zijn van een VSG en vo-delen
van AOC’s. Hierdoor kunnen zij subsidie ontvangen voor het verbeteren van de
ventilatie in hun gebouwen.
Wij zullen een antwoordbrief sturen aan Clusius College. De inhoud daarvan is
afhankelijk van uw besluit. Ook zullen wij de MBO Raad naar aanleiding van uw
besluit, inlichten.

Kernpunten
-

-

-

-

De huidige SUVIS regeling geldt niet voor vo-scholen die onderdeel zijn van
een VSG en het vo-deel van AOC’s. Er gaan ongeveer 40.000 vo-leerlingen
naar 18 VSG’s en AOC’s.
Naar aanleiding van de brief van Clusius College (zie bijlage) is ambtelijk
overleg geweest over de huidige SUVIS regeling tussen de beleidsdirecties
PO, VO, MBO, FEZ en RVO.
Wij komen tot de conclusie dat de problematiek voor deze vo-scholen
hetzelfde is. Het is belangrijk dat ook op deze scholen de ventilatie op orde is
zodat de verspreiding van COVID-19 zoveel mogelijk wordt voorkomen.
Om deze reden dienen ook VSG’s en AOC’s voor hun vo-deel aanspraak te
kunnen maken op tegemoetkoming voor kosten m.b.t. het verbeteren van
ventilatie.
Pagina 1 van 2

Datum
21 februari 2022

-

-

-

-

-

Voorgesteld wordt de regeling alleen open te stellen voor separate vogebouwen. VSG’s en AOC’s kunnen geen subsidie ontvangen voor gemengde
gebouwen (waar vo-leerlingen en mbo-studenten les krijgen).
De huidige regeling loopt al ruim een jaar en is onlangs voor de tweede keer
verlengd. Gezien de doorlooptijd van het openstellen van de huidige SUVIS,
stellen wij voor een nieuwe regeling te maken gericht op de vo-delen van
VSG’s en AOC’s.
Deze regeling is in de praktijk een kopie van de huidige SUVIS
De maximale kosten (inclusief uitvoering) voor deze regeling worden geraamd
op € 15 miljoen. Eventuele onderuitputting komt weer beschikbaar voor
ventilatie in het po/vo.
Op de aanvullende post bij Financiën staat € 140 miljoen voor ventilatie. Het
voorstel is om € 15 miljoen naar OCW te halen door middel van een ISB. Op
dit moment worden hierover gesprekken gevoerd met FEZ/FIN. Mocht een
separate ISB voor deze middelen niet lukken dan gaat het mee in de ISB die
in april wordt verwacht voor de nieuwe subsidieregeling ventilatie.
De huidige SUVIS wordt uitgevoerd door RVO. Aangezien zij de kennis en
expertise hebben opgedaan met uitvoering van de SUVIS, ligt het voor de
hand dat zij ook deze regeling uitvoeren. Er is overleg geweest met RVO over
de uitvoer van deze regeling. RVO doet op korte termijn een uitvoeringstoets.

Proces
DG-HBWE heeft D.MBO gemandateerd om voor hem akkoord te gaan in de lijn.
DG-HBWE is daarom niet opgenomen in de proza lijn.

Pagina 2 van 2