Aan de Minister voor Rechtsbescherming

Directie Wetgeving en
Juridische Zaken
Sector Privaatrecht
Turfmarkt 147
2511 DP Den Haag
Postbus 20301
2500 EH Den Haag
www.rijksoverhe d.nl/jenv

Datum
19 oktober 2022

TK-brief consultatie en appreciatie amendementen bij
wetsvoorstel wijziging Wsnp (35 915)

Ons kenmerk
4266469
Dossiernummer
2756528

1. Aanleiding
Op 8 juni jl. is de plenaire behandeling van het wetsvoorstel tot wijziging van de
wettelijke schuldsaneringsregeling natuurlijke personen – Wsnp – aangehouden om
de praktijk te kunnen consulteren over 5 ingediende amendementen en 2
aangekondigde moties. De consultatiereacties zijn verwerkt in een brief aan de TK,
waarin ook een appreciatie op de betreffende amendementen is opgenomen. De
voortzetting van het debat staat vooralsnog voor week 50 op de lange termijn
agenda van de TK.
2.
Geadviseerd besluit
U wordt gevraagd in te stemmen met de brief en het versturen ervan aan de TK
voor de begrotingsbehandeling.
3.

Kernpunten

Consultatie
• Er is van 23 juni tot 15 augustus 2022 geconsulteerd over de volgende 5
amendementen:
Amendement nr. 9 Van Nispen (SP) – beleggen schuldenbewind bij
bewindvoerders in dienst van de gemeente i.p.v. particuliere
bewindvoerders.
Amendementen nrs. 12 en 13 Kathmann (PvdA) – verkorting duur Wsnptraject. Een Wsnp-traject:
o gaat anderhalf jaar duren – in plaats van de huidige drie jaar, en
o daarbij begint men te tellen vanaf het moment dat het
buitengerechtelijke schuldhulpverleningstraject dat altijd vooraf gaat
aan de Wsnp, van start gaat – in plaats van vanaf het moment dat de
rechter positief beslist op een verzoek van de schuldenaar om toegelaten
te worden tot de Wsnp.
Amendementen nrs. 14 en 15 Kat (D66), Ceder (CU) en Maatoug (GL) –
verlaging toelatingsdrempel:
o
De toelatingsgrond inhoudende dat er een verklaring moet worden
overgelegd waaruit blijkt dat het niet mogelijk is om in een
buitengerechtelijk schuldhulpverleningstraject tot een oplossing voor de
schulden te komen, wordt verduidelijkt. Het is niet steeds nodig om een
poging te doen tot het treffen van een schuldregeling. Als op voorhand
Pagina 1 van 5

•

•

•

•

duidelijk is dat dit niet zal lukken, moet de schuldenaar direct de
genoemde verklaring kunnen krijgen en kunnen doorstromen naar de
Wsnp.
o
De afwijzingsgrond inhoudende dat een schuldenaar niet kan worden
toegelaten tot een Wsnp-traject als hij in de afgelopen tien jaar al eens
eerder in een dergelijk traject heeft gezeten, wordt aangepast. De
tienjaartermijn wordt een termijn van drie jaar en de rechter kan hier
bij schrijnende gevallen van afwijken.
Ook is om een reactie gevraagd betreffende de volgende twee aangekondigde
moties:
- Motie Ceder (CU) – Structurele ondersteuning Wsnp-bewindvoerder
bij het opstellen van een toelatingsverzoek: burgers die daar niet zelf
toe in staat zijn, moeten begeleiding kunnen krijgen van een Wsnpbewindvoerder bij het opstellen van een verzoek tot toelating tot de Wsnp.
- Motie Ceder (CU) – Extra ondersteuning tijdens het Wsnp-traject:
burgers moeten tijdens en na het Wsnp-traject ondersteuning kunnen
krijgen, bijvoorbeeld bij het leren beheren van hun budget.
Van de 35 organisaties die zijn aangeschreven, hebben er 16 inhoudelijk
gereageerd, waaronder de Commissie insolventierecht, de VNG, de NVVK, de
Raad voor de rechtspraak, Bureau Wsnp, BBW, en de Nederlandse orde van
advocaten.
In de brief wordt de TK achtereenvolgens ingelicht over:
a. de reacties van de respondenten op hoofdlijnen naar aanleiding van de
adviesaanvraag;
b. de reacties per amendement en aangekondigde motie, en
c. uw appreciatie van de amendementen.
In een bijlage bij de brief wordt kort beschreven wat het wetsvoorstel, de
ingediende amendementen en de mogelijke moties inhouden en is een lijst van
de respondenten opgenomen.

Directie Wetgeving en
Juridische Zaken
Sector Privaatrecht
Datum
19 oktober 2022
Ons kenmerk
4266469

NB. Het is duidelijk dat alle partijen zich zorgen maken om mensen met
problematische schulden. Het wetsvoorstel en de amendementen zien op het
sluitstuk van de schuldhulp, de Wsnp. Voor het voortraject is de Minister voor
Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen beleidsverantwoordelijk en de
gemeenten voor de uitvoering. Gemeenten hebben beleidsvrijheid in hoe zij
schuldhulp verlenen en daar bestaan grote verschillen tussen, terwijl de Wsnp
overal hetzelfde door de rechters en Wsnp-bewindvoerders wordt uitgevoerd.
Weergave uitkomsten consultatie:
• Over de binnengekomen reacties wordt in de brief – kort gezegd – het volgende
vermeld:
Alle respondenten steunen de ambitie van het kabinet en de TK om te komen
tot een meer doeltreffende en duurzame oplossing voor mensen met
problematische schulden. Dit doel kan volgens de respondenten echter
vooral
bereikt
worden
door
het
buitengerechtelijke
schuldhulpverleningstraject te verbeteren. Daartoe worden verschillende
suggesties gedaan, die overigens deels ook al zijn/of nog worden opgepakt:
o door u, met o.a. Wet kwaliteit incassodienstverlening en het
wetsvoorstel opleggen betalingsregeling door de rechter in het kader
van schulden klein houden, en
o door de MAPP, in haar brief van 12 juli jl. betreffende de aanpak van het
kabinet in het kader van geldzorgen, armoede en schulden, o.a.

Pagina 2 van 5

-

-

-

-

vroegsignalering, ondersteunen naar schuldhulpverlening en stimuleren
saneringskredieten.
Amendement nr. 9 gaat over schuldenbewind en niet specifiek over de
Wsnp. Het draagt volgens respondenten niet bij aan een verbetering van het
schuldenbewind en dus ook niet van de schuldenaanpak. Er worden door
respondenten wel verschillende andere suggesties gedaan om het
schuldenbewind te verbeteren.
Meerdere respondenten merken op dat bij met name de amendementen nrs.
12 en 13 vooral de nadruk lijkt te liggen op een snelle kwijtschelding van
schulden in plaats van op het zoveel mogelijk treffen van een schuldregeling
waarbij ook de belangen van de schuldeisers worden betrokken. De
schuldeiser van vandaag kan bij veelvuldig moeten kwijtschelden van
schulden de schuldenaar van morgen zijn. Dit zou als – onbedoeld en
ongewenst – effect kunnen hebben dat het draagvlak onder de schuldeisers
voor de schuldenaanpak afneemt en dat het vinden van een duurzame
schuldoplossing voor de schuldenaar juist moeilijker wordt. Ook zou dit
bijvoorbeeld kunnen leiden tot hogere tarieven voor consumptief krediet –
dat wil zeggen aankopen op afbetaling. Deze amendementen worden
daarom door de meeste respondenten niet gesteund.
Volgens verschillende respondenten leidt de huidige Wsnp al tot een
doeltreffende en duurzame oplossing voor mensen met problematische
schulden. Er is echter al langer sprake van een terugloop in de doorstroom
van de buitengerechtelijke schuldhulpverlening naar de Wsnp. Er is steun
bij de respondenten voor het wetsvoorstel, omdat dit bijdraagt aan een
oplossing voor dit probleem. De amendementen nrs. 14 en 15 zouden hier
verder
aan
kunnen
bijdragen,
mits
de
daarin
voorgestelde
wijzigingsbepalingen nog worden aangescherpt. Deze amendementen
krijgen daarom steun van meerdere respondenten.
De aangekondigde moties worden door alle respondenten die daarop ingaan,
ondersteund.

Directie Wetgeving en
Juridische Zaken
Sector Privaatrecht
Datum
19 oktober 2022
Ons kenmerk
4266469

Uw appreciaties van de amendementen
• In de brief vermeldt u – kort gezegd – dat u mede naar aanleiding van de
reacties van de respondenten op de amendementen en de aangekondigde
moties tot de volgende conclusie komt:
U ontraadt de amendementen nrs. 9, 12 en 13 betreffende respectievelijk
het schuldenbewind en de verkorting van de duur van een Wsnp-traject.
Daarbij geeft u tevens aan dat de door respondenten gedane alternatieve
suggesties om het schuldenbewind te verbeteren, door u en de MAPP zullen
worden meegenomen in een lopend traject waarover u de Kamer recent hebt
geïnformeerd bij brief van 4 oktober jl.: het verkennen van verschillende
stappen om uitvoering te geven aan het voornemen strengere eisen te
stellen aan beschermingsbewindvoerders, zoals verwoord in het
coalitieakkoord (Kamerstukken II 2021-2022, 24515, nr. 649). In geval van
amendement nr. 13 geeft u een alternatief in overweging, waarbij u het
oordeel aan de Kamer zou kunnen laten. Het gaat dan om de regeling dat,
als er in een buitengerechtelijk schuldhulpverleningstraject al sprake is
geweest van een periode waarin al geld is opgebracht en gereserveerd om
de schuldeisers van een betaling te kunnen voorzien, die periode kan worden
afgetrokken van de duur van het Wsnp-traject.
U ontraadt de amendementen nrs. 14 en 15 betreffende de verlaging van
de toelatingsdrempel in de huidige vorm. Tevens geeft u aan dat wanneer
deze amendementen zouden worden aangepast overeenkomstig de in de
Pagina 3 van 5

-

brief beschreven lijn, u deze amendementen oordeel Kamer kunt geven. Het
gaat dan – in nr. 14 – om beter tot uitdrukking te brengen dat het er
uitsluitend om gaat dat de schuldenaar zo snel mogelijk wordt doorverwezen
naar de Wsnp als duidelijk is dat het beproeven van een buitengerechtelijke
schuldregeling geen oplossing gaat bieden. En om het – in nr. 15 –
onderbrengen van de voorgestelde wijziging in het juiste artikellid.
Bij de aangekondigde motie over het proefproject geeft u aan dat er een
evaluatie plaatsvindt en dat u de Kamer over de uitkomsten daarvan
informeert en dan wordt bezien of een structurele voorziening wenselijk is.
Wat betreft de andere motie verwijst u naar de al aangekondigde
maatregelen in de brief van MAPP van 12 juli jl. betreffende de aanpak van
het kabinet in het kader van geldzorgen, armoede en schulden.

Directie Wetgeving en
Juridische Zaken
Sector Privaatrecht
Datum
19 oktober 2022
Ons kenmerk
4266469

4. Toelichting
4.1 Politieke context
Schulden is op dit moment een zeer actueel onderwerp: denk aan de inflatie, de
energiecrisis, maar ook aan zzp-ers die hun coronasteun niet terug kunnen betalen.
Waar MAPP binnen het kabinet de trekkersrol heeft voor de problematische
schulden, bent u aan zet voor de gewone schuldenproblematiek en de algemeen
geldende regels, maar ook voor het faillissementsrecht.
In het coalitieakkoord staat: “We verkorten de duur van schuldhulptrajecten en
verbeteren de toegang tot de Wet schuldsanering natuurlijke personen. We lossen
probleemschulden sneller op onder meer door meer mogelijkheden te bieden om
tot een schuldregeling te komen.” En: “We zetten de brede armoede- en
schuldenaanpak met volle kracht door.” Met het voorliggende wetsvoorstel wordt
hieraan mede uitvoering gegeven.
4.2 Financiële overwegingen
• Als de amendementen nrs. 14 en 15 worden aangenomen al dan niet in de
voorgestelde aangepaste vorm, dan zal dit gevolgen hebben voor de instroom
in de Wsnp. We verwachten dat het niet meteen tot een toeloop zal leiden,
omdat de eisen binnen de Wsnp strikt zijn en mensen bereid moeten zijn, al is
het tijdelijk, om daaraan te voldoen.
• Momenteel is er nog een overschot op het budget voor de Wsnp op de begroting
van JenV: daaruit zou een verdubbeling van het aantal zaken per jaar van 2000
naar 4000 betaald kunnen worden.
• Zou het leiden tot een nog grotere toename, denk aan naar de 6000 tot 8000
zaken, dan zullen er structurele middelen voor niet alleen de Wsnpbewindvoerders, maar ook Bureau Wsnp en de rechtspraak moeten worden
geregeld.
• Vooralsnog zijn er geen signalen dat deze aantallen gehaald worden bij wijziging
van de wet.
4.3 Krachtenveld
Een meerderheid van de TK wil duidelijk zien dat er voortgang wordt geboekt met
de verbetering van de problematische schuldenaanpak. Uit de consultatie blijkt
echter dat volgens respondenten de amendementen nrs. 9, 12 en 13 hier niet aan
bijdragen of zelfs een averechts effect kunnen hebben.
5.

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden

Pagina 4 van 5

Niet van toepassing, alles uit de nota wordt openbaar. De brief wordt vanuit JenV
aan het parlement gezonden. De persoonsgegevens van de ambtenaren zijn niet
openbaar ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer.
Bijlagen:
TK-brief met bijlage;
16 consultatiereacties (Commissie insolventierecht, LOSR, NVVK, VNG,
Rvdr, NOvA, Bureau Wsnp, BBW, VNO-NCW, NVB, SNG, LCR, Horus, NBPB,
NBBI, LOBCM).

Directie Wetgeving en
Juridische Zaken
Sector Privaatrecht
Datum
19 oktober 2022
Ons kenmerk
4266469

Pagina 5 van 5