Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

284
Vragen van het lid Harbers (VVD) aan de staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over het terugsluizen van geld door de publieke
omroep via een eigen muziekuitgeverij (ingezonden 20 mei 2010).
Antwoord van minister Bijsterveldt-Vliegenthart (Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap), mede namens de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie
(ontvangen 25 oktober 2010). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2009–2010, nr. 2737.
Vraag 1
Kent u het bericht «Publieke Omroep besteelt liedjesschrijvers»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Is het waar dat de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) jaarlijks 3 tot
4 miljoen euro terug naar de eigen kas sluist door auteursrechten op jingles
en tunes onder te brengen in de eigen muziekuitgeverij Crossmex en
muzikanten en liedschrijvers onder druk een contract te laten ondertekenen
waarin ze hun werk ook bij deze uitgeverij onderbrengen? Zo ja, wist u
hiervan en wat vindt u ervan?
Antwoord 2
De contractspraktijk van de publieke omroepen kent inderdaad regelmatig
een ruime rechtenoverdracht door de auteur en verplichte inbreng van de
compositie bij een door de omroep aangewezen muziekuitgever, zoals
Crossmex. Dit geldt incidenteel voor liedjes en liedteksten voor televisieprogramma’s en in de regel voor langlopende jingles en tunes. Het gevolg van
de verplichting om het werk onder te brengen bij een aangewezen muziekuitgever is dat een deel van de BUMA-inkomsten wordt uitgekeerd aan de
muziekuitgever. Dit is ook de gangbare contractpraktijk bij commerciële
omroepen en producenten.
Ik acht deze praktijk onwenselijk, omdat het de positie van de individuele
makers kan benadelen. Dit is alleen anders indien de maker vrijwillig instemt
met de inbreng bij een muziekuitgeverij en hij daar zelf ook voordeel van
heeft. Ik was al bekend met deze praktijk. Om die reden is in de toelichting op
1

ah-tk-20102011-284
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Dagblad van het Noorden, 18 mei 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

het voorontwerp voor een wettelijke regeling van het auteurscontractenrecht2
de verplichte inbreng bij een aan de exploitant gelieerde muziekuitgever
genoemd als voorbeeld van een evident onredelijke contractsbepaling die
door de maker kan worden vernietigd. Op dit moment wordt over dit
voorontwerp nog geconsulteerd.
Ten aanzien van langlopende netstylingmuziek, tunes en zenderjingles
hanteren de NPO en Crossmex een aanvullende inkomstendelingsregeling.
Die regeling houdt in dat als het auteursdeel van de BUMA-inkomsten boven
een bepaalde grens komt, de auteur een percentage van zijn BUMAinkomsten moet terugbetalen aan de omroep (zgn. kick-back). De NPO
hanteert deze regeling, omdat er in het bijzonder bij in opdracht vervaardigde
tunes en jingles, die zeer veelvuldig worden uitgezonden, vaak een onevenredigheid bestaat tussen de honorering (BUMA-gelden) en de door de
componist te leveren prestatie.
Hoewel de NPO wettelijk verplicht is toe te zien op een doelmatige besteding
van de omroepmiddelen vind ik het gebruik van dergelijke «kickback»contracten een weinig gelukkige ontwikkeling, omdat hiermee het wettelijke
systeem van collectief beheer van muziekrechten via contracten wordt
omzeild. Een belangrijke verdienste van het systeem van collectief beheer is
dat het makers een sterkere positie geeft in de onderhandelingen over
auteursrechtvergoedingen. Hieraan wordt afbreuk gedaan als dat systeem
van BUMA-inkomsten via individuele contractuele regelingen deels opzij
wordt gezet. De publieke omroep is met BUMA een jaarlijkse lumpsumvergoeding overeengekomen voor het gebruik van muziekwerken en is bekend
met de verdelingssystematiek die binnen BUMA wordt gehanteerd.
Vraag 3
Is het de NPO toegestaan om op commerciële wijze een eigen muziekuitgeverij te voeren? Zo ja, waarom? Heeft dit geen marktverstorend effect?
Antwoord 3
Er zijn meerdere zelfstandige muziekuitgeverijen, waaronder Crossmex, die
samenwerken met de NPO en andere omroepinstellingen. De NPO voert geen
eigen muziekuitgeverij.
Vraag 4
Deelt u de mening dat de NPO haar monopoliepositie als belastinggefinancierde organisatie misbruikt door van muzikanten en tekstschrijvers als
voorwaarde voor een contract te eisen dat zij hun werk, waaronder soms
zelfs het oude werk, bij muziekuitgeverij Crossmex onderbrengen? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 4
Op het verplicht onderbrengen van composities bij een muziekuitgeverij ben
ik al ingegaan in het antwoord op vraag 2. Dat auteurs verplicht zouden zijn
om ook ouder werk onder te brengen bij een muziekuitgeverij, is mij niet
gebleken en wordt door Crossmex en de NPO weersproken. Of er sprake is
van misbruik van een machtspositie is niet ter beoordeling van mij, maar van
de Nederlandse Mededingingsautoriteit.
Vraag 5
Bent u bereid zo spoedig mogelijk in overleg met de NPO te treden en zo
nodig sancties op te leggen als de NPO blijft doorgaan met gedwongen
contractering van muzikanten en tekstschrijvers bij Crossmex? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 5
Door de NPO en de overige publieke omroepen worden geen bepalingen uit
de Mediawet overtreden. Voor het opleggen van sancties bestaat dus geen
rechtsgrond. Het heeft mijn voorkeur dat deze problematiek wordt behandeld
in het kader van het aangekondigde wetsvoorstel auteurscontractenrecht.

2

www.internetconsultatie.nl/auteurscontractenrecht

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2