Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

31 944

Intrekking van de Wet verzelfstandiging
Informatiseringsbank en wijziging van diverse
wetten in verband met de oprichting van de
Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO)

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING

ALGEMEEN
1. Inleiding
Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft twee
uitvoeringsorganisaties voor het onderwijs: Centrale Financiën Instellingen (CFI) en de Informatie Beheer Groep (IB-Groep). Beide organisaties
houden zich in overwegende mate bezig met het verwerken van gegevens
van onderwijsinstellingen- en deelnemers. CFI en IB-Groep hebben elk
een eigen uitvoeringsproces, terwijl die twee processen in feite tot
dezelfde keten behoren. Gevolg hiervan is dat binnen de uitvoering van
het onderwijs sprake is van versnippering van de informatiehuishouding –
er vindt meervoudige bevraging van onderwijsinstellingen en
-deelnemers plaats, alsmede meervoudige registratie. Vanuit een oogpunt
van doelmatigheid is samenvoeging van de uitvoeringsorganisaties dan
ook geboden. De fusie moet leiden tot een verbetering van de dienstverlening aan burgers en instellingen door vermindering van administratieve
lasten en tot verbetering van de kwaliteit van de geleverde (informatie)
diensten. Tevens is bij één samengevoegde organisatie aansturing van de
uitvoering vanuit het Ministerie van OCW beter mogelijk. In samenhang
met de wens tot het verbeteren van de afstemming tussen uitvoering en
beleid, wordt ervoor gekozen de samengevoegde uitvoeringsorganisatie
onderdeel van het Ministerie van OCW te maken, en te plaatsen onder de
ministeriële verantwoordelijkheid. Hieruit volgt dat de samengevoegde
uitvoeringsorganisatie geen zelfstandig bestuursorgaan (zbo) kan zijn.
Gekozen is voor de vorm van een baten-lastendienst. De nieuwe
uitvoeringsorganisatie krijgt de naam Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO).
De reorganisatie brengt met zich mee dat de status van zbo van de
IB-Groep komt te vervallen. Daartoe wordt de Wet verzelfstandiging
Informatiseringsbank (hierna: WVI) ingetrokken. De huidige bevoegdheden van de IB-Groep gaan naar de Minister. Dit is dan, naargelang van
de definitie van dat bestuursorgaan in de verschillende onderwijswetten,
de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (hierna: OCW) dan
wel, voor zover het betreft het onderwijs of het onderzoek op het gebied
van de landbouw en de natuurlijke omgeving, de Minister van Landbouw,

KST130694
0809tkkst31944-3
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 944, nr. 3

1

Natuur en Voedselkwaliteit (hierna: LNV). In het navolgende wordt
kortweg gesproken van: de Minister.
De bepalingen over het basisregister onderwijs die nu in de WVI zijn
opgenomen, worden verplaatst naar de Wet op het onderwijstoezicht
(WOT). Aanpassingen van de regelgeving omtrent het basisregister onderwijs en het verwerken van persoonsgegevens zijn nodig in verband met
het vervallen van de zbo-status van de IB-Groep en de bovengenoemde
overgang van de taken van de IB-Groep naar de Minister, die daarbij
onder meer het beheer verkrijgt van het basisregister onderwijs, dat nu bij
de IB-Groep rust. Een en ander ziet niet alleen op hetgeen met betrekking
tot het basisregister onderwijs in de WOT wordt opgenomen, maar ook op
de bepalingen over het basisregister onderwijs en het verwerken van
persoonsgegevens in de diverse onderwijswetten.
Hieronder wordt achtereenvolgens ingegaan op de achtergonden van de
vorming van de DUO en het daarmee samenhangende vervallen van de
zbo-status van de IB-Groep, de keuze voor de vorm van baten-lastendienst
voor de DUO, de waarborgen omtrent het verwerken van persoonsgegevens en de positie van het personeel.
De Minister van LNV is mede verantwoordelijk voor dit wetsvoorstel.
2. Van CFI en IB-Groep naar DUO
CFI is gevestigd in Zoetermeer en heeft 428 personeelsleden (Jaarverslag
CFI 2007). CFI is onderdeel van het Ministerie van OCW en heeft de vorm
van een baten-lastendienst (zie hierna). CFI heeft als primaire taak het op
rechtmatige en doelmatige wijze bekostigen van scholen en (onderzoeks-)
instellingen en het verstrekken van financiële middelen aan gemeenten op
grond van de OCW-wetgeving. Daarnaast verzorgt CFI gegevens voor
scholen en (onderzoeks-)instellingen ter ondersteuning van het aanvragen
van bekostiging, en voor de Minister ter ondersteuning van het toekennen
van bekostiging en het verantwoorden, evalueren en ontwikkelen van
beleid.
De IB-Groep is gevestigd in Groningen en heeft 1612 personeelsleden
(Jaarverslag IB-Groep 2007). De IB-Groep is een bij de WVI ingesteld zelfstandig bestuursorgaan. De kerntaken van de IB-Groep zijn te omschrijven
als informatiebeheer en financiering. De wettelijke taken van de IB-Groep,
zoals opgenomen in artikel 3, eerste lid, van de WVI, betreffen de uitvoering van de Algemene wet erkenning EG-beroepskwalificaties, de Les- en
cursusgeldwet, de Wet educatie en beroepsonderwijs, de Wet op het
hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, de Wet op het voortgezet
onderwijs, de Wet studiefinanciering 2000, de Wet tegemoetkoming
onderwijsbijdrage en schoolkosten, de Wet tegemoetkoming studiekosten
alsmede van de op deze wetten gebaseerde algemene maatregelen van
bestuur en ministeriële regelingen, de Wet inburgering (een wet op het
beleidsterrein van de Minister voor Wonen, Wijken en Integratie) en de
daarop gebaseerde algemene maatregelen van bestuur en ministeriële
regelingen, en het beheer van het basisregister onderwijs.
De taken van zowel CFI als de IB-Groep bestaan voor een belangrijk deel
uit het verzamelen, bewerken en beoordelen van gegevens van onderwijsinstellingen en -deelnemers. Met de komst van het basisregister onderwijs
(bij de Wet van 6 december 2001, Stb. 2001, 681) zijn CFI en de IB-Groep
steeds meer gaan samenwerken. Elk van de twee organisaties richt
daarbij het uitvoeringsproces naar eigen inzicht in, hoewel deze
uitvoeringsprocessen in feite tot dezelfde keten behoren. Dit heeft tot
gevolg dat er versnippering is van de informatiehuishouding – immers
worden onderwijsinstellingen en -deelnemers meervoudig bevraagd en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 944, nr. 3

2

gegevens meervoudig geregistreerd. De samenvoeging van CFI en
IB-Groep leidt intern tot meer doelmatigheid en extern tot vermindering
van administratieve lasten en verbetering van de kwaliteit van de dienstverlening; in de nieuwe organisatie vindt bundeling en stroomlijning van
de informatieprocessen plaats, de onderwijsinstellingen en -deelnemers
worden voortaan enkelvoudig bevraagd, en zij hebben in het vervolg te
maken met één uitvoeringsorganisatie. Als concrete uitwerking kan hier
worden genoemd dat ten behoeve van de DUO één helpdesk wordt
ontwikkeld waarbij alle betrokkenen, onderwijsinstellingen endeelnemers,
terecht kunnen.
Daarnaast is met bundeling van de uitvoering in één organisatie een
samenhangende en eenduidige besturing van de uitvoeringstaken op het
terrein van het onderwijs beter mogelijk. Ter verzekering van deze
aansturing en ten einde de verbinding tussen beleid en uitvoering te
versterken wordt de gebundelde uitvoeringsorganisatie dichter bij de
Minister geplaatst en wordt zij nadrukkelijk onderdeel van het Ministerie
van OCW. De Minister wordt verantwoordelijk voor het gehele proces van
beleid en uitvoering. Het hoofd van de DUO neemt zitting in het
managementteam van het Ministerie van OCW. Zo wordt gewaarborgd
dat de uitvoering als het ware aan tafel zit bij de voorbereiding van en de
besluitvorming over nieuw beleid en dat uitvoeringsaspecten daarbij
optimaal worden geadresseerd. Tevens wordt hierdoor bereikt dat vanuit
de uitvoering ervaringen en voorstellen voor een meer efficiënte of meer
maatschappelijk gewenste uitvoering gerichter in het beleidsproces
kunnen worden ingebracht.
Deze positionering van de gebundelde uitvoeringsorganisatie, onder de
ministeriële verantwoordelijkheid en deel uitmakend van het Ministerie
van OCW, betekent dat de nieuwe organisatie geen zbo kan zijn. Gekozen
is voor de vorm van een baten-lastendienst.
Een baten-lastendienst is een uitvoerend organisatieonderdeel van de
rijksoverheid met een speciaal beheersregime dat een meer doelmatige
bedrijfsvoering mogelijk maakt. Zo kan een baten-lastendienst eigen
vermogen hebben, lenen, sparen en een eigen rekening-courant verhouding onderhouden met het Ministerie van Financiën. Dit alles vergemakkelijkt de bedrijfsvoering op bedrijfseconomische gronden.
De planning- en controlsystemen en administratie van een batenlastendienst zijn afgezonderd van de rest van de departementale organisatie, zodat de dienst ook als afzonderlijke organisatie met de de daarbij
behorende kosten zichtbaar is.
Het gaat bij de baten-lastendienst om een vorm van interne verzelfstandiging, die de hiërarchische ondergeschiktheid aan de desbetreffende
Minister onverlet laat. De status van het personeel van een batenlastendienst is overigens dezelfde als die van personeel van een gewone
overheidsdienst. De wettelijke basis van de baten-lastendienst wordt
gevormd door de artikelen 10 en 11 van de Comptabiliteitswet 2001.
De herpositionering van de uitvoering voor het onderwijs kan worden
gezien tegen de achtergrond van het kabinetsstandpunt inzake het rapport
van de IBO-werkgroep Verzelfstandigde Organisaties op Rijksniveau, de
commissie-Kohnstamm, «Een herkenbare staat: investeren in de overheid» (Kamerstukken II 2004/05, 25 268, nr. 20) en het rapport van het
ambtelijke begeleidingsteam Kaderwet zelfstandige bestuursorganen, de
commissie-Gerritse, «Zbo’s binnen kaders» (Kamerstukken I, 2007/08,
27 426, bijlage bij H).
De IB-Groep is destijds, per 1 januari 1994, bij de WVI ingesteld als zelfstandig bestuursorgaan. Voordien werden de taken van de IB-Groep

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 944, nr. 3

3

binnen het Ministerie van OCW uitgevoerd. Aan de verzelfstandiging lag
een aantal redenen ten grondslag (Kamerstukken II 1992/93, 23 073, nr. 3):
(1) een wenselijk geachte scheiding van beleid en uitvoering, waarbij de
Minister niet meer verantwoordelijk was voor het gehele traject van beleid
en uitvoering, maar slechts voor de kerntaken van het departement en het
functioneren van de IB-Groep op hoofdlijnen, en de IB-Groep zelf verantwoordelijk werd voor het bedrijfsmatig functioneren en de uitvoering van
het takenpakket; (2) beheersmatige armslag, noodzakelijk vanwege de
hoge automatiseringsgraad en de steeds nieuwe technische ontwikkelingen, waarbij het mogelijk moest zijn om af te wijken van de beheersregels voor de rijksdienst; (3) de aard van de verzelfstandigde taken,
namelijk voor een aanmerkelijk deel het verlenen van financiële beschikkingen op basis van gedetailleerde regelgeving met weinig tot geen
beleidsruimte, waarbij nauwe betrokkenheid van de Minister niet noodzakelijk was voor een rechtmatige uitvoering.
De commissie-Kohnstamm concludeerde in haar bovengenoemde rapport
tot (1) herstel van het primaat van de ministeriële verantwoordelijkheid
voor de uitvoering van rijkstaken en (2) investering door de overheid in de
interne organisatie van en sturing door departementen en het bevorderen
van de externe oriëntatie van uitvoerende organisaties.
In zijn standpunt over het rapport van de commissie-Kohnstamm heeft het
kabinet aangegeven het uitgangspunt te willen herbevestigen dat rijkstaken in beginsel dienen te worden uitgevoerd onder volledige ministeriële verantwoordelijkheid. Het kabinet heeft zich daarbij uitgesproken
voor een verscherping van de instellingsmotieven voor zbo’s. Met betrekking tot het instellingsmotief dat gold voor verzelfstandiging van de
IB-Groep, namelijk strikt regelgebonden uitvoering in een groot aantal
individuele gevallen, heeft het kabinet aangegeven de validiteit daarvan
inmiddels te betwijfelen. Volgens het kabinet was het in het verleden
soms acceptabel organisaties die een groot aantal beschikkingen uitvaardigden te verzelfstandigen wanneer sprake was van een stabiele beleidsomgeving waarin weinig beleidsinhoudelijke interactie nodig was tussen
het uitvoerende orgaan en de Minister. Dit bracht voordelen met zich mee.
Zo kon hiermee ongewenste ministeriële bemoeienis met individuele
gevallen worden uitgesloten. Het kabinet geeft aan dit voordeel niet meer
doorslaggevend te achten, omdat de gewenste afstand ook langs andere
weg kan worden bereikt, zoals van oudsher bij de Belastingdienst (door
middel van het bij de wet rechtstreeks aan de inspecteur toekennen van
de bevoegdheid de aanslag vast te stellen). Verder speelde in het verleden
de overweging van het creëren van gewenste beheersmatige armslag
mee bij vorming van een zbo. Voor dit laatste aspect is inmiddels, zo geeft
het kabinet aan, (in de Comptabiliteitswet 2001) de baten-lastendienst
voorhanden.
In het rapport «Zbo’s binnen kaders» heeft de commissie-Gerritse, in
aansluiting op het kabinetsstandpunt over het rapport van de commissieKohnstamm, overwogen dat voor de instelling van een zbo een deugdelijk
en ondubbelzinnig instellingsmotief noodzakelijk is. Voor het verminderen
van de, steeds voorop te stellen, ministeriële verantwoordelijkheid
moeten immers goede redenen voorhanden zijn. Wat betreft het motief
om een zbo in te stellen ten einde de Minister te ontlasten van
uitvoeringsbeslissingen waarbij beleidsmatige overwegingen en dus het
gebruik van discretionaire bevoegdheden geen rol kunnen en mogen
spelen, geeft de commissie aan dat dit motief bij uitstek restrictief moet
worden geïnterpreteerd. Dit motief kan ook aanleiding zijn tot en zijn
oplossing vinden in de instelling van een baten-lastendienst.
Gelet op een en ander wordt hier voorgesteld de nieuwe uitvoeringsorganisatie voor het onderwijs onder de ministeriële verantwoordelijkheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 944, nr. 3

4

te brengen en, ten einde tegemoet te komen aan de wens van beheersmatige armslag, de nieuwe uitvoeringsorganisatie op te zetten als een
baten-lastendienst. In verband met de bundeling van de uitvoeringsorganisaties en het vervallen van de zbo-status van de IB-Groep wordt de
WVI ingetrokken.
Verwacht wordt dat de Minister van OCW in mei 2009 het voornemen tot
oprichting van de DUO als baten-lastendienst, conform de procedure op
grond van de Comptabiliteitswet 2001, voorlegt aan de Tweede Kamer.
De huidige wettelijke taken van de IB-Groep, op grond van artikel 3, eerste
lid, van de WVI, worden met dit wetsvoorstel toebedeeld aan de Minister.
Waar het de bedoeling is dat de DUO feitelijk met deze taken wordt belast,
vindt vervolgens mandatering door de Minister van OCW en de Minister
van LNV van de daarbij behorende bevoegdheden aan de DUO plaats. De
Minister blijft zo – dit is eigen aan mandaat – de bevoegdheid behouden
zich met individuele dossiers bezig te houden. Dit hoort bij het gegeven
dat hij de politieke verantwoording heeft voor de beschikkingen van de
DUO. In de praktijk zal van inmenging vrijwel geen sprake zijn. Juist het
feit dat het veelal gaat om gebonden beschikkingen, maakt dat er nauwelijks een eigen discretionaire ruimte voor de Minister is. Ten slotte is het
goed in dit verband te wijzen op de werking van het motiveringsbeginsel.
Dit beginsel behoort tot de algemene beginselen van behoorlijk bestuur
en is in de Awb vastgelegd. Het motiveringsbeginsel eist dat een besluit
berust op een deugdelijke motivering – zowel wat betreft de feiten als wat
betreft het recht – die ook kenbaar is. Ook de beschikkingen van de DUO
moeten aan dit beginsel voldoen. De daaruit voortvloeiende transparantie
van de beschikkingenpraktijk is een solide waarborg tegen willekeurigheid
van enige inmenging – indien van inmenging al sprake zou zijn.
Verder worden de taken die de IB-Groep nu verricht op grond van de Wet
inburgering met dit wetsvoorstel toebedeeld aan de Minister voor Wonen,
Wijken en Integratie. Deze taken zullen door die Minister worden gemandateerd aan de DUO.
CFI verricht thans zijn taken in mandaat namens de Minister. Daaraan
verandert in de nieuwe situatie niets: ook in het kader van de DUO worden
deze taken in mandaat uitgevoerd.
De DUO wordt gevestigd op de huidige locaties in Zoetermeer (CFI) en
Groningen (IB-Groep). Het hoofdkantoor met de algemene leiding wordt
gevestigd op de locatie in Groningen. Daarbij speelt mee, dat de leiding
van de nieuwe uitvoeringsorganisatie wordt gesitueerd dichtbij het zwaartepunt van de primaire processen en het merendeel van de medewerkers.
De Tweede Kamer is met brieven van 26 september 2007 (Kamerstukken II
2007/08, 31 201 en 31 200 VIII, nr. 4), 23 januari 2008 (Kamerstukken II
2007/08, 25 268, nr. 50) en 14 juli 2008 (Kamerstukken II 2007/08, 31 201 en
31 200 VIII, nr. 41) geïnformeerd over het voornemen tot bundeling van
CFI en de IB-Groep tot één nieuwe uitvoeringsorganisatie voor het onderwijs, in te richten als baten-lastendienst, waarbij de zbo-status van de
IB-Groep komt te vervallen.
Ook tijdens een algemeen overleg met de Tweede Kamer op 8 oktober
2008 is de bundeling van CFI en de IB-Groep aan de orde geweest (Kamerstukken II 2007/08, 24 724, nr. 82).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 944, nr. 3

5

3. Het basisregister onderwijs en de verwerking van
persoonsgegevens
In de WVI is het basisregister onderwijs geregeld. Het basisregister onderwijs blijft bestaan, ook na het intrekken van de WVI, zodat de bepalingen
daarover elders moeten worden ondergebracht. Gelet op de sectoroverstijgende toepassing van het basisregister onderwijs wordt voorgesteld dit een plaats te geven in de Wet op het onderwijstoezicht (hierna:
WOT), een technische keuze die verband houdt met het sectoroverstijgende karakter van de WOT.
De bepalingen over het basisregister onderwijs worden zoveel mogelijk
ongewijzigd overgeplaatst. De vorming van de DUO beoogt niet een
aanpassing van het regime voor de verwerking van persoonsgegevens op
het terrein van het onderwijs, zoals dat is geïntroduceerd bij de Wet van
6 december 2001 tot wijziging van enkele onderwijswetten in verband met
de invoering van persoonsgebonden nummers in het onderwijs (Stb.
2001, 681). Bij deze wet werden de bepalingen over het basisregister
onderwijs ingevoegd in de WVI (artikelen 9a tot en met 9e), alsmede een
bepaling over het gebruik, door de IB-Groep, van het persoonsgebonden
nummer als registratienummer (nu artikel 3b) en het voorschrift dat de
IB-Groep een functionaris voor de gegevensbescherming aanstelt (artikel
8a). De genoemde wet voegde, voor zover hier van belang, in de sectorwetten WEB, WEC, WPO en WVO, voorschriften in over de verstrekking
van persoonsgegevens van leerlingen of deelnemers door het bevoegd
gezag van scholen of instellingen aan de IB-Groep ten behoeve van
opname in het basisregister onderwijs, over de verwerking van die gegevens door de IB-Groep, over de verstrekking uit het basisregister onderwijs aan de Minister en de Inspectie van het onderwijs en over de toegang
van de Minister tot het basisregister onderwijs (artikelen 2.3.6a tot en met
2.3.6c en 2.5.5a tot en met 2.5.5d van de WEB, 164a tot en met 164d van
de WEC, 178a tot en met 178d van de WPO en 103b tot en met 103e van
de WVO).
Uitgangspunt is dat op basis van het onderhavige wetsvoorstel wat
betreft de verwerking van persoonsgegevens enkel wijziging plaatsvindt
op het punt van door wie persoonsgegevens worden verwerkt, namelijk in
plaats van door de IB-Groep door de Minister, en niet ten aanzien van
welke persoonsgegevens waarvoor worden verwerkt.
De aanpassingen die hier worden voorgesteld houden verband met de
toedeling van de huidige bevoegdheden van de IB-Groep aan de Minister.
Deze wordt aldus belast met het beheer van het basisregister onderwijs.
Hij wordt voor de gegevensverwerking in het kader van het basisregister
onderwijs ook aangewezen als de verantwoordelijke, bedoeld in artikel 1,
onderdeel d, van de Wbp. Aangezien de Minister tevens bevoegd wordt
tot het nemen van beschikkingen op grond van de WSF 2000, de WTOS,
de LCW en de WHW, dient de Minister ten behoeve van deze taak gebruik
te kunnen maken van de daarvoor noodzakelijke gegevens uit het basisregister onderwijs. Daarnaast kan gebruik van gegevens uit het basisregister onderwijs door de Minister noodzakelijk zijn ter uitvoering van
zijn (beheers)taken ten aanzien van dat register. De wettelijke bepalingen
over het doel van het basisregister onderwijs en het verstrekken van gegevens uit het basisregister onderwijs zoals die nu zijn opgenomen in de
WVI dienen op een en ander te worden aangepast.
Volgens het voorstel wordt aan de WOT een zestal artikelen toegevoegd,
achtereenvolgens een definitiebepaling (24a), een bepaling over het doel
van het basisregister onderwijs (24b), over de inhoud (24c), over de
verstrekking aan betrokkene (24d), aan de Minister en de Inspectie van het
onderwijs (24e) en aan derden (24f), en over autorisatie voor en toezicht
op het basisregister onderwijs (24g).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 944, nr. 3

6

De voorschriften over de inhoud van het basisregister onderwijs en over
de verstrekking aan betrokkene en over de derdenverstrekking blijven
ongewijzigd – zij het dat, ten behoeve van de overzichtelijkheid, de bepaling over verstrekking aan de school of instelling is toegevoegd aan het
artikel over derdenverstrekking (24f). Scholen en instellingen zijn in dezen
immers derden in de zin van de Wbp. Op een enkel punt vindt versobering
plaats. De bepaling van artikel 3b van de WVI, waarin wordt geregeld dat
de IB-Groep bij de uitoefening van haar taken gebruik kan maken van het
persoonsgebonden nummer, kan komen te vervallen. Voor het gebruik
van dit identificerende nummer wordt nu de basis gevonden in de Wet
algemene bepalingen burgerservicenummer. Ook de bepaling van artikel
9c van de WVI, dat bij algemene maatregel van bestuur nadere regels
kunnnen worden gesteld omtrent de technische en organisatorische maatregelen, bedoeld in artikel 13 van de Wbp, wordt niet overgenomen.
Artikel 13 van de Wbp schrijft voor dat de verantwoordelijke passende
technische en organisatorische maatregelen ten uitvoer legt om persoonsgegevens te beveiligen tegen verlies of tegen enige vorm van onrechtmatige verwerking. Een amvb als bedoeld in artikel 9c van de WVI is niet tot
stand gebracht. Door de IB-Groep is met organisatorische maatregelen
invulling gegeven aan de door de Wbp voorgeschreven beveiliging. Zo is
een afzonderlijke organisatorische eenheid («Onderwijsservice») opgericht die niet behoort tot het verantwoordelijkheidsgebied van de organisatorische eenheid («Klantenservice») waar de uitvoering van WSF 2000,
de WTOS en de LCS plaatsvindt. Daarnaast is een fysieke scheiding doorgevoerd tussen beheer en gebruik in de opzet van de informatiesystemen
en is het gebruik van persoonsgegevens strikt gebonden aan de wettelijke
taken van de gebruikers. Verder houdt de functionaris voor de gegevensbescherming van de IB-Groep toezicht op Wbp-conform handelen. In de
nieuwe constellatie van de bevoegdheidstoedeling zal een dergelijke
organisatorische zekerstelling van omgang met persoonsgegevens in
overeenstemming met de normen van de Wbp evenzeer van belang zijn.
Nu het voorschrift op dit punt al is te vinden in de Wbp, behoeft dit niet te
worden overgenomen in de WOT. Hoe dan ook wordt de Minister verantwoordelijk voor de rechtmatige verwerking van de persoonsgegevens in
het kader van het basisregister onderwijs.
Wel is in het voorgestelde artikel 24g, eerste lid, van de WOT uitdrukkelijk
voorgeschreven dat de autorisatie van de medewerkers onder het gezag
van de Minister voor het verwerken van persoonsgegevens wordt geregeld. Op deze wijze wordt verzekerd dat persoonsgegevens slechts
worden verwerkt voorzover deze noodzakelijk zijn voor de taakuitoefening
van de betrokken medewerker. Bij deze autorisatie moeten uiteraard de
normen van de Wbp inzake rechtmatige verwerking in acht worden
genomen. Deze normen worden zo geconcretiseerd en kenbaar gemaakt.
Ten slotte wordt in artikel 24g, tweede lid, van de WOT bepaald dat voor
het toezicht op het basisregister onderwijs een functionaris voor de
gegevensbescherming wordt aangesteld.
Daarnaast vindt aanpassing plaats van de hiervoor genoemde bepalingen
in WEB, WEC, WPO en WVO. Het betreft dan de bepalingen over het
verstrekken van persoonsgegevens van leerlingen en deelnemers door
scholen of instellingen aan de IB-Groep ten behoeve van opname in het
basisregister onderwijs, de verwerking van deze gegevens door de
IB-Groep, en het voor deze sectorwetten specifieke verstrekken van gegevens uit het basisregister onderwijs aan de Minister en de Inspectie van
het onderwijs en raadplegen van het basisregister onderwijs door de
Minister. De aanpassingen houden verband met het vervangen van de
IB-Groep in deze bepalingen door de Minister. Vastgehouden is aan het
voorschrift dat gegevens die worden gebruikt ten behoeve van bekostiging en begrotings- en beleidsvoorbereiding en ten behoeve van de
inspectietaak niet herleid of herleidbaar mogen zijn tot een individuele

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 944, nr. 3

7

leerling of deelnemer. Een uitzondering hierop dient, zoals dat nu het
geval is, bij amvb te worden geregeld. Daarnaast dient de gegevensverstrekking uit het basisregister onderwijs aan Minister en Inspectie van
het onderwijs bij ministeriële regeling nader te worden geregeld. Op deze
wijze wordt de gang van zaken rond het gebruik van gegevens uit het
basisregister onderwijs voor bekostiging en begrotings- en beleidsvoorbereiding en inspectietaak zo transparant mogelijk gehouden, in
navolging van de huidige heldere normering van gebruik van gegevens
uit het basisregister onderwijs. Het voorschrift in de sectorwetten over de
niet tot individuele leerlingen of deelnemers te herleiden informatie werkt
uiteraard door in de regeling van de autorisatie van medewerkers op
grond van de WOT. Organisatieonderdelen die belast zijn met begroting of
beleid of inspectie zijn, voor zover ter zake niet bij amvb een uitzondering
is gecreëerd, niet bevoegd tot kennisneming van andere dan geanonimiseerde gegevens uit het basisregister onderwijs.
4. Gevolgen voor het personeel
Medio 2008 hebben de desbetreffende medezeggenschapsorganen van de
IB-Groep en het Ministerie van OCW een positief advies uitgebracht over
het fusieplan ter zake van de DUO, gekoppeld aan een aantal voorwaarden en afspraken over de verdere uitwerking van de fusie, met name
ter zake van de werkgelegenheidseffecten voor de DUO-vestigingen.
Het totale aantal arbeidsplaatsen zal als gevolg van de fusie niet afnemen,
waarbij de verdeling van de werkgelegenheid over de twee vestigingen
Groningen en Zoetermeer zal verschuiven richting Groningen. Vooral het
bundelen van de DUO-stafdiensten in het hoofdkantoor in Groningen zal
leiden tot een verschuiving van ruim 100 arbeidsplaatsen van Zoetermeer
naar Groningen.
Aan het betrokken personeel van CFI is medegedeeld dat van een
gedwongen verplaatsing van personeelsleden van Zoetermeer naar het
hoofdkantoor in Groningen geen sprake zal zijn. Voor de CFI-personeelsleden die hun werk niet willen volgen, is een werk-naar-werk-garantie van
toepassing conform het convenant van 15 oktober 2007 dat met de ondernemingsraden en de vakcentrales over de taakstelling in het kader van
vernieuwing van de rijksdienst is gesloten. Deze garantie betekent dat
ontslag vermeden zal worden.
De fusie als zodanig leidt niet tot afname van het aantal arbeidsplaatsen.
Het is de bedoeling dat het personeel van de IB-Groep overgaat naar de
DUO. De overgang van het personeel vindt plaats in een rechtspositie die
voor elk van hen in totaliteit ten minste gelijkwaardig is aan de rechtspositie die gold bij de IB-Groep. Het vaste personeel komt in algemene
dienst van het rijk, het tijdelijke personeel komt in dienst van de Minister
van OCW.
De aanstelling van het personeel van CFI blijft onveranderd. Ook blijven zij
onveranderd geplaatst in de OCW-formatie. Deze medewerkers zullen
vanuit de OCW-formatie hun werkzaamheden voortaan gaan verrichten
voor een andere baten-lastendienst (namelijk de DUO in plaats van CFI).
Ook deze dienst is echter een onderdeel van het Ministerie van OCW.
Ter toelichting wordt nog opgemerkt dat bij het rijk vaste aanstelling
plaatsvindt in algemene dienst van het rijk, terwijl tijdelijke medewerkers
worden aangesteld door de desbetreffende Minister. Voor CFI-ers is dit al
zo, en dit blijft onveranderd. Voor medewerkers van de IB-Groep die overgaan naar de DUO wordt dit in het onderhavige wetsvoorstel geregeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 944, nr. 3

8

5. Consultatie
De voorzitters van de PO-Raad, de VO-raad, de MBO Raad, de HBO-raad
en de VSNU zijn geïnformeerd over de voorgenomen fusie van CFI en de
IB-Groep tot de DUO per 1 januari 2010. De doelstellingen op het punt van
verlaging van administratieve lasten en verbetering van de kwaliteit van
informatie zijn daarbij toegelicht. De organisaties staan positief ten
aanzien van deze doelstellingen en hebben de bereidheid tot overleg en
samenwerking uitgesproken.
6. College bescherming persoonsgegevens
Een voorontwerp van het wetsvoorstel is voor advies voorgelegd aan het
College bescherming persoonsgegevens (Cbp).
Het Cbp liet weten met instemming te constateren dat in een aparte paragraaf van de toelichting aandacht is besteed aan het basisregister onderwijs en de verwerking van persoonsgegevens. Verder stelde het Cbp vast
dat het overbrengen van de bepalingen over het basisregister onderwijs
van de WVI naar de WOT in het wetsvoorstel niet gepaard gaat met een
naamswijziging van de WOT. Het Cbp meent dat hierbij de vraag kan
worden gesteld of de voorgestane wetgeving wel voldoende helder is
voor potentiële betrokkenen – en ieder ander. Het Cbp wordt toegegeven
dat wanneer de naam van de WOT ongewijzigd blijft, op het eerste gezicht
niet duidelijk is dat de desbetreffende wet bepalingen over het basisregister onderwijs bevat. Daartegenover staat echter dat de relatief
geringe toevoeging aan de WOT de lasten die gepaard gaan met een
naamswijziging in onvoldoende mate rechtvaardigen. Voor kenbaarheid
van de bepalingen over het basisregister onderwijs zal worden zorg
gedragen door middel van communicatie jegens betrokkenen en derden
over de juridische normering van de gegevensverwerking in het kader van
het basisregister onderwijs.
Naar aanleiding van een opmerking van het Cbp is in het opschrift van
artikel 24g van de WOT het woord «beveiliging» vervangen door het
woord «autorisatie».
Het Cbp heeft terecht opgemerkt dat het de Minister is die de verantwoordelijke is voor de verwerking van persoonsgegevens onder zijn gezag. De
toelichting is hierop verduidelijkt.
Tevens is naar aanleiding van opmerkingen van het Cbp het artikel over
de functionaris voor de gegevensbescherming verhelderd en is de bepaling over gegevensverstrekking uit het basisregister onderwijs aan onderwijsinstellingen verplaatst van artikel 24d naar artikel 24f van de WOT: dat
laatste artikel betreft verstrekkingen aan derden, en onderwijsinstellingen
zijn in dit verband immers derden in de zin van de Wbp.
7. Financiële gevolgen
Van de intrekking van de WVI en de aanpassing van de overige wetten in
verband met de vorming van de DUO zijn geen structurele financiële
gevolgen voor het rijk te verwachten. De schaaleffecten van de fusie
worden geherinvesteerd in de DUO om zodoende de kwaliteit van de
dienstverlening te verbeteren. Voor de oprichting en inrichting van de
nieuwe organisatie is eenmalig een transitiebudget nodig in verband met
de consequenties van de fusie van CFI en de IB-Groep, onder meer voor
de verplaatsing van de stafdiensten van Zoetermeer naar Groningen en de
integratie van de informatiehuishoudingen van de twee organisaties in
één nieuwe baten-lastendienst. Voor de financiering van dit eenmalige
budget is deels een beroep gedaan op het budget dat beschikbaar is
gesteld in het kader van het project «Vernieuwing van de Rijksdienst».
Aanvullende financieringsbronnen worden binnen de begroting van OCW

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 944, nr. 3

9

gezocht. Het voorgaande laat onverlet dat de afgesproken taakstelling in
het kader van Balkenende IV onverkort van kracht blijft.
Naast het onderhavige wetsvoorstel is het instellingstraject voor de batenlastendienst DUO gestart. Het Ministerie van Financiën toetst de DUO in
dat kader aan de instellingsvoorwaarden voor een baten-lastendienst. Het
aantoonbaar realiseren van de doelmatigheidsverbetering en het
opnemen van voldoende doelmatigheidsprikkels in het sturingsmodel zijn
onderdeel van deze toetsing, die aldus een waarborg biedt voor het realiseren van de veronderstelde doelmatigheids- en kwaliteitsverbetering.
Vooralsnog wordt een doelmatigheidsverbetering voorzien op het gebied
van de uitvoeringskosten met name door besparingen op overheadkosten. Deze besparingen komen voort uit de samenvoeging van staf en
besturing van CFI en de IB-Groep binnen de DUO. De Kamer wordt over
de instelling van de baten-lastendienst DUO separaat geïnformeerd.
8. Uitvoeringsgevolgen
Ter beoordeling van de uitvoeringsgevolgen is een voorontwerp van het
wetsvoorstel voorgelegd aan de Inspectie van het onderwijs, CFI en de
IB-Groep.
De Inspectie en CFI hebben laten weten dat het wetsvoorstel, gelet op het
technische karakter daarvan, voor hen geen uitvoeringsgevolgen heeft.
De uitvoeringsgevolgen die zijn genoemd door de IB-Groep betreffen
aanpassing van de huisstijl, aanpassing van de huisvesting in verband
met het overgaan van medewerkers van Zoetermeer naar Groningen,
informeren van het personeel over de fusie en hun rechtspositie,
aanpassen van de administratieve organisatie. De IB-Groep heeft laten
weten het wetsvoorstel per 1 januari 2010 uitvoerbaar te achten.
9. Administratieve lasten

– Wetsvoorstel op zich bezien
Het wetsvoorstel op zich heeft geen gevolgen voor de administratieve
lasten van de burger. Voor de onderwijsinstellingen betekent het wetsvoorstel slechts een beperkte, eenmalige, lastenverzwaring die het rechtstreekse gevolg is van de naamsverandering van CFI en de IB-Groep in
DUO. Deze verandering zal doorwerken in de administraties van de onderwijsinstellingen, in die zin dat de onderwijsinstellingen de NAW-gegevens
van CFI en de IB-Groep zullen dienen te wijzigen in de NAW-gegevens van
DUO. Naar verwachting bedragen de administratieve lasten voor de
onderwijsinstellingen eenmalig € 92 000.
Het wetsvoorstel is voor advies voorgelegd aan het Adviescollege
administratieve lasten (Actal). Actal heeft laten weten vanuit het oogpunt
van administratieve lasten geen bezwaar tegen het wetsvoorstel te
hebben.

– Gevolgen fusie
Het wetsvoorstel DUO heeft dus, op zich bezien, geen gevolgen voor de
administratieve lasten. Het wetsvoorstel is echter wel een voorwaarde om
tot instelling van de DUO te kunnen komen. De ambitie en verwachting is
dat de fusie een vermindering van de administratieve lasten voor burgers
en instellingen tot gevolg heeft, zoals genoemd onder punt 1 van de
toelichting. Deze vermindering van de administratieve lasten hangt samen
met het verminderen van de bevragingslast van onderwijsinstellingen en
-deelnemers. De effecten hiervan worden pas zichtbaar op het moment
dat de uitvoeringsprocessen van de beide organisaties zijn geïntegreerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 944, nr. 3

10

Artikelsgewijs

Artikel I, onderdelen A tot en met C, E tot en met G, J, K en L (artikelen
1.1.1, 2.3.6a, 2.3.6b, 2.3.6d, 2.5.5a, 2.5.5b, 2.5.5e, 8.1.1a en 8.1.7 van de
WEB)
De wijzigingen in deze artikelen hebben te maken met het toevoegen van
de definitie van het basisregister onderwijs, het vervangen van de vermelding van de IB-Groep door de vermelding van de Minister en van de
verwijzingen naar de WVI door verwijzingen naar de WOT.

Artikel I, onderdeel D (artikel 2.3.6c van de WEB)
Artikel 2.3.6c van de WEB wordt gewijzigd in verband met het overgaan
van het beheer van het basisregister onderwijs van de IB-Groep naar de
Minister. De inhoudelijke normering blijft daarbij dezelfde. Het nieuwe
eerste lid vervangt het huidige eerste en tweede lid. Wat blijft is dat de
Minister en de Inspectie van het onderwijs slechts gegevens uit het basisregister mogen gebruiken in relatie tot hun taak. Zoals in de nieuwe tekst
staat: voor zover noodzakelijk voor respectievelijk de begrotings- en
beleidsvoorbereiding en het uitoefenen van het toezicht op het onderwijs.
Het nieuwe tweede lid vervangt de eerste volzin van het huidige derde lid:
het mag bij het gebruik, bedoeld in het eerste lid, alleen maar gaan om
gegevens die niet herleid of herleidbaar zijn tot een individuele deelnemer. Het voorgestelde derde lid vervangt de tweede en derde volzin van
het huidige derde lid en bevat een delegatiebepaling voor de nadere
uitwerking van de gegevensverstrekking in het kader van het gebruik,
bedoeld in het eerste lid. Hierbij is gekozen voor een ministeriële regeling,
gelet op het karakter van uitwerking van details dat de delegatieregeling
heeft.
Het huidige vierde lid van artikel 2.3.6c van de WEB komt te vervallen. Dit
bevat een grondslag voor het gebruik van het persoonsgebonden
nummer door de Minister ten behoeve van de uitvoering van subsidieregelingen van het Europees Sociaal Fonds. De grondslag voor het
gebruik van dit persoonsgebonden nummer wordt nu gevonden in de Wet
algemene bepalingen burgerservicenummer.

Artikel I, onderdelen H en I (artikelen 2.5.5c en 2.5.5d van de WEB)
Artikel 2.5.5c van de WEB wordt gewijzigd in verband met het overgaan
van het beheer van het basisregister onderwijs van de IB-Groep naar de
Minister. De inhoudelijke normering blijft daarbij dezelfde. Wat blijft is dat
de Minister en de Inspectie van het onderwijs slechts gegevens uit het
basisregister mogen gebruiken in relatie tot hun taak. Zoals in de nieuwe
tekst staat: voor zover noodzakelijk voor respectievelijk de begrotings- en
beleidsvoorbereiding en het uitoefenen van het toezicht op het onderwijs.
Het nieuwe derde lid vervangt de eerste volzin van het huidige derde lid:
het mag bij het gebruik, bedoeld in het eerste lid, alleen maar gaan om
gegevens die niet herleid of herleidbaar zijn tot een individuele deelnemer.
Het voorgestelde vierde lid vervangt de tweede en derde volzin van het
huidige derde lid en bevat een delegatiebepaling voor de nadere uitwerking van de gegevensverstrekking in het kader van het gebruik, bedoeld in
het eerste lid. Hierbij is gekozen voor een ministeriële regeling, gelet op
het karakter van uitwerking van details dat de delegatieregeling heeft.
De tweede en derde volzin van het huidige eerste lid zijn overgenomen in
het nieuwe tweede lid van artikel 2.5.5c (afwijking bij onjuiste of onvolledige gegevens, opname van de verbeterde gegevens in het basisregister
onderwijs).
Het voorgestelde vijfde lid vervangt artikel 2.5.5d, eerste tot en met derde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 944, nr. 3

11

lid. Onder omstandigheden is ten behoeve van de bekostiging voor de
Minister gebruik van persoonsgegevens, dat wil zeggen wel tot de
persoon herleide of herleidbare gegevens, toegestaan. De nadere normering hiervan gebeurt bij amvb. Hier is gekozen voor een amvb, niet voor
een ministeriële regeling, omdat het gaat om het gebruik van persoonsgegevens en omdat daarbij ook bijzondere persoonsgegevens aan de
orde kunnen zijn (artikel 2.5.5a, tweede lid, onderdeel e). Ook hier is
bestendiging van de huidige normering beoogd.
Het huidige vierde lid van artikel 2.5.5d van de WEB komt te vervallen. Dit
bevat een grondslag voor het gebruik van het persoonsgebonden
nummer door de Minister ten behoeve van de uitvoering van subsidieregelingen van het Europees Sociaal Fonds. De grondslag voor het
gebruik van dit persoonsgebonden nummer wordt nu gevonden in de Wet
algemene bepalingen burgerservicenummer.
Nu artikel 2.5.5d, eerste tot en met derde lid, worden vervangen door het
nieuwe artikel 2.5.5c, vijfde lid, en artikel 2.5.5d, vierde lid, vervalt, komt
artikel 2.5.5d als geheel te vervallen.

Artikel II, onderdelen A tot en met D en G (artikelen 1, 42a, 164b en 164e
van de WEC)
De wijzigingen in deze artikelen hebben te maken met het toevoegen van
de definitie van het basisregister onderwijs, het vervangen van de vermeIding van de IB-Groep door vermelding van de Minister en van de verwijzingen naar de WVI door verwijzingen naar de WOT.

Artikel II, onderdelen E en F (artikelen 164c en 164d van de WEC)
De toelichting bij artikel I, onderdelen H en I, is mutatis mutandis van
toepassing.

Artikel III (WHW)
De aanpassingen in de betrokken artikelen van de WHW vloeien allemaal
voort uit de toedeling in dit wetsvoorstel van de taken en bevoegdheden
van de IB-Groep aan de Minister. Daartoe wordt in de wettekst de vermelding van de IB-Groep telkens vervangen door vermelding van de Minister.

Artikel IV (LCW)
De wijzigingen in de LCW volgen uit de toedeling van de bevoegdheden
van de IB-Groep op grond van die wet aan de Minister. Overal in de
wettekst wordt vermelding van de IB-Groep vervangen door vermelding
van de Minister.

Artikel V (WOT)
Met artikel V wordt aan de WOT een nieuw hoofdstuk toegevoegd, hoofdstuk 6a, met bepalingen over het basisregister onderwijs. Het gaat hier om
de bepalingen over het basisregister onderwijs uit de WVI die, in verband
met de intrekking van de WVI, elders dienen te worden ondergebracht,
waarvoor op technische gronden (vanwege het sectoroverstijgende
karakter) de keuze op de WOT is gevallen. Voor toelichting van deze bepalingen wordt verwezen naar de paragraaf «Het basisregister onderwijs en
de verwerking van persoonsgegevens» in het algemeen deel van deze
toelichting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 944, nr. 3

12

Artikel VI, onderdelen A tot en met D (artikelen 1, 40b en 178b, van de
WPO)
De wijzigingen in deze artikelen hebben te maken met het toevoegen van
de definitie van het basisregister onderwijs, het vervangen van de vermelding van de IB-Groep door vermelding van de Minister en van de verwijzingen naar de WVI door verwijzingen naar de WOT.

Artikel VI, onderdelen E en F (artikelen 178c en 178d van de WPO)
De toelichting bij artikel I, onderdelen H en I, is mutatis mutandis van
toepassing.

Artikel VII (WSF 2000)
De wijzigingen in de WSF 2000 volgen uit de toedeling van de bevoegdheden van de IB-Groep op grond van die wet aan de Minister. Overal in de
wettekst wordt vermelding van de IB-Groep vervangen door vermelding
van de Minister.

Onderdeel E (artikel 3.24 van de WSF 2000)
Het huidige artikel 3.24 betreft de verstrekking van de OV-kaart, een
variant van de reisvoorziening die onderdeel is van het recht op studiefinanciering. Het artikel bevat de mogelijkheid om in een nieuwe
contractsperiode te kiezen voor een andere rechtspersoon dan de
IB-Groep als uitvoeringsorganisatie van de reisvoorziening. Bij de
totstandkoming van het artikel was niet duidelijk of de IB-Groep de
verstrekking van de kaart zou blijven verzorgen. Dit gebeurt echter al sinds
jaar en dag door de IB-Groep. Nu met dit wetsvoorstel de rechtspersoon
IB-Groep verdwijnt en de bevoegdheden van de IB-Groep overgaan naar
de Minister, kan dit artikel komen te vervallen.

Artikel VIII (WTOS)
De wijzigingen in de WTOS volgen uit de toedeling van de bevoegdheden
van de IB-Groep op grond van die wet aan de Minister. Overal in de
wettekst wordt de vermelding van de IB-Groep vervangen door vermelding van de Minister.

Artikel X, onderdelen A, C tot en met D en G (artikelen 1, 27b, 103c en 103f
van de WVO)
De wijzigingen in deze artikelen hebben te maken met het toevoegen van
de definitie van het basisregister onderwijs, het vervangen van de vermelding van de IB-Groep door vermelding van de Minister en van de verwijzingen naar de WVI door verwijzingen naar de WOT.

Artikel X, onderdeel B (artikel 27a van de WVO)
De aanpassingen in de betrokken artikelen uit de WVO hebben allemaal te
maken met de toedeling in dit wetsvoorstel van taken en bevoegdheden
van de IB-Groep aan de Minister.

Artikel X, onderdelen E en F (artikelen 103d en 103e van de WVO)
De toelichting bij artikel I, onderdelen H en I, is mutatis mutandis van
toepassing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 944, nr. 3

13

Artikel XI (artikel 23 van de Wet Landelijk Bureau Inning
Onderwijsbijdragen)
Artikel 23 bevat een opsomming van de overheidsorganisaties die het
Landelijk Bureau kosteloos alle inlichtingen dienen te verschaffen ter
uitvoering van zijn wettelijke taken. In deze opsomming wordt de
IB-Groep vervangen door de Minister.

Artikelen XII (artikel 25, eerste lid, van de Algemene kinderbijslagwet)
Artikel 25, eerste lid, geeft de Sociale verzekeringsbank de bevoegdheid
om kinderbijslag ten behoeve van een kind over een periode waarover
eerder aan datzelfde kind studiefinanciering werd verleend, tot het bedrag
van die verlening te betalen aan de IB-Groep. In het voorgestelde artikel
wordt de IB-Groep vervangen door de Minister.

Artikelen XIII tot en met XVII
Deze artikelen brengen wijzigingen aan in bepalingen van respectievelijk
de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
gewezen zelfstandigen, de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers, de Wet structuur
uitvoeringsorganisatie werk en inkomen, de Wet werk en bijstand en de
Wet werk en inkomen kunstenaars. Het gaat daarbij in alle gevallen om de
bevoegdheid of verplichting om inlichtingen te verstrekken. De wijzigingen bestaan eruit dat de IB-Groep steeds wordt vervangen door de
Minister, als verantwoordelijke voor de verwerking van persoonsgegevens
onder zijn gezag. Dit lijdt slechts uitzondering waar het gaat om
inlichtingenverplichtingen van of jegens de IB-Groep voor zover het gaat
om de uitvoering van de Wet inburgering. In die bepalingen wordt de
IB-Groep vervangen door de Minister voor WWI.

Artikel XVIII, onderdeel A (artikel 1 van de Wi)
Met het opheffen van de IB-Groep kan de definitie van IB-Groep in artikel
1 van de Wi vervallen, evenals de vermelding van de IB-Groep in artikel 1,
eerste lid, onderdeel h (nieuw), van de Wi.

Artikel XVIII, onderdelen B tot en met G (artikelen 15 tot en met 18 en 47
tot en met 51 van de Wi)
De taken van de IB-Groep met betrekking tot het afnemen van het praktijkdeel en het centrale deel van het inburgeringsexamen, het verstrekken
van leningen en vergoedingen en het beheer van het Informatiesysteem
Inburgering en het Bestand Potentiële Inburgeringsplichtigen gaan over
naar de Minister voor WWI. De uitvoering daarvan zal door de Minister
voor WWI worden gemandateerd aan de DUO.

Artikel XIX
Zie de paragraaf «gevolgen voor het personeel» in het algemeen deel van
deze toelichting.

Artikel XX
Met de opheffing van de rechtspersoon IB-Groep is een regeling noodzakelijk om de vermogensbestanddelen van die rechtspersoon over te doen
gaan op de Staat. Het is wenselijk dat daarvoor een wettelijke titel wordt
gecreeërd om te voorkomen dat in elk individueel geval een eigendomsoverdracht noodzakelijk is. Uiteraard zullen de betrokken partijen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 944, nr. 3

14

wel worden geïnformeerd over het feit dat bijvoorbeeld hun contractspartner niet langer de IB-Groep is, maar de Staat.

Artikel XXI
Met ingang van de datum van inwerkingtreding van deze wet gaan
lopende wettelijke procedures of rechtsgedingen met betrekking tot de
uitvoering van de wettelijke taken van de IB-groep alsmede vorderingen
van de IB-Groep voortvloeiende uit haar wettelijke taken van rechtswege
over op of de Minister of de Minister voor Wonen, Wijken en Integratie,
naargelang van de toedeling bij deze wet van de wettelijke taken van de
IB-Groep aan de Minister of de Minister voor Wonen, Wijken en Integratie.
Wat betreft onderzoeken van de Nationale ombudsman treedt die Minister
in de plaats van de bestuursorganen van de IB-Groep die de desbetreffende taak (waarbinnen de onderzochte of te onderzoeken gedraging valt)
op grond van dit wetsvoorstel heeft toebedeeld gekregen.

Artikel XXII
Voor zover op de datum van inwerkingtreding van dit wetsvoorstel nog
geen (financiële) verantwoording is afgelegd over het laatste boekjaar van
de IB-Groep, is het noodzakelijk dat de verantwoordingsbepalingen uit de
WVI nog wat langer van toepassing blijven. Het gaat om de artikelen 12,
14, eerste, derde en vierde lid, en 19 van de WVI. Waar in deze bepalingen
verantwoordingsverplichtingen zijn opgenomen voor de IB-Groep of haar
hoofddirectie, worden die voor de overgangsperiode belegd bij de
Minister van OCW. Waar in de genoemde artikelen taken worden toebedeeld aan de Raad van Toezicht van de IB-Groep, blijven deze bij die Raad,
die blijft bestaan voor de duur van de overgangsperiode en voor zover
nodig in het kader van de verantwoording. In het derde lid wordt geregeld
dat na afloop van de werkzaamheden van de Raad ten behoeve van de
verantwoording over het laatste boekjaar van de IB-Groep de leden van de
Raad eervol ontslag wordt verleend door de Minister van OCW. Aldus
wordt mogelijke onduidelijkheid over het einde van het bestaan van de
Raad van Toezicht voorkomen.

Artikel XXIII
Artikel 4, eerste lid, van de Archiefwet 1995 bepaalt dat een regeling
waarbij overheidsorganen worden opgeheven, samengevoegd of
gesplitst, dan wel waarbij een of meer taken van een overheidsorgaan
worden overgedragen aan een ander overheidsorgaan, een voorziening
inhoudt omtrent de archiefbescheiden. Aangezien bij deze wet de
IB-Groep, met de bestuursorganen Raad van Toezicht en hoofddirectie,
wordt opgeheven, dient voor de desbetreffende archiefbescheiden een
regeling te worden getroffen. Artikel XIV bepaalt dat de Minister van OCW
met ingang van de datum van inwerkingtreding van deze wet de zorgdrager wordt voor deze archiefbescheiden.

Artikel XXIV
Dit artikel ziet op de samenloop met de Wet College voor examens.

Artikel XXV
Dit artikel ziet op de samenloop met het wetsvoorstel tot wijziging van de
Wet educatie en beroepsonderwijs en de Wet op de ondernemingsraden
in verband met de medezeggenschap van personeel en deelnemers in de
educatie en het beroepsonderwijs (medezeggenschap educatie en
beroepsonderwijs) (Kamerstukken II 2007/08, 31 266, nr. 2).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 944, nr. 3

15

Artikel XXVI
Dit artikel ziet op de samenloop met het wetsvoorstel tot wijziging van
onder meer de Wet studiefinanciering 2000 en de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in verband met de verhoging van het
collegegeld en de aanpassing van het aflossingssysteem studieschulden
(Kamerstukken II 2008/09, 31 790, nr. 2).

Artikel XXVII
Dit artikel ziet op de samenloop met het wetsvoorstel tot wijziging van de
Leerplichtwet 1969, de Wet educatie en beroepsonderwijs, de Wet op de
expertisecentra, de Wet verzelfstandiging informatiseringsbank en de Wet
op het voortgezet onderwijs in verband met onder meer het vereenvoudigen van de procedure voor verzuimmelding (Kamerstukken II 2008/09,
31 829, nr. 2).
In het wetsvoorstel met Kamerstuknummer 31 829 wordt een aantal artikelen in de WVI aangepast en worden enkele artikelen toegevoegd. Met
het onderhavige wetsvoorstel komt de WVI te vervallen, onder overzetting
van de relevante bepalingen uit de WVI in de WOT. Daarbij moeten de met
het genoemde wetsvoorstel doorgevoerde aanpassingen in de WVI wel
worden meegenomen. Daartoe strekt dit artikel.

Artikel XXVIII
Beoogde datum van inwerkingtreding van het wetsvoorstel is de beoogde
datum van de fusie van CFI en de IB-Groep, 1 januari 2010.
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
R. H. A. Plasterk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 944, nr. 3

16