Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

29 398

Maatregelen verkeersveiligheid

Nr. 379

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 september 2013
Hierbij bied ik u het eindrapport aan van de evaluatie van de Wet
Rijonderricht Motorrijtuigen (WRM)1. De evaluatie heb ik conform de
motie Dijksma-Aptroot (Kamerstukken 33 000 XII en 33 000 A, nr. 14) en de
motie Bashir (Kamerstuk 29 398, nr. 336) vervroegd uitgevoerd. De motie
Dijksma-Aptroot verzoekt mij de kwaliteitseisen die op basis van de WRM
aan opleidingen voor rijinstructeurs worden gesteld zo nodig aan te
scherpen en de motie Bashir verzoekt mij te komen tot een betere
praktijkbegeleiding. Met dit rapport voldoe ik aan de plicht om binnen vijf
jaar na inwerkingtreding van de laatste integrale wetswijziging de beide
Kamers te informeren over de doeltreffendheid en de effecten van de
WRM in de praktijk (artikel V, Stb. 2008, 432).
Opzet evaluatie
Doel van de evaluatie was om inzicht te krijgen in de examinering van
nieuwe rijinstructeurs en de bijscholing van bestaande rijinstructeurs
zoals vastgelegd in de WRM 2009. De evaluatie is uitgevoerd door
onderzoeksbureau Royal Haskoning DHV. Ten behoeve van het evaluatieonderzoek is een klankbordgroep samengesteld. In de klankbordgroep
hadden vertegenwoordigers van grote brancheorganisaties (BOVAG, FAM,
VRB), verkeersorganisaties (VVN, Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid
Gelderland), belangenorganisaties (KNMV), vertegenwoordigers van grote
opleidingsinstituten (LBVI, VVB), OTCRij, het opleidings- en trainingscentrum van het Ministerie van Defensie, CNV vakmensen, de Politieacademie, het CBR en IBKI zitting. Ten behoeve van de evaluatie zijn
stakeholders uit de rijschoolbranche en een aantal maatschappelijke
organisaties geïnterviewd en is een grootschalige enquête onder
rijinstructeurs gehouden.

1

kst-29398-379
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 398, nr. 379

1

De kwaliteit van het WRM-examen
Voor een basiscertificaat categorie B moet een rijinstructeur diverse
toetsen afleggen binnen 3 verschillende fasen, zoals competente
verkeersdeelname, didactische voorwaarden en proeve van bekwaamheid
en een stage. Uit de analyse van de WRM examenonderdelen blijkt, dat de
combinatie van opeenvolgende toetsen ervoor zorgt dat er gaandeweg
het examentraject WRM kandidaten uitvallen. Van de kandidaten die zijn
begonnen met het examentraject slaagt uiteindelijk 55%. Dit betekent dat
het voor kandidaten niet eenvoudig is om het totale examentraject tot en
met de stagebeoordeling met succes te doorlopen. Dit beeld komt
overeen met de indruk van de ondervraagde stakeholders, die vinden dat
het WRM-examen voldoende zwaar is om goede rij-instructeurs af te
leveren.
Uit de interviews en enquêtes van de evaluatie komt naar voren dat de
ondervraagden een hogere vooropleidingseis bij instroom wensen.
Tegelijkertijd vinden zij dat de geschiktheidtest, die het mogelijk maakt om
rijinstructeur te worden als je niet voldoet aan vooropleidingseis, moet
blijven gehandhaafd.
Er is nu een vooropleiding vereist van tenminste MAVO, VMBO, LBO of
VBO, dan wel het slagen voor een geschiktheidtest die dit niveau bestrijkt.
Vanzelfsprekend moet de kandidaatinstructeur ook in het bezit zijn van
een geldig rijbewijs.
De zwaarte van het WRM examen waarborgt een kwalitatief
hoogwaardige opleiding van een rijinstructeur. In het kader van de WRM
evaluatie in 2002 is gebleken dat de vooropleidingseis niet geleid heeft tot
een verhoging van de uiteindelijke kwaliteit van de nieuwe rijinstructeurs.
Soms heeft de vooropleidingseis zelfs ongewenst een drempel
opgeworpen (Kamerstuk 29 200 XII, nr. 143). Daarom is ook eerder de
intredetoets ingevoerd, de voorganger van de huidige geschiktheidtest.
Mijns inziens is daarom het verhogen van de vooropleidingseis voor
nieuwe toetreders niet wenselijk en niet nodig.
Verklaring Omtrent Gedrag (VOG)
Uit de interviews en enquêtes kwam naar voren dat de ondervraagden
een verklaring omtrent het gedrag (VOG) voor rijinstructeurs zouden
willen introduceren. Het wettelijk verplicht stellen van een VOG in de
rijschoolbranche voor alle rijinstructeurs betekent een verhoging van de
administratieve lasten.
Op dit moment is het verplicht stellen van een VOG vanuit de overheid
een te zware maatregel, omdat het nog onduidelijk is of er een probleem
is. Overigens kan de branche het zelf ook regelen. Zo heeft de BOVAG een
drie sterren kwaliteitskeurmerk. Een van de criteria voor dit keurmerk is
een VOG voor elke rijinstructeur die bij de rijschool is komen werken. Een
drie sterren BOVAG-rijschool wordt elke drie jaar gecontroleerd op de
bijgaande kwaliteitseisen door een onafhankelijke bureau.
Aangezien het onduidelijk is of en hoe groot het probleem is bij
rij-instructeurs wil ik bij de evaluatie van 2toDrive dit aspect meenemen.
Het gaat hierbij om rijlessen aan minderjarige leerlingen. Als uit de
evaluatie blijkt dat een VOG een geconstateerd probleem zou kunnen
oplossen zal ik bezien om een VOG voor rijinstructeurs te verplichten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 398, nr. 379

2

Bijscholing
De verplichte bijscholing van een rijinstructeur is geregeld in de WRM en
bestaat uit theorie- en praktijkonderdelen. De instructeur is vrij in de
verdeling van deze bijscholingsverplichting over de periode waarin zijn
certificaat geldig is, vijf jaar. Aanbevolen wordt om het ritme theoriepraktijk-theorie-praktijk-theorie te volgen, omdat dit als meest efficiënte
volgorde wordt beschouwd om de kennis optimaal op peil te houden. De
praktische bijscholing bestaat uit twee beoordelingen, de theoretische
bijscholing bestaat uit drie dagen waarbij een aanwezigheidsplicht
bestaat. De tweede praktijkbegeleiding moet voldoende zijn, zo niet volgt
een herkansing. Is de herkansing ook onvoldoende, dan wordt de WRM
lesbevoegdheid ingetrokken.
Uit de evaluatie blijkt, dat de stakeholders en de rijinstructeurs de sanctie
dat zij de lesbevoegdheid kwijt kunnen raken bij onvoldoende bijscholing
veel te ingrijpend vinden en pleiten voor afzwakking. Zo vinden zij het
verliezen van de instructiebevoegdheid 7 dagen na een onvoldoende
herkanste praktijkbegeleiding niet acceptabel en zou een instructeur
binnen de periode van 5 jaar ruimere mogelijkheden moeten krijgen om
aan de praktijkbegeleiding te voldoen.
De rijschoolbranche pleit voor meer kwaliteit en toezicht door de
overheid. Mijn inziens is de verplichte bijscholing met een mogelijkheid
om de bevoegdheid te verliezen het beste instrument om de kwaliteit van
de rijinstructeur te borgen. Feit is dat slechts 1% van alle rijinstructeurs
die praktische bijscholing hebben gedaan hun lesbevoegdheid kwijtraakt.
Daarom zal ik het verlies van de bevoegdheid blijven handhaven maar zal
ik de bijscholing optimaliseren. Ik zal ervoor zorgen, dat één voldoende
eerste praktijkbegeleiding genoeg is voor de bijscholing in plaats van
twee (waarbij nu de eerste onvoldoende mag zijn) en dat een rijinstructeur
meer tijd krijgt vervanging te regelen voordat de WRM bevoegdheid
wordt ingetrokken na onvoldoende beoordeling, zodat ook de leerlingen
niet gedupeerd worden.
Herintredertraject
Het staat de gezakte rijinstructeur vrij het herintredertraject te volgen en
via examens opnieuw zijn vakbekwaamheid aan te tonen en zijn lesbevoegdheid terug te krijgen. Dit traject is sneller en goedkoper dan de
opleiding voor nieuwe rijinstructeurs omdat bepaalde onderdelen niet
opnieuw gevolgd hoeven te worden. Gemiddeld duurt het herintredertraject tussen de 4 en 6 weken.
Volgens de stakeholders en de rijinstructeurs moet het herintredertraject
blijven bestaan, maar het traject zou zich meer op de praktijk moeten
richten dan nu. Hiermee ben ik het eens. Ik zal ervoor zorgen dat dit traject
wordt aangepast.
Op basis van de evaluatie concludeer ik dat de WRM over het algemeen
voldoet. Ik zal de eisen die de WRM stelt aan bijscholing en herintreding
en de lagere regelgeving aan herintreding aanpassen. Uw Kamer zal over
deze wijzigingen worden geïnformeerd.
De Minister van Infrastructuur en Milieu,
M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 398, nr. 379

3