2020D29400

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken heeft enkele vragen en
opmerkingen over de brief van de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties d.d. 16 juni 2020 inzake ontwikkelingen op het gebied
van brand- en vluchtveiligheid van gebouwen (Kamerstuk 28 325, nr. 213)
De voorzitter van de commissie,
Ziengs
De griffier van de commissie,
Roovers

nds-tk-2020D29400

1

Ontwikkelingen op het gebied van brand- en vluchtveiligheid van
gebouwen
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het overzicht van de ontwikkelingen op het gebied van de brand- en
vluchtveiligheid van gebouwen. Zij hebben hierbij meerdere vragen.
De leden van de VVD-fractie lezen dat gemeenten te weinig voortgang
hebben geboekt met betrekking tot de inventarisatie en dat de Minister
constateert dat dit geen goede zaak is. Deze leden delen die constatering.
De leden van de VVD-fractie lezen ook dat de Minister de provincies gaat
vragen toezicht uit te oefenen in het kader van hun interbestuurlijk
toezicht op gemeenten conform de motie Koerhuis/Beckerman. De leden
van de VVD-fractie vinden het goed dat dit gebeurt. Zij vragen of de
Minister kan toelichten hoe dit toezicht er precies uit gaat zien. Deze leden
willen daarbij weten hoe provincies om zullen gaan met gemeenten die
onvoldoende of geen vooruitgang boeken met de inventarisatie en of er
sancties zullen volgen voor deze gemeenten.
De leden van de VVD-fractie willen ook weten welke stappen er ondernomen zullen worden naar aanleiding van de resultaten uit de inventarisatie. Deze leden zien graag een voorbeeld stappenplan die gemeenten
kunnen gebruiken. Daarbij vinden deze leden het belangrijk dat het herstel
landelijk wordt gecoördineerd en gecontroleerd. Daarnaast vragen de
leden van de VVD-fractie of de Autoriteit woningcorporaties (Aw) een rol
kan vervullen in het toezicht als het gaat om gebouwen in eigendom van
woningcorporaties.
De leden van de VVD-fractie vragen zich ook af welke rol elektrische auto’s
en elektrische laadpalen spelen in de brandveiligheid van parkeergarages.
In hoeverre is er bij de bouw van parkeergarages met deze ontwikkeling
rekening gehouden en zorgen elektrische auto’s/laadpalen voor minder
brandveiligheid.
De leden van de VVD-fractie vragen zich daarnaast af welke rol zonnepanelen spelen in de brandveiligheid van woningen. Kan de Minister hier
nader op ingaan?
De leden van de CDA-fractie hebben kennis genomen van het overzicht
van de ontwikkelingen op het gebied van de brand- en vluchtveiligheid
van gebouwen Zij hebben nog enkele vragen.
De leden van de CDA-fractie lezen dat ten aanzien van de noodzakelijke
inventarisatie van risicovolle gevels dat slechts 74% van de gemeenten
was begonnen met de inventarisatie.
Graag vernemen zij hoe gemeenten gestimuleerd kunnen worden om de
inventarisatie spoedig af te ronden.
De leden van de CDA-fractie constateren dat uitvoering is gegeven aan de
motie Ronnes en Krol (Kamerstuk 32 847, nr. 358) opdat de vluchtmogelijkheden van ouderen en minderzelfredzamen veiliger kan worden. De
nieuwe eisen richten zich echter vooral tot nieuwe en te verbouwen
woongebouwen. Graag vernemen zij in hoeverre gemeenten gestimuleerd kunnen worden om gemotiveerd eigenaren van panden aan te
schrijven tot het realiseren van een hoger veiligheidsniveau. Tevens
ontvangen zij graag inzicht in het aantal gemeenten dat daartoe reeds is
over gegaan en hoeveel panden daarvoor in aanmerking zouden komen.

2

De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de brief de
ontwikkelingen op het gebied van de brand- en vluchtveiligheid van
gebouwen. Zij hebben nog enkele vragen die zij aan de regering voor
willen leggen.
De leden van de D66-fractie vernemen dat er een protocol wordt
opgesteld ten aanzien van de brandveiligheid van gevels. Zij vernemen
daarnaast dat er geen verplichting wordt gesteld aan het gebruik van
onbrandbare materialen. Deze leden vragen in hoeverre bij een dergelijk
protocol ook wordt gekeken naar de bandveiligheid op constructieniveau,
in plaats van slechts op materiaalbasis? Deze leden vragen daarnaast in
hoeverre de huidige testregimes op brandveiligheid ook voldoende de
brandveiligheid van de gehele constructie meenemen in plaats van
slechts de (on)brandbaarheid van de individuele materialen?
De leden van de D66-fractie constateren dat 31% van de gemeenten nog
geen inventarisatie hebben afgerond, en dat circa 10% helemaal geen
invulling heeft gegeven aan het verzoek tot inventarisatie. Deze leden
vragen op welke wijze de 10% zonder invulling aan de inventarisatie
wordt aangespoord hiermee te beginnen? Daarnaast vragen zij op welke
manier het toezicht door provincies wordt vormgegeven en hoe het Rijk
daarbij betrokken blijft? Welke instrumenten heeft het Rijk verder in het
geval de inventarisaties onverhoopt achterblijven in de komende periode?
De leden van de D66-fractie constateren dat er een gesprek heeft
plaatsgevonden met de VBWTN over vluchtroutes bij brand. Zij vragen
wat er uit dit gesprek is gekomen en wat hierna de vervolgstappen zijn in
het kader van vluchtmogelijkheden bij brand?
De leden van de fractie van GroenLinks hebben met interesse kennis
genomen van de voortgangsbrief over de aanpak van brandgevaarlijke
gebouwen. Zij zijn blij dat de Minister alle aanbevelingen van de ATGB
overneemt. Deze leden hebben nog enkele vragen aan de Minister.
Allereerst lezen zij in de brief dat «Het verbieden van alle brandbare
materialen heeft daarnaast vergaande consequenties voor de gangbare
bouwpraktijk. De ATGB beveelt wel aan om nader te onderzoeken of voor
risicovolle situaties de huidige brandklasse-eis voor de gevel toereikend
is.» De Minister gaat vervolgonderzoek laten doen. Dat is wat de aan het
woord zijnde leden betreft een goede zaak. Wel roept dit de vraag op wat
als uit dit onderzoek komt dat het verbieden wel de juiste stap is die moet
worden gezet? Ziet de Minister dit dan als uitvoerbare optie? En zo ja, hoe
worden de door de ATGB genoemde verregaande consequenties dan
ondervangen? Wanneer verwacht de Minister dat dit nadere onderzoek
klaar is?
De Minister schrijft dat het onderzoek door gemeenten nog onvoldoende
vordert en dat zij daarom de provincies gaat vragen om interbestuurlijk
toezicht uit te oefenen. Kan de Minister, zo vragen de leden van de fractie
van GroenLinks, dit nader toelichten? Wat vraagt zij de provincies precies
en welk tijdspad koppelt zij daaraan? Met andere woorden: wanneer moet
het onderzoek door gemeenten geheel gereed zijn?
De leden van de SP-fractie hebben kennis genomen van het overzicht
over de ontwikkelingen op het gebied van de brand- en vluchtveiligheid
van gebouwen. Zij zijn de regering erkentelijk voor de stappen en
verbeteringen die zijn genomen, maar hebben hier aanvullingen op en
vragen bij. Volgens de leden van de SP-fractie is er namelijk meer nodig
om brand- en rookgevaren te voorkomen en aan te pakken.

3

Gasverbrandingsinstallaties
Ten eerste valt op dat de regering geen stand van zaken geeft over
brandgevaarlijke ketels of andere wooninstallaties terwijl hier de
afgelopen jaren door de leden van de SP-fractie vaak aandacht voor is
gevraagd. Kan de regering alsnog dit overzicht verschaffen? Naar
aanleiding van mogelijk gevaarlijke gasverbrandingsinstallaties hebben
VVD en SP gepleit voor een 0800-nummer, zodat bezorgde huiseigenaren
en huurders een telefoonnummer hebben om hun vragen en zorgen kwijt
te kunnen. De motie hiertoe (Kamerstuk 35 022, nr. 13) is aangenomen
door de Tweede Kamer, maar niet uitgevoerd. De leden van de SP-fractie
vragen de regering hierop te reflecteren en de motie alsnog in zijn geheel
uit te voeren.
Tevens vragen de leden van de SP-fractie of de regering vindt dat de
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit) voldoende bereikt
wordt door huiseigenaren of huurders die zich zorgen maken over
bijvoorbeeld hun cv-ketel. Is het telefoonnummer van de NVWA
voldoende bekend? Ook vragen de leden van de SP-fractie hoeveel
meldingen, klachten of opmerkingen van particulieren in 2018, 2019 tot
aan half 2020 zijn binnengekomen bij de NVWA over gasverbrandingsinstallaties?
De leden van de SP-fractie hebben meer vragen over mogelijk brandgevaarlijke gasverbrandingsinstallaties. In oktober 2019 informeerde de
regering de Tweede Kamer over de uitkomsten van een onderzoek van de
NVWA (Kamerstuk 35 022, nr. 15). Er werden drie corrigerende acties van
Ferroli noodzakelijk geacht door de NVWA. De leden van de SP-fractie
vragen of alle drie de acties zijn uitgevoerd. Zo nee, waarom niet? Ook
vragen deze leden of er nadere maatregelen door de NVWA zijn genomen
in de richting van Ferroli en zo ja, waarom?
De leden van de SP-fractie willen vervolgens graag weten:
• hoeveel nog in gebruik zijnde Agpo Ferroli cv-ketels van de type
Econpact, Ultima, MegaDense en MegaLux zijn voorzien van een
thermische beveiliging;
• hoeveel van deze ketels tot op heden zijn vervangen;
• hoeveel van deze typen ketels in totaal nog in gebruik zijn;
• wanneer al deze typen ketels vervangen zullen zijn;
Ook luidt de vraag van de leden van de SP-fractie of de regering het
vervangen van al deze typen cv-ketels wil bespoedigen.
Parkeergarages
Ten tweede wordt er door de regering in het gegeven overzicht niet
gesproken over brandgevaar in parkeergarages onder of bij woningen,
bijvoorbeeld door het opladen van elektrisch vervoer. Hierover hebben de
Kamerleden Beckerman en Laçin eerder Kamervragen gesteld (documentnummer 2020D11508). De leden van de SP-fractie vragen naar de stand
van zaken van het opstellen van een nieuwe NEN-norm voor de integrale
brandveiligheid van parkeergarages door het Nederlandse Normalisatie
Instituut (NEN). Hoe zal deze nieuwe NEN-norm eruit komen te zien?
Wanneer zal de nieuwe NEN-norm gaan gelden?
De leden van de SP-fractie vragen tevens of in deze NEN-norm wordt
opgenomen dat laadpalen voor elektronisch vervoer in ondergrondse
parkeergarages geplaatst moeten worden in nabijheid van in- en
uitgangen, zodat bij eventuele rook- en brandontwikkeling de brandweer
er snel bij kan komen. Zo nee, hoe gaat de regering de veiligheid dan
waarborgen?

4

Daarnaast vragen de leden van de SP-fractie of er al een (nieuw) infoblad
«parkeergarages en elektrische voertuigen» is uitgebracht door het
Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) en op welke manieren deze onder de
aandacht wordt gebracht bij opdrachtgevers, ontwikkelaars, bouwers en
andere betrokkenen?
Helaas hebben de leden van de SP-fractie geen duidelijk antwoord
gekregen op de vraag of de regering bereid is om samen met betrokken
organisaties, zoals gemeenten en de brandweer, tot een landelijk dekkend
netwerk van dompelcontainers te komen. De leden van de SP-fractie
vinden dat elektrisch vervoer niet ontmoedigd moet worden vanwege
veiligheidsrisico’s bij het opladen. Bovendien willen de leden van de
SP-fractie extra risico’s voor omwonenden voorkomen. Daarom stellen
deze leden nogmaals de vraag of er een landelijk dekkend netwerk van
dompelcontainers gaat komen, zodat alle accu’s van elektrische
voertuigen adequaat geblust kunnen worden, met name omdat het voor
lithiumaccu’s de enige blusmogelijkheid is.
De leden van de SP-fractie hebben begrepen dat de regering nader
onderzoek en overleg wil over dompelcontainers. Zij vragen welk
onderzoek nu loopt of is gedaan en welke overleggen plaatsvinden met
welk resultaat. Graag vernemen de leden van de SP-fractie een planning
wanneer duidelijk zal zijn of er wel of niet meer (mobiele) dompelcontainers beschikbaar zullen zijn.
Recente wijzigingen regelgeving
Recentelijk zijn wijzigingen in het Besluit Bouwwerken Leefomgeving
aangebracht als het gaat om de brand- en vluchtveiligheid voor ouderen
en minder zelfredzamen in woongebouwen.
Ook wordt een veiligheidscoördinator ingesteld om de veiligheid bij
bouw- en sloopplaatsen te waarborgen. De leden van de SP-fractie
steunen het instellen van een duidelijk aanspreekpunt op bouw- en
sloopplaatsen als het gaat om de veiligheid. Wel vragen deze leden aan
welke kwalificaties de veiligheidscoördinator moet voldoen en of de
veiligheidscoördinator in dienst zal zijn van de overheid of van bedrijven.
Daarnaast willen de leden van de SP-fractie weten wat de consequenties
zullen zijn als er geen veiligheidscoördinator aanwezig is of als de
veiligheidscoördinator niet goed functioneert. Wat gebeurt er dan?
De leden van de SP-fractie zijn tevreden dat in alle bestaande gebouwen
rookmelders verplicht gaan worden. Deze leden zien graag de ingangsdatum vervroegd, omdat een maatregel die genomen kan worden om
slachtoffers en schade te voorkomen niet kan wachten. Waarom gaat deze
verplichting pas in op 1 juli 2022 en niet op 1 januari 2021? Is de regering
bereid de ingangsdatum naar voren te halen, en zo nee waarom niet?
Bij het verbouwen of transformeren van bestaande gebouwen moet
voortaan worden uitgegaan van de nieuwbouwvoorschriften met
betrekking tot zelfsluitende en rookwerende woningtoegangsdeuren. De
leden van de SP-fractie juichen dit toe. Deze leden vernemen graag
hoeveel toegangsdeuren in hoeveel panden vervangen zullen worden en
op welke termijn?
Daarnaast willen de leden van de SP-fractie graag meer gedetailleerd
weten hoe de zwaardere eisen tegen rookverspreiding eruit zien. Welke
andere eisen dan de zelfsluitende en rookwerende deuren worden
bedoeld door de regering? Waarom gelden deze eisen alleen bij het
verbouwen van woningen, vragen de leden van de SP-fractie.

5

Aanbevelingen ATGB naar aanleiding van brand in Grenfell Tower
De leden van de SP-fractie vragen hoe het protocol ten aanzien van de
brandveiligheid van gevels eruit komt te zien en wanneer deze gereed zal
zijn. De ATGB (Adviescommissie Toepassing en Gelijkwaardigheid
Bouwvoorschriften) beveelt aan dat dit vóór de inwerkingtreding van de
nieuwe wet op het bouwtoezicht moet zijn. De leden van de SP-fractie
vernemen graag of dit zal gebeuren in verband met de brandveiligheid
van grote gebouwen die nog niet vanaf het begin onder de nieuwe wet
zullen vallen. Daarnaast luidt de vraag of het protocol opgenomen zal
worden in de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen?
De ATGB doet geen aanbeveling om in een gevel alleen nog maar
onbrandbare materialen toe te staan. De noodzaak hiervoor blijkt volgens
de ATGB niet uit het Engelse onderzoek. De leden van de SP-fractie
vernemen in dat kader graag wat andere onderzoeken, bijvoorbeeld uit
andere landen, zeggen over het gebruik van onbrandbare materialen in
gevels.
De leden van de SP-fractie zijn verontrust dat de huidige brandklasse-eis
voor de gevels mogelijk ontoereikend is. Graag vernemen deze leden
daarom wanneer het onderzoek hiernaar is afgerond en of de resultaten
naar de Kamer kunnen worden gestuurd, voorzien van een kabinetsreactie
met vervolgstappen en aanscherpingen?
De leden van de SP-fractie zien graag een reactie van de regering
tegemoet op de brief van de Mineral Wool Association Benelux (MWA) op
de aanbevelingen van de ATGB. Naast problemen met risicovolle gevels,
constateert MWA problemen in ons land met de vergunningaanvraag,
-verlening en -handhaving. De leden van de SP-fractie vragen daarop op
te reflecteren zodat niet alleen de materialen, maar ook het gehele
(ver)bouwproces bijdraagt aan de brandveiligheid.
Inventarisatie risicovolle gevels
De leden van de SP-fractie hebben kennis genomen van de actuele stand
van zaken van de inventarisatie van risicogevels in ons land. Het is bijna
2 jaar geleden dat gemeenten met de inventarisatie moesten starten en
nog steeds is 31% van de gemeenten niet klaar. Dat is beschamend. De
leden van de SP-fractie vragen zich af alle gemeenten al wel zijn
begonnen. Zo nee, welke gemeenten nog moeten starten?
De leden van de SP-fractie vragen de Minister om in te grijpen en er zorg
voor te dragen dat alle gemeenten zo snel mogelijk de inventarisatie
uitvoeren en passende maatregelen nemen, in lijn met de aangenomen
motie Koerhuis/ Beckerman (Kamerstuk 28 325, nr. 191).
Ook willen de leden van de SP-fractie weten hoeveel gemeenten al
maatregelen hebben genomen, en welke maatregelen dat zijn. In februari
van dit jaar was er slechts één gemeente die is gaan praten met een
eigenaar van een risicovol pand. Hoeveel zijn dit er nu en welke consequenties zijn daaruit voortgevloeid?
Brandveiligheid woningen van mensen met psychische klachten
Al jaren constateren woningcorporaties een toename van het aantal
verwarde personen. Al jaren wordt er in de politiek over gepraat. De leden
van de SP-fractie hebben al vaker gevraagd naar het verband tussen de
bezuinigingen op zorg en welzijn en op de geestelijke gezondheidszorg
(ggz) in het bijzonder en de toename aan incidenten met of overlast van
verwarde personen in woonhuizen. Deze leden stellen wederom de vraag
opnieuw aan de regering. Welk verband is er tussen het afnemen van een
derde van alle bedden in de ggz en de toename van overlast en incidenten

6

in buurten, zo vragen de leden van de SP-fractie. Hoe lang kan er nog
gesproken worden van «incidenten» als jaar na jaar wordt geconstateerd
dat de problematiek met verwarde personen niet afneemt, maar eerder
toeneemt? De leden van de SP-fractie stellen deze vraag over personen
met verward gedrag of psychische klachten in het algemeen, en niet
specifiek in relatie tot mogelijk brandgevaar. Net als de Brandweeracademie is de SP-fractie van mening dat we terughoudend moeten zijn met
generaliserende uitspraken over «verwarde personen» in relatie tot
brandveiligheid.
De leden van de SP-fractie vinden dat mensen met psychische klachten
passende zorg verdienen en dat een antwoord als «de huizen zullen
versneld van het gas af gaan» niet voldoende is. Niet alleen wordt
daarmee een verscheidenheid aan psychische en psychiatrische problematiek genegeerd, ook biedt het geen structurele oplossingen en hulp aan
zowel de patiënten als de mensen die er omheen wonen. De leden van de
SP-fractie vragen daarom of de regering in samenspraak met gemeenten,
woningcorporaties en zorg- en welzijnsorganisaties uit kan leggen hoe
deze problematiek integraal en structureel wordt aangepakt voor zowel de
patiënten als de buurtbewoners. Daarnaast vernemen de leden van de
SP-fractie graag of de regering van mening is dat de budgetten afdoende
zijn en waarop zij dit baseert. De leden van de SP-fractie ontvangen graag
een overzicht van de verschillende budgetten bij ministeries, hoe de
verdeling is en wat de knelpunten zijn.
Bluswatervoorzieningen en ontruimingsalarminstallaties
De leden van de SP-fractie willen weten wanneer het onderzoek door de
Inspectie Justitie en Veiligheid, of er voldoende bluswatervoorzieningen
zijn, gereed is. In de provincie Groningen zijn maar liefst 5000 plekken
waar onvoldoende brandkranen of aansluitingen op water zijn. Dat moet
zo snel mogelijk worden verholpen. De leden van de SP-fractie vragen wat
de regering hieraan gaat doen samen met gemeenten en op welke
termijn.
Daarnaast vragen de leden van de SP-fractie wanneer in kaart is gebracht
hoe het staat met ontruimingsalarminstallaties en vluchtwegen in
gebouwen hoger dan 13 meter naar aanleiding van de aangenomen motie
Beckerman/Koerhuis (Kamerstuk 38 325, nr. 207).
Ook vernemen de leden van de SP-fractie graag wat de uitkomsten zijn
van het gesprek met Brandweer Nederland en Vereniging Bouw- en
Woningtoezicht Nederland (VBWTN) als het gaat om ontruimingsinstallaties.
De leden van fractie van 50PLUS danken voor de toezending van de
verzamelbrief over brandveiligheid. Deze leden hebben hierover nog wel
enkele vragen.
De Minister heeft in het AO Bouwen, op een vraag van het lid van de
fractie van 50PLUS, laten weten dat zij streeft naar een eerdere invoering
van de brandveiligheidsmaatregelen, beschreven in het aangepaste
Bouwbesluit dd. 12 mei 2020. Die is gelijkgetrokken met de eerdere
invoerdatum van de Omgevingswet op 1 januari 2021, maar die datum is
inmiddels opgeschoven. De leden van de fractie van 50PLUS vernemen
graag hoe de Minister deze invoering voor zich ziet, en of deze datum
inderdaad gehaald gaat worden.
De leden van de fractie van 50PLUS lezen voorts het volgende in de brief:
«Bij bestaande woongebouwen bestaat juridisch de mogelijkheid dat
gemeenten gemotiveerd kunnen aanschrijven tot het realiseren van een
hoger veiligheidsniveau als dit nodig is gezien de samenstelling van de
bewoners in een woongebouw voor het veilig kunnen vluchten». Deze

7

leden vragen de regering hier nader op in te gaan. Bepalen de gemeenten
zelf hoe en wanneer dit kan gebeuren? Zijn hier algemene criteria voor, of
bepalen gemeenten die zelf? Wat is de rol van het Rijk in deze?

8