Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1570
Vragen van de leden Beckerman (SP), Agnes Mulder (CDA), Sienot (D66),
Bromet (GroenLinks), Nijboer (PvdA) en Dik-Faber (ChristenUnie) aan de
Minister van Economische Zaken en Klimaat over het rekenmodel
waardedalingsregeling dat gedupeerden benadeelt (ingezonden 24 november
2020).
Antwoord van Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen
5 februari 2021). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr.
970.
Vraag 1
Bent u ervan op de hoogte dat het huidige rekenmodel die de waardedaling
van de woningen in Groningen bepaalt, nadelig lijkt uit te pakken voor de
zwaarst getroffen woningen? Wat is hierop uw reactie?1
Antwoord 1
Ik heb kennis genomen van het nieuwsbericht waarnaar u verwijst. Mijn
reactie beschrijf ik in het antwoord op vraag 2.
Vraag 2
Wat is uw reactie op het voorstel om, bij een gelijkwaardig alternatief, als
uitgangspunt te nemen dat de variabele wordt gekozen die het gunstigst is
voor de gedupeerden en dat deze wordt toegepast op de uitkomsten per
individuele woning? In hoeverre is hier in de huidige situatie sprake van?
Antwoord 2
Het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) vergoedt schade door
waardedaling en bepaalt als zelfstandig bestuursorgaan zelf zijn werkwijze
voor de afhandeling van deze schade. Dit is vastgelegd in de Tijdelijke wet
Groningen. Dit is essentieel voor onafhankelijke besluitvorming en vertrouwen, omdat hiermee wordt geborgd dat het oordeel of een bewoner volgens
de wet recht heeft op een schadevergoeding, volledig onafhankelijk van alle
betrokken partijen plaatsvindt. Sinds 1 september jl. is het IMG gestart met
de afhandeling van schade door waardedaling. Sindsdien zijn er daarvoor

1

ah-tk-20202021-1570
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

RTV Noord, 17 november 2020 «Kritiek op waardedalingsregeling: «6.500 huiseigenaren beter
af met ander rekenmodel»» (https://www.rtvnoord.nl/nieuws/762508/Kritiek-opwaardedalingsregeling-6500-huiseigenaren-beter-af-met-ander-rekenmodel).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

80.000 aanvragen gedaan. Het IMG heeft tot op heden 53.000 besluiten
genomen en ruim 270 miljoen euro aan schadevergoeding uitgekeerd.
Het IMG hanteert bij het begroten van de waardedaling de methode van Atlas
voor gemeenten en volgt hiermee de aanbevelingen van de adviescommissie
Hammerstein. Deze commissie is een onafhankelijk, multidisciplinair
adviespanel dat in september 2018 is ingesteld door de Minister van
Economische Zaken en Klimaat. Binnen de methode van Atlas voor gemeenten kan de waardedaling aan de hand van verschillende modelvarianten
vastgesteld worden. De adviescommissie Hammerstein heeft geadviseerd uit
te gaan van de modelvariant met gemiddeld de hoogste uitkomsten. Daar
bovenop wordt het percentage waardedaling in alle gevallen met eenmaal de
standaardfout verhoogd ten gunste van de woningeigenaar. Hierdoor wordt
bijvoorbeeld het gemiddeld percentage waardedaling in Loppersum verhoogd
van 11,2% naar 12,8%. Aanbevelingen, evenals andere aanbevelingen ten
gunste van de bewoners, zijn door het IMG overgenomen en zien erop toe
dat een ruime, rechtvaardige marge wordt gehanteerd.
De heer De Kam en de heer Banken pleiten er in een artikel in RTV-Noord
voor om niet uit te gaan van de modelvariant met gemiddeld de hoogste
uitkomsten, maar voor iedere individuele woning te berekenen welke
modelvariant (bevingen of grondsnelheden) tot de hoogste uitkomsten leidt.
Er is contact geweest tussen het IMG en de heer De Kam, waarna het IMG
zich in het voorstel van de heer De Kam heeft verdiept. Inherent aan de keuze
voor een modelvariant is dat deze tot hogere, maar ook tot lagere, uitkomsten kan leiden. De door het IMG toegepaste methode om waardedaling te
vergoeden, waarbij de modelonzekerheid ten gunste van de woningeigenaren
tot uitdrukking wordt gebracht via het ophogen van de berekeningen met
eenmaal de standaardfout, leidt volgens het IMG slechts in een beperkt aantal
postcodegebieden tot lagere uitkomsten dan het voorstel van de heer De
Kam.
Echter, de modelvariant van het IMG leidt voor het overgrote deel van de
woningeigenaren in het gebied tot hogere schadevergoedingen dan het
voorstel van de heer De Kam. Het IMG stelt dat de logica om het percentage
waardedaling met eenmaal de standaardfout te verhogen in het voorstel van
de heer De Kam immers komt te vervallen. Gelet op deze nadelige gevolgen
voor het overgrote deel van de woningeigenaren heeft het IMG het voorstel
niet overgenomen. Tot slot heeft de commissie Hammerstein de door het
IMG gehanteerde methode (Atlas voor gemeenten) als plausibel beoordeeld.
Het IMG heeft daarmee geen aanleiding om aan te nemen dat in de
postcodegebieden waar de heer De Kam aandacht voor vraagt, sprake is van
onderschatting van de waardedaling.
Vraag 3
Bent u bereid maatwerk te leveren voor de mensen die zwaar benadeeld
worden door dit model? Dus om het voorstel van De Kam en Blanken toe te
passen en voor iedere individuele woning te berekenen welke grondslag
(bevingen of grondsnelheden) voor de eigenaar het gunstigst uitkomt? Wilt u
uw antwoord toelichten?
Antwoord 3
Het is niet aan mij maar aan het IMG om binnen de wettelijke kaders te
bepalen welke werkwijze zij hanteert voor de afhandeling van alle schadevormen, waaronder schade door waardedaling. In dit geval heeft het IMG
gekozen voor de modelvariant die gemiddeld de hoogste uitkomsten geeft. Ik
zou het kwalijk vinden als de regering intervenieert in de onafhankelijke
schadevaststelling. Dit vereist niet alleen dat NAM op afstand staat van de
afhandeling van schade. De schadeafhandeling moet ook onafhankelijk
plaatsvinden van andere betrokken partijen, waaronder ook van de Minister
van Economische Zaken en Klimaat en de betrokken decentrale overheden en
maatschappelijke organisaties. Die zorgvuldig gecreëerde onafhankelijkheid
moet worden bewaakt.
Vraag 4
Wat is uw reactie op de grafiek uit het persbericht van De Kam en Blanken
waaruit blijkt dat het verschil kan oplopen tot 8,38 procent (enkele woningen
in Westeremden)? Wat is uw reactie op dat er voor deze eigenaren (uitgaand

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

van een gemiddelde WOZ-waarde van rond 150.000 euro) er een verschil tot
12.000 euro kan ontstaan?2
Antwoord 4
Zoals toegelicht in vraag 2 is het aan het IMG om haar eigen werkwijze te
bepalen. Zij heeft ervoor gekozen de modelvariant te kiezen die gemiddeld de
hoogste uitkomsten geeft.
Vraag 5
Bent u benieuwd of het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) de
analyse deelt met de onderzoekers die hebben berekend dat er 6.500
eigenaren zijn die beter af zijn als de grondsnelheden als maat genomen
worden? Wilt u dit bespreken met het IMG?
Antwoord 5
Zoals aangegeven in antwoord op vraag 2 heeft het IMG het voorstel van de
heer De Kam reeds bekeken. Het IMG neemt het voorstel niet over vanwege
de nadelige gevolgen voor het overgrote deel van de woningeigenaren in het
aardbevingsgebied. Bovendien heeft het IMG geen aanleiding te twijfelen aan
de plausibiliteit van de uitkomsten van de door het IMG gehanteerde
modelvariant.
Vraag 6
In hoeverre bent u bereid om aan de hand van de argumenten van De Kam
en Blanken tot een heroverweging te komen? Wilt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 6
Ik verwijs u graag naar mijn antwoord op vraag 2, 3 en 5. Zoals toegelicht in
antwoord op vraag 5 heeft het IMG het voorstel van de heer De Kam reeds
bekeken. Aangezien het voorstel gemiddeld tot lagere schadevergoedingen
leidt voor het overgrote deel van de woningeigenaren in het gebied, heeft het
IMG het voorstel van de heer De Kam niet overgenomen. Daarnaast is het
gezien de onafhankelijkheid van het IMG niet aan mij om tot een heroverweging van de werkwijze van het IMG te komen. Bij de behandeling van de
Tijdelijke wet Groningen was het de expliciete wens van alle betrokken
partijen dat het IMG een zbo zou worden, onder anderen met het oog op een
onafhankelijke afhandeling van schade. De manier waarop het IMG de hoogte
van de vergoeding voor waardedaling bepaalt, is bij uitstek een zaak die
binnen hun onafhankelijke rol valt. Ik kan en wil daar niet aan tornen.
Daarnaast heeft de bewoner bij het IMG altijd de mogelijkheid tot het
aantekenen van bezwaar of beroep mocht hij het niet eens zijn met het
besluit van het IMG.

2

Grafiek meegezonden aan het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3