Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)
T.a.v. drs. A. Slob
Postbus 16375
2500 BJ 'S-GRAVENHAGE

Datum

Onderwerp

31 juli 2019

Naleving prestatieovereenkomst NPO 2018

Uw kenmerk

Ons kenmerk

Contactpersoon

Doorkiesnummer

722252/727724

Geachte heer Slob,

1. Op grond van artikel 2.22 van de Mediawet 2008 komt iedere vijf jaar een
prestatieovereenkomst tussen de minister van OCW en de NPO tot stand. Met de
afspraken in de prestatieovereenkomst wordt de uitvoering van de publieke
mediaopdracht en het Concessiebeleidsplan van de NPO, nader geconcretiseerd. Op
grond van artikel 2.58 van de Mediawet 2008 stuurt de NPO jaarlijks een rapportage aan
het Commissariaat over de realisering van de doelstellingen van de
prestatieovereenkomst.
2. Op 9 april 2019 heeft de NPO het Commissariaat de “Terugblik 2018 – uitgebreide
rapportage voor CvdM” (hierna: rapportage) doen toekomen. Hierin rapporteert de NPO
over de realisatie van de afspraken uit de prestatieovereenkomst in het gehele jaar
2018. In bijgaande rapportage doet het Commissariaat verslag van de uitvoering van de
prestatieovereenkomst over 2018.
Aangepaste prestatieafspraken
3. In 2018 zijn diverse prestatieafspraken aangepast. Zo is prestatieafspraak 7 op initiatief
van de NPO aangepast omdat in 2017 al was gebleken dat de afspraak slechts ten dele
was gehaald omdat over radio-aanbod niet was gerapporteerd1.
4. Daarnaast zijn verschillende afspraken, waarvoor vanaf 2018 doelstellingen zouden
worden afgesproken, gewijzigd. Het gaat om de prestatieafspraken 9, 10, 11, 12, 27 en
28. Voor deze afspraken geldt vanaf 2018 alleen nog de verplichting om te rapporteren
wat het publiek vindt. Aan deze afspraken worden dan ook geen specifieke
doelstellingen meer gekoppeld.

1

Deze afspraak zag in 2017 op de verplichting van de NPO om te rapporteren over de mate waarin moeilijk
bereikbare groepen die naar amusementsaanbod kijken of luisteren, in eenzelfde tijdvak ook kijken of luisteren naar
informeel, cultureel of educatief aanbod. De afspraak is in 2018 zodanig aangepast dat het onderdeel luisteren eruit is
gehaald, aangezien de NPO aangaf dat het voor hen technisch onmogelijk is om dit voor radio te meten.

5. Op grond van de afspraken 11 en 12 rapporteert de NPO vanaf 2018 jaarlijks over wat
het publiek vindt van de weerspiegeling van vrouwen en van de weerspiegeling van
mensen met een niet-westerse migratieachtergrond in zowel het televisieaanbod als het
radioaanbod van de NPO. Bij afspraak 11 en 12 zijn de antwoordcategorieën aangepast
ten opzichte van het afgelopen jaar, waarmee wordt afgeweken van de originele
rapportagewijzer voor de huidige periode van de prestatieovereenkomst. Het
Commissariaat was hierover vooraf niet geïnformeerd. Wel heeft het Commissariaat de
rapportagewijzer op deze punten achteraf goedgekeurd.
Rapportagewijzer
6. De rapportage van de NPO is tot stand gekomen aan de hand van een door de NPO
opgestelde en door het Commissariaat geverifieerde en vastgestelde rapportagewijzer.
In deze rapportagewijzer is per prestatieafspraak vastgelegd op welke manier de NPO
jaarlijks zal rapporteren over de naleving van de betrokken afspraak. Daarbij is
overeengekomen op basis van welke bron wordt gerapporteerd, dat zo nodig een
nadere toelichting wordt gegeven op het uitgevoerde onderzoek en dat zo nodig een
nadere definitie/operationalisering wordt gegeven van de prestatie. Tot slot is vastgelegd
waarover concreet moet worden gerapporteerd.
Rol van het Commissariaat
7. Op basis van artikel 6 van het convenant verifieert het Commissariaat ieder jaar de door
de NPO gerapporteerde prestaties. Het Commissariaat toetst steekproefsgewijs of de
door NPO gerapporteerde gegevens volgens de in de rapportagewijzer
overeengekomen methode tot stand zijn gekomen en concludeert vervolgens aan welke
afspraken de NPO wel, ten dele of niet heeft voldaan.
Wijze van beoordelen
8. Het Commissariaat heeft beoordeeld of:
-

de in de rapportage gerapporteerde bronnen overeenkomen met in de
rapportagewijzer aangegeven bronnen;
de gebruikte definities en toelichtingen overeenkomen met de in de
rapportagewijzer genoemde definities en toelichtingen;
de rapportage compleet is, oftewel de in de rapportagewijzer afgesproken
gegevens zijn vermeld, en;
aan welke prestatieafspraken wel, ten dele of niet is voldaan.

9. Aanvullend op deze controle is een aantal afspraken geselecteerd dat op locatie bij de
NPO nader is getoetst. We hebben afspraak 11, 12, 14, 15, 16, 17, 19 en 24 nader
getoetst door middel van het stellen van vragen aan de NPO over het proces achter het
wel of niet behalen van de afspraak. Afspraak 11, 12, 15, 16, 17 en 19 zijn op 25 juni
besproken. De financiële afspraken 14 en 24 zijn op donderdag 27 juni met de NPO
besproken.
10. Op woensdag 16 mei 2018 zijn met medewerkers van de NPO proces en metingen van
de afspraken 6, 7, 8, 11, 12 en 30 beoordeeld. Op donderdag 17 mei 2018 zijn de
financiële afspraken 14, 24 en 25 besproken en zijn aanvullende documenten
beoordeeld.
11. In bijlage 1 treft u een overzicht van alle prestatieafspraken aan. In bijlage 2 wordt met
een korte toelichting per afspraak aangegeven of geheel, gedeeltelijk of niet is gehaald.
Daarnaast is een aanvullende beschrijving gegeven op de door ons bij de NPO nader
getoetste afspraken.

-2-

Bevindingen
12. Op grond van artikel 16 van de prestatieovereenkomst coproduceert de NPO jaarlijks
minimaal twee Telescoopfilms. De NPO heeft afspraak 16 niet gehaald. De NPO heeft in
2018 slechts 1 Telescoopfilm geproduceerd. De NPO geeft hiervoor als reden aan dat er
niet genoeg kwaliteit is aangeleverd om een tweede Telescoopfilm te coproduceren.
Aangezien er veel geld mee is gemoeid om deze films te produceren is heeft de NPO
ervoor gekozen om niet iets te produceren dat niet aan de daarvoor binnen de NPO
gelden kwaliteitscriteria voldoet.
13. Op grond van afspraak 19 benadrukken NPO Radio 2, NPO 3FM, NPO Radio 5 en NPO
FunX het belang van Nederlandse artiesten door een jaarlijkse prijsuitreiking aan
Nederlandse artiesten per zender. Afspraak 19 is wel behaald. Daarbij plaatsen wij
echter wel de kanttekening dat voor Radio 5 in 2018 de Sterren.nl Award is uitgereikt.
Sterren.nl is een subkanaal van NPO Radio2 en deze award werd voorheen dan ook op
NPO Radio 2 uitgereikt. De vraag is dus in hoeverre deze prijs specifiek aan Radio 5 kan
worden toegeschreven. De Nostalgia Oeuvre Award, die eerder op Radio 5 werd
uitgereikt is in 2017 gestopt. NPO Radio 2 heeft in 2018 de Top2000 Award uitgereikt.
Tot slot
14. Op grond van de beoordeling van de rapportage van de NPO en de bevindingen tijdens
de nadere toetsing bij de NPO, stelt het Commissariaat vast dat de rapportage van de
NPO over de naleving van de prestatieafspraken in 2018, met uitzondering van de
afspraak 16, voldoet aan de rapportagewijzer.
15. Hiermee heeft het Commissariaat voldaan aan voor hem uit de prestatieovereenkomst
voortvloeiende verplichting om de rapportage van de NPO over de naleving van de
prestatieovereenkomst te verifiëren.
16. Een afschrift van deze brief verzenden wij ter kennisneming aan de raad van bestuur
van de NPO. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Hoogachtend,
COMMISSARIAAT VOOR DE MEDIA,

J.G.C.M. Buné CBM
commissaris

c.c.: Raad van Bestuur NPO

-3-