Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

29 675

Zee- en kustvisserij

Nr. 142

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN,
LANDBOUW EN INNOVATIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 februari 2012
Met deze brief ga ik in op het verzoek van de vaste commissie voor
Economische Zaken, Landbouw en Innovatie om te reageren op een
artikel in Trouw over het leegvissen van de Zuidelijke Stille Oceaan. Aan
de orde komen: het visstandbeheer en de Nederlandse activiteiten in het
gebied, subsidies voor de Nederlandse trawlervloot en het nieuwe
Europese Visserijbeleid.
Visstandbeheer in de Zuidelijke Stille Oceaan
De Zuidelijke Stille Oceaan was tot 2006 een van de grootste gebieden op
de wereldkaart waar voor de internationale wateren geen Regionale
Visserij Organisatie (RVO) bestond. Er was dus sprake van een ongereguleerde visserij.
In 2006 is het initiatief genomen om voor deze regio volgens het VN
model (United Nations Fish Stock Agreement) een RVO op te zetten. De
Europese Commissie heeft zich vanaf het begin ingezet om deze organisatie zo snel mogelijk van de grond te krijgen. De Commissie heeft daarbij
niet alleen sterk geijverd voor het opzetten van internationaal gecoördineerd onderzoek maar ook voor een goede rapportage van vangsten.
Daartoe is onder meer voor de EU vloot een verplicht waarnemingssysteem ingesteld.
Nederland heeft steeds actief deelgenomen aan de oprichtingsvergaderingen van de SPRFMO (South Pacific Regional Fisheries Management
Organisation) om een goed beheer van de grond te krijgen. Ook heeft
Nederland actief deelgenomen aan de bijeenkomsten van wetenschappers om te komen tot een goede bestandsschatting als basis voor
een adequaat beheer. Onder Nederlandse leiding is een model ontwikkeld
dat alle betrokken wetenschappers hebben geaccepteerd als de basis voor
de bestandsschatting. Er is daardoor geen onderling verschil van mening
tussen de internationale wetenschappers. Het advies van de wetenschappelijke werkgroep is dan ook ondubbelzinnig.

kst-29675-142
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 675, nr. 142

1

In eerste instantie heeft de RVO in oprichting de toegang (op vrijwillige
basis) tot de visserij gereguleerd op basis van aantal en grootte van de
schepen. Deze regel is in 2010 aangescherpt met een vangstquotering. De
EU heeft deze regels meteen vertaald in wetgeving en heeft zich daarmee
dus verplicht tot naleving van de overeengekomen, maar niet bindende
afspraken.
Afgelopen week heeft in Santiago de Chile de jaarlijkse bijeenkomst van
de SPRFMO (in oprichting) plaatsgevonden. Nederland heeft deelgenomen aan deze bijeenkomst en de Europese Commissie, de formele
onderhandelingspartner, gesteund bij haar inzet voor een verdere
beperking van de vangstmogelijkheden, die in 2011 al waren verlaagd tot
60% van het 2010 niveau, verder terug te brengen. Er is overeengekomen
de vangsten in 2012 te beperken tot ongeveer 40% van de 2010 vangsten.
Positief daarbij is dat landen als China; Rusland en Korea nu, in tegenstelling tot vorig jaar, ook mee doen met de afspraken. Negatief is dat
Peru en Ecuador zich niet gebonden voelen voor de visserij in hun 200
mijl zone. De gemaakte afspraken zijn nog niet internationaal bindend
omdat de conventie nog niet in werking is getreden. Dit zal naar
verwachting medio dit jaar (na voldoende ratificatie) plaats gaan vinden.
Het is aan de deelnemers deze afspraken desgewenst te vertalen in
wetgeving. De EU doet dit al enkele jaren.
De EU heeft in de laatste vergadering doortastend ingezet op
duurzaamheid.
De ruim aanwezige NGO’s hebben waardering uitgesproken voor de
insteek van de EU. Het zwakke punt in de gemaakte afspraken is de
opstelling van Peru en Ecuador. Beide landen vinden dat de afspraken
voor «volle zee» niet gelden voor hun eigen 200 mijl zone. Peru is bereid
daar een maximum aan te stellen; Ecuador was afwezig op de vergadering. Chili voert juist een visserijbeheer dat geen onderscheid maakt
tussen nationale en internationale wateren. Verder is het positief dat is
afgesproken dat de vangsten in 2012 niet mee gaan tellen bij de definitieve verdeling van de vangstrechten tussen de betreffende staten.
Horsmakreel in de Zuidelijke Stille Oceaan
Volgens de science working group van de SPRFMO tonen de Pelagische
visbestanden1, waaronder horsmakreel, een grote variatie in omvang.
Periodes van overvloed worden afgewisseld met teruglopende bestanden.
In de Stille Oceaan wordt deze variabiliteit nog versterkt door de
invloeden van El Niño en La Niña. De wetenschappelijke werkgroep heeft
aangegeven dat de daling van het horsmakreel bestand in de jaren ’90 van
de vorige eeuw voornamelijk te wijten was aan overbevissing. De scherpe
daling sinds 2008 is vooral veroorzaakt door natuurlijke oorzaken.
Volgens de science working group is als gevolg van een vooralsnog
onbekende natuurlijke factor er in de jaren 2006–2010 sprake geweest van
een uitzonderlijk slechte aanwas van het bestand. De oorzaak hiervan lag
niet bij het volwassen bestand. Dit was groot genoeg (ca. 700 000 ton) om
voor voldoende nageslacht te zorgen.
De verwachting is dat deze natuurlijke inzinking van tijdelijke aard is en
dat de omvang van het bestand de komende jaren weer zal aantrekken. De
wetenschappelijke werkgroep is van mening dat het bestand zich buiten
de gevarenzone bevindt; de afgesproken vangstbeperkingen komen
volledig tegemoet aan het wetenschappelijk advies.
1
Visbestanden, die zich door de gehele
waterkolom bewegen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 675, nr. 142

2

Nederlandse activiteit in het gebied
In 2006 viste er één schip onder Nederlandse vlag in het betrokken gebied.
In 2007, 2008 en 2009 waren dat er twee. In 2010 en 2011 ging het
opnieuw om één schip. In het topjaar 2009 visten er naast de twee onder
Nederlandse vlag nog 5 schepen die een Nederlandse eigenaar hebben
maar onder de Duitse cq Litouwse vlag varen.
Er zijn twee Nederlandse ondernemingen uit de Pelagic Freezer organisatie actief in de Zuidelijke Stille Oceaan. Een van deze ondernemingen
opereert er sinds 2010 via haar Peruaanse dochteronderneming met een
(van oorsprong Nederlands) schip dat nu onder Peruaanse vlag vaart.
Subsidies voor lange afstandsvloten.
De Europese Unie subsidieert de visserij in de Zuidelijke Stille Oceaan
niet. Wel stelt de EU-middelen beschikbaar voor onderzoek zodat de
vangstmogelijkheden wetenschappelijk goed onderbouwd kunnen
worden. Zij heeft hiervoor de komende twee jaar een bedrag van 300 000
Euro beschikbaar gesteld. Voor brandstof geldt dat de gehele internationale zeevaart, dus ook de visserij, is vrijgesteld van accijnsheffingen.
Dit geldt dus voor alle vloten die daar vissen.
Herziening van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid.
Verschillende maatschappelijk organisaties, waaronder het Wereld Natuur
Fonds hebben de Nederlandse overheid opgeroepen zich in Brussel sterk
te maken voor toepassing van de Europese regels voor beheer van
viswateren overal ter wereld. Dit is volledig in lijn met de inzet van het
kabinet in de discussie over de herziening van het Gemeenschappelijk
Visserijbeleid waarbij het uitgangspunt is dat wat we intern in de EU
afspreken ook extern moet gelden. Daar hoort ook bij de versterking van
de rol van Regionale Visserijbeheer Organisaties in het mondiale
visserijbeheer. Ik verwijs hiervoor naar mijn brief van 30 september 20111
De staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
H. Bleker

1
Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012,
32 201, nr. 20

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 675, nr. 142

3