Ministerie van Financiën

> Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag

De President van de Algemene Rekenkamer
mevrouw drs. S.J. Stuiveling
Postbus 20015
2500 EA Den Haag

Directie Financiële Markten
Korte Voorhout 7
2511 CW Den Haag
Postbus 20201
2500 EE Den Haag
www.rijksoverheid.n1
Inlichtingen
Helene de Man
T 070-3427783
F 070-3427965
h.h.a.man@mInfin.n1

Datum 0 1 JUL 2014
Betreft Brief Algemene Rekenkamer over de Bankenunie

Ons kenmerk
FM/2014/1006 M
Uw brief (Bankenunie)
Bijlage

Geachte mevrouw Stuiveling,
Graag maak ik van de gelegenheid gebruik om een bestuurlijke reactie te geven op
de conceptbrief van de Algemene Rekenkamer aan de Tweede Kamer over de
Europese Bankenunie. Bij deze wil ik graag benadrukken dat ik, net als de
Algemene Rekenkamer, hecht aan structurele, publieke externe controle van alle
uitvoerende instanties binnen de Bankenunie. Hieronder zal ik ingaan op de vier
aanbevelingen die u in dat kader heeft gedaan.
Aanbeveling 1: Sluitend toezicht- en controlesysteem op het SSM op EU-niveau
In uw brief constateert u dat op Europees niveau geen sluitend systeem van
toezicht en controle op het Single Supervisory Mechanism (SSM) tot stand is
gebracht. U beveelt aan dat ik mij binnen Europees verband inspan om de publieke
externe controle op de toezichtstaken van de Europese Centrale Bank (ECB) door
de Europese Rekenkamer (ERK) te borgen. De ERK dient een breed mandaat controle op rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid - te krijgen met
bijbehorende onbeperkte toegang tot alle toezichtdossiers, de mogelijkheid om
informatie uit te wisselen met de nationale rekenkamers en ruime
publicatiemogelijkheden.
Goed georganiseerde, sluitende publieke controle op de toezichtstaken van de ECB
acht ook ik van groot belang. Om die reden heeft Nederland zich tijdens de
onderhandelingen over de SSM-verordening met succes ingezet om ervoor te
zorgen dat een bepaling zou worden opgenomen die het mogelijk maakt dat de
ERK bij het verrichten van een doelmatigheidscontrole van het bestuur bij de ECB,
tevens rekening houdt met de toezichttaken van de ECB.1 Ik ga ervan uit dat de
ERK deze controletaak ten aanzien van de toezichttaken van de ECB voortvarend
zal oppakken.
Tegelijkertijd besef ik dat het huidige mandaat van de ERK en de aan haar
toegekende bevoegdheden2 mogelijk onvoldoende zijn om controle op het
Artikel 20, zeven lid, Verordening (EU) Nr. 1024/2013 VAN DE RAAD van 15 oktober 2013 waárbij aan de
Europese Centrale Bank specifieke taken worden opgedragen betreffende het beleid inzake het prudentieel toezicht
op kredietinstellingen (verordening bankentoezicht).
•
2 Op grond van artikel 285 e.v. VWEU.

Pagina 1 van 4

bankentoezicht door de ECB van een gelijkwaardig niveau te realiseren als dat van
de Algemene Rekenkamer op DNB. Ik zal binnen EU-verband pleiten voor
voldoende bevoegdheden voor de ERK om controle op de toezichtstaken van de
ECB op afdoende wijze te borgen.

Directie Financiële Markten
Ons kenmerk
FM/2014/1006 M

Aanbeveling 2: Ministeriële verantwoordelijkheid na invoering SSM
In de tweede aanbeveling verzoekt u mij om te verduidelijken wat na invoering
van het SSM in Nederland de ministeriële verantwoordelijkheid van de Minister van
Financiën inhoudt voor het toezicht op de grote banken en wat de mogelijkheden
voor publieke externe controle zijn op het (uitvoerend) toezicht door DNB op deze
grote banken. Voorts vraagt u over welke informatie de Algemene Rekenkamer
nog kan beschikken ten aanzien van banken die onder het toezicht van de ECB
gaan vallen.
Na invoering van het SSM is de ECB verantwoordelijk voor het toezicht op
significante banken en voor het doeltreffend en samenhangend functioneren van
het SSM. DNB is verantwoordelijk voor het toezicht op minder significante banken
en voor het verlenen van bijstand aan de ECB bij haar toezicht op significante
banken. De ECB kan in het kader van het toezicht op minder significante banken
instructies geven aan ONS of, indien zij dat nodig acht, het toezicht naar zich toe
trekken. Bovenstaande heeft tot gevolg dat de ministeriële verantwoordelijkheid
wordt beperkt ten aanzien van het toezicht dat onder het SSM wordt uitgeoefend
door, onder verantwoordelijkheid van, of op instructie van de ECB.
Voor wat betreft de informatiepositie van de Algemene Rekenkamer verwijs ik naar
het onlangs in werking getreden wetsvoorstel dat het mogelijk maakt dat
toezichtsvertrouwelijke informatie door de Nederlandsche Bank en de Autoriteit
Financiële Markten aan Algemene Rekenkamer wordt verstrekt. De
geheimhoudingsbepaling in de Wet op het financieel toezicht staat verstrekking
van informatie door DNB aan de Algemene Rekenkamer daardoor niet langer in de
weg.
Voor wat betreft informatie die onder de ECB berust, zijn de regels uit de SSMverordening van toepassing. Daar is geregeld dat de ECB informatie kan
uitwisselen met onder meer nationale autoriteiten en lichamen, in de gevallen
waarin lidstaten voorzien in de mogelijkheid tot openbaarmaking van die
informatie krachtens relevant Unierecht. Onder 'relevant Unierecht valt ook de
richtlijn kapitaalvereisten, waarin in de mogelijkheid is vborziertvan
openbaarmaking van informatie aan nationale rekenkamas. Eerdergenoemd
wetsvoorstel is te beschouwen als implementatie van deze bepaling uit de richtlijn
kapitaalvereisten, waardoor de mogelijkheid ontstaat voor de ECB om informatie
uit te wisselen met de Algemene Rekenkamer.
De verschuiving van toezichttaken naar de ECB zal verynoedeijjk ook consequenties
hebben voor de verdeling van controletaken tussen de .Algemene Rekenkamer en
de ERK en de mogelijkheden voor controle door de Algeniene Rekenkamer op het
toezicht door DNB. Gezien het belang van een sluitende witrolé op het toezicht
e mogelijkheid
door de ECB en DNB, zal ik mij blijven inzetten voor beholitijan di
van de Algemene Rekenkamer om informatie in te zien bij bNB over het door haar
uitgeoefende toezicht binnen de nieuwe context van het SSM, dan wel voor
uitbreiding van de bevoegdheden van de ERK hiertoe.
1
Pagina 2 van 4

Directie Financiële Markten

Aanbeveling 3: Middelen ESM-auditcomité om onderzoekswerkzaamheden te
verrichten
Over directe bankensteun uit het ESM merkt u op dat het in de lijn der
verwachting ligt dat dit onder de controle van het ESM-auditcomité komt te vallen.
In dat kader beveelt u aan dat ik mij er bij de Board of Governors van het
Europees Stabiliteits Mechanisme (ESM) voor inzet dat het ESM-auditcomité de
beschikking krijgt over de benodigde middelen om alle onderzoekswerkzaamheden
te verrichten, mede gericht op het nieuwe ESM-instrument voor directe
herkapitalisatie van banken.

Ons kenmerk
FM/2014/1006 M

Over dit nieuwe ESM-instrument is inmiddels een volledig politiek akkoord bereikt
en het streven is gericht op formele instelling door de Raad van gouverneurs in de
herfst van 2014, nadat de relevante nationale procedures zijn afgerond. De
verwachting van de Algemene Rekenkamer dat dit nieuwe instrument onder de
controle van het ESM-auditcomité zal gaan vallen, is terecht. Het onafhankelijke
ESM-auditcomité heeft op grond van het ESM-verdrag de taak om integraal de
financiën van het ESM te controleren. Eventuele nieuwe ESM-instrumenten vallen
daar automatisch ook onder. Tevens bepaalt het ESM-verdrag dat het ESMauditcomité volledige toegang heeft tot alle ESM-documenten die het nodig heeft
voor de uitvoering van zijn taken. Nederland heeft zich vanaf het begin van het
ESM ingezet voor een sterk, onafhankelijk ESM-auditcomité met voldoende
middelen en bevoegdheden. Ik onderschrijf het belang van adequate middelen
voor dit comité om de opgedragen taken goed te kunnen uitvoeren en ik beschik
niet over enige signalen dat zich op dit gebied knelpunten zouden kunnen gaan
voordoen in geval van toevoeging van het instrument voor directe herkapitalisatie
aan de reeds bestaande ESM-instrumenten.
Aanbeveling 4: Onderzoeksmogelijkheden ERK bij de Europese Resolutieautoriteit
In de laatste aanbeveling wordt verzocht om duidelijkheid over de beoogde
onderzoeksmogelijkheden van de ERK bij de op te richten Europese
Resolutieautoriteit, alsmede over de afspraak dat de ERK iedere 12 maanden een
rapport zal publiceren over de doeltreffendheid en doelmatigheid van de Europese
Resolutieautoriteit.
De artikelen 60, 61, 63 en 81bis Van de SRM-verordening3 bevatten alle
bevoegdheden van de ERK in het kader van het Single Resolution Mechanism
(SRM). De ERK stelt op grond van artikel 81bis van de verordening elk jaar een
speciaal verslag op betreffende het gebruik van het Europese afwikkelfonds en een
verslag over haar bevindingen ten aanzien van de jaarrekeningen van de
afwikkelingsraad (artikel 81bis, vierde lid, van de SRM-verordening).
Daarnaast beschikt de ERK op grond van de artikelen 60, 61 en 63 van de
verordening over de volgende, aanvullende bevoegdheden in het kader van haar
onderzoek:

3 De SRM-verordening is nog niet gepubliceerd. Deze link leidt naar de door het Europees Parlement aangenomen

tekst van de SRM-verordening en is de meest recente openbare tekst:
http://www.europarleuropa.eu/sides/oetDoc.do?pubRef=4/EPUTEXT+TA+P7-TA-20140341+0+00C+XML+VO/ffik.

Pagina 3 van 4

- de ERK is bevoegd, commentaar te geven op de voorlopige rekeningen en op het
verslag over het begrotings- en financieel beheer van de afwikkelingsraad (artikel
60, tweede lid, van de SRM-verordening);
- de [RK adviseert de afwikkelingsraad in het kader van de vaststelling van de
interne financiële bepalingen (artikel 61 van de SRM-verordening); en
- de [RK heeft in het kader van de fraudebestrijdingsmaatregelen de bevoegdheid
om bij alle begunstigden, contractanten en subcontractanten die van de
afwikkelingsraad middelen hebben ontvangen, controles op stukken en controles
ter plaatse te verrichten (artikel 63, tweede lid, van de SRM-verordening). Deze
bevoegdheden zijn een aanvulling op de bevoegdheden die de [RK al heeft op
grond van het Werkingsverdrag van de Europese Unie.

Directie Financiële Markten

Ons kenmerk
FM/2014/1006 el

Hoogachtend,
de minister van Financiën,

Pagina 4 van 4