Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 182

Wijziging van de Pensioenwet en enige andere
wetten in verband met versterking van het
bestuur bij pensioenfondsen en enige andere
wijzigingen (Wet versterking bestuur
pensioenfondsen)

Nr. 13

NADER VERSLAG
Vastgesteld 15 februari 2013
De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid, belast met
het voorbereidend onderzoek van bovenstaand wetsvoorstel, heeft naar
aanleiding van de nota naar aanleiding van het verslag van 26 juni 2012
en de ontvangen nota’s van wijzing van 27 december 2012 besloten tot
het uitbrengen van een nader verslag over het wetsvoorstel.
Onder het voorbehoud dat de regering de vragen en opmerkingen in dit
verslag afdoende zal beantwoorden, acht de commissie hiermee de
openbare behandeling van het voorstel van wet voldoende voorbereid.
Inhoudsopgave:
I.

ALGEMEEN

1

1.
2.
3.

Eerste nota van wijziging
Tweede nota van wijziging
Overig

2
3
7

II ARTIKELSGEWIJS

9

4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.

9
9
9
10
10
10
10
10
10

Wijzigingen ten aanzien van artikel 101 van de Pensioenwet
Wijzigingen ten aanzien van artikel 102 van de Pensioenwet
Wijzigingen ten aanzien van artikel 104 van de Pensioenwet
Wijzigingen ten aanzien van artikel 105 van de Pensioenwet
Wijzigingen ten aanzien van artikel 106 van de Pensioenwet
Wijzigingen ten aanzien van artikel 115a van de Pensioenwet
Wijzigingen ten aanzien van artikel 115e van de Pensioenwet
Wijzigingen ten aanzien van artikel 115h van de Pensioenwet
Wijzigingen ten aanzien van artikel 220a van de Pensioenwet

I. ALGEMEEN
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van de Wet versterking bestuur pensioenfondsen. Aangezien het
beleggingsbeleid van de pensioenfondsen steeds belangrijker wordt en

kst-33182-13
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 182, nr. 13

1

aangezien uit onderzoek blijkt dat de meeste pensioenfondsen structureel
te weinig aandacht hebben voor risicobeleid en de uitvoering van
beleggingsbeleid, hechten de leden van de VVD-fractie aan een deskundig
pensioenfondsbestuur. Het is in de visie van deze leden van groot belang
dat er zorgvuldig wordt omgegaan met de oudedagsvoorziening van
werknemers. Deze leden zijn van mening dat het onderhavige
wetsvoorstel bijdraagt aan de versterking van de deskundigheid van de
pensioenfondsbesturen en zorgt voor een verbetering van de vertegenwoordiging van de risicodragers. Daarnaast zijn de leden van de
VVD-fractie verheugd om te constateren dat er onduidelijkheden
betreffende de taken en verantwoordelijkheden van diverse organen
worden gestroomlijnd in het onderhavige wetsvoorstel. Zij hebben nog
wel enkele vragen over de eerste en tweede nota van wijziging.
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van de nota’s van
wijziging op het onderhavige wetsvoorstel. Deze leden zijn van mening
dat de wijzigingsvoorstellen een forse verbetering zijn ten opzichte van
het oorspronkelijke wetsvoorstel. Zij hebben nog enige aanvullende
vragen.
De leden van de SP-fractie hebben kennis genomen van de nota’s van
wijzigingen en hebben een aantal vragen.
De leden van de CDA-fractie hebben kennis genomen van de beantwoording door de nota naar aanleiding van het verslag en de nota’s van
wijziging, waaronder de voorgestelde aanpassingen. Deze leden zijn in
beginsel positief over de voorgestelde aanpassingen. Zij willen hierover
wel enkele vragen stellen.
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van het onderhavige
wetsvoorstel en de eerste en tweede nota van wijziging. Zij hebben naar
aanleiding hiervan verschillende vragen.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennis
genomen van de nota naar aanleiding van het verslag en de nota’s van
wijziging. Deze leden bedanken de regering voor de beantwoording van
de gestelde vragen. Ook onderschrijven deze leden de voorgestelde
wijzigingen zoals het opnemen van het one tier boardmodel en het laten
vervallen van de afwijkende zetelverdeling voor de werkgever in het
paritaire bestuur bij premiemaximalisatie. Met dit doel hadden deze leden
immers eerder al een tweetal amendementen ingediend. Graag willen de
leden van de ChristenUnie-fractie nog enkele vervolgvragen stellen.
De leden van de 50PLUS-fractie kunnen zich vinden in de uitgangspunten
die zijn gekozen voor de herziening van de wettelijke regels voor de
governance en medezeggenschap, waaronder een adequate vertegenwoordiging van alle risicodragers. Zij hebben nog enkele vragen en
opmerkingen.
1. Eerste nota van wijziging
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering kan toelichten waarom
er is gekozen voor vijf bestuursmodellen. In hoeverre wordt het nu
transparanter en makkelijker om te begrijpen hoe de governance van
pensioenfondsen is geregeld?
Ook willen de leden van de VVD-fractie weten wie nu bepaalt hoe de
governance eruit moet komen te zien. Moet dit middels een wijziging van
de statuten? Hoe gaat dit in zijn werk? In hoeverre ligt het in de lijn der
verwachting dat een paritair bestuur opeens gaat kiezen voor een
onafhankelijk model? In hoeverre bestaat de kans dat er weinig verandert,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 182, nr. 13

2

omdat de bestaande structuren (lees: het huidige bestuursmodel) dit
belemmert?
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering kan toelichten waarom
bij het onafhankelijke model niet ervoor is gekozen om de raad van
toezicht vorm te geven door middel van belanghebbenden. Deze leden
vragen de regering om een overzicht te geven van de taken en bevoegdheden van de uitvoerende en de niet-uitvoerende bestuurders in het
zogenaamde one tier model. Is het de bedoeling om deze taken en
bevoegdheden (door middel van een uitputtende lijst) nog nader wettelijk
te regelen of bestaat hierin vrijheid, bijvoorbeeld door ruimte te laten in
de statuten?
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering voornemens is om een
Algemene Maatregel van Bestuur over nadere regels bij de samenstelling
van een omgekeerd gemengd bestuur en over de taakverdeling en de
organisatie van dit bestuur, of van de onafhankelijke voorzitter aan de
Kamer voor te leggen. Welke zaken is de regering verder nog van plan
middels nadere regelgeving vorm te geven?
De leden van de PvdA-fractie steunen het voorstel ter beperking van het
aantal bestuurs- en toezichtsfuncties voor de pensioensector. Bestuurders
en leden van de raad van toezicht moeten voldoende tijd beschikbaar
hebben om hun functie naar behoren uit te oefenen. Is het onder de
nieuwe regeling mogelijk dat iemand een combinatie van bestuurs- en
toezichtsfuncties in de pensioensector heeft, die niet hoger is dan één
voltijd equivalent, maar hiernaast bestuurs- en toezichtsfuncties bekleedt
in andere sectoren, zodat er alsnog sprake is van te weinig tijd per
functie? Zo ja, op welke manier is de regering van plan dit te ondervangen?
2. Tweede nota van wijziging
Kan de regering aan de leden van de VVD-fractie toelichten in hoeverre de
regering voornemens is om het aantal bestuursfuncties (of lid van de raad
van toezicht) dat iemand in pensioenfondsorganen heeft te maximeren?
Of moeten deze leden de tweede nota van wijziging zo begrijpen dat de
nota van wijziging enkel is gericht op het maximeren van het aantal
functies op één fte? Betreft het in dat geval enkel functies in de raad van
toezicht en in het bestuur? Waarom wordt het belanghebbendenorgaan
hierbij niet gerekend? Ook willen de leden van de VVD-fractie graag weten
hoe «grote» en «kleine» fondsen worden gedefinieerd.
De leden van de PvdA-fractie constateren dat de regering vanuit
praktische overwegingen, namelijk het op korte termijn onvoldoende
beschikbaar zijn van onafhankelijke deskundigen, een tijdelijk onderscheid
maakt tussen ondernemingspensioenfondsen (OPF’en) en bedrijfstakpensioenfondsen (BPF’en) als het gaat om het intern toezicht. Deze leden
hebben voorgesteld te kijken naar het aantal deelnemers of het vermogen
van een fonds. Ook de Sociaal Economische Raad (SER) is van mening dat
de keuzemogelijkheid tussen een raad van toezicht en een visitatiecommissie zou moeten afhangen van de omvang van het fonds. Kan het
tijdelijke onderscheid in verband met te weinig beschikbare deskundigen
niet plaatsvinden op basis van de omvang van de fondsen?
Deze leden zijn van mening dat de werkgever een onontbeerlijke partij is
bij het opbouwen en beheren van het pensioen. Pensioen is een arbeidsvoorwaarde en zodoende hoort de werkgever een stevige rol te spelen in
een pensioenfondsbestuur. De leden van de PvdA-fractie zijn dan ook van
mening dat de werkgever in alle geledingen vertegenwoordigd moet zijn,
ook in de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad. Deze leden vragen
de regering naar een reactie hierop.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 182, nr. 13

3

De leden van de PvdA-fractie constateren dat de SER het op prijs stelt om
betrokken te worden bij de uitwerking van de Algemene Maatregel van
Bestuur met de nadere regels over de samenstelling van een omgekeerd
gemengd bestuur en over de taakverdeling en organisatie in dit bestuur.
Deze leden hechten veel waarde aan de bijdrage van de SER op dit
dossier en vragen de regering om in overleg met de SER de Algemene
Maatregel van Bestuur op te stellen. Wat is de reactie van de regering op
de stellingname van de SER dat de Raad niets ziet in deelname aan de
auditcommissie door een extern bestuurslid?
De leden van de PvdA-fractie delen de mening van de SER en de
Pensioenfederatie dat het toezicht op evenwichtige belangenafweging
zich moet beperken tot of er een evenwichtige belangenafweging is
geweest en zich niet bezig houdt met de vraag op welke wijze dat is
gebeurd. Is de regering bereid de toezichthoudende taak op dit punt
explicieter te beschrijven?
Deze leden stellen vast dat de SER heeft geadviseerd om statutenwijziging
goed te borgen. Wat is de reactie van de regering op het voorstel van de
SER om het bestuur te verplichten een voorstel tot statutenwijziging
schriftelijk ter advisering voor te leggen aan de raad van toezicht,
respectievelijk de niet-uitvoerende bestuurders in het one tier model en
dat ook de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad tot taak krijgt te
adviseren over elk voorgenomen besluit van het pensioenfonds tot
wijziging van de statuten?
De leden van de PvdA-fractie constateren dat de SER van mening is dat de
keuze voor het bestuursmodel en de zetelverdeling in het pensioenfondsbestuur (daar waar in onderling overleg kan worden afgeweken van de
wettelijke verdeling) bij uitstek door CAO-partijen moet worden gemaakt,
en niet door het bestuur. De Stichting van de Arbeid (STAR) heeft
vervolgens een overlegverplichting («op overeenstemming gericht
overleg») voorgesteld tussen het bestuur van een pensioenfonds en
sociale partners. Wat vindt de regering van dit voorstel?
De leden van de SP-fractie vragen naar de visie van de regering op de rol
en zeggenschap van een werkgever zonder financieel risico. Deze leden
vragen waarom premiemaximalisatie in de ogen van de regering niet
meer moet leiden tot een afwijkende zetelverdeling.
De leden van de SP-fractie vragen waarom de (nieuwe) regering niet
ervoor heeft gekozen om bij nota van wijziging aan de meeste wensen en
bezwaren tegemoet te komen door te kiezen voor een verdeling in de
besturen waarbij werkgevers, werknemers en gepensioneerden ieder een
derde van de zetels bezetten.
Ten aanzien van de optie van de one tier board constateren de leden van
de CDA-fractie dat deze optie is toegevoegd als volwaardig alternatief. Het
wordt mogelijk om zowel het paritair bestuursmodel als het onafhankelijk
bestuursmodel, in de vorm van een one tier board te organiseren. Deze
leden stellen vast dat bovendien, zoals ook gewenst door de pensioenwereld, een variant wordt voorgesteld, waarbij externe beroepsbestuurders de rol vervullen van uitvoerende bestuurders. De leden van de
CDA-fractie vragen hoe de positie van belanghebbenden in deze nieuwe
constructie is geborgd.
De leden van de CDA-fractie stellen vast dat de regering heeft gekozen
voor de stichting als uitvoeringsvorm. Kan de regering nader toelichten
wat de mogelijkheden zijn om de rechtsvorm vrij te laten? Waarom heeft
de regering voor de huidige constructie gekozen?
De leden van de CDA-fractie constateren dat de werkgevers nog geen rol
hebben in het verantwoordingsorgaan. Kan de regering op een rij zetten
wat daarbij de overwegingen zijn geweest en nader toelichten of dit
wellicht anders kan worden geregeld? Deze leden vragen in het bijzonder
aandacht voor de rol bij ondernemingspensioenfondsen. Kan de regering

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 182, nr. 13

4

ingaan om de vraag wie in welke bestuursmodellen over het pensioencontract gaat en de keuze voor een reëel/nominaal contract mag maken en
mag tegenhouden?
De leden van de D66-fractie constateren dat het onderhavige wetsvoorstel
een veelvoud aan bestuursmodellen mogelijk maakt. Deze leden
constateren voorts dat de sleutel met betrekking tot de keuze voor een
bestuursmodel in de handen van het bestuur ligt. Heeft de regering opties
overwogen om ook de deelnemers en pensioengerechtigden uit het fonds
invloed te laten uitoefenen?
De leden van de D66-fractie vragen of het waar is dat er in de praktijk
soms uitvoerende bestuurders worden benoemd, die worden bezoldigd
door het bestuur, en die vervolgens geen stemrecht hebben in de
bestuursvergadering. Deze leden vragen voorts of de regering dit
wenselijk vindt. Zij vragen de regering om nader in te gaan op de
beloning van bestuurders. Heeft de regering inzicht in de hoogte hiervan?
Hoe hoog zijn de vacatiegelden, die worden betaald? Wat is dat
omgerekend per uur?
De leden van de D66-fractie constateren dat in het onderhavige
wetsvoorstel met betrekking tot bestuurders, die geen directe vertegenwoordigers van de belanghebbenden zijn, weinig of geen aandacht wordt
besteed aan de benoemings- en ontslagprocedures, alsmede aan de
daaraan ten grondslag liggende medezeggenschapsverhoudingen. Zij
wijzen daarbij op de de artikelen 100, lid 6; 101, lid 1, en 101 a, lid 2, 3 en
7, van de Pensioenwet. Hetzelfde geldt in de visie van deze leden voor de
leden van de raad van toezicht of de visitatiecommissie (artikel 104, lid 1,
van de Pensioenwet). Deze leden constateren voorts dat de regering in de
nota naar aanleiding van verslag stelt dat dit bewust is gedaan en wijzen
op een nader uit te werken code voor goed pensioenfondsbestuur. Deze
leden hebben grote vraagtekens bij het niet wettelijk vastleggen van deze
belangrijke randvoorwaarden. Kan de regering toelichten hoe ver de
uitwerking van de code voor goed pensioenfondsbestuur is gevorderd?
De leden van de D66-fractie constateren dat de regering de mogelijkheid
van een gemengd bestuur aan het wetsvoorstel heeft toegevoegd. Dit
gemengde bestuur bestaat uit uitvoerende bestuurders en uit
niet-uitvoerende bestuurders. Tevens constateren deze leden dat er drie
vormen van gemengd bestuur bestaan: paritair gemengd, onafhankelijk
gemengd en omgekeerd gemengd. Kan de regering ingaan op de wijze
waarop de bestuursleden – zowel uitvoerend als niet-uitvoerend – in de
drie modellen benoemd en gekozen worden? Door wie en wanneer wordt
besloten wie er in het bestuur plaatsnemen? Hebben deelnemers en
pensioengerechtigden, die niet lid zijn van een vereniging, ook recht op
inspraak?
Deze leden constateren dat de regering in de nota naar aanleiding van
verslag schrijft dat extra wettelijke waarborgen noodzakelijk zijn indien er
toch wordt gekozen voor het one-tier model. De regering noemde een
onafhankelijke voorzitter als één van die noodzakelijk geachte
waarborgen. Is het waar dat er bij alle drie de gemengde bestuursmodellen te allen tijden sprake is van een onafhankelijke bestuursvoorzitter?
De leden van de D66-fractie zijn van mening dat een onafhankelijke
bestuursvoorzitter ook kan bijdragen aan de onafhankelijkheid bij andere
bestuursvormen en specifiek een paritair bestuur. Waarom heeft de
regering niet ook bij andere bestuursmodellen gekozen voor een
onafhankelijke voorzitter?
De leden van de D66-fractie vragen of het waar is dat de nota’s van
wijziging niet aan derden zijn voorgelegd voor advies. Deze leden achten
advies van derden van groot belang, zeker omdat het one-tier bestuursmodel een fundamentele wijziging is waaraan vele haken en ogen zitten.
Deze leden vragen de regering daarom om in ieder geval De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) om advies

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 182, nr. 13

5

te vragen. Kan de regering deze adviezen, inclusief de reacties, doen
toekomen aan de Kamer?
De leden van de D66-fractie constateren dat een bestuur kan besluiten om
alleen afgevaardigden van een vereniging toe te laten tot de deelnemersen pensioengerechtigdenraad. In dat kader maken zij zich zorgen over de
vertegenwoordiging van deelnemers of pensioengerechtigden die geen
lid zijn van een vereniging. Heeft de regering inzicht in het aantal
pensioenfondsen, waarbij alleen afgevaardigden van verenigingen tot de
deelnemers- en pensioengerechtigdenraad worden toegelaten?
Deze leden constateren dat geen toestemming is vereist van het belanghebbendenorgaan voor essentiële besluiten met betrekking tot het
voortbestaan van een pensioenfonds. Daarbij kan worden gedacht aan
onderwerpen als overdracht van verplichtingen, liquidatie, samenvoeging
met andere fondsen en omzetting in een andere rechtsvorm. Waarom
heeft de regering in die gevallen slechts gekozen voor een adviesrecht, en
niet voor een toestemmingsrecht?
De leden van de D66-fractie vragen de regering om nader in te gaan op de
samenstelling van het belanghebbendenorgaan bij het onafhankelijke
bestuursmodel. Kan het zo zijn dat het bestuur besluit dat alleen afgevaardigden van verenigingen in het belanghebbendenorgaan mogen
plaatsnemen? Deze leden stellen vast dat er geen beroepsrecht geldt voor
een minderheid in het belanghebbendenorgaan. In de huidige situatie
bestaat er wel een beroepsrecht voor de minderheid in de deelnemersraad. Kan de regering – mede vanuit dat oogpunt – beargumenteren
waarom er geen beroepsrecht geldt voor een minderheid in het belanghebbendenorgaan?
De leden van de ChristenUnie-fractie constateren dat de regering stelt dat
omdat de werkgever niet in de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad
is vertegenwoordigd, deelnemers een sterkere positie krijgen in de
medezeggenschap. Deze leden vragen om een toelichting waarom
deelnemers hierdoor een sterkere positie in de medezeggenschap zouden
krijgen, aangezien er in de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad
geen sprake meer is van een medezeggenschapstaak. Waarom kiest de
regering niet voor het handhaven van de huidige positie van de
werkgever zodat de werkgever betrokken wordt in de verantwoordingsfunctie van de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad?
Deze leden stellen vast dat de regering in reactie op het advies van de
SER, toelicht de ontwikkelingen met betrekking tot de code pensioenfondsen af te wachten en dat de activiteiten van een monitoringcommissie alleen aanvullend op de activiteiten van DNB kunnen zijn. Op basis
van welke criteria beoordeelt de regering de ontwikkelingen met
betrekking tot de code pensioenfondsen om te besluiten of aanvullende
monitoring wenselijk is? Ook vragen deze leden welke aanvullende
monitoringtaken volgens de regering in aanmerking zouden kunnen
komen voor een aparte monitoringcommissie naast de taken van DNB.
De leden van de 50PLUS-fractie wijzen erop dat de koepel van ouderenorganisaties CSO en andere organisaties bij diverse gelegenheden
commentaar hebben geleverd gedurende het wetgevingstraject. Samengevat moeten volgens de leden van de 50PLUS-fractie nog steeds een
aantal kritische kanttekeningen bij het wetsvoorstel in zijn huidige vorm
worden geplaatst, waar het de plaats en vertegenwoordiging van
pensioengerechtigden in het bestuur van pensioenfondsen betreft. Deze
leden zijn van mening dat er alleen sprake is van een adequate vertegenwoordiging wanneer alle risicodragers naar evenredigheid vertegenwoordigd zijn in het pensioenfondsbestuur. Bij de samenstelling van het
bestuur moet rekening worden gehouden met de verschuiving van de
risico’s naar werknemers en pensioengerechtigden. De leden van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 182, nr. 13

6

50PLUS-fractie zijn van mening dat geen maximering van het aantal zetels
voor pensioengerechtigden in het
bestuur moet plaatsvinden. De zetelverdeling moet plaatsvinden op basis
van de onderlinge getalsverhoudingen met de mogelijkheid van deze
verdeling af te wijken indien betrokken partijen akkoord gaan (conform de
initiatiefwet Koşer Kaya / Blok).
Deze leden wijzen erop dat in het onderhavige wetsvoorstel het recht op
bestuursparticipatie voor de pensioengerechtigden uit de initiatiefwet
Koşer Kaya/Blok eenzijdig wordt beknot door maximering van hun
zeteltal. De nota van wijziging brengt hierin geen verandering.
Maximering van het zeteltal voor de pensioengerechtigden betekent in de
visie van de leden van de 50PLUS-fractie een ongelijke behandeling van
hen ten opzichte van de werknemers en dat is in strijd met de rechtsgrond
van de initiatiefwet Koşer Kaya/Blok. Op dit punt zal naar de mening van
de leden van de 50PLUS-fractie alsnog door een nieuwe nota van
wijziging deze maximering ongedaan gemaakt moeten worden.
De leden van de 50PLUS-fractie stellen vast dat in het onderhavige
wetsvoorstel bij paritair bestuurde pensioenfondsen de deelnemersraad
wordt omgevormd tot een deelnemers- en pensioengerechtigdenraad.
Daarbij vervallen de huidige adviesbevoegdheden van de deelnemersraad. Dit geldt ook voor het huidige beroepsrecht voor de deelnemersraad en voor het beroepsrecht voor een minderheid van de deelnemersraad uit de initiatiefwet Koşer Kaya/Blok. De nota van wijziging
brengt hierin geen verandering. Het is in de visie van deze leden evenwel
van belang dat de nieuwe raad ook adviesbevoegdheden en soortgelijke
beroepsrechten toegekend worden als de huidige deelnemersraden op
grond van de initiatiefwet Koşer Kaya/Blok. Deze leden vinden wijziging
op dit punt van het wetsvoorstel gewenst.
In de visie van deze leden wordt het recht op bestuursparticipatie voor de
pensioengerechtigden uit de initiatiefwet Koşer Kaya/Blok door
maximering van hun zeteltal eenzijdig beknot en wordt het beroepsrecht
voor de deelnemersraad en voor een minderheid van de deelnemersraad
uit de initiatiefwet Koşer Kaya/Blok niet toegekend aan de opvolger van de
deelnemersraad in de nieuwe bestuursstructuur, de deelnemers- en
pensioengerechtigdenraad.
De genoemde afwijkingen zijn naar de mening van de leden van de
50PLUS-fractie ongewenst, omdat het initiatiefwetsvoorstel in zijn huidige
vorm tot stand is gekomen op grond van goede argumentatie en door
zorgvuldige besluitvorming in de beide Kamers der Staten-Generaal. Door
een nota van wijziging zullen deze tekortkomingen van het wetsvoorstel
volgens deze leden alsnog weggenomen moeten worden. Dat zal dan in
overeenstemming zijn met de toezeggingen, die door de regering zijn
gedaan tijdens de behandeling van de initiatiefwet Koşer Kaya/Blok op
31 januari 2012 in de Eerste Kamer. De leden van de 50PLUS-fractie zijn
van mening dat deze belangrijke kwesties nog opgelost moeten worden,
dan wel gewijzigd moeten worden in het wetsvoorstel, voordat hieraan
steun kan worden verleend. Deze leden vragen de regering een beargumenteerde reactie te geven op alle bovengenoemde punten en toe te
lichten in hoeverre de regering deze punten gaat overnemen en voor
zover wijzigingen of suggesties niet worden overgenomen toe te lichten
waarom deze niet worden overgenomen.
3. Overig
Kan de regering aan de leden van de VVD-fractie een overzicht geven van
de wijzigingen ten opzichte van het oorspronkelijke wetsvoorstel naar
aanleiding van de initiatiefwet Koşer Kaya/Blok? Welke onderdelen van
het initiatiefwetsvoorstel Koşer Kaya/Blok zijn niet overgenomen en wat is
daarbij de argumentatie?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 182, nr. 13

7

De leden van de PvdA-fractie wijzen erop dat als het onderhavige
wetsvoorstel wordt aangenomen, de bepalingen uit het onderhavige
wetsvoorstel geldend recht zullen worden en niet de bepalingen uit het
initiatiefwetsvoorstel van de leden Koşer Kaya/Blok. Betekent dit dat de
inwerkingtreding van het gehele initiatiefwetsvoorstel dan geen doorgang
vindt, of slechts de inwerkingtreding van de artikelen, die worden
aangepast via het onderhavige wetsvoorstel?
De leden van de PvdA-fractie wijzen erop dat onderdeel van de Wet
versterking bestuur en toezicht de versterking is van de positie van
vrouwen aan de top. In deze wet staat dat tenminste 30% van de zetels
van het bestuur en van de raad van commissarissen dient te worden
bekleed door een man en tenminste 30% door een vrouw, voor zover deze
over natuurlijke personen worden verdeeld. Is de regering voornemens dit
onderdeel van de Wet bestuur en toezicht op een bepaalde manier op de
pensioensector van toepassing te verklaren?
De leden van de SP-fractie vragen op welke wijze de regering voornemens
is om te gaan met het aangenomen wetsvoorstel van de leden Koşer Kaya
en Blok.
De leden van de SP-fractie vragen of het uitstel van de wijzigingen in
onder andere de Pensioenwet wat de regering betreft tot gevolg moet
hebben dat het onderhavige wetsvoorstel ook later in behandeling moet
worden genomen. Deze leden vragen waarom de regering niet eerst
wenst af te wachten op welke wijze het nieuwe pensioencontract vorm
krijgt. Zij vragen voorts of de regering uitsluit dat de wijzigingen in de
Pensioenwet ook wijzigingen in de bestuursstructuur noodzakelijk maken.
Zoals de leden van de CDA-fractie in de eerste inbreng voor het verslag
naar voren hebben gebracht, maken zij zich zorgen over mogelijke
negatieve bijeffecten van de verdergaande professionalisering. Zij denken
dat dit op zich positief is, maar dat ook moet worden gewaakt voor de
risico’s. Ook in andere delen van de financiële sector is door de jaren heen
sprake geweest van verdergaande professionalisering, die in de bancaire
sector onder meer tot de ongewenste ontwikkeling van bovenmatige
salarissen heeft geleid. Graag ontvangen deze leden hierover een andere
toelichting van de regering. Hoe worden deze risico’s gemitigeerd?
De leden van de CDA-fractie wijzen de regering op de samenhang met het
initiatiefwetsvoorstel Koşer Kaya/Blok. Dit initiatiefwetsvoorstel treedt in
werking op 1 juli 2013, tenzij overeenstemming wordt bereikt over het
onderhavige wetsvoorstel. Waarom heeft de regering hiertoe besloten?
Waarom heeft de regering niet besloten eerst de behandeling van het
onderhavige wetsvoorstel af te wachten, alvorens de initiatiefwet Koşer
Kaya/Blok in werking te laten treden? Kan de regering de verhouding
tussen beide wetsvoorstellen nader toelichten? Wat zijn de gevolgen van
een eventuele samenloop van beide wetsvoorstellen?
De leden van de D66-fractie spreken hun teleurstelling uit dat de initiatiefwet Koşer Kaya/Blok een half jaar later inwerking treedt dan is
afgesproken. Deze leden vragen de regering om te bevestigen dat de
inwerkingtreding van deze wet per 1 juli 2013 nu wel definitief is. Deze
leden constateren dat het onderhavige wetsvoorstel fundamenteel afwijkt
van de aangenomen initiatiefwet Koşer Kaya/Blok op het punt van de
maximering van het aantal pensioengerechtigden in het bestuur op 25%.
Waarom heeft de regering voor deze afwijking gekozen?
De leden van de D66-fractie stellen vast dat de regering heeft gekozen
voor uitstel van de inwerkingtreding voor bepalingen, die zien op de
organen van het pensioenfonds. Kan de regering op dit punt ingaan op de
samenhang met de initiatiefwet van de leden Koşer Kaya en Blok?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 182, nr. 13

8

De leden van de 50PLUS-fractie zijn van oordeel dat de initiatiefwet Koşer
Kaya / Blok volledig zijn weerslag moet vinden in het onderhavige
wetsvoorstel. Zij zijn van mening dat dit nog niet in voldoende mate het
geval is. Deze leden pleiten ervoor om de initiatiefwet Koşer Kaya/Blok
alsnog met terugwerkende kracht inwerking te laten treden op 1 januari
2013 en vragen een reactie van de regering op dit punt en op de argumentatie in het door de heren Broekhuijsen, Brouwer en Nypels uitgebrachte
analyserapport van januari 2013. Deze leden vinden verschuiving van de
invoeringsdatum van 1 januari 2013 naar 1 juli niet acceptabel. Dit komt
neer op het niet nakomen van een bindend gemaakte afspraak. Deze leden
achten dit strijdig met de beginselen van behoorlijk bestuur.
II. ARTIKELSGEWIJS
4. Wijzigingen ten aanzien van artikel 101 van de Pensioenwet
De leden van de D66-fractie vragen of het waar is dat artikel 101 van de
Pensioenwet de bestuurders niet beperkt tot natuurlijk personen. Kan het
zo zijn dat ook een adviesbureau plaatsneemt in het bestuur? Zo ja,
waarom heeft de regering hiervoor gekozen?
5. Wijzigingen ten aanzien van artikel 102 van de Pensioenwet
De leden van de VVD-fractie stellen vast dat in artikel 102, vierde lid,
onderdeel b, van de Pensioenwet is bepaald dat de benoeming van
pensioengerechtigden in het bestuur op voordracht van de vertegenwoordigers van pensioengerechtigden in de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad kan plaatsvinden. Aan deze bepaling wordt een zinsnede
toegevoegd waardoor deze mogelijkheid wordt beperkt tot de situatie dat
de vertegenwoordigers van pensioengerechtigden in de deelnemers- en
pensioengerechtigdenraad zijn gekozen. De leden van de VVD-fractie
vernemen graag van de regering wat er gebeurt als vertegenwoordigers
van pensioengerechtigden niet in de deelnemers- en pensioengerechtigde
raad zijn gekozen. Zijn er in dat geval vrije verkiezingen voor kandidaten
van pensioenfondsbesturen (zoals gepensioneerden)? Is de regering van
mening dat wat voor kandidaten van de pensioengerechtigden geldt, ook
zou moeten gelden voor de vertegenwoordigers van de deelnemers, dat
wil zeggen de vertegenwoordigers van de werknemers? Heeft de regering
überhaupt overwogen om volledig vrije verkiezingen mogelijk te maken?
De leden van de PvdA-fractie stellen vast dat aan artikel 102, eerste lid,
van de Pensioenwet een zin wordt toegevoegd op grond waarvan van de
verdeling tussen werknemers en pensioengerechtigden kan worden
afgeweken indien de betrokken partijen hiermee akkoord zijn. Kan de
regering bevestigen dat een dergelijke afwijking alleen mogelijk is als de
werkgever minder dan 50% van de zetels bezet? Deze leden wijzen erop
dat het maximum van 25% van de zetels voor pensioengerechtigden
immers in stand blijft.
6. Wijzigingen ten aanzien van artikel 104 van de Pensioenwet
De leden van de D66-fractie vragen wie de leden van de raad van toezicht
en de visitatiecommissie benoemen. Gebeurt dit op basis van een
voordracht van het bestuur, die door de drie geledingen goedgekeurd
moet worden?
De leden van de D66-fractie vragen voorts of het waar is dat artikel 104, lid
5, van de Pensioenwet niet van toepassing is op de visitatiecommissie. Zo
ja, waarom hoeft de visitatiecommissie disfunctioneren van het bestuur
niet te melden aan de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad, het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 182, nr. 13

9

belanghebbendenorgaan en aan de partij, die bevoegd is tot benoeming
van het bestuur?
7. Wijzigingen ten aanzien van artikel 105 van de Pensioenwet
De leden van de D66-fractie constateren dat in het derde lid van artikel 105
van de Pensioenwet is geregeld dat bestuurders bevoegd zijn om
deskundigen te raadplegen, wanneer ten minste één vierde van de
bestuurders zich daarvoor heeft uitgesproken. Deze leden zijn benieuwd
waarom de regering voor de eis heeft gekozen dat tenminste één vierde
van de bestuurders zich hiervoor moet uitspreken? Bestaat hierdoor niet
het risico dat de positie van minderheden in het bestuur onder druk komt
te staan?
8. Wijzigingen ten aanzien van artikel 106 van de Pensioenwet
De leden van de D66-fractie vragen of het waar is dat artikel 106, lid 2 en
3, van de Pensioenwet niet van toepassing zijn op de raad van toezicht?
Zo ja, waarom heeft de regering ervoor gekozen om deze eisen met
betrekking tot geschiktheid en betrouwbaarheid niet op hen van
toepassing te laten zijn?
9. Wijzigingen ten aanzien van artikel 115a van de Pensioenwet
De leden van de D66-fractie constateren dat in artikel 115a, lid 2, van de
Pensioenwet is geregeld dat de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad de bevoegdheid krijgt om een oordeel te geven over het
handelen van het bestuur aan de hand van het jaarverslag, de jaarrekening en andere informatie, waaronder de bevindingen van het intern
toezicht, over het door het bestuur uitgevoerde beleid, evenals over
beleidskeuzes voor de toekomst. Dit oordeel wordt, samen met de reactie
van het bestuur daarop, bekend gemaakt en in het jaarverslag
opgenomen. Heeft de regering overwogen om aan deze nieuwe taken uit
artikel 115a, lid 2, van de Pensioenwet een beroepsrecht te koppelen voor
de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad? Kan de regering ook
ingaan op de mogelijkheid van een beroepsrecht voor een minderheid in
deelnemers- en pensioengerechtigdenraad op dit punt?
10. Wijzigingen ten aanzien van artikel 115e van de Pensioenwet
De leden van de D66-fractie vragen of het waar is dat artikel 115e van de
Pensioenwet niet van toepassing is op de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad. Zo ja, waarom geldt er voor hen geen informatieplicht bij
het (gedeeltelijk) afwijken van een advies?
11. Wijzigingen ten aanzien van artikel 115h van de Pensioenwet
De leden van de D66-fractie vragen of zij artikel 115h van de Pensioenwet
zo mogen begrijpen dat de verstrekking van informatie kosteloos moet
zijn.
12. Wijzigingen ten aanzien van artikel 220a van de Pensioenwet
De leden van de D66-fractie constateren dat er voor deelnemers- en
pensioengerechtigdenraad geen adviesrecht geldt, terwijl dit voorheen
wel gold voor de deelnemersraad. De regering geeft in de nota naar
aanleiding van verslag hiervoor het argument dat pensioengerechtigden
inmiddels vertegenwoordigd zijn in het bestuur, waardoor verdere
medezeggenschap voor deze groep niet nodig zou zijn. Het schrappen van
het adviesrecht tast echter ook de positie van deelnemers aan. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 182, nr. 13

10

regering gaat hieraan in de beantwoording voorbij. Waarom acht de
regering het wenselijk dat deelnemers voorheen wel een adviesrecht
hadden in de deelnemersraad, maar niet meer in de deelnemers- en
pensioengerechtigdenraad?
De voorzitter van de commissie,
Van der Burg
Adjunct-griffier van de commissie,
Lips

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 182, nr. 13

11