2012D38509

Inbreng verslag van een schriftelijk overleg
Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
hebben enkele fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen over de brief van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken d.d.
28 september inzake het Fiche: Besluit «Culturele Hoofdsteden van Europa
2020 tot 2033»1.
Fungerend voorzitter van de commissie,
Wolbert
Adjunct-griffier van de commissie,
Bošnjaković-van Bemmel

1

Kamerstuk 22 112, nr. 1476

nds-tk-2012D38509

1

Inhoud
I

II

Vragen en opmerkingen uit de fracties
– Samenvatting BNC-fiche
– Samenvatting voorstel
– Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en proportionaliteitsoordeel
– Financiële implicaties, gevolgen voor regeldruk en administratieve
lasten
– Implicaties juridisch
– Nederlandse positie
Reactie van de staatssecretaris

I Vragen en opmerkingen uit de fracties
De leden van de VVD-fractie danken het kabinet voor het fiche over het
EU-besluit «Culturele hoofdsteden van Europa – 2020 tot 2033». De leden
delen de inzet van het kabinet, zoals weergegeven in het fiche, en zijn met
het kabinet van mening dat het voorstel in zijn geheel niet gesteund moet
worden. De leden hebben nog een aantal vragen over het voorstel, de
kabinetsinzet en de informatievoorziening over de onderhandelingen.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de voorliggende
brief. Zij hebben hierover een aantal vragen.
De leden van de D66-fractie hebben een korte reactie op het EU-besluit
«Culturele hoofdsteden van Europa – 2020 tot 2033. De leden vragen of
ook de steden buiten de Europese Unie mee mogen doen en of de rol van
het Europees Parlement vergroot kan worden in de keuze van het comité
en het toezicht. Ook vinden zij het van belang dat het proces van
kandidaatstelling wordt geëvalueerd. Deze leden menen dat het geld
zoveel mogelijk naar cultuur moet gaan, inclusief het proces van
deelname.
Samenvatting BNC-fiche
De leden van de VVD-fractie zijn verbaasd dat de Europese Commissie
zonder duidelijke reden de bevoegdheid om Europese culturele hoofdsteden te benoemen naar zich toetrekt. Zij willen graag van het kabinet
weten wat hiervoor de redenen zijn en of er in het huidige proces
noemenswaardige tekortkomingen geconstateerd zijn.
De leden van de SP-fractie vragen een toelichting op de vaststelling dat de
Europese Commissie te veel bevoegdheden naar zich toetrekt. Waarom is
gekozen voor de verschuiving van de Raad naar de Commissie? Wat zijn
de implicaties van deze verschuiving, zo vragen de leden.
Samenvatting voorstel
De leden van de SP-fractie vragen aan welke criteria de plannen van de
kandidaat-steden moeten voldoen. Welke kosten gaan daarmee (voor de
betreffende stad) gepaard? Er wordt meerdere malen gesproken over het
«aanwijzen» van kandidaat-steden. Hoe wordt deze keuze gemaakt? Wat
zijn de implicaties van de verminderde rol van toezicht door de lidstaten
zelf, zo vragen de leden van de genoemde fractie.

2

Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en proportionaliteitsoordeel
De leden van de VVD-fractie merken op dat in het fiche wordt toegelicht
dat Nederland voorstander is van de handhaving van de huidige
procedure, waarbij de Europese culturele hoofdstad wordt aangewezen
door de Raad. De leden vragen of de huidige procedure, volgens het
kabinet, onveranderd gehandhaafd kan blijven of dat er op enige punten
ruimte is voor verbetering, en zo ja, welke punten dat zijn. Daarnaast
vragen deze leden of er in het voorstel van de Commissie punten staan
die zouden kunnen worden overgenomen om de huidige procedure te
verbeteren. Hoe ziet, volgens het kabinet, de nieuwe procedure er idealiter
uit, zo vragen de leden van de genoemde fractie.
Financiële implicaties, gevolgen voor regeldruk en administratieve lasten
De leden van de VVD-fractie willen weten wat momenteel de kosten voor
het benoemen van culturele hoofdsteden voor de lidstaten en voor
Nederland afzonderlijk zijn en wat het kostenverschil met het voorstel van
de Commissie is.
De leden van de SP-fractie vragen welke gevolgen de voorgestelde
begroting heeft voor de begroting van de lidstaten. Kan hier een indicatie
van worden gegeven (eventueel op basis van de voorgaande periode)?
Hoe moeten deze uitgaven worden gezien in vergelijking met de bezuinigingen op nationaal niveau? De leden merken op dat het een vreemde
keuze zou zijn om op nationaal niveau drastisch te bezuinigen, terwijl
tegelijk steun wordt gegeven aan nieuwe uitgaven voor cultuur op
Europees niveau.
Implicaties juridisch
De leden van de VVD-fractie zijn verbaasd over het feit dat de Commissie
bevoegdheden naar zich toe wil trekken waarvan niet duidelijk is wat de
meerwaarde is van uitvoering op Europees niveau. En dat terwijl juist de
bevoegdheid om het evenement te evalueren door de Commissie wordt
afgestaan aan de betrokken steden. Volgens de leden is juist de evaluatie
gebaat bij een rol van de Commissie, die immers onafhankelijk naar het
evenement kan kijken. Is het kabinet van mening dat er op dit moment iets
schort aan de evaluatie op Europees niveau en dat er gekeken moet
worden naar een rol van de betrokken steden bij dit proces, zo vragen de
leden.
De leden van de SP-fractie vragen wat de gevolgen zijn van een weigering
van de kant van Nederland. Kan een lidstaat ook na een afwijzing van het
voorstel alsnog met (financiële) gevolgen geconfronteerd worden? Kan
worden verwacht dat er aan de bezwaren van Nederland tegemoet wordt
gekomen? Zo nee, blijft Nederland dan vasthouden aan een afwijzing van
het voorliggende voorstel, zo vragen de leden.
Nederlandse positie
De leden van de VVD-fractie zijn sterk tegen het voorstel om ook steden
uit kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten uit te nodigen om
Europese culturele hoofdstad te worden. Aan het lidmaatschap van de
Europese Unie zitten baten en lasten. Deze leden zijn van mening dat het
niet goed zou zijn om kandidaat-lidstaten of potentiële kandidaat-lidstaten
wel deze baten te verlenen, terwijl er geen lasten tegenover staan. Het
meedingen naar de titel Europese culturele hoofdstad zou voor een

3

potentiële lidstaat een beloning moeten zijn die pas na het succesvol
afronden van het toetredingsproces, met alle strenge eisen die daaraan
verbonden zijn, moet worden toegekend, zo menen deze leden.
De leden verzoeken het kabinet om gedurende de onderhandelingen over
dit voorstel de Kamer op de hoogte te houden van veranderingen in de
Nederlandse inzet, of wanneer er onomkeerbare stappen worden gezet.
II Reactie van de staatssecretaris

4