Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 599

Wijziging van de Wet op het financieel toezicht
in verband met de invoering van een verbod op
dienstverrichting door derdelandverzekeraars

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 23 november 2020
De vaste commissie voor Financiën, belast met het voorbereidend
onderzoek van bovenstaand wetsvoorstel, heeft de eer als volgt verslag
uit te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de regering op de gestelde vragen tijdig en
genoegzaam zal hebben geantwoord, acht de commissie de openbare
beraadslaging over dit wetsvoorstel voldoende voorbereid
De voorzitter van de vaste commissie voor Financiën,
Tielen
Adjunct-griffier van de commissie,
Buisman

kst-35599-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 599, nr. 5

1

INLEIDING
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de voorgestelde wijziging van de Wet op het financieel toezicht. Deze
leden begrijpen de noodzakelijkheid van de voorgestelde wetswijziging en
hebben daar nog enkele vragen over.
De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van de wijziging van
de Wet op het financieel toezicht in verband met de invoering van een
verbod op dienstverrichting door derdelandverzekeraars.
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van onderhavig wetsvoorstel. Zij hebben enkele vragen.
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
wijziging van de Wet op het financieel toezicht in verband met de
invoering van een verbod op dienstverrichting door derdelandverzekeraars. Deze leden zien als belangrijk uitgangspunt bij deze wijziging dat
consumenten niet de dupe mogen worden hiervan en hebben derhalve
nog enkele vragen.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de voorliggende
wetswijziging. Zij zijn positief over de toename in bescherming van
consumenten die dit wetsvoorstel beoogt en hebben geen aanvullende
vragen.
ALGEMEEN
Naar aanleiding van het genoemde punt brengen de leden van de
PVV-fractie het volgende naar voren.
Allereerst merken de leden van de PVV-fractie op dat Nederland van
oudsher toestaat dat levens- en schadeverzekeraars met zetel in een staat
die geen lidstaat is diensten verrichten naar Nederland. Echter, er zijn in
de loop der jaren steeds meer eisen aan Nederlandse en andere
EU-verzekeraars gesteld, waardoor er geen sprake meer is van een gelijk
speelveld. De leden van de PVV-fractie vragen om een overzicht (inclusief
uitwerking) te geven van de maatregelen die in de loop der jaren ervoor
gezorgd hebben dat er geen sprake meer is van een gelijk speelveld.
Voorts merken de leden van de PVV-fractie op dat in geval van problemen
De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM)
beperkt zijn in hun mogelijkheden om Nederlandse polishouders te
beschermen. De leden van de PVV-fractie willen weten of dit betekent dat
de Nederlandse polishouders helemaal niet beschermd zijn of enigszins
beschermd zijn (en zo ja, op welke wijze?). Kan de regering voorbeelden
geven van situaties waarbij dit complicaties met zich mee heeft gebracht?
Tevens willen de leden van de PVV-fractie weten hoe het komt dat
samenwerkingsafspraken met de buitenlandse toezichthouders beperkt
zijn. Hoe wordt dit veroorzaakt en hoe is dit op te lossen? Waarom wordt
er aangegeven dat Nederlandse maatregelen in deze context niet effectief
zullen zijn?
Verder merken de leden van de PVV-fractie op dat door het verbod op
verkoop door derdelandverzekeraars de regelgeving op verzekeringsgebied in lijn komt met die van de andere lidstaten die al een dergelijk
verbod kennen. De leden van de PVV-fractie willen weten welke andere
lidstaten al een dergelijk verbod hebben ingevoerd en welke lidstaten nog
voornemens zijn dit verbod in te voeren. Zijn er ook lidstaten die dit
verbod niet willen invoeren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 599, nr. 5

2

Voorts merken de leden van de PVV-fractie op dat DNB een impactanalyse
heeft verricht door aan dertig derdelandverzekeraars die in het register
van DNB zijn opgenomen in verband met dienstverrichting naar
Nederland een uitvraag te sturen met vragen over onder andere het
bedrag aan bruto premies dat geschreven wordt in Nederland, de
technische voorziening voor Nederlandse verplichtingen en de gemiddelde resterende looptijd van de verzekeringsverplichtingen. De leden van
de PVV-fractie vragen nader in te gaan op de uitkomst van de impactanalyse en met name ten aanzien van de drie genoemde punten. Hoeveel
aangeschreven verzekeraars hebben niet gereageerd op de uitvraag van
DNB?
Vervolgens merken de leden van de PVV-fractie op dat DNB op basis van
de uitkomsten van de analyse geconstateerd heeft dat de omvang van
dienstverrichting door deze verzekeraars, relatief beperkt is en geconcentreerd is bij twee verzekeraars. De leden van de PVV-fractie vragen
hoeveel schadeverzekeringen er in Nederland zijn afgesloten bij de
desbetreffende schadeverzekeraar. Wat gaat er met deze schadeverzekeringen gebeuren nu er een verbod op verkoop door derdelandverzekeraars komt?
De leden van de CDA-fractie lezen in de memorie van toelichting dat er
niet precies kan worden aangegeven hoeveel derdelandverzekeraars,
inclusief verzekeraars met zetel in het Verenigd Koninkrijk, er in Nederland
actief zijn. De leden van de CDA-fractie vragen de regering of er niet een
mogelijkheid bestaat dat verzekeraars die zich terugtrekken van de
Nederlandse markt dit ook melden bij de DNB of AFM, zodat altijd helder
is welke verzekeraars nog actief zijn op de Nederlandse markt. De leden
van de CDA-fractie willen verder aandacht vragen voor het gegeven dat
op de Nederlandse markt het voor een aantal sectoren steeds moeilijker
wordt om zich te verzekeren. De leden van de CDA-fractie denken daarbij
aan de agrarische sector1, maar ook bij recyclingbedrijven2 of in de
taxibranche3. Steeds minder verzekeraars bieden polissen aan, constateren de leden van de CDA-fractie. Daarom vragen deze leden of dit
besluit nu zulke gevolgen heeft dat in branches waar het toch al moeilijk
was een polis te krijgen, dit nog moeilijker wordt. Indien dat zo is, willen
de leden van de CDA-fractie weten hoe de regering de mogelijkheid voor
ondernemers binnen deze sectoren om zich te kunnen verzekeren gaat
vergroten. Acht de regering het sowieso niet raadzaam om meer
buitenlandse aanbieders aan te trekken om met polissen te komen voor
die sectoren waarbij het aanbod niet of nauwelijks aanwezig is, zo vragen
de leden van de CDA-fractie. In dat kader vragen de leden van de
CDA-fractie wie, de regering of de toezichthouder, verantwoordelijk is
voor de diversiteit van de verzekeringsmarkt.
Dit besluit maakt een uitzondering voor de herverzekering, zo constateren
de leden van de CDA-fractie. Deze leden lezen dat verzekeraars onder
bepaalde randvoorwaarden nog wel herverzekeringen buiten de EU
kunnen aanbieden. De argumentatie daarvoor is risicospreiding, zo
begrijpen de leden van de CDA-fractie. Maar, zo willen de leden van de
CDA-fractie weten, waarom kan dit risico niet binnen de Europese Unie
voldoende worden gespreid? Maakt het deze wet niet onnodig
1

Nieuwe Oogst, »Continuïteit varkenssector staat ter discussie», 3 september 2019 (https://
www.nieuweoogst.nl/nieuws/2019/09/03/continuiteit-varkenssector-staat-ter-discussie)
Burghgraef, van Tiel & Partners,«Verzekeraars moeten recyclingbedrijven niet over eén kam
scheren maar individueel beoordelen» (https://www.risicoinspecties.nl/wp-content/uploads/
2019/05/VNAB-Verzekeraars-moeten-recyclingsbedrijven-niet-over-eén-kam-scheren-maarindividueel-beoordelen-Burghgraef-van-Tiel-Troostwijk.pdf)
3
RTL Nieuws, «Taxichauffeurs komen nauwelijks aan verzekering: torenhoge premie, of
stoppen», 7 december 2018 (https://www.rtlnieuws.nl/economie/bedrijven/artikel/4510066/
taxichauffeurs-komen-nauwelijks-aan-verzekering-overweeg-te)
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 599, nr. 5

3

ingewikkeld door weer een uitzondering te plaatsen op een herverzekering, zo vragen de leden van de CDA-fractie?
De leden van de CDA-fractie hebben enkele vragen over de overgangstermijnen. In het bijzonder vragen de leden van de CDA-fractie of de
overgangstermijnen voldoende zijn om tot een fatsoenlijke afwikkeling te
komen. Hoe wordt omgegaan met personen die zojuist een nieuwe
verzekering zijn aangegaan waarna blijkt dat er binnen 24 maanden
afgewikkeld moet worden, zo vragen de leden van de CDA-fractie.
Klopt het dat verzekeraars uit landen als Zwitserland, Noorwegen en
IJsland niet vallen onder dit verbod, zo vragen de leden van de
CDA-fractie. Deze leden vragen wat daar de reden voor is.
Ten slotte willen de leden van de CDA-fractie weten of dit besluit ook
consequenties heeft voor Nederlandse verzekeraars in derdelanden,
landen buiten de Europese Unie. Hoe vergewist het kabinet zich ervan dat
deze maatregel geen kwaad bloed zet in het Verenigd Koninkrijk, zo
vragen de leden van de CDA-fractie. Deze leden vragen ook of deze
maatregel niet gebruikt kan worden om de onwil van de Europese Unie
aan te tonen om met het Verenigd Koninkrijk tot goede afspraken te
komen.
1. Verbod op dienstverrichting door verzekeraars met zetel in een
staat die geen lidstaat is
De leden van de VVD-fractie kunnen uit de memorie van toelichting niet
opmaken hoe het voorliggende wetsvoorstel zich verhoudt tot de lopende
onderhandelingen over Brexit, terwijl het Verenigd Koninkrijk in dit
verband de meest in het oog springende niet-lidstaat is. Zij vragen de
regering toe uitvoerig te lichten hoe dit voorstel zich verhoudt tot Brexit,
een mogelijk handelsakkoord en andere ontwikkelingen. Had het niet voor
de hand gelegen dit wetsvoorstel ná 1 januari 2021 in te dienen, met het
oog op de onderhandelingen?
De leden van de VVD-fractie zouden graag weten welk percentage van de
verzekeringsmarkt, uitgesplitst naar leven en schade, wordt geraakt door
dit wetsvoorstel. Ook is hun niet duidelijk hoe de overgang nu verloopt.
Deze leden lezen dat er dertig derdelandverzekeraars in het register van
DNB zijn opgenomen in verband met dienstverrichting naar Nederland. Zij
lezen dat een uitvraag is gestuurd naar deze verzekeraars met vragen over
het bedrag aan brutopremies dat in Nederland wordt geschreven, de
technische voorziening voor Nederlandse verplichtingen en de gemiddelde resterende looptijd van de verzekeringsplichtigen. De leden van de
VVD-fractie lezen dat niet al deze dertig verzekeraars hebben gereageerd
op deze uitvraag, maar dat er wel conclusies zijn getrokken op basis van
deze uitvraag. Hoeveel van deze dertig hebben niet gereageerd op de
uitvraag en is bekend waarom zij niet hebben gereageerd? De leden van
de VVD-fractie zijn benieuwd of er nog een tweede uitvraag zal worden
gedaan.
De leden van de D66-fractie lezen dat met de voorgestelde wetswijziging
de regelgeving in lijn wordt gebracht met die van de andere lidstaten die
eveneens een dergelijk verbod op dienstverrichting kennen, alsook met de
wens van de Europese Commissie die op dit gebied een uniform beleid
voorstaat. Kan de regering aangeven welke andere lidstaten dit betreft en
vooral ook welke lidstaten een geen verbod hebben ingesteld of van plan
zijn deze in te stellen? Ziet de regering mogelijkheden voor verzekeraars
om via lidstaten die een dergelijk verbod niet hebben ingesteld, toch
verzekeringen aan te bieden in Nederland? Zijn er plannen vanuit de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 599, nr. 5

4

Europese Commissie om het uniforme beleid dat zij voorstaan ook kracht
bij te zetten bijvoorbeeld door een verordening en zo ja, hoe kijkt de
regering daarnaar?
In 2019 is door DNB een impactanalyse uitgevoerd om te achterhalen wat
de mogelijke gevolgen van dit wetsvoorstel zouden zijn. Hiervoor is een
uitvraag gedaan bij dertig derdelandverzekeraars. Is dit aantal, dat is
opgenomen in het register van DNB in verband met dienstverrichting naar
Nederland op dit moment ook nog dertig of is dit sinds 2019 afgenomen?
Ook lezen de leden van de D66-fractie dat niet alle aangeschreven
derdelandverzekeraars gereageerd hebben. Hoeveel hebben er precies
gereageerd? Daarbij wordt gesteld dat de omvang van dienstverrichting
door deze derdelandverzekeraars in Nederland relatief beperkt is. Graag
ontvangen deze leden meer informatie hierover. Om hoeveel unieke
verzekerden zou het hier precies gaan en wat was de gemiddelde
resterende looptijd van de verzekeringsverplichtingen in 2019?
2. Regeldrukkosten en financiële gevolgen
De leden van de VVD-fractie lezen dat 170 verzekeraars met een zetel in
het Verenigd Koninkrijk diensten verrichten naar Nederland. Volgens
recente informatie blijkt dat er nog ongeveer 45 van deze 170 actief zijn in
Nederland. Waarom heeft DNB niet het exacte aantal actieve verzekeraars
in beeld?
De leden van de VVD-fractie begrijpen dat er na de Brexit-transitieperiode
een dochteronderneming of bijkantoor in Nederland of elders in de
Europese Unie moet worden gevestigd om dienstverrichting te kunnen
voortzetten. Uit informatie blijkt dat reeds enkele verzekeraars als gevolg
van Brexit een dergelijke vergunningsaanvraag hebben gedaan bij DNB.
De leden van de VVD-fractie willen weten hoeveel verzekeraars dit exact
zijn. Hoeveel van deze ongeveer 45 nog actieve hebben nog geen
vergunningsaanvraag gedaan en zijn daarnaast voornemens hun
activiteiten te staken? De leden van de VVD-fractie willen weten hoeveel
polishouders hierdoor onverzekerd raken, zodra deze verzekeraars geen
vergunningsaanvraag doen in Nederland of een ander lid van de
Europese Unie. Zij vragen zich af of deze polishouders hier actief over
worden geïnformeerd door de regering of door de verzekeraar. Zo nee,
gaat de regering hierbij nog actief informeren aan deze polshouders dat
zij niet meer verzekerd zijn, zodra de wetgeving van kracht wordt?
De leden van de D66-fractie constateren dat er in deze paragraaf goed
ingegaan wordt op de financiële gevolgen en de administratieve lasten
verbonden aan dit wetsvoorstel voor derdelandverzekeraars. Echter, deze
leden zouden graag meer informatie zien over deze gevolgen voor
afnemers van verzekeringen bij derdelandverzekeraars die geen diensten
meer mogen leveren na eventuele aanname van dit wetsvoorstel en geen
bijkantoor zullen openen. Hoe worden zij hier precies van op de hoogte
gesteld en, binnen bepaalde perken, voorzien van hulp bij het oversluiten
van verzekeringen? En hoe wordt precies omgegaan met situaties waarin
de looptijd van de verzekeringsverplichtingen langer is dan de gegeven
termijn van twee jaar? Wat zijn dan de (financiële) gevolgen voor
verzekerden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 599, nr. 5

5