Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

31 015

Kindermishandeling

Nr. 102

VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
Vastgesteld 8 mei 2014
De vaste commissie voor Veiligheid en Justitie heeft op 20 maart 2014
overleg gevoerd met Minister Opstelten van Veiligheid en Justitie over:
– de brief van de Minister van Veiligheid en Justitie d.d. 9 oktober 2013 met het plan van aanpak kindersekstoerisme
(Kamerstuk 31 015, nr. 93);
– de brief van de Minister van Veiligheid en Justitie d.d. 9 oktober 2013 over het liaisonbeleid politie (Kamerstuk 31 015 nr.
94);
– de brief van de Minister van Veiligheid en Justitie d.d. 12-122013 met de voortgangsrapportage Kinderpornografie en
kindersekstoerisme december 2013 (Kamerstuk 31 015, nr.
95).
Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.
De voorzitter van de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie,
Jadnanansing
De griffier van de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie,
Van Doorn

kst-31015-102
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 015, nr. 102

1

Voorzitter: Jadnanansing
Griffier: Teunissen
Aanwezig zijn zes leden der Kamer, te weten: Berndsen-Jansen, Helder,
Jadnanansing, Kooiman, Rebel, Van der Steur,
en Minister Opstelten van Veiligheid en Justitie, die vergezeld is van
enkele ambtenaren van zijn ministerie.
Aanvang 14:00 uur.
De voorzitter: Ik open dit algemeen overleg over kinderpornografie en
kindersekstoerisme. Welkom aan de Minister, zijn ambtenaren, de mensen
op de publieke tribune en mijn collega’s. We hebben vijf minuten
spreektijd afgesproken en twee interrupties per fractie. Het kan zijn dat we
tussendoor even moeten schorsen om te gaan stemmen in de plenaire
zaal.
De heer Van der Steur (VVD): Voorzitter. Wij spreken met enige
regelmaat over de onderwerpen die vandaag op de agenda staan, de
aanpak van kinderporno en van kindersekstoerisme. Dat doen we vanuit
een zekere zakelijke blik op die onderwerpen. Je zou bijna vergeten hoe
walgelijk die onderwerpen zijn.
Ik wil beginnen met het uitdelen van complimenten aan al die mannen en
vrouwen van de Nationale Politie, de Nationale Recherche en het
Openbaar Ministerie, evenals alle ngo’s die zich met dit onderwerp
bezighouden en die dag in, dag uit proberen om deze fenomenen –
kinderporno en kindersekstoerisme – uit ons land te weren. Dat is goed en
dat is belangrijk. Die aanpak is niet alleen op Nederland gericht, maar ook
op internationale verbanden, omdat die nu eenmaal de essentie zijn van
kinderporno en kindersekstoerisme. Als er mensen worden gearresteerd,
zien wij elke keer weer dat het gaat om netwerken, waarbij foto’s en
filmpjes in enorme hoeveelheden worden uitgewisseld tussen diverse
landen, op alle mogelijke manieren, zoveel mogelijk achter de gesloten
deuren van internet, door middel van Darknet, van BobNet, van
TOR-netwerken enzovoorts.
De VVD-fractie waardeert enorm de energie die gestoken wordt in de
bestrijding hiervan. Wij zijn heel blij dat nu ook effect wordt gesorteerd
met de verhoging van het aantal fte’s, het aantal mensen dat zich hiermee
bezig houdt. Het is goed om te zien dat de achterstanden die er waren,
met name op het gebied van de aanpak van het downloaden van
kinderporno, inmiddels zijn weggewerkt. Kan de Minister een overzicht
geven van wat nu de stand van zaken is? Is er nog sprake van enige
achterstand? Bij voorkeur natuurlijk niet, maar als het wel zo is, wat is dan
de omvang van die achterstand?
Ik heb met veel plezier – voor zover je dat kunt zeggen bij dit onderwerp –
kennis genomen van het plan van aanpak op het gebied van kindersekstoerisme. De VVD-fractie kan zich daar volledig bij aansluiten. We hebben
natuurlijk het uitzonderlijk goede werk van de Nationaal Rapporteur
Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen. Ook de rapporteur
heeft in de afgelopen jaren zeer vele adviezen gegeven die allemaal in
uitvoering zijn. In dat kader heb ik een aantal vragen. Hoe staat het nu met
de bilaterale rechtshulpverdragen? Wij hebben er in ander verband al
eerder in de Kamer over gesproken dat het van belang is dat er bilaterale
rechtshulpverdragen komen met de landen waar het risico op kindersekstoerisme het grootst is. Ik noem Thailand en de Filippijnen. Wat is daarin
de stand van zaken? De VVD-fractie heeft altijd gezegd voorstander te zijn
van liaisonofficieren in die landen als dat nodig is. Het is naar onze
mening geen wet van Meden en Perzen dat ze er altijd moeten zijn, maar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 015, nr. 102

2

daar waar dat meerwaarde heeft, zou dat wat ons betreft prima kunnen.
Hoe staat het daar nu mee?
Het is heel goed dat de verklaring omtrent het gedrag (vog) inmiddels in
het Engels beschikbaar is. Ik begrijp dat de vindbaarheid daarvan nog wel
te verbeteren valt. Is de Minister bereid om daar nog even overleg over te
plegen, ook met de Dienst Justis? Wat is de stand van zaken met
betrekking tot het intrekken van paspoorten van bekende pedoseksuelen,
die zonder paspoort niet naar het buitenland kunnen reizen? Dit overigens
wel met de aantekening dat zij dan nog steeds binnen Europa op reis
zouden kunnen.
We hebben begrepen dat er een overzicht zou komen van de Minister van
Buitenlandse Zaken van de aantallen kindersekstoeristen. Kan de Minister
wellicht met zijn collega spreken over wanneer die informatie naar de
Kamer komt?
Ik ben blij dat op het gebied van grooming de lokpuber binnenkort zal
worden besproken in deze Kamer en dat de zedenwetgeving conform de
motie-Van Oosten zal worden onderworpen aan een toets om die
wetgeving weer toekomstbestendig en met name internetbestendig te
maken. Kan de Minister toelichten wanneer die aanpassing van de
zedenwetgeving kan worden verwacht?
Ik heb het vaker gezegd en blijf het herhalen: de aanpak van kinderporno
moet natuurlijk gericht zijn op producenten, maar de downloaders mogen
ook niet uit beeld verdwijnen. Zij zijn immers, zoals wij weten, potentiële
kindermisbruikers. Ook downloaders moeten nog steeds actief worden
opgespoord, vervolgd en berecht, natuurlijk met als doel om de producenten aan te pakken.
Mijn laatste punt. Zoals altijd vraag ik ook vandaag weer aandacht voor de
ontwikkelingen op het gebied van de Europese databank. Die databank
bestaat uit twee onderdelen, een databank van erkende kinderpornoafbeeldingen en -filmpjes, en een databank van erkende niet-kinderpornobeelden en -filmpjes. Beide zijn noodzakelijk om het zware werk van onze
politieagenten lichter te maken. Het is natuurlijk van groot belang dat alle
Europese lidstaten aan die databank meewerken en dat er ook gewerkt
wordt aan de ontwikkeling van een informatiesysteem, waarbij ook delen
van die filmpjes en foto’s herkenbaar kunnen worden gemaakt, zodat je
die snel uit de bestanden kunt zeven. Kan de Minister aangeven wat de
stand van zaken is op dat gebied?
Mevrouw Kooiman (SP): Voorzitter. Mijn collega’s zullen het allemaal met
mij eens zijn, denk ik: soms debatteer je hier in de Kamer over zaken die je
letterlijk buikpijn geven, zoals kindersekstoerisme en kinderporno. Des te
belangrijker is het om die zaken wel regelmatig te bespreken hier in de
Kamer.
De Nationale Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen
Kinderen en Terre des Hommes hebben een plan van aanpak kindersekstoerisme gemaakt, met allemaal belangrijke aanbevelingen. Hulde voor de
mensen die dat hebben uitgewerkt. Natuurlijk kon de Minister daarop niet
achterblijven. Hij heeft een mooie brief en een goed plan geschreven,
maar moet ook erkennen dat het aanpakken van kindersekstoerisme
buitengewoon lastig is. We zullen veel maatregelen tegelijkertijd moeten
nemen en volhardend moeten blijven, we zullen goed moeten samenwerken, ook met de opsporingsautoriteiten in het andere land, hoe lastig
dat soms ook moge zijn.
Collega Van der Steur heeft al gevraagd naar de verklaring omtrent het
gedrag, die nu ook Engelstalig beschikbaar is. Ik wil daarbij aansluiten. Is
de Minister in overleg daarover met bijvoorbeeld ngo’s? Hoe gaat hij dat
aanbevelen aan buitenlandse organisaties die Nederlandse werknemers in
dienst hebben?
Terecht legt de Minister de nadruk op het zoveel mogelijk voorkomen dat
kindersekstoerisme plaatsvindt. Ik ben het ook eens met de Minister dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 015, nr. 102

3

het weigeren of vervallen verklaren van een paspoort zinniger is dan een
aantekening in een paspoort. Ook de Nationaal Rapporteur Mensenhandel
heeft dit aanbevolen. Ik vraag me wel af of we in de praktijk effectiever
kunnen voorkomen dat veroordeelde pedo’s naar het buitenland
verkassen. Ik snap dat het levenslang toezicht hier mogelijk een rol in gaat
spelen, maar ik hoor daar graag iets meer over van deze Minister. Hoe
worden de risico’s ingeschat? Voor wie is deze maatregel precies
bedoeld?
Mijn collega heeft het ook al gezegd: er komt een wetsvoorstel naar de
Kamer over de introductie van de lokpuber. Wij verwachten dat dit een
interessante wet is. Wij wachten het advies van de Raad van State af. Ik
heb daar wel een aanvullende vraag over. Ik heb begrepen dat de
Nationale Politie nog weleens tegen het feit aanloopt dat de Nationale
Politie bijvoorbeeld in geval van grooming bij minderjarigen pas kan
ingrijpen nadat een afspraak daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. En dat,
terwijl er op internet ook wel handelingen worden verricht waartegen ik
de politie eerder zou willen zien ingrijpen. Is daar een nieuwe wet voor
nodig of kunnen we al eerder ingrijpen? Ik weet dat niet precies, maar ik
wil de Minister wel vragen om in ieder geval in overleg te treden met de
politie om te bezien of de politie voldoende mogelijkheden heeft om op te
treden als er in chats zaken langskomen waarop de politie graag eerder
zou willen ingrijpen.
Dan ga ik in op de hulplijn Stop it Now! Ik ben blij dat op aandringen van
onder andere mijn fractie eerder, bij de begrotingsbehandeling van 2013,
het voortbestaan van Stop it Now! is verzekerd. Ze hebben een effectieve
hulplijn voor pedoseksuelen, waardoor misbruik voorkomen kan worden.
Ik vind het echter wel vreemd dat ze telkens sponsorgelden bij elkaar
moeten schrapen, terwijl het toch ook een verantwoordelijkheid betreft
van VWS en Veiligheid en Justitie samen. Waarom kunnen die ministeries
niet bewerkstelligen dat er gewoon jaarlijks subsidie wordt verleend?
Graag hoor ik hierop een reactie van de Minister.
Tot slot de gedragscode Notice-and-Take-down. Dat is een vrijwillige code
voor internetproviders. Als het Meldpunt Kinderporno een melding krijgt,
wordt de provider aangeschreven die het materiaal heeft gehuisvest of de
server heeft staan. Die verwijdert het dan, althans dat doen de meeste
providers braaf, maar niet allemaal. Niet alle providers werken hieraan
mee en dat is in de praktijk een groot probleem. Is de Minister bereid om
eens te kijken of deze aanpak voldoende goed werkt, of het materiaal niet
onnodig lang beschikbaar blijft en of de politie voldoende actie onderneemt naar aanleiding van deze meldingen?
Mevrouw Rebel (PvdA): Voorzitter. In aansluiting op de collega’s die al
gesproken hebben, vind ook ik dit een belangrijk dossier waar wij allemaal
buikpijn van krijgen. Ook ik vind het goed om hier vandaag over te
spreken, ondanks de waan van de dag. Ik ben met de vorige sprekers heel
blij met de voortvarende aanpak van de Minister op beide dossiers. Ik zie
duidelijk dat er progressie geboekt wordt. Op beide gebieden kan er nooit
voldoende voortgang geboekt worden, maar er is progressie zichbaar, dat
wil ik wel gezegd hebben.
Een aantal punten wil ik nog onder de aandacht brengen. Ik zal mij eerst
richten op het dossier kindersekstoerisme. De samenwerking met het
buitenland is cruciaal in een succesvolle aanpak. Ik wijs dus ook op het
belang van de rechtshulpverdragen met bestemmingslanden. Ik word
enthousiast van de pilot die in Thailand loopt om te onderzoeken hoe dat
gezamenlijk aangepakt kan worden. Kan de Minister aangeven wat tot nu
toe de resultaten zijn? Kan hij een stand van zaken geven? Ik zou graag
zien dat er soortgelijke pilots in andere bronlanden worden opgestart. Op
die mogelijkheid hoor ik graag een reactie van de Minister.
Ondanks de inzet van de twee extra flexibele liaisons ben ik ongerust over
de vervanging en de afbouw van de bestaande liaisonofficiers. Daardoor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 015, nr. 102

4

kunnen immers gaten ontstaan in de signalering en opsporing van
kindersekstoerisme. Gaat de Minister nog evalueren of er meer flexibel
inzetbare liaison officers (filo’s) nodig zijn dan wel filo’s in andere regio’s?
Ik kom te spreken over de inzet van hulporganisaties, die een belangrijke
rol hebben bij het signaleren van kindersekstoerisme en het beschermen
daarvoor. Die organisaties moeten daar proactief mee aan de slag. In het
actieplan stelt de Minister dat overleg gevoerd wordt met de ngo’s. Heeft
dit al plaatsgevonden? Wat kan de Minister nog meer doen om hulporganisaties aan te sporen om nog waakzamer te zijn op kindersekstoerisme?
Welke mogelijkheden hebben zij om zich daar actief mee bezig te houden?
Sinds begin van dit jaar hebben wij een overzicht van het ministerie van
Buitenlandse Zaken van informatie over verdachten van kindersekstoerisme in het buitenland. Die informatie is echter nog erg summier. Kan de
Minister aangeven of er al gewerkt wordt aan een samenwerkingsvorm,
waarbij de landen zelf deze informatie leveren aan Nederland? Het zou
dan niet alleen om een vraag vanuit Nederland gaan, maar er zou heel
gericht een melding komen op het moment dat de landen informatie
daaromtrent hebben.
Ik vroeg mij af of de Minister met mij wil meedenken over de rol van
ambassades, niet alleen bij het opsporen van daders, maar ook bij het
verschaffen van informatie aan slachtoffers. Ik heb vorig jaar gesproken
met een journaliste over een zaak waarin de Nederlandse verdachte
wegkwam, omdat hij lokale politie omkocht. De slachtoffers werden
eigenlijk niet geholpen vanwege corruptie bij de politie. Ik kan mij
voorstellen dat het ook belangrijk is, juist vanwege de mogelijkheden die
wij in Nederland wel hebben, om de informatie voor slachtoffers via onze
ambassades aan te bieden. Ik zou graag willen dat de Minister daarover in
gesprek gaat met zijn collega van Buitenlandse Zaken.
Dan kom ik op het onderwerp kinderporno. Ook deze week zijn weer twee
grote zaken van start gegaan. Het gaat om grootschalig online-kindermisbruik. Het lijkt mij belangrijk dat materiaal dat in een nieuwe zaak
opduikt, kan worden doorgeleid naar de ouders wier kind daarop is
afgebeeld, eventueel via een meldingssysteem. Ik heb daarover
gesproken met de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel
Geweld tegen Kinderen, maar ook met de advocaat Richard Korver, die
veel ouders heeft begeleid in de zaak Robert M. Het is niet altijd wenselijk,
maar ik denk dat de mogelijkheid er wel moet zijn en zowel de rapporteur
als de heer Korver gaf aan dat dit iets is wat veel ouders nodig hebben
voor de verwerking. Het idee dat ergens online nog materiaal is, maakt
hen onzeker, en terecht, want het is een naar idee. Als dat materiaal dan
ergens opduikt, hebben veel ouders er behoefte aan om daar melding van
te krijgen. Dat systeem zien we in Amerika. Daar komt bij dat ouders daar
de mogelijkheid hebben om ook in een nieuwe zaak een claim in te dienen
op het moment dat er materiaal opduikt. Dat acht ik van tweede orde,
maar ik zou graag zien dat er een koppeling werd gemaakt met de
Europese databank. Collega Van der Steur heeft daar ook al naar
gevraagd. Zodra materiaal naar boven komt, zouden we daar de ouders
die dat willen van op de hoogte kunnen stellen. Daar wil ik graag een
reactie op van de Minister.
Stop it Now! is door collega Kooiman al genoemd. Het lijkt mij goed om
te kijken naar structurele financiering, al teken ik daarbij wel aan dat ook
de meerwaarde heel duidelijk in beeld moet worden gebracht van die
organisatie. Het moet dus wel werken.
Wat de lokpuber betreft, heb ik inderdaad ook het bericht van het hoofd
zedendelicten van de Nationale Politie gehoord. Wij wachten aanvullende
wetgeving op dat gebied af.
Mevrouw Helder (PVV): Voorzitter. Het plan van aanpak kindersekstoerisme bevat drie actielijnen: inzet op preventie, opsporing en vervolging,
en nationale en internationale samenwerking. In het kader van preventie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 015, nr. 102

5

wordt bijvoorbeeld ingezet op de internationale verklaring omtrent het
gedrag, waarmee veroordeelde Nederlanders in de toekomst geweigerd
kunnen worden voor een functie in het buitenland waarbij er met kinderen
wordt gewerkt. Dit wordt in Europees verband geregeld, namelijk door
middel van een richtlijn. Aangezien de Minister aangeeft dat werkgevers
in met name bronlanden zo’n vog moeten kunnen aanvragen, neemt de
PVV aan dat internationale vog dus niet alleen in EU-landen verstrekt zal
worden. We horen graag een bevestiging van de Minister. Klopt dit?
Mijn tweede punt. Levenslang toezicht wordt genoemd. De PVV is daar
uiteraard voorstander van, aangezien wij het zelf voorgesteld hebben, zij
het niet met het doel om de duur van de tbs te verkorten. Maar goed, als
het er maar komt. Het weigeren of vervallen verklaren van het paspoort
achten wij ook een prima maatregel. Wel geeft de Minister aan dat een
ID-kaart niet geweigerd of vervallen verklaard kan worden, omdat dit
strijdig is met de Wet op de identificatieplicht. Dat houdt echter in dat een
veroordeelde zedendelinquent in de toekomst gewoon met zijn ID-kaart
naar een bronland kan reizen. Graag hoor ik of dit klopt.
Ook geeft de Minister aan dat hij de aanbeveling van een aantekening op
het paspoort van veroordeelde criminelen niet overneemt, omdat dit
zonder individuele belangenafweging en zonder een proportionaliteitstoets strijdigheid met het EVRM oplevert. De PVV leek zo’n aantekening
juist wel een goed idee, en dan op een ID-kaart, want die kan dus blijkbaar
niet geweigerd worden of vervallen worden verklaard. De rechter zou bij
de veroordeling toch die afweging kunnen maken en de toets kunnen
doen? Dan kan per geval bepaald worden of zo’n aantekening wordt
gemaakt. Is de Minister het daarmee eens? Zo ja, hoe gaat hij dat regelen?
Verder wordt er nog nader onderzocht hoe er effectief kan worden
toegezien op naleving van opgelegde vrijheidsbeperkingen die veroordeelde pedoseksuelen beletten om naar het buitenland te reizen. Waar
wordt dan aan gedacht en wat is de stand van zaken ten aanzien van dit
onderzoek?
In het kader van preventieve opsporing willen OM en politie – het is al aan
de orde geweest – lokpubers kunnen inzetten. Dat zijn meerderjarige
opsporingsambtenaren die zich online voordoen als minderjarige en op
die manier, niet op eigen initiatief, in chatcontact komen met potentiële
verdachten. Het Hof heeft echter bepaald dat de inzet hiervan onder de
huidige wetgeving niet mogelijk is. De Minister vindt dit onwenselijk en de
PVV ook. We zijn heel benieuwd naar het wetsvoorstel Computercriminaliteit waarin de Minister dit gaat regelen.
De Minister gaat ook in op een aantal toezeggingen, waaronder die aan de
PVV, omtrent cijfers over en onderzoek naar chemische castratie. Zo heeft
de Minister een overzicht van cijfers gegeven met betrekking tot de
afdoening van kinderpornozaken door het Openbaar Ministerie en de
strafoplegging door de rechter. Ik geef een korte opsomming. In 2012 ging
het Openbaar Ministerie in 69% van de kinderpornografiezaken over tot
dagvaarden. Een groot gedeelte daarvan, 19%, werd onvoorwaardelijk
geseponeerd. Wat was hiervan de reden? Te weinig bewijs of een
beleidssepot? In 87% van de zaken waarin er tot dagvaarding is
overgegaan, kwam het tot een strafoplegging. Helaas krijgen we hierin
gelijk: er wordt in 37,5% van de zaken een werkstraf opgelegd. Op de
tweede plaats staat de geheel voorwaardelijke vrijheidsstraf, 31%, en pas
op plaats drie de deels onvoorwaardelijke vrijheidsstraf, met een
percentage van 30%. Op vier staat de geldboete. Dat vinden wij, eerlijk
gezegd, schandalig, zeker omdat bij dat percentage van 30% het grootste
gedeelte vast ook deels onvoorwaardelijk zal zijn in plaats van geheel
onvoorwaardelijk. Kan de Minister aangeven wat de gemiddelde duur is
van de toch opgelegde vrijheidsstraffen in de gevallen waarin die wel zijn
opgelegd?
De PVV leest veel te vaak in de krant dat lage – lees: slappe – straffen
worden opgelegd voor dit soort pijnlijke zaken. Omwille van de tijd geef ik

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 015, nr. 102

6

slechts één voorbeeld uit de media. Twaalf maanden gevangenisstraf,
waarvan tien voorwaardelijk, en een taakstraf van 240 uur voor het
misbruiken van een meisje van 9 jaar en het bezit van kinderporno. In dat
geval vergat de officier van justitie zelfs nog een taakstraf te eisen. Dat is
tien minuten voor twaalf nog rechtgezet. Voor fraude worden hogere
straffen opgelegd! Wij zijn het eens met alle aangekondigde maatregelen,
maar met dit soort straffen heeft het natuurlijk weinig zin. Je moet het aan
het end ook goed regelen. De PVV wil in dit kader ook weten of het
taakstrafverbod van artikel 22 b niet wordt omzeild. Graag een reactie van
de Minister.
Dan nog het ene punt waar wij altijd op blijven hameren: de Minister had
aan de PVV toegezegd om onderzoek te doen naar de toepassing van
libido remmende middelen. Nu geeft de Minister aan dat hij dit onderzoek
van zeer geringe meerwaarde vindt en het dus niet zal doen. Daar is de
PVV teleurgesteld over, want mogelijk kan het ook veel commotie in de
samenleving voorkomen als zo’n pedoseksueel uiteindelijk toch vrijkomt.
Weliswaar heeft de Minister gezegd dat vrijwillige instemming vereist is,
en dat kunnen wij tot op zekere hoogte delen, maar het belang van de
kinderen en het belang van het tegengaan van nieuwe slachtoffers moet
hier toch vooropstaan? Ook hierop hoor ik graag een reactie van de
Minister.
Tot slot. Met name bij dit soort zaken blijft de PVV hameren op een
verschijningsplicht voor verdachten van dergelijke misdrijven. Naming
and shaming en verantwoording afleggen aan de slachtoffers en de
samenleving: het klinkt zo logisch, maar blijkbaar denkt dit kabinet daar
vooralsnog anders over.
Mevrouw Berndsen-Jansen (D66): Voorzitter. Dit is zo’n onderwerp waar
we Kamerbreed ongeveer hetzelfde over denken. Misbruik van kinderen is
dan ook een van de meest afschuwelijke misdaden. Kinderen lopen er
traumatische ervaringen door op en kampen vaak jarenlang met het
verleden. D66 vindt dat de bestrijding van kindermisbruik in alle vormen
een topprioriteit moet zijn, en wij zijn niet de enigen. Er is veel te doen om
daders op te sporen en te straffen. Wij zijn blij met de aandacht van het
kabinet voor dit onderwerp en het plan van aanpak, en ik wil bij dezen de
Minister dan ook complimenteren. Hij pakt dit inderdaad zeer voortvarend
op. Er zijn duidelijke acties genoemd, maar wij verwachten nog wel wat
meer op het gebied van preventie, zowel in Nederland als in het
buitenland. Ik ben het van harte eens met wat de Minister schrijft over de
focusverschuiving van kwantitatieve naar kwalitatieve afspraken door
politie en Openbaar Ministerie, en dan vooral omdat dit ten goede komt
aan de bescherming van slachtoffers.
In de brief die de Minister ons heeft doen toekomen staat een uitstekend
overzicht van het aantal zaken en welke uitspraken er door de rechter zijn
gedaan. Dat geeft een mooi inkijkje in de manier waarop al die zaken
verlopen.
Ik sluit me aan bij de woorden van collega Van der Steur over de
waardering voor degenen die dagelijks met dit onderwerp bezig zijn. Dat
gaat je bepaald niet in de koude kleren zitten.
Het beschermen van kinderen is een gezamenlijke verantwoordelijkheid
van de maatschappij en de overheid. Vroege signalering en nauwe
samenwerking tussen instellingen in den brede, dus niet alleen tussen
politie en Openbaar Ministerie maar ook bijvoorbeeld met onderwijs- en
zorginstellingen, is heel belangrijk en noodzakelijk om dit soort geweld
tegen kinderen zo vroeg mogelijk aan te pakken.
Seksueel misbruik van kinderen gebeurt niet alleen door vreemden,
sterker nog, het gebeurt vaak door bekenden of familieleden. Dit vraagt
om extra alertheid en een integrale aanpak. Bedreigende gezinssituaties
moeten worden besproken in het Veiligheidshuis, zodat er vroeg
opgetreden kan worden. Wij zien hier echter helaas een terugtrekkende

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 015, nr. 102

7

beweging van het Openbaar Ministerie en in mindere mate ook van de
politie. Ik wil de Minister vragen hoe hij ervoor zorgt dat er een goede
vertegenwoordiging en samenwerking van justitie en zorgpartners in de
Veiligheidshuizen blijft plaatsvinden. Hoe behouden we bovendien de
expertise van de programma’s die zijn gestopt? Ik noem als voorbeeld het
Programma Huiselijk Geweld dat jarenlang heeft gedraaid binnen de
politie. Ik snap dat een programma een einde kent, maar het is wel heel
belangrijk om de expertise die ermee is opgebouwd, te borgen.
Afgelopen dinsdag kreeg de Kamer een hartverscheurende petitie, getiteld
Kind van de rekening. Slachtoffers durven vaak uit schaamte niet naar
buiten te treden. Als zij dan eindelijk die stap wel durven te zetten, blijkt
de termijn van melding en aangifte vaak verjaard te zijn en staan deze
slachtoffers in de kou. Dit doet mij een beetje denken aan alles wat we in
de Kamer hebben besproken met betrekking tot misbruik in de katholieke
kerk. De aanbieders van de petitie vragen ernstig seksueel misbruik en
mishandeling nooit te laten verjaren. Hoe kijkt de Minister hier tegenaan?
Hij is nu bezig met een mogelijke aanpassing van de zedenwetgeving.
Gaat hij dit punt daarbij meenemen?
Ik kom te spreken over Stop it Now!. Collega Kooiman had het er ook al
over. Ook ik vind het jammer dat er op dit moment niet al iets structureels
geregeld is voor deze organisatie. Maar ik ben in ieder geval al blij dat de
financiering van Stop it Now! tot 2015 verzekerd is. Ik vraag de Minister
om ons goed op de hoogte te houden van zijn vorderingen op dit punt
met de VNG en de zorgverzekeraars, want ik vind dat ook daar een
verantwoordelijkheid ligt voor de financiering van deze organisatie.
Dan het buitenland. Kindermisbruik is een grensoverschrijdende misdaad.
De samenwerking op internationaal niveau is net zo relevant als die op
nationaal niveau. Mijn fractie is blij dat de Minister dit inziet en een plan
van aanpak tegen kindersekstoerisme heeft opgesteld. Ik heb een paar
concrete vragen over de flexibel inzetbare liaison officers en de
versterking van Europol. De filo’s zullen vanuit Nederland opereren. Hoe
gaat de Minister dit betrekkelijk nieuwe concept in de Europese Unie
inzetten? Hoe gaat dit de internationale samenwerking bevorderen? Hoe
werkt dit beter dan de huidige liaison officers, die gestationeerd zijn in
andere landen? Mijn fractie ziet het belang in van de versterking van
Europol. De Dutch Desk wordt met drie medewerkers versterkt. Is
versterking ook bij andere desks van EU-lidstaten nodig? Wat zijn de
knelpunten van de informatie-uitwisseling op dit moment? Hoe worden
deze opgelost?
Samenwerking, nationaal en internationaal, om kindermisbruik te
voorkomen is voor D66 de kern van het overleg vandaag. Ideeën om
daders te straffen zijn heel interessant, maar nog belangrijker is dat
kinderen nooit slachtoffer worden. Ik zeg dus tegen de minister: gaat u
vooral door met uw goede werk en zorg ervoor dat er vooral ook veel
wordt geïnvesteerd in preventieve maatregelen.
De voorzitter: Hiermee zijn we gekomen aan het einde van de eerste
termijn van de Kamer. Dat komt goed uit, want ik hoor de stemmingsbel.
Na de schorsing vervolgen wij met de beantwoording door de Minister in
eerste termijn.
De vergadering wordt van 14.29 uur tot 14.46 uur geschorst.
Minister Opstelten: Voorzitter. Dank aan de geachte afgevaardigden voor
hun bijdrage. Het gaat om een belangrijk onderwerp, zoals zij allen al
aangaven. Ik bespeur een grote mate van eensgezindheid daarin. Dat gold
al voor het vorige overleg en geldt nu ook voor dit overleg. De richting is
hetzelfde, hoewel er hier en daar natuurlijk specifiek vragen zijn gesteld en
er misschien accentverschillen zijn. Wij vinden het uiteraard allemaal
vreselijke misdrijven, die we duidelijk en zeer effectief willen aanpakken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 015, nr. 102

8

en ook willen voorkomen. De complimenten aan met name de politiemensen, de mensen van het Openbaar Ministerie, de ngo’s en ook
anderen breng ik graag over. Ik ben het overigens heel erg eens met deze
complimenten.
Ik zal nu de vragen beantwoorden in de volgorde waarin zij zijn gesteld.
De heer Van der Steur vraagt hoe het staat met de werkvoorraad. Zijn er
achterstanden? Er is geen sprake van een achterstand, maar van een
normale werkvoorraad. Dat moet ook; deze zaken worden conform het
gestandaardiseerde werkproces opgepakt. Het gaat dus goed. Het is wel
zaak om goed de vinger aan de pols te houden, bijvoorbeeld omdat
meldingen uit het buitenland toenemen.
De heer Van der Steur en mevrouw Rebel willen weten in hoeverre
verdragen een rol spelen bij de aanpak van kindersekstoerisme. De
strafrechtelijke samenwerking met andere landen bij de aanpak van
kindersekstoerisme en mensenhandel kan plaatsvinden op basis van het
VN-verdrag tegen georganiseerde misdaad. Dit multilaterale verdrag, dat
door veel landen is ondertekend, biedt soelaas als meerdere personen bij
strafbare feiten zijn betrokken. Bij de zogenoemde kindersekstoeristen is
dat vaak niet zo. In dat geval kan het desbetreffende land worden
gevraagd om op basis van wederkerigheid van geval tot geval samen te
werken. Wij doen dit ook. Het gebeurt nu geregeld. De praktijk is echter
wel dat verschillende landen de strafrechtelijke handhaving in hun land
niet op orde hebben, dat sprake is van weinig prioriteit bij de aanpak van
seksueel misbruik van kinderen of dat er door corruptie geen effectieve
handhaving is. Daarom stelt het Plan van Aanpak Kindersekstoerisme
actie voor ter bevordering van de wil en de capaciteit van bronlanden om
seksueel misbruik van kinderen door buitenlanders aan te pakken,
bijvoorbeeld via projecten van ngo’s. In het geval van Thailand loopt er al
enkele jaren een gesprek om wederkerige samenwerking via een verdrag
verplichtend te maken.
De heer Van der Steur (VVD): Ik denk dat niemand het oneens kan zijn
met de opmerkingen van de Minister over de stand van zaken en de
samenwerking. Echter, de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en
Seksueel Geweld tegen Kinderen heeft een tijdje geleden met nadruk
verzocht om in te zetten op bilaterale verdragen met bronlanden van
kindersekstoerisme, dus de landen waar dat heel veel voorkomt. Op die
manier namelijk kun je veel effectiever samenwerken. Is de Minister
bereid om daar nog eens naar te kijken en de Kamer er schriftelijk nader
over te informeren?
Minister Opstelten: Ik denk dat ik kan zeggen dat we dat ook doen. Laatst
is er een zaak aan mij gepresenteerd die vanuit Limburg naar de Filipijnen
leidde. Daar zijn politie, OM en liaison officer daadwerkelijk tot zaken
gekomen. Een dergelijke impact moeten we bereiken. Van daaruit kunnen
we situaties ontwikkelen waarbij we kijken of je tot rechtshulpverdragen
kunt komen. Met Thailand is dat heel actueel. Ik wil gaarne bij de
voortgangsrapportage nadere informatie geven. Dat lijkt mij het beste
moment voor de leden en voor mij, anders krijgt de Kamer allerlei
brieven. Ik denk dat we een goede werkafspraak hebben gemaakt,
namelijk dat ik de Kamer eenmaal per halfjaar rapporteer over al dit soort
zaken. Dat is dus toegezegd.
De liaison officer in Thailand is en blijft actief ter plaatse. De thematische
liaison officer, specifiek voor de aanpak van kindersekstoerisme, in de
Filippijnen is per 1 april daar geplaatst. Dat is dus extra.
De heer Van der Steur vraagt ook of er wordt gekeken naar de
vindbaarheid van de Engelstalige verklaring omtrent het gedrag (vog).
Deze vindbaarheid zou nog niet optimaal zijn. Momenteel wordt er door
Justis hard gewerkt aan verbetering hiervan. Ik kan de Kamer in de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 015, nr. 102

9

voortgangsrapportage daarover verder informeren. We zullen er scherp
op toezien.
De heer Van de Steur sprak over de evaluatie van de zedenwetgeving. Wat
zijn de vorderingen op dat vlak? Er wordt onderzoek gedaan door de
Rijksuniversiteit Groningen. Onze huidige zedenwetgeving is in vergelijking met ons omringende landen state of the art; laten we dat
vaststellen. Gelet op de ontwikkelingen op dit moment en de wellicht nog
te verwachten ontwikkelingen is de zedentitel echter absoluut geen rustig
bezit. Geregeld doet zich de vraag voor of huidige strafbepalingen nog
wel toereikend zijn. Hierbij pak ik de wetgevingspunten die direct om
aandacht vragen uiteraard versneld op. Zo kunnen we politie en OM zo
goed mogelijk uitrusten om zedendelicten op te sporen en aan te pakken.
Daarnaast houd ik de zedenwetgeving fundamenteel up-to-date. Zo
kunnen we als wetgever anticiperen in plaats van achter de zaken
aanlopen. In dat kader is recent onderzoek uitgezet bij de Rijksuniversiteit
Groningen. Dit onderzoek zal naar verwachting gereed zijn in het derde
kwartaal van 2014, dus na de zomer. Op basis van dit onderzoek zal ik mij
bezinnen op verdere aanpassing van de zedentitel. Ik wil daar nu nog niet
op vooruitlopen, maar eerst de uitkomsten van het onderzoek afwachten.
We moeten natuurlijk niet telkens incidenteel allerlei wetgeving voorbereiden, maar dat fundamenteel doen, aan de hand van onderzoek.
De heer Van der Steur vraagt of er al paspoorten van pedoseksuelen met
een hoog risico op recidive vervallen zijn verklaard, dan wel of deze
mensen al een paspoort is geweigerd. Het antwoord daarop is nee. In het
Plan van Aanpak Kindersekstoerisme is opgenomen dat de mogelijkheden
daartoe worden bezien in samenhang met het totale pakket aan maatregelen ter verbetering van de monitoring van zedendelinquenten Dat
proces is nu gaande. Zoals iedereen zal begrijpen, kan in de praktijk het
weigeren of vervallen verklaren van een paspoort alleen nut hebben in
combinatie met toezichtmaatregelen. Daarbij valt te denken aan elektronisch toezicht, zodat bekend is waar betrokkene zich bevindt, of aan een
structurele meldplicht, om maar een aantal voorbeelden te noemen. Ook
deze ontwikkeling zal ik uiteraard meenemen in de voortgangsrapportage.
Mevrouw Helder (PVV): Ik ben het helemaal eens met wat de Minister
zegt; de aantekening in het paspoort moet gekoppeld worden aan andere
maatregelen. Ik miste er nog eentje in de opsomming van de Minister, het
levenslange toezicht. Ik weet dat een wetsvoorstel daartoe in voorbereiding is. Ik hoor een heleboel ronkende taal over allerlei wetsvoorstellen,
maar net niet over dit voorstel. Kan de Minister aangeven wat de stand
van zaken is betreffende dit wetsvoorstel? Wanneer komt het naar de
Kamer?
Minister Opstelten: Ik zal dit dadelijk in mijn antwoord meenemen. Het
wordt nu even precies nagegaan. Ik neem het mee bij de beantwoording
van de vragen die mevrouw Helder in eerste termijn stelde. Er wordt aan
mijn rechterzijde hard gewerkt aan het precieze antwoord, zoals de leden
kunnen zien.
De heer Van der Steur vroeg verder naar databases. Er zijn drie databases
relevant voor Nederland bij de bestrijding van kinderpornografisch
materiaal: de nationale database, de International Child Sexual Exploitation image database (ICSE DB) en de database van In-4-mation. De
nationale database is bij alle eenheden volledig operationeel en wordt
iedere 24 uur bijgewerkt. Deze database is gevuld met kinderpornografisch materiaal dat eerder in beslag is genomen, gefilterd en geclassificeerd. De International Child Sexual Exploitation image database is een
internationale database van Interpol. Hierin staat geclassificeerd beeldmateriaal uit oudere onderzoeken. Hierdoor hoeven Nederlandse rechercheurs geen dubbel werk te doen. Het project In-4-mation heeft tot doel
het uitwisselen van images met de Europese information service database

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 015, nr. 102

10

van Europol. Op 1 februari 2013 zijn vier landen, Nederland, Denemarken,
België en Slovenië begonnen met een juridische, organisatorische en
digitale inventarisatie naar een mogelijke koppeling tussen de diverse
nationale databases en deze Europese database. Dit inventarisatieproject
eindigt op 1 juli 2014.
De heer Van der Steur (VVD): De Minister beschrijft heel goed de
databanken die we hebben van plaatjes die kinderporno zijn en die
herkend zijn, maar niet de databanken die we nationaal hebben met
plaatjes die geen kinderporno zijn en die nodig zijn om zo snel mogelijk de
informatie eruit te halen. Dat miste ik nog. Hoe zit het met die uitwisseling
in Europees verband?
Minister Opstelten: Die zijn er nog niet Europees, maar Nederland heeft
ze zelf wel. De meer specifieke details daaromtrent zullen we ook in de
voortgangsrapportage meenemen.
De heer Van der Steur (VVD): Ik heb veel gesproken met de opsporingsdiensten die zich met dit onderzoek bezighouden en die echt schreeuwen
– zo durf ik het wel te stellen – om een Europese aanpak van een databank
van «niet-plaatjes». Ik krijg graag de toezegging van de Minister dat hij
zich daar in Europees verband actief voor zal inzetten. Het is namelijk echt
heel belangrijk, juist om de enorme hoeveelheid werk te beperken en
ervoor te zorgen dat die niet nodig is. Daarvoor hebben we die databank
in Europees verband echt hard nodig.
Minister Opstelten: Zeker, ik ken die signalen, want we hebben heel veel
contact met deze mensen. Ik heb dat zelf ook. We zullen ook dit meer
specifieke onderwerp aanpakken. Het is heel belangrijk dat we het
Europees verder ontwikkelen en verder helpen.
Ik kom op de vragen van mevrouw Kooiman. Zij wil weten wat de inzet is
om te voorkomen dat zedendelinquenten in het buitenland kinderen
kunnen benaderen. Ik noem in dit verband drie punten. Ten eerste is er de
screening van mensen die werken met kinderen in bronlanden. Daarbij is
de Engelse vog aan de orde. Ik heb daar zojuist iets over gezegd.
Ten tweede ligt er het wetsvoorstel langdurig toezicht dat verplicht
toezicht na straf en een reisverbod mogelijk kan maken. Het streven is om
dit wetsvoorstel op 1 januari 2015 in werking te laten treden. Of deze
datum gehaald wordt, is afhankelijk van de parlementaire behandeling. Ik
ken de snelheid van de Kamer daarin. Dit is het terrein van de Staatssecretaris. De nota op basis van het verslag is ingediend. Er moet nu een
plenaire behandeling door de Tweede Kamer komen. Graag aandacht dus
van de leden van deze commissie om dit gewoon te plannen. Als de
plenaire zaal niet beschikbaar is, kan het wellicht op een maandag, in een
zogenoemd wetgevingsoverleg, dat absoluut plenair kan eindigen.
Het derde punt is het innemen van het paspoort.
De voorzitter: Er is een vraag van mevrouw Helder.
Mevrouw Helder (PVV): Meer een bevestiging. Als dit vanwege de haast
in een wetgevingsoverleg zou moeten plaatsvinden, is de PVV daar
helemaal voorstander van. Snelheid is geboden op dit punt.
Minister Opstelten: Ja. Ik weet dat de Staatssecretaris er ook buitengewoon voor is om dit zo snel mogelijk te behandelen. We hebben het er
toevallig deze week over gehad. Wij zijn er klaar voor.
Mevrouw Kooiman vroeg ook naar het strafbaar stellen van de
sekschatters. Ik heb al gezegd dat juist de normstelling bij vooral internet
meeloopt in het onderzoek naar de zedenwetgeving. Ik wacht dat
onderzoek af; het komt later dit jaar, zoals ik al zei. Chatten als zodanig

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 015, nr. 102

11

moet goed worden bekeken, zeker omdat we niet de kant op willen gaan
van een gedachtenpolitie; daar zal mevrouw Kooiman het mee eens zijn.
Het probleem is echter helder en er wordt naar gekeken. Ik kom er scherp
op terug. Ik zit er bovenop.
Mevrouw Kooiman en ook anderen vragen hoe ik ga zorgen voor de
structurele continuering van de helpdesk Stop it Now!. Ik wil er geen enkel
misverstand over laten bestaan dat we die allemaal hebben toegezegd.
Stop it Now! heeft aangegeven dat het moeilijk is om structurele
financiering rond te krijgen. De taskforce van Van der Laan zal voor de
zomer nog contact opnemen met Zorgverzekeraars Nederland en de VNG
omtrent de effectiviteit en het voortbestaan van de helpdesk. Ik wil niet
vooruitlopen op het onderzoek van de taskforce, je moet immers altijd de
effecten meten, daartoe is elke organisatie gehouden, maar ik kan wel
zeggen dat ik het werk van Stop it Now! belangrijk vind. Daarom wil ik
Stop it Now! in overleg met mijn collega de Staatssecretaris van VWS
structureel ondersteunen. Dan kun je tenminste investeren, zodat je niet
telkens van maand tot maand je subsidiebehoefte moet bevechten. De
leden kunnen ervan op aan dat dit onze inzet is, maar het is altijd sterker
als er verder ook nog financiële partners bij zijn.
Mevrouw Berndsen-Jansen (D66): Ik had de Minister gevraagd om ons
daarvan op de hoogte te stellen, want voordat je het weet, is het 2015 en
we moeten niet achter de feiten aanlopen.
Minister Opstelten: U krijgt al die punten in de voortgangsrapportage,
dan hebt u alles bij elkaar.
Dan kom ik op de vraag of de partijen meewerken aan de procedure
Notice-and-Take-Down. Het overgrote deel van de Nederlandse internet
service providers geeft gehoor aan de procedure Notice-and-Take-Down.
Zij stellen zich zeer coöperatief op en blijken goede partners te zijn bij het
verwijderen van kinderpornografie op Nederlandse servers. In een aantal
gevallen geven internet service providers (isp’s) echter niet altijd gehoor
aan een verzoek om inhoud te verwijderen, bijvoorbeeld omdat er een
verschil van mening bestaat over de strafbaarheid of onwenselijkheid van
het materiaal. In dergelijke gevallen moet dus meer moeite worden
gedaan om bepaalde uitingen uit de lucht te halen. Zo kunnen instanties
als het Meldpunt Kinderporno op internet individuele klagers helpen bij
het vergroten van de druk op de internet service providers. Ook zou ik
graag zien dat providers die wel de procedure hanteren, hun collega’s die
dat niet doen daarop aanspreken. We moeten op deze isp’s dus maximale
druk zetten. Het strafrechtelijk handelingspotentieel voorziet voor het
uiterste geval, als vaststaat dat er sprake is van strafbare feiten, in de
nodige middelen voor het ontoegankelijk maken van een specifieke URL
of een website met daarop kinderpornografische beelden.
Mevrouw Kooiman (SP): Ik was bij het Meldpunt Kinderporno op het
internet op werkbezoek. Daar zegt men: er is een aantal providers dat
gewoon niet meewerkt en dat is echt een hardnekkig probleem. Daarom
heb ik de Minister gevraagd of hij zich wil laten informeren bij het
meldpunt. Waar loopt men daar precies tegenaan? Mogelijk kan er iets
meer druk worden uitgeoefend. Het is namelijk een groot probleem dat
sommige providers gewoon niet thuis geven. Ik vind dat dat niet kan en ik
vermoed dat de Minister dat ook vindt.
Minister Opstelten: Ik ben het daarmee helemaal eens. Ik zal dat doen en
ik zal daarover rapporteren in de voortgangsrapportage. Dat is prima.
Mevrouw Rebel heeft het gehad over een Amerikaans initiatief waarbij
ouders van seksueel misbruikte kinderen telkens op de hoogte worden
gesteld als een afbeelding van het misbruik van hun kind op internet is
aangetroffen. Mevrouw Rebel vraagt of ik dat initiatief ken, of zoiets in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 015, nr. 102

12

Nederland ook mogelijk is en, zo ja, of ik daar dan een voorstander van
ben. Ik ken dat specifieke initiatief uit de Verenigde Staten niet. Ik zal het
bestuderen. Ik ben bekend met het werk van het National Center for
Missing & Exploited Children, maar dit initiatief ken ik niet. Als ik het goed
begrijp, worden ouders geïnformeerd telkens als er weer eenzelfde
afbeelding van het seksueel misbruik van hun kind opduikt. Dit speelt
helaas specifiek bij slachtoffers van kinderpornografie. In ons land is een
onderzoek gestart naar de gevolgen van het slachtofferschap in de
Amsterdamse zedenzaak. Het gaat daarbij om een meerjarig onderzoek.
Juist ook het punt van het telkens moeten herbeleven van het slachtofferschap door kinderen en hun ouders wordt specifiek bekeken. Naar ik
aanneem, kent mevrouw Rebel dat onderzoek. Volgens mij kunnen we
daar veel van leren over de vraag hoe we kinderen en ouders in die
situatie kunnen helpen. Dat is misschien wel beter dan dat de overheid
steeds de aandacht vestigt op het hernieuwd slachtofferschap. Ik zal dit
initiatief dus laten bekijken en ook daarover berichten in de voortgangsrapportage.
Mevrouw Rebel (PvdA): Ik dank de Minister voor zijn bereidheid om de
Amerikaanse manier van werken te bekijken. Ik kan hem aanraden om
daarbij contact op te nemen met de nationaal rapporteur. De Minister
noemt het meerjarig onderzoek naar aanleiding van de Amsterdamse
zedenzaak. Door de vertegenwoordiging van een aantal ouders wordt heel
specifiek dit Amerikaanse initiatief genoemd. Hiermee wordt inderdaad
veroorzaakt dat slachtoffers zaken steeds opnieuw moeten beleven, maar
het zou ook kunnen helpen dat er in ieder geval enige mate van controle is
als men weet dat iets weer opduikt. Als dit stuk niet is opgenomen in het
onderzoek naar de gevolgen van deze zaak, moeten we volgens mij
specifiek dit aspect meenemen. We moeten ook bekijken of hieraan
behoefte bestaat bij de ouders die betrokken zijn bij de Amsterdamse
zedenzaak. Mij bereiken namelijk signalen over het bestaan van die
behoefte.
Minister Opstelten: We zullen deze punten meewegen in de beoordeling.
Ik noemde zojuist het onderzoek naar aanleiding van de Amsterdamse
zedenzaak. Het is natuurlijk telkens een dilemma. Steeds is maatwerk
nodig. We moeten niet denken aan een algemeen patroon.
Mevrouw Rebel (PvdA): Ik denk dat het goed is om dit ook te onderzoeken. Mogelijk komen de ouders, naarmate de tijd verstrijkt, in een
andere fase van verwerking te verkeren. Zal ook hierover worden
teruggekoppeld bij de voortgangsrapportage?
Minister Opstelten: Ja, we zullen daarover bij de rapportage berichten en
we zullen de kennis die we hebben opgedaan meenemen in ons oordeel.
Mevrouw Rebel vroeg ook hoe er wordt samengewerkt met de politieteams in het buitenland. Hoe wordt samengewerkt met politieteams in
bronlanden van kindersekstoerisme bij het opsporen van Nederlandse
daders in die landen? Het uitgangspunt bij de aanpak van kindersekstoerisme is dat de opsporing en vervolging van daders zo veel mogelijk
plaatsvindt waar het delict is gepleegd. Actieve opsporing door Nederlandse opsporingsambtenaren in het buitenland is alleen mogelijk nadat
er in Nederland een onderzoek is gestart en het andere land toestemming
heeft verleend. Doorgaans zal hiervoor een rechtshulpverzoek worden
gedaan. Nederlandse agenten mogen dan alleen ondersteuning verlenen
aan de lokale autoriteiten die het onderzoek verrichten. Nederlandse
opsporingsambtenaren in het buitenland bezitten geen zelfstandige
opsporingsbevoegdheden. Als een Nederlander in het buitenland wordt
aangehouden, wordt door de liaison officer contact opgenomen met de
politiepartners in het desbetreffende land. De liaison officer ondersteunt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 015, nr. 102

13

waar mogelijk, bijvoorbeeld door informatie-uitwisseling ter plaatste. Een
drempel die daarbij een rol speelt, is het feit dat bestemmingslanden niet
altijd zitten te wachten op ondersteuning vanuit Nederland. Oorzaken zijn
bijvoorbeeld een eercultuur, juridische barrières in wetgeving, of andere
culturele of maatschappelijke opvattingen rondom het delict kindersekstoerisme.
Er is ook nog gevraagd of het liaisonbeleid wordt geëvalueerd. Zijn er
meer liaison officers nodig of zijn er liaison officers op andere plaatsen
nodig? In de tweede helft van 2014 zal ik een nieuw plaatsingsplan
opstellen voor de politieliaisons. Hierin zal ik ook ingaan op de mogelijke
inzet van flexibele liaison officers. Ik zeg met nadruk dat bezuinigen hierbij
niet wordt overwogen. Wel speelt een rol dat we beter moeten kunnen
inspelen op thema’s en trends, zoals we nu doen bij de bestrijding van het
kindersekstoerisme. Ik zal de Kamer dit plaatsingsplan toesturen. Totdat
dit is vastgesteld en ik een besluit heb genomen over de flexibele liaison
officers, worden er geen liaisonposten gesloten. Dit geldt ook voor de
liaisonpost in Rome. Ten slotte wil ik benadrukken dat het aantal
geplaatste liaison officers wordt verhoogd. Op dit moment heeft de
Nationale Politie 23 liaisons geplaatst. In de periode 2014–2016 wordt dit
aantal opgehoogd naar maximaal 28.
Hoe staat het met het overleg met ngo’s over kindersekstoerisme?
Medewerkers van mijn departement betrekken ngo’s veel bij de uitvoering
van het plan van aanpak van kindersekstoerisme. Dit geldt zeker bij de
campagnes die zijn gericht op het vergoten van het bewustzijn en op het
stimuleren dat mensen aanwijzingen over kindersekstoerisme melden.
Zeer recentelijk is een campagne gestart die is gericht op het wereldkampioenschap voetbal in Brazilië. Samenwerking met ngo’s is een must. Er
wordt samengewerkt. In Brazilië is om die reden een extra filo geplaatst.
Mevrouw Rebel heeft gevraagd om een overzicht van in het buitenland
voor zedendelicten gedetineerde Nederlanders, opgesteld door mijn
departement en dat van Buitenlandse Zaken. Zij vroeg welke rol ambassades spelen voor deze Nederlanders. Ik zal dit opnemen met de Minister
van Buitenlandse Zaken. Ik benadruk wel dat de mensen zich zelf bij de
ambassade moeten melden. Dat is niet verplicht. Het overzicht van het
ministerie van Buitenlandse Zaken hoeft dus niet volledig te zijn. Liaison
officers werken vaak samen met de ambassades en zijn daar ook vaak
gestationeerd. De rol van de ambassades bij informatieverstrekking is nog
niet uitgekristalliseerd. Mijn medewerkers nemen dat mee bij de
uitwerking van het plan van aanpak. Ook dat zal natuurlijk worden
gemonitord. De conclusies daarvan zullen naar de Kamer komen bij de
voortgangsrapportage.
Mevrouw Rebel (PvdA): Mijn vraag ging ook specifiek over informatie die
slachtoffers krijgen. Kan bekeken worden welke rol de ambassades daarbij
kunnen spelen?
Minister Opstelten: Ja, dat neem ik mee.
Mevrouw Helder heeft gevraagd waarom bij de sancties die zijn opgelegd
in 2012 het percentage voorwaardelijke gevangenisstraffen relatief hoog
is. Een voorwaardelijke vrijheidsstraf wordt bijna altijd opgelegd in
combinatie met een andere hoofdstraf of maatregel, zoals reclasseringstoezicht, een behandeltraject, werkstraf of een combinatie van deze
mogelijkheden. Bovendien kan er sprake zijn van een zeer beperkt aantal
kinderpornografische bestanden dat is aangetroffen bij een verdachte die
geen strafblad heeft en waarbij geen verzwarende omstandigheden of
andere delicten zijn geconstateerd. Zulke overwegingen spelen hierbij een
rol. In zulke gevallen wordt veelal geoordeeld dat de verdachte meer is
gebaat bij een behandeltraject en toezicht.
Mevrouw Helder vroeg ook hoe het hoge percentage sepots kan worden
verklaard. Er is inderdaad in 31% van de zaken sprake van een sepot. Bij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 015, nr. 102

14

12% van de zaken oordeelt de officier van justitie vaak dat een voorwaardelijke strafoplegging, meestal in combinatie met reclasseringstoezicht en
een behandeltraject, beter aansluit bij de feiten en de omstandigheden
dan de gang naar de rechter. Bij 19% is er sprake van een onvoorwaardelijk sepot. Hierbij gaat het veelal om bewijssepots. Dan is er dus sprake
van onvoldoende bewijs voor het feit dat door de verdachte zou zijn
gepleegd, of van een zaak waarbij iemand ten onrechte als verdachte is
aangemerkt. Dit zijn de feiten en zo is het afgewogen. We hebben nu dit
overzicht gegeven. Dat hebben we gedaan naar aanleiding van een
verzoek van mevrouw Helder destijds. Het voordeel is dat we dit nu goed
kunnen volgen. We zullen het ook op deze manier blijven volgen. We
stoppen hiermee dus nu niet, maar we zullen dit blijven volgen, zodat de
strafmaat en de afdoening van het OM ook voor de Kamer inzichtelijk
blijft.
Mevrouw Helder (PVV): Ik dank de Minister voor het feit dat hij die
staatjes daadwerkelijk bijhoudt. Dat doet hij inderdaad op verzoek van de
PVV. Ik wil echter vragen om een aanvulling. Kan de Minister voortaan ook
laten zien wat de gemiddelde duur is van de opgelegde vrijheidsstraf?
Ik hoorde de Minister verder zeggen dat voorwaardelijke gevangenisstraffen vaak worden opgelegd in combinatie met een andere hoofdstraf.
Daarbij noemde hij het reclasseringstoezicht. Dat is toch geen hoofdstraf?
In dat kader heb ik gevraagd naar het taakstrafverbod. Dat wordt namelijk
vaak omzeild. Het taakstrafverbod houdt in dat bij ernstige zedenmisdrijven waar zes jaar of meer voor staat, of waarbij sprake is van een
ernstige inbreuk op de lichamelijke integriteit van het slachtoffer, geen
taakstraf meer wordt opgelegd, of althans niet enkel een taakstraf. Dat
verbod wordt omzeild door behalve de taakstraf een voorwaardelijke
vrijheidsstraf op te leggen. Daarom heb ik gevraagd naar het taakstrafverbod. Aan die voorwaardelijke straffen hebben we namelijk helemaal
niets. Daarmee straf je helemaal niet snel en daarmee wordt bovendien
een afspraak met de Kamer omzeild. Daarom heb ik deze vraag gesteld.
Minister Opstelten: Dat begrijp ik. Ik zei ook dat die taakstraf wordt
opgelegd in combinatie met een andere hoofdstraf of maatregel, zoals
reclasseringstoezicht. Dit biedt inzicht in de maatregelen, het optreden
van het OM en de straffen die daaruit voortvloeien. Ik zal in het staatje ook
de gemiddelde duur van de straffen laten opnemen, zodat we ook die
kunnen volgen. Cijfers daarover heb ik echter nu niet beschikbaar.
Mevrouw Helder vraagt ook waarom er taakstraffen zijn opgelegd. Ik heb
die taakstraffen niet opgelegd, dus ik geef hier weer wat de argumenten
zijn. Het taakstrafverbod is ingevoerd in januari 2012. Het overzicht van
afdoeningen in de voortgangsbrief had betrekking op zaken die door de
politie in 2012 zijn ingestuurd. Het gaat hierbij veelal om feiten die ten
minste gedeeltelijk vóór 2012 zijn gepleegd. Voor deze feiten, die vóór de
invoering van het taakstrafverbod zijn gepleegd, geldt dus dit verbod niet.
Bovendien worden taakstraffen veelal in combinatie met andere straffen
opgelegd. Verder is uit de overzichtscijfers in de voortgangsrapportage
niet op te maken of de gepleegde feiten waarvoor in ieder geval een
taakstraf is opgelegd, onder de reikwijdte vallen van het taakstrafverbod.
Dat verbod geldt voor ernstige zeden- en geweldsmisdrijven. We zullen
dat onderscheid nu dus gewoon gaan doortrekken, waardoor we die
cijfers actueel kunnen houden en de Kamer ook hierin inzicht kan krijgen.
Er is gesproken over chemische castratie en de libido remmende castratie
per geval. Er zijn momenteel al goede mogelijkheden voor vrijwillige
behandeling met libido remmende medicatie. Chemische castratie, in het
kader van een bredere psychosociale behandeling, is daarvan een
onderdeel. Vrijwillige chemische castratie is nu al mogelijk. Hierbij is geen
sprake van dwang, maar wel van drang. Deze drang komt bijvoorbeeld tot
uiting in de voorwaarden van een voorwaardelijke straf, behandeling, tbs

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 015, nr. 102

15

of een vervroegde invrijheidstelling. Uit de praktijk blijkt dat de effectiviteit
van libido remmende castratie per geval verschilt. Daarom is het
belangrijk dat tot de inzet van libido remmende middelen wordt besloten
door medische specialisten die casusafhankelijke beslissingen nemen. Het
zo goed mogelijk behandelen van daders die hun straf hebben uitgezeten,
is natuurlijk van breed maatschappelijk belang.
Mevrouw Helder (PVV): Ik heb nooit ontkend dat medisch deskundigen
de juistheid moeten inschatten van de inzet van libido remmende
middelen en moeten inschatten welke risico’s die inzet met zich
meebrengt. Ik ben op werkbezoek geweest bij de Van der Hoeven Kliniek.
Pedoseksuelen kiezen daarvoor inderdaad op vrijwillige basis. Maar
waarom kiezen ze daarvoor? Omdat ze dan eerder naar buiten mogen. Dat
is nou net niet de bedoeling. De PVV heeft hier altijd om gevraagd in het
kader van de bescherming van de maatschappij. Er moet dus pas aan het
einde van de behandeling over chemische castratie of de inzet van libido
remmende middelen worden gesproken. Die middelen moeten worden
ingezet om te voorkomen dat nieuwe slachtoffers worden gemaakt en er
daardoor bovendien grote onrust in de maatschappij ontstaat. Deze
behandelmethode moet dus niet worden ingezet om eerder vrij te komen.
Zo worden deze middelen nu echter wel ingezet. Zo vrijwillig moet het
dus nu ook weer niet zijn.
Minister Opstelten: Ik zei al dat er geen sprake is van dwang, maar wel
van drang. Hierover hebben wij vaker van gedachten gewisseld. Deze
middelen kúnnen dus worden ingezet. Als dan uiteindelijk, misschien met
drang, maar wel vrijwillig, een maatregel wordt genomen, dan is dat
natuurlijk in het brede belang van de maatschappij en van slachtoffers.
Daarom werkt dit volgens mij. Ik zal dit uiteraard goed blijven volgen,
want dit is een heel serieus onderwerp. Daarbij gelden wel bepaalde
grenzen. Ik zeg met nadruk dat ik die grenzen trek. Daarover wil ik geen
misverstand laten ontstaan.
Mevrouw Helder (PVV): De Minister gaat dus in de gaten houden dat er
grenzen zijn. Dat is al een klein stapje in de goede richting. Het is echter
altijd mooi om af te tasten waar die grenzen zouden moeten liggen. Het
lijkt mij goed als dit ter discussie blijft staan. De Minister gaat over zijn
eigen positieve blik. Ik zou het echter op prijs stellen als hij de Kamer
hierover op de hoogte zou houden. Het wordt dus geen onderzoek, want
de Minister ziet de meerwaarde niet, maar misschien kan hij hier toch
eens een telefoontje met de Van der Hoeven Kliniek aan wagen? En
misschien ook een telefoontje met fpc Veldzicht, nu dat nog kan? Daar
was in de jaren zestig van de vorige eeuw het adagium: ballen inleveren
bij de poort. Ik heb dit overigens niet zelf bedacht. Meerwaarde is er dus
echt wel.
Minister Opstelten: Ik zal ook dit meenemen in de voortgangsrapportage
en ook hieraan aandacht blijven schenken, binnen de grenzen die ik heb
aangegeven.
Mevrouw Helder heeft ook gevraagd of verdachten verplicht zijn om ter
zitting te verschijnen. Hierover heb ik eerder uitvoerig met de Kamer
gesproken. We hebben toen gezegd dat we dit niet verplicht willen stellen,
mede omdat het vaak al gebeurt. Er kan immers een bevel tot
medebrenging worden gegeven. In de praktijk is dat niet vaak nodig.
Mevrouw Helder heeft ook gesproken over het afreizen naar bronlanden
met de ID-kaart. Bronlanden van kindersekstoerisme bevinden zich buiten
Europa. Daarheen kan men niet reizen met enkel een ID-kaart, want
daarvoor is een paspoort nodig. Het intrekken van het paspoort is dus wel
degelijk een nuttig instrument bij het voorkomen dat men afreist naar een
van de bronlanden. Met alleen een ID-kaart komt men daar immers niet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 015, nr. 102

16

Mevrouw Berndsen heeft gevraagd hoe een goede vertegenwoordiging
van het OM en de politie bij de Veiligheidshuizen geborgd blijft. Dit is een
belangrijk punt. Laat ik beginnen met te zeggen dat er geen sprake van is
dat de politie en het OM zich uit de Veiligheidshuizen zouden terugtrekken. Ik vind echter wel dat dit punt vaak in debatten terugkeert. Ik put
mijn kennis natuurlijk uit werkbezoeken aan Veiligheidshuizen en uit
gesprekken met de politie en het OM. Telkens als dit punt in de Kamer aan
de orde komt, wordt dit weer geagendeerd. Dat zal ik blijven doen, want
er moet geen sprake zijn van een dergelijke terugtrekking. Mevrouw
Berndsen komt niet voor niets met dit signaal, dus ik neem het serieus.
Wel lopen er pilots om de samenwerking tussen Veiligheidshuizen en
ZSM te verbeteren. Ik benadruk echter in dit verband dat de Veiligheidshuizen buitengewoon belangrijk zijn. Daarom moeten de politie en het OM
hierbij betrokken zijn. Zij moeten de informatie op tijd hebben.
Mevrouw Berndsen-Jansen (D66): Ik bezoek ook weleens Veiligheidshuizen. Ik krijg daar informatie over die terugtrekking, anders zou ik dat
punt hier niet naar voren brengen. Het lijkt mij goed als er nog eens goed
zou worden gekeken naar de manier waarop die Veiligheidshuizen zijn
georganiseerd. Ik merk namelijk dat in de praktijk het concept wordt
verlaten waarbij het OM de leidende factor was in de Veiligheidshuizen.
Dit is helemaal aan het veranderen. Dat hoeft niet verkeerd te zijn, als de
spelers in die Veiligheidshuizen hun rol maar daadwerkelijk oppakken. Er
is nu sprake van een beweging waarbij gemeentelijke onderdelen met een
coördinator van een Veiligheidshuis bij elkaar zitten in zo’n Veiligheidshuis. Ik bespeur echter dat de grote afwezigen daarbij toch inderdaad de
politie en het OM zijn. Als zij afwezig zijn, heeft het Veiligheidshuis slechts
een heel beperkte werking. Voor het nemen van preventieve maatregelen
en voor het aan de voorkant interfereren, is een brede aanpak nodig.
Minister Opstelten: Er heeft een totale omslag plaatsgevonden qua
Veiligheidshuizen en de versterking daarvan. Van een justitieel, door
justitie geleid instrument, hebben wij er een bestuurlijk instrument van
gemaakt. Hierdoor is het multidisciplinair en daarmee sterker. Wethouders
en burgemeesters hebben de leiding in het bestuur. Mij is altijd verzekerd,
ook in alle conferenties die we daarover hebben gehad, dat politie en OM
structureel aanwezig zijn, maar ik zal dit signaal ter sprake brengen en
mijn voelhorens uitsteken.
Mevrouw Berndsen-Jansen (D66): Misschien is het handig als de
Minister zich ook verstaat met burgemeesters, de andere poot van de
driehoek. Zij ondervinden het in de praktijk.
Minister Opstelten: Dat zullen we zeker doen.
Er is gevraagd naar de verjaring van zedenzaken. Sinds 2010 is er een
regeling dat zedenzaken niet meer verjaren. Zaken die toen nog niet
waren verjaard of die nu worden gepleegd, verjaren dus niet meer.
Over het filo-concept heb ik al het nodige gezegd. Versterking van de
internationale samenwerking vind ik van het grootste belang. Dat is ook
een belangrijke gedachte achter de vorming van de Nationale Politie
Verder bezie ik of het filo-concept een zinvolle aanvulling op mijn
mogelijkheden is. Dit moeten we inhoudelijk toetsen op effectiviteit. Ik zie
filo’s niet in de plaats van liaison officers. Het concept is slechts een
verruiming van mijn mogelijkheden. Zie bijvoorbeeld de inzet op het
thema kindersekstoerisme. Ik evalueer een en ander zorgvuldig. Eind 2014
kom ik, zoals gezegd, met een plaatsingsplan. Ik trek geen liaison officer
terug op basis van dit nieuwe, nog niet volledig uitgewerkte filo-concept.
We hebben hierover eerder een discussie gehad. Naar aanleiding van
maatregelen van mij intervenieerde de Kamer. Hierop heb ik deze
maatregelen teruggenomen en bijgesteld. Dat was een goede samen-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 015, nr. 102

17

werking tussen de Kamer en mij. De inzet van een liaison officer is een
belangrijk instrument.
Het volgende punt betreft een uitbreiding van de taken van de landendesks van Europol. De verdere toenadering van Europese landen binnen
de EU vanwege verdragen die worden afgesloten, maakt het steeds
eenvoudiger om opsporingsinformatie te delen binnen de EU. De
EU-landen delen onderlinge informatie vooral via het Europol-kanaal. De
meest voorkomende gevallen van rechtshulpverzoeken behandelen we
binnen de Europol-organisatie, die in Den Haag is gevestigd en fungeert
als de primaire Europese informatie-hub. Alle EU-landen zijn vertegenwoordigd met een desk, Nederland met de zogenaamde Dutch Desk. Ieder
land heeft bij zijn desk een aantal politieambtenaren geplaatst die zeer
snel en efficiënt onderling contact kunnen opnemen, zodat snel politieinformatie door het ene EU-land aan het andere kan worden verstrekt.
Sommige landen zijn verder met het opbouwen van hun desk dan andere.
Over het algemeen functioneren de landendesks goed, zelfs zo goed dat in
sommige gevallen een deel van het werk van de liaison wordt overgenomen. Ik wil dit bestuderen en daarvoor een oplossing vinden in mijn
plaatsingsplan. Daarbij geldt steeds dat eerst moet vaststaan dat het beter
is voordat we iets veranderen.
Mevrouw Berndsen heeft verder gevraagd naar de borging van het
programma huiselijk geweld naar aanleiding van de overdracht van het
programma naar de lijn in 2014. Bij alle eenheden zijn taakaccenthouders
huiselijk geweld aangesteld. Er is voorzien in een landelijk dekkend
netwerk van kennis. Het thema is ook belegd bij een lid van de korpsleiding dat ik hierop kan aanspreken.
De voorzitter: Dank u wel. Hiermee zijn wij aan het einde gekomen van
de eerste termijn. Ik stel vast dat er behoefte is aan een korte tweede
termijn.
De heer Van der Steur (VVD): Voorzitter. Dank aan de Minister voor het
beantwoorden van de vragen van de VVD-fractie. Ik ben blij met de
vaststelling dat er sprake is van een normale werkvoorraad en niet van
een achterstand op het gebied van de bestrijding van kinderporno en het
oppakken van de vervaardigers en de downloaders ervan. Ik ben ook blij
met de toezegging dat er gekeken zal worden naar de bilaterale rechtshulpverdragen, zoals de nationaal rapporteur heeft geadviseerd. Ik zou het
plezierig vinden om bij de eerstvolgende rapportage te lezen dat er
paspoorten van erkende recidivegevaarlijke pedoseksuelen zijn
ingetrokken, want ik vind dat Nederland er alles aan moet doen om te
voorkomen dat mensen in het buitenland in de fout gaan, juist omdat er
landen zijn die niet dezelfde prioriteiten hebben als wij. Uiteindelijk is dat
hun verantwoordelijkheid, maar het is wel onze verantwoordelijkheid om
te voorkomen dat mensen die daarvan misbruik zouden kunnen maken,
daar terechtkomen.
Ik ben blij dat de Minister heeft benadrukt hoe belangrijk het is dat de
zedenwetgeving conform de motie-Van Oosten van de VVD wordt
aangepast aan de nieuwe werkelijkheid op internet. Denk aan het
strafbaar chatten, het groomen, maar ook het met duistere bedoelingen
maken van afbeeldingen via webcams.
Het is heel plezierig dat de Minister ook aandacht gaat besteden aan een
Europese databank van niet-kinderpornoplaatjes. Alle agenten met wie ik
heb gesproken, benadrukten hoe belangrijk het is dat zo’n databank er ook
komt, zodat ze heel snel enorme hoeveelheden informatie kunnen
elimineren die geen aanleiding is tot verder onderzoek.
Wat dat betreft ben ik zeer tevreden met de beantwoording. Er zijn genoeg
punten waarop vooruitgang moet worden geboekt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 015, nr. 102

18

Mevrouw Kooiman (SP): Voorzitter. Ik zei in eerste termijn al dat dit een
onderwerp is waarvan je buikpijn krijgt. Van de voortgang die wordt
geboekt krijg ik echter geen buikpijn. De SP is altijd heel kritisch, maar ik
ben heel tevreden over de voortgang die is geboekt.
Ik ben blij dat er wordt gekeken naar eventuele wettelijke maatregelen
waardoor de politie eerder kan ingrijpen als internet voor dit soort doelen
wordt misbruikt. De heer Van der Steur refereerde er ook al aan. Ik ben blij
dat de Minister meer druk gaat uitoefenen ten aanzien van notice and
takedown. Helaas werken sommige internetproviders niet mee. Ik ben ook
blij met de toezegging dat er gekeken wordt naar een structurele
financiering van Stop it Now!
Rest mij slechts om iedereen die zich hiervoor keihard inzet veel succes te
wensen.
Mevrouw Rebel (PvdA): Voorzitter. Ik sluit mij graag aan bij mijn twee
voorgangers. Ik wil de Minister met name uitnodigen om zich goed te
verdiepen in de Amerikaanse situatie en ik kijk uit naar de terugkoppeling
hierover in de volgende voortgangsrapportage.
Ik hoop dat we over de volgende voortgangsrapportage net zo tevreden
kunnen zijn, ook wat de punten betreft die mijn voorgangers hebben
genoemd.
Vanochtend heb ik gesproken over de wet huwelijksdwang. Een van de
punten die daarbij naar voren kwamen is het belang van het internationaal bespreekbaar maken van een en ander. In antwoord op mijn vraag
over de bestaande mogelijkheden om hierbij ambassades in te zetten, zei
de Minister dat in sommige landen de politie geen urgentie voelt om
slachtoffers te helpen. Hierdoor kunnen daders van Nederlandse origine
ermee wegkomen en krijgen ze niet de strafvervolging die ze zouden
moeten krijgen. Het is belangrijk dat we culturele taboes blijven
beslechten en dat we helpen met wetgeving en met de inzet van politie in
de bronlanden. We willen immers juist voorkomen dat Nederlandse
daders ermee wegkomen en wij met onze rug tegen de muur staan als in
het desbetreffende land niet wordt gehandeld zoals wij graag zouden
willen. We willen uiteraard ook voorkomen dat kinderen in dat land de
dupe worden. Dus nogmaals een aansporing om dit internationaal in
samenspraak met de collega-ministers van Buitenlandse Zaken te blijven
agenderen.
Mevrouw Helder (PVV): Voorzitter. Dank aan de Minister voor de vele
toezeggingen die hij heeft gedaan om de Kamer op de hoogte te houden
door middel van voortgangsrapportages. Het zijn er veel, dus plan het
algemeen overleg alvast maar in voor na het zomerreces, zou ik zeggen.
Inmiddels staat het op de agenda, begrijp ik. Dat is pas echt voortgang!
Ik meen dat drie vragen zijn blijven liggen. Ik kan mij vergissen, maar dan
hoor ik dat wel van de Minister. Zijn bronlanden ook niet-EU-landen? Dat
was de eerste vraag. Dan de tweede: moet het niet aan de rechter zijn om
te beoordelen of er een aantekening op een identiteitskaart moet komen?
Er is gezegd dat er een individuele belangenafweging moet plaatsvinden,
net als een proportionaliteitstoets. Wat de PVV betreft kan de rechter dat
heel goed. Dan kan er toch een aantekening komen op de identiteitskaart.
De Minister heeft aangegeven dat nader wordt onderzocht op welke wijze
effectief wordt toegezien op het naleven van aan veroordeelde pedoseksuelen opgelegde vrijheidsbeperkingen, zodat ze niet naar het buitenland
kunnen reizen. Ik heb gevraagd welke maatregelen dat zijn en wat de
stand van zaken van dat onderzoek is. Dat was de derde vraag.
Mevrouw Berndsen-Jansen (D66): Voorzitter. Ik dank de Minister voor de
beantwoording. Er zijn wat vinger-aan-de-pols-kwesties, te beginnen met
Stop it Now! Wij wachten de volgende voortgangsrapportage af om te
zien hoe de Minister is gevaren ten aanzien van mogelijkheden voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 015, nr. 102

19

structurele subsidie. Wat de Veiligheidshuizen betreft zal ik zelf de vinger
aan de pols houden.
Het werken met filo’s is volgens mij een prima instrument om heel flexibel
met je liaisonofficier om te kunnen gaan. Ik zou het prettig vinden als de
Minister van tijd tot tijd de ervaringen met ons wil delen.
Mijn laatste punt betreft huiselijk geweld. Ik aarzelde, want ik snap heel
goed dat wij ten aanzien van de bedrijfsvoering van de politie niet over elk
dingetje een rapportage moeten willen. Dit is een programma dat lang
heeft gelopen bij de politie en dat heel goed werk heeft opgeleverd. Ik
hoop dan ook dat het met die taakaccenthouders niet te diffuus wordt.
Een programma heeft immers massa. Misschien kan de Minister in het
kader van politieaangelegenheden ons rapporteren over de stand van
zaken. Ik ben overigens wel gerustgesteld, ook omdat het bij de korpsleiding is belegd. Het is echter heel belangrijk om in een vroegtijdig
stadium te kunnen signaleren wat er in gezinnen plaatsvindt, zodat er
eerder kan worden ingegrepen.
De voorzitter: Hiermee zijn wij gekomen aan het einde van de tweede
termijn van de kant van de Kamer. De Minister kan onmiddellijk
antwoorden.
Minister Opstelten: Voorzitter. Dank voor de complimenten aan de
betrokkenen; we zullen die overbrengen. Iedereen zit er scherp in en is
zeer gemotiveerd. De boodschap van de heer Van der Steur is helder:
paspoorten daadwerkelijk intrekken als daartoe aanleiding is. We zullen dit
in de voortgangsrapportage meenemen.
Mevrouw Kooiman heeft geen vragen gesteld, dus kom ik op de vragen
van mevrouw Rebel. Ik hoef niet te herhalen wat ik heb gewisseld. Het
internationaal bespreekbaar maken en het agenderen zijn bij dit
onderwerp vanzelfsprekend. Niet alleen wij bespreken dat, maar met
name ook de politie, het Openbaar Ministerie en de ngo’s die het werk
daadwerkelijk doen en ons erover rapporteren. We zullen de ambassades
en de politie natuurlijk aanscherpen.
Mevrouw Helder vroeg naar de bronlanden. Ik dacht dat ik die vraag al
had beantwoord. Het overgrote merendeel van de bronlanden bevindt
zich buiten de EU. Daar vindt het kindersekstoerisme plaats, door
economische en culturele omstandigheden, om het zo te zeggen. De
ID-kaart speelt hierbij dus geen rol en is ook geen instrument dat je hierbij
zou moeten inzetten.
Ik dacht dat ik een overzicht van de maatregelen had gegeven, maar ik zal
er enkele noemen. In de actielijn zetten we in op preventie, op het
voorkomen dat Nederlandse zedendelinquenten in staat zijn om naar het
buitenland te reizen en daar kinderen te benaderen. Ik kan drie dingen
noemen, ten eerste het screenen van personen die met kinderen werken
in de bronlanden. De heer Van der Steur vroeg naar de verklaring omtrent
het gedrag. Die moet hiervoor beschikbaar worden gesteld. Ten tweede
kan men denken aan informatie-uitwisseling over ernstige zedendelinquenten. Er ligt een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer over langdurig
toezicht. Ik hoop dat de Kamer dat snel gaat behandelen. Dat maakt het
mogelijk om verplicht toezicht in te stellen of een reis- of locatieverbod op
te leggen. Er loopt ook een project waarbij wordt gekeken naar informatieuitwisseling over ernstige zeden- of geweldsdelinquenten in de EU. Ten
derde noem ik het innemen van het paspoort. Daarnaast wordt de
mogelijkheid gecreëerd om het paspoort van een pedofiel met hoog
recidiverisico in te nemen of in te trekken. Dat zijn enkele voorbeelden die
ik kan geven.
Mevrouw Berndsen heeft gevraagd naar de filo’s. Daarover zullen we de
Kamer blijven rapporteren in de voortgangsrapportages. Het punt van
huiselijk geweld zal ik meenemen in de monitoring van de reorganisatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 015, nr. 102

20

van de politie. Daarin staat dan welke plaats dit onderwerp krijgt en hoe
het is georganiseerd.
De voortgangsrapportage waarover we voortdurend hebben gesproken,
komt in juli.
De voorzitter: Dank u, Minister. Mevrouw Helder wil nog iets vragen.
Mevrouw Helder (PVV): Volgens mij is Roemenië ook een bronland.
Daarnaar kun je wel reizen met een ID-kaart. Dat geldt ook voor Bulgarije.
Minister Opstelten: Daar moeten we goed naar kijken. We hebben daar
liaison officers en filo’s zitten. Ik zal voortdurend monitoren in hoeverre
sekstoerisme daar een rol speelt en of het instrumentarium dat we
hebben voldoende is.
Mevrouw Helder (PVV): Dat komt terug in de voortgangsrapportage?
Minister Opstelten: Ja.
De voorzitter: Dank aan de Minister voor de beantwoording. De
volgende toezeggingen zijn gedaan.
In de volgende voortgangsrapportage in juli 2014 zal informatie worden
gegeven over de volgende zaken:
– de stand van zaken met betrekking tot de bilaterale rechtshulpverdragen, de liaison officers, de internationale vog en de monitoring van
paspoorten;
– een update van de databanken, vooral die van plaatjes die geen porno
zijn;
– de structurele financiering van Stop it Now!;
– de medewerking van providers ten aanzien van het melden van
kinderporno;
– het meerjarig onderzoek naar slachtoffers van kinderporno;
– een overzicht van in het buitenland gedetineerde sekstoeristen,
inclusief de rol van de ambassades daarbij en informatie over de
slachtoffers;
– inzicht in de maatregelen van het OM en de bijbehorende straffen,
inclusief de gemiddelde duur van de opgelegde vrijheidsstraffen;
– informatie over libido remmende middelen.
In de tweede helft van 2014 komt de Minister met een nieuw plaatsingsplan van de liaison officers.
Minister Opstelten: Eind 2014.
De voorzitter: Eind 2014 in plaats van in de tweede helft van 2014. Ik
dank de Minister, de ambtenaren, de mensen op de publieke tribune en
mijn collega’s.
Sluiting 15:50 uur.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 015, nr. 102

21