> Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag

de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie

Directie Directe Belastingen
Korte Voorhout 7
2511 CW Den Haag
Postbus 20201
2500 EE Den Haag
www.minfin.nl
Inlichtingen
mw. mr. G.J. van Es
T 070-3428208
F 070-3427992
g.j.es@minfin.nl

Datum 22 oktober 2009
Betreft Wetsvoorstel tot wijziging van de Successiewet (kamerstukken 31 930)

Ons kenmerk
DB/2009/618 U
Uw brief (kenmerk)
13 oktober 2009
Bijlagen

Op 20 oktober jl. heeft een gesprek plaatsgevonden over het bovenvermelde
wetsvoorstel tussen een vertegenwoordiging van uw organisatie en enkele van
mijn medewerkers. Daarbij is in het bijzonder aandacht besteed aan de
onderwerpen die u in uw brief van 13 oktober aan de vaste commissie voor
Financiën hebt genoemd. Ik hecht eraan op te merken dat dit overleg door mijn
medewerkers als zeer constructief is ervaren. Op een aantal punten is duidelijkheid
verschaft terwijl op een enkel onderdeel bleek dat het wetsvoorstel verder
aanvulling behoeft.
Het lijkt mij daarom ten behoeve van de wetsgeschiedenis goed de uitkomsten van
het overleg in een brief aan u vast te leggen, en deze brief in afschrift aan de
Tweede Kamer toe te zenden.
Artikel 10
Inleiding
Tijdens het overleg is uitgebreid ingegaan op de werkingssfeer van artikel 10. De
vertegenwoordigers van de KNB gaven aan de noodzaak in te zien om bij het
begrip rechtshandeling aan te grijpen om de discussie omtrent situaties die niet in
de heffing zouden moeten worden betrokken (zoals ouderlijke boedelverdeling of
wettelijke verdeling) niet opnieuw te hoeven voeren. Wel zijn er nog enkele
opmerkingen en vragen met betrekking tot artikel 10. Ten eerste geeft de KNB aan
gebaat te zijn bij duidelijkheid over artikel 10. Deze duidelijkheid wordt in de
parlementaire stukken weliswaar op diverse punten gegeven, maar op een aantal
punten nog niet. Ten tweede vraagt de KNB aandacht voor het toepassingsbereik
van artikel 10. Voor bepaalde situaties zou artikel 10 naar de mening van de KNB
niet van toepassing moeten zijn, zoals in het geval van samenwoners met kinderen
waarbij de nalatenschap overeenkomstig de wettelijke verdeling wordt verdeeld. In
andere situaties zou artikel 10 naar de mening van de KNB wel toepassing moeten
vinden, zoals in bepaalde gevallen van een legaat van een uitgestelde opeisbare
geldsom, maar lijkt het dat niet te zijn. Op de aangedragen situaties ga ik hierna
in. Het lijkt mij echter goed eerst nog eens mijn uitgangspunt bij artikel 10 toe te
lichten.

Pagina 1 van 8

Artikel 10 Algemeen

Directie Directe Belastingen

Artikel 10 is geboren uit de gedachte dat in geval vererfbaar vermogen wordt
omgezet in een niet-verervend vruchtgebruik, de erflater zijn toekomstige
nalatenschap verkleint. Juist omdat hij bij leven geen last heeft van deze
verkleining van zijn vermogen, wordt dit vanuit het oogpunt van belastingheffing
nauwlettend bezien. Deze achtergrond is vervolgens getransformeerd in de
rechtsregel van artikel 10. De KNB is van mening dat aan deze rechtsregel alleen
wordt toegekomen indien uitholling daadwerkelijk plaatsvindt. Indien de erflater
niet is verarmd, leidt dit volgens de KNB niet tot toepassing van artikel 10. Dit is
echter niet het geval. Het gaat er niet om of de erflater is verarmd, maar of hij ten
koste van zijn vermogen een genotsrecht heeft verworven. Heeft hij volle
eigendom omgezet in een genotsrecht? Indien deze vraag met ja moet worden
beantwoord, is artikel 10 van toepassing. In de omzetting van eigendom in een
genotsrecht zit in potentie de uitholling ingesloten. Door daarbij de rechtshandeling
centraal te stellen, komt het anti-ontgaanskarakter van de bepaling op de
voorgrond te staan. Dit betekent ook dat het niet zo is dat gelijke eindsituaties ook
gelijk behandeld moeten worden, zoals de KNB aangeeft. Steeds zal moeten
worden getoetst aan de tekst van artikel 10. Dat is niet zo omdat ik geen belang
hecht aan de achtergrond bij het invoeren van artikel 10. Het komt voort uit mijn
overtuiging dat gekozen is voor de geldende wettelijke bepaling vanuit het besef
dat het praktisch onuitvoerbaar is om in elke situatie te reconstrueren of de
verkleining van het vererfbare vermogen daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. Dat
betekent dat het mogelijk is om in economische zin op een gelijk resultaat uit te
komen, waarbij afhankelijk van de bewandelde weg artikel 10 wel of niet van
toepassing is. Dat is inherent aan het gegeven dat artikel 10 bepaalde
rechtshandelingen als fiscaal besmet beschouwt. In geval van bijvoorbeeld de
wettelijke verdeling verricht de langstlevende echtgenoot geen rechtshandeling,
zodat hij niet (potentieel) belasting ontgaat. Indien tussen de nabestaanden een
contractuele verdeling plaatsvindt, en daarbij vorderingen en schulden ontstaan,
waarbij de langstlevende zich het recht van vruchtgebruik voorbehoudt, dan is dat
in potentie wel het geval. Hoewel aan de KNB kan worden toegegeven dat
economisch gelijke gevallen fiscaal verschillend uitpakken, is dat zoals ik hiervoor
heb aangegeven niet mijn referentiekader bij het beschouwen van artikel 10. Wel
heb ik in het wetsvoorstel voorgesteld om een aantal situaties waarbij de
erfgenamen door hun rechtshandeling aansluiten bij het patroon van de wettelijke
verdeling, uit te zonderen van de toepassing van de fictiebepaling. In die gevallen
herstellen de erfgenamen doorgaans hetgeen erflater door het uitschakelen van de
wettelijke verdeling heeft voorkomen. Het gaat in een dergelijk geval te ver hierin
een mogelijke fiscale ontgaansactie te zien. Ook samenwonenden met
(stief)kinderen heb ik niet van een overeenkomstige behandeling willen uitsluiten.
Zie hetgeen ik hierna heb opgemerkt onder het kopje “Artikel 10 vijfde lid, en
verdeling tussen samenwoners”.

Ons kenmerk
DB/2009/618 U

(Partiële) ongedaanmaking en klassiek vruchtgebruiktestament
De vraag wordt gesteld of in geval van een testament met een ouderlijke
boedelverdeling (hierna OBV) en een klassiek vruchtgebruiktestament, of in geval
van partieel ongedaan maken van de OBV en voor het overige toepassen van het
klassieke vruchtgebruiktestament, artikel 10 in beeld komt bij het overlijden van
de langstlevende.

Pagina 2 van 8

Anders dan bij een klassiek vruchtgebruiktestament het geval is, is bij de hiervoor
genoemde testamentvormen de langstlevende steeds als erfgenaam tot de
nalatenschap geroepen. Anders zou noch de OBV, noch de wettelijke verdeling
mogelijk zijn. Indien en voorzover vervolgens wordt gekozen voor de klassieke
vruchtgebruikvariant, zet de langstlevende voor de omvang van zijn erfdeel
eigendomsrechten om in een genotsrecht en is artikel 10 van toepassing. Immers
hij had recht op zijn erfdeel in volle eigendom en heeft na toepassing van het
vruchtgebruiktestament alleen nog maar het vruchtgebruik ervan. De KNB is van
mening dat artikel 10 niet aan de orde komt, omdat als er een
vruchtgebruiktestament zou zijn geweest, artikel 10 ook niet aan de orde zou zijn
gekomen. Beide eindsituaties zijn met elkaar te vergelijken. Hoewel beide
eindsituaties met elkaar te vergelijken zijn, zijn de ontstaanssituaties dat niet. Er
bestaat namelijk één belangrijk verschil tussen beide situaties en dat is dat de
erflater in de ene situatie wel eerst volle eigendomsrechten heeft gehad en daarna
alleen nog het genotsrecht en in het andere geval heeft hij direct het genotsrecht
verkregen. In het eerste geval heeft er dus wel een rechtshandeling
plaatsgevonden, waarbij ten kosten van het vermogen van de erflater een
genotsrecht is verkregen en in het tweede geval niet. Het eerste geval voldoet
volledig aan de omschrijving van artikel 10, eerste lid en het tweede geval niet.

Directie Directe Belastingen
Ons kenmerk
DB/2009/618 U

Indien de langstlevende bijvoorbeeld voor 1% erfgenaam was, en voor de gehele
nalatenschap wordt gekozen voor de vruchtgebruikvariant, is artikel 10 bij het
overlijden van de langstlevende voor die ene procent van toepassing; bij een 50%
erfstelling op die 50% etc.
Indien partieel ongedaan wordt gemaakt, hetgeen in geval van een OBV mogelijk
was, en voor het ‘restant’ wordt gekozen voor de vruchtgebruikvariant, dan ziet
artikel 10 alleen op dat restant. Stel dat bij het overlijden van een vader sprake is
van een OBV, waarbij alles naar de langstlevende gaat en haar tevens de
bevoegdheid is gegeven tot gedeeltelijke ongedaanmaking. De langstlevende en
het kind zijn beiden voor de helft erfgenaam. De nalatenschap bedraagt 100.
Moeder maakt van haar bevoegdheid tot partiële ongedaanmaking gebruik en
maakt voor een waarde van 90 de OBV ongedaan. Op dat moment heeft moeder
de onverdeelde helft van het vermogen van de nalatenschap met een waarde van
90 in eigendom. Vervolgens vindt daarop het klassieke vruchtgebruiktestament
toepassing. Zij zet dan voor de omvang van haar erfdeel, voor haar vermogen,
eigendom om in een genotsrecht. Op die vermogensbestanddelen is artikel 10 van
toepassing. In percentages uitgedrukt, leidt dat dan tot de toepassing van artikel
10 voor 45% (50% van 90%) van de nalatenschap. Het voorgaande is ook aan de
orde in geval van een keuzetestament, waarbij de langstlevende niet kiest voor de
wettelijke verdeling, maar voor de klassieke vruchtgebruikvariant.
Artikel 10 vijfde lid, en verdeling tussen samenwoners
In het vijfde lid van artikel 10 is als rechtshandeling uitgezonderd de verdeling
tussen erfgenamen indien deze, binnen de in dat lid gestelde kaders, een verdeling
tot stand brengen die tot stand zou zijn gekomen indien de wettelijke verdeling
van toepassing was geweest. Omdat bij samenwoners de wettelijke verdeling niet
van toepassing is -het wettelijk erfrecht voorziet niet in regels voor dergelijke
gevallen-, valt de verdeling tussen de erfgenamen van een ongehuwde
samenwonende erflater, ook al verdelen zij de nalatenschap volgens het patroon

Pagina 3 van 8

van de wettelijke verdeling, niet onder deze uitzondering. Het gevolg is dat artikel
10 van toepassing is indien op de vordering van de kinderen door de langstlevende
niet jaarlijks minimaal 6% rente wordt vergoed. De KNB brengt naar voren dat de
erfgenamen van de ongehuwd samenwonende erflater nu louter door het
ontbreken van het huwelijk of geregistreerd partnerschap niet van de uitzondering
van artikel 10, vijfde lid, kunnen profiteren. Met de KNB ben ik van mening dat de
uitzondering van het vijfde lid ook op deze situatie van toepassing zou moeten
zijn. Daarom zal ik bij derde nota van wijziging voorstellen ook deze situatie onder
de uitzondering van artikel 10, vijfde lid, te brengen.

Directie Directe Belastingen
Ons kenmerk
DB/2009/618 U

Bij deze nota van wijziging zal ik tevens voorstellen de gelijke behandeling van
gehuwde en ongehuwde partners op dit punt door te trekken naar de
defiscalisering in box 3 van de Wet inkomstenbelasting 2001. In artikel 5.4 van die
wet worden vorderingen en schulden die voortvloeien uit de wettelijke verdeling, of
verdelingen die daarmee overeenkomen, gedefiscaliseerd. Op dit moment geldt die
bepaling alleen in gevallen waarin de overledene en de langstlevende partner
gehuwd waren. In de derde nota van wijziging zal ik voorstellen dat de
defiscalisering in box 3 op basis artikel 5.4 van de Wet inkomstenbelasting 2001
ook gaat gelden voor ongehuwde partners in de zin van de Successiewet 1956.
Op de overige op dit punt aangedragen voorstellen tot een uitbreiding van de
reikwijdte van de defiscalisering kom ik terug in de door mij voor het eind van dit
jaar of begin van het volgend jaar toegezegde brief.
Overgangsrecht verdeling oude nalatenschappen
Artikel 10, vijfde lid, bepaalt dat een verdeling naar het model van de wettelijke
verdeling geen rechtshandeling is in de zin van artikel 10, indien die verdeling
binnen de aangiftetermijn is overeengekomen en binnen twee jaar na overlijden
tot stand wordt gebracht. De termijn voor de beslissing tot de verdeling is mede
gesteld in verband met het voorgestelde artikel 1, derde lid, inzake de vaststelling
van de hoogte van de rentevergoeding. Voor reeds opengevallen nalatenschappen
heeft deze termijn geen toegevoegde waarde. Voor de verdelingstermijn van twee
jaar is aangesloten bij soortgelijke bepalingen elders in de belastingwetgeving,
zoals artikel 35f Successiewet 1956 en artikel 4.17 Wet inkomstenbelasting 2001.
Indien deze tweejaarstermijn voor reeds nu opengevallen nalatenschappen
onverkort wordt toegepast, kan eenzelfde verdeling voor een bijvoorbeeld in 2004
opengevallen nalatenschap een rechtshandeling zijn als bedoeld in artikel 10
wanneer de verdeling in 2008 tot stand is gekomen, terwijl een dergelijke
rechtshandeling wordt uitgezonderd indien die verdeling in 2006 tot stand kwam.
Ook kan de situatie zich voordoen dat deze nalatenschap nog helemaal niet is
verdeeld met ingang van 1 januari 2010, of dat bijvoorbeeld gedeeltelijk is
verdeeld in 2006 en de resterende verdeling later of nog niet heeft
plaatsgevonden. Met de KNB ben ik van oordeel dat, nu de betrokken erfgenamen
deze termijn niet konden kennen ten tijde van het openvallen van de
nalatenschap, deze ongelijke behandeling niet gerechtvaardigd is. Voor deze
gevallen zal bij derde nota van wijziging overgangsrecht worden voorgesteld.
Legaat van een uitgestelde opeisbare geldsom
In de brief aan de KNB van 12 oktober jl. en tijdens het wetgevend overleg van
diezelfde dag, is ingegaan op de vraag of artikel 10 van toepassing is indien opa

Pagina 4 van 8

een kleine som geld doet toekomen aan zijn kleinkind, die pas opeisbaar is bij het
overlijden van oma. Bij de beantwoording van deze vraag ben ik ervan uitgegaan
dat opa de blote eigendom van een som geld legateert aan het kleinkind,
bijvoorbeeld € 5000 op bankrekening x, en aan oma het recht van vruchtgebruik
van dat bedrag. Omdat er sprake is van een blote eigendom /
vruchtgebruiksituatie heb ik geantwoord dat artikel 10 bij het overlijden van oma
niet van toepassing is, omdat er niets ten koste van het vermogen van oma wordt
verkregen.

Directie Directe Belastingen
Ons kenmerk
DB/2009/618 U

De KNB wijst erop dat daarmee de deur wordt opengezet voor situaties waarin
uitholling plaatsvindt en die er naar de letter van de wet wellicht niet, maar naar
de strekking van artikel 10 wel onder zouden moeten vallen. Hierbij denkt de KNB
aan de volgende casus. Een opa met een nalatenschap van € 200 000 legateert de
blote eigendom van € 1 000 000 nominaal aan zijn kleinkind, pas opeisbaar bij het
overlijden van het kind van opa. Indien de waarde van het vruchtgebruik 90% is,
dan wordt het kind belast voor € 100 000 (€ 200 000 -/- de contante waarde van
de schuld van € 1 000 000) en het kleinkind ook voor € 100 000 (de contante
waarde van € 1 000 000). Als het kind overlijdt, bedraagt de nominale schuld
echter € 1 000 000 en is de nalatenschap van het kind uitgehold. Op deze situatie
zou artikel 10 ook van toepassing moeten zijn. Hier is immers sprake van fiscaal
trapezewerk en agressieve estateplanning, voor de bestrijding waarvan artikel 10
ook volgens de KNB bij uitstek bedoeld is. De KNB stelt dit expliciet aan de orde
daar ik tijdens het wetgevend overleg heb aangegeven dat artikel 10 buiten
toepassing blijft bij een legaat van bloot eigendom.
Met de KNB ben ik van mening dat het niet toepassen van artikel 10 in deze
situatie inderdaad onwenselijk is. Bij de eerdere beantwoording van vragen over
de legaten van bloot eigendom van een geldsom ben ik er steeds van uitgegaan
dat de geldsom tot de nalatenschap van opa behoort. In de situatie die de KNB
hier voorlegt, is dat echter niet het geval. Hier dringt de vergelijking met een ikopa lastbevoordeling zich sterk op, en behoort artikel 10 wel toepassing te vinden.
Op basis van de huidige wettekst is evenwel niet duidelijk of op een geldlegaat aan
het kleinkind, waarvan de opeisbaarheid is uitgesteld tot het overlijden van het
kind (of oma) en waarbij de geldsom niet in de nalatenschap van opa aanwezig is,
artikel 10 ook van toepassing is bij het overlijden van de schuldenaar. Met de KNB
ben ik van mening dat het de voorkeur heeft om iedere onzekerheid op dit punt
weg te nemen, zeker nu de bestrijding van de uitholling van de nalatenschap één
van de speerpunten van het wetsvoorstel is. Ik zal daartoe bij derde nota van
wijziging een voorstel doen.
Inhalen rentebetalingen schuldigerkenning uit vrijgevigheid
Artikel 10 is van toepassing op schuldigerkenning uit vrijgevigheid wanneer daar
geen zakelijke rente over wordt betaald. De KNB merkt op het erg te waarderen
dat duidelijkheid is gegeven over wat onder een zakelijke rente wordt verstaan, nu
in artikel 10 als voorschrift is opgenomen dat het rentepercentage ten minste
gelijk moet zijn aan het percentage dat in het Uitvoeringsbesluit Successiewet
1956 wordt voorgeschreven bij de waardering van een vruchtgebruik (6%).
In geval van een schuldigerkenning uit vrijgevigheid is artikel 10 niet van
toepassing indien de debiteur gedurende de looptijd van de schuld jaarlijks
daadwerkelijk een rente vergoedt. In dat geval is er geen sprake van een genot
dat de debiteur behouden heeft. In de praktijk komt het voor dat, om welke reden

Pagina 5 van 8

dan ook, de rente over een of meerdere jaren niet is betaald. In de nota naar
aanleiding van het verslag is aangegeven dat het mogelijk is dat de debiteur de
rente achteraf alsnog betaalt. Gevraagd is om aan te geven op welke wijze die
betaling alsnog moet plaatshebben om buiten het bereik van artikel 10 te blijven.
Omdat binnen artikel 10 geldt dat een beetje genot ook genot is, moet niet alleen
de gemiste rentebetaling worden ingehaald maar ook een samengestelde rente
daarover worden betaald. De rekenrente daarbij is voor gevallen van na 1 januari
2010 6%. Voor reeds bestaande gevallen van voor 1 januari 2010 geldt dat mag
worden gerekend met de zakelijke rente waarvan partijen in hun overeenkomst
zijn uitgegaan.

Directie Directe Belastingen
Ons kenmerk
DB/2009/618 U

Voorbeeld 1
In 2010 erkent een ouder een bedrag uit vrijgevigheid schuldig aan een kind. De
rente is vastgesteld op 6% en per ultimo van elk jaar verschuldigd. De rente van
€ 1000 is jaarlijks betaald, met uitzondering van het jaar 2015. Vervolgens betaalt
de ouder de rente die ziet op de jaren 2016 tot en met 2019. Eind 2019 wil de
ouder de niet betaalde rentetermijn over het jaar 2015 alsnog voldoen. Ter
voorkoming van latere toepassing van artikel 10 volstaat het niet om uitsluitend de
nominale rentetermijn te voldoen. Alleen bij betaling van de rentetermijn van €
1000 plus een rentevergoeding van € 262 (4 jaar à 6% samengestelde rente)
heeft de ouder per 1 januari 2020 in verband met de schuldigerkenning geen genot
behouden in de zin van artikel 10.
Voorbeeld 2
In 2001 erkent een ouder een bedrag uit vrijgevigheid schuldig aan een kind. De
rente is zakelijk vastgesteld op 5% en per ultimo van elk jaar verschuldigd. De
rente van € 1000 is jaarlijks betaald, met uitzondering van het jaar 2009. In de
vier jaar daarna heeft de ouder de rente over die jaren voldaan, maar nog niet die
van 2009. Eind 2013 wil de ouder de niet betaalde rentetermijn over het jaar 2009
alsnog voldoen. Alleen bij betaling van de rentetermijn van € 1000 plus een
rentevergoeding van € 215 (4 jaar à 5% samengestelde intrest) heeft de ouder per
1 januari 2014 in verband met de schuldigerkenning geen genot behouden in de
zin van artikel 10.

Samenwonende partners
Samenlevingscontract en zorgverplichting
Personen die niet gehuwd of geregistreerd zijn, moeten om voor de Successiewet
1956 als partner aangemerkt te kunnen worden een notarieel
samenlevingscontract hebben waarin een wederzijdse zorgplicht is opgenomen.
Met name de formulering van de zorgverplichting blijkt vragen op te roepen in de
praktijk, zo bleek tijdens het overleg. Omdat deze verplichting een wezenlijk
element is, ben ik het eens dat hier geen misverstand over mag bestaan, maar het
ook niet ingewikkelder te maken dan het is.
Ik wil me niet verder dan nodig is mengen in de vrijheid die de partners hebben
om hun samenlevingsovereenkomst zo vorm te geven als zij willen. Een dwingende
tekstformule geef ik daarom niet. Daarvoor heb ik twee redenen. De eerste is erin
gelegen dat op dit moment er al veel samenlevingscontracten zijn met daarin, zo
ben ik overtuigd, een zorgverplichting. Ik acht het niet nodig dat deze herzien

Pagina 6 van 8

worden. De tweede is dat ik de (contract)vrijheid, ook tussen samenwoners,
respecteer. Hieruit volgt dat ik geen strikte voorschriften geef aangaande de
verhouding waarin de kosten van de gezamenlijke huishouding worden gedragen
door de partners. Het staat de partners vrij hier, evenals dat voor gehuwden bij
huwelijksvoorwaarden het geval is, die verhouding zo te regelen als hun het beste
past. Het is derhalve mogelijk af te wijken van de standaardformulering dat ieder
naar vermogen bijdraagt. Zo kunnen afspraken worden gemaakt over de betaling
van de huur, of de hypotheekrente, de kosten van de kinderen, de
verzekeringspremies, de eigendom van de inboedel en andere goederen enz. enz.
De afspraken kunnen uiteenlopen van een toestand die lijkt op de gemeenschap
van gehuwden en geregistreerde partners, en die lijkt op een totale regulering via
de huwelijkse voorwaarden. Die kunnen inhouden dat ieder de helft van de kosten
draagt (of een andere verhouding), dat de eigendom van de woning aan een van
de samenwoners is voorbehouden enz. Wel moet er iets omtrent de wederzijdse
zorgverplichting in het notarieel samenlevingscontract zijn opgenomen. Ik acht het
echter zeer waarschijnlijk dat in de samenlevingsovereenkomst – mede gelet op
het feit dat een dergelijk contract juist wordt gesloten met het oog op het regelen
van de gevolgen die de gezamenlijke huishouding heeft voor de partners –een
clausule is opgenomen. Binnen het notariaat wordt gebruik gemaakt van een
model samenlevingscontract, met voorbeeldformuleringen en keuzemogelijkheden.

Directie Directe Belastingen
Ons kenmerk
DB/2009/618 U

Buitenlandse samenwoners
Voorts kwam de vraag aan de orde of de notariële akte waarover in de wetgeving
ter zake van de Belgische vorm van wettelijke samenwoning wordt gesproken,
verleden moet zijn bij een Nederlandse notaris. Dit is niet het geval. De Belgische
wettelijke samenwoning is een "lichte" vorm van geregistreerd partnerschap. Op
grond van de Belgische wet zijn de wettelijk samenlevenden gehouden in de lasten
van het samenleven naar evenredigheid van hun mogelijkheden bij te dragen.
Hiervan mag bij authentieke akte worden afgeweken. Zo deze wettelijke
samenwonenden niet al op andere gronden als geregistreerde partners kwalificeren
- het IPR zal hier uitsluitsel moeten geven -, doen zij dat indien zij ook aan de
overige voorwaarden voldoen, wel als samenwoners.

Pagina 7 van 8

Directie Directe Belastingen

Ik vertrouw erop dat met het bovenstaande voldoende duidelijkheid is gegeven
met betrekking tot de in het overleg van 20 oktober jl. besproken onderwerpen.

Ons kenmerk
DB/2009/618 U

Hoogachtend,

de staatssecretaris van Financiën,
mr.drs. J.C. de Jager

Pagina 8 van 8