Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3150
Vragen van de leden Leijten en Kooiman (beiden SP) en Oskam (CDA) aan
de staatssecretarissen van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Veiligheid
en Justitie over het bericht dat een in afwachting van hoger beroep zijnde
veroordeelde zedendelinquent een baan in de gehandicaptenzorg kon krijgen
(ingezonden 16 mei 2013).
Antwoord van staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport),
mede namens de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie (ontvangen
3 september 2013). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2012–2013,
nr. 2456.
Vraag 1
Wat is uw reactie op het bericht dat een veroordeelde zedendelinquent een
baan in de gehandicaptenzorg kon vinden in de periode dat hij in afwachting
was van het hoger beroep?1
Antwoord 1
Ik vind het onwenselijk dat een veroordeelde zedendelinquent in afwachting
van het hoger beroep een baan in de gehandicaptenzorg kon vinden.
In de Eerste kamer ligt op dit moment het wetsvoorstel Kwaliteit, klachten en
geschillen zorg (Wkkgz voor. In dit wetsvoorstel is zowel een vergewisplicht
opgenomen voor de zorgaanbieder als een verplichting voor de werknemer
om een Verklaring omtrent gedrag (VOG) te overleggen in het geval dat bij
AmvB wordt geschreven. De vergewisplicht houdt in dat het bestuur van de
zorgaanbieder, ongeacht of er een VOG is voorgeschreven en afgegeven, in
alle gevallen zelf ook moet nagaan of de werknemer geschikt is voor het werk
en hoe hij in het verleden heeft gefunctioneerd. Dat kan bijvoorbeeld door
referenties op te vragen bij vorige werkgevers.
Wat de VOG betreft hanteert de Dienst Justitie een onbeperkte terugkijktermijn indien iemand die werkzaam wil zijn in de zorg, maar is veroordeeld
voor een zedendelict en dit relevant wordt geacht voor het uitoefenen van de
functie. In dat geval wordt de VOG geweigerd. Zodra het wetsvoorstel Wkkgz
kracht van wet heeft, kan ook de genoemde AmvB waarin de VOG in de zorg
wordt geregeld, in werking treden.
Op grond van de huidige wet- en regelgeving is een vergewisplicht of VOG
nog niet voorgeschreven in de curatieve en langdurige zorg. Dat neemt

1

ah-tk-20122013-3150
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

http://www.eo.nl/tv/devijfdedag/reportage-detail/sein-nam-veroordeelde-pedofiel-in-dienst/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

natuurlijk niet weg dat een goed werkgever informeert naar het verleden van
een werknemer die hij voornemens is aan te nemen of te contracteren. De
betrokken instelling had er goed aan gedaan, alvorens de medewerker aan te
stellen, hem te vragen een VOG te overleggen.
Vraag 2
Erkent u dat het werken met mensen in een afhankelijkheidsrelatie zich niet
leent voor iemand die onlangs veroordeeld is voor een zedendelict dat zich
kenmerkt als misbruik makend van een afhankelijkheidsrelatie? Zo ja, wat
gaat u doen om te voorkomen dat dit in de toekomst voorkomt? Zo neen,
waarom niet?
Antwoord 2
Ik vind dat onwenselijk. Zie hiervoor mijn antwoord op vraag 1.
Vraag 3
Hoe is het mogelijk dat er in de kinderopvang binnen twee jaar na een
ernstige zedenzaak geregeld kon worden dat een Verklaring Omtrent Gedrag
(VOG) wettelijk verplicht is, en dat dit nog steeds niet geldt voor de gezondheidszorg? Bent u bereid met spoed een wetsvoorstel naar de Kamer te
sturen nu de behandeling van het wetsvoorstel Cliëntenrechten zorg (WCZ
(wederom) stil ligt? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 3
Zoals ik bij mijn antwoord op vraag 1 heb aangegeven, bevat de Wkkgz, zoals
deze door de Tweede Kamer is geaccordeerd, een vergewisplicht voor de
zorgaanbieder alsmede een mogelijkheid voor de minister om bij AmvB te
bepalen welke werknemers in de zorg een VOG moeten overleggen wanneer
een zorgaanbieder een werknemer aanneemt of contracteert. Zodra het
wetsvoorstel WKKGz kracht van wet heeft kan ook de genoemde AmvB in
werking treden.
Vraag 4
Hoe oordeelt u over het personeelsbeleid van de betreffende instelling? Kunt
u uw antwoord toelichten?
Antwoord 4
Zie mijn antwoord op vraag 1.
Vraag 5
Wat vindt u ervan dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) aangeeft
dat er meerdere meldingen van seksueel ongewenst gedrag zijn ontvangen,
maar dat daar geen verdere mededelingen over worden gedaan? Kunt u uw
antwoord toelichten?2
Antwoord 5
De IGZ gaat met de grootste zorgvuldigheid om met informatie over
meldingen over seksueel grensoverschrijdend gedrag. Bij elk verzoek om
informatie wordt de afweging gemaakt welke informatie naar buiten kan
worden gebracht zonder de betrokkenen te beschadigen, het medisch
beroepsgeheim te schenden, of het behandelproces te verstoren.
Vraag 6
Vindt u dat het beter is dat de IGZ meldt om hoeveel meldingen het gaat, en
wat de status daarvan is? Zo neen, waarom niet? Zo ja, kunt u er voor zorgen
dat deze procedure standaard wordt bij de IGZ?
Antwoord 6
Over het aantal meldingen (sec) moet zoveel mogelijk transparantie worden
betracht, tenzij het geven van dergelijke informatie kan leiden tot beschadiging van de betrokken patiënt, het medisch beroepsgeheim wordt geschonden of het behandelproces wordt verstoord.

2

http://www.eo.nl/tv/devijfdedag/artikel-detail/inspectie-ontving-meldingen-1/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Vraag 7, 8
Hoe vaak heeft een zorginstelling en/of de IGZ aangifte gedaan naar
aanleiding van seksueel ongewenst gedrag in de afgelopen vijf jaar?
Hoe vaak leidde een melding van seksueel ongewenst gedrag niet tot een
aangifte, en waarom niet?
Antwoord 7, 8
Over het aantal meldingen bij de IGZ over seksueel grensoverschrijdend
gedrag door zowel BIG-geregistreerde als niet-BIG geregistreerde zorgverleners over de afgelopen jaren, verwijs ik naar het Verslag Schriftelijk Overleg
over dit onderwerp van 23 februari 2013 (kenmerk CZ-3148784).
Het aantal aangiften van zorginstellingen en/of de IGZ (en het aantal niet
aangiften) is niet bekend. Wanneer de IGZ een strafbaar feit vermoedt,
schakelt zij het OM in. Ook gaat zij naar aanleiding van een melding bij het
OM na of er door direct betrokkenen aangifte is gedaan. De praktijk laat zien
dat de IGZ niet of nauwelijks zelf aangifte hoeft te doen van mogelijke
strafbare feiten in relatie tot seksueel grensoverschrijdend gedrag omdat
bijvoorbeeld de zorginstelling, de betrokkene zelf, diens familie of naasten dat
zelf doet of heeft gedaan. Het OM bepaalt vervolgens zelf of het al dan niet
overgaat tot strafvervolging
Vraag 9, 10
Hoeveel veroordeelde zedendelinquenten zijn op dit moment op vrije voeten,
omdat zij in afwachting zijn van het oordeel in hoger beroep of cassatieberoep?
Voor hoeveel personen heeft de rechter – in het kader van de Wet voorwaardelijke sancties – uitgesproken dat de reclassering toezicht moet houden
tijdens de periode tussen de veroordeling in eerste aanleg en het hoger
beroep of cassatieberoep?
Antwoord 9, 10
Tot voor kort was tenuitvoerlegging van een reclasseringstoezicht pas
mogelijk nadat een rechterlijke uitspraak hiertoe onherroepelijk was geworden. Dit kwam voort uit de algemene regel uit het Wetboek van Strafvordering dat zolang niet op een ingesteld hoger beroep of cassatieberoep is
beslist, niet met de tenuitvoerlegging kan worden begonnen. In sommige
gevallen leidde dat tot de ongewenste situatie, dat het toezicht niet kon
worden gestart, terwijl betrokkene wel op vrije voeten werd gesteld.
Om dit te voorkomen is in april 2012 wetgeving in werking getreden, die de
mogelijkheid creëert dat een rechter de bijzondere voorwaarden en het
reclasseringstoezicht daarop dadelijk uitvoerbaar verklaart. Dit kan indien er
ernstig rekening mee moet worden gehouden dat de veroordeelde wederom
een misdrijf zal begaan dat gericht is tegen of gevaar veroorzaakt voor de
onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer personen. Wanneer een
rechter van deze mogelijkheid gebruik maakt, kan de reclassering in de
periode tot het hoger beroep of cassatieberoep gewoon toezicht uitoefenen
op de betrokkene. De intensiteit en de invulling van het toezicht wordt
toegespitst op het recidiverisico en de persoon van de dader.
Er zijn geen cijfers bekend over de toepassing van de dadelijke uitvoerbaarheid of over het aantal zedendelinquenten dat in vrijheid het hoger beroep
mag afwachten, omdat zij veroordeeld zijn voordat de nieuwe wetgeving in
werking is getreden. Het beeld van het OM en de reclassering is echter dat de
nieuwe wetgeving goed bekend is bij adviseurs van de reclassering, bij het
OM en bij de rechtspraak. Bij personen met een hoog recidiverisico en
ernstige delicten, zoals zedendelicten, wordt dadelijke uitvoerbaarheid vaak
geadviseerd en gevorderd. Als de rechter vervolgens een (deels) voorwaardelijke straf oplegt, wordt hieraan dan ook vaak de dadelijke uitvoerbaarheid
verbonden.
Vraag 11
Bent u bereid te onderzoeken hoeveel van deze veroordeelde zedendelinquenten nog niet onder de Wet voorwaardelijke sancties vielen? Bent u
bereid te bekijken of deze personen alsnog onder reclasseringstoezicht
kunnen worden gebracht? Kunt u uw antwoord toelichten?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3

Antwoord 11
Drie jaar na inwerkingtreding zal de wetgeving uitgebreid worden geëvalueerd. De toepassing van de dadelijke uitvoerbaarheid maakt hier onderdeel
van uit. Op basis van die evaluatie zal worden bekeken of de wet voldoet of
wellicht aanscherping behoeft.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

4