Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 469

Wijziging van de Meststoffenwet (herinvoering
compartimentering)

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 6 oktober 2010
De vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit1, belast
met het voorbereidend onderzoek, brengt als volgt verslag uit van haar
bevindingen omtrent dit wetsvoorstel.
Onder het voorbehoud dat de regering de in dit verslag opgenomen
vragen en opmerkingen afdoende beantwoordt, acht de commissie de
openbare behandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.
Inhoudsopgave

1

Samenstelling:
Leden: Atsma, J.J. (CDA), Fng voorzitter,
Snijder-Hazelhoff, J.F. (VVD), Albayrak, N.
(PvdA), Ormel, H.J. (CDA), Koopmans, G.P.J.
(CDA), Samsom, D.M. (PvdA), Jansen, P.F.C.
(SP), Gerven, H.P.J. van (SP), Jacobi, L. (PvdA),
Graus, D.J.G. (PVV), Zijlstra, H. (VVD), Thieme,
M.L. (PvdD), Wiegman-van Meppelen
Scheppink, E.E. (CU), Elias, T.M.Ch. (VVD),
Tongeren, L. van (GL), Gerbrands, K. (PVV),
Lodders, W.J.H. (VVD), Dikkers, S.W. (PvdA),
Vliet, R.A. van (PVV), Dijkgraaf, E. (SGP),
Veldhoven, S. van (D66), El Fassed, A. (GL) en
Verhoeven, K. (D66).
Plv. leden: Koppejan, A.J. (CDA), Harbers,
M.G.J. (VVD), Dam, M.H.P. van (PvdA), Uitslag,
A.S. (CDA), Smilde, M.C.A. (CDA), Eijsink,
A.M.C. (PvdA), Bashir, F. (SP), Karabulut, S.
(SP), Dekken, T.R. van (PvdA), Dijck, A.P.C. van
(PVV), Bosman, A. (VVD), Ouwehand, E.
(PvdD), Ortega-Martijn, C.A. (CU), Ziengs, E.
(VVD), Gent, W. van (GL), Bemmel, J.J.G. van
(PVV), Lucas-Smeerdijk, A.W. (VVD), Monasch,
J.S. (PvdA), Mos, R. de (PVV), Staaij, C.G. van
der (SGP), Koolmees, W. (D66), Braakhuis,
B.A.M. (GL) en Ham, B. van der (D66).

kst-32469-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Inbreng leden van de VVD-fractie
Inbreng leden van de PvdA-fractie
Inbreng leden van de CDA-fractie
Inbreng leden van de SP-fractie
Inbreng leden van de ChristenUnie-fractie
Inbreng leden van de SGP-fractie
Inbreng leden van de PvdD-fractie

blz.
1
2
3
4
4
5
6

Inbreng leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van voorliggende wetswijziging. Zij ondersteunen deze wijziging van de
Meststoffenwet waarmee de compartimentering weer wordt ingevoerd en
ook uitvoering wordt gegeven aan de motie Waalkens c.s. (Kamerstuk
28 385, nr. 178).
De leden van de VVD-fractie wensen op te merken dat zij hadden gehoopt
dat herinvoering van de compartimentering niet noodzakelijk zou zijn en
dat sturing op de uitbreiding of nieuwe vestiging via de ruimtelijke en
milieuinstrumenten zou kunnen plaatsvinden. De leden van de VVD-fractie
gaan er nog steeds van uit dat dit op termijn mogelijk moet zijn. In de hele
verduurzaming van de veehouderij moet het hanteren van productierechten niet nodig zijn, maar moeten juist ruimtelijke, milieu- en dierenwelzijnsvoorwaarden worden gehanteerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 469, nr. 5

1

Helaas moet worden geconstateerd dat sinds het vervallen van de
compartimentering er een forse uitbreiding van de varkens- en kippenstapel juist in Noord-Brabant en Limburg heeft plaatsgevonden. Dat geven
de cijfers volgens de memorie van toelichting tenminste aan. De leden
van de VVD-fractie zijn benieuwd of dit daadwerkelijk ook uitbreiding van
dierplaatsen is geweest of dat het om papieren productie- c.q. dierrechten
gaat. De leden van de VVD-fractie zouden daar graag antwoord op krijgen.
Verder zien de leden van de VVD-fractie graag dat er uitvoering wordt
gegeven aan de motie Koopmans en Snijder-Hazelhoff (Kamerstuk 28 385,
nr. 176). Juist de uitvoering van deze motie kan er toe bijdragen, dat de
milieubelasting waar het gaat om mestproductie wordt teruggedrongen.
In de memorie van toelichting wordt gesuggereerd dat om kosten uit te
sparen mest (illegaal) in de buurt wordt afgezet. Waar is deze veronderstelling op gebaseerd?
Daarnaast zien de leden van de VVD-fractie dat, nu er geen productierechten van buiten de concentratiegebieden of vanuit een ander concentratiegebied mogen worden verworven om ze binnen een concentratiegebied te brengen, de rechten daar schaarser worden en daarmee
kostbaarder. In de memorie van toelichting wordt gesuggereerd dat
bedrijven binnen een concentratiegebied de productierechten verkopen
en dus in het concentratiegebied zullen stoppen, en zich dan verplaatsen
naar elders en daar ook reeds goedkopere productierechten verwerven.
De leden van de VVD-fractie horen graag of deze veronderstelling juist is
en of dit reeds gevolgen heeft voor de rest van het land.
De leden van de VVD-fractie wensen tot slot op te merken dat zij
instemmen met de voorliggende wetswijziging, maar dat zij graag zien dat
er voor de komende jaren via gericht beleid wordt gezorgd voor
evenwicht op de mestmarkt, zodat productie- c.q. dierrechten niet meer
nodig zijn en er kan worden gestuurd op milieu- en ruimtelijke
randvoorwaarden.
Inbreng leden van de PvdA-fractie
De leden van PvdA-fractie hebben met instemming kennisgenomen van
de wetswijziging waarmee invulling gegeven wordt aan de motie
Waalkens (Kamerstuk 28 385, nr. 178). Het laten vervallen van de eerdere
compartimentering door toedoen van het amendement Koopmans
(Kamerstuk 30 004, nr. 9) heeft tot gevolg gehad dat er nog meer dieren
zijn verschoven van niet-concentratiegebieden naar Noord-Brabant en
Limburg. Juist in die provincies bevinden zich ook kwetsbare natuurgebieden, waarvoor juist een afwaartse beweging van dieren en de daarmee
gepaard gaande ammoniakuitstoot wenselijk is.
Met het voorliggende voorstel wordt een rem gezet op de groei van
dierrechten in de concentratiegebieden. Is het mogelijk om via
aanscherping van deze wet een afname van dierrechten in de concentratiegebieden, met name rond de Natura 2000-gebieden, te bewerkstelligen? Op welke wijze is dit mogelijk?
De leden van de PvdA-fractie kunnen instemmen met het in de wet
opgenomen beleid waarmee anticiperend gedrag wordt voorkomen.
Tot slot zouden de leden van de PvdA-fractie graag zien dat de beweging
van dierrechten van en naar concentratiegebieden wordt gemonitord,
zodat in geval van opnieuw voorkomende concentraties in kwetsbare
gebieden tijdig ingegrepen kan worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 469, nr. 5

2

Inbreng leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie zijn niet tegen compartimentering, maar wel
tegen het voorstel om de «oude» compartimentering opnieuw in te
voeren. De leden van de CDA-fractie constateren dat de huidige
maatschappelijke discussie met name gaat over megastallen. Het
herinvoeren van de «oude» compartimentering lost die problematiek naar
mening van de leden van de CDA-fractie niet op. Kan de regering een
nadere uiteenzetting geven van de verschillende mogelijke compartimentenmodellen met betrekking tot de verdeling van dierrechten? De leden
van de CDA-fractie zien graag dat daarbij een aantal zaken wordt
uitgewerkt, zoals de (on)mogelijkheid tot het stellen van verschillende
eisen per compartiment aan de vestiging van veehouderijen, voor het Rijk
alsmede voor provincies. Kunnen bijvoorbeeld duurzaamheids- en/of
milieueisen (luchtwas, mestbewerking en -verwerking e.d.) worden
gesteld en zo ja, op welke wijze? Verder willen de leden van de
CDA-fractie dat bij deze uiteenzetting per compartimentenmodel de
volgende effecten in beeld worden gebracht: het effect op de aantallen
dieren/dierrechten en de verdeling daarvan op het milieu, op de
landschappelijke waarde, op de (volks)gezondheid, op het welzijn van
dieren, op de leefbaarheid en tenslotte op de economische activiteit.
Daarnaast zien de leden van de CDA-fractie graag dat er wordt geïnvesteerd in duurzaamheid. Een dergelijke investering is lonend voor bedrijf,
sector, milieu en maatschappij. Investeren in dierrechten draagt niet bij
aan verdere verduurzaming van de veehouderij, maar zorgt slechts voor
het wegvloeien van geld bij bedrijven die zich willen ontwikkelen.
De leden van de CDA-fractie zijn wel van mening dat dierrechten alleen
behouden dienen te blijven als deze strikt noodzakelijk zijn. Immers,
iedere euro die wordt geïnvesteerd in dure rechten, kan niet in verduurzaming en beperking van de milieudruk worden geïnvesteerd. De leden
van de CDA-fractie vragen of dit standpunt door de regering wordt
gedeeld.
De leden van de CDA-fractie willen van de regering een onderbouwing
van het gestelde in paragraaf 4.2 over milieueffecten, alsook hetgeen
daarover beschreven staat in paragrafen 1 en 2. Het gaat hier om de
positieve effecten voor het milieu, zonder toename van milieudruk in de
concentratiegebieden en mogelijke afname van milieudruk door
verplaatsing van productierechten naar niet-concentratiegebieden.
De leden van de CDA-fractie merken op dat bv Nederland op de
mestmarkt wel slagen moeten blijven maken. Om dat te bewerkstelligen
hebben de leden van de CDA-fractie, gezamenlijk met de leden van de
VVD-fractie, een motie ingediend (Kamerstukken 28 385, nr. 176). In deze
motie wordt de regering verzocht om, bij de uitwerking van de compartimentering, met een uitwerking te komen van een prikkel voor de
mestbewerking en -verwerking , onder andere met afzet buiten de
Nederlandse landbouw. De leden van de CDA-fractie zijn dan ook erg
teleurgesteld dat deze uitwerking nog niet heeft plaatsgevonden. De leden
van de CDA-fractie willen deze uitwerking graag op korte termijn
tegemoet zien. De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat, zolang
het dierrechtensysteem bestaat, er positieve prikkels moeten komen
waardoor ondernemers gestimuleerd worden om meer aan mestbewerking en -verwerking te doen. De doelstelling hierbij is om de
milieudruk verder te verlagen.
De leden van de CDA-fractie willen hierbij tevens wijzen op het recent
verschenen TCB-rapport «Advies sluiten nutriëntenkringlopen». Het
sluiten van de kringlopen is niet alleen voor Nederland, maar ook

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 469, nr. 5

3

mondiaal van cruciaal belang. De mondiale gewasproductie moet immers
groeien om de toenemende wereldbevolking te kunnen blijven voeden.
Lokale tekorten en verliezen van nutriënten kunnen slechts deels worden
opgevangen met kunstmest. De bodem wordt dé producent van grondstoffen. De afhankelijkheid van een gezonde bodem is dus groot.
Nutriënten uit mest, urine, producten daarvan, alsmede plantaardige en
dierlijke restproducten, moeten dus zoveel mogelijk en in dezelfde mate
terug naar de landbouwgrond die gebruikt wordt voor de gewasproductie.
De leden van de CDA-fractie zien graag een reactie hierop tegemoet.
Ook Spoor 2, waarbij de nutriëntenkringloop op lokaal niveau wordt
gesloten, verdient ruimte. De leden van de CDA-fractie vragen zich af
hoever het staat met de tussenevaluatie. Deze zou na de afgelopen zomer
bekend zijn. Voor zover de leden van de CDA-fractie na hebben kunnen
gaan is er nog geen nadere informatie verzonden. De leden van de
CDA-fractie merken op dat prikkels voor het sluiten van kringlopen en
mestbewerking en -verwerking dus hard nodig zijn. Kan worden aangegeven welke inspanningen momenteel én in de toekomst op dit vlak
worden gedaan?
Inbreng van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie zijn blij met de herinvoering van de compartimentering zoals voorgesteld in het wetsvoorstel. Dit is een stap in de
goede richting.
De concentratie heeft geleid tot maatschappelijke problemen die gepaard
gingen met heftige discussies, zoals in Noord-Brabant rondom het
initiatief «megastallen nee». De leefbaarheid en de landschappelijke
schoonheid van het platteland is in het geding. Concentraties van
bio-industrie leiden tot lokaal zware milieubelasting, stankoverlast en
horizonvervuiling. Omwonenden hebben hier last van en klagen hierover.
Daarnaast slaan schadelijke stoffen neer op omgeving en natuur in de
buurt. Vermijden van verdergaande concentratie is wenselijk en dit
wetsvoorstel doet een stap in die richting. De vraag is of het ver genoeg
gaat. Wat de leden van de SP-fractie betreft worden dierrechten breed
ingevoerd en onder andere gebruikt als instrument om lokaal te hoge
dierconcentraties tegen te gaan waar risico’s voor milieu of volksgezondheid zijn of overlast voor omwonenden. De afschaffing van de
compartimentering heeft geleid tot een netto toename van varkens en een
verdere concentratie van varkens in gebieden die gevoelig zijn voor
ammoniak. Ook de adviesgroep van het
Interprovinciaal Overleg kwam met de mededeling dat er groot draagvlak
is voor de herinvoering. De regering verwacht dat de toename van de
milieudruk in de concentratiegebieden wordt gestopt. Hoe denkt de
regering de extra milieudruk te compenseren die de afgelopen jaren is
ontstaan door de toenmalige afschaffing van de compartimentering en de
toename van dieren en mest die hiermee gepaard ging? Een ander
belangrijk punt is de bestrijding van fraude. Hoe effectief is de herinvoering van compartimentering voor een afname van de fraude is en hoe
groot was de fraude tijdens de afgelopen periode?
Inbreng leden van de ChristenUnie-fractie
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van het onderhavige wetsvoorstel. De leden van de ChristenUniefractie onderschrijven het uitgangspunt van het wetsvoorstel.
De leden van de ChristenUnie-fractie zijn wel benieuwd naar de consequenties van het wetsvoorstel, zowel voor de individuele ondernemer, als
voor de milieudruk. Is het waar dat invoering van compartimentering voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 469, nr. 5

4

een ondernemer betekent dat hij niet kan uitbreiden binnen het concentratiegebied, maar wel kan uitbreiden op eventuele locaties buiten het
concentratiegebied? Dus dat een ondernemer ook dieren zou kunnen
«overhevelen» van een locatie binnen het concentratiegebied naar
eventuele bedrijfslocaties buiten het concentratiegebied?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen zich af of er ondernemers zijn
die door de invoering van de compartimentering in de problemen dreigen
te komen, bijvoorbeeld door voorgenomen uitbreidingsplannen die geen
doorgang kunnen vinden? Levert de voorgenomen compartimentering
belemmeringen op voor ondernemers die willen overschakelen naar of
uitbreiden met andere vormen van dierhouderij dan varkens of pluimveehouderij? In hoeverre is een inschatting te geven van de kans dat met
deze wijziging, waarmee het aantal varkens en kippen in de concentratiegebieden binnen de perken moet worden gehouden, de concentratie van
andere dierhouderijen in deze gebieden juist toe gaat nemen? In hoeverre
wordt het voor ondernemers in concentratiegebieden aantrekkelijk om
over te schakelen op andere dierhouderijen, nu de rechten voor varkens
en pluimvee duurder worden?
Het doel van de wetswijziging is onder andere om de milieudruk te
verlagen. Kan de regering toelichten hoe de verlaging van de milieudruk
er precies uitziet? Wordt niet slechts de milieudruk wat meer «uitgesmeerd» over Nederland? Dit vragen de leden van de ChristenUnie-fractie
gelet op feit dat afzet van mest buiten het concentratiegebied gewoon
mogelijk blijft, het aantal productierechten niet wordt verminderd en
daarmee het totaal aantal dieren ook niet anders wordt.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen wat de afbakening van de
concentratiegebieden is en of dat dezelfde gebieden als voorheen zijn? Zo
ja, zijn er de laatste jaren geen veranderingen geweest, zoals verplaatsing
van bedrijven of stoppende bedrijven die andere grenzen rechtvaardigen?
Voorts vragen de leden van de ChristenUnie-fractie of de norm van 125 kg
fosfaat het uitgangspunt blijft.
Tot slot vragen de leden van de ChristenUnie-fractie in hoeverre bij het
opstellen van voorgestelde wetswijziging rekening is gehouden met
Natura 2000-doelen en verplichtingen. Zijn de problemen die er zijn met
betrekking tot uitbreiding van bedrijven in Natura 2000-gebieden en het
behalen van de doelen daarbij meegewogen?
Inbreng leden van de SGP-fractie
De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van de voorgestelde herinvoering van de compartimentering van
dierrechten.
De Kamer heeft enkele jaren geleden gevraagd om het ongedaan maken
van de compartimentering, mede in de veronderstelling dat door
mestbewerking en -verwerking het mestoverschot in concentratiegebieden weggewerkt zou kunnen worden. Ontwikkelingen op het gebied
van mestbewerking en -verwerking bleven echter achter bij de verwachtingen. Dat is de reden waarom de Kamer, naast herinvoering van de
compartimentering, ook gevraagd heeft om een uitwerking van een
prikkel voor mestbewerking en -verwerking in de beleidsvoorstellen ter
invoering van de compartimentering. De leden van de SGP-fractie steunen
de herinvoering van de compartimentering, maar missen de uitwerking
van de hiervoor genoemde prikkel. In de toelichting op het wetsvoorstel
wordt aangegeven dat de regering zich nog nader zal beraden over deze
uitwerking. Is de regering bereid binnen drie maanden na de formele

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 469, nr. 5

5

afloop (31 december 2010) van de pilot-projecten, waarin bewerkte mest
wordt aangewend als kunstmestvervanger, deze uitwerking naar de
Kamer te sturen inclusief een evaluatie van de genoemde pilot-projecten?
Inbreng leden van de PvdD-fractie
De leden van de PvdD-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van de wetswijziging die de compartimentering van dierrechten weer
invoert en zijn blij dat de mede door haar ingediende en aangenomen
motie hiermee wordt uitgevoerd. De leden van de PvdD-fractie zien
compartimentering als één van de instrumenten die nodig zijn om de
milieudruk van de intensieve veehouderij in de concentratiegebieden naar
beneden te brengen. Of de nu voorgestelde hercompartimentering
voldoende soelaas zal bieden, is echter zeer de vraag. De leden van de
PvdD-fractie hebben dan ook een flink aantal vragen.
De concentratiegebieden kampen met grote milieuproblemen als gevolg
van de intensieve veehouderij. De dierrechten reguleren echter alleen de
productie van kippen- en varkensmest. In beide concentratiegebieden
bevinden zich onder andere ook melkveebedrijven. In welke mate dragen
deze andere vormen van veehouderij, waaronder de melkgeitenbedrijven,
bij aan het mestoverschot in beide gebieden? Deelt de regering de
mening dat het voor de hand zou liggen ook de productie van bijvoorbeeld geitenmest aan banden te leggen? Is de regering bereid om de
dierrechten uit te breiden om ook deze mestproductie te kunnen
reguleren? Zo nee, waarom niet en op welke wijze is hier dan sprake van
een gelijk speelveld?
Kan de regering inzicht geven in de aantallen landbouwhuisdieren die nu
worden gehouden in beide concentratiegebieden en van de aantallen
dierrechten die binnen deze gebieden aanwezig zijn? Welke dierrechten
worden momenteel veel verhandeld en is er nu al een verschuiving van
de dierrechten weg van de concentratiegebieden zichtbaar, of enige
andere trend? Zo ja, kan de regering inzicht geven in de nieuwe bestemmingen van deze dierrechten? Is het denkbaar dat een nieuw concentratiegebied het gevolg zal zijn van deze wetswijziging?
Graag krijgen de leden van de PvdD-fractie meer inzicht in de effecten van
de dierrechten op de te behalen milieudoelen. Kan de regering inzicht
geven in de totaalomvang van de dierrechten vanaf het moment dat deze
in het leven zijn geroepen tot op de dag van vandaag, inclusief de
fluctuaties en de feitelijke benutting van de rechten, dus in hoeverre er
ook daadwerkelijk dieren op basis van die rechten werden gehouden? Kan
de regering tevens toelichten hoeveel dierrechten in het bezit zijn van
banken en andere financiële instellingen?
De regering heeft op 7 mei 2010 in een opinieartikel in het NRC Handelsblad geschreven dat geen ongebreidelde groei van de veehouderij
plaatsvindt. De leden van de PvdD-fractie zouden, mede in het licht van de
milieudruk vanuit de veehouderij, graag zien dat dit juist is. De leden van
de PvdD-fractie hebben hier echter ernstige twijfels over. Zo vragen de
leden van de PvdD-fractie zich af op welke wijze dan beleidsmatig
geregelde plafonds van aantallen bedrijfsmatig gehouden dieren zouden
gelden voor geiten, schapen, kalveren, nertsen, vissen, paarden, eenden,
konijnen, kalkoenen, waterbuffels, herten, kamelen en struisvogels. Kan
de regering dit nader toelichten?
Kan de regering uiteenzetten of de afgelopen tien jaar ontheffingen van de
Meststoffenwet zijn verleend? Zo ja, kan zij uiteenzetten op welke gronden
dat is gebeurd, waar de ontheffingen toe dienden en wat deze ontheffingen hebben betekend voor het aantal dieren dat een bedrijf met
ontheffing mocht houden afgezet tegen het aantal dat zonder ontheffing
het geval zou zijn geweest?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 469, nr. 5

6

Kan de regering voor beide concentratiegebieden toelichten wat de
geproduceerde mestoverschotten zijn, zowel in kilogram fosfaat als in
kilogram stikstof? Hoeveel dierrechten zijn er in beide concentratiegebieden «te veel» in de zin dat zij verantwoordelijk zijn voor het geproduceerde overschot? Hoeveel zou het uit de markt halen van deze overtallige
dierrechten kosten? Kan de regering inzicht verschaffen in hoe de huidige
mestproductie zich verhoudt tot de productie in 2002, dus in hoeverre
Nederland zich aan de afspraak met de Europese Commissie verhoudt om
het niveau van 2002 niet te overschrijden?
Kan de regering inzicht geven in de mate waarin er aan (internationale)
normen voor fosfaat en stikstof wordt voldaan in de concentratiegebieden, zoals de 50 mg/l norm voor Kaderrichtlijn Water grondwatergebieden? Waar vinden overschrijdingen plaats en in welke mate? Welke
gevolgen hebben deze overschrijdingen voor natuur en milieu? Deelt de
regering de mening dat minder mestproductie en een duurzamer gebruik
van mest noodzakelijk is voor onder andere schone drinkwatervoorraden
en een gezonde milieutoestand? Wanneer zal er aan de norm voor veilig
drinkwater voldaan worden? Op welke wijze is het behalen van dit doel te
bespoedigen en welke plannen worden daar momenteel voor ontwikkeld?
Deelt de regering de mening dat het uit de markt halen van dierrechten
kan bijdragen aan het halen van de (internationaal) gestelde normen voor
vermesting van het grond- en oppervlaktewater en aan het halen van de
ambitie van de regering om in 2015 evenwichtsbemesting toe te passen?
Zo ja, is zij bereid een substantieel aandeel van de dierrechten uit de
markt te halen, te beginnen in de concentratiegebieden? Zo nee, waarom
niet?
Er is volgens de leden van de PvdD-fractie een trend dat Nederlandse
varkenshouders de focus verleggen naar uitvoer naar het buitenland van
levende varkens en biggen. Deelt de regering die analyse? Is het waar dat
varkenshouders zich meer en meer gaan toeleggen op het fokken van
biggen, waarbij deze biggen in het buitenland worden afgemest? Kan de
regering toelichten in welke omvang dit plaatsvindt? Is het waar dat op
die manier het aantal varkens binnen de dierrechtensystematiek toch fors
kan groeien? Zo ja, waarom is dat het geval en is dat wat de regering
beoogde met de dierrechten? Zo nee, waarom niet? Kan de regering
inzicht geven in de aantallen dieren die er méér gehouden worden dan de
dierrechten toelaten? Zo nee, op welke wijze is dan vast te stellen dat
beleidsdoelen worden gerealiseerd?
Het jaarverslag 2008 van de Algemene Inspectiedienst (AID) meldt dat bij
74 van de 108 gecontroleerde bedrijven meer dieren zijn gehouden dan de
dierrechten toelaten. Kan de regering bevestigen dat een groot aantal
bedrijven de mestwetgeving overtreedt? Zo nee, welke conclusie verbindt
de regering aan deze verontrustende cijfers? Kan de regering een
overzicht naar de Kamer sturen in welke gemeenten deze 74 bedrijven
zich bevinden en welke diersoorten zij houden? Welke sancties hebben de
overtreders hiervoor opgelegd gekregen en welke sancties zijn hiervoor
mogelijk? Is de mate van overtreding aanleiding geweest om naast
frequenter te controleren, ook strengere sancties op te leggen om de kans
op herhaling te voorkomen? Zo nee, waarom niet?
Zijn er over 2009 al cijfers bekend van het aantal overtredingen waarbij
meer dieren werden gehouden dan toegestaan? Zo nee, wanneer worden
deze cijfers bekend? Zo ja, is de regering bereid deze gegevens, waarbij
ook de gemeente en de diersoort vermeld worden, toe te zenden aan de
Kamer?
De leden van de PvdD-fractie krijgen graag inzicht in de tien zwaarst
beboete overtredingen waarbij zij willen weten wat de aard van de
overtreding was en welke boete en/of maatregel is opgelegd om de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 469, nr. 5

7

overtreding ongedaan en/of bestraft te krijgen. Kan de regering deze
gegevens aan de Kamer doen toekomen?
Kan de regering uiteenzetten welke conclusies door de AID aan de
vastgestelde overtredingen worden verbonden voor toekomstige
controles? Uit welke documenten blijkt dit?
Kan de regering toelichten hoeveel veehouders in 2010 gesanctioneerd
zijn omdat zij meer dieren houden dan hun dierrechten toestaan? Hoe en
hoe vaak wordt hierop gecontroleerd?
Het ligt in de rede om te veronderstellen dat er in 2015 geen sprake is van
een evenwicht op de mestmarkt, zoals ook experts aangeven. Sterker nog,
met het vervallen van de melkquota in 2015 is de verwachting dat het
mestoverschot alleen maar groter zal worden. Vanuit milieuoogpunt,
maar ook gezien de doelen en normen waar Nederland zich aan heeft
gecommitteerd, is regulering van de mestproductie dan ook nodig.
Dierrechten kunnen deze rol vervullen. Het is volgens de leden van de
PvdD-fractie van belang ondernemers ook tijdig te laten weten waar ze
aan toe zijn zodat zij kunnen inspelen op deze veranderingen.
Handhaving van de dierrechten is naar alle waarschijnlijkheid onontkoombaar om de milieudruk, ook in relatie tot andere problemen die
voortvloeien uit de veehouderij, binnen de (afgesproken) perken te
houden. Nu dat steeds duidelijker wordt, vinden de leden van de
PvdD-fractie dat de regering eerlijk moet zijn richting de veehouderij en zo
snel mogelijk moet aankondigen dat het opheffen van dierrechten per
2015 van de baan zal zijn. Is de regering daartoe bereid?
Welke overschotten aan fosfaat en stikstof verwacht de regering in 2015?
Is de regering bereid met een nota van wijziging bij het voorliggende
voorstel de vervaltermijn van de dierrechten uit de Meststoffenwet te
halen? Zo nee, waarom niet en op welke wijze wil de regering dan de
mestproductie na 2015 gaan reguleren? Kan de regering tevens meer
inzicht geven in de aangekondigde aanvullende maatregelen op het
gebied van mest? Wanneer worden aanvullende maatregelen voorzien en
kan de regering al iets bekend maken over de inhoud van de maatregelen?
De voorzitter van de commissie,
Atsma
De griffier van de commissie,
Schüssel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 469, nr. 5

8