10
Maatschappelijke diensttijd
Aan de orde is het VAO Maatschappelijke diensttijd (AO
d.d. 14/06).
De voorzitter:
Aan de orde is het VAO Maatschappelijke diensttijd. Ik heet
de staatssecretaris van VWS van harte welkom. Ik wijs de
leden erop dat wij vandaag best wel een strak schema
hanteren. Ik doe dus een beroep op uw zelfdiscipline en
geef direct het woord aan de heer El Yassini van de VVD.

De heer El Yassini (VVD):
Voorzitter, dank u wel. De VVD vindt het belangrijk dat
iedereen meedoet, ervaringen opdoet en participeert in de
samenleving. Als coalitie hebben we in het regeerakkoord
afgesproken de maatschappelijke diensttijd in te voeren.
Daar is veel geld mee gemoeid, oplopend tot 100 miljoen
euro per jaar. We moeten namelijk wel jongeren bereiken
die zonder die pilots niet voor vrijwilligerswerk of vergelijkbare activiteiten hadden gekozen. Om daadwerkelijk te
weten of deze jongeren bereikt worden, is een evaluatiemoment nodig. Ook is het belangrijk om te weten welke organisaties deelnemen aan de pilots; meten is tenslotte weten.
De VVD heeft dit VAO aangevraagd om de volgende motie
in te dienen. De motie is medeondertekend door het CDA,
de ChristenUnie, D66 en de PvdA.

Motie

verzoekt de regering voorts de evaluatie te delen met de
Kamer,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden El Yassini, Segers,
Rog, Diertens en Kerstens.
Zij krijgt nr. 135 (34775-XVI).
De heer El Yassini (VVD):
Dan wil ik nog aan de staatssecretaris vragen of hij ons
ervan op de hoogte kan stellen wanneer wij op termijn
kunnen verwachten dat de evaluatie naar de Kamer komt
en wanneer we er na de zomer daadwerkelijk over kunnen
debatteren.
Dank u wel, voorzitter.
De voorzitter:
Dank. Het woord is aan mevrouw Westerveld van GroenLinks.

Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
Dank, voorzitter. We hebben een debat gehad over de
maatschappelijke diensttijd. Daarin hebben wij ook aangegeven wat voor GroenLinks de bezwaren zijn tegen de
maatschappelijke diensttijd. Die zal ik hier niet herhalen.
Maar één van die bezwaren was dat we bang zijn dat ook
jongeren die juist praktisch opgeleid zijn, minder meedoen.
Daar heb ik een motie over.

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de maatschappelijke diensttijd in het
regeerakkoord is opgenomen om jongeren in staat te stellen
een bijdrage te leveren aan onze samenleving;
overwegende dat een evaluatie met betrekking tot de pilots
van cruciaal belang is voor de uiteindelijke vormgeving van
de maatschappelijke diensttijd;
overwegende dat er nog veel onduidelijkheden zijn op het
gebied van de maatschappelijke diensttijd;
overwegende dat transparantie een belangrijk onderdeel
is bij de evaluatie van de pilots;
van mening dat de groep deelnemers breder moet zijn dan
de jongeren die zich nu al inzetten voor de samenleving;
verzoekt de regering bij de evaluatie van de pilots maatschappelijke diensttijd inzicht te geven in welke initiatieven
zijn toegekend, wat de indieners van de initiatieven met het
geld hebben gedaan en wat de resultaten zijn;
verzoekt de regering tevens bij de evaluatie van de pilots
maatschappelijke diensttijd inzicht te verkrijgen in welke
jongeren hebben geparticipeerd bij de pilots, wat hun achtergrond is, hun positie in de samenleving en de betrokkenheid bij de samenleving voor de pilots;

Tweede Kamer

Maatschappelijke diensttijd

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat het kabinet "om jongeren in staat te
stellen een bijdrage te leveren aan de samenleving" een
bedrag oplopend tot 100 miljoen euro beschikbaar stelt
voor de maatschappelijke diensttijd;
overwegende dat Nederland al tientallen jongerenorganisaties kent die al veel jongeren in staat stellen een bijdrage
te leveren aan de samenleving;
overwegende dat veel van deze organisaties moeite hebben
met het bereiken van jongeren die een praktische opleiding
volgen;
verzoekt de regering om met een delegatie van praktisch
geschoolde jongeren en met professionals die met deze
jongeren werken, zoals mensen uit het onderwijs en jongerenwerkers, te bespreken welke ideeën zij hebben om deze
doelgroep te bereiken in het kader van de maatschappelijke
diensttijd,
en gaat over tot de orde van de dag.

5 juli 2018
TK 103

103-10-1

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Westerveld, Segers
en Diertens. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 136 (34775-XVI).
Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
Voorzitter. Wij waren ook kritisch omdat wij vinden dat er
in Nederland heel veel jongerenorganisaties zijn die al heel
veel jongeren bereiken en in staat stellen om een bijdrage
te leveren aan onze samenleving. Ook daar heb ik nog een
motie over.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat het kabinet "om jongeren in staat te
stellen een bijdrage te leveren aan de samenleving" een
bedrag oplopend tot 100 miljoen euro per jaar beschikbaar
stelt voor de maatschappelijke diensttijd;
overwegende dat Nederland al tientallen jongerenorganisaties kent die al veel jongeren in staat stellen een bijdrage
te leveren aan de samenleving;
overwegende dat deze organisaties met meer steun nóg
meer jongeren kunnen bereiken;
verzoekt de regering een deel van de 100 miljoen euro in
overleg met de al bestaande jongerenorganisaties te
besteden, met als doel dat zij hun eigen organisatie kunnen
versterken en meer jongeren kunnen bereiken,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Westerveld. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 137 (34775-XVI).
Dank u wel, mevrouw Westerveld. Dan is nu het woord aan
mevrouw Diertens van D66.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat in het regeerakkoord Vertrouwen in de
toekomst staat opgenomen dat de mogelijkheid van een
maatschappelijke diensttijd wordt ingevoerd om jongeren
in staat te stellen een bijdrage te leveren aan onze samenleving;
van mening dat de maatschappelijke diensttijd enkel een
succesvol project wordt als alle jongeren hierbij betrokken
worden, ook jongeren die nu al moeilijk een baan of stageplek kunnen krijgen, zoals jongeren met een beperking of
jongeren met een (niet-westerse) migratieachtergrond;
verzoekt de regering om, samen met de betrokken jongerenorganisaties, bij de verdere uitwerking van de maatschappelijke diensttijd in gesprek te gaan met leder(in) en
migrantenjongerenorganisaties, zoals bijvoorbeeld de
Gamechangers Academy, om te bezien hoe de maatschappelijke diensttijd inclusief ingericht kan worden, en de
Kamer hierover het vierde kwartaal van 2018 te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Diertens. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 138 (34775-XVI).
Dank u wel. Dan is nu het woord aan de heer Hijink van de
SP.

De heer Hijink (SP):
Voorzitter, dank u wel. We hebben uitgebreid gesproken
over de maatschappelijke diensttijd. Er is nog heel veel
onduidelijk, maar er is ook nog heel veel twijfel over of het
überhaupt een goed idee is om met dit hele project door
te gaan. Daarom zou de SP graag de volgende twee moties
willen indienen.

Motie
De Kamer,

Mevrouw Diertens (D66):
Dank u wel, voorzitter. Wij zullen uiteraard vaker spreken
over de maatschappelijke diensttijd. Hopelijk ligt er dan ook
een meer uitgewerkt voorstel. Ik ben blij met de toezegging
van de staatssecretaris over de zogeheten vinkjes. Diverse
jongerenorganisaties pleiten terecht voor kansengelijkheid
en gelijke behandeling. Dit hebben wij ook tijdens het debat
gedaan. Ik vind het dan ook fijn dat de staatssecretaris zegt
dat hij "zich niet gehouden voelt om te zeggen dat als je
dat vinkje hebt, je sowieso bij de overheid aan het werk
gaat". Wij hebben tijdens het AO ook aandacht gevraagd
voor jongeren die moeilijker te bereiken zijn. De maatschappelijke diensttijd moet wat ons betreft inclusief ingericht
worden. Vandaar de volgende motie.

Tweede Kamer

Maatschappelijke diensttijd

gehoord de beraadslaging,
constaterende dat er nog veel onduidelijkheid is over de
uiteindelijke invulling van de maatschappelijke diensttijd
en over de bereidheid tot deelname aan de maatschappelijke diensttijd onder jongeren, maar dat verschillende
onderzoeksprojecten hierin meer duidelijkheid zullen verschaffen;
constaterende dat de kosten voor de invoering van de
maatschappelijke diensttijd uiteindelijk structureel 100
miljoen euro zullen bedragen;

5 juli 2018
TK 103

103-10-2

van mening dat voor een structurele besteding van 100
miljoen euro een serieuze afweging nodig is op basis van
heldere informatie;

Motie

verzoekt de regering voor het voorjaar van 2019 een "go/no
go"-moment in te bouwen met betrekking tot de invoering
van de maatschappelijke diensttijd,

gehoord de beraadslaging,

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Hijink en Westerveld. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 139 (34775-XVI).
De heer Hijink (SP):
Voorzitter. Tot slot.

De Kamer,

overwegende dat het succes van de maatschappelijke
diensttijd staat of valt met de bekendheid ervan en met de
betrokkenheid van jongeren;
overwegende dat het belangrijk is dat jongeren gemotiveerd
worden om deel te nemen aan de maatschappelijke
diensttijd, met name als vrijwilligerswerk voor hen niet
vanzelfsprekend is;
overwegende dat bekende personen waarmee jongeren
zich kunnen identificeren, zoals bijvoorbeeld sporters of
vloggers, jongeren kunnen inspireren om deel te nemen
aan de maatschappelijke diensttijd;
verzoekt de regering ambassadeurs te werven met als doel
jongeren bekend te maken met de maatschappelijk diensttijd en hen aan te moedigen om eraan deel te nemen,

Motie
De Kamer,

en gaat over tot de orde van de dag.

gehoord de beraadslaging,
constaterende dat er nog veel onduidelijkheid is over de
uiteindelijke invulling van de maatschappelijke diensttijd
en de kosten van de daarvoor op te bouwen structuur;
van mening dat de uiteindelijke voorgestelde infrastructuur
van de maatschappelijke diensttijd wellicht grote overeenkomsten zal hebben met de reeds bestaande structuur van
de maatschappelijke stage;
verzoekt de regering de optie open te houden om de
besteding van deze 100 miljoen euro structureel te benutten
voor de versterking van maatschappelijke stages in het
onderwijs in plaats van het opbouwen van een geheel
nieuwe infrastructuur voor de maatschappelijke diensttijd,

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Segers en Diertens.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 141 (34775-XVI).
De heer Segers (ChristenUnie):
In een eerder debat is een motie ingediend door collega
Van der Graaf over het onderzoeken van de mogelijkheid
om jongeren hun maatschappelijke diensttijd als politiek
dienstrecht te laten vervullen in het lokale en regionale
bestuur. Daar zou ik graag een oordeel over willen horen.
Ik weet dat mijn collega die motie ook graag in stemming
zou willen laten brengen.

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Hijink. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 140 (34775-XVI).
Dank u wel, meneer Hijink. Dan is nu het woord aan de heer
Segers van de ChristenUnie.

De heer Segers (ChristenUnie):
Mevrouw de voorzitter. We hebben een goed debat gehad.
Er zijn inderdaad nog veel vragen. Veel gaat nog uitgewerkt
worden. Daarom is het goed om ook wensen vanuit de
Kamer mee te geven aan de staatssecretaris. Wij hebben
onder andere de wens om ambassadeurs te werven, omdat
de maatschappelijke diensttijd zal staan of vallen met de
bekendheid bij en betrokkenheid van jongeren. Vandaar de
volgende motie.

Tweede Kamer

Maatschappelijke diensttijd

De heer El Yassini (VVD):
Een korte verhelderende vraag: zou dat dan betekenen dat
politieke partijen bijvoorbeeld ook aanspraak zouden kunnen maken op het budget dat we hebben staan voor maatschappelijke diensttijd? Ik ben ook wel benieuwd hoe de
staatssecretaris daarnaar kijkt.
De heer Segers (ChristenUnie):
Ja, het is een onderzoeksmotie. Het gaat om participeren
in lokaal en regionaal bestuur en in jongerenorganisaties.
Het gaat dus om politieke participatie. Ik zou de motie dus
zo breed mogelijk willen voorleggen aan de staatssecretaris
om te kijken wat de randvoorwaarden zouden kunnen zijn
om daar eventueel mee verder te gaan, maar het is een
heel voorzichtige motie, die al eerder is ingediend en waar
ik graag het oordeel over hoor.
De voorzitter:
Heel goed. Dank u wel. Dan is het woord nu aan de heer
Kerstens van de PvdA.

5 juli 2018
TK 103

103-10-3

De heer Kerstens (PvdA):
Dank u wel, voorzitter. Laat ik beginnen met de opmerking
dat ik terugkijk op een prettig debat met de staatssecretaris.
Hij heeft absoluut de intentie om het beste te maken van
de maatschappelijke diensttijd. Ik heb hem in het debat een
paar keer geplaagd door te zeggen dat het goed is om jongeren erbij te betrekken en dat het een start is als je het
eerste jaar 60 jongeren hebt gesproken. Ik moedig hem dus
aan om meer jongeren hierbij te betrekken.
Ik heb twee moties over twee onderwerpen die ik ook in
het debat aan de orde heb gesteld. De eerste motie gaat
over het gegeven dat de maatschappelijke diensttijd geen
project mag worden van de happy few, hoogopgeleide
jongeren die hun cv ermee opleuken, maar dat vooral jongeren die kansen nodig hebben, ermee geholpen moeten
worden. De andere motie gaat over het tegengaan van
verdringing.

overwegende dat invoering van de maatschappelijke
diensttijd niet mag leiden tot verdringing van betaalde
werkzaamheden;
verzoekt het kabinet bij het opstarten van de voorgenomen
pilots rekening te houden met de risico's op verdringing
en bij de evaluatie daarvan expliciet aan te geven dat en
op welke wijze deze risico's worden voorkomen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Kerstens, Westerveld en Hijink. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 143 (34775-XVI).
Tot slot is het woord aan de heer Slootweg van het CDA.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat de maatschappelijke diensttijd geen
speeltje voor de happy few mag worden;
overwegende dat de maatschappelijke diensttijd moet bijdragen aan een inclusieve samenleving en dus vooral ook
kansen moet bieden aan jongeren die nu niet zo veel kansen
hebben (als bijvoorbeeld jongeren met een beperking of
schoolverlaters zonder diploma);
overwegende dat de maatschappelijke diensttijd voor deze
laatstbedoelde jongeren een opstapje naar bijvoorbeeld
een betaalde baan zou moeten zijn;
verzoekt het kabinet bij de evaluatie van de plaatsvindende
pilots inzichtelijk te maken op welke wijze de maatschappelijke diensttijd een en ander gaat verwezenlijken,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Kerstens. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

De heer Slootweg (CDA):
Dank u wel, voorzitter. Het is heel erg leuk dat er juist nu
wellicht potentiële maatschappelijke dienstplichtigen binnenkomen. Nee, diensttijdvolgenden; ik moet heel erg op
mijn woorden letten. Als die maatschappelijke diensttijd er
komt, hoop ik dat het voor jullie echt een geweldige ervaring
zal worden. Waarom vindt het CDA dit belangrijk? Het is
voor ons een belangrijke stap om de onderlinge samenhang
in de maatschappij te bevorderen. Het is een vrijwillige
maar geen vrijblijvende ontmoetingsplaats voor jongeren.
Daarom vinden we het ook zo grappig dat op dit moment
in Frankrijk onderzocht wordt of er voor 16-jarigen zoiets
als een sociale dienstplicht kan komen, maar we vinden
ook de argumentatie daarvoor grappig: men wil jongeren
er daarmee toe aanzetten om nieuwe relaties op te bouwen
en hun rol in de samenleving te vinden. Ik hoop dat ook de
plannen van de staatssecretaris dat zullen bereiken. Ik heb
verder geen motie, maar ik wil hem wel bedanken voor de
toezeggingen die hij tijdens het AO heeft gedaan.
Dank u wel, voorzitter.
De voorzitter:
Dank. Ik schors voor vijf minuten en geef daarna de staatssecretaris het woord.

Zij krijgt nr. 142 (34775-XVI).

De vergadering wordt van 13.37 uur tot 13.42 uur geschorst.

De heer Kerstens (PvdA):
Mijn tweede en laatste motie is medeondertekend door
mevrouw Westerveld van GroenLinks en de heer Hijink van
de Socialistische Partij, de SP.

De voorzitter:
Ik geef de staatssecretaris het woord.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

Tweede Kamer

Maatschappelijke diensttijd

Staatssecretaris Blokhuis:
Dank, voorzitter. Ik zie niet alleen de Kamerleden, die nog
staan, maar ik zie op de tribune ook een heleboel jonge
Nederlanders. Tenminste, ik veronderstel dat het Nederlanders zijn. Het zijn een heleboel scholieren en het is ontzettend leuk dat zij komen kijken in de Tweede Kamer, juist op
een moment waarop het over jongeren gaat. Het gaat over
maatschappelijke diensttijd. Als de dames en heren, jongens

5 juli 2018
TK 103

103-10-4

en meisjes wat groter zijn, gaan zij misschien meedoen met
maatschappelijke diensttijd. Het gaat over heel veel geld.
Het leuke is dat er in Nederland geen project is met zo veel
geld — het gaat over meer dan 200 miljoen euro — waarover jongens en meisjes zo veel mogen meebeslissen. Dus
ze zitten hier precies op het goede moment.
Er zijn negen moties ingediend, voorzitter. Ik ga ze langs
op volgorde van indiening.
In de motie-El Yassini c.s. op stuk nr. 135 wordt de regering
gevraagd om bij de evaluatie van de pilots inzicht te verkrijgen in welke jongeren hebben geparticipeerd, in hun achtergrond, in hun positie in de samenleving en in hun
betrokkenheid bij de samenleving voor de pilots. Wat mij
betreft is dit een prima verzoek, waarmee het kabinet prima
uit de voeten kan. Ik neem aan dat de heer El Yassini er niet
op uit is om allerlei organisaties met een enorme administratievelastendruk op te zadelen. Zo ken ik hem ook niet.
Bij "wat hun achtergrond is" zal het dan ook niet gaan om
namen en rugnummers, maar om een beeld. Als ik de motie
zo mag uitleggen, willen wij dat van harte doen. Ik laat het
oordeel dus aan de Kamer.
De voorzitter:
Over de motie op stuk nr. 135 is het oordeel aan de Kamer.
Staatssecretaris Blokhuis:
In de slipstream vroeg de heer El Yassini ook wanneer er
wordt geëvalueerd. Het is de bedoeling dat dat in het eerste
kwartaal van volgend jaar gebeurt. Dat wordt eind eerste
kwartaal, begin tweede kwartaal. Na ommekomst gaan wij
dat de Kamer melden, want wij moeten ons voorbereiden
op het concept maatschappelijke diensttijd, zodat het na
de zomer van start kan. Wij willen wel wat te evalueren
hebben. De projecten gaan na de zomervakantie van start.
Als je dan in december of januari gaat evalueren, valt er
nog niet veel te evalueren. We willen dus wel duidelijk iets
te evalueren hebben. Eind eerste kwartaal zal dat gebeuren.
Ik kijk nog eventjes naar mijn ambtenaren, achter in de zaal.
Wordt er geknikt, of ... Ja. Eind eerste kwartaal.
Voorzitter. De motie op stuk nr. 136 is van mevrouw Westerveld en verschillende andere leden. Daarin wordt de
regering verzocht om in gesprek te gaan met een delegatie
van praktisch geschoolde jongeren en de professionals die
met deze jongeren werken, over de ideeën die zij hebben
om de maatschappelijke diensttijd verder in te vullen. Ik
heb ook in het algemeen overleg aangegeven dat wij heel
graag met zo veel mogelijk jongeren het gesprek hierover
voeren. Ik ben dus graag bereid om dit te doen. Ook voor
deze motie geldt dat ik het oordeel aan de Kamer laat.

omdat de middelen die we op grond van het regeerakkoord
gaan inzetten voor maatschappelijke diensttijd, ook echt
bedoeld zijn om vernieuwende projecten van de grond te
tillen. Als wij met elkaar willen vernieuwen en allerlei mooie
projecten willen starten, zou het wat jammer zijn om
bestaande projecten te gaan honoreren, die al bestaansrecht
hebben. Daarmee zouden we langs het doel schieten dat
we willen bereiken met maatschappelijke diensttijd. Dit
wordt een vorm van subsidiering van bestaande organisaties en daar voel ik eerlijk gezegd helemaal niks voor. Ik zou
de motie om die reden willen ontraden.
Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
Ik snap die reden. Ik wil nog één keer de kanttekening maken
dat er heel veel jongerenorganisaties zijn die nu soms
moeite hebben om het hoofd boven water te houden. Dat
staat ook in de motie.
Staatssecretaris Blokhuis:
Ja.
Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
Bestuursleden daarvan krijgen soms een paar honderd euro
per maand als vergoeding en moeten daardoor flinke
leningen aangaan om het werk te kunnen doen. Ik zeg ook
niet dat we een substantieel deel van het geld hiervoor
moeten inzetten. We hebben het bewust heel vaag gelaten.
Het kan ook een paar ton zijn, maar laten we alsjeblieft ook
bestaande organisaties een handje helpen.
Staatssecretaris Blokhuis:
Ik snap de wens, alleen vind ik het een oneigenlijke route
om dat te doen via de middelen die gereserveerd zijn in het
kader van maatschappelijke diensttijd. Dan zou ik dat, als
de wens al bestaat en als daarvoor draagvlak is in de Kamer,
via een andere route willen doen. Daarvoor zou ik geen
middelen willen inzetten die we willen gaan inzetten in het
kader van maatschappelijke diensttijd. Dus mijn oordeel
blijft staan.
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 137: ontraden. Dan de motie op stuk
nr. 138.

Staatssecretaris Blokhuis:
Bij de volgende motie van mevrouw Westerveld, op stuk
nr. 137, wordt het wat spannender, want zij verzoekt het
kabinet daarin om een deel van de 100 miljoen aan
bestaande jongerenorganisaties te besteden. Dat pleidooi
heeft zij ook gehouden tijdens het algemeen overleg. Toen
heb ik al gezegd dat ik daar eigenlijk niet zo veel voor voel,

Staatssecretaris Blokhuis:
In de motie op stuk nr. 138 geeft mevrouw Diertens aan dat
we over de volle breedte met organisaties in gesprek
moeten gaan. Ook organisaties en jongeren die je niet
zozeer als eerste op het netvlies hebt, moeten erbij betrokken worden, bijvoorbeeld migrantenjongerenorganisaties.
De wens of het verzoek begrijp ik volledig. Ik wil daar heel
graag ruimhartig mee omgaan en dat verzoek honoreren.
Ik heb alleen twee vragen bij de motie. In het dictum staat
letterlijk dat ik met Ieder(in) in gesprek moet gaan. Ik vind
het een beetje lastig als het kabinet dictaten meekrijgt, zo
van: je moet met die of die organisatie in gesprek gaan. Ik
hoop dat ik de motie zo breed mag uitleggen dat ik in
gesprek moet gaan met organisaties die verstand hebben
van deze materie. Bovendien zou ik de Kamer al in het
vierde kwartaal moeten informeren. Ik zou aan de indiener

Tweede Kamer

5 juli 2018
TK 103

De voorzitter:
Over de motie op stuk nr. 136 is het oordeel aan de Kamer.

Maatschappelijke diensttijd

103-10-5

willen voorstellen om dat te verschuiven naar de evaluatie
waar we het zojuist over hadden.
Mevrouw Diertens (D66):
Ik zal de motie daarop aanpassen.

Daarmee overvraagt de heer Hijink mij, en daarmee het
kabinet. Wij hebben gewoon een opdracht. Ik kan ook niet
vaak genoeg zeggen dat een maatschappelijke stage, hoe
mooi het ook is dat die bestaat, toch echt iets anders is dan
de maatschappelijke diensttijd. Deze motie ontraad ik dus
met klem.

Staatssecretaris Blokhuis:
Dan is het oordeel over deze motie wat mij betreft aan de
Kamer, voorzitter.

De voorzitter:
De motie op stuk nr. 140 wordt ontraden. Dan de motie op
stuk nr. 141 van de heer Segers.

De voorzitter:
De motie op stuk nr. 138 wordt dus door mevrouw Diertens
gewijzigd en opnieuw ingediend, en krijgt dan oordeel
Kamer.

Staatssecretaris Blokhuis:
In de motie op stuk nr. 141 van de heer Segers wordt verzocht om ambassadeurs te benaderen om jongeren bekend
te maken met de maatschappelijke diensttijd. Het kabinet
vindt dit een sympathieke gedachte. Ik wil het met enthousiasme gaan doen. Het oordeel over de motie op stuk nr.
141 is wat mij betreft aan de Kamer.

Staatssecretaris Blokhuis:
Voorzitter. De heer Hijink heeft twee moties ingediend. Zijn
eerste motie, op stuk nr. 139, vraagt de regering om voor
het voorjaar van 2019 een go/no-gomoment in te bouwen.
Er staat "voor het voorjaar". Misschien dat we beter kunnen
lezen "in het voorjaar", want anders zitten we al aan rond
de kerstvakantie te denken. Wij zijn bezig om de maatschappelijke diensttijd op te bouwen. Dat doen wij vol vertrouwen. Sterker nog, ik doe het in opdracht van de vier coalitiefracties. Ik voer die opdracht dus uit. Daar staat gewoon
in dat er een maatschappelijke diensttijd moet komen. Ik
doe dat met zoveel vertrouwen dat er wat mij betreft een
go/no-gomoment ingebouwd kan worden, omdat ik denk
dat wij straks iets heel moois hebben staan, waarvan de
Kamer dan in het voorjaar zegt: ga daarmee verder of niet.
Wat mij betreft is het oordeel over deze motie dus aan de
Kamer. Als de Kamer een expliciet moment wil hebben, is
dat wat mij betreft acceptabel. Ik heb er vertrouwen in dat
de Kamer dan een wijs besluit neemt en inderdaad gaat
voor een go. Ik laat het oordeel over het verzoek om daar
een moment voor in te bouwen dus aan de Kamer.
De heer Hijink (SP):
Daarbij moeten we dan nog aanpassen dat het "in het
voorjaar" wordt.
Staatssecretaris Blokhuis:
Ja. Niet "voor het voorjaar", maar "in het voorjaar".
De heer Hijink (SP):
Dan gaan we dat doen.
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 139 krijgt oordeel Kamer. Dan de motie
op stuk nr. 140.
Staatssecretaris Blokhuis:
In de motie op stuk nr. 140 vraagt de heer Hijink de regering
om de optie open te houden om de 100 miljoen in te zetten
voor maatschappelijke stages. Dan wordt-ie voor mij helemaal spannend, want dan wordt mij gewoon gevraagd om
op dit onderdeel het regeerakkoord niet uit te voeren.

Tweede Kamer

Maatschappelijke diensttijd

De voorzitter:
De motie op stuk nr. 141 krijgt oordeel Kamer. Ik wil u vragen of u ook kunt reageren op de motie van mevrouw Van
der Graaf.
Staatssecretaris Blokhuis:
Die motie is op 15 maart ingediend. Toen heeft collega
Ollongren gezegd: je mag de staatssecretaris van VWS om
een oordeel vragen. Dat ga ik nu geven. In het dictum van
die motie staat een verzoek aan de regering om bij de uitwerking van de maatschappelijke diensttijd ook de mogelijkheid te onderzoeken om jongeren hun maatschappelijke
diensttijd als een politiek dienstrecht te laten vervullen in
het lokale of regionale bestuur. Het kabinet wil de maatschappelijke diensttijd heel breed invullen, niet alleen binnen de zorg of andere heel duidelijk afgebakende sectoren:
er moet wat te kiezen zijn. In dat licht bezien staan we
sympathiek tegenover deze motie en geef ik graag het
oordeel aan de Kamer.
In reactie op de vraag van de heer El Yassini of politieke
partijen of politieke organen dan ook een beroep mogen
doen op middelen: ik denk niet dat we het beeld moeten
organiseren dat van die 100 miljoen een substantieel deel
naar politieke partijen gaat. Dan wordt het een verkapte
route naar extra subsidiëring van politieke partijen. Dat is
volgens mij ook niet de bedoeling van de indiener. Er staat
ook niet per se dat het bij politieke partijen terecht moet
komen. Het kan ook in het lokale bestuur zijn, bijvoorbeeld
bij de griffie van een gemeenteraad, stel ik me zo voor. Ik
kan mij voorstellen dat er wel vanuit een gremium, ook
binnen het openbaar bestuur, een verzoek komt om jongeren te bemiddelen en activiteiten te ontplooien in het
openbaar bestuur onder de vlag van maatschappelijke
diensttijd en dat er wel degelijk geld aan gekoppeld kan
worden. Ik versta de interruptie van de heer El Yassini wel
zo, dat we daar zeer terughoudend mee om moeten gaan
om het beeld te voorkomen dat de overheid zichzelf aan
het subsidiëren is.

5 juli 2018
TK 103

103-10-6

De voorzitter:
Voor de leden deel ik mede dat dit een motie is die al een
nummer heeft, namelijk 34775-VII, nr. 64. Deze motie krijgt
oordeel Kamer van de staatssecretaris en wordt dus straks
apart op de stemmingslijst vermeld.
De heer El Yassini (VVD):
Ik wil de staatssecretaris bedanken voor zijn antwoord. Het
is inderdaad een van de zorgen van de VVD dat dan vervolgens alles en iedereen maar probeert dat geld voor die
maatschappelijke diensttijd zelf op te offeren, terwijl het
niet de bedoeling is dat bijvoorbeeld ook politieke partijen
zich zelf aan het spekken zijn. Ik ben blij dat de staatssecretaris daar scherp op is en zal blijven. Wij zullen het zelf ook
scherp in de gaten houden. Dus dank.
Staatssecretaris Blokhuis:
Prima.
Dan kom ik op de motie op stuk nr. 142 waarin het kabinet
wordt verzocht bij de evaluatie van de pilots inzichtelijk te
maken op welke wijze de maatschappelijke diensttijd ervoor
gaat zorgen dat die niet een speeltje voor de happy few
wordt. Ik vind dat een heel reële wens. We hebben een- en
andermaal benadrukt dat het niet een feestje moet worden
voor hoogopgeleide jongeren maar dat we alle jongeren
willen benaderen. In dat licht bezien wil ik het oordeel over
deze motie aan de Kamer laten.
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 142 krijgt oordeel Kamer.
Staatssecretaris Blokhuis:
In de motie op stuk nr. 143 verzoekt de heer Kerstens,
samen met zijn collega's Westerveld en Hijink, het kabinet
om bij het opstarten van voorgenomen pilots rekening te
houden met de risico's op verdringing. Dat is een nadrukkelijk aandachtspunt, dat we ook met de jongeren zelf
hebben besproken, bijvoorbeeld de CNV Jongeren. Dat
staat dus op het netvlies. In die zin lijkt het haast een overbodig verzoek maar ik vind het prima als de Kamer daar
een streep onder wil zetten. Zo bekeken, laat ik het oordeel
over de motie graag aan de Kamer.
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 143 krijgt oordeel Kamer.
Daarmee zijn we aan het eind gekomen van dit VAO Maatschappelijke diensttijd.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
Over de ingediende moties zal vanavond worden gestemd.
De vergadering wordt van 13.52 uur tot 14.20 uur geschorst.
Voorzitter: Arib

Tweede Kamer

Maatschappelijke diensttijd

5 juli 2018
TK 103

103-10-7