Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, de Minister van Justitie en
Veiligheid en de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, van 5 november 2021,
Kenmerk 3280252-1019560-WJZ, houdende wijziging van de Tijdelijke regeling maatregelen
covid-19 in verband met het opnemen van een grondslag voor het blokkeren van
coronatoegangsbewijzen
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, de Minister van Justitie en Veiligheid en de
Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
Handelende in overeenstemming met de Minister van Infrastructuur en Waterstaat;
Handelende in overeenstemming met het gevoelen van de ministerraad;
Gelet op artikel 58ra, eerste lid, 58rd, eerste lid, en 58re, tweede en zesde lid, van de Wet
publieke gezondheid;
Besluiten:
Artikel I
Artikel 6.32 van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 wordt als volgt gewijzigd:
1.
2.

Voor de tekst wordt de aanduiding "1." geplaatst.
Er worden twee leden toegevoegd, luidende:
2. Het coronatoegangsbewijs wordt als ongeldig aangemerkt indien het is opgenomen in een
door de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aangelegde lijst van
coronatoegangsbewijzen waarvan bij de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
het gegronde vermoeden bestaat dat handelingen zijn verricht met of met betrekking tot
het coronatoegangsbewijs, die het vertrouwen in het coronatoegangsbewijs hebben
geschaad of zullen schaden.
3. Het tweede lid is van overeenkomstige toepassing op een certificaat als bedoeld in artikel
1 van het Tijdelijk besluit DCC.

Artikel II
Deze regeling treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de
Staatscourant waarin zij wordt geplaatst.

1

Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

De Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport,

H.M. de Jonge

De Minister van Justitie en Veiligheid,

F.B.J. Grapperhaus

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

K.H. Ollongren

2

Toelichting
1. Inleiding
Deze regeling wijzigt de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 (Trm) om een grondslag te
creëren om coronatoegangsbewijzen (CTB's) in geval van fraude of misbruik te blokkeren.
2. Blokkering coronatoegangsbewijs
2.1 Algemeen
Onlangs is gebleken dat de CTB's worden gekopieerd of nagemaakt en via het internet beschikbaar
worden gesteld om door anderen te worden gebruikt teneinde toegang te verkrijgen tot
activiteiten of voorzieningen waar een CTB is voorgeschreven. Dit kan vooral gedaan worden met
CTB's die op papier zijn uitgegeven. De QR-code van zo'n CTB is namelijk statisch, anders dan een
QR-code die met de applicatie CoronaCheck wordt gegeneerd en elke minuut wordt ververst.
Dergelijk misbruik doet afbreuk aan de werking van de inzet van het CTB. Het is van belang dat
met de applicaties alleen betrouwbare resultaten getoond worden. Dit is een verantwoordelijkheid
die is neergelegd bij de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) (artikel 58re, vierde
lid, van de Wet publieke gezondheid (Wpg)).
Een CTB is bruikbaar wanneer bij het lezen ervan de applicatie CoronaCheck Scanner aangeeft dat
sprake is van een geldig CTB en daarbij de initialen en het geboortejaar en de geboortemaand
weergeeft van de persoon waarop het CTB betrekking heeft. Indien er een gegrond vermoeden
bestaat dat handelingen zijn verricht met of met betrekking tot het CTB die het vertrouwen in het
CTB hebben geschaad of zullen schaden (bijvoorbeeld bij fraude of misbruik, doordat een CTB op
internet ter gebruik door anderen wordt aangeboden of CTB’s tegen vergoeding worden
aangeboden), wordt nader onderzoek verricht door de Minister van VWS. Hierbij wordt onderzocht
of de QR-code werkend is en ook daadwerkelijk is gedeeld of publiek gemaakt. Op basis van de
uitkomst van dat onderzoek wordt door de Minister van VWS bepaald of de code geblokkeerd
wordt.
Of er sprake is van geschaad vertrouwen in het CTB wordt beoordeeld in het licht van het doel
waarvoor CTB’s verplicht zijn gesteld en de mogelijkheden die CTB’s bieden. Zij zijn nodig ter
bestrijding van de (directe dreiging van de) epidemie van covid-19 en geven een mogelijkheid dat
iemand deelneemt aan een activiteit of toegang heeft tot een voorziening. CTB’s zijn dan ook strikt
persoonsgebonden en gekoppeld aan de vaccinatie, het herstel of de test van een concrete
persoon, die zich veelal ook dient te identificeren. Wordt zodanig met een CTB omgegaan dat
hieraan afbreuk wordt gedaan, dan verliest een CTB zijn waarde en wordt het vertrouwen erin
geschaad. Hiervan kan bijvoorbeeld sprake zijn als:

iemands CTB op enigerlei wijze aan een ander ter beschikking wordt gesteld of op zodanig
onzorgvuldige manier is achtergelaten of er zodanig onzorgvuldig mee is omgegaan dat
een ander hiervan zonder noemenswaardige moeite misbruik kan maken;

iemand anders CTB wordt gebruikt, gepoogd te gebruiken of dat wordt voorbereid, dan wel
kennelijk daartoe in bezit is;

een CTB op andermans identiteit is verstrekt;

een CTB is vervalst of kennelijk opzettelijk is beschadigd.
Zodra een gegrond vermoeden bestaat dat een bruikbaar CTB wordt gedeeld met anderen, wordt
dit geblokkeerd. Of een CTB met anderen gedeeld wordt, is in ieder geval te constateren wanneer
een vervalsing of kopie van een QR-code op internet is gepubliceerd. Daarnaast zou tijdens een
controle, het houden van toezicht of de handhaving, bijvoorbeeld tijdens het nalopen van websites
waarvan bekend is dat er CTB’s verspreid worden, kunnen blijken dat een vervalst of gekopieerd
CTB verspreid wordt. Ook kunnen ondernemers die een vals of gekopieerd CTB getoond krijgen,
daarvan de politie op de hoogte stellen.
Wanneer het nader onderzoek een gegrond vermoeden oplevert dat een vervalst of gekopieerd
CTB in omloop is (bijvoorbeeld als een QR-code op het internet circuleert), wordt dit na onderzoek
geblokkeerd. Elk CTB is voorzien van een elektronische handtekening van de Minister van VWS en
bevat een willekeurig getal (de zogenoemde challenge). Dit getal kan niet gewijzigd worden,
3

omdat de elektronische handtekening dan niet meer geldig is en de CoronaCheck Scanner
applicatie zal aangeven dat er geen geldig CTB is. De challenge wordt met een cryptografische
hashfunctie (SHA256) versleuteld en afgekort tot 16 bytes naar een proof identifier. De proof
identifier wordt opgenomen in een door de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
aangelegde lijst (een denylist) die periodiek door de applicatie CoronaCheck Scanner wordt
gedownload. Op het moment dat CoronaCheck Scanner een CTB leest, wordt de proof identifier
van die QR-code berekend. Daarna controleert de applicatie of deze proof identifier op de denylist
staat. Zo ja, dan geeft CoronaCheck Scanner aan dat het CTB niet geldig is. Zo nee, dan worden
de controle van het CTB zoals normaal uitgevoerd.
Gedupeerden van fraude of misbruik van hun CTB, kunnen op de gebruikelijke wijze een nieuw
CTB aanmaken en daarmee toegang verkrijgen tot activiteiten en voorzieningen. Dit betekent dat
bij een ongeldigverklaring de specifieke QR-code die is gegenereerd in de app of op papier niet
meer geldig is, maar een nieuwe in de app gegenereerde QR-code of een nieuwe uitdraai van de
papieren QR-code niet ongeldig is. Iedere burger kan daarmee altijd een nieuw CTB generen die
wel geldig is. Het plaatsen van een CTB op de denylist zorgt er daarmee niet voor dat personen die
volledig zijn gevaccineerd geen CTB meer kunnen krijgen, zij moeten alleen een nieuwe
genereren. Het is technisch niet mogelijk om de persoon wiens CTB op de denylist staat daarover
te informeren. Fraude en misbruik vindt voornamelijk plaats met een CTB op papier. Omdat het
CTB geen contactgegevens bevat, kunnen gedupeerden niet worden geïnformeerd over de
blokkering van het CTB. Afhankelijk van de specifieke casus kunnen aanvullende maatregelen
getroffen worden. Overtreding van de bepalingen in de Wpg met betrekking tot CTB's is strafbaar
gesteld en kan leiden tot opleggen van sancties (artikel 68bis Wpg). Daarnaast kan in geval van
fraude aangifte gedaan worden.
Op grond van de verordening1 kan ook een door andere lidstaten uitgegeven Digitaal Corona
Certificaat (DCC) gebruikt worden om toegang te verkrijgen tot activiteiten en voorzieningen
waarvoor een CTB is voorgeschreven. Ook bij een redelijk vermoeden van fraude of misbruik van
een DCC zal dit op dezelfde manier geblokkeerd worden. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van een
vergelijkbare methode waarbij de cryptografische hashwaarde (met behulp van het SHA-256
algoritme) wordt berekend op basis van de elektronische handtekening van het DCC.
2.2 Grondrechten en bescherming persoonsgegevens
De blokkade van een CTB, nadat uit onderzoek door de Minister van VWS is gebleken dat sprake is
van een gegrond vermoeden van fraude of misbruik, geschiedt op basis van een willekeurig getal,
de challenge, dat op zichzelf geen persoonsgegevens bevat en vervolgens wordt versleuteld tot
een proof identifier om te worden opgenomen op een denylist. Het herleiden van de proof identifier
tot het CTB en vervolgens tot de persoon waarop het CTB betrekking heeft, is technisch niet
mogelijk.
Het doel van de gegevensverwerking ten behoeve van het blokkeren van CTB's en DCC's is het
voorkomen dat onrechtmatig toegang verkregen wordt tot activiteiten en voorzieningen waarvoor
een CTB is voorgeschreven. Dit doel is, gelet op de bestrijding van de epidemie van covid-19,
gerechtvaardigd in het licht van de vervulling van een taak van algemeen belang (artikel 6, eerste
lid, onder e, Algemene Verordening Gegevensbescherming) en de bescherming van de
volksgezondheid (artikel 9, tweede lid, onder i, AVG). Er worden niet meer persoonsgegevens
verwerkt dan strikt noodzakelijk. Met de applicatie CoronaCheck Scanner wordt de privacy
beschermd doordat gebruik gemaakt wordt van een denylist waarop alleen proof identifiers en
unieke certificaatidentificatiecodes zijn opgenomen. Ook laat de CoronaCheck Scanner niet zien
waarom een CTB of DCC niet geldig is, zodat bij controle voor de toegang tot activiteiten en
voorzieningen niet kenbaar is dat sprake is van een redelijk vermoeden van fraude of misbruik.

1

Verordening (EU) 2021/953 van het Europees Parlement en de Raad van 14 juni 2021 betreffende een kader
voor de afgifte, verificatie en aanvaarding van interoperabele COVID-19-vaccinatie-, test- en herstelcertificaten
(digitaal EU-COVID-certificaat) teneinde het vrije verkeer tijdens de COVID-19-pandemie te vergemakkelijken
(PbEU 2021, L 211).

4

3. Regeldruk
Er zijn geen gevolgen voor de regeldruk. Het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR) heeft op 3
november 2021 advies uitgebracht inhoudende dat het ATR het dossier niet heeft geselecteerd
voor een formeel advies, omdat de regeling op dit punt geen gevolgen voor de regeldruk met zich
brengt.
4. Toezicht en handhaving
De maatregelen die in deze regeling zijn opgenomen brengen geen verandering in de bestaande
toezicht- en handhavingssystematiek van de CTB’s.
5. Advisering en consultatie
De in deze regeling voorgestelde maatregelen zijn op 27 oktober 2021 voor advies voorgelegd aan
de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) en het ATR.
De AP heeft op 1 november 2021 advies uitgebracht en in het advies aangegeven geen
opmerkingen te hebben. Voor het ATR wordt verwezen naar paragraaf 4.
6. Inwerkingtreding
Gelet op artikel 58c, derde lid, Wpg treedt deze ministeriële regeling onverwijld na de vaststelling
en bekendmaking in werking, aangezien sprake is van een zeer dringende omstandigheid waarin
ter beperking van gevaar direct moet worden gehandeld. Het kabinet doet een beroep op de
spoedprocedure van artikel 58c, derde lid, Wpg, omdat het doorlopen van de standaardprocedure,
zoals opgenomen in artikel 58c, tweede lid, Wpg tot gevolg zou hebben dat de regeling op haar
vroegst een week na vaststelling en gelijktijdige overlegging aan beide Kamers in werking kan
treden op 13 november 2021. Deze regeling dient, gezien de epidemiologische situatie en het
belang van het voorkomen van misbruik met CTB’s, echter zo spoedig mogelijk in werking te
treden. Vanwege de vereiste spoed wordt daarbij afgeweken van de zogeheten vaste
verandermomenten en de minimuminvoeringstermijn van drie maanden. De regeling wordt binnen
twee dagen na vaststelling aan beide Kamers der Staten-Generaal overgelegd. De regeling vervalt
van rechtswege indien de Tweede Kamer binnen een week na de toezending besluit niet in te
stemmen met de regeling.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
mede namens de Minister van Justitie en Veiligheid en
de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

H.M. de Jonge

5