HOOFDLIJNENAKKOORD WATERZUIVERING IN DE GLASTUINBOUW
LTO Glaskracht Nederland, Nederlandse Stichting voor Fytofarmacie (Nefyto), Unie van
Waterschappen (UvW), Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), College voor de
toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb), Ministerie van
Economische Zaken en Ministerie van Infrastructuur en Milieu zijn het met elkaar eens
over de volgende hoofdlijnen:
1. De belasting van het oppervlaktewater als gevolg van het lozen van afvalwater met
gewasbeschermingsmiddelen door de glastuinbouw moet sterk worden
teruggedrongen.
2. In de Nota Gezonde Groei, Duurzame Oogst is aangekondigd, dat daartoe per 2016
een zuivering zal worden verplicht in de milieuwetgeving voor glastuinbouwbedrijven
die afvalwater met gewasbeschermingsmiddelen lozen op oppervlaktewater of
riolering.
3. De datum waarop glastuinbouwbedrijven op grond van de milieuwetgeving moeten
beschikken over een functionerende installatie zal, rekening houdend met zowel de
milieubelangen als de economische en praktische haalbaarheid, worden verschoven
naar 1 januari 2018.
4. In de milieuwetgeving zal een zuiveringsrendement worden voorgeschreven van
minimaal 95%.
5. De effectiviteit van het verleende uitstel van twee jaar van de datum van de
invoering van de zuiveringsplicht hangt nauw samen met de mate waarin het
toelatingsbeleid daarmee wordt gesynchroniseerd. Het Ctgb en de beide ministeries
spannen zich maximaal in om, binnen hun bevoegdheden, verantwoordelijkheden en
juridische mogelijkheden, deze synchronisatie te bewerkstelligen.
6. De betaalbaarheid wordt verbeterd door:
a.

collectieve installaties of aanpassing van riool/afvalwaterzuiveringsinstallaties te
faciliteren met de mogelijkheid om waar nodig meer tijd te krijgen voor het
voldoen aan de zuiveringsverplichting, met een maximum van drie jaar.

b.

onderzoek te doen naar de mogelijkheid om kosten voor collectieve installaties
en aanpassing van de riool/afvalwaterzuiveringsinstallatie door te berekenen
aan de vervuiler,

c.

voor kleine glastuinbouwbedrijven de kosten drastisch te verlagen via
innovaties, zoals een mobiele zuivering. Daarnaast wordt afgewogen of deze
categorie de mogelijkheid wordt gegeven om meer tijd te krijgen voor de
invoering, met een maximum van drie jaar,

d. mogelijkheden voor de inzet van financiële instrumenten na te gaan.
7. De uitvoering van de afspraken wordt gemonitord via het Platform Duurzame
Glastuinbouw en twee keer per jaar via een bestuurlijk overleg.

Natuur en Milieu kan zich vinden in de geschetste hoofdlijn, behalve dat zij vindt dat voor
alle in de glastuinbouw toegelaten neonicotinoïden geen uitstel kan worden verleend van
de zuiveringsplicht en dat synchronisatie het beste kan worden gerealiseerd door in de
milieuwetgeving een zuiveringsrendement van 99,5% voor te schrijven.
Alle partijen spannen zich maximaal in om de benodigde acties uit te voeren en om de
resterende vraagstukken op te lossen rond de synchronisatie van het toelatingsbeleid en

de betaalbaarheid en praktische implementatie voor o.a. kleine glastuinbouwbedrijven.
De resultaten van deze inspanningen laten het akkoord op hoofdlijnen onverlet, maar het
realiseren van oplossingen is van zeer groot belang voor een succesvolle uitvoering van
dit akkoord. In bijlage 1 is een toelichting opgenomen over de synchronisatie en het
verbeteren van de betaalbaarheid. In bijlage 2 zijn de belangrijkste acties samengevat.

Bijlage 1: toelichting
Synchronisatie, validatie en doorontwikkeling beoordelingsmethodiek voor de toelating
De synchronisatie die wordt bewerkstelligd houdt het volgende in:
a.

b.

c.

Voor middelen waarvoor volgens het toelatingsbesluit reeds een zuiveringsplicht geldt,
waaronder imidacloprid, zal de zuiveringsplicht blijven gelden. Voor enkele middelen staat
hiervoor nog de weg van bezwaar en beroep open.
Voor middelen waarvoor volgens de beoordeling een verwijdering tot 95% toereikend is, zal
het Ctgb als voorwaarde opnemen dat het afvalwater uiterlijk op 1 januari 2018 wordt
gezuiverd.
Voor middelen waarvoor volgens de beoordeling een verwijdering van meer dan 95% nodig is,
zal het Ctgb als voorwaarde opnemen dat het benodigde verwijderingspercentage per direct
wordt gerealiseerd, tenzij het verschil kan worden overbrugd met aanvullende maatregelen.
De aanvrager zal moeten aantonen dat door het treffen van aanvullende maatregelen kan
worden volstaan met een zuiveringspercentage van 95%. Gedacht kan worden aan bijv. een
langere wachttijd tussen toepassing en lozing. De aanvullende maatregelen worden
opgenomen in de gebruiksvoorschriften.

Volgens de planning wordt op 1 maart 2016 een nieuwe Europese beoordelingsmethodiek voor de
toelating in bedekte teelten ingevoerd (Greenhouse Emission Model) voor aanvragen die na die
datum worden ingediend voor (her)beoordeling van gewasbeschermingsmiddelen. Volgens de
sector, die zich daarbij baseert op onderzoek door o.a. Wageningen Universiteit, stemmen de
uitkomsten van het model niet overeen met praktijkwaarnemingen en is de beoordeling te streng.
Afgesproken is het volgende:
a.
b.

c.

Het model wordt in overleg met de sector zo spoedig mogelijk gevalideerd aan de hand van
een aantal praktijksituaties.
Het model wordt in overleg met de sector doorontwikkeld om rekening te kunnen houden met
mechanismen in de praktijk, zoals afbraak, en om rekening te kunnen houden met
bovengenoemde extra gebruiksvoorschriften.
De ministeries onderzoeken gelet op Europese verplichtingen of de invoering van het nieuwe
model kan worden uitgesteld, in afwachting van validatie en doorontwikkeling.

Verbeteren betaalbaarheid en haalbaarheid
Initiatieven voor collectieve installaties worden gefaciliteerd door:
a.

b.

c.

Het bieden van een maatwerkmogelijkheid in de milieuwetgeving aan het bevoegd gezag om
collectieve installaties zo spoedig mogelijk na 1 januari 2018 maar uiterlijk voor 1 januari
2021 in gebruik te laten zijn.
Voor de invulling van deze maatwerkmogelijkheid is een stappenplan afgesproken, beginnend
met het aanleveren van een lijst met kansrijke locaties door LTO Glaskracht Nederland eind
2015, het uitwerken in businesscases in 2016 en eindigend met het nemen van een formeel
besluit door het bevoegd gezag begin 2017.
Het ministerie van IenM verkent in afstemming met andere departementen, LTO Glaskracht
Nederland, VNG en de UvW, de technische en juridische aspecten van een aanpassing van de
grondslag van de zuiveringsheffing. Doel hiervan is om na te gaan of het mogelijk is om op die
wijze de kosten voor collectieve installaties en aanpassing van de
riool/afvalwaterzuiveringsinstallatie door te berekenen volgens het principe ‘de vervuiler
betaalt’.

De betaalbaarheid voor kleine bedrijven (tot enkele hectaren) kan in belangrijke mate worden
verbeterd door de ontwikkeling van mobiele installaties. Onderzocht wordt hoe de ontwikkeling
daarvan kan worden gestimuleerd en welke effecten dit heeft op de verbetering van de

betaalbaarheid (verlaging van kosten) en de haalbaarheid (vermindering van het aantal bedrijven
dat moet investeren in een installatie).
Het is denkbaar om kleine glastuinbouwbedrijven (tot 2500 m2 en/of tot 25 kg N/ha/jaar) meer tijd
te geven om aan de zuiveringsplicht te voldoen, tot 1 januari 2021. Om kleine
glastuinbouwbedrijven ook deze ruimte te geven via het toelatingsbeleid, zou de
beoordelingsmethodiek voor de toelating onderscheid moeten maken in bedrijfsgrootten.
Vervolgens zou uit de beoordeling moeten komen dat kleine bedrijven hun afvalwater ongezuiverd
kunnen lozen. Afgesproken is dat de beide ministeries afwegen of deze categorie de mogelijkheid
wordt gegeven om meer tijd te krijgen voor de invoering, met een maximum van drie jaar.
Bedrijven die geen gewasbeschermingsmiddelen gebruiken of geen afvalwater lozen, worden in
ieder geval uitgezonderd van de zuiveringsplicht.
Voor bedrijven die te maken hebben met veel kwel en inzijging zal worden gekeken of het mogelijk
is een oplossing te vinden waardoor het te zuiveren volume kan worden beperkt.

Bijlage 2: belangrijkste acties
In onderstaand overzicht zijn acties toebedeeld aan trekkers, vanzelfsprekend worden waar nodig
andere partijen betrokken bij de uitwerking daarvan. Voor de overzichtelijkheid zijn die acties niet
ook opgenomen bij die betrokken partijen.
LTO Glaskracht Nederland

1. Stimuleert onderzoek naar het praktijkrijp maken van
zuiveringstechnieken (inclusief beoordelingsmethodiek om

zuiveringsinstallaties te testen en te beoordelen op het
benodigde zuiveringsrendement), zodat in het eerste kwartaal

2.

3.

4.
5.
6.
7.

van 2016 de eerste installaties in gebruik kunnen worden
genomen om te voldoen aan de nu reeds geldende
zuiveringsplicht voor een aantal middelen.
Stimuleert de totstandkoming en naleving van maatregelen die
een verschil tussen een hoog benodigd verwijderingspercentage
en een zuiveringsrendement van 95% kunnen overbruggen.
Stelt eind 2015 een lijst op met kansrijke locaties voor collectieve
installaties of aanpassing riool/afvalwaterzuiveringsinstallatie en
ondersteunt ondernemers bij het uitwerken van businesscases
voor kansrijke locaties.
Stimuleert innovatie om zuiveringskosten te verlagen, zoals
mobiele installaties.
Creëert draagvlak bij glastuinbouwbedrijven voor de bestaande
zuiveringsplicht en de zuiveringsplicht in de milieuwetgeving.
Draagt inhoudelijk bij aan de validatie en doorontwikkeling van
het GEM.
Doet een voorstel hoe het te zuiveren afvalwatervolume kan
worden beperkt voor bedrijven die te maken hebben met veel
kwel en inzijging.

Nefyto

1. Draagt inhoudelijk bij aan validatie en doorontwikkeling
beoordelingsmethodiek voor de toelating (GEM).
2. Stimuleert de totstandkoming van maatregelen die een verschil
tussen een hoog benodigd verwijderingspercentage en een
zuiveringsrendement van 95% kunnen overbruggen.
3. Werkt samen met Stichting Certificering Distributie
Gewasbeschermingsmiddelen mogelijkheden voor gecontroleerde
distributie voor de glastuinbouw verder uit.

Ctgb

1. Zorgt voor maximaal mogelijke synchronisatie met de
milieuwetgeving.

UvW

1. Beoordeelt begin 2017 de lijst met kansrijke locaties en besluit
op aanvragen voor maatwerk.

VNG

1. Beoordeelt begin 2017 de lijst met kansrijke locaties en besluit
op aanvragen voor maatwerk.

Ministerie EZ

1. Zorgt voor validatie en doorontwikkeling beoordelingsmethodiek
voor de toelating (GEM).
2. Gaat na of het mogelijk is nieuwe beoordelingsmethodiek voor de
toelating (GEM) later in te voeren.
3. Gaat mogelijkheden voor financiële instrumenten na.

Ministerie IenM

1. Zorgt voor aanpassing milieuwetgeving ter invoering van de
zuiveringsplicht.
2. Verkent technische en juridische aspecten van aanpassing
grondslag zuiveringsheffing.
3. Onderzoekt samen met LTO Glaskracht, EZ en andere partijen de
mogelijkheden van de ontwikkeling van mobiele
zuiveringsinstallaties en de effecten op betaalbaarheid en
haalbaarheid.

4. Maakt de afweging of kleine bedrijven de mogelijkheid wordt
gegeven om meer tijd te krijgen voor de invoering, met een
maximum van drie jaar.