Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

29 911

Bestrijding georganiseerde criminaliteit

Nr. 68

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 april 2012
Hierbij bied ik u het rapport «Follow the Money» van de Inspectie
Openbare Orde en Veiligheid (IOOV) aan.1 Dit rapport doet verslag van het
onderzoek naar financieel opsporen door de politie, in het licht van het
landelijk versterkingsprogramma FinEC van de politie, voortkomend uit
het kabinetsprogramma FinEC2 van het vorige kabinet. De politie heeft
zich met het progamma FinEC vanaf april 2008 gericht op het inrichten
van een beperkt aantal pilots op regionaal, bovenregionaal en landelijk
niveau.
De IOOV heeft onderzocht in hoeverre het doel van het programma FinEC
van de politie is behaald, te weten: of de politie meer en beter financieel is
gaan opsporen. Dit heeft de IOOV gedaan door inzicht te verschaffen in de
mate waarin het programma FinEC politie is geïntegreerd in de werkprocessen van de politie en de mate waarin de medewerkers op de verschillende niveaus binnen de politieorganisaties zijn toegerust voor de aanpak
van financieel-economische criminaliteit. De IOOV heeft zich hierbij
gericht zich op kernonderdelen van het programma FinEC politie, te
weten: op het afnemen van crimineel vermogen, de toerusting van
medewerkers daartoe en op de ketensamenwerking.

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
2
Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008,
29 911, nr. 10.

kst-29911-68
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

De algemene conclusie van het rapport is dat het totaal door de politie
gerealiseerd conservatoir beslag en ontnomen crimineel vermogen sinds
2009 aantoonbaar is toegenomen. De politieorganisaties die hebben
deelgenomen aan de pilots van het programma FinEC van de politie zijn
beter ingericht en toegerust om financieel te rechercheren en hebben
daarmee ook betere resultaten bereikt.
De Inspectie concludeert evenwel dat niet alle beoogde resultaten van het
FinEC-programma van de politie zijn gerealiseerd. De IOOV concludeert
dat de uitrol van de aanpak van financieel-economische criminaliteit
onder alle politieorganisaties onvoldoende is gerealiseerd.
In het rapport doet de IOOV een drietal aanbevelingen. De aanbevelingen
zijn gericht aan respectievelijk de kwartiermaker Nationale Politie, de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 911, nr. 68

1

minister van Veiligheid en Justitie, en de korpschefs en het Openbaar
Ministerie. Graag licht ik per aanbeveling toe hoe er gevolg aan zal
worden gegeven en reageer ik in het licht van het kabinetsbeleid op
terrein van financieel-economische criminaliteit op de algemene bevindingen van het rapport.
1. De Inspectie beveelt de kwartiermaker Nationale Politie aan de
inrichting en de toerusting van de FinEC-invalshoek op alle
niveaus in de politieorganisaties te versterken door het normeren
en oormerken van de benodigde kwaliteit en kwantiteit van in te
zetten medewerkers in alle politieorganisaties om financieel
opsporen organisatiebreed te borgen en zo tot een blijvend
succes te maken.
Allereerst benadruk ik graag dat een belangrijke verdienste van het
FinEC-programma van de politie is dat middels pilots in een aantal
korpsen een model is ontwikkeld voor de organisatie en borging van
financieel-economische expertise, inclusief een formatienorm. De omvang
van de financiele expertise binnen de politie is met het FinEC-programma
substantieel toegenomen. De afgelopen jaren is ingezet op het vergroten
van het kwantitatieve en kwalitatieve aandeel van het FinEC-specialisme
binnen de politie. Een belangrijke component van de FinEC-versterking
betreft de zij-instroom van hoger en anders opgeleide (financieel)
deskundigen en de opleiding van politiemedewerkers. De borging van de
in de pilotregio’s opgedane kennis en resultaten vindt momenteel plaats
in het kader van het inrichtingsplan voor de Nationale Politie. De
aanbeveling van de IOOV om de inrichting en de toerusting van de
Finec-invalshoek in de politie te versterken, onderschrijf ik. Bij het
opstellen van de inrichtingsplannen van de Nationale Politie wordt
aandacht besteed aan de kwalitatieve invulling van de specialismen -zoals
financieel rechercheren- op de verschillende niveaus. De aanbeveling van
de IOOV om financieel opsporen organsatiebreed te borgen, zal ik
meewegen bij het beoordelen van het inrichtingsplan.
2. De Inspectie beveelt de minister van Veiligheid en Justitie aan
om mede op basis van de ervaringen en evaluaties binnen het
programma FinEC politie zorg te dragen voor de totstandkoming
van betrouwbare en integere sturings- en verantwoordingsgegevens bij alle bij financieel economische opsporing betrokken
(keten) partners.

1
Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011,
29 911, nr. 51.

Ik onderschrijf deze aanbeveling, en geef daar ook uitvoering aan. De
versterking van het financieel opsporen is gecontinueerd en geïntensiveerd in het programma Afpakken van crimineel vermogen. In dit
programma wordt samengewerkt door Openbaar Ministerie, politie,
bijzondere opsporingsdiensten, het Centraal Justitieel Incassobureau en
de Koninklijke Marechaussee. Het doel van het programma is om meer,
slimmer en effectiever crimineel vermogen af te pakken. Door het Kabinet
is oplopend tot € 20 miljoen vanaf 2013 geïnvesteerd in het strafrechtelijk
afpakken. Deze investering moet leiden tot een verhoging van de
strafrechtelijke afpakresultaten met € 60 miljoen vanaf 2018. Hiermee
komt het strafrechtelijke afpakresultaat vanaf 2018 op ruim € 100 miljoen.
Deze investering in de strafrechtelijke keten is een onderdeel van de
overheidsbrede en geïntegreerde aanpak van het afpakken van criminele
winsten. Het resultaat van het overheidsbrede afpakken ligt vele malen
hoger. Ik heb de Kamer daarover in de brief van 23 juni 20111 geïnformeerd. In het programma Afpakken worden de incassoresultaten van de
politie, de bijzondere opsporingsdiensten, het Openbaar Ministerie en het
Centraal Justitieel Incassobureau bijgehouden. Dit moet leiden tot
integere, betrouwbare en stapelbare verantwoordings- en sturingscijfers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 911, nr. 68

2

voor wat betreft de bijdrage van de bij het programma Afpakken
betrokken partners. Hiermee ontstaat een overzicht van resultaten van het
programma Afpakken.
Ten aanzien van betrokken partners die buiten de strafrechtketen vallen,
zal ik met bewindspersonen van de betrokken departementen afspraken
maken over de ambities op terrein van het overheidsbrede afpakken.
3. De Inspectie beveelt de korpschef(s) en het Openbaar Ministerie aan de programmatische samenwerking te versterken door
het bestuur eerder, structureel en integraal te betrekken in de
operationele besluitvorming binnen het financieel-economisch
opsporen en handhaven teneinde effectiever en efficiënter
bestuurlijke en civiele middelen te kunnen inzetten bij het
afpakken van crimineel vermogen en het bestrijden van
financieel-economische criminaliteit.
De uitbreiding van de geïntegreerde aanpak van ondermijnende en
georganiseerde criminaliteit is een belangrijke doelstelling van het
programma «Nederland Veiliger». Ik heb aangegeven dat het van groot
belang is om de bestuurlijke aanpak verder uit te breiden. In dit verband
heb ik de ambitie uitgesproken om gemeenten actief betrokken te laten
zijn bij het bestrijden van de georganiseerde misdaad1. De Regionale
Informatie en Expertise Centra en het Landelijk Informatie en Expertise
Centrum hebben primair tot doel de bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit te versterken. Inzet is, om het aantal gemeenten en
provincies dat beleid voert ter voorkoming en bestrijding van georganiseerde criminaliteit te doen toenemen. Het Openbaar Ministerie, het
bestuur, de politie, Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst en de
Belastingdienst werken in dit verband bij de regionale aanpak van de
hennepteelt in Noord-Brabant bijvoorbeeld samen in zogenaamde
integrale afpakteams. In de geïntegreerde aanpak van ondermijnende
criminaliteit werken het Openbaar Ministerie, het bestuur, de politie en de
bijzondere opsporingsdiensten samen met de Belastingdienst om de
werkprocessen op elkaar af te stemmen teneinde het effectief en efficiënt
afpakken van crimineel vermogen in de werkprocessen te borgen. Om
deze geïntegreerde aanpak te versterken, wordt door het Openbaar
Ministerie in samenwerking met verschillende ketenpartners een
Crimineel Vermogen Informatiebox ontwikkeld, waarin informatie van
diverse overheidsorganisaties met betrekking tot criminele geldstromen
bijeen wordt gebracht om tot effectieve afpak- en barrièrestrategieën te
komen.
Conclusie
Misdaad mag niet lonen. Dit is een belangrijk uitgangspunt van mijn
beleid, en ik stuur daar ook op. Een versterking van de aanpak van
financieel-economische criminaliteit is met het programma FinEC in gang
gezet en wordt nu voortgezet en verder versterkt. De conclusies en
aanbevelingen van het IOOV-rapport onderschrijf ik, en beschouw ik als
een ondersteuning van het reeds in gang gezette beleid. Dit kabinet heeft
door middel van het programma Afpakken ingezet op een verdere
versterking van de financiële aanpak van criminaliteit. Het doel is om
vanaf 2018 ruim € 100 miljoen crimineel vermogen strafrechtelijk af te
nemen.

1
Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011,
29 911, nr. 54.

In het kader van de versterkte aanpak van ondermijnende criminaliteit
wordt de financiële expertise bij de politie vergroot, zodat in elk strafrechtelijk onderzoek naar een crimineel samenwerkingsverband vanaf het
begin financieel kan worden gerechercheerd. Criminele samenwerkingsverbanden worden effectief aangepakt door het opsporen en volgen van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 911, nr. 68

3

de geldstromen, financiële constructies en financiële facilitators, met het
oog op het afnemen van crimineel vermogen en de schadevergoeding
voor slachtoffers.
Het ontnemen van wederrechtelijk verkregen vermogen gebeurt niet
alleen door de inzet van het strafrecht, maar ook door de inzet van
bestuursrechtelijke en civielrechtelijke instrumenten. De overheidsbrede
en geïntegreerde aanpak moet tot nog betere resultaten leiden. De politie
en haar partners worden uitgerust met de kennis en middelen die nodig
zijn om in goede samenwerking beter financieel te kunnen rechercheren
en meer crimineel vermogen af te kunnen nemen. Resultaten worden
inzichtelijk gemaakt en bijgehouden om een betrouwbaar beeld te kunnen
geven van de bereikte resultaten.
Over de vorderingen in de aanpak van financieel economische criminaliteit en het afnemen van crimineel vermogen blijf ik uw Kamer
informeren.
De minister van Veiligheid en Justitie,
I. W. Opstelten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 911, nr. 68

4