Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

28 684

Naar een veiliger samenleving

Nr. 699

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 mei 2022
Op 14 april jl. heeft een rondetafelgesprek plaatsgevonden over groene
boa’s (buitengewoon opsporingsambtenaren). Tijdens de procedurevergadering van 20 april jl. hebben de leden Michon-Derkzen (VVD) en Knops
(CDA) een verzoek gedaan om voorafgaand aan het commissiedebat
politie van 11 mei a.s. een brief te ontvangen over groene boa’s waarin
wordt ingegaan op een vijftal vragen. Uw vaste Kamercommissie vroeg
om in deze brief ook enkele andere thema’s uit het rondetafelgesprek te
adresseren, waaronder de versterking van de politie in het landelijk
gebied en de wenselijkheid van een veldpolitie.
In deze brief ga ik in op de vijf specifieke vragen, die van meer praktische
aard zijn. Voor de zomer kom ik met een bredere boa-brief, waarin
integraal op verschillende belangrijke onderwerpen zal worden ingegaan,
waaronder de overige thema’s uit het rondetafelgesprek groene boa’s.
Tevens zal in de brief aandacht worden besteed aan onderwerpen zoals
informatiedeling, taken van boa’s, centraal versus lokaal beleid en de
samenwerking met de politie. Deze thema’s zijn onderdeel van een
meerjarige beleidsagenda voor de boa’s.
1. Het beleidskader voor de uitrusting en bewapening van groene boa’s en
het proces van een aanvraag voor een wapen
Groene boa’s kunnen, indien noodzakelijk, voor hun taakuitvoering
worden toegerust met geweldsmiddelen. Voor de groene boa betreft dit in
feite alle beschikbare geweldsmiddelen, te weten: handboeien, korte
wapenstok, pepperspray, uitschuifbare wapenstok, surveillancehond
(gecertificeerde diensthond) en het vuurwapen. Op lokaal niveau wordt op
aanvraag van een werkgever beoordeeld of een geweldsmiddel conform
de geldende Beleidsregels boa kan worden toegekend. De aanvrager dient
de noodzaak hiertoe en de bekwaamheid van de boa in de omgang met
het betreffende geweldsmiddel aan te tonen. De bekwaamheid wordt
getoetst door de direct toezichthouder. De uiteindelijke toekenning van

kst-28684-699
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 28 684, nr. 699

1

geweldsmiddelen geschiedt namens mij door de Dienst Justis, op advies
van de (direct) toezichthouder.
Meer specifiek wordt elke aanvraag tot het toekennen van geweldsmiddelen afzonderlijk gekeken naar de volgende elementen:
• Het soort wetsovertreding(en) waarvoor de opsporingsbevoegdheid is
verleend.
• De aard van de te verwachten agressie.
• De vraag of het geweldsmiddel past bij de taakstelling van de boa, en
of op een andere wijze kan worden voorzien in de veiligheid van de
boa.
• De frequentie en mate waarbij zich in het verleden situaties hebben
voorgedaan, waarbij bewapening wenselijk was geweest.
Voor bepaalde geweldmiddelen worden aanvullende vereisten gehanteerd, zoals ook beschreven in de Beleidsregels boa. Zo wordt bij een
aanvraag voor het vuurwapen gekeken of er een redelijke verwachting
bestaat dat de boa met onmiddellijk vuurwapengebruik of de dreiging
daarvan wordt geconfronteerd. Indien dit het geval is en het bezwaarlijk of
onmogelijk is om een beroep te doen op de politie, dan wel op een andere
(minder ingrijpende) wijze in de beveiliging van de boa te voorzien, dan
kan het vuurwapen worden toegekend.
In het kader van de pilot korte wapenstok voor boa’s in de openbare
ruimte (aangevangen begin 2021 voor domein I boa’s) zijn op onderdelen
specifiek voor de (duur van de) pilot aangepaste voorwaarden toegepast,
zodat de opgedane ervaringen en de evaluatie van de pilot als input
kunnen dienen voor de vormgeving van de algemene maatregel van
bestuur (amvb) over de bewapening en uitrusting van boa’s. Die amvb
betreft een omzetting van de huidige regels over dit onderwerp, die nu
nog zijn opgenomen in de Beleidsregels boa. Tijdens deze omzetting (van
het niveau van beleidsregels naar het hogere niveau van een amvb) wordt
bezien of de huidige regels nog verbeteringen behoeven.
Eén van de aangepaste voorwaarden voor de pilot betreft een andere
invulling van het noodzaakcriterium (opgenomen in de Beleidsregels boa),
waardoor aan boa’s domein I een korte wapenstok kon worden toegekend
die daar anderszins, na de gebruikelijke toepassing van het noodzaakcriterium, geen aanspraak op zouden kunnen maken. Hiervoor is het
noodzaakcriterium waarbij de verzoeker dient aan te tonen dat sprake is
van een toename van het aantal geweldsincidenten, buiten beschouwing
gelaten in de beoordeling van de aanvraag van de korte wapenstok. In
plaats hiervan is het criterium van mogelijke veiligheidsrisico’s voor de
boa bij de taakuitvoering zwaarder gewogen dan gebruikelijk in de
beoordeling van een aanvraag. De uitkomsten van de evaluatie op dit
punt zal ik betrekken bij de vormgeving van de amvb. Als de evaluatie
hiertoe reden geeft, zal ik in de amvb in het noodzaakcriterium de
toename van het aantal geweldsincidenten anders laten meewegen.
Concreet kan dit in de praktijk betekenen dat boa’s, waaronder groene
boa’s, vaker een geweldmiddel toegekend kunnen krijgen omdat niet
telkens een toename van het aantal geweldsincidenten moet worden
aangetoond.1

1

Het telkens moeten aantonen van een toename kan in de praktijk leiden tot onwenselijke
situaties. Dit betekent namelijk dat een aanvraag voor een geweldmiddel moet worden
afgewezen als het aantal geweldsincidenten gelijk bleef of afnam, terwijl de noodzaak voor dat
middel onverkort aanwezig kan zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 28 684, nr. 699

2

De inschatting is dat het evaluatierapport in de loop van de maand mei zal
worden opgeleverd. In de brede boa Kamerbrief die ik uw Kamer voor de
zomer zal toesturen zal ik tevens dit onderwerp adresseren.
2. Een overzicht van de uitrusting en bewapening van de groene boa’s in
de afgelopen 5 jaar
In bijlage is het gevraagde overzicht opgenomen2. Anders dan gevraagd
betreft het een overzicht van de afgelopen drie jaar in plaats van 5 jaar. Op
verzoek van de Minister worden deze cijfers sinds 2020 bijgehouden door
Dienst Justis, zodat de ontwikkeling van groene boa’s separaat wordt
bijgehouden.
3. De (on)mogelijkheden voor een groene boa om toegang te krijgen tot
de Basis Voorziening Handhaving (BVH) van de politie, tot de gegevens
van de Rijksdienst Wegverkeer (RDW) en de gegevens uit de Basis
Registratie Personen (BRP)
Om de informatiepositie van boa’s te verbeteren bij het vaststellen van de
identiteit is het belangrijk hen betere toegang te geven tot informatie voor
een zelfstandige taakuitvoering. In de Kamerbrief van november 2021
(Kamerstuk 29 628, nr. 1048) over de herijking van de boa-functie en het
boa-bestel is aangekondigd dat het Ministerie van Justitie en Veiligheid de
boa meer onafhankelijk wil laten werken en wil inzetten op betere toegang
tot systemen. In dit kader vinden op dit moment gesprekken plaats met
verschillende partijen om te regelen dat vaststelling van de identiteit door
boa’s mogelijk wordt gemaakt. Voor de zomer vindt hierover besluitvorming plaats.
Basisregistratie personen (BRP)
Bij algemene maatregel van bestuur van 18 december 2020 hebben de
toenmalige Minister van Justitie en Veiligheid en Staatssecretaris van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de mogelijkheid gecreëerd om
particuliere werkgevers van boa’s systematisch de BRP te laten
raadplegen.3 Hiermee is aangesloten bij de praktijk van boa’s in dienst van
publieke werkgevers, waar gegevensverstrekking op grond van de Wet
BRP aan de werkgever als overheidsorgaan plaatsvindt. Het autoriseren
van de werkgever voor de specifieke en beperkte taken van zijn boa’s
maakt gegevensverstrekking aan al zijn boa’s mogelijk, ook als het
bestand van boa’s wijzigt.
Register van de Dienst Wegverkeer (RDW)
Mijn departement is met het Ministerie van IenW in gesprek over toegang
tot het Rijbewijzenregister voor boa’s in dienst van gemeenten (domein I),
groene boa’s (domein II) en boa’s werkzaam in het openbaar vervoer
(domein IV). Om de toegang tot deze gegevens mogelijk te maken, wordt
op dit moment bepaald wat juridisch en technisch haalbaar is en zal een
uitvoeringstoets moeten plaatsvinden. De besluitvorming voor private
boa’s is ingewikkelder dan voor publieke boa’s en vergt nadere
gesprekken met de betrokken instanties.
Basisvoorziening Handhaving (BVH)
In BVH worden alle politiegegevens van de politie vastgelegd binnen de
wettelijke kaders van de Wet Politiegegeven (Wpg). Boa’s hebben een
2
3

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Stb. 2021, nr. 7.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 28 684, nr. 699

3

bijzondere opsporingstaak en mogen in het kader van hun taakuitvoering
alleen beschikken over informatie voor de eigen taakuitvoering. Dat
betekent dat zij niet onbeperkt toegang mogen hebben tot het BVH waar
alle politiegegevens in staan. Wel schrijft de Wpg voor dat politiegegevens die boa’s nodig hebben voor de uitvoering van hun taken aan hen
ter beschikking moeten worden gesteld. Afgebakende toegang voor boa’s
tot BVH is technisch niet mogelijk. In de praktijk blijkt dat boa’s met name
behoefte hebben aan toegang tot systemen om de identiteit vast te
kunnen stellen van staande gehouden personen. Zoals in het voorgaande
aangegeven wordt thans met het Ministerie van IenW gesproken om dit
doel te realiseren, middels toegang tot het Rijbewijzenregister.
4. De (on)mogelijkheid om de bevoegdheid van groene boa’s aan te
passen zodat zij landelijk kunnen werken door aanpassing van artikel 4.2
van de beleidsregels boa
Artikel 4.2 van de Beleidsregels boa beschrijft wat ervoor nodig is om een
boa in te zetten buiten het werkgebied dat is vermeld op zijn akte. Kort
gezegd moeten hiertoe het OM en de politie in het «uitlenende» en in het
«inlenende» gebied een samenwerkingsovereenkomst afsluiten. Hierdoor
wordt overzicht gehouden over waar boa’s feitelijk worden ingezet, onder
wiens gezag deze inzet valt en wie hiervoor de toezichthouder en direct
toezichthouder is. Het is dus mogelijk om boa’s buiten hun eigen
werkgebied of zelfs landelijk te laten werken. Daarvoor hoeft artikel 4.2
van de Beleidsregels boa niet te worden aangepast.
5. De inzet van de Minister voor de besteding van de 5,5 miljoen uit de
motie Hermans en de voortgang van de gesprekken hierover met de
sector.
In de afgelopen periode heeft mijn departement overleggen gevoerd met
de «groene coalitie» bestaande uit Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten,
de provincie Noord-Brabant (namens de provincies) en de VBNE
(Vereniging van Bos- en Natuurterreineigenaren; branchevereniging
waarvan naast voornoemde partners ook veel kleine grondbezitters lid
zijn). Het overleg diende ertoe om hun wensen en gedachten te horen
over de besteding van de 5,5 miljoen euro voor extra capaciteit groene
boa’s.
Op dit moment wordt hun inbreng gewogen en beoordeeld op uitvoerbaarheid en doelmatigheid. Ik streef ernaar om medio dit jaar hiertoe een
subsidieregeling te publiceren.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
D. Yeşilgöz-Zegerius

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 28 684, nr. 699

4