Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

21 501-33

Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie

Nr. 404

VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
Vastgesteld 16 januari 2013
De vaste commissie voor Economische Zaken en de vaste commissie voor
Europese Zaken hebben op 12 december 2012 overleg gevoerd met
minister Kamp van Economische Zaken over:
– de brief van de minister van Economische Zaken d.d. 3 december 2012 inzake de geannoteerde agenda van de Telecomraad
d.d. 20-21 december 2012 (21 501-33, nr. 394);
– de brief van de minister van Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie d.d. 25 juni 2012 inzake de aanbieding van het
verslag VTE-Raad (onderdeel Telecom) van 8 juni 2012
(21 501-33, nr. 379);
– de brief van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken d.d.
12 oktober 2012 inzake Fiche: Mededeling bevorderen gedeeld
gebruik van radiospectrum op de interne markt (22 112, nr.
1489).
Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.
De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,
Hamer
De voorzitter van de vaste commissie voor Europese Zaken,
Knops
De griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,
Franke

kst-21501-33-404
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-33, nr. 404

1

Voorzitter: De Liefde
Griffier: Van de Wiel
Aanwezig zijn twee leden der Kamer, te weten: De Liefde en Agnes
Mulder,
en minister Kamp van Economische Zaken, die vergezeld is van enkele
ambtenaren van zijn ministerie.
Opening 16.00 uur
De voorzitter: Goedemiddag. Ik heet de minister en zijn ambtelijke
ondersteuning van harte welkom, evenals alle mensen op de publieke
tribune en de mensen die ons via video dan wel radio volgen. We steken
direct van wal.
Mevrouw Agnes Mulder (CDA): Voorzitter. Zoals mijn voorganger, de
heer Koppejan, altijd heeft benadrukt, is het bereiken van een voltooide
digitale interne markt in 2015 heel erg belangrijk voor de Nederlandse
economie. De Nederlandse economie kent immers een hoge penetratiegraad voor e-commerce. Er liggen op dit gebied ook voldoende kansen
voor het Nederlandse bedrijfsleven.
We lezen in de geannoteerde agenda dat de onderhandelingen over de
verordening elektronische identificatie en vertrouwensdiensten nog tot de
zomer van 2013 zullen duren. Wij vragen de minister bij deze verordening
met name te letten op uitvoerbaarheid, aansprakelijkheid, toezicht en
veiligheid. Er is inmiddels al veel geregeld op het terrein van onlineinkopen, maar er zal misschien een extra voorstel worden gedaan om een
universeel Europees e-ID-systeem op te starten. Die geluiden horen wij
vanuit het kabinet van de Eurocommissaris. Vindt de minister dat wij
allemaal onze eigen landensystemen moeten waarborgen of dat er
daarnaast een apart Europees systeem zou moeten worden ingevoerd?
Dat is de kernvraag.
Ik kom op het onderwerp van de trans-Europese telecommunicatienetwerken. Volgens de CDA-fractie is de zogenoemde Connecting Europe
Facility (CEF) van de EU voor de ontwikkeling van drie vitale infrastructuren van groot belang voor onze economie. Mevrouw Kroes heeft gezegd
dat de digitale sector momenteel de enige sector is die groei laat zien. Ik
hoop dat de andere sectoren ook een groei laten zien, maar de digitale
sector in ieder geval wel. Bij dit onderwerp kan de EU haar meerwaarde
bewijzen.
In Het Financieele Dagblad van 10 oktober lezen we dat de doelstelling is
om in 2016 de helft van alle Europeanen een snelle internetverbinding te
laten hebben van 100 megabit per seconde of meer. Voor de CEF zou 9,2
miljard euro beschikbaar zijn. Dat bedrag kan oplopen doordat de
Europese Investeringsbank hier van alles mee wil gaan doen. Het betreft
enorme bedragen en hoge doelstellingen. Kan de minister ons betrekken
bij de uitrol van de Connecting Europe Facility, in het bijzonder voor het
platteland? In de geannoteerde agenda stond daarover het een en ander.
Het is best interessant voor Nederlanders, die ook op het platteland
wonen, als middelen uit deze pot beschikbaar zouden komen.
In Het Parool van 23 november jl. staat dat de CEF het slachtoffer zou
kunnen worden van stroperige MFK-onderhandelingen en dat dit een
bedreiging zou kunnen zijn voor het breedbandnetwerk. Heeft de minister
ook die indicatie, of deelt hij deze zorgen niet? Graag horen wij daar meer
van.
Ik kom op het hergebruik van overheidsinformatie. De minister zal met zijn
collega’s ook spreken over de richtlijn voor hergebruik van overheidsinformatie. Wanneer deze richtlijn van kracht wordt, zal overheidsinformatie
makkelijker hergebruikt kunnen worden om het maximaal economisch

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-33, nr. 404

2

potentieel te kunnen behalen. In Het Financieele Dagblad lezen we dat het
een enorme toegevoegde waarde kan opleveren van ruim 27 miljard euro.
Dat is een enorm bedrag. Zoals mijn voorganger Koppejan al opmerkte, is
het voor het CDA heel belangrijk dat lidstaten zelf de verantwoordelijkheid
houden om te bepalen welke overheidsinformatie openbaar is. Wij gaan
ervan uit dat de minister het hiermee eens is, maar wij horen het nog
graag even ter bevestiging. Wat gaat de minister ondernemen om deze
verantwoordelijkheid nationaal te houden?
In het fiche meldt de regering dat zij wil dat in de richtlijn de mogelijkheid
wordt opgenomen om een verzoek om hergebruik te weigeren omwille
van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, de privacy, ook als
deze overheidsinformatie al openbaar is. Wat is de stand van zaken bij
deze discussie over de bescherming van privacy? Heeft Nederland op dit
punt ook medestanders in de Raad? Hoe schat de minister dat in?
Ik heb nog een paar korte vragen over ENISA, het Europees agentschap
voor netwerk- en informatiebeveiliging. De Commissie zegt dat ze dat wil
versterken. Kan de minister een toelichting geven op de vraag hoe de
verhouding zal zijn tussen dit agentschap en de activiteiten die Europol
ontplooit? Daarnaast lezen we in de geannoteerde agenda dat het
agentschap van Kreta naar Athene zal worden verplaatst. Kan de minister
wat meer zeggen over die keuze? Wij vonden die heel bijzonder.
Voorzitter: Agnes Mulder
De heer De Liefde (VVD): Voorzitter. «Gezien de beperkte tijd, steek ik
direct van wal», had ik hier opgeschreven. Maar gezien het feit dat er
weinig commissieleden aanwezig zijn, neem ik de ruimte om iets rustiger
te spreken.
Ik begin met de richtsnoeren voor de trans-Europese telecommunicatienetwerken. De VVD ziet veel potentieel in breedband door heel Europa.
Dat geeft met name Nederland economische kansen, omdat wij tot de
digitale voorhoede van Europa behoren. De markt is hierbij aan zet. De
overheid moet daarvoor de ruimte bieden. Dat is ook duidelijk de inzet
van deze minister. Thans wordt gesproken over de financiering van de
Connecting Europe Facility. Andere lidstaten willen de regie over deze
faciliteit meer bij de Commissie neerleggen, zo blijkt uit de stukken. Uit de
stukken blijkt echter niet hoe die discussie precies verloopt. Daarom vraag
ik het nu maar aan de minister: hoe verloopt die discussie? Wat is zijn
inzet daarbij?
Bij de onderhandelingen over het Meerjarig Financieel Kader wordt
gesproken over het overhevelen van geld uit het Cohesiefonds naar de
CEF. Enkele landen die zich «Friends of Cohesion» noemen, verzetten zich
daartegen. Zij zijn de netto-ontvangers uit dat Cohesiefonds. Het is dus
logisch dat zij vriendjes van dat fonds zijn. Als er al geld wordt overgeheveld, willen zij dat dit geld wordt geoormerkt voor «arme landen». Hoe
staat de minister in deze discussie? Welke negatieve gevolgen heeft dit
oormerken mogelijk voor de Europese bijdrage aan Nederlandse
projecten? Lopen wij dan niet de kans dat wij een nog grotere nettobetaler
worden dan we al zijn?
In Nederland is de infrastructuur van radio, telefonie en kabel grotendeels
geprivatiseerd. Kan de minister aangeven hoe dat in de andere lidstaten is
geregeld? Acht de minister het wenselijk dat vanuit de CEF geïnvesteerd
zal worden in infrastructuur die eigendom is van een overheid? In
hoeverre strookt dit met de eerder door mij genoemde Nederlandse inzet
dat de markt aan zet is bij het uitrollen van breedband over Europa? Welke
bijdrage vanuit Europa valt er te verwachten voor de uitrol van breedband
in de Nederlandse buitengebieden? Er zijn nog steeds tussen de 100.000
en 200.000 huishoudens in Nederland zonder enige vorm van vaste
aansluiting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-33, nr. 404

3

Ik kom op het hergebruik van overheidsinformatie. De minister schrijft dat
de tarieven die overheden in rekening mogen brengen voor hergebruik
van informatie, hierbij het voornaamste discussiepunt zijn. Welke
maximumtarieven liggen thans op tafel? Dat wordt mij niet duidelijk uit de
stukken. Wat vindt de minister van de tarifering? In het voorstel wordt
nadrukkelijk gesproken over een maximumtarief. Minder mag dus ook, zo
blijkt uit de huidige richtlijn. Ik ben benieuwd welk tarief de Nederlandse
rijksoverheid op basis van de huidige richtlijn in rekening brengt. Ik heb
dat namelijk niet kunnen achterhalen in de voorbereiding. Welke kosten
worden thans gemaakt vanwege deze richtlijn? Verder sluit ik mij aan bij
het standpunt van de minister dat de ruimte om bij uitzondering een
hoger tarief te hanteren zo beperkt mogelijk moet zijn. Ik hoor graag van
de minister hoe hij zijn kansen ziet in het slechten van deze discussie.
Waarom liggen bepaalde lidstaten dwars? Willen zij een slaatje slaan uit
de informatie die al een keertje gebruikt en gepubliceerd is?
Het Europees Parlement heeft onlangs ingestemd met een rapport over
dit onderwerp van de Bulgaarse socialistische rapporteur Kalfin. Hoe
taxeert de minister dit rapport en de verwachte inzet van het Europees
Parlement bij de komende onderhandelingen? In het voorstel tot wijziging
van de richtlijn wordt voorgesteld om de bewijslast om te draaien, zo
werd mij duidelijk bij bestudering. Kan de minister toelichten wat hiermee
precies wordt bedoeld? Hoe zou dat in de praktijk in Nederland kunnen
uitpakken?
Ik kom op de mededeling inzake het bevorderen van gedeeld gebruik van
radiospectrum op de interne markt. Dat is een hele mond vol. De minister
schrijft dat de Commissie ten aanzien van het gedeeld gebruik van
radiospectrum voorstelt om samen met de lidstaten een gemeenschappelijke route te bepalen naar gemeenschappelijk gebruik op basis van
contractuele afspraken. Op basis van welke wetgeving zouden deze
afspraken moeten worden vastgelegd? Is deze wetgeving in alle Europese
landen, dus ook in Nederland, van voldoende niveau?
De minister ziet geen meerwaarde in het definiëren van spectrumrechten
vanuit Brussel. De VVD kan zich hier veel bij voorstellen. Maar voorziet de
minister geen problemen in de grensgebieden met Duitsland en België
indien er geen internationale werkafspraken dan wel standaarden worden
vastgesteld voor deze grensgebieden? In het fiche wordt in de laatste
regel gesteld dat Nederland er alert op zal zijn dat er niet ingezet zal
worden op harmonisatie als dit leegstand van een bepaald spectrum in
een lidstaat tot gevolg heeft. Waarom is deze voorwaarde niet eerder in
het fiche wat uitgebreider toegelicht? Kan de minister dat nu alsnog doen?
Voorzitter: De Liefde
De voorzitter: Kunt u direct antwoorden of hebt u nog wat tijd nodig,
minister?
Minister Kamp: Op veel van de gestelde vragen kan ik niet direct
antwoord geven. Het valt mij op dat mij gevraagd wordt om zeer
gedetailleerde informatie te verstrekken. Op zo’n detailniveau ben ik niet
aan het werk. Tussen 27 landen worden over een periode van maanden
allerlei onderhandelingen gevoerd. Allerlei aspecten komen daarbij aan de
orde, maar op het gedetailleerde niveau waarop zojuist is gesproken, mag
ik niet werken. Ik moet dat op een ander niveau doen. Ik zal dus niet alle
vragen kunnen beantwoorden. Ik zal het zo goed mogelijk doen naar de
informatie waar ik over beschik.
De voorzitter: Laten we bekijken hoe ver we kunnen komen. Het woord is
aan de minister.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-33, nr. 404

4

Minister Kamp: Voorzitter. Ik kom allereerst op de verordening elektronische identificatie en vertrouwensdiensten. Er ligt een voortgangsrapport
voor waarin staat wat er op dit moment aan de hand is. De woordvoerders hebben opgemerkt dat er een richtlijn hierover is. Wij denken dat
het onvoldoende is op dit moment. Er is een breder bereik gewenst,
omdat er een aantal ontwikkelingen zijn die nu niet goed onder toezicht
staan. Bovendien is het toezicht dat hierop wordt gehouden onvoldoende
intensief. Daarom proberen wij dit nu in Europees verband te verbeteren.
Nederland heeft daar ook belang bij. De woordvoerders kunnen zich de
DigiNotar-kwestie vast wel herinneren. We hebben ook andere problemen
op dit punt gehad. We willen dit niet meer meemaken. We zijn ons ervan
bewust dat, als we dit op orde willen hebben, we dit in Europees verband
moeten regelen, omdat wij als overheid graag ook dienstverlening willen
geven aan mensen in het buitenland. Het kan daarbij gaan om Nederlanders die in het buitenland verblijven of mensen in het buitenland die
iets van de Nederlandse overheid willen weten. Wij willen dat graag op
een goede manier doen. Daar hoort bij dat de veiligheid voor degenen die
zich bij ons aanmelden, op een goede manier geregeld is. Als er goed
over de grenzen heen digitaal gecommuniceerd kan worden, dan biedt dat
het Nederlandse bedrijfsleven ook een heel grote kans, omdat de
economische groei die in ons deel van Europa wordt gerealiseerd, voor
een kwart is gerelateerd aan wat er op internet gebeurt en wat er digitaal
gebeurt. Als je dat over de grenzen heen goed kunt regelen, kun je daar
economisch zeer van profiteren. Dat is van groot belang voor het profijt
dat wij kunnen trekken van de interne markt.
Nederland is positief over wat Europa op dit gebied aan het doen is. Wij
proberen het proces om tot deze verordening te komen, zo snel mogelijk
te laten verlopen. Een van onze aandachtspunten daarbij is de veiligheid.
Dat is ook al gezegd door mevrouw Mulder. De uitvoerbaarheid is ook een
aandachtspunt. Ik heb al gezegd dat het toezicht intensiever moet worden.
Wij vinden het ook van belang dat er geen rare dingen worden
afgesproken over de aansprakelijkheid van de Staat der Nederlanden. Wij
denken dat het belangrijk is dat de Staat zich niet allerlei dingen op de
hals haalt die niet functioneel zijn en die bovendien de belastingbetaler
veel geld kunnen kosten. We willen daarom dat het punt van de aansprakelijkheid op een nette manier geregeld wordt. Dit wordt nu allemaal
uitgewerkt. Andere landen hebben vergelijkbare aandachtspunten. Wij
waarderen het zeer dat Europa niet alleen maar probeert om de zaak op
papier te regelen, maar ook al bezig is met grote technische Europese
projecten om te bezien of de verordening ook in de praktijk gaat werken.
Wij vinden het positief dat die projecten worden uitgevoerd. Wij denken
dat dit de manier is om het niet alleen snel op papier te regelen, maar
vervolgens ook snel werkelijkheid te laten worden.
Mevrouw Mulder vroeg waarom we niet tot één Europese identiteit
komen.
Mevrouw Agnes Mulder (CDA): Er is al eerder een AO geweest waarbij
dit onderwerp aan de orde was. Toen heb ik gezegd dat wij in principe het
voorstel van de regering steunen om ons eigen systeem overeind te
houden. Toen waren er echter ook al geruchten dat er misschien één
nieuw systeem zou worden ingevoerd. Wil de minister nog steeds dat wij
ons eigen systeem houden? Ziet hij eventueel ruimte voor een Europees
systeem daarnaast? Of is zijn standpunt dat iedereen puur zijn eigen
systeem heeft? Daar zou ik graag duidelijkheid over willen hebben.
Minister Kamp: Ik dank mevrouw Mulder voor haar verduidelijking.
Andere landen hebben er net zoals Nederland veel energie in gestoken
om de systemen te ontwikkelen. Het zijn dus beproefde systemen, waar
we al fouten mee hebben gemaakt waar we lessen uit hebben getrokken.
Die systemen zijn vervolgens verbeterd. Er is een systeem voor burgers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-33, nr. 404

5

en een systeem voor bedrijven. We hebben niet veel zin om dat in de
prullenbak te gooien en vervolgens af te wachten of er op Europees
niveau iets tot stand kan komen. Mevrouw Mulder doelt daar ook niet op.
Wij hebben voor dezelfde benadering gekozen als andere landen. Ook
Europa heeft voor deze benadering gekozen, ondanks de geluiden die
mevrouw Mulder gehoord heeft vanuit het kabinet van de Commissaris.
Een en ander houdt in dat er wel wordt getoetst of de systemen van de
diverse landen aan de eisen voldoen en of ze geen risico’s met zich
brengen. Als een land een systeem heeft dat is aangemeld en goedgekeurd en als daarmee is te werken, dan kunnen we dat ook gebruiken. Als
mensen uit het buitenland dit systeem gebruiken, dan kunnen we ze
toegang geven en dan kunnen we daarmee uit de voeten. We denken dat
dit het beste is. Naast Nederland is er in andere landen al veel bereikt. Nu
moeten we ervoor zorgen dat er één kwaliteitsniveau wordt gerealiseerd
en dat we in vertrouwen op de systemen van andere landen kunnen
ingaan.
Komt er in de toekomst een Europees systeem? Ik weet het niet. Ik kan mij
daar best iets bij voorstellen. Dat lijkt mij een natuurlijk proces. We
hebben allemaal verschillende systemen. We melden die allemaal aan en
doen daar ervaring mee op. Ik kan mij voorstellen dat we op een gegeven
moment ontdekken dat bijvoorbeeld België een heel mooi systeem heeft
dat heel goed werkt en dat we na enige tijd bekijken of we dat niet breder
kunnen invoeren en dat we op zo’n manier verder komen. Dat lijkt mij een
natuurlijk proces. Daarbij doen landen het eerst allemaal apart.
Vervolgens gaan de landen elkaars systemen aanmelden en toetsen. Als
ze gecontroleerd zijn en goed bevonden zijn, dan gaan ze die ook
gebruiken. Vervolgens wordt bekeken wat er verder uit komt. Dat lijkt mij
een goede manier van doen. Op die manier wil ik het graag benaderen.
Dat is mijn antwoord op de vraag hoe de discussie precies verloopt.
Er is ook gevraagd naar het krachtenveld dat hierbij speelt. Wij denken dat
dit allemaal niet zo snel zal lopen. Een aantal landen hebben het op dit
moment nog niet goed voor elkaar. Er zijn ook landen met systemen
waarvan wij inschatten dat die in andere Europese landen makkelijk te
gebruiken zijn. Dat zijn er een stuk of twaalf. Er zijn ook een paar landen,
vooral de noordelijke landen, de Scandinavische en Baltische landen, die
eigenlijk niet willen meedoen. Zij willen hun eigen ding doen en het
daarbij laten. Er is op dit moment dus behoorlijk wat verdeeldheid.
Daarom willen we die discussie niet te veel onder druk zetten. Wij denken
dat de Europese benadering een goede benadering is en dat we daar met
zijn allen beter van kunnen worden. Maar als we het te veel onder druk
zetten, zou het ook mis kunnen gaan. Wij denken dat we het dus het beste
op deze manier kunnen benaderen.
Kan het sneller dan de zomer? Mijn antwoord op die vraag is «nee».
Zal een uitkomst heel snel worden overgenomen door alle landen? Mijn
antwoord op die vraag is ook «nee», maar ik denk wel dat we aan het
begin van een nuttig en kansrijk proces staan.
Ik kom op de Connecting Europe Facility. Beide leden hebben daarover
gesproken. Zij realiseren zich dat in het kader van dat fonds met name ICT
interessant is. Dat is zowel interessant voor de woordvoerders als voor
ons als verantwoordelijke bewindspersonen. Het gaat echter ook over
energie en transport. Het grootste deel van het geld gaat zelfs naar
transport toe. Het gaat in mindere mate naar ICT.
Op het gebied van ICT zitten alle landen een beetje naar ons te kijken. We
hebben, denk ik, de beste breedbandnetwerken ter wereld. Bovendien kan
90% van alle mensen in Nederland daar een snelheid van meer dan 100
megabit per seconde mee bereiken. Als je ook de wat langzamere
verbindingen meetelt, zitten we al op 95%. Er is geen land in de wereld
dat daar maar enigszins in de buurt komt. De kwaliteit is in Nederland heel
hoog, dankzij het concurrentiesysteem waar we destijds voor gekozen
hebben. Diegenen bij wie de kwaliteit nog wat achterblijft, zijn heel druk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-33, nr. 404

6

bezig om te proberen een sprong te maken en straks weer een
voorsprong te hebben op de anderen. Voor ons is er dus niet zo heel veel
te winnen, maar als men in andere landen van Europa ook in de buurt
komt van ons dekkingspercentage en de kwaliteit van onze dekking, dan
biedt dat mogelijkheden voor economische groei. Nederlandse bedrijven
hebben daar op zichzelf belang bij. We pushen niet al te veel bij dit
onderwerp, omdat het geld vooral in andere Europese landen uitgegeven
moet worden. Omdat wij het al bijna rond hebben, kunnen wij daar maar
in beperkte mate van profiteren.
De heer De Liefde heeft gezegd dat het ook in ons land mogelijk is om
daar voordeel uit te halen, omdat ongeveer 5% in het buitengebied niet
aangesloten is. Tussen 100.000 en 200.000 huishoudens zijn inderdaad
niet aangesloten. Het gaat daarbij om onrendabele aansluitingen.
Provincies zijn daarmee bezig, met name de provincie Overijssel.
Commissaris van de Koningin Bijleveld is actief bezig om goede dingen
op dat gebied te doen. Ook in andere plattelandsgebieden bekijken
provincies en lokale overheden of ze stappen kunnen zetten. Als we
ervoor kunnen zorgen dat vanuit de CEF een deel van het geld voor
Nederland beschikbaar komt en als dat gevoegd kan worden bij wat lokale
overheden al doen, dan zou dat een mooie duw in de rug kunnen geven
om die laatste 5%, althans het overgrote deel daarvan, ook nog aangesloten te krijgen. Daar zijn wij positief over.
Mevrouw Mulder en de heer De Liefde hebben gehoord dat dit fonds
onder druk komt te staan vanwege de onderhandelingen over het
Meerjarig Financieel Kader. Dat hebben zij goed gehoord. De relatie die
wordt gelegd met het structuurfonds is ook juist. «Armere landen»
proberen uit ieder fonds zo veel mogelijk geld naar zichzelf toe te halen.
Dat gebeurt ook hierbij. Wij hebben de wens om de begroting van Europa
niet te veel of het liefste helemaal niet te laten stijgen. Nederland heeft
bovendien de wens om meer dan een miljard terug te krijgen, niet
incidenteel maar structureel. Daarover wordt onderhandeld. Op allerlei
manieren moet dan wat worden ingeleverd. Dat betekent dat de oorspronkelijke ambities voor de CEF inmiddels een heel stuk lager zijn. Als je praat
over het aansluiten van heel Europa, is het goed om je te realiseren dat je
dan praat over bedragen in de orde van grootte van een kwart biljoen,
oftewel 250 miljard euro. In die orde van grootte moet je denken. Dat
betekent dat je met die 9 miljard die nu maximaal in de CEF zou zitten
voor ICT, maar een klein eindje in de richting komt. Als je een redelijke
verhouding tussen privaat en publiek wilt hebben, zou je misschien tot 40
miljard of 50 miljard kunnen komen, maar dan zit je nog heel ver af van
die 250 miljard. De vooruitgang op dit punt is dus nog gematigd. Als
gevolg van de onderhandelingen die nu gaande zijn, staat het CEF-budget
bovendien onder druk. Ik heb al gelezen dat maar 7 miljard beschikbaar
zou kunnen zijn voor ICT. Ik heb ook nog lagere bedragen gezien. Onze
verwachtingen op dit punt mogen dus niet al te hoog gespannen zijn.
Voor Nederland is dat niet zo’n heel groot probleem, omdat we het al
goed voor elkaar hebben. We zullen echter proberen om de CEF overeind
te houden en om binnen de CEF zo veel mogelijk voor ICT vrij te maken.
Vervolgens zullen we ervoor zorgen dat het geld dat uit dat fonds
verkregen kan worden, gebruikt zal worden om de aansluiting in het
buitengebied zo veel mogelijk te realiseren.
Nederland staat ook positief tegenover het hergebruik van overheidsinformatie. Ik vind het erg fijn om met de portefeuille Economische Zaken veel
positieve aanknopingspunten in Europa te zien. Bij mijn vorige portefeuille, Sociale Zaken, had ik vaak het gevoel dat Europa zich met dingen
bemoeide waar het zich beter niet mee zou kunnen bemoeien. Ik moest
daarbij vaak aan de rem hangen, maar op dit gebied gebeuren allerlei
dingen die voor ons echt interessant zijn. Op die manier kunnen we
namelijk veel meer profijt van de interne markt in Europa hebben. We
kunnen veel meer profijt hebben van het feit dat een kwart van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-33, nr. 404

7

economische groei hieruit te halen is. We kunnen ook veel meer profijt
hebben van alles wat wij in Nederland op dit punt al hebben gerealiseerd.
Dat geldt ook een beetje voor het hergebruik van overheidsinformatie. Wij
denken dat dit voor de overheid zelf en voor de burgers goed is. Het sluit
aan bij het beleid waar wij toch al mee bezig waren. Het gaat nu nog om
de kosten die in rekening gebracht mogen worden. Nederland wil de
kosten graag zo veel mogelijk beperken tot de marginale verstrekkingskosten. Dat betekent dat overheden niet allerlei kosten kunnen toerekenen
aan die informatie en vervolgens als een soort melkkoe die informatie
kunnen verkopen. Nee, die informatie is er al. Die kosten hebben ze toch
al moeten maken. We vinden dat overheden alleen de extra kosten die ze
moeten maken om het spul beschikbaar te stellen, in rekening mogen
brengen. Hier en daar kunnen in bijzondere gevallen een paar uitzonderingen gemaakt worden, maar het moeten dan ook echt uitzonderingen
zijn.
Op die lijn zitten ook een aantal andere Europese landen. Ik kan nu niet
zeggen welke landen dat precies zijn. Ook de Europese Commissie zit
inmiddels op die lijn. Ik denk dat we daar al een behoorlijk eind mee
gekomen zijn. Op die manier moeten we ermee doorgaan.
Er is voorgesteld om hiervoor een aparte toezichthouder in het leven te
roepen. Daar hebben wij weinig trek in, want wij zijn in Nederland juist
bezig om toezichthouders samen te voegen. Er is bovendien vaak geen
echte toezichthouder nodig. Mochten er geschillen zijn, dan kun je daar
ook de rechter voor gebruiken. Dit is typisch iets waar we in Nederland
heel goed de rechter voor kunnen gebruiken. De constructie waar we nu
met de Europese Commissie over aan het spreken zijn, houdt ook in dat
de rechter daar in Nederland inderdaad voor zou mogen optreden.
Ik heb gezegd dat er bij het verstrekken van informatie wat uitzonderingen
gemaakt kunnen worden. Een uitzondering waarbij een wat hogere
vergoeding wordt berekend dan alleen de marginale kosten, zou ik willen
maken voor musea, archieven en bibliotheken. Het is namelijk echt geen
vetpot. Zij moeten proberen om de redelijke mogelijkheden voor het
verwerven van geld te benutten. Als die musea, archieven en bibliotheken
hun zaken allemaal heel netjes digitaal toegankelijk maken, is het niet
verkeerd dat zij voor het verstrekken van informatie een redelijke bijdrage
in hun algemene kosten krijgen. Op dat punt zou ik dus wat soepeler
willen zijn bij de uitzonderingen op de regel dat het alleen maar om
marginale verstrekkingskosten mag gaan. Het blijft voor ons in ieder geval
overeind staan dat voor overheidsorganen de grens altijd ligt bij de
marginale verstrekkingskosten.
In aanvulling op een vraag van de heer De Liefde, zeg ik dat wij het
belangrijk vinden dat dit allemaal zo praktisch mogelijk gedaan kan
worden. Dat betekent dat er geen mens meer aan te pas moet komen om
de informatie en de documenten die er al zijn, beschikbaar te stellen.
Iemand vraagt informatie op en dan moet die allemaal digitaal of
machinaal toegankelijk zijn. Zonder dat er iemand aan te pas komt, moet
iemand die erin geïnteresseerd is, die informatie kunnen verkrijgen. Wij
sturen erop aan dat de zaak zo georganiseerd wordt dat het voor elkaar
komt.
Mevrouw Mulder heeft belangstelling getoond voor het onderwerp
ENISA. Dat is een interessant agentschap. ENISA zit in Heraklion op Kreta.
Dat is in het kader van de verdeling van alle Europese activiteiten. Het
meeste zit in Brussel, maar elders zit ook wat. Er is een hele strijd gevoerd
over de patenten die worden verleend en de vraag waar een en ander
terecht moet komen. Het wordt verdeeld over Groot-Brittannië, Frankrijk
en Duitsland. Zo zijn er een heleboel dingen verdeeld over Europa.
Sommige dingen zijn wel heel ver in Europa terechtgekomen, namelijk in
Griekenland. Ook binnen Griekenland komen dingen heel ver terecht,
namelijk in Heraklion. Het wordt inmiddels toch wat ingewikkeld. Daarom
wordt er nu over gedacht om een soort onderkantoor van de vestiging in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-33, nr. 404

8

Heraklion op te zetten in Athene, omdat Athene toch wat gemakkelijker
bereikbaar is. Nu moet men om dingen te bespreken vaak vanuit
Europese landen naar Athene vliegen en dan naar Heraklion. Het zou
misschien makkelijk zijn als dat al in Athene opgevangen zou worden. Ik
laat dat maar aan de Europese Unie over. Ik denk dat het aan haar is om
de efficiency in de gaten te houden en om recht te doen aan alle landen
van de Europese Unie die een deel van de Europese activiteiten graag op
hun grondgebied zien.
ENISA adviseert en ondersteunt de lidstaten en de Commissie bij het
vormgeven en uitwerken van beleid voor netwerk- en informatiebeveiliging. Daar zijn heel mooie verhalen over geschreven. Ik zal de komende
tijd volgen wat er in de praktijk allemaal van terechtkomt. Naar aanleiding
van de vraag over Europol, zeg ik dat ENISA een rol wil hebben bij de
aanpak van cybercriminaliteit. Het wil op die manier ook bij de rechtshandhaving worden betrokken. ENISA wil ook graag aandacht geven aan
het onderwerp privacy. Het European Cybercrime Centre, dat bij Europol
wordt vormgegeven, wordt hier eveneens aan gekoppeld. Ik denk dat dit
verstandig is. We zullen bekijken waar dit toe leidt. Men is hiermee bezig.
Er zijn veel goede bedoelingen en er wordt al het nodige gedaan, maar
het is interessant voor ons om te volgen hoe dit zich in de praktijk zal
ontwikkelen.
De voorzitter: De bel die u nu hoort, is de stemmingsbel.
Minister Kamp: Ik ben bijna klaar. Zullen we proberen om het in één
minuut af te krijgen?
De voorzitter: Ja, laten we het proberen.
Minister Kamp: Ik kom op het gedeeld gebruik van radiospectrum. Dat
was in het verleden niet goed mogelijk, maar door allerlei nieuwe
technieken begint het toch in beeld te komen. Er is per definitie een
beperkt spectrum beschikbaar. Als we het spectrum gedeeld zouden
kunnen gebruiken, dan zou dat heel erg goed zijn. Ook daar is Nederland
heel positief over. Als Europa daar succesvol in is, dan zal er sprake zijn
van vermindering van de schaarste en bevordering van de interne markt.
Wij vragen ons wel af wat de meerwaarde is van wat Europa nu al aan het
doen is, namelijk een heel gedetailleerd model vaststellen en dat aan
iedereen opleggen. Wij willen bekijken of dat nodig is. Wij denken dat het
ook op een eenvoudigere manier kan. Dat gedeelde gebruik is voor ons
interessant, maar we willen wel graag dat het op een praktische manier
wordt gedaan.
Beide leden hebben een aantal belangwekkende aandachtspunten aan de
orde gesteld. Daar is goed nota van genomen. Ik verzoek de leden om
toestemming om die punten te betrekken bij de verdere voorbereiding
van onze inbreng voor deze Raad. Als er op die punten nadere informatie
is te verstrekken, dan zal ik de leden die informatie doen toekomen bij het
verslag van de Raad. Dat geldt ook voor de aanvullende informatie die ik
verschuldigd ben naar aanleiding van de door mevrouw Mulder en de
heer De Liefde gestelde vragen. Ik dank de leden voor hun inbreng.
De voorzitter: Ik dank de minister voor de beantwoording. De Kamer
heeft geen behoefte aan een tweede termijn.
Eén vraag van de VVD is blijven liggen. Ik zal mij persoonlijk bij de
minister vervoegen om daar een antwoord op te krijgen. Mocht de
informatie die ik van hem krijg zeer belangwekkend zijn, dan deel ik die
graag met mijn collega’s.
Sluiting 16.36 uur.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-33, nr. 404

9