Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

35 300 VIII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap (VIII) voor het jaar 2020

Nr. 138

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP EN VOOR BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS EN
MEDIA
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 december 2019
In deze brief wordt u geïnformeerd over de beleidsmatige mutaties op de
begroting van het Ministerie van OCW die na de Najaarsnota 2019 hebben
plaatsgevonden. Eerst leggen wij uit waarom wij deze brief sturen.
De Eerste en Tweede Kamer hebben budgetrecht over de begroting van
ministeries. Door de begroting aan te nemen, en de mutaties op de
begroting bij de 1e en 2e Suppletoire Begrotingswet aan te nemen,
autoriseren beide Kamers deze uitgaven.
De 2e Suppletoire Begrotingswet, die in november is verstuurd, is de
laatste gelegenheid waarop de Ministers mutaties ter autorisatie kunnen
voorleggen aan het parlement. De mutaties die daarna nog plaatsvinden
worden slechts achteraf geautoriseerd in de Slotwet, waarbij de laatste
stand van de begroting in overeenstemming wordt gebracht met de
uiteindelijke realisatie. Deze autorisatie vindt achteraf plaats.
Om het parlement te informeren en invloed uit te kunnen laten oefenen
op mutaties die na de 2e Suppletoire Begrotingswet plaatsvinden, sturen
wij u deze brief. Daarin brengen wij u vooraf op de hoogte van de laatste
beleidsmatige mutaties op de begroting. De Algemene Rekenkamer hecht
hier ook waarde aan en beoordeelt beleidsmatige mutaties die niet in deze
brief staan dan ook als onrechtmatig.
In enkele gevallen gaat het om een verhoging van de uitgaven, maar in de
meeste gevallen wordt er minder uitgegeven dan geraamd. Deze
bedragen worden toegevoegd aan de eindejaarsmarge. Over de inzet van
de eindejaarsmarge wordt in het voorjaar besloten.

kst-35300-VIII-138
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 VIII, nr. 138

1

Bij de mutaties kan het ook gaan om verplichtingenmutaties waaraan in
2019 geen uitgavenmutaties verbonden zijn. In veel gevallen komen deze
verplichtingen in 2020 tot betaling.
Een bijzondere categorie van verplichtingen zijn de garantieverplichtingen. Dit zijn risico’s waarvoor het Ministerie van OCW garant staat,
mochten deze tot een uitgave komen. In deze brief wordt de stand van de
garantieverplichtingen geactualiseerd.
Uitgavenmutaties en verplichtingen
De volgende mutaties op de uitgaven van de OCW-begroting na
Najaarsnota zijn op dit moment bekend. Deze uitgavenmutaties leiden ook
tot mutaties op de verplichtingen.
• In het Convenant extra geld voor werkdrukverlichting en tekorten
onderwijspersoneel in het funderend onderwijs 2020–2021 worden o.a.
de individuele scholingsrechten voor 2020–2021 voor het primair
onderwijs (po) in lijn gebracht met die in het voortgezet onderwijs (vo).
Voor 2020 komt de benodigde € 10,6 miljoen uit de begroting 2019, dit
is verdeeld over artikel 1 (€ 5,3 miljoen) en artikel 3 (€ 5,3 miljoen).
Deze ruimte is op het instrument Subsidies na Najaarsnota ontstaan.
Bij Voorjaarsnota 2020 wordt deze ruimte ingezet voor de maatregel
individuele scholingsrechten po in 2020.
• Bij artikel 1 (Primair Onderwijs) moet er een overboeking plaats vinden
van subsidies naar opdrachten, omdat er meer opdrachten zijn
verstrekt dan oorspronkelijk was voorzien. Het gaat hierbij om een
bedrag van € 1,7 miljoen.
• Voor artikel 3 (Voortgezet Onderwijs) zijn de volgende mutaties te
melden:
• Op het instrument Subsidies ontstaat een meevaller van € 1 miljoen, omdat de realisatie van enkele subsidies lager uitvalt dan
oorspronkelijk begroot.
• Op het instrument Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s ontstaat een meevaller van € 2,6 miljoen. Cito voert minder activiteiten uit voor de
onderdelen centrale examens mbo en de rekentoets dan oorspronkelijk begroot. Dit zorgt voor een meevaller van € 1,5 miljoen.
Daarnaast ontstaat er een meevaller bij het CvTE van € 1,1 miljoen.
Dit komt doordat het aantal aanmeldingen voor het MBO staatsexamen Nt2 achterbleef en door een meevaller op de (Adaptieve)
Centrale Eindtoets. Deze ontstond door een versnelde afbouw van
externen en door drukkosten die wegvielen.
• Op artikel 4 (Beroepsonderwijs en Volwasseneducatie) is bij de
middelen voor Tel Mee Met Taal onder het instrument Subsidies
sprake van een overlopende verplichting op de uitgaven naar 2020.
Deze overlopende verplichting wordt veroorzaakt doordat in 2019
subsidies zijn toegekend voor een deel van 2019, doorlopend in 2020.
De subsidieaanvraag wordt beoordeeld voor de gehele looptijd, maar
in twee delen (in 2019 en in 2020) bevoorschot. Er wordt dus in 2019
€ 3,1 miljoen minder uitgegeven.
Verder is bij de middelen voor Onderwijshuisvesting Caribisch
Nederland onder het instrument Opdrachten sprake van een overlopende verplichting op de uitgaven naar 2020. Er wordt dus in 2019
€ 0,3 miljoen minder uitgegeven.
• Op artikel 14 (Cultuur) zal ongeveer € 3,7 miljoen minder worden
uitgegeven op het instrument Subsidies. Dit bedrag bestaat ten eerste
uit het budget Erfgoed en Fysieke leefomgeving (€ 1,4 miljoen). De
uitwerking van de Nationale Omgevingsvisie voor erfgoed kost wat
meer tijd dan voorzien, waardoor enige geplande activiteiten niet meer
in 2019 hebben plaatsgevonden. Ten tweede bestaat het uit het budget
Specifiek Erfgoedbeleid (€ 2,3 miljoen). Deze meevaller is het gevolg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 VIII, nr. 138

2

•

•

•

van verschillende kleine projecten waarvan de kosten lager uitvallen of
waarvan de uitwerking in 2020 gaat plaatsvinden.
Op artikel 15 (Media) worden de uitgaven aan de Algemene Mediareserve (AMr) verhoogd met € 3,1 miljoen. Niet bestede middelen
worden in het gesloten systeem van de mediabegroting toegevoegd
aan de AMr. Dit bedrag is opgebouwd uit de bedragen die gedoteerd
moeten worden aan de AMr:
• € 0,8 miljoen van het instrument Overige bekostiging Media
Bekostiging.
• € 0,4 miljoen van het instrument Regionale Omroepen.
• € 1,5 miljoen van het instrument Subsidies.
• € 0,4 miljoen van het instrument Opdrachten.
Op artikel 16 (Onderzoek en Wetenschapsbeleid) worden de uitgaven
verhoogd met € 0,1 miljoen. Bij Slotwet wordt € 0,1 miljoen vanuit het
Ministerie van BZK overgeboekt naar het Ministerie van OCW, dit als
aanvulling op hun eerdere overboeking dit jaar. Deze mutatie heeft te
maken met een lopend onderzoek naar «Klimaatadaptie» bij NWO.
Naast het Ministerie van OCW hebben de Ministeries van VWS, LNV,
I&W en BZK bijgedragen aan dit onderzoek. Overboekingen van de
andere ministeries zijn via de Najaarsnota gegaan. Hierbij is een
gedeelte van de overboeking van het Ministerie van BZK niet
meegenomen.
Op artikel 95 (Apparaat Kerndepartement) worden de uitgaven
verhoogd met € 2 miljoen. Deze overschrijding van het apparaat
kerndepartement heeft vooral te maken met de toegenomen automatiseringskosten voor de implementatie van het programma ICTwerkplekdienstverlening OCW1.

(Alleen)Verplichtingenmutaties
De volgende mutaties in de verplichtingen hebben na de Najaarsnota
plaatsgevonden. Deze mutaties zijn geen mutaties in de uitgaven en
hebben daarom ook geen effect op de eindejaarsmarge.
• Voor artikel 1 (Primair Onderwijs) is het verplichtingenbudget
verhoogd met € 145 miljoen. Doordat de bekostiging in het primair
onderwijs op schooljaarbasis wordt verstrekt en verplicht, ontstaat er
een afwijking tussen de gerealiseerde verplichtingen en het verplichtingenbudget zoals opgenomen in de administratie. In 2019 zijn niet de
reguliere uitgaven voor het kalenderjaar 2019 verplicht, maar de
reguliere uitgaven voor het schooljaar 2019–2020. Deze verplichting
betreft deels uitgaven 2019 (die voor de laatste 5 maanden van het
jaar), maar ook deels uitgaven 2020 (die voor de eerste 7 maanden van
2020). Hierdoor ontstaat een verschil met de stand in de begrotingsadministratie.
• Voor artikel 4 (Beroepsonderwijs en Volwasseneducatie) worden de
verplichtingen per saldo met € 10 miljoen naar boven bijgesteld,
omdat verplichtingen in 2019 worden aangegaan die in 2020 kaseffect
hebben.
• Op artikel 15 (Media) worden de verplichtingen als volgt gewijzigd:
• Een verhoging van € 34,5 miljoen. Om aan te sluiten bij de
Mediawet 2008 en/of de aanwijzingen voor subsidieverstrekking
waarbij binnen 13 weken na aanvraag de beschikking tot subsidieverlening moet worden gegeven, dient voor een aantal instellingen
verplichtingenruimte te worden toegevoegd. Voor deze instellingen
werd voorheen de verplichting vastgelegd in het jaar waarin de
uitgaven werden gedaan. Dit was niet correct en daarom is
besloten om dit te corrigeren in 2019. Dit betekent echter dat voor

1

Kamerstuk 26 643, nr. 606.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 VIII, nr. 138

3

•

deze instellingen dit jaar twee keer een verplichting wordt
aangegaan waarvoor in 2019 geen verplichtingruimte is.
Een verhoging van € 56,7 miljoen. Voor de landelijke publieke
omroep, regionale publieke omroepen, SOM en COBO zijn de
budgetten vastgesteld in de Mediabegrotingsbrief 2020.

Garantieverplichtingen en achterborgstellingen
•

•

De garantieverplichtingen van de indemniteitsregeling worden
verhoogd met € 2 miljoen. Het totaal komt hiermee op € 250,4 miljoen. Het Ministerie van OCW staat hiermee garant voor leningen die
het Nationaal Restauratiefonds aangaat voor financiering van
restauraties aan monumenten.
De achterborgstellingen van het Nationaal Restauratiefonds worden
verhoogd met € 7,8 miljoen. Het totaal komt hiermee op € 327,9 miljoen. Het Ministerie van OCW staat hiermee garant voor leningen die
het Restauratiefonds aangaat voor financiering van restauraties aan
monumenten.

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
I.K. van Engelshoven
De Minister voor Basis- en Voorgezet Onderwijs en Media,
A. Slob

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 VIII, nr. 138

4