Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

19 637

Vreemdelingenbeleid

Nr. 1895

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 september 2014
Inleiding
Hierbij bied ik u de Rapportage Vreemdelingenketen (RVK) aan over de
periode januari tot en met juni 20141. In de rapportage informeer ik u over
de resultaten van de vreemdelingenketen en ontwikkelingen in de
migratie naar Nederland.
Asiel en opvang
De meest opvallende trend in het eerste half jaar van 2014 is de toegenomen asielinstroom, met een opvallende piek in aanvragen van Eritrese
asielzoekers in april en mei. Aansluitend steeg het aantal asielaanvragen
van Syriërs en dit aantal is tot op heden nog hoog. Zoals ik in eerdere
brieven hierover heb gemeld, staan het waarborgen van de opvang en de
zorgvuldigheid van de asielprocedures voorop.2 Dit laat onverlet dat
Nederland de voorkeur blijft houden voor opvang in de regio.
De onvoorzien verhoogde asielinstroom vergt een grote inzet en
flexibiliteit van de betrokken ketenpartners. Zo heeft het COA opvanglocaties ge- en heropend en hebben zowel COA als IND extra personeel
aangetrokken. De IND heeft verder een afspraak met de Nederlandse
ambassade in Rome over de plaatsing van een Dublin-liaison-officer op de
post. Mede vanwege een gebrek aan tolken verblijft op dit moment nog
een grote groep asielzoekers in de opvang in afwachting van de aanvang
van de Algemene Asielprocedure.
Bijzonder aan de instroom van Eritrese asielzoekers betroffen de signalen
van georganiseerde mensensmokkel. De gehele vreemdelingenketen zet
zich daarom in op het achterhalen van smokkelroutes- en netwerken,
onder meer door versterkt gericht mobiel toezicht vreemdelingen (MTV)
door de Koninklijke Marechaussee.
1
2

kst-19637-1895
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Kamerstuk 19 637, nrs. 1817 en 1820.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 19 637, nr. 1895

1

Het relatief hoge percentage inwilligingen heeft gezorgd voor een stijging
van het aantal vergunninghouders in de opvang, omdat niet voor elke
vergunninghouder meteen woonruimte beschikbaar is. Het COA ontplooit
samen met de gemeenten initiatieven om sneller woonruimte voor
vergunninghouders beschikbaar te kunnen stellen en zo de uitstroom van
vergunninghouders te vergroten. De onverwachte hogere taakstelling
vraagt veel van de gemeenten.
Reguliere migratie
De reguliere toelatingscijfers zijn met ingang van deze editie van de RVK
ingedeeld volgens de clusters zoals die met het Modern Migratiebeleid
zijn geïntroduceerd. De cijfers geven weer hoeveel procedures om
Toegang en Verblijf (TEV-procedure) zijn opgestart en hoeveel voor een
verblijfsvergunning (VVR) zonder dat een machtiging tot voorlopig verblijf
(MVV) nodig is (VVR zonder MVV). De cijfers voor EU-documenten
worden met ingang van deze rapportage apart getoond. Dit betreft
documenten die op grond van het vrij verkeer verleend worden aan
EU-burgers en gezinsleden van EU-burgers en die dienen als bewijs van
rechtmatig verblijf. De nieuwe weergave geeft een beter inzicht in
ontwikkelingen en trends in de toelating van de verschillende groepen die
een reguliere verblijfsvergunning nodig hebben.
Uit de rapportage blijkt dat het aantal aanvragen voor een verblijfsvergunning (zowel door middel van de TEV-procedure als de VVR zonder
MVV) in het eerste halfjaar van 2014 8 procent afneemt ten opzichte van
dezelfde periode in 2013. Dit is met name gelegen in een afname van het
aantal TEV-procedures.
De afname doet zich met name voor bij het cluster Familie & Gezin. Het
aantal TEV-procedures binnen de clusters Studie en Kennis & Talent
neemt juist toe. Voor de VVR zonder MVV procedure geldt dat een stijging
is te zien in het aantal procedures binnen de clusters Uitwisseling, Familie
& Gezin en Tijdelijke Humanitair. Het aantal procedures binnen het cluster
Studie blijft stabiel, Kennis & Talent neemt met een miniem percentage af
en ook neemt het aantal procedures binnen de clusters Humanitair
Niet-tijdelijk en Bijzonder Verblijf af.
Uit de rapportage blijkt ook dat het aantal aanvragen voor
EU-documenten in de eerste zes maanden van 2014 afneemt met
56 procent. Dit is met name gelegen in het feit dat Roemenen en Bulgaren
sinds 1 januari 2014 vrij zijn op de Nederlandse arbeidsmarkt. Als gevolg
daarvan nam het aantal aanvragen voor een EU-document door
EU-burgers met 96 procent af. Daarbij vragen minder derdelanders die als
gezinslid van een EU-burger een beroep doen op het vrij verkeer van
personen een EU-document aan. Dat aantal daalt met 11 procent.
Toegang, toezicht en terugkeer
In het kader van de verhoogde asielinstroom is in het eerste halfjaar van
2014 extra ingezet op gerichte MTV-controles. Doordat de focus van deze
controles lag op Eritreeërs en later op Syriërs, twee doelgroepen die vaak
asiel aanvroegen, is het aantal asielaanvragen in het MTV-proces in de
rapportageperiode hoger dan in dezelfde periode vorig jaar: 620 personen
in de eerste helft van 2014 tegenover 50 in de eerste helft van 2013.
Daarnaast is het aantal aangetroffen personen zonder rechtmatig verblijf
lager dan in dezelfde periode in 2013.
Hoewel sprake is geweest van een sterk verhoogde asielinstroom, is
vanwege de aard van de asielinstroom de instroom in het terugkeerproces
van de DT&V in de rapportageperiode nagenoeg stabiel gebleven ten
opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Ditzelfde geldt voor de uitstroom

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 19 637, nr. 1895

2

van vertrekzaken in deze periode. De daling die zichtbaar is binnen de
categorie aantoonbaar vertrek wordt in belangrijke mate veroorzaakt
doordat er minder vreemdelingen in bewaring worden gesteld ingevolge
de inwerkingtreding van Dublin Verordening III. Deze categorie vreemdelingen kende voorheen een zeer hoog percentage gedwongen vertrek
terwijl er nu in deze categorie sprake is van meer zelfstandig vertrek
zonder toezicht. Binnen de categorie aantoonbaar vertrek is een duidelijke
verschuiving zichtbaar van gedwongen vertrek naar zelfstandig vertrek.
Deze ontwikkeling sluit aan bij de primaire doelstelling van het terugkeerbeleid om vertrekplichtige vreemdelingen te bewegen tot en ondersteunen bij zelfstandig vertrek. Dat laat overigens onverlet dat ook
gedwongen vertrek nadrukkelijk aan de orde is.
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 19 637, nr. 1895

3