Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 2138

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 25 maart 2020
Hierbij bied ik u het verslag van de Raad Algemene Zaken van 24 maart
2020 aan.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok

kst-21501-02-2138
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-02, nr. 2138

1

VERSLAG VIDEOCONFERENTIE VAN DE LEDEN VAN DE RAAD
ALGEMENE ZAKEN D.D. 24 MAART 2020
Op dinsdag 24 maart jl. vergaderden de leden van de Raad Algemene
Zaken per videoconferentie. De Minister van Buitenlandse Zaken nam deel
aan deze vergadering.
Vanwege de wijze van vergaderen is de agenda ten opzicht van de
geannoteerde agenda drastisch ingekort. De leden van de Raad spraken
alleen over het onderwerp uitbreiding en onder AOB over de bestrijding
van COVID-19.
Vanwege het niet plaats kunnen vinden van fysieke Raden als gevolg van
de beperkende maatregelen ingesteld tegen COVID-19 is de schriftelijke
procedure momenteel de enige manier om besluiten te nemen. Hiertoe
heeft Coreper op maandag 23 maart jl. ingestemd met een tijdelijke
wijziging van het regelement van orde. Door de aanpassing kan Coreper
nu besluiten tot het gebruik van de schriftelijke procedure via de
stemregel die ook van toepassing is voor de vaststelling van de handeling
door de Raad. Dat betekent dat als normaal gesproken unanimiteit zou
gelden voor de vaststelling van een besluit, dit ook geldt voor een besluit
via de schriftelijke procedure. Hetzelfde geldt voor gekwalificeerde en
gewone meerderheid. Deze maatregel geldt tot en met 23 april en kan
daarna verlengd worden. Deze maatregel is ingegeven vanwege het feit
dat videoconferenties informeel van aard zijn en er derhalve geen
besluiten kunnen worden genomen. Informatievoorziening aan uw Kamer
zal plaatsvinden volgens de geldende informatieafspraken.
Uitbreiding
De leden van de Raad bogen zich per videoconferentie opnieuw over de
aanbevelingen van de Europese Commissie om de toetredingsonderhandelingen met Noord-Macedonië respectievelijk Albanië te openen. De
Commissie publiceerde op 2 maart jl., mede op verzoek van Nederland,
rapporten over de voortgang in beide landen.
Het Kroatische voorzitterschap stelde verheugd te zijn dat, ondanks de
huidige buitengewone omstandigheden, de toetredingsonderhandelingen
met beide landen geopend zouden kunnen worden als erkenning van de
voortgang en politieke wil in Noord-Macedonië en Albanië.
Nabuurschaps- en Uitbreidingscommissaris, Olivér Várhelyi, benadrukte
dat de EU de belangrijkste speler is op de Westelijke Balkan en deze
positie verder moet versterken. Volgens Várhelyi tonen Albanië en
Noord-Macedonië zich beide volhardend in hun keuze voor de EU.
Várhelyi stelde de onderhandelingsraamwerken op basis van de herziene
methodologie zo snel mogelijk te willen presenteren, opdat de Intergouvernementele Conferenties (IGC’s) binnen afzienbare tijd kunnen
plaatsvinden. Hij onderkende tegelijkertijd dat in Albanië nog een aantal
stappen gezet moeten worden.
Alle lidstaten spraken zich vervolgens uit voor het openen van de
toetredingsonderhandelingen met beide landen. Hierbij werd door
verschillende lidstaten benadrukt dat dit de handelingsbekwaamheid van
de EU in crisistijden aantoonde. Een groot aantal lidstaten verwelkomde
de nieuwe methodologie waarbij de nadruk door verschillende lidstaten
werd gelegd op de hernieuwde focus op de rechtsstaat en «fundamentals». Daarnaast benadrukte een aantal lidstaten dat Albanië verdere
voortgang dient te boeken voordat de IGC zal kunnen plaatsvinden, terwijl
andere lidstaten van mening waren dat de IGC’s met beide landen zo snel
mogelijk dienen plaats te vinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-02, nr. 2138

2

Nederland intervenieerde langs de lijnen zoals uiteengezet in de kabinetsappreciatie1 die uw Kamer op 13 maart jl. toekwam en het verslag van het
schriftelijk overleg2 dat uw Kamer op 23 maart jl. toeging. Nederland
dankte commissaris Várhelyi voor de herziene methodologie met
versterkte nadruk op de rechtsstaat en «fundamentals». Nederland gaf
aan in te kunnen stemmen met de opening van de toetredingsonderhandelingen met Noord-Macedonië. Met betrekking tot Albanië stelde
Nederland de opening van de onderhandelingen te steunen, maar ook dat
er verdere voortgang geboekt dient te worden voordat Nederland kan
instemmen met het plaatsvinden van de eerste IGC. Nederland zal de
voortgang toetsen aan de voorwaarden zoals uiteengezet in de bovengenoemde kabinetsappreciatie en het verslag van het schriftelijk overleg
alvorens een positie voor de IGC te bepalen.
Nederland maakte duidelijk dat verdere voortgang benodigd is in het
proces van het doorlichten (vetting) van rechters en openbaar aanklagers
en het opzetten van de onafhankelijke justitiële instellingen zoals voorzien
in de grondwetshervorming. Daarnaast is het opzetten van de gespecialiseerde organen zoals het SPAK, de NBI en het bijbehorende hof van
belang. Ook dient het track record van proactieve onderzoeken, vervolgingen en veroordelingen in de strijd tegen georganiseerde misdaad en
corruptie te worden versterkt, inclusief op hoog niveau. Tevens
benadrukte Nederland dat Albanië relevante internationale expertise van
onder andere de Venetië Commissie dient mee te nemen in het opzetten
van de justitiële instellingen, zoals het Constitutioneel Hof.
Nederland stelde verdere bestendiging te willen zien van de samenwerking met Albanië op de strijd tegen georganiseerde misdaad en
irreguliere migratie, hervorming van de kieswet gebaseerd op de
aanbevelingen van OVSE/ODIHR, aanpassing van de mediawet op basis
van de aanbevelingen van de Venice Commission en implementatie van
het FATF actieplan. Nederland toonde zich verheugd dat deze
voorwaarden allemaal expliciet zijn opgenomen in de Raadsconclusies.
De Raadsconclusies zijn na afloop van de Raad via een schriftelijke
procedure goedgekeurd.
AOB
Tijdens dit agendapunt namen verschillende lidstaten het woord over de
huidige COVID-19 crisis.
Lidstaten riepen op tot goede Europese samenwerking op een aantal
terreinen, zoals ten aanzien van het tegengaan van verdere verspreiding
van het virus, het mitigeren van de economische impact van de crisis,
repatriëring van EU-burgers en het bestrijden van desinformatie. Het
merendeel van de lidstaten pleitte voor een sterke coördinerende rol van
de Europese Commissie op deze specifieke punten.
Verder was er aandacht voor de mogelijke langetermijneffecten van de
crisis en de tekortkomingen van de Europese Unie die de crisis blootlegt,
waar na de crisis aan gewerkt zal moeten worden.

1
2

Kamerstuk 23 987, nr. 383.
Kamerstuk 21 501-02, nr. 2136.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-02, nr. 2138

3