Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3793
Vragen van het lid Groothuizen (D66) aan de Minister-President en de
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid over het bericht «Deportaties in
Turkije: «Ze hebben hem naar Syrië gestuurd»» (ingezonden 19 augustus
2019).
Antwoord van Staatssecretaris Broekers-Knol (Justitie en Veiligheid), mede
namens de Ministers van Buitenlandse Zaken en voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking (ontvangen 5 september 2019).
Vraag 1
Kent u het bericht «Deportaties in Turkije: «Ze hebben hem naar Syrië
gestuurd»»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 t/m 5
Kunt u bevestigen dat Turkije de afgelopen tijd Syrische vluchtelingen heeft
uitgezet naar Syrië, terwijl dit geen veilig land is? Zo ja, kunt u aangeven
hoeveel vluchtelingen zijn uitgezet naar Syrië? Zo nee, hoe verklaart u dan de
beweringen die in het bericht van Nieuwsuur worden geuit?
Deelt u de mening dat het uitzetten van vluchtelingen naar een onveilig land
in strijd is met internationale verdragen, zoals het VN-vluchtelingenverdrag?
Zo ja, wat is uw oordeel als het klopt dat Turkije deze afspraken schendt?
Wat betekent het mogelijk schenden van de afspraken door Turkije voor de
afspraken tussen de Europese Unie en Turkije over het opnemen en
terugsturen van migranten en vluchtelingen?
Heeft u, al dan niet in Europees verband, contact gehad met de regering van
Turkije over deze kwestie? Zo ja, wat is besproken en afgesproken? Zo nee,
bent u van plan dat na deze berichtgeving alsnog te doen? Zo nee, waarom
niet?

1

ah-tk-20182019-3793
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

NOS, 15 augustus 2019, https://nos.nl/artikel/2297678-deportaties-in-turkije-ze-hebben-hemnaar-syrie-gestuurd.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Antwoord 2 t/m 5
Zoals bekend stelt Turkije zich op het standpunt dat vrijwillige terugkeer naar
bepaalde regio’s in Syrië mogelijk is. De afgelopen jaren zijn ook daadwerkelijk groepen Syriërs vrijwillig vanuit Turkije naar hun land van herkomst
teruggekeerd. Het Turkse Ministerie van Buitenlandse Zaken meldde op
23 augustus jl. dat in totaal 340.000 Syriërs zijn teruggekeerd. De Turkse
autoriteiten hebben herhaaldelijk benadrukt dat Turkije geen Syriërs
gedwongen terugstuurt.
Berichten dat Turkije structureel gedwongen uitzettingen naar Syrië zou
uitvoeren, konden niet door de verschillende internationale partners worden
bevestigd. UNHCR Turkije heeft in enkele tientallen gevallen toelichting
gevraagd aan de Turkse autoriteiten. In enkele individuele gevallen zijn er
aanwijzingen dat onvrijwillige terugkeer heeft plaatsgevonden. De verschillende internationale partners houden de vinger aan de pols. Turkije is zowel
op grond van het VN-Vluchtelingenverdrag als de eigen nationale wetgeving
verplicht om het principe van non-refoulement te respecteren.
Turkije biedt opvang aan circa 4 miljoen geregistreerde vluchtelingen,
waaronder ruim 3,5 miljoen Syrische vluchtelingen, en is daarmee uniek in de
wereld. Nederland blijft zich samen met de EU en de andere EU-lidstaten
inspannen om Turkije hierbij te ondersteunen.
De EU en haar lidstaten zijn voortdurend in gesprek met de Turkse autoriteiten, waarbij nadrukkelijk ook aandacht wordt gevraagd voor deze berichtgeving. Turkije bevestigt steeds volledig gecommitteerd te zijn aan de
EU-Turkije Verklaring. Nederland blijft de ontwikkelingen nauwlettend volgen.
Vraag 6
In hoeverre ziet u een relatie tussen de toename van de aankomsten via zee
in Griekenland in de maand juli (ten opzichte van 2018 en 2017) en de
berichtgeving over de uitzettingen in Turkije? Waarom ziet u wel of geen
relatie?2
Antwoord 6
Het totale aantal aankomsten in 2019 in Griekenland vanuit Turkije, dat wil
zeggen via zee én via land, is volgens de Europese Commissie ongeveer
gelijk aan het totale aantal aankomsten in dezelfde periode in 2018. Wel is het
zo dat er vanaf januari 2019, dus niet alleen in juli en augustus, een toename
te zien is in het aantal aankomsten via zee. Afghanen vormen hierbij
verreweg de grootste groep. En veel kleiner aandeel betreft Syriërs. Gegeven
het bovenstaande, kan op dit moment niet worden geconcludeerd dat er een
rechtstreeks verband is tussen voornoemde berichten over uitzettingen naar
Syrië en de toename van het aantal aankomsten op de Griekse eilanden.

2

https://app.powerbi.com/view?r=eyJrIjoiMzM4NmJjZmYtYmIxMS00M2E5LWE3ZDktNWI5
MDY2MDI5NDAxIiwidCI6IjE1ODgyNjJkLTIzZmItNDNiNC1iZDZlLWJjZTQ5YzhlNjE4
NiIsImMiOjh9#view=FitH&pageName=ReportSection

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2