1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

22 718

OVSE-Assemblée

AH/ nr. 48

VERSLAG VAN DE 29STE JAARLIJKSE ZITTING
Vastgesteld 7 september 2022
1. Inleiding
Van 2-6 juli 2022 vond de 29ste jaarvergadering («Annual Session) van de
Parlementaire Assemblee van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE PA) plaats in Birmingham. Zo’n 270 parlementariërs uit 55 landen uit Noord-Amerika, Europa en Centraal-Azië kwamen
bijeen voor deze bijeenkomst. Delegaties uit Rusland en Belarus waren
niet aanwezig omdat de leden geen visum kregen om naar het Verenigd
Koninkrijk te komen. Het Nederlandse parlement werd op deze bijeenkomst vertegenwoordigd door de Eerste Kamerleden Farah Karimi
(delegatieleider, GroenLinks), Boris Dittrich (D66), Toine Beukering
(Fractie-Nanninga) en Arda Gerkens (SP).
Centraal tijdens deze eerste fysieke jaarvergadering sinds 2019 stond de
oorlog in Oekraïne. Andere onderwerpen waren geweld tegen vrouwelijke
journalisten en politici, waarborgen van veiligheid van journalisten in
oorlogsgebieden, jongeren, economisch herstel na COVID-19, migratie,
humanitaire situatie in Afghanistan, nucleaire veiligheid, klimaatverandering en mediavrijheid. Verder zijn de drie rapporten van de vaste
commissies van de assemblee, analoog aan de drie «dimensies» van de
OVSE: politiek en veiligheid, economie & milieu, en mensenrechten &
democratie aan de orde gekomen. Daarnaast bespraken deze commissies
negen van de in totaal tien «supplementary items», resoluties, die door
individuele leden van de assemblee waren ingediend, waaronder één
supplementary item ingediend door mevrouw Karimi. Het supplementary
item over Oekraïne is besproken tijdens de plenaire vergadering. De
assemblee koos voor verlenging van het presidentschap van mevrouw
Cederfelt uit Zweden met nog een jaar. De derde commissie inzake
democratie, mensenrechten en humanitaire vraagstukken benoemde
Farah Karimi als haar vicevoorzitter.
De delegatie heeft en marge van de conferentie gesproken met de
Nederlandse ambassadeur in het Verenigd Koninkrijk, de heer Van
Oosterom.

kst-22718-48
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Staten-Generaal, vergaderjaar 2021–2022, 22 718, nr. 48

1

2. Vergadering Standing Committee
Op 4 juli vond de vergadering van het Standing Committee plaats. Dit is
een bijeenkomst van delegatieleiders, waar iedere sessie van de OVSE PA
traditioneel mee begint. Van de Nederlandse delegatie nam mevrouw
Karimi hieraan deel. Het Standing Committee heeft onder andere de taak
om de ingediende «supplementary items» toe te delen aan de drie
vakcommissies. Van de tien supplementary items zijn er aan elke
commissie drie toegewezen en één werd naar de plenaire vergadering
gestuurd.
Penningmeester, de heer Juel-Jensen uit Denemarken gaf een toelichting
op de begroting van de assemblee voor het komende financiële jaar.
Zonder discussie stemde het Standing Committee unaniem in met de
begroting voor 2022/2023.
President Cederfelt blikte terug op haar activiteiten in het afgelopen jaar
en verwees hierbij naar haar bezoek aan Oekraïne, in het bijzonder aan
Kiev, Bucha en Irpin – de locaties van enkele van de ergste gewelddadigheden in de Russische oorlog tegen Oekraïne. Ze beschreef de vernietiging waarvan ze getuige was en betreurde het dat naarmate de oorlog
voortduurt nog veel meer onschuldige mensen zullen worden gedood.
Ook de secretaris-generaal legde verantwoording af van zijn werkzaamheden van de afgelopen periode, waarbij als gevolg van de oorlog in
Oekraïne onder meer is gewerkt aan het intensiveren van de contacten
met de individuele leden van de OVSE PA, de samenwerking met de OVSE
permanente raad en overige OVSE instituties.
Tijdens de vergadering heeft de Oekraïense delegatie een wijziging van
het reglement van orde voorgesteld, die zou voorzien in mechanismen
voor het opschorten van het mandaat van een PA-delegatie van de OVSE
wiens land de soevereiniteit en territoriale integriteit van een andere
lidstaat had geschonden. De Standing Committee gaf haar algemene
steun aan de principes achter het voorstel en stemde ermee in de zaak
door te verwijzen naar de Rules Committee, voorgezeten door de heer
Allizard uit Frankrijk. De Rules Committee streeft er naar om een tekst
voor te leggen ter bespreking tijdens de herfstsessie later dit jaar.
Tot slot werd aangekondigd dat de jaarvergadering in 2023 in Vancouver,
Canada plaatsvindt en de herfstsessie («Autumn Session») in oktober
2022 zal plaatsvinden in Sofia, Bulgarije.
3. Commissie I: Political Affairs and Security
De eerste commissie inzake politieke zaken en veiligheid nam een
resolutie aan waarin de voortgaande Russische agressie tegen Oekraïne
sterk wordt veroordeeld en Rusland wordt opgeroepen tot een onmiddellijk staakt-het-vuren en terugtrekking van troepen uit heel Oekraïne. Het
rapport onderstreept dat niet alleen de veiligheid van Oekraïne, maar van
heel Europa onder vuur ligt, evenals het internationaal recht, de mensenrechten en de democratie.
In deze commissie werden voorts drie «supplementary items» behandeld:
1. Victims of Terrorisme (dhr. Lopatka, Oostenrijk)
2. The Artic Region (mevr. Haraldsdottir, IJsland)
3. Effective Youth Engagement Towards Secure, Inclusive and Democratic Societies (mevr. Karimi, Nederland)

Staten-Generaal, vergaderjaar 2021–2022, 22 718, nr. 48

2

Al deze resoluties kregen voldoende steun door de leden in de politieke
commissie.
Voor het komende jaar is de voorzitter Hudson (Verenigde Staten)
herkozen als voorzitter van deze commissie, de heer Dunava (Roemenië)
is gekozen als vicevoorzitter en de heer Kasciunas (Lithuania) als
rapporteur.
4. Commissie II: Economic Affairs, Science, Technology and
Environment
In deze commissie is de resolutie van rapporteur Kugler uit Oostenrijk
besproken waarin onder meer de economische en sociale gevolgen van
de COVID-19-pandemie en de klimaatverandering aan de orde zijn
gekomen. Ook vroeg zij aandacht voor de specifieke uitdagingen van de
oorlog in Oekraïne en de nadelige gevolgen voor mens, economie en
milieu.
Voorts zijn in deze commissie drie «supplementary items» behandeld en
aangenomen. Het ging om de volgende resoluties:
1. Code of Conduct for Members of the OSCE Parliamentary Assembly
(mevr. Charalambides, Cyprus)
2. Implementing the United Nations Sustainable Development Goals in
the OSCE Area (dhr. Shakirov, Kazakhstan)
3. Accelerating the Green Energy Transition (dhr. Aldag, Canada).
In deze commissie is de heer Guliyev (Azerbaijan) gekozen als voorzitter
en zijn de heer Gerasymov (Oekraïne) en mevrouw Kugler (Oostenrijk)
herkozen als respectievelijk vicevoorzitter en rapporteur.
5. Commissie III: Democracy, Human Rights and Humanitarian
Questions
De derde commissie inzake democratie, mensenrechten en humanitaire
kwesties besprak de mensenrapportage van de situatie in de OVSE-regio
van de Zweedse rapporteur Buser. De heer Dittrich vroeg namens de
delegatie aandacht voor de passage over de schending van mensenrechten van LHBTI- personen in verschillende OVSE-landen. «Ik roep de
landen op de rechten van LHBTI-personen te respecteren en discriminerende wetgeving af te schaffen,» zei Dittrich.
De resoluties («supplementary items») die in deze commissie werden
behandeld, waren:
1. Combating Violence Against Woman Journalists and Politicians
(mevr. Fry, Canada)
2. The Importance of the Human Dimension in the Context of Current
Threats to Security in the OSCE Area Stemming from the Russian
Agression Against Ukraine (dhr. Bierecki, Polen)
3. Ensuring the Safety of Journalists in Conflict Zones (dhr. Whittingdale, Verenigd Koninkrijk)
De derde commissie heeft de heer Samkharadze (Georgië) gekozen als
voorzitter, mevrouw Karimi (Nederland) als vicevoorzitter en de heer
Buser (Zweden) is herkozen als rapporteur.
6. Plenaire vergadering
Tijdens de plenaire vergadering op 2 juli is het supplementary item «The
Russian Federation’s War of Aggression Against Ukraine and Its People,
and Its Threat to Security Across the OSCE Region» van mevr. Abrami-

Staten-Generaal, vergaderjaar 2021–2022, 22 718, nr. 48

3

kiene (Litouwen), dhr. Poturaiev (Oekraïne) en dhr. Wicker (Verenigde
Staten) besproken en aangenomen.
Op 5 juli rapporteerde mevrouw Karimi in de plenaire vergadering over
haar werkzaamheden als OVSE PA speciaal vertegenwoordiger inzake
jongeren1. In september 2021 is mevrouw Karimi benoemd tot speciaal
vertegenwoordiger door de president van de assemblee, mevrouw
Cederfelt. De positie is voor een jaar. Volgens mevrouw Karimi ondervinden jongeren die hun stem willen laten horen tal van problemen,
waaronder leeftijdsdiscriminatie, vooroordelen, en een gebrek aan
politieke wil. Tegelijkertijd is een brede politieke participatie van alle
geledingen uit de samenleving, ook van jongeren, een noodzakelijke
voorwaarde voor democratie en de rechtsstaat. «De vele gesprekken die ik
voerde maakten duidelijk dat er een schrijnende tweedeling is tussen het
potentieel en de daadwerkelijke bijdrage van de jeugd om bij te dragen
aan de oplossing van problemen en om deel te nemen aan besluitvormingsprocessen,» aldus Karimi. Trots is ze op de oprichting van het
netwerk van jonge parlementsleden van de OVSE PA. Ze vraagt de OVSE
PA na te denken over de integratie van dit netwerk in zijn eigen formele
structuren, zodat de PA het goede voorbeeld kan geven bij de versterking
van de positie van jeugd.
Tijdens het plenaire debat op 4 juli met de Poolse Minister van Buitenlandse Zaken die thans het OVSE-voorzitterschap voert, antwoordde de
heer Rau positief op de vraag van mevrouw Karimi om vanuit de OVSE
een strategie en actieplan op te stellen over betrokkenheid van jongeren.
Op 6 juli nam de Assemblee de Birmingham-verklaring met overgrote
meerderheid van stemmen aan met daarin alle resoluties uit de drie
commissies en de aanvullende resoluties op specifieke onderwerpen2. In
deze verklaring hebben de parlementsleden van de OVSE de aanvalsoorlog van de Russische Federatie tegen Oekraïne sterk veroordeeld en
een onmiddellijk staakt-het-vuren geëist. De Russische invasie wordt in de
verklaring van Birmingham «een grove schending van de grondbeginselen van het internationale recht» genoemd en «een flagrante schending,
niet alleen van de soevereiniteit en de territoriale integriteit van Oekraïne,
maar ook als een aanval op de mensenrechten en de fundamentele
vrijheden, met name het recht op leven, van het Oekraïense volk». Voort
wordt benadrukt dat de invasie van Rusland is «vergemakkelijkt door
Belarus als mede-aanvaller», en wordt «de illegale bezetting en annexatie
van de Krim door de Russische Federatie en de onwettige «erkenning» en
bezetting van de regio’s Luhansk en Donetsk» veroordeeld. Omdat de
oorlog de stabiliteit, de verbindingen en de welvaart in de OVSE-regio
aanzienlijk heeft aangetast, dringt de verklaring van Birmingham er bij de
regeringen op aan «doeltreffende en goed gecoördineerde acties op
economisch en milieugebied te overwegen, die erop gericht zijn de
gevolgen van het conflict te verzachten en de internationale vrede en
veiligheid te herstellen».
Over COVID-19 stelt de verklaring dat de pandemie «de eerbiediging van
de mensenrechten en de democratische beginselen verder onder druk
heeft gezet, een negatief effect heeft gehad op de gelijkheid van mannen
1

The Annual Report of the OSCE PA Special Representative on Youth Engagement, The
distressing dichotomy between potential of youth and their actual possibilities to meaningfully
participate in decision-making and leadership, July 2022, te vinden via: https://
www.oscepa.org/en/documents/special-representatives/youth-engagement/4414-annual-reportof-the-osce-pa-special-representative-on-youth-engagement-2022-annual-sessionbirmingham/file
2
Alle teksten die tijdens deze vergadering zijn aangenomen evenals streamings zijn te vinden
via: https://www.oscepa.org/en/meetings/annual-sessions/upcoming-annual-session

Staten-Generaal, vergaderjaar 2021–2022, 22 718, nr. 48

4

en vrouwen, en de sociaaleconomische ongelijkheid tussen vele groepen
in onze samenlevingen verder heeft vergroot». De OVSE-PA spreekt haar
bezorgdheid uit over «de ingrijpende economische en sociale gevolgen
van de COVID-19-pandemie,» en «roept de deelnemende OVSE-staten op
nauwer samen te werken om een duurzaam economisch herstel van de
COVID-19-pandemie te bewerkstelligen, onder meer door de inzet van
groene technologieën te versnellen, economische groei en connectiviteit
te bevorderen en de ontwikkeling van menselijk kapitaal te ondersteunen.»
In de verklaring wordt voorts steun betuigd aan multilateralisme,
diplomatie en wapenbeheersing, en worden de deelnemende
OVSE-staten aangespoord «het debat over het nieuw leven inblazen van
het Verdrag inzake het open luchtruim en de volledige uitvoering en
herziening van het document van Wenen in overeenstemming met de
nieuwe veiligheidsuitdagingen op het terrein nieuw leven in te blazen.
Bezorgdheid wordt uitgesproken over het groeiende aantal politieke
gevangenen in de OVSE-regio. De OVSE-deelnemende Staten worden
opgeroepen om «meer aandacht te besteden aan het vraagstuk van
politieke gevangenschap als een schending van de mensenrechten en de
fundamentele vrijheden zoals vermeld in de Slotakte van Helsinki». Ook
wordt het belang van onafhankelijke media benadrukt.
Diverse aanbevelingen worden gedaan waaronder de oproep aan
parlementen om belangenconflicten en transparantie bij de financiering
van partijen en lobbypraktijken naar behoren te reguleren en geavanceerde anticorruptiewetgeving aan te nemen en uit te voeren.
Aan het einde van de vergadering werd de uitslag van de stemming over
de president meegedeeld, waarbij de zittende president, mevrouw
Cederfelt uit Zweden de steun van de meerderheid van de assemblee
kreeg om haar termijn met één jaar voort te zetten en zijn er vier nieuwe
vicevoorzitters gekozen, het zijn mevrouw Charalambides (Cyprus), de
heer Pritchard (Verenigd Koninkrijk), de heer Pons (Spanje) en de heer
Link (Duitsland).
7. Overige bijeenkomsten
Voorkomen oorlogsmisdaden
Op 3 juli waren Dittrich, Beukering en Gerkens aanwezig bij de paneldiscussie over het voorkomen van oorlogsmisdaden met onder meer
professor Ibrahim van de New Lines Institute for Strategy and Policy en Dr
Elliot van het UK Government Morad Code Project. De experts gingen in
op de breed samengestelde teams die Oekraïne bezoeken om onderzoek
te doen naar oorlogsmisdaden en onderstreepten dat de Genocideconventie, ondertekend door 151 landen waaronder de Russische Federatie,
alle lidstaten oproept het nodige te doen om het plegen van oorlogsmisdaden te voorkomen. Dittrich merkte op dat het Internationaal Strafhof
graag ziet dat Oekraïne het Statuut van Rome snel ratificeert.
Ad Hoc Commissie Migratie
Op 3 juli is de ad hoc commissie Migratie bijeen gekomen om te vergaderen over het verslag van het bezoek aan Griekenland in maart 2022,
waar de leden van deze commissie de opvanglocaties van vluchtelingen
hebben bezocht en hebben gesproken met betrokkenen en
niet-gouvernementele organisaties. Ook is er gesproken over het rapport
van de heer Vigenin, voorzitter van de ad hoc commissie Migratie over de

Staten-Generaal, vergaderjaar 2021–2022, 22 718, nr. 48

5

huidige migratietrends in de gebieden van de OVSE die de commissie
heeft gevolgd inclusief de recente vluchtelingenstroom uit Oekraïne. Zoals
vicevoorzitter van de ad hoc commissie Karimi verwoorde «vier maanden
geleden was het ondenkbaar dat er vijf miljoen vluchtelingen uit Oekraïne
in deze commissie ter sprake zou komen.»
De speciaal vertegenwoordiger van de OVSE en coördinator voor de
bestrijding van mensenhandel, de heer Richey heeft een presentatie
gegeven over de enorme toename van het aantal Oekraïense vrouwen en
kinderen die slachtoffer zijn van de mensenhandelaars. Hij heeft de leden
van de commissie gewezen op de aanbevelingen die de OVSE heeft
geformuleerd die nationaal ingezet kunnen worden om de mensenhandel
tegen te gaan3.
Politieke gevangenen in Rusland en Wit-Rusland
Toine Beukering nam deel aan een Side Event over politieke gevangenen
in de OVSE-regio georganiseerd door de Amerikaanse, Noorse en
Litouwse delegatie op 5 juli. Beukering: «Verschrikkelijk om te horen dat
duizenden Russen zijn gearresteerd sinds het begin van de Russische
invasie in Oekraïne omdat zij tegen de oorlog protesteerden en velen in
Wit-Rusland na de presidentiele verkiezingen in 2020 die leidde tot een
golf van repressie tegen Wit-Russen die protesteerden tegen het verloop
van deze verkiezingen. Ik ga in Nederland hiervoor aandacht vragen bij de
Minister van Buitenlandse Zaken,» aldus Beukering.
Jongeren in conflict- en oorlogsgebieden
Op 5 juli organiseerde Farah Karimi tezamen met de Canadese collega’s
McPhedran en Gazan een Side Event over jongeren in conflictgebieden
met bijdragen van mevrouw Kohistany van de Yalda Hakim Foundation
over Afghanistan, mevrouw Kostava van het Global Network of Women
Peacebuilders over Georgië en Oekraïens parlementslid Kravchuk over
Oekraïne. Karimi: «Duidelijk werd de ontwrichtende impact van oorlogen,
waarbij het ene conflict niet te vergelijken is met een andere. In Oekraïne
kan men zich een voorstelling maken van wederopbouw na de oorlog; in
Afghanistan is de situatie totaal uitzichtloos. In beide situaties staat de
toekomst van jongeren op het spel. De wereld mag zich niet afkeren van
het ene conflict ten gunste van het andere.»
De voorzitter van de delegatie,
Karimi
De griffier van de delegatie,
Bakker-de Jong

3

Recommendations of the OSCE Special Representative and Co-ordinator for Combating
Trafficking in Human Beings (SR/CTHB) on the need to enhance anti-trafficking prevention amid
mass migration flows (9 March 2022).
Recommendations on enhancing efforts to identify and mitigate risks of trafficking in human
beings online as a result of the humanitarian crisis in Ukraine (22 April 2022)

Staten-Generaal, vergaderjaar 2021–2022, 22 718, nr. 48

6