Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

26 448

Structuur van de uitvoering werk en inkomen
(SUWI)

Nr. 607

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 november 2018
Met deze brief informeer ik uw Kamer over de voortgang van de
gesprekken met de Stichting van de Arbeid (StvdA) over het meer
activerend maken van de uitkering op de grond van de Werkloosheidswet
(WW). De WW dient twee doelen. Ten eerste biedt de WW-uitkering
bescherming tegen de financiële gevolgen van werkloosheid en ten
tweede stimuleert de wet werknemers zo snel mogelijk weer het werk
weer te hervatten. Ten aanzien van het tweede doel is in het regeerakkoord afgesproken dat het kabinet het gesprek zal aangaan met de sociale
partners over hoe de WW-uitkering meer activerend kan worden
vormgegeven. In het algemeen overleg over Leven Lang Leren van
9 oktober jongstleden (Kamerstuk 30 012, nr. 109) heb ik toegezegd uw
Kamer te informeren over de voortgang van deze gesprekken, evenals
over de gesprekken over de fiscale behandeling van de individuele
leerrekening. Over dit laatste informeer ik uw Kamer separaat.
Context van de gesprekken
Ik ben sinds enkele maanden constructief in gesprek met de sociale
partners over de mogelijkheden om de WW-uitkering meer activerend te
maken. Sociale partners hebben in die gesprekken gewezen op het
Sociaal Akkoord van 2013 (Kamerstuk 33 566, nr. 15), het daaruit voortvloeiende SER-advies over de toekomstige arbeidsmarktinfrastructuur en
de reactie van het vorige kabinet daarop. Wat betreft de partners zijn er
met de afspraken van destijds belangrijke stappen gezet, maar zou in het
verlengde van het Sociaal Akkoord van 2013 een nieuwe discussie over de
arbeidsmarktinfrastructuur en de rol van werkgevers- en werknemersorganisaties daarin de meeste kansen bieden om de WW-uitkering meer
activerend vorm te geven.

kst-26448-607
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 448, nr. 607

1

Het kabinet erkent dat met het Sociaal Akkoord van 2013 en het daaruit
voortvloeiende SER-advies belangrijke stappen zijn gezet. De activerende
werking van de WW is op verschillende manieren versterkt. Zo is de duur
van de WW verkort tot maximaal twee jaar. Sociale partners kunnen in
cao’s afspraken maken over private aanvullingen op de WW. Verder is
vanaf 1 juli 2015 inkomstenverrekening ingevoerd zodat het voor
WW-gerechtigden lonend wordt om tegen een lager loon werk te
hervatten. Bovendien is met de maatregel dat na zes maanden alle arbeid
als passend wordt aangemerkt, een extra stimulans aangebracht om snel
in te stromen in een nieuwe baan. Op het terrein van de arbeidsmarktinfrastructuur en samenwerking in de arbeidsmarktregio’s worden
momenteel pilots uitgevoerd op grond van de regeling DWSRA. De
evaluatie van die pilots wordt eind 2019 afgerond en het rapport verwacht
ik begin 2020 naar uw Kamer te sturen. Tot die tijd vind ik het prematuur
om over stelselvernieuwingen te praten. Over de financiering van de WW
merk ik op dat de SER geconstateerd heeft dat er geen andere
vormgeving mogelijk was die voldoet aan de randvoorwaarden van het
toenmalige kabinet. Het huidige kabinet hanteert dezelfde randvoorwaarden.
De vakbeweging heeft in de gesprekken erop gewezen dat het meer
activerend maken van de WW niet voor iedereen nodig is. Veel mensen
vinden snel weer een baan. Daarnaast heeft de vakbeweging aangegeven
geen voorstander te zijn van maatregelen waarbij de hoogte en/ of duur
van de (bovenwettelijke) WW-uitkering wordt aangepast. Ook is de
vakbeweging, in tegenstelling tot de werkgeversorganisaties, geen
voorstander van de invoering van een leerwerkplicht voor bijvoorbeeld
iedereen die langer dan drie maanden een uitkering ontvangt. Werkgevers
hebben aangegeven dat het gesprek over hoogte en duur van de WW
gevoerd moet worden in het licht van de preventieve en activerende
werking van het stelsel, inkomenszekerheid en de effecten op het
arbeidsmarktgedrag van mensen. Daarbij moet het aanpalende stelsel van
arbeidsrecht en inkomensbescherming meegenomen worden.
Besproken denkrichtingen
Gegeven de hierboven beschreven context, ga ik hieronder in op de
besproken denkrichtingen om die WW-uitkering meer activerend te
maken.
Meer toepassen gedragsinzichten bij uitvoering van de WW
UWV past gedragsinzichten toe bij de uitvoering van haar taken1. Bij de
uitvoering van de WW zijn bijvoorbeeld experimenten uitgevoerd met
herinneringsberichten per SMS om de werkverkenner in te vullen. Dat
leverde een responsstijging van 20% op. Ook een experiment waarin
werkzoekenden met een kansarm beroep via een werkmapbericht werden
gestimuleerd door de urgentie van het breder zoeken naar werk te
vergroten en een rolmodel aan het woord te laten, bleek een positief
effect te hebben. Gemiddeld werd 1,3 keer vaker gezocht naar kansrijke
beroepen. Sociale partners juichen dergelijke experimenten toe. Ik zal met
UWV in overleg treden over verdere mogelijkheden voor het toepassen
van gedragsinzichten.

1

Zie voor informatie het UWV kennisverslag van juli 2017, https://www.uwv.nl/overuwv/Images/
uwv-kennisverslag-juli-2017-gedragsbeinvloeding.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 448, nr. 607

2

Aanpassing inkomstenverrekening
In juli 2015 is inkomstenverrekening in de WW ingevoerd. UWV vult het
inkomen aan als de WW-gerechtigde gaat werken voor een lager inkomen
dan 87,5% van het vroegere loon. UWV houdt in dat geval slechts 70%
van het inkomen in op de WW-uitkering. Dat maakt het voor werkzoekenden lonend om aan te slag te gaan in een baan waarvan het
maandloon lager ligt dan het WW-maandloon. Sociale partners constateren dat deze aanpassing een positief effect heeft gehad op de werkhervatting van WW-gerechtigden. Zij stellen daarom voor te onderzoeken of
de inkomstenverrekening meer lonend kan worden gemaakt en meer
aantrekkelijk kan worden gemaakt, bijvoorbeeld door eventuele administratieve belemmeringen weg te nemen. Ik ga dit onderzoeken.
Verbeteren dienstverlening UVW
Sociale partners hebben ook het belang van goede dienstverlening door
UWV aan iedereen benadrukt. Meer specifiek gaf de vakbeweging aan dat
de dienstverlening aan WW-gerechtigden die minder dan 35% arbeidsongeschikt zijn, verbeterd zou kunnen worden. Het kabinet erkent het belang
van goede dienstverlening en heeft bij het regeerakkoord daarom vanaf
2019 structureel 70 miljoen euro beschikbaar gesteld voor het intensiveren van de dienstverlening aan WW-, Wajong- en WGA-gerechtigden. Ik
informeer uw Kamer aan het einde van dit jaar over de voortgang. Ten
aanzien van dienstverlening aan WW-gerechtigden die minder dan 35%
arbeidsongeschikt zijn, heb ik de sociale partners gewezen op de bij de
Verzamelwet SZW 20192 gecreëerde mogelijkheid om vanaf 1 januari 2019
voor deze doelgroep externe re-integratietrajecten in te kopen. UVW heeft
namelijk geconstateerd dat een deel van deze groep WW-gerechtigden
een vergelijkbare problematiek heeft als de groep die wel een
WGA-uitkering heeft omdat zij meer dan 35% arbeidsongeschikt zijn
beoordeeld. Zo hebben deze mensen ook functionele beperkingen en is
vaak sprake van een slechte gezondheidsbeleving. Specialistische
re-integratietrajecten kunnen dan van meerwaarde zijn.
Leren van voorbeelden uit de DWSRA-pilots en uit gemeentelijke
uitvoering
Om de WW-uitkering meer activerend te maken hoeft het wiel niet op alle
vlakken opnieuw uitgevonden te worden. Op gemeentelijk niveau en in de
pilots van sociale partners worden initiatieven ontplooid die mogelijk ook
van waarde kunnen zijn voor de WW. Zo wordt door de gemeente Den
Bosch intensief samengewerkt met UWV om doorstroom van de WW naar
de bijstand te voorkomen. WW-gerechtigden worden zes maanden voor
het einde van hun WW-uitkering uitgenodigd voor een gesprek over de
rechten en plichten in de bijstand en krijgen drie maanden voor het einde
van hun WW-uitkering intensieve begeleiding bij het zoeken naar werk.
Ook in de DWSRA-pilots worden momenteel nuttige ervaringen
opgedaan. Bijvoorbeeld in de adviescentra van FNV en met de loopbaaninstrumenten James en Tiptrack van respectievelijk CNV en AWVN.
Ik moedig samenwerking tussen gemeenten of arbeidsmarktregio’s en
UWV van harte aan. De Staatssecretaris van SZW ondersteunt arbeidsmarktregio’s en UWV bovendien in hun inspanningen om de werkgeversdienstverlening te verbeteren met het programma Matchen op Werk. De
door de sociale partners genoemde DWSRA-projecten zouden ook een rol
kunnen spelen, maar het is nog te vroeg om daarover conclusies te
trekken. Daarvoor dienen de projecten eerst te worden geëvalueerd. Zoals
eerder genoemd zal ik die evaluatie begin 2020 naar uw Kamer sturen.
2

Kamerstuk 34 977, nr. 8

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 448, nr. 607

3

Tot slot
Zoals het voorgaande blijkt kunnen veel verschillende manieren om de
WW-uitkering meer activerend te maken worden verkend. Mijn
gesprekken met de sociale partners zijn daarom ook niet afgerond. Ik
informeer uw Kamer opnieuw als ik gezamenlijk met de StvdA conclusies
heb getrokken.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
W. Koolmees

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 448, nr. 607

4