Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

34 986

Aanvulling en wijziging van de Omgevingswet,
intrekking van enkele wetten over de fysieke
leefomgeving, wijziging van andere wetten en
regeling van overgangsrecht voor de invoering
van de Omgevingswet (Invoeringswet
Omgevingswet)

Nr. 38

GEWIJZIGD AMENDEMENT VAN DE LEDEN BISSCHOP EN
RONNES TER VERVANGING VAN DAT GEDRUKT ONDER NR. 22
Ontvangen 22 februari 2019
De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:
In artikel 1.1 wordt na onderdeel EM een onderdeel ingevoegd,
luidende:
EMa
Na het voorgestelde artikel 13.3d wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 13.3e (gebruiksvergoeding door initiatiefnemer)
1. De rechthebbende ontvangt van de initiatiefnemer een redelijke
gebruiksvergoeding voor zover die vergoeding niet is inbegrepen in de
vergoeding van de schade, bedoeld in artikel 15.14, eerste lid:
a. bij een gedoogplicht als bedoeld in artikel 10.14, tenzij de initiatiefnemer een netbeheerder als bedoeld in de Elektriciteitswet 1998 of de
Gaswet is, of een vergunninghouder als bedoeld in de Warmtewet, of
b. bij een gedoogplicht als bedoeld in artikel 10.21, tenzij de initiatiefnemer een bestuursorgaan is.
2. Bij ministeriële regeling worden regels gesteld over de toepassing
van het eerste lid, waaronder over de hoogte van de gebruiksvergoeding.
3. Op een vordering tot gebruiksvergoeding is de civiele rechter
bevoegd binnen wiens rechtsgebied de onroerende zaak geheel of in
hoofdzaak is gelegen.
4. Artikel 10.1 is van overeenkomstige toepassing op dit artikel.
Toelichting
De gedoogplicht is bedoeld voor het aanleggen of wijzigen van werken
die het algemeen belang dienen. De gedoogplicht en de bijbehorende
schadevergoeding is ingevoerd in een tijd dat bij werken van algemeen
belang vaak sprake was van Staatsbedrijven en beperkte commerciële
belangen. In de loop van de tijd zijn meer activiteiten en werken onder de

kst-34986-38
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 986, nr. 38

1

noemer algemeen belang geschaard, zijn Staatsbedrijven geprivatiseerd
en zijn de commerciële belangen toegenomen, zeker met betrekking tot
energie- en mijnbouwwerken. De indieners noemen in dit verband de
aanleg van leidingen voor koelwater, voor een gasproductienet (niet te
verwarren met gastransportnetten) en ten behoeve van zoutwinning. De
indieners vinden het in dit licht gerechtvaardigd in gevallen waar, naast
een algemeen belang, ook sprake is van sterke commerciële belangen niet
alleen een schadevergoeding toe te kennen, maar ook een gebruiksvergoeding voor de eigenaar van de betreffende onroerende zaak (de
rechthebbende). Een dergelijke gebruiksvergoeding geldt nu, op grond
van de Mijnbouwwet, al voor mijnbouwwerken beneden de 100 meter.
De indieners stellen daarom in de eerste plaats voor om voor energie –
en mijnbouwwerken die niet aangelegd worden door een netbeheerder
als bedoeld in de Elektriciteits- en Gaswet of een vergunninghouder
volgens de Warmtewet een gebruiksvergoeding te vereisen als een
gedoogplicht opgelegd wordt. Netbeheerders en vergunninghouders
volgens de Warmtewet worden hiervan uitgezonderd, omdat zij te maken
hebben met tariefregulering, toezicht en publiek aandeelhouderschap.
De indieners stellen in de tweede plaats voor om ook een gebruiksvergoeding toe te kennen als sprake is van een gedoogplicht voor overige
werken van algemeen belang (artikel 10.21), tenzij het gaat om een
bestuursorgaan als initiatiefnemer. In dat laatste geval is geen sprake van
commercieel gewin.
Van een gebruiksvergoeding kan alleen sprake zijn als die niet al is
meegenomen bij de vaststelling van de schadevergoeding.
In het voorgestelde artikel 13.3e, tweede lid, is opgenomen dat bij
ministeriele regeling regels worden gesteld over de toepassing van het
voorgestelde artikel 13.3e, eerste lid, voor zover dit nodig is voor een
goede uitvoering van het voorgestelde artikel 13.3e, eerste lid. De hoogte
van de gebruiksvergoeding wordt vastgesteld middels de ministeriële
regeling. Mogelijk kan aangesloten worden bij de wijze waarop de
gebruiksvergoeding op grond van de Mijnbouwwet vastgesteld wordt.
Bisschop
Ronnes

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 986, nr. 38

2