Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

19 637

Vreemdelingenbeleid

Nr. 2175

VERSLAG INTERPARLEMENTAIRE COMMISSIEVERGADERING
VROUWELIJKE VLUCHTELINGEN EN ASIELZOEKERS IN DE
EUROPESE UNIE OP 3 MAART 2016 TE BRUSSEL
Vastgesteld 24 maart 2016
Op 3 maart jl. heeft in het Europees Parlement (EP) te Brussel een
interparlementaire commissievergadering over vrouwelijke vluchtelingen
en asielzoekers in de Europese Unie plaatsgevonden. Vanuit de Tweede
Kamer nam het lid Van Miltenburg (VVD) deel. De delegatie brengt als
volgt verslag uit.
De interparlementaire vergadering werd druk bezocht. Naast leden van de
commissie voor de rechten van de vrouw en gendergelijkheid in het
Europees Parlement (hierna: de FEMM-commissie) namen leden en
medewerkers van 24 nationale parlementen deel.
De plenaire opening werd verzorgd door de heer Martin Schulz, voorzitter
van het EP. Hij benadrukte de noodzaak om meer aandacht te hebben voor
de bijzondere positie van vrouwelijke vluchtelingen en asielzoekers in de
huidige migratiecrisis en onderstreepte het belang van Europese
samenwerking. Ook integratie van vrouwelijke vluchtelingen verdient
bijzondere aandacht, waarbij een belangrijke rol voor de lidstaten is
weggelegd. Vervolgens sprak mevrouw Mary Robinson, voormalig
president van Ierland, over de verhoogde risico’s waarmee vrouwelijke
vluchtelingen te maken krijgen, in het bijzonder ten aanzien van seksueel
misbruik, mensenhandel en gezondheidsproblemen bij bijvoorbeeld
zwangerschap. Zij benadrukte het belang van een krachtig signaal dat
deze problematiek extra aandacht vergt in aanloop naar de komende
Europese toppen over de migratiecrisis. Daarnaast wees zij erop dat
verder moet worden gekeken dan de huidige crisis: de beslissingen die
Europa nu neemt kunnen bijdragen aan een meer effectieve en duurzame
aanpak van de wereldwijde vluchtelingenproblematiek. Tot slot van het
openingsgedeelte sprak mevrouw Nawal Soufi, mensenrechtenactivist,
die een aantal maanden had meegereisd met vluchtelingen in Griekenland
en op de Balkan en getuige was van de ontberingen waarmee vrouwen en
families te maken krijgen bij grenspassages en in opvangkampen.
Na het plenaire openingsgedeelte ging de vergadering uiteen in een
drietal parallelle workshops. Workshop 1 had betrekking op geweld tegen

kst-19637-2175
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 19 637, nr. 2175

1

vrouwelijke vluchtelingen en asielzoekers. Workshop 2 stond in het teken
van genderspecifieke gezondheidszorg voor vluchtelingen en asielzoekers.
In workshop 3, waaraan de delegatie deelnam, stond de integratie van
vrouwelijke vluchtelingen en asielzoekers centraal. Tijdens deze workshop
werd onder meer een toelichting gegeven op het recent verschenen
beleidsrapport1 onder dit onderwerp, opgesteld door het onderzoeksbureau van het EP op verzoek van de FEMM-commissie. In het rapport
wordt gewezen op het belang van gericht integratiebeleid in de lidstaten
met betrekking tot de positie van vrouwelijke asielzoekers, in het bijzonder
op het terrein van gendergerelateerd geweld en mensenhandel, genderspecifieke gezondheidszorg, taalonderwijs, huisvesting en toegang tot de
arbeidsmarkt. Het rapport biedt ook een overzicht van good practices op
deze terreinen in verschillende lidstaten en de mogelijkheden voor het
aanwenden van Europese fondsen. Geconcludeerd wordt dat beleid
gericht op het waarborgen van de rechten en het welzijn van asielzoekers
en vluchtelingen niet genderneutraal kan zijn; het opvang- en integratiebeleid moet juist gendersensitief zijn gelet op de bijzondere, genderspecifieke uitdagingen waarmee vrouwen te maken krijgen in het land van
opvang. Verder worden de Europese instellingen, waaronder het EP,
opgeroepen om door te gaan met het vergroten van de bewustwording en
het bevorderen van de uitwisseling van promising practices in de lidstaten
ten aanzien van de bijzondere behoeften van vrouwelijke asielzoekers en
vluchtelingen.
Een vertegenwoordiger van het Directoraat-Generaal Binnenlandse Zaken
van de Europese Commissie gaf aan dat er grote verschillen bestaan
tussen de lidstaten in het aanbod van voorzieningen gericht op integratie,
zoals de mogelijkheid van avondonderwijs. Verder vertelde een vluchteling die werd lastiggevallen in een opvanglocatie in België en
vervolgens werd ondergebracht in een aparte, kleinschalige opvang voor
vrouwen over haar ervaringen. Verder voerden verschillende leden van
nationale parlementen het woord, waarbij het belang van genderspecifiek
integratiebeleid werd onderstreept en ervaringen in eigen land werd
gedeeld.
In het plenair slotdebat benadrukte mevrouw Ingibjorg Gisladottir,
regionaal directeur van UN Women, dat opvanglocaties en -diensten over
het algemeen nog steeds te weinig toegerust zijn op de speciale
behoeften van vrouwen. Op dit vlak bestaat er een grote kloof tussen
woord en daad. Met de nodige politieke wil en awareness kan hierin
verandering worden gebracht op komende EU-migratietoppen. Verder
voerden verschillende leden van het EP en nationale parlementen het
woord. EP-rapporteur mevrouw Mary Honeyball sloot de plenaire sessie
af met de hoop dat deze interparlementaire vergadering heeft bijgedragen
aan de bekendheid van de besproken problematiek en bewustwording
van het genderperspectief in de huidige migratiecrisis. Over het

1

Female refugees and asylum seekers: the issue of integration, Rapport van de Beleidsafdeling
voor burgerrechten en constitutionele zaken van het Europees Parlement op verzoek van de
FEMM-commissie, februari 2016, te raadplegen via www.europarl.europa.eu/supportinganalyses.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 19 637, nr. 2175

2

FEMM-commissierapport2 inzake vrouwelijke vluchtelingen en asielzoekers in de EU wordt naar verwachting op 8 maart 2016 gestemd in het
EP.
De delegatie,
Van Miltenburg
De griffier,
Loeffen

2

Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid, Rapport over de situatie van vrouwelijke
vluchtelingen en asielzoekers in de EU, 10 februari 2016, nr. A8–0024/2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 19 637, nr. 2175

3