Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 543

Wijziging van de Algemene Wet Bijzondere
Ziektekosten en enkele andere wetten, in
verband met de instelling van het zelfstandig
bestuursorgaan CAK

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING
I. ALGEMEEN
1. Inleiding
Dit voorstel van wet strekt ertoe een (publiekrechtelijk) zelfstandig
bestuursorgaan met eigen rechtspersoonlijkheid in te stellen dat de
wettelijke taken van het huidige CAK BV gaat uitvoeren1. Deze toelichting
wordt gegeven mede namens de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties.
Het huidige CAK BV is een private organisatie: een besloten vennootschap
met beperkte aansprakelijkheid waarvan de zorgverzekeraars aandeelhouder zijn.
Het CAK BV verricht diverse taken in het domein van de zorg. De oudste
taak is het namens de zorgverzekeraars en namens het College voor
zorgverzekeringen (CVZ) zorg dragen voor de centrale betaling aan
AWBZ-zorgaanbieders. In de loop van de tijd is het CAK BV op verzoek
van de overheid één voor één additionele wettelijke taken gaan uitvoeren.
Het CAK is daardoor de afgelopen jaren in korte tijd sterk in omvang en
takenpakket gegroeid. Het CAK BV voert nu zowel de regelingen voor de
eigen bijdragen Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) en Wet
maatschappelijke ondersteuning (Wmo) uit, als de compensatie voor het
eigen risico (CER) ingevolge de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de
verlening van tegemoetkomingen op grond van de Wet tegemoetkoming
chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg). Het CAK BV is op dit moment
aan te merken als privaatrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan.
Stapsgewijs is een situatie ontstaan waarin een organisatie van verzekeraars steeds meer een uitvoeringsorganisatie van publieke taken is
geworden. Het CAK BV voert wet- en regelgeving uit die van wezenlijk
belang is voor grote groepen cliënten en verricht daarnaast nauwelijks
andere, private taken. Tegelijkertijd zijn er in de loop van de tijd onvoldoende publieke waarborgen gecreëerd om goede dienstverlening aan
cliënten te kunnen garanderen door ook in formele zin als overheid

1

Voorheen ook wel centaal administratiekantoor geheten.

kst-32543-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 543, nr. 3

1

sturing te kunnen geven aan en zeggenschap te hebben over deze
dienstverlening, met een passende verantwoordingsstructuur.
In dit verband kan worden gewezen op de ervaringen met de uitvoering
van de eigen bijdragen voor de intramurale zorg eind 2007, waarna onder
andere is geconstateerd dat de publieke sturingsmogelijkheden op het
CAK BV beperkt zijn. In 2008 is door Berenschot onderzoek gedaan naar
de knelpunten rond het CAK1. In vervolg op het beginselbesluit van het
kabinet, zoals weergegeven in de brief van 3 oktober 20082 en de brief van
7 april 20093, is de Tweede Kamer der Staten-Generaal op 7 december
2009 geïnformeerd over het voornemen tot uitvoering van de huidige
CAK-taken door een publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan4. Uit de
schriftelijke vragen van de verschillende kamerfracties bleek vervolgens
draagvlak te bestaan voor publieke verankering van deze taken5.
2. Instelling publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan
Doel van de omvorming van het CAK BV tot publiekrechtelijk zelfstandig
bestuursorgaan is dat de publieke verantwoordelijkheid voor de wettelijke
taken wordt geborgd met de bij deze taken passende mogelijkheden voor
publieke aansturing, zeggenschap en verantwoording daarover. Dit
vanwege het belang van een kwalitatief goede en tijdige uitvoering voor
de veelal kwetsbare cliënten.
De betrokken taken zijn voorheen door de wetgever opgedragen aan het
privaatrechtelijke zelfstandig bestuursorgaan CAK BV. Door de wettelijke
taken die thans door het CAK BV worden uitgevoerd in de toekomst door
een publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan te laten uitvoeren, wordt
voldaan aan het in artikel 4 van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen (hierna: Kaderwet) opgenomen uitgangspunt dat alleen een orgaan
van een krachtens publiekrecht ingestelde rechtspersoon met openbaar
gezag wordt bekleed. De Kaderwet – die niet van toepassing is op het CAK
BV – zal van toepassing zijn op het publiek-rechtelijke zelfstandig
bestuursorgaan CAK. Als gevolg daarvan heeft de minister een aantal
belangrijke instrumenten in handen om zijn ministeriële verantwoordelijkheid te kunnen effectueren.
Het kabinet heeft mede gezien de bestaande situatie gekozen voor
instelling van een publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan.6 Zoals
aangegeven in de brief aan de Tweede Kamer van 7 december 20097 heeft
een afweging plaatsgevonden van de verschillende mogelijkheden. Alles
afwegend heeft het kabinet ervoor gekozen de continuïteit van de
taakuitvoering voorop te stellen, zodat de cliënten geen nadeel ondervinden van de omvorming. Met de keuze voor een publiekrechtelijk
zelfstandig bestuursorgaan met eigen rechtspersoonlijkheid worden de
transitie-risico’s geminimaliseerd en worden voldoende instrumenten
verkregen om de publieke verantwoordelijkheden waar te maken.

1

«Rapportage onderzoek CAK-BZ», Berenschot, 30 september 2008, welke rapportage
met begeleidende brief van 3 oktober naar de
Tweede Kamer is gezonden (Kamerstukken II,
2008–09, 29 689, nr. 224).
2
Kamerstukken II, 2008/09, 29 689, nr. 224.
3
Kamerstukken II, 2008/09, 29 689, nr. 255.
4
Kamerstukken II, 2009/10, 29 689, nr. 281.
5
Reactie van de Kamer op voornemen van
het kabinet, Kamerstukken II, 2009/10, 29 689
nr. 290.
6
Zie ook het kabinetsstandpunt over het
rapport «Een herkenbare staat: investeren in
de overheid», TK 25 268, nr. 20.
7
Kamerstukken II, 2009/10, 29 689, nr. 281.

Het publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan CAK maakt geen
onderdeel uit van de rechtspersoon Staat, maar heeft eigen rechtspersoonlijkheid. Dit maakt het mogelijk om op eigen titel deel te nemen aan
het civielrechtelijke rechtsverkeer, net als de huidige uitvoeringsorganisatie, het CAK BV, en de met het publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan CAK vergelijkbare organisaties dat kunnen. Het is van belang dat
het CAK zelfstandig contracten kan sluiten en personeel aan kan nemen,
anders dan in volmacht of mandaat. Dit laatste kan ook van belang zijn
om wat betreft de arbeidsvoorwaarden van de CAK-medewerkers
(tijdelijk) af te wijken van de arbeidsvoorwaarden die gelden voor
ambtenaren op de ministeries. Bovendien kunnen de medewerkers die
afkomstig zijn van CAK BV dan in dienst komen bij het publiekrechtelijk
zelfstandige bestuursorgaan CAK in plaats van te worden aangesteld bij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 543, nr. 3

2

het Rijk, wat de overgang voor veel medewerkers van CAK BV zal
vergemakkelijken.
Het nieuwe publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan valt onder de
reikwijdte van de Kaderwet. Die wet is van rechtswege van toepassing op
alle zelfstandige bestuursorganen die worden ingesteld na 1 februari
2007. De Kaderwet vormt derhalve het raamwerk waarbinnen dit
wetsvoorstel is vormgegeven. Op een enkel punt wordt van de Kaderwet
afgeweken. Deze afwijkingen zijn in dit wetsvoorstel geregeld (verwezen
wordt naar de artikelen I, onder B, VII en IX alsmede de toelichting op die
artikelen).
3. Taken CAK
Het publiekrechtelijk CAK wordt belast met de volgende huidige wettelijke
taken van het CAK BV. Dit zijn:
– het vaststellen en innen van de eigen bijdragen op grond van de AWBZ
en de Wmo,
– het ambtshalve vaststellen en uitkeren van de tegemoetkomingen op
grond van de Wtcg,
– het vaststellen en betalen van de uitkeringen op grond van artikel 118a
van de Zvw (Compensatie Eigen Risico), alsmede
– het namens zorgverzekeraars of het CVZ verrichten van betalingen aan
zorgaanbieders, welke zij uit hoofde van de uitvoering van deze wet
verschuldigd zijn.
Het CAK heeft geen andere taken dan de bij wet opgedragen taken. Wat
betreft de mogelijkheden voor het CAK om andere werkzaamheden te
verrichten dan de wettelijke taken, wordt verwezen naar de toelichting op
artikel 49.
Het CAK heeft bij de uitvoering van deze taken te maken met een groot
aantal cliënten, die zich veelal in een kwetsbare situatie bevinden. Het is
van belang dat de ontwikkelingen naar een meer klantgerichte uitvoering
die bij het CAK BV in gang zijn gezet, binnen het publiekrechtelijk
zelfstandige bestuursorgaan CAK worden voortgezet, opdat het CAK op
een klantgerichte en klantvriendelijke wijze de taken vervult.
In artikel 49 van de AWBZ worden de huidige taken van het CAK
opgesomd. De bundeling van de taken van het CAK in artikel 49 AWBZ
heeft geen gevolgen voor de omgang met en verdere verwerking van
persoonsgegevens. Net als in de huidige praktijk zal worden gewerkt in
overeenstemming met de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) en
de bepalingen in de Wtcg hieromtrent.
4. Kaderwet zelfstandige bestuursorganen
Dit wetsvoorstel strekt ertoe CAK BV om te vormen tot een publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan met eigen rechtspersoonlijkheid in de zin
van de Kaderwet. Zoals aangegeven onder 2. valt dat publiekrechtelijk
zelfstandig bestuursorgaan onder de reikwijdte van de Kaderwet en vormt
de Kaderwet het raamwerk voor dit wetsvoorstel. De Kaderwet geeft
regels over de bevoegdheden van de minister jegens een zelfstandig
bestuursorgaan en over de verplichtingen die een zelfstandig bestuursorgaan jegens de minister in acht dient te nemen.
De Kaderwet draagt allereerst bij aan de ordening in organisatieregelingen (onder andere door middel van de bepalingen over benoeming en
ontslag van leden, bezoldiging en nevenfuncties).
Ten tweede draagt de Kaderwet bij aan een heldere regeling van de
ministeriële verantwoordelijkheid. Door de bepalingen over toezicht en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 543, nr. 3

3

sturing ontstaat een voor de democratische controle noodzakelijke
inzichtelijke bevoegdhedenverdeling. Ten derde wordt helderheid
gegeven met betrekking tot de financiële controle op zelfstandige
bestuursorganen (begroting en verantwoording).
Tot slot wordt bijgedragen aan vergroting van het publieke inzicht in
zowel het vóórkomen als het functioneren van zelfstandige bestuursorganen (register, vijfjaarlijkse evaluatie).
Omdat het CAK een publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan met
eigen rechtspersoonlijkheid is, zijn daarop, naast de algemene bepalingen
van de hoofdstukken 1 en 5, de bepalingen van toepassing die zijn
opgenomen in de hoofdstukken 2 en 3 en de afdelingen 1 en 2 van
hoofdstuk 4 van de Kaderwet. Dientengevolge behoeven de in die
bepalingen geregelde aspecten in beginsel geen regeling in dit
wetsvoorstel.
5. Bevoegdheden en verantwoordelijkheden in huidige en
toekomstige situatie
In de huidige situatie geldt dat het CAK BV geleidelijk is belast met steeds
meer wettelijke taken en daar ook voor wordt gefinancierd, zonder dat
(nog) is voorzien in adequate aansturing door en verantwoording aan de
minister. Hierdoor is de ongewenste situatie ontstaan dat de minister en
daarmee ook het parlement relatief weinig zeggenschap heeft over de
uitvoering van wezenlijke publieke taken, die van wezenlijk belang zijn
voor grote groepen cliënten.
In de toekomstige situatie geldt dat de minister over meer sturingsmogelijkheden beschikt. De minister geeft sturing aan het zelfstandig bestuursorgaan onder andere doordat op grond van de Kaderwet de goedkeuring
van de minister vereist is van het bestuursreglement van het zelfstandig
bestuursorgaan en de leden van een zelfstandig bestuursorgaan door de
minister worden benoemd, geschorst en ontslagen. Ook stelt de minister
de bezoldiging of schadeloosstelling van de leden vast. Voorts kan de
minister beleidsregels stellen met betrekking tot de taakuitoefening door
een zelfstandig bestuursorgaan en, als ultimum remedium, besluiten van
een zelfstandig bestuursorgaan vernietigen. In geval van taakverwaarlozing kan de minister de noodzakelijke voorzieningen treffen. Daarnaast
behoeven de vaststelling van de begroting en de jaarrekening van een
zelfstandig bestuursorgaan de goedkeuring van de minister en kan de
minister bepalen dat een zelfstandig bestuursorgaan voorafgaande
toestemming van de minister moet vragen voor bijvoorbeeld het
oprichten van nieuwe rechtspersonen en het verwerven of vervreemden
van goederen.
Het CAK zal volgens een vergelijkbare financiële en beheersmatige cyclus
gaan werken als andere publieke zelfstandige bestuursorganen, zoals de
Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en het College voor zorgverzekeringen
(CVZ). Dit vergroot de transparantie en de eenduidigheid, zowel voor het
zelfstandig bestuursorgaan als voor de minister en het parlement. Het
zelfstandig bestuursorgaan stelt jaarlijks een jaarverslag op dat naar de
minister en het parlement wordt gestuurd (artikel 18 Kaderwet). Tegelijkertijd wordt de jaarrekening met betrekking tot de beheerskosten en de
tegemoetkomingen op grond van de Wtcg bij de minister ingediend. De
jaarrekening behoeft de goedkeuring van de minister (verwezen wordt
naar artikel 34 Kaderwet). Over de fondsen wordt – net als thans – door
het CAK BV informatie aangeleverd aan het CVZ die dat verwerkt in het
Financieel jaarverslag fondsen.
De minister stuurt elke vijf jaar een verslag aan het parlement ter
beoordeling van de doelmatigheid en doeltreffendheid van het functioneren van het zelfstandig bestuursorgaan (artikel 39 Kaderwet).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 543, nr. 3

4

Zoals aangegeven in het onderzoek van Berenschot worden de
knelpunten rond CAK BV deels veroorzaakt doordat CAK BV in belangrijke
mate afhankelijk is van de informatie van andere organisaties, de
ketenproblematiek. Zo is onder andere informatie noodzakelijk die moet
worden aangeleverd door de zorgkantoren, de zorgverzekeraars, de
zorgaanbieders, de Belastingdienst, en de Gemeentelijke Basisadministratie (GBA).
In vervolg op dit onderzoek wordt, onder leiding van het ministerie van
VWS, regelmatig overleg gevoerd met alle ketenpartners om heldere
afspraken te maken over het aanleveren van gegevens en de wederzijdse
verantwoordelijkheden. In dit verband worden – net als thans al geldt ten
aanzien van de uitvoering van de Wtcg – in de AWBZ (artikel 55, derde en
vierde lid) en de Zvw (artikel 89, derde en vierde lid) bepalingen
opgenomen waardoor de minister indien noodzakelijk zorgverzekeraars
en zorgaanbieders hierop kan aanspreken en ter zake sancties kan
opleggen1. De minister neemt deze verantwoordelijkheid op zich om een
goede taakuitvoering door het publiekrechtelijke CAK te kunnen faciliteren
en krijgt hiermee de doorzettingsmacht waarop de Tweede Kamer bij de
behandeling van het wetsvoorstel Wtcg breed heeft aangedrongen2. Er is
geen aanleiding om een vergelijkbare bepaling op te nemen in de Wmo,
met betrekking tot de aanlevering van persoonsgegevens door de
Belastingdienst.
Op grond van artikel 20 van de Kaderwet geldt voor het CAK een
inlichtingenplicht. Op grond hiervan kan de minister als dat voor de
vervulling van zijn taak redelijkerwijs nodig is, – en dus bijvoorbeeld ook
door de vaststelling van een informatiestatuut of informatieprotocol – zijn
informatiebehoefte nader specificeren. Dit stelt de minister in de
gelegenheid relevante uitvoeringsinformatie waarover het CAK beschikt te
betrekken bij de beleidsvorming op het terrein waarop het CAK actief is.
Hiermee wordt zowel recht gedaan aan de taakvervulling door de
minister, als aan de reikwijdte van artikel 20 Kaderwet, dat de informatieplicht begrenst3.
6. Geldstromen in huidige en toekomstige situatie
Voor een goed begrip van de bekostiging van het CAK is het van belang
onderscheid te maken tussen de verschillende geldstromen waar het CAK
mee te maken heeft.
Die geldstromen vloeien uiteraard direct voort uit de verschillende taken,
zodat deze hieronder per taak worden weergegeven. Hierbij zal worden
aangegeven hoe de situatie is ten aanzien van CAK BV en hoe de situatie
zal zijn ten aanzien van het publiekrechtelijke zelfstandige bestuursorgaan
CAK.

1

Een dergelijke bepaling is reeds opgenomen
in de Wtcg, artikelen 5 en 6.
2
Kamerstukken II, 2008/2009, 31 706, nr. 20.
3
Kamerstukken II, 2000/2001, 27 426, nr. 5, p.
781.

A – De vaststelling en inning van de eigen bijdragen op grond van de
AWBZ
De geïnde bijdragen komen op grond van artikel 90, eerste lid, onder c,
van de Wet financiering sociale verzekeringen ten gunste van het
Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten (AFBZ). Het CAK BV draagt deze
bijdragen derhalve af aan dat fonds. Ook het publiekrechtelijk orgaan CAK
zal de betrokken bijdragen aan het AFBZ afdragen.
De beheerskosten van CAK BV die gemoeid zijn met het innen van de
betrokken eigen bijdragen worden op grond van artikel 4.5 van het Besluit
Wfsv jaarlijks door het CVZ vastgesteld en uit het AFBZ aan CAK BV
betaald. Vanuit de algemene verantwoordelijkheid van de minister voor
het goed functioneren van het CAK, is besloten de beheerskosten
voortaan door de minister te laten vaststellen en tezamen met de andere
beheerskosten voor de uitvoering van de wettelijke taken (en de
tegemoetkomingen op grond van de Wtcg; zie hieronder) op te nemen in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 543, nr. 3

5

een jaarlijks door de minister vast te stellen en aan het publiekrechtelijk
CAK te betalen budget. Door in het budget de beheerskosten voor alle
wettelijke taken van het CAK op te nemen, ontstaat een voor de minister
zo optimaal mogelijke transparantie ter zake, zodat de minister het door
het CAK gevoerde beheer goed kan controleren. Het bedrag voor
beheerskosten uit het AFBZ zal derhalve worden overgeheveld naar de
begroting ten behoeve van het beheerskostenbudget voor de wettelijke
taken van het CAK.
B – De vaststelling en inning van de eigen bijdragen op grond van de
Wmo
Gemeenten kunnen op grond van artikel 15 van de Wmo bepalen dat
personen aan wie maatschappelijke ondersteuning is verleend, daarvoor
een eigen bijdrage zijn verschuldigd. Die eigen bijdragen worden
vastgesteld en geïnd door CAK BV, die hiertoe thans bij amvb is aangewezen op grond van artikel 16 van de Wmo. CAK BV draagt de geïnde
bijdragen vervolgens af aan de betrokken gemeenten. Het onderhavige
wetsvoorstel beoogt hierin geen wijziging te brengen; ook het publiekrechtelijke orgaan CAK zal de geïnde bijdragen aan de gemeenten
afdragen. Wel zal de taak van het publiekrechtelijke orgaan CAK om de
betrokken bijdragen te innen, in de wet worden neergelegd (artikel 49,
onderdeel b, AWBZ en artikel 16 Wmo; aangepast in artikel I, onderdeel B,
onderscheidenlijk artikel III, onderdeel B).
De beheerskosten van CAK BV die gemoeid zijn met het innen van de
betrokken eigen bijdragen worden thans voldaan uit de door CAK BV bij
de gemeenten daartoe in rekening gebrachte tarieven. Gemeenten
ontvangen hiervoor een bijdrage uit het gemeentefonds. Zoals hierboven
is aangegeven, is het gezien de algemene verantwoordelijkheid van de
minister voor het functioneren van het CAK aangewezen dat de minister
een goede controle kan uitoefenen op de beheerskosten en is het derhalve
uit een oogpunt van transparantie van belang dat alle beheerskosten voor
de wettelijke taken zijn opgenomen in het door de minister ter zake te
verstrekken budget. Dit leidt tevens tot het verminderen van uitvoeringslasten voor de gemeenten en het CAK.
De beheerskosten voor de inning van de eigen bijdragen op grond van de
Wmo zullen derhalve worden opgenomen in het door de minister te
verstrekken budget dat uit ’s Rijks kas (derhalve de rijksbegroting) zal
worden gedekt. Dit betekent dat in de toekomst niet langer jaarlijks een
bedrag wordt overgeheveld vanuit de begroting van het Ministerie van
VWS naar het gemeentefonds ten behoeve van deze beheerskosten. Over
dit voornemen en met name de wijze van uitname uit het gemeentefonds
wordt nader overleg gevoerd met de Vereniging Nederlandse Gemeenten.
C – De vaststelling en verstrekking van de tegemoetkomingen, bedoeld in
artikel 2 van de Wtcg
In de Wtcg is bepaald dat de minister aan CAK BV jaarlijks een budget
verstrekt voor de kosten van de in artikel 2 van die wet bedoelde
tegemoetkomingen alsmede voor de beheerskosten die met de
verstrekking van die tegemoetkomingen zijn gemoeid. Dit budget wordt
gedekt uit ’s Rijks kas. Het is de bedoeling dat in het budget dat de
minister zal verstrekken aan het publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan CAK eveneens een bedrag is opgenomen voor de kosten van de
tegemoetkomingen alsmede voor de beheerskosten ter zake.
D – De vaststelling en verstrekking van de uitkeringen, bedoeld in artikel
118a, van de Zvw.
In artikel 39, derde lid, onderdeel f, van de Zvw is bepaald dat de
uitkeringen, bedoeld in artikel 118a van de Zvw, alsmede de met het
verstrekken van die uitkeringen gemoeide beheerskosten ten laste komen
van het Zorgverzekeringsfonds.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 543, nr. 3

6

Dit betekent dat CAK BV uit het Zorgverzekeringsfonds een bedrag
ontvangt voor de te verstrekken uitkeringen, alsmede een bedrag voor de
beheerskosten. Dit laatste zal door het onderhavige wetsvoorstel
veranderen. Vanuit het Zorgverzekeringsfonds wordt voor de onderhavige
beheerskosten een bedrag overgeheveld naar de begroting, aangezien de
beheerskosten die het publiekrechtelijke orgaan CAK zal maken voor het
verstrekken van de betrokken uitkeringen niet langer uit het Zorgverzekeringsfonds zullen worden betaald, maar samen met de andere beheerskosten deel zullen uitmaken van het door de minister te verstrekken
budget.
E – Betalingen aan zorgaanbieders
Op grond van artikel 4.5 van het Besluit financiering sociale verzekeringen
keert het College zorgverzekeringen jaarlijks uit het AFBZ aan de verbindingskantoren en het CAK het vastgestelde beheerskostenbudget uit. Dit
geldt ook voor de taak van het CAK van het namens de zorgverzekeraars
betalen van instellingen. Aangezien het de bedoeling is dat de minister
voortaan de beheerskosten ten aanzien van het CAK vaststelt, zodat een
zo optimaal mogelijke transparantie ontstaat, is het de bedoeling dat in
het budget dat de minister zal verstrekken aan het publiekrechtelijk
zelfstandig bestuursorgaan CAK eveneens een bedrag is opgenomen voor
de beheerskosten ter zake.
7. Toezicht en controle publiekrechtelijk CAK
Wat betreft het toezicht en de controle hebben in de huidige en toekomstigesituatie de NZa en de minister beiden een rol ten aanzien van het CAK.
Uitgangspunt is en blijft dat de minister de inkomsten en uitgaven van het
CAK controleert die worden gefinancierd uit de begroting van VWS en dat
de NZa integraal toezicht houdt op de premiegefinancierde uitgaven en
ontvangsten van het CAK. Deze heldere verdeling van taken en verantwoordelijkheden laat onverlet dat zich bij de uitoefening daarvan
raakvlakken kunnen voordoen tussen de taken en verantwoordelijkheden
van de minister en die van de NZa. In dit verband zij gewezen op de
voorgestelde wijziging van artikel 17 van de Wmg, alsmede op artikel 22
van de Wmg, dat voorziet in wederzijdse informatieverstrekking en de
vaststelling van een informatiestatuut. Hiermee is gewaarborgd dat
minister en NZa hun taken jegens het CAK consistent uitoefenen en dat de
beoogde taakverdeling uitvoerbaar is.
Hieronder wordt nader beschreven op welke wijze het toezicht op het CAK
wordt vormgegeven.
Beheerskosten
Het gaat bij de beheerskosten van het CAK om de kosten voor onder
andere huisvesting, personeel en ICT. Die kosten worden gemaakt voor de
uitvoering van taken die zowel op het terrein van de AWBZ, de Wmo, de
Zvw als de Wtcg liggen. Ten behoeve van de transparantie is besloten de
beheerskosten die uit dit geheel van wettelijke taken voortvloeien, in zijn
geheel ten laste van ’s Rijks kas te brengen. De minister controleert de
beheerskosten voor de wettelijke taken van het publieke zelfstandige
bestuursorgaan CAK, welke immers afkomstig zijn uit de begroting. Dit
voorkomt versnippering, bevordert de transparantie en het kostenbewustzijn. Ook worden onnodige uitvoeringslasten voorkomen.
Kosten gemoeid met de uitvoering van taken
Het leeuwendeel van de kosten van de aan het CAK toevertrouwde
wettelijke taken bestaat uit de kosten van tegemoetkomingen in het kader
van de Wtcg, en compensaties van het eigen risico in het kader van de
Zvw. Deze kosten gemoeid met de uitvoering van taken worden –

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 543, nr. 3

7

ongewijzigd – gefinancierd uit de VWS-begroting (voor zover het de Wtcg
betreft) en uit het Zorgverzekeringsfonds (voor zover het de Zvw betreft).
Het CAK int eigen bijdragen in verband met de uitvoering van de AWBZ
en de Wmo. De geïnde eigen bijdragen AWBZ komen – ongewijzigd – ten
gunste van het AFBZ. De geïnde eigen bijdragen Wmo worden door het
CAK overgemaakt aan de gemeente aan welke de eigen bijdrage
verschuldigd is.
Net als in de huidige situatie het geval is houdt de NZa toezicht op de
(wijze van) taakuitoefening door het CAK, en de daarbij betrokken
uitgaven en geïnde eigen bijdragen in het kader van de CAK-taken bij de
uitvoering van de AWBZ, Zvw en Wmo. Dit is van belang voor behoud van
het integraal toezicht door de NZa. De toezichthoudende rol van de NZa
blijft in dit opzicht ongewijzigd.
Gezien hetgeen hierboven is opgemerkt ten aanzien van de beheerskosten, vervalt de toezichthoudende rol van de NZa voor zover het gaat
om de beheerskosten van het publiekrechtelijk CAK. Dit valt voortaan
onder het toezicht van de minister.
Daarnaast controleert de minister van VWS de uitvoering van de Wtcg
(thans artikelen 7 en 8 Wtcg).
Tot slot houdt de minister vanuit zijn verantwoordelijkheid voor het
zorgstelsel als geheel (systeemverantwoordelijkheid) toezicht op de NZa.
Voor de volledigheid: daarnaast levert het CAK – net als CAK BV nu – de
benodigde informatie voor de financiële verantwoording van de fondsen
door het CVZ. Dit ten behoeve van de uitvoering van het fondsbeheer
door het CVZ ten aanzien van het Zorgverzekeringsfonds en het Algemeen
Fonds Bijzondere Ziektekosten. Vanuit zijn verantwoordelijkheid voor het
zorgstelsel als geheel (systeemverantwoordelijkheid) houdt de minister
toezicht op deze taak van het CVZ.
Als fondsbeheerder heeft het CVZ verschillende taken, waarvan
sommigen zich ook kunnen uitstrekken tot het CAK. Het CVZ wordt net als
in de huidige situatie in staat gesteld regels te stellen ten aanzien van
onder andere het CAK. Het gaat hierbij om regels over details van de
uitvoering. Om deze redenen is in dit wetsvoorstel aangegeven dat de
bevoegdheid van de minister op grond van artikel 21 van de Kaderwet
zich niet uitstrekt tot artikel 41 van de AWBZ.
Verder heeft de Algemene Rekenkamer bij het publiekrechtelijk
zelfstandige bestuursorgaan CAK controlerechten op grond van artikel 91,
eerste lid, aanhef en onder d, van de Comptabiliteitswet 2001. Derhalve
kan zij bij het publiekrechtelijk zelfstandige bestuurorgaan CAK zowel
recht- als doelmatigheidsonderzoek verrichten, waarbij alle relevante
aspecten kunnen worden betrokken.
8. Overgang en overgangsrecht
Wat betreft de wettelijke taken geldt dat aanvragen, gedaan bij CAK BV, en
besluiten, genomen door CAK BV, na inwerkingtreding van deze wet
gelden als aanvragen bij of besluiten genomen door het publiekrechtelijk
zelfstandig bestuursorgaan CAK. Wat betreft wettelijke procedures en
rechtsgedingen waarbij CAK BV is betrokken, treedt met ingang van de
datum van inwerkingtreding van deze wet het CAK ter zake in de plaats
van CAK BV. Dit draagt er aan bij dat door de overgang van de wettelijke
taken van CAK BV naar het publiekrechtelijk CAK de uitvoering van de
taken niet wordt belemmerd en de cliënt geen hinder ondervindt. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 543, nr. 3

8

overdracht van de wettelijke taken van CAK BV naar het publiekrechtelijk
CAK vindt plaats in goed overleg met de aandeelhouders van CAK BV.
Voor de huidige medewerkers van CAK BV geldt het principe dat zij de
taken die naar het publiekrechtelijke CAK overgaan volgen en in dienst
komen bij het publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan CAK1. Zo kan
de huidige kennis en kunde voor de uitvoering van de wettelijke taken
worden behouden.
9. Uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid
Op grond van artikel 96 van de Comptabiliteitswet 2001 is de Algemene
Rekenkamer om een reactie gevraagd op het wetsvoorstel. De Algemene
Rekenkamer constateert dat uit de bestudeerde stukken niet blijkt dat het
toekomstige publiekrechtelijk zelfstandige bestuursorgaan door de
minister van VWS is gewezen op de controlerechten van de Algemene
Rekenkamer bij deze rechtspersoon. Deze rechten zijn gebaseerd op
artikel 91, eerste lid, onder d, van de Comptabiliteitswet 2001. Het advies
dat hier in de toelichting aandacht aan moet worden besteed, is overgenomen. In paragraaf 6 van het algemene deel van de memorie wordt hier
namelijk op ingegaan.
Aan het College bescherming persoonsgegevens (CBP) is overeenkomstig
artikel 51 lid 2 van de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp)
verzocht advies uit te brengen voor zover het wetsvoorstel betrekking
heeft op de verwerking van persoonsgegevens. Het wetsvoorstel als
zodanig heeft het CBP geen aanleiding gegeven tot het maken van
inhoudelijke opmerkingen, maar het CBP heeft wel geadviseerd om in te
gaan op de betekenis die in de context van de door het door het CAK te
verrichten taken toekomt aan het vereiste in artikel 9 Wbp ter zake van
verenigbaar gebruik. Dit advies is overgenomen. In de laatste alinea van
paragraaf 3 van het algemene deel van de memorie wordt op dit punt
ingegaan.

1

Op dit moment werken binnen het CAK BV
ca. 600 medewerkers met vast contract of zicht
op vast contract. Hiervan is minder dan 0,5 fte
belast met private taken, ten behoeve van
LinkinCare. Deze private taak zal niet door het
publieke zbo worden uitgevoerd. Het is aan de
aandeelhouders om te beslissen over
voortzetting van LinkinCare en de wijze
waarop dit dan gebeurt.

Ook de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) is in de gelegenheid gesteld te
reageren op het conceptwetsvoorstel. De NZa is van oordeel dat het
onwenselijk is dat de NZa toezicht houdt op een ander publiekrechtelijk
zbo, het CAK, omdat het naar het oordeel van de NZa de verantwoordelijkheidsverdeling tussen minister en NZa onhelder zou kunnen maken. Het
kabinet deelt dat oordeel niet, mede kijkend naar andere zelfstandig
bestuursorganen zoals het College bescherming persoonsgegevens.
Daarbij komt dat de NZa nu al toezicht houdt op werkzaamheden van het
CAK en die werkzaamheden enkel door de nieuwe status van het CAK niet
veranderen. In dit licht ziet het kabinet geen noodzaak om aan de
omvorming van het CAK tot een publiekrechtelijk zbo een fundamentele
wijziging van het huidige toezicht op het CAK – en de rol van de NZa
daarin – te koppelen. Wel heeft de reactie van de NZa ertoe geleid een
wijziging van artikel 17 van de Wmg voor te stellen (artikel IV, onderdeel
C). Een gezamenlijk protocol op basis van genoemd artikel kan een
proactieve oplossing bieden voor mogelijke knelpunten in het toezicht en
eventuele onduidelijkheden in de onderlinge verantwoordelijkheidsverdeling tussen de minister en de NZa. Op grond van opgedane ervaringen
kan het protocol zo nodig worden bijgesteld.
Daarnaast is ook het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) gevraagd te
reageren op het conceptwetsvoorstel. Het CVZ signaleerde enkele punten
van meer technische aard welke vervolgens zijn aangepast in het
conceptwetsvoorstel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 543, nr. 3

9

Verder is ook de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) in de
gelegenheid gesteld te reageren op het conceptwetsvoorstel. De VNG
geeft aan er niet op tegen te zijn over te gaan tot centrale financiering. De
VNG pleit er voor dat de VNG – of een wethouder namens de VNG – in het
bestuur van het zelfstandig bestuursorgaan plaats zal nemen om invloed
uit te kunnen oefenen op het beleid en de bedrijfsvoering van het CAK.
Het kabinet ziet deze bestuursdeelname allereerst als onnodig. Waar aan
de orde kan de VNG zich tot de minister wenden, net als andere belanghebbenden. Ten tweede is het gezien vanuit de Kaderwet zelfstandige
bestuursorganen ook onwenselijk. De Minister benoemt de leden van een
zbo (artikel 12 Kaderwet) en een lid mag geen nevenfuncties bekleden die
ongewenst zijn met het oog op een goede vervulling van zijn functie of de
handhaving van zijn onafhankelijkheid of van het vertrouwen daarin
(artikel 13 Kaderwet). Een baan als lid van of vertegenwoordiger namens
de VNG kan interfereren met het lidmaatschap van het zbo.
10. Financiële gevolgen omvorming tot publiek zelfstandig
bestuursorgaan
De omvorming heeft financiële gevolgen. Allereerst gaat het om kosten
als gevolg van de overgang van de medewerkers van CAK BV naar het
publiek zelfstandig bestuursorgaan. CAK BV volgt thans de CAO van de
zorgverzekeraars. Er bestaan verschillen tussen de arbeidsvoorwaarden
van de zorgverzekeraars en de ambtelijke arbeidsvoorwaarden. Over de
gevolgen van de overgang voor de zittende medewerkers wordt overleg
gevoerd met de vakbonden. Naar verwachting zullen de besprekingen met
de vakbonden in de loop van 2011 kunnen worden afgerond.
Ten tweede zijn er andere (eenmalige) transitiekosten verbonden aan de
overgang naar een publiek zelfstandig bestuursorgaan. Het gaat dan om
activiteiten die nodig zijn ter voorbereiding van de start van het bestuursorgaan. Inzet is om meerkosten zoveel als redelijkerwijs mogelijk is te
beperken.
11. Administratieve lasten
Onderhavige wijziging heeft geen gevolgen voor administratieve lasten.
12. Europeesrechtelijke aspecten
Dit wetsvoorstel is in overeenstemming met het Europese recht.
II. ARTIKELSGEWIJS
Artikel I, onderdeel A
Opgemerkt zij dat er van uitgegaan wordt dat het wetsvoorstel
AWBZ-buitenland1 en het wetsvoorstel opsporing en verzekering
onverzekerden zorgverzekering2 in werking zijn getreden, op het moment
dat deze wet in werking treedt. Artikel 1, eerste lid, van de AWBZ zal dan
een onderdeel m kennen. Daarom wordt een onderdeel n ingevoegd.
Hierin wordt het CAK omschreven. Het betreft hier geen afkorting, maar
een zelfstandige aanduiding.
Artikel I, onderdeel B

1
2

Kamerstukken II 32 154.
Kamerstukken II 32 150

Artikel 48
Het CAK wordt in deze wet ingesteld als publiekrechtelijk zelfstandig
bestuursorgaan met eigen rechtspersoonlijkheid. Het publiekrechtelijk
karakter sluit aan bij de uitgangspunten van de Kaderwet. De Kaderwet is
van rechtswege van toepassing op alle privaatrechtelijke en publiekrechte-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 543, nr. 3

10

lijke zelfstandige bestuursorganen die zijn ingesteld na de inwerkingtreding van de Kaderwet (1 februari 2007) alsmede op privaatrechtelijke
organisaties die na die datum voor de eerste maal met openbaar gezag
zijn bekleed. Aan de Kaderwet ligt de gedachte ten grondslag dat de
overheid herkenbaar en transparant moet zijn. Dit wordt het best bereikt
door zelfstandige bestuursorganen publiekrechtelijk vorm te geven. In
artikel 4, eerste lid, van de Kaderwet wordt dan ook als uitgangspunt
genomen dat zelfstandige bestuursorganen publiekrechtelijk worden
vormgegeven.
Wat betreft de vestigingsplaats van het CAK, ligt het in de rede voor het
CAK de huidige standplaats aan te wijzen.
De benoeming alsmede eventuele schorsing en ontslag van de leden van
een zelfstandig bestuursorgaan is op grond van artikel 12 van de
Kaderwet een bevoegdheid van de Minister van VWS. In dit kader wordt
tevens gewezen op artikel 13 van de Kaderwet waarin is geregeld dat een
lid van een zbo geen nevenfuncties mag vervullen die ongewenst zijn met
het oog op een goede vervulling van zijn functie of de handhaving van zijn
onafhankelijkheid of van het vertrouwen daarin. In laatstgenoemd artikel
is verder geregeld dat een lid van een zbo het aanvaarden van een
nevenfunctie anders dan uit hoofde van zijn functie aan de minister dient
te melden en dat zodanige nevenfuncties openbaar worden gemaakt.
Nevenfuncties die in elk geval onverenigbaar zijn met het lidmaatschap
van het CAK, zijn: het lidmaatschap van het College zorgverzekeringen,
van de Nederlandse Zorgautoriteit, van het bestuur van een zorg- of
AWBZ-verzekeraar, of van het bestuur van een gemeente.
Bestuurders dienen te beschikken over de vereiste deskundigheid, zowel
wat betreft kennis van de zorgsector, als in financieel-economisch en
bestuurlijk opzicht.
Daarnaast wordt in dit artikel bepaald dat de leden van het zbo niet
onbeperkt kunnen worden herbenoemd.
Artikel 49
In artikel 49 zijn de taken van het CAK geregeld. De taken waarmee het
CAK belast is, zijn de volgende:
– het vaststellen en innen van de eigen bijdragen op grond van de
AWBZ;
– het vaststellen en innen van de eigen bijdragen op grond van de Wet
maatschappelijke ondersteuning (Wmo);
– het ambtshalve toekennen en uitkeren van de tegemoetkomingen op
grond van artikel 2 van de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en
gehandicapten (Wtcg);
– het vaststellen en uitkeren van de compensatie eigen risico op grond
van de Zorgverzekeringswet;
– het namens zorgverzekeraars of het CVZ verrichten van betalingen aan
zorgaanbieders ter zake van AWBZ-zorg.
Wat betreft de in onderdeel e opgenomen betalingstaak zij vermeld dat
geen inhoudelijke wijziging is beoogd van de huidige situatie, waarin het
Administratiebesluit Bijzondere Ziektekostenverzekering de betalingstaak
deels aan zorgverzekeraars en deels aan het CVZ oplegt.
Opgemerkt wordt dat publiekrechtelijke zelfstandige bestuursorganen een
gesloten huishouding hebben. Dit betekent dat zij geen andere dan de bij
of krachtens de wet aan hen opgedragen taken uitvoeren, ongeacht of dit
nu hoofd- of neventaken zijn. Een publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan kan derhalve niet zelfstandig zijn taken en bevoegdheden
uitbreiden, beperken of delegeren, of in verband daarmee uitgaven doen
of over inkomsten beschikken. Zodra een publiekrechtelijk zelfstandig
bestuursorgaan een (neven)activiteit wenst uit te oefenen die niet
onmiddellijk voortvloeit uit de wettelijke taak en daar ook niet ónlosma-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 543, nr. 3

11

kelijk mee is verbonden, is het uitgangspunt dat de betreffende activiteit
ten minste de goedkeuring of instemming van de minister behoeft. En die
kan alleen gegeven worden als daar in de wet ruimte voor wordt
geboden; dit laatste is het geval in artikel 8 van de Kaderwet. Daarbij is
bepaald dat een zelfstandig bestuursorgaan voor het aanvaarden van een
mandaat de goedkeuring behoeft van de betrokken minister (uiteraard
tenzij het mandaatverlening door die minister betreft). De minister kan de
goedkeuring onthouden wegens strijd met het recht of op de grond dat de
te mandateren bevoegdheid naar het oordeel van de minister een goede
taakuitoefening door het zelfstandig bestuursorgaan kan belemmeren. De
minister draagt politieke verantwoordelijkheid voor zijn besluit tot
goedkeuring.
In het verlengde van het vorenstaande wordt ook gewezen op artikel 32
van de Kaderwet waarin onder meer is bepaald dat de minister kan
bepalen dat een publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan zijn
voorafgaande instemming behoeft voor onder meer het door dat
zelfstandig bestuursorgaan oprichten van dan wel deelnemen in een
rechtspersoon. Zoals in de toelichting op dat artikel is opgemerkt kan een
minister er op die wijze op toezien dat zelfstandige bestuursorganen zich
uitsluitend richten op terreinen die tot hun onmiddellijke taak behoren1.
Artikel 50
Het CAK dient een bestuursreglement vast te stellen. In een zodanig
reglement kunnen regels worden opgenomen over de wijze van besluitvorming, de taakverdeling tussen de leden, een eventuele cliëntenraad en
dergelijke. In artikel 11 van de Kaderwet is bepaald dat een zodanig
reglement de goedkeuring behoeft van de minister. De minister kan die
goedkeuring uitsluitend onthouden wegens strijd met het recht of op de
grond dat het reglement naar het oordeel van de minister een goede
taakuitoefening door het CAK kan belemmeren.
Vergaderingen van het CAK zijn niet openbaar. Met deze regeling wordt
aangesloten bij de ten aanzien van het CVZ en de NZa gestelde regels. In
de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel verzwaren incassoregime
premie en andere maatregelen zorgverzekering2 wordt ingegaan op de
bestuursmodellen van zbo’s. Geconstateerd wordt dat van een zbo een
sterke organisatie wordt verwacht, die professioneel uitvoert of toezicht
houdt, maar ook een sterk ontwikkeld bestuurlijk vermogen bezit. Het zbo
dient met een brede blik naar zijn externe omgeving te kijken, gevoel te
hebben voor politieke verhoudingen en zijn onafhankelijkheid te bewaken.
Er wordt opgemerkt dat het huidige model van colleges met een wat
grotere omvang en met parttime functionerende leden die op gezette
tijdstippen bij elkaar komen, daar niet meer bij past. De regering staat een
fulltime, compact en professioneel bestuur voor, dat leiding geeft aan de
organisatie en direct aanspreekbaar is voor de minister. Hierbij past de
hoofdregel dat vergaderingen van de besturen niet openbaar zijn, tenzij in
het bestuursreglement anders wordt bepaald. Een bestuur van drie leden
is klein genoeg om slagvaardig te zijn en groot genoeg om verschillende
deskundigheden in het bestuur te verzamelen en om met het nodige
gezag het zelfstandig bestuursorgaan een gezicht te geven voor zijn
omgeving.

1

Kamerstukken II, 2000/01, 27 426, nr. 3, blz.
31 (artikel 31 Kaderwet was toen genummerd
als artikel 25).
2
Kamerstukken II 30 918, nr. 3, p. 20.

Artikelen 51 en 51a
De artikelen 51 en 51a hebben betrekking op het werkprogramma, de
begroting, het jaarverslag, de jaarrekening en het budget van het CAK.
Over een aantal van deze onderwerpen, te weten de begroting, het
jaarverslag en de jaarrekening, zijn reeds bepalingen opgenomen in de
Kaderwet. Deze bepalingen zijn rechtstreeks van toepassing en hoeven in
het onderhavige wetsvoorstel niet te worden herhaald.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 543, nr. 3

12

Budget uit ’s Rijks kas
Zoals in paragraaf 6 is aangegeven, zal een belangrijk deel van de
inkomsten en uitgaven van het publiekrechtelijk CAK betrekking hebben
op de uitvoering van de wettelijke taken, ten gunste of ten laste komen
van het AFBZ (eigen bijdragen AWBZ), het Zorgverzekeringsfonds (Zvf)
(de uitkeringen op grond van artikel 118a Zvw) en de gemeenten (eigen
bijdragen op grond van de Wmo). De verantwoording van de uitgaven en
inkomsten ten laste, onderscheidenlijk ten gunste van voornoemde
fondsen zal, zoals ook thans reeds het geval is bij CAK BV, via het CVZ
verlopen. Alleen voor de uitvoering van de overige wettelijke taken dient
jaarlijks door de minister een budget uit ’s Rijks kas te worden verstrekt.
Dit betreft derhalve een budget voor de met de uitvoering van de in artikel
49 bedoelde taken gemoeide beheerskosten alsmede een bedrag voor de
tegemoetkomingen op grond van artikel 2 van de Wtcg. In artikel 51a is
geregeld dat de minister een zodanig budget vaststelt vóór 1 december
van het jaar, voorafgaand aan het jaar waarop het budget betrekking
heeft.
Voorafgaand aan de vaststelling van het budget zal het CAK een werkprogramma alsmede een begroting voor het komende jaar moeten
vaststellen. Voorts zal het CAK zich over de betrokken kosten en uitgaven
moeten verantwoorden door middel van een jaarverslag en een jaarrekening.
Begroting
In artikel 26 van de Kaderwet is reeds geregeld dat een publiekrechtelijk
zelfstandig bestuursorgaan met eigen rechtspersoonlijkheid jaarlijks aan
de minister een begroting moet toezenden. In de begroting dient het CAK
op grond van artikel 28, eerste lid, van de Kaderwet een voorstel op te
nemen aangaande het bedrag dat in het jaar waarop de begroting
betrekking heeft, in de rijksbegroting zal worden opgenomen.
Aangezien uit ’s Rijks kas alleen de beheerskosten voor de uitvoering van
de in artikel 49 bedoelde taken en het bedrag voor de tegemoetkomingen
op grond van de Wtcg worden betaald, dient het voorstel voor het in de
rijksbegroting op te nemen bedrag ook uitsluitend op die kosten
betrekking te hebben.
Het is niet zinvol om de begroting ook betrekking te laten hebben op alle
uitvoeringskosten die via het AFBZ of de Zvf lopen. Om die reden is in
artikel 51, derde lid, bepaald dat de begroting is beperkt tot de beheerskosten en het bedrag van de tegemoetkomingen op grond van de Wtcg. In
de begroting moeten wel alle beheerskosten zijn opgenomen (dus ook de
beheerskosten die betrekking hebben op eventuele activiteiten die in
mandaat worden uitgevoerd); alleen op die wijze heeft de minister een
integraal overzicht.
Deze begroting dient op grond van artikel 26 Kaderwet bij de minister te
worden ingediend vóór een door de minister daartoe vastgestelde datum.
In artikel 51, eerste lid, AWBZ is bepaald dat die datum 1 november is.
In de artikelen 27 en 28 van de Kaderwet zijn voorts regels gesteld ten
aanzien van de inhoud van de begroting. In aanvulling op deze regels is in
artikel 51, tweede lid, AWBZ bepaald dat de begroting tevens een
meerjarenraming van de beheerskosten dient te bevatten. Een zodanige
meerjarenraming is voor de minister van belang om beter te kunnen
anticiperen en sturen op ontwikkelingen ter zake.
Werkprogramma
Daarnaast is van belang dat het CAK een werkprogramma indient (artikel
51, eerste lid, AWBZ). Hierover zijn in de Kaderwet geen bepalingen
opgenomen. Het werkprogramma is voor de minister van belang vanuit
de politieke en budgetttaire verantwoordelijkheid van de minister voor het
goed functioneren van het CAK. Het werkprogramma is een instrument
dat de minister in staat stelt zich hier een beeld over te vormen. Om die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 543, nr. 3

13

reden dient het werkprogramma betrekking te hebben op àlle werkzaamheden die het CAK in het volgende kalenderjaar zal uitvoeren, waarbij
onder meer wordt aangegeven op welke wijze het CAK die werkzaamheden voornemens is te vervullen en op welke wijze het CAK de minister
daarover van informatie voorziet. Aangezien het werkprogramma een
beschrijving moet bevatten van alle activiteiten die het CAK in het
volgende kalenderjaar zal verrichten, dient het werkprogramma zich niet
te beperken tot de in artikel 49 genoemde taken, maar ook in te gaan op
de activiteiten die het CAK eventueel in mandaat namens een derde
uitoefent. Voor wat betreft activiteiten die het CAK eventueel in mandaat
namens een derde uitvoert is het van belang dat het bestuursorgaan voor
het aanvaarden van een mandaat de goedkeuring behoeft van de
betrokken minister (uiteraard tenzij het mandaatverlening door die
minister betreft) en dat ook bij taken in mandaat de bescherming van de
persoonsgegevens wordt geborgd. Op grond van artikel 51d kan de
minister regels stellen over de inhoud en de inrichting van het werkprogramma.
Jaarverslag
In artikel 18 van de Kaderwet is bepaald dat ieder zelfstandig bestuursorgaan jaarlijks een jaarverslag moet opstellen, welk verslag aan de
minister en het parlement moet worden gestuurd. Het jaarverslag moet
worden opgesteld vóór 15 maart van het jaar, volgend op het jaar
waarover verslag wordt gedaan. In het jaarverslag moet de taakuitoefening en het gevoerde beleid worden beschreven. Aangezien de minister
vanuit zijn politieke verantwoordelijkheid geïnformeerd moet worden over
het gehele functioneren van het CAK, is het jaarverslag, net als het
werkprogramma, niet beperkt tot de werkzaamheden waarvoor het
budget wordt verstrekt, maar dient in het jaarverslag de taakuitoefening
en het gevoerde beleid ten aanzien van alle activiteiten van het publiekrechtelijke CAK te worden beschreven. Voorts moet het CAK in het
jaarverslag het gevoerde beleid met betrekking tot de kwaliteitszorg
beschrijven (artikel 18, eerste lid, Kaderwet). Zelfstandige bestuursorganen hebben een eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van de
bewaking van de kwaliteit van hun beleid, maar het is van belang dat zij
over de wijze waarop aan die taak inhoud wordt gegeven verslag doen in
het jaarverslag. Door dit verslag is voor iedereen kenbaar op welke wijze
de kwaliteitsbewaking vorm wordt gegeven en kan het zelfstandige
bestuursorgaan daar zo nodig op worden aangesproken.
Jaarrekening
In artikel 34 van de Kaderwet wordt aan een publiekrechtelijk zelfstandig
bestuursorgaan met eigen rechtspersoonlijkheid de verplichting opgelegd
om tegelijk met het jaarverslag bij de minister een jaarrekening in te
dienen. Deze jaarrekening behoeft de goedkeuring van de minister, welke
goedkeuring de minister kan onthouden wegens strijd met het recht of het
algemeen belang.
Net als de begroting heeft de jaarrekening betrekking op alle beheerskosten van het CAK alsmede op de op grond van artikel 2 van de Wtcg
verstrekte tegemoetkomingen (artikel 51a, derde lid, AWBZ). De overige
inkomsten en uitgaven worden immers, zoals hierboven is aangegeven,
op andere wijze verantwoord.
Artikel 35 van de Kaderwet bevat nadere bepalingen over de jaarrekening
alsmede over de bij die jaarrekening behorende verklaring van
getrouwheid van de accountant en het bij die verklaring behorende
verslag van bevindingen. Ten aanzien van laatstgenoemd document is in
artikel 35, vierde lid, van de Kaderwet geregeld dat de accountant daarin
verslag doet over de vraag of het beheer en de organisatie van het
zelfstandige bestuursorgaan voldoen aan eisen van doelmatigheid. In
artikel 51, vijfde lid, AWBZ wordt bepaald dat de accountant daarbij tevens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 543, nr. 3

14

verslag doet over de vraag of het beheer en de organisatie van het CAK
voldoen aan eisen van rechtmatigheid, ordelijkheid en controleerbaarheid.
Deze regeling is in lijn met de regeling ter zake ten aanzien van de NZa en
het CVZ en vloeit voort uit het grote belang dat wordt gehecht aan een zo
volledig mogelijke informatie over het beheer en de organisatie van het
CAK.
Artikel 51b
Dit artikel biedt enige flexibiliteit aan het CAK om zonder goedkeuring van
de minister binnen verantwoorde marges (onderdelen a en b) te schuiven
tussen de verschillende posten van de beheerskosten.
Artikel 51c
Uit een oogpunt van transparantie worden het werkprogramma, de
begroting, het jaarverslag en de jaarrekening van het publiekrechtelijk
zelfstandig bestuursorgaan CAK algemeen verkrijgbaar gesteld. Deze
algemene verkrijgbaarstelling kan bijvoorbeeld geschieden door plaatsing
van de documenten op het internet.
Artikel 51d
VWS kent de Regeling bezoldiging en beheerskosten bestuursorganen
volksgezondheid. Hierin wordt voor NZa, CVZ, College bouw zorginstellingen en College sanering zorginstellingen nadere invulling gegeven aan
onder meer de vaststelling van het budget voor de beheerskosten en de in
de jaarstukken van deze organen op te nemen informatie. Ook wordt
daarin een grens gesteld aan de hoogte van de egalisatiereserve. Bezien
wordt of voor het CAK wordt aangesloten bij deze regeling of dat een
aparte ministeriële regeling meer op zijn plaats is.
In een dergelijke regeling kunnen ook eisen worden gesteld t.a.v. de
frequentie van de controle. Dit kan aan de orde zijn voor bijvoorbeeld een
relatief nieuwe, complexe taak zoals de uitvoering van de Wtcg.
Artikelen I, onderdelen C en D, artikel IV, onderdeel K, en artikel V,
onderdelen C en D
In deze artikelen is bewerkstelligd dat de Minister van VWS zorgverzekeraars en zorgaanbieders een aanwijzing kan geven indien zij nalaten
gegevens en inlichtingen te verstrekken die nodig zijn voor de uitvoering
van deze wet. Voor de toelichting wordt verwezen naar paragraaf 5 van
het algemeen deel van deze memorie.
Artikel II
De artikelen 3, derde tot en met zesde lid, 7, 8 en 9 kunnen vervallen,
omdat de in die bepalingen geregelde aspecten reeds worden geregeld in
de Kaderwet, alsmede in de artikelen 51a en 51d van de AWBZ. In de
Kaderwet zijn een taakverwaarlozingsregeling (artikel 23), een
mogelijkheid voor de minister om beleidsregels te stellen (artikel 21), een
inlichtingenplicht (artikel 20) en een plicht tot het zorgvuldig uitoefenen
van taken en bevoegdheden (artikel 19) opgenomen. De in artikel 2 Wtcg
bedoelde tegemoetkomingen, alsmede de beheerskosten terzake, worden
opgenomen in de in artikel 26 van de Kaderwet bedoelde begroting – deze
kosten worden verantwoord door middel van het in artikel 18 van de
Kaderwet bedoelde verslag en de in artikel 34 van de Kaderwet bedoelde
jaarrekening. De kosten worden gefinancierd uit ’s Rijks kas door middel
van het in artikel 51a AWBZ geregelde budget.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 543, nr. 3

15

Artikel III, onderdeel C
Aangezien de taakverwaarlozingsregeling van artikel 23 van de Kaderwet
van toepassing is op het CAK, kan artikel 17 van de Wmo vervallen.
Artikel III, onderdeel D
De wijziging van artikel 23 Wmo houdt verband met de wijziging van
artikel 16, waarin de vaststelling en inning van de eigen bijdrage wordt
opgedragen aan het CAK.
Artikel IV
Met de wijziging in onderdeel A wordt bewerkstelligd dat de NZa belast is
met het toezicht op de rechtmatige en doelmatige uitvoering door het
CAK van hetgeen geregeld is bij of krachtens de AWBZ. Op grond van
artikel 16, onderdeel f, is de NZa ook belast met het toezicht op de
rechtmatige en doelmatige uitvoering door het CAK van hetgeen bij of
krachtens artikel 118a van de Zvw (compensatie eigen risico) en artikel 15
van de Wmo is geregeld (eigen bijdrage). Met de wijzigingen in de
onderdelen B tot en met N wordt het toezicht door de NZa op de taken
van het CAK nader vormgegeven. Hieronder wordt nader op de inhoud
van deze wijzigingen ingegaan.
Onderdeel B
Met deze wijziging wordt bewerkstelligd dat de NZa ook toezicht houdt op
de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de (regelingen op grond van
de) AWBZ door het CAK.
Onderdeel C
Artikel 17 van de Wmg beoogt de totstandkoming van afspraken tussen
toezichthoudende instanties die zich ieder vanuit een eigen invalshoek
bewegen op het terrein van de zorg. Als gevolg van dit wetsvoorstel gaat
de minister, naast de NZa, toezicht houden op het CAK. Hoewel de taken
en verantwoordelijkheden van minister en de NZa op dit punt verschillen
(zie paragraaf 7 van het algemeen deel van de memorie van toelichting),
kunnen die elkaar ook raken. Met het oog daarop is artikel 17 aangepast,
opdat ook tussen de NZa en de minister afspraken worden gemaakt over
de afstemming van de taakuitoefening.
Onderdelen D tot en met G
Deze wijzigingen hebben betrekking op het toezicht van de NZa op het
CAK bij de uitvoering van de Zorgverzekeringswet en de daarop
gebaseerde regelingen. In onderdeel C wordt bewerkstelligd dat de NZa
aan de minister en aan het CVZ ook rapporteert over de rechtmatigheid
van de uitvoering van de Zorgverzekeringswet en de daarop gebaseerde
regelingen door het CAK. Met de wijziging in onderdeel E wordt het CAK
verplicht om desgevraagd aan de NZa de informatie te verstrekken over
de uitgevoerde werkzaamheden van hen die met de controle zijn belast en
haar volledig in te lichten over de resultaten van de controle door
overlegging van rapporten of op andere door de zorgautoriteit aan te
geven wijze. Met de wijziging in onderdeel F kan de NZa voortaan op
verzoek van Onze Minister ook een onderzoek instellen bij het CAK. In
onderdeel G is geregeld dat de NZa ook regels kan stellen met betrekking
tot de uitvoering van hetgeen is bepaald bij of krachtens artikel 118a Zvw.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 543, nr. 3

16

Onderdelen H tot en met K
Deze wijzigingen hebben betrekking op het toezicht van de NZa op het
CAK bij de uitvoering van de AWBZ en de daarop gebaseerde regelingen.
In onderdeel H wordt bewerkstelligd dat de NZa aan Onze Minister en aan
het CVZ ook rapporteert over de rechtmatigheid van de uitvoering van de
AWBZ en de daarop gebaseerde regelingen door het CAK. Met de
wijziging in onderdeel I wordt het CAK verplicht om desgevraagd aan de
NZa de informatie te verstrekken over de uitgevoerde werkzaamheden
van hen die met de controle zijn belast en haar volledig in te lichten over
de resultaten van de controle door overlegging van rapporten of op
andere door de zorgautoriteit aan te geven wijze. Met de wijziging in
onderdeel J kan de NZa voortaan ook op verzoek van Onze Minister en
van het CVZ een onderzoek instellen bij het CAK. In onderdeel K is
geregeld dat de NZa ook regels kan stellen met betrekking tot de
uitvoering van de in artikel 49 van de AWBZ genoemde taken.
Onderdeel L
Dit onderdeel bepaalt dat de NZa ook aan het CAK een aanwijzing kan
geven indien het CAK niet voldoet aan de wettelijke taken.
Onderdeel M
Dit artikel bewerkstelligt dat de NZa ook aan het CAK een last onder
dwangsom kan opleggen indien het CAK niet binnen de termijn aan een
aanwijzing voldoet.
Onderdeel N
In dit wetsvoorstel krijgt de minister de bevoegdheid een last onder
dwangsom op te leggen wegens overtreding van artikel 89, eerste lid,
Zvw.
Onderdeel O
Deze wijziging zorgt ervoor dat de Minister bevoegd is om een last onder
dwangsom aan het CAK op te leggen ter zake van overtreding van de
voorschriften, gesteld in artikel 55 van de AWBZ.
Artikel V, onderdeel E
De beheerskosten van het CAK in het kader van de Wtcg-taak worden op
grond van dit wetsvoorstel door de minister vastgesteld. Daarom kan dit
lid vervallen.
Artikel VI
De wijziging van artikel 2, eerste lid, van de Ambtenarenwet bewerkstelligt
dat het op Titel III van die wet gebaseerde materiële ambtenarenrecht niet
van toepassing is op de leden van het publiekrechtelijk zelfstandige
bestuursorgaan CAK. De betaling van de leden van een publiekrechtelijk
zelfstandig bestuursorgaan is geregeld in artikel 14 van de Kaderwet.
Daarin is bepaald dat de minister de bezoldiging of schadeloosstelling
voor leden van een zelfstandig bestuursorgaan vaststelt. De rechtspositie
van leden van bestuursorganen is niet gekoppeld aan de sector Rijk, noch
aan enige andere sector. Daardoor bestaat de mogelijkheid om per
zelfstandig bestuursorgaan een eigen rechtspositieregeling voor de leden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 543, nr. 3

17

te maken, waarbij rekening kan worden gehouden met de specifieke
positie van het zelfstandige bestuursorgaan en met de omvang van de
taken.
Artikel 14, eerste lid, van de Kaderwet bepaalt dat er een keuze moet
worden gemaakt tussen een schadeloosstelling en een bezoldiging.
Een schadeloosstelling heeft in beginsel de functie van vacatiegeld per
dienstverrichting, vergadering of andere incidentele prestatie.
Een bezoldiging kan onder meer zaken als salaris, toelagen, periodieke
toelagen (vakantielage, eindejaarsuitkering en dergelijke) en andere
vergoedingen omvatten. Ook kan een bezoldiging pensioengevend zijn.
Op grond van artikel 14, derde lid, van de Kaderwet kan daarnaast
uitsluitend een vergoeding worden gegeven voor reis-, verblijf- of andere
functionele kosten; een lid van een zelfstandig bestuursorgaan mag
daarnaast dus geen andere inkomsten genieten ten laste van de betrokken
rechtspersoon.
Artikel VII
Deze afwijking van de Kaderwet strekt ertoe om ervoor te zorgen dat er
geen overlap bestaat met de bevoegdheid van het CVZ tot het geven van
beleidsregels. Het CVZ wordt net als in de huidige situatie in staat gesteld
beleidsregels te stellen ten aanzien van zorgverzekeraars, andere
rechtspersonen en het CAK. Het gaat hierbij om beleidsregels van het CVZ
over details van de uitvoering.
Artikel VIII
Met deze bepalingen is zeker gesteld dat besluiten die voor de inwerkingtreding van deze wetswijziging zijn genomen door de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid CAK, gelden als genomen door het
publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan CAK. Ook voor ingediende
aanvragen bij de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
CAK geldt dat die geacht worden te zijn gedaan bij het publiekrechtelijk
zelfstandige bestuursorgaan CAK. Nu de aanvragen door de overgangsbepaling worden aangemerkt als aanvragen die bij het publiekrechtelijk
zelfstandige bestuursorgaan zijn ingediend, gaan ter zake uiteraard geen
nieuwe beslistermijnen lopen.
In het tweede lid is bepaald dat het publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan CAK in wettelijke procedures en rechtsgedingen in de plaats zal
treden van CAK BV zoals die bestond voor de inwerkingtreding van deze
wet. Daarmee is gewaarborgd dat eventueel lopende procedures gewoon
kunnen worden afgewikkeld. Het derde lid regelt ditzelfde voor eventuele
onderzoeken die de Nationale Ombudsman, op het moment van inwerkingtreding van deze wet, heeft lopen naar gedragingen van CAK BV, voor
zover deze gedragingen betrekking hebben op de wettelijke taken.
Omdat het publiekrechtelijk ingestelde CAK voor een goede uitvoering
van de werkzaamheden moet kunnen beschikken over de archiefbescheiden van CAK BV, wordt in het vierde lid geregeld dat alle archiefbescheiden van CAK BV worden overgedragen aan het CAK.
Artikel IX
Op grond van artikel 18, eerste lid, van de Kaderwet moet het jaarverslag
worden ingediend vóór 15 maart, volgend op het jaar waarop dat verslag
betrekking heeft. Ingevolge artikel 34 van de Kaderwet moet het CAK
tegelijk met het jaarverslag, dus eveneens vóór 15 maart, de jaarrekening
bij de minister indienen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 543, nr. 3

18

Het jaarverslag en de jaarrekening moeten in de huidige situatie vóór
1 juli bij de minister worden ingediend door CAK BV. Het CAK heeft een
overgangsperiode van twee verslagperioden nodig om te bewerkstelligen
dat de indiening van deze verantwoordingsstukken in de toekomst vóór
15 maart plaats kan vinden. Dit vanwege de noodzakelijke omslag in
werkwijze en cultuur. Om die reden is in artikel IX geregeld dat 30 juni
2012 of zoveel eerder als mogelijk is, de uiterste datum is voor indiening
van het jaarverslag over 2011, en dat voor indiening van het jaarverslag
over 2012 de uiterste datum 30 juni 2013 is. Hiermee wordt, gezien artikel
34 van de Kaderwet, tevens bewerkstelligd dat ook de jaarrekening over
2011, onderscheidenlijk 2012, uiterlijk op 30 juni 2012, onderscheidenlijk
30 juni 2013, moet worden ingediend.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
A. Klink

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 543, nr. 3

19