Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2561
Vragen van de leden Kerstens en Kuiken (beiden PvdA) aan de Ministers van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties over de toegankelijkheid van gemeentelijke websites voor
slechtzienden en slechthorenden (ingezonden 4 maart 2020).
Antwoord van Staatssecretaris Knops (Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties) (ontvangen 22 april 2020).
Vraag 1
Kent u het bericht «Gemeentelijke websites vaak beperkt toegankelijk»1 en
herinnert u zich de antwoorden op de eerdere schriftelijke vragen van de
leden Oosenbrug en Fokke (beiden PvdA) aan de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties over hetzelfde onderwerp? (antwoorden
ontvangen 12 juni 2015)?2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat uit het feit dat er al vele jaren zorgen zijn over de
gebrekkige toegankelijkheid van gemeentelijke websites en uit het feit dat
nog steeds tweederde deel van de gemeentelijke websites niet toegankelijk is,
blijkt dat deze toegankelijkheid voor veel gemeenten onvoldoende prioriteit
heeft? Zo ja, waarom deelt u die mening en waarom heeft dit voor veel
gemeenten onvoldoende prioriteit? Zo nee, waarom deelt u die mening niet?

1

Binnenlands Bestuur, 29 februari 2020, «Gemeentelijke websites vaak beperkt toegankelijk»,
https://www.binnenlandsbestuur.nl/digitaal/nieuws/gemeentelijke-websites-vaak-beperkttoegankelijk.12465297.lynkx?tid=TIDP307508X11211025D10D4486B23D8B2BDEE5D25CYI5&utm_
campaign=BB_NB_Dagelijks&utm_medium=email&utm_source=SMG&utm_content=
781_02-03-2020
2
Aanhangsel Handelingen II, vergaderjaar 2014–2015, nr. 2528

ah-tk-20192020-2561
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Antwoord 2
De aandacht voor digitale toegankelijkheid, ook bij gemeenten, is toegenomen. De wettelijke verplichting bestaat uit twee delen: het eerste deel betreft
het toepassen van de Europese toegankelijkheidsstandaard3 en het tweede
deel betreft het publiceren van toegankelijkheidsverklaringen, waarin
gedetailleerd verantwoording wordt afgelegd over de toegankelijkheid van de
websites. Ik verwacht dat overheden op 23 september aan de gestelde
verplichting voldoen door het publiceren van verklaringen waarin ze laten
zien hoever ze gevorderd zijn met het optimaliseren van de toegankelijkheid
van hun websites. En welke concrete maatregelen ze hebben genomen om de
toegankelijkheid verder te verbeteren. Het inzicht dat hierdoor ontstaat stelt
de overheden zelf en ook toezichthouders in staat om veel doelgerichter te
sturen op verbetering dan tot dusverre mogelijk is.
Het onderzoek van Nu.nl waaraan in het bericht wordt gerefereerd bevestigt
het eigen beeld dat de aandacht voor de toegankelijkheid van websites, ook
die van gemeenten, sterk is gestegen. Dat vertaalt zich echter niet op korte
termijn naar een forse toename van het aantal websites dat volledig
toegankelijk is, omdat de nieuwe wettelijke verplichting ruimte biedt voor
stapsgewijze verbetering.
De nieuwe wettelijke verplichting is op een belangrijk punt anders dan de
vorige. Voorheen was de eis dat overheidswebsites volledig aan de
toegankelijkheids-standaard moesten voldoen. In die standaard zelf is
vastgelegd dat er voor wat betreft «voldoen» maar twee opties zijn: een
website voldoet volledig of voldoet niet. Al het andere, dus ook voldoet bijna,
wordt beoordeeld als voldoet niet. Ruimte om wel behaalde resultaten
positief te waarderen was er niet.
Om de haalbaarheid van de toegankelijkheidoelstelling te vergroten heeft de
Europese Commissie de verplichting in de Europese richtlijn4 zodanig
geformuleerd dat behaalde resultaten wel positief kunnen worden gewaardeerd en dat het inzicht wordt vergroot. Nederland heeft actief bijgedragen
aan de ontwikkeling van deze andere aanpak. In het kort komt de verandering
er op neer dat overheden nu verplicht zijn om de standaard toe te passen en
de toegankelijkheid van hun websites en apps te optimaliseren. Aan de hand
van toegankelijkheiderklaringen moeten zij laten zien wat de overgebleven
toegankelijkheidsissues zijn en welke maatregelen zij nemen om ze op te
lossen.
Vraag 3
Wat zijn in juridische zin de gevolgen voor de gemeenten die op 23 september 2020 nog steeds niet voldoen aan toegankelijkheidseisen voor slechtzienden en slechthorenden?
Antwoord 3
Gemeenteraden zijn bevoegd om controle uit te oefenen op de toegankelijkheid van websites van gemeenten; het verticale, interbestuurlijke toezicht
wordt belegd bij de provincies. De juridische middelen waarover deze
toezichthouders kunnen beschikken zijn ontleend aan de Wet revitalisering
generiek toezicht en omvatten schorsing, vernietiging en – als uiterste sanctie
– indeplaatsstelling bij taakverwaarlozing. Deze middelen staan in de
gemeentewet5 artikel 124 en artikel 273a. Gemeenteraden en provincies
krijgen een rol bij het (interbestuurlijke) toezicht op de naleving. In het
ontwerp van de Wet digitale overheid (Wdo)6, dat onlangs door uw Kamer is
goedgekeurd, wordt nader ingegaan op de rol- en taakverdeling bij toezicht
en handhaving.

3

EN 301 549 (hoofdstuk 9 «Web»), https://www.etsi.org/
standards#search=%22301%20549V3.1.1%22
4
Richtlijn (EU) 2016/2102 van het Europees Parlement en de Raad van 26 oktober 2016 inzake de
toegankelijkheid van de websites en mobiele applicaties van overheidsinstanties.
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:32016L2102
5
Gemeentewet, https://wetten.overheid.nl/BWBR0005416/
#TiteldeelIII_HoofdstukVIII_Paragraaf3_Artikel124 en Artikel 273a
6
Algemene regels inzake het elektronisch verkeer in het publieke domein en inzake de generieke
digitale infrastructuur (Wet digitale overheid), https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst34972-A.html#d17e970

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Vraag 4
Wat gaat u doen om gemeenten ertoe aan te zetten dat zij hun websites op
zo kort mogelijke termijn wel toegankelijk maken? Wilt u daarover in overleg
treden met de gemeenten en/of de VNG?
Antwoord 4
Ik zal gemeenten en andere overheden aanspreken op hun verantwoordelijkheid. Refererend aan de uitkomst van het onderzoek van Nu.nl zal ik hen
aansporen om zich maximaal in te spannen om de toegankelijkheid te
verbeteren. De huidige coronacrisis maakt eens temeer duidelijk hoe
belangrijk het is dat de informatie en diensten van de overheid voor iedereen
toegankelijk dienen te zijn.
Voor vragen en hulp kunnen gemeenten terecht bij de DigiToegankelijk.nl
helpdesk van de dienst Logius van mijn ministerie. Sinds 2017 brengt de
helpdesk de aanstaande wettelijke verplichting onder de aandacht van
gemeenten en andere overheidsinstanties. Niet enkel via de websites
www.digitoegankelijk.nl en www.digitaleoverheid.nl, maar ook op speciaal
daarvoor georganiseerde bijeenkomsten verspreid door het land en tijdens
door derden georganiseerde workshops, seminars, congressen en andere
bijeenkomsten.
In juni 2020 organiseert Logius wederom een serie bijeenkomsten verspreid
door het land en tevens komt het onderwerp aan bod tijdens de elf bijeenkomsten in het kader van de Direct Duidelijk Tour 2020. Als gevolg van de
huidige situatie worden deze bijeenkomsten op aangepaste wijze georganiseerd.
Gemeenten zijn eerder al schriftelijk geïnformeerd, onder meer met een
ledenbrief van de VNG7 in de zomer van 2018. In juli 2019 heb ik aan alle
overheidsinstanties een brief gestuurd waarin zij geïnformeerd werden over
de aanstaande verplichting[] en waarin ik hen opriep om prioriteit te geven
aan het in kaart brengen van de noodzakelijke maatregelen, om tijdig aan de
wettelijke verplichting te kunnen voldoen.
Met de VNG vindt regulier ambtelijk overleg plaats in het kader van digitale
inclusie. In dat overleg wordt ook de aanstaande wettelijke webtoegankelijkheiderplichting besproken.

7

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-34972-A.html#d17e970

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3