Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

35 351

Gedragscode Leden van de Tweede Kamer der
Staten-Generaal

Nr. 4

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 28 mei 2020
De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken heeft een aantal vragen
voorgelegd aan het Presidium over de brief van het Presidium van
28 november 2019 inzake de Gedragscode Leden van de Tweede Kamer
der Staten-Generaal (Kamerstuk 35 351, nr. 1).
Het Presidium heeft deze vragen beantwoord bij brief van 13 mei 2020.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Ziengs
De adjunct-griffier van de commissie,
Hendrickx

kst-35351-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 351, nr. 4

1

1
Hoe verhoudt de gedragscode zich tot het Reglement van Orde Tweede
Kamer?
De Gedragscode moet worden gezien als uitwerking van de bestaande
regels inzake integriteit, dus ook het Reglement van Orde.
2
Wat is de meerwaarde van de gedragscode Leden Tweede Kamer, los van
de kenbaarheid, gelet op de reeds bestaande bepalingen over integriteit
politieke ambtsdragers in verschillende wetten?
De gedragscode brengt alle regels uit verschillende wetten bij elkaar in de
vorm van een aantal gedragsnormen, zodat voor leden overzichtelijk en
hanteerbaar wordt welk kader voor hun handelen van toepassing is.
3
Zal er in het Reglement van Orde Tweede Kamer worden verwezen naar
de gedragscode, in die zin dat er in het reglement wordt opgenomen dat
er een gedragscode voor leden van de Tweede Kamer is? Zo neen,
waarom niet?
Net als bij de regeling inzake toezicht en handhaving is het inderdaad aan
te bevelen dat het Reglement van Orde een verwijzing krijgt naar de
gedragscode, zodra deze is vastgesteld door de Kamer.
4
Waarom zijn de gedragscode en de regeling over het toezicht en
handhaving op het gebied van integriteit niet in één document
opgenomen? Zal dit alsnog worden gedaan?
Nee, de twee documenten zullen niet worden samengevoegd. De een
betreft in wezen een samenvatting van de bestaande regels, de ander een
regeling met nieuwe voorzieningen. Hun karakter is daarmee te
verschillend om samen te voegen.
5
Waarom is er in de voorgestelde gedragsregels van de gedragscode geen
verwijzing naar de door de Leden afgelegde eed of belofte opgenomen?
De gedragscode is gebaseerd op het geheel aan regels dat voor de leden
geldt. Dit betekent dat ook de regels die zijn afgeleid van de eed of belofte
in de gedragscode zijn meegenomen. Een aparte verwijzing naar de eed
of belofte is niet noodzakelijk en kan bovendien tot verwarring leiden.
6
In hoeverre is overwogen om samen met de Eerste Kamer een regeling in
het kader van integriteit op te stellen? In hoeverre heeft er in dezen
afstemming met de Eerste Kamer plaatsgevonden?
Er is niet overwogen om een gezamenlijk kader op te stellen. De Eerste
Kamer is wat betreft staatsrechtelijke samenstelling, taakopvatting en
werkwijze dusdanig anders, dat een gezamenlijke regeling niet opportuun
is.
7
Wanneer vallen gedragingen van Kamerleden, buiten de uitoefening van
hun functie, onder de werking van de gedragscode? Wanneer zijn deze
gedragingen zo ernstig dat ze het gezag of de waardigheid van de Kamer
aantasten?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 351, nr. 4

2

Het is van de omstandigheden van het geval afhankelijk of de gedragingen onder de werking van de gedragscode vallen. Met deze reikwijdtebepaling wordt bevestigd dat leden zich bewust moeten zijn van het feit
dat hun gedragingen, ook die buiten de uitoefening van hun functie, het
gezag en waardigheid van de Kamer ernstig kunnen aantasten.
8
Wat is de meerwaarde van de gedragsregel dat een Kamerlid geen gift of
gunst accepteert die bedoeld is om zijn handelen in het ambt te
beïnvloeden ten opzichte van de afgelegde eed of belofte bij de
beëdiging?
De gedragscode geeft uitdrukking aan alle regels die voor de leden
gelden. Dit betekent dat ook de regels die zijn afgeleid van de eed of
belofte in de gedragscode terugkomen. De gedragscode is daarmee geen
aanvulling maar een praktische vertaling van, onder meer, de eed of
belofte.
9
In hoeverre is de voorgestelde gedragsregel 3 (registratieverplichtingen)
nog nodig als het voorgestelde artikel 15.20, zoals gedaan door de
Werkgroep-Van der Staaij, gelding krijgt (Kamerstuk 35 322, nr. 4, blz. 40),
waarin staat dat de Leden de geschenken en voordelen steeds binnen een
week na ontvangst daarvan in het register vermelden? Deze bepaling is
voor de Leden toch verplichtend?
De gedragscode geeft uitdrukking aan alle regels die voor de leden
gelden. Dit betekent dat ook de registratieverplichting erin is opgenomen.
10
Wat is «handelen conform de regels van de Kamer»?
In vele regelingen, van Statuut tot aan het eigen Reglement van Orde,
worden regels gesteld met betrekking tot integriteit. De Kamer hecht
belang aan integer optreden. In dat kader betekent deze algemene
gedragsregel dat een lid de regels van de Kamer volgt, bijvoorbeeld waar
het gaat om onheuse gedragingen in de Kamer.
11
Waar is het document «Regelingen integriteit» (2015) te vinden?
Dit document is verspreid onder de leden na de laatste verkiezingen.
Daarnaast is het document te vinden op het voor leden toegankelijke
intranet van de Kamer, Plein 2, of op de website van de Kamer via:
https://www.tweedekamer.nl/sites/default/files/atoms/files/
integriteitsregels_voor_kamerleden.pdf
12
Wordt met de voorgestelde Gedragscode en de bijbehorende regeling
toezicht en handhaving voldaan aan alle aanbevelingen van GRECO? Zo
nee, aan welke niet en waarom niet?
De nog openstaande aanbevelingen van GRECO ten aanzien van de
Tweede Kamer betreffen de invoering van een gedragscode en het
instellen van een systeem van toezicht en handhaving. Het Presidium
vertrouwt erop dat, wanneer de Kamer beide voorstellen aanneemt, aan
de aanbevelingen is voldaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 351, nr. 4

3