Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3840
Vragen van het lid Tielen (VVD) aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap over het onderzoek «Het bindend studieadvies in het hoger
onderwijs» en de kabinetsreactie daarop (ingezonden 15 juli 2019).
Antwoord van Minister Van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap) (ontvangen 4 september 2019).
Vraag 1
Klopt het dat onderzoeksbureau Panteia geen enkele kwantitatieve bevinding
heeft meegenomen in zijn onderzoek naar het bindend studieadvies in het
hoger onderwijs?1 Zo nee, kunt u de kwantitatieve bevindingen dan alsnog
met de Kamer delen?
Antwoord 1
Dat klopt. Het onderzoek had tot doel inzicht te geven in de voorwaarden en
criteria waaronder het bindend studieadvies (bsa) wordt uitgevoerd en de
factoren die van invloed zijn op de werking van het bsa. Het is daarmee nooit
bedoeld als kwantitatief onderzoek. Dit onderzoek had tot doel om een beeld
te geven van de werking van het bindend studieadvies in de praktijk en
instellingen handvatten te bieden om deze – waar nodig – te versterken.
Vraag 2
Op basis van welke feitelijke cijfers constateert u in uw brief over dit
onderzoek2 dat het bindend studieadvies een «veelgebruikt instrument» is en
dat de «meeste opleidingen in het hoger onderwijs ermee werken»?
Antwoord 2
Zie vraag 3.
Vraag 3
Op basis van welke feitelijke cijfers concludeert u dat «in de afgelopen jaren
de norm van het bindend studieadvies steeds verder verhoogd is»?

1
2

ah-tk-20182019-3840
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

http://parlisweb/parlis/ea1f2dee-e7d5-4093-95c7-4b10d0d13c60.pdf
Kamerstuk 31 288, nr. 773

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Ik constateer dat veel hogescholen en universiteiten gebruik maken van het
bindend studieadvies en dat de bsa-norm sinds de invoering van het bsa
steeds verder is verhoogd. Dat concludeer ik onder andere op basis van
onderzoek van de Onderwijsraad en de Inspectie van het Onderwijs3, maar dit
blijkt ook uit de gesprekken die ik hierover met het onderwijsveld heb
gevoerd.
Vraag 4
Kunt u een overzicht geven van alle opleidingen in hbo en wo in Nederland,
uitgesplitst naar hoogte van de BSA-norm4 in ECTS5 – inclusief de opleidingen zonder BSA – over de afgelopen vijf jaar?
Antwoord 4
Er is in de database van Studiekeuze123 geen overzicht van de hoogte van de
BSA-norm beschikbaar over de afgelopen 5 jaar. Wel zal in de monitor
beleidsmaatregelen 2018–2019 aandacht besteed worden aan de hoogte van
de bsa-norm. Deze monitor wordt binnenkort aan uw Kamer aangeboden. De
hoogte van de bsa-norm zal ook de komende jaren via deze monitor worden
gevolgd.
Vraag 5
Kunt u een recent overzicht geven van het totaalaantal eerstejaarsstudenten
dat aan de opleidingen met en zonder een BSA studeerde en hoeveel van
hen aan de gestelde BSA-norm hebben voldaan, liefst uitgesplitst naar de
hoogte van de norm?
Antwoord 5
Bijgaand stuur ik u een recent overzicht uit de database van Studiekeuze1236.
De informatie over het bsa wordt aangeleverd door de onderwijsinstellingen
zelf. Daarom houdt Studiekeuze123 een slag om de arm wat betreft de
correctheid en actualiteit van de informatie, al bleek uit een controle eerder
dit jaar dat de inhoud grotendeels actueel en correct is.
Er wordt niet centraal geregistreerd hoeveel studenten aan de gestelde
bsa-norm hebben voldaan.
Uit de Monitor beleidsmaatregelen 2017–2018 bleek dat ca. 20% van de
uitgevallen of geswitchte studenten een negatief bindend studieadvies aangaf
als reden voor het stoppen met hun opleiding.
Vraag 6
Wat is de definitie van een «onterecht afgewezen student»? Op basis van
welke objectieve criteria is «onterecht afgewezen» te beoordelen? Hoeveel
«onterecht afgewezen studenten» zijn er en hoe verhoudt dit aantal zich tot
het aantal «terecht afgewezen studenten»?
Antwoord 6
Onder onterecht afgewezen studenten versta ik studenten die het niveau van
de opleiding wel aankunnen, maar bijvoorbeeld doordat zij moeten wennen
aan het studeren in het eerste jaar onvoldoende studiepunten halen. Ik heb
het onderzoek naar studenten met een negatief bsa7 dat afgelopen jaar
uitkwam met veel belangstelling gelezen. Daaruit bleek dat een groot deel
van de studenten na een negatief bsa dezelfde of een vergelijkbare opleiding
aan een andere instelling gaan volgen. Als deze studenten daar vervolgens
wel met succes de opleiding afronden, dan vind ik dat onnodig rondpompen
van studenten en het lijkt me belangrijk dat universiteiten en hogescholen
maatregelen nemen om dit te voorkomen. Om meer inzicht te krijgen in de
omvang van deze groep studenten heb ik het NRO gevraagd of er een
3

Onderwijsraad, Een succesvolle start in het hoger onderwijs (2008), Inspectie van het
Onderwijs, Selectie en toegankelijkheid van het hoger onderwijs, deelrapport A: Verkenning
naar maatregelen rond in-en doorstroom in het bacheloronderwijs (2015).
4
BSA: bindend studieadvies
5
ECTS: European Credit Transfer and Accumulation System
6
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer
7
I. Cornelisz, M. Levels, R. van der Velden, I. de Wolf & C. van Klaveren, The consequences of
academic dismissal for academic success, (2018).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

landelijk vervolg kan komen op dit onderzoek. Dit onderzoek start in
september 2019. Ik verwacht de uitkomsten rond de zomer 2020.
Vraag 7
Wat waren de kosten van het onderzoek dat Panteia in samenwerking met de
Erasmus School of Economics heeft uitgevoerd?
Antwoord 7
Dit onderzoek kostte 47.778 euro (exclusief btw).
Vraag 8
Bent u het ermee eens dat in het onderzoeksrapport cruciale relevante
feitelijke cijferinformatie ontbreekt? Bent u het er ook mee eens dat een
aantal casestudies niet als «onderzoek» te benoemen is en dat dit rapport
daarmee niet geschikt is om er beleidskeuzes of -voorstellen op te baseren?
Antwoord 8
Dit onderzoek geeft mijn inziens een goed beeld van de werking van het
bindend studieadvies in de praktijk. De casestudies leveren hieraan een
belangrijke bijdrage. Het onderzoek als geheel laat zien hoe de positieve
effecten van het bindend studieadvies benut en versterkt kunnen worden. En
hoe de negatieve effecten zoveel mogelijk beperkt kunnen worden. Hogescholen en universiteiten kunnen dit onderzoek daarmee gebruiken om de werking
van het bsa waar nodig te versterken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3