Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

31 796

Fietsen in Nederland{ een tandje erbij.
Voorstellen voor actief fietsbeleid in Nederland

Nr. 9

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 mei 2010
Met deze brief geef ik gehoor aan twee toezeggingen die de toenmalige
Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat en ik in 2009 gedaan hebben
met betrekking tot het bevorderen van het meenemen van fietsen in
treinen. De eerste toezegging betreft het bevorderen van het meenemen
van fietsen in grensoverschrijdende treinen en de tweede betreft het
bevorderen van het meenemen van fietsen in treinen van NS.
Het meenemen van fietsen in internationale treinen
Gedurende het algemeen overleg van 3 september 2009 (31 553, nr. 6)
hebben verschillende Kamerleden het meenemen van de fiets in
grensoverschrijdende treinen aangekaart. Hierbij werd gevraagd of het
mogelijk gemaakt kan worden dat in alle internationale treinen de fiets
meegenomen kan worden én of in die treinen waar dat reeds mogelijk is,
het niet gemakkelijker gemaakt kan worden.
In reactie op deze vraag kan ik u het volgende melden. Op 3 december
2009 is de Europese verordening Nr. 1371/2007 in werking getreden.
Hierin zijn de rechten van reizigers in het treinverkeer vastgelegd en deze
zijn ook van toepassing op het internationale treinverkeer. Artikel 5 van
deze passagiersrechten verordening luidt als volgt:
«Alle spoorwegondernemingen geven reizigers de mogelijkheid om, in
voorkomend geval tegen betaling fietsen in de trein mee te nemen, voor
zover deze fietsen makkelijk hanteerbaar zijn, dit geen nadelige invloed op
de specifieke spoorwegdienst heeft en het rollend materieel dit toelaat.»
In aanvulling op het bovenstaande wil ik graag toelichten wat mijn
mogelijkheden zijn om aanvullende eisen te stellen aan vervoerders op
internationale treinverbindingen. Daarbij maak ik onderscheid tussen de

kst-31796-9
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 796, nr. 9

1

twee varianten waarin internationaal personenvervoer verricht kan
worden.
De eerste variant is het vervoer dat wordt aangeboden door vervoerders
zonder concessie. Regelgeving is voor deze vervoerders op Europees
niveau vastgesteld om private initiatieven tot grensoverschrijdend vervoer
te stimuleren. Voor private initiatieven zonder subsidie (of openbare
dienstverplichting) geldt geen concessieplicht. Ik heb geen bevoegdheid
om extra eisen of voorschriften te formuleren waaraan deze vervoerders
dienen te voldoen.
De andere en zeldzamere variant is dat het internationaal vervoer conform
de Europese Verordening Nr. 1370/2007 verricht wordt op basis van een
concessie (openbare dienstverplichting). Hierin kunnen allerlei verplichtingen worden opgenomen. Voor de HSA-concessie geldt dat er geen
verplichtingen in zijn opgenomen met betrekking tot het mogelijk maken
van het meenemen van fietsen in de trein.
Ondanks dat mijn juridische bevoegdheden beperkt zijn, zal ik conform de
op 22 april jl. aangenomen motie van de leden Anker en Mastwijk
(kamerstuk 32 351, nr. 6) in gesprek gaan met de Fietsersbond, ROVER,
NS, NS Hispeed en de overige vervoerders met grensoverschrijdende
spoordiensten over verbetering van de mogelijkheid om fietsen mee te
nemen in grensoverschrijdende treinen.
Het meenemen van fietsen in NS-treinen
Gedurende het algemeen overleg van 19 november 2009 (31 796, nr. 5)
heb ik toegezegd met NS in overleg te treden over het verbeteren van de
mogelijkheid fietsen mee te nemen in de trein, in het bijzonder buiten de
spits én op de langere routes. Op 28 april 2010 heb ik een reactie
ontvangen van NS.
Voordat ik inga op de mogelijkheden tot verbetering, wil ik eerst het beeld
schetsen ten aanzien van de beschikbare capaciteit voor het meenemen
van fietsen in de trein. NS heeft mij gemeld dat in ieder Intercity- en
Sprinter-treinstel minimaal drie à vier fietsplaatsen beschikbaar zijn.
Daarmee is er volgens NS voldoende capaciteit voor verreweg de meeste
dagen in het jaar. Alleen in de vakantieperiode (de weekends in de weken
30 tot en met 35) en tijdens twee feestdagen (Hemelvaart en Pinksterdagen) kan de capaciteit onvoldoende zijn.
Voor deze dagen heeft NS gekeken naar twee manieren om het capaciteitstekort te bestrijden. De eerste manier is het uitbreiden van de
treincapaciteit voor het meenemen van fietsen. Op veel trajecten wordt al
op maximale capaciteit gereden, waardoor uitbreiding van het aantal
treinstellen niet mogelijk is volgens NS. Ook op het traject Amsterdam–
Maastricht, waar voorheen met speciale fietsrijtuigen werd gereden,
wordt al de maximale capaciteit benut.
De tweede manier om het capaciteitstekort aan te pakken, is door de
piekvraag te beïnvloeden. Wanneer een opvolgende trein wél voldoende
capaciteit heeft, kan de conducteur de reizigers met fiets te vragen een
volgende trein te nemen. Daarnaast zal NS in samenwerking met de
Fietsersbond meer informatie gaan verschaffen over de alternatieven die
zij aanbiedt. Behalve de OV-fiets, wordt er deze zomer ook gestart met de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 796, nr. 9

2

elektrische OV-fiets. Daarnaast verhuren de stallingsexploitanten van
NS Fiets op 65 stations prima toerfietsen met versnellingen die geschikt
zijn voor recreatieve fietstochten.
De minister van Verkeer en Waterstaat,
C. M. P. S. Eurlings

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 796, nr. 9

3