Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2649
Vragen van het lid Visser (VVD) aan de Ministers van Veiligheid en Justitie en
van Infrastructuur en Milieu over de berichtgeving inzake halvering van het
aantal flitspalen (ingezonden 19 mei 2016).
Antwoord van Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
26 mei 2016).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Helft minder flitspalen, vrees voor meer
ongelukken»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Op basis van welke afwegingen worden er flitspalen geplaatst? Wat is de rol
van de gemeenten, provincies, politie hierin in relatie tot de rol van het
Openbaar Ministerie (hierna: OM)? Welke rol speelt het verbeteren van de
verkeersveiligheid hierin en welke andere zaken spelen een rol?
Antwoord 2
De plaatsing van flitspalen geschiedt aan de hand van het beleidskader
flitspalen van het Openbaar Ministerie. Uitgangspunt van dit beleidskader is
dat handhaving het sluitstuk is. Dat betekent dat eerst wordt ingezet op het
beïnvloeden van gedrag en het aanbrengen van een passende infrastructuur.
Hierdoor zijn verkeersdeelnemers immers minder snel geneigd of in staat om
een verkeersovertreding te begaan. Indien blijkt dat handhaving de meest
geëigende weg is om de verkeersveiligheid te verbeteren, wordt bekeken
welke vorm van handhaving het meest geschikt is. Het plaatsen van een
flitspaal is één van de mogelijkheden. Indien de wegbeheerder (in casu
gemeenten en provincies) en de politie van mening zijn dat er op een
bepaalde plek een flitspaal moet komen, kunnen zij hiervoor een aanvraag
indienen bij het Openbaar Ministerie. Het Openbaar Ministerie beoordeelt
vervolgens aan de hand van het beleidskader flitspalen of er op de betreffende plek inderdaad een flitspaal moet komen. Tot het plaatsen van een
flitspaal wordt overgegaan indien dit bijdraagt aan de verkeersveiligheid. De

1

ah-tk-20152016-2649
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

RTL, 16 mei 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

belangrijkste criteria hierbij zijn het overtredings-percentage en het aantal
ongevallen dat op de betreffende weg plaatsvindt.
Vraag 3
Op welke basis en/of afweging worden de flitspalen weggehaald? Op welke
wijze wordt de verbetering van de verkeersveiligheid dan wel doorstroming
gemeten? Deelt u de zorgen die in het artikel worden geuit dat met de
halvering van het aantal flitspalen de verkeersveiligheid ook afneemt? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, welke maatregelen zijn of worden er dan genomen?
Antwoord 3
Er zijn verschillende redenen waarom een flitspaal wordt weggehaald. Zo kan
een flitspaal worden weggehaald als de infrastructuur op de plaats waar de
flitspaal staat wordt aangepast of als blijkt dat de flitspaal geen bijdrage meer
levert aan de verkeersveiligheid. De flitspaal wordt dan op een andere locatie
geplaatst waar deze de verkeersveiligheid ten goede komt. Hierdoor vindt er
meer roulatie van flitspalen plaats. De verkeersveiligheid kan aan de hand
van het overtredingspercentage en het aantal ongevallen worden gemeten.
Het overtredingspercentage wordt in kaart gebracht via informatie uit
bijvoorbeeld meetlussen, wegkantradar en door middel van informatie van
commerciële partijen.
Ik deel de zorgen dat door de halvering van het aantal flitspalen de verkeersveiligheid afneemt niet. Indien er sprake is van een onveilige locatie kan ertoe
besloten worden om een flitspaal te plaatsen. De wegbeheerders en politie
kunnen hiertoe gezamenlijk een aanvraag indienen. In absolute aantallen
staan er misschien minder flitspalen, maar analoge flitspalen zijn vervangen
door digitale flitspalen. Een groot verschil tussen de analoge en de digitale
flitspalen is dat de digitale flitspalen 24 uur per dag handhaven. De analoge
palen werkten met behulp van een camera en fotorolletje dat moest worden
vervangen. Van de analoge flitspalen was 1 op de 3 flitspalen gevuld met een
camera. Het kwam echter regelmatig voor dat het fotorolletje eerder vol was
dan dat het werd vervangen waardoor eventuele overtredingen niet konden
worden geregistreerd. Per saldo is de handhavingsdruk door middel van
flitspalen dan ook verhoogd.
Vraag 4
Heeft u een verklaring voor het feit dat het aantal flitspalen zo per provincie
kan verschillen? Hoe verhoudt zich dit tot het niveau van verkeersveiligheid
per provincie? Is de verkeersveiligheid in provincies met minder flitspalen
hoger dan in provincies met veel flitspalen? Zo nee, hoe verklaart u dan het
verschil? Worden er andere (handhavings-) instrumenten ingezet in provincies met weinig flitspalen? Zo ja, welke?
Antwoord 4
Voor het verbeteren van de verkeersveiligheid zijn een passende weginrichting, begrijpelijke verkeersregels, goede verkeerseducatie en voorlichting van
belang. Als er sprake is van een onveilige locatie wordt dan ook eerst ingezet
op het beïnvloeden van gedrag en het aanbrengen van een passende
infrastructuur. Pas als deze maatregelen niet helpen wordt er gekeken naar de
handhaving. Het plaatsen van een flitspaal is hierbij één van de mogelijkheden. Indien de wegbeheerder en de politie van mening zijn dat een flitspaal
op een bepaalde onveilige locatie kan bijdragen aan de verkeersveiligheid,
kunnen ze hiervoor een gezamenlijke aanvraag indienen bij het Openbaar
Ministerie. Deze procedure kan ertoe leiden dat er in de ene provincie meer
flitspalen staan dan in een andere provincie.
Vraag 5
Hoe verklaart u de afname van het aantal flitspalen? Welke rol heeft de
omzetting van het vervangen van de analoge flitspalen naar digitale flitspalen
hierin gespeeld? Kunt u verklaren waarom dit heeft geleid tot een daling van
het aantal flitspalen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Bij de vervanging van de analoge flitspalen door digitale palen is opnieuw
met politie en wegbeheerders beoordeeld welke plekken op grond van de
verkeersveiligheid in aanmerking kwamen voor de plaatsing van een digitale
flitspaal. Hierbij zijn 642 plekken geschikt bevonden.
Vraag 6
In de verklaring van het OM wordt gesteld dat, ondanks dat het aantal
flitspalen is verminderd, dit niet automatisch betekent dat er minder flitspalen
daadwerkelijk aanstaan; kunt u dit nader duiden? Wat was het percentage van
flitspalen in 2011 dat niet daadwerkelijk aanstond?
Antwoord 6
Het precieze aantal van het aantal flitspalen dat in 2011 in handhaving stond
heb ik niet. Zoals ik in het antwoord op vraag 3 heb aangegeven was van de
analoge palen 1 op de 3 gevuld met een camera en dus in handhaving. Het
eigendom van flitspalen was in het verleden versnipperd over de verschillende wegbeheerders, de politie en het OM. Er was hierdoor geen eenduidig
beeld van het aantal actieve flitspalen. Bij de nieuwe digitale flitspalen met
één eigenaar bestaat er nu een helder beeld over het aantal en de locaties
van de flitspalen.
Vraag 7
Deelt u de mening dat het aantal flitspalen geen doel op zich kan zijn, maar
wel moet bijdragen aan verbetering van de verkeersveiligheid? Hoe verklaart
u dan de afname van het aantal flitspalen tot de hoeveelheid verkeersongelukken op provinciale en gemeentelijke wegen? Hoe borgt u dan de handhaving binnen de bebouwde kom en de provinciale wegen? Welke afspraken
zijn hierover gemaakt met gemeenten, provincies, politie en OM?
Antwoord 7
Ja, ik deel deze mening en verwijs hiervoor graag naar de antwoorden op de
vragen 2 t/m 4. De verkeersveiligheid op de provinciale en gemeentelijke
wegen wordt geborgd door een goede infrastructuur, begrijpelijke verkeersregels, goede verkeerseducatie en voorlichting. Op plekken, waar aanpassing
van de infrastructuur niet mogelijk is of niet voldoende bijdraagt aan de
verkeersveiligheid en waar sprake is van een onveilige situatie, wordt
gehandhaafd. Dit kan door middel van het plaatsen van een flitspaal, maar
ook door de inzet van de politie. Door het Openbaar Ministerie wordt erop
aangestuurd dat elke regio een goedgekeurd handhavingsplan verkeer heeft
en dat er in elke regio een stuurgroep Verkeer is waarin het Openbaar
Ministerie, de politie en de wegbeheerders (provincies en gemeenten) zitting
hebben. In deze stuurgroep wordt onder andere gesproken over de verkeershandhaving door het team Verkeer. De inzet van de basis-teams wordt
bepaald in de lokale driehoek.
Vraag 8
Hoe verklaart u de afname van het aantal flitspalen met de uitspraak van het
OM, in reactie op het RTL-bericht, dat de camera’s worden verplaatst als de
verkeersituatie is verbeterd? Betekent dit dan niet dat het aantal flitspalen
gelijk zou moeten blijven? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
Nee, zie de antwoorden op de vragen 2 t/m 5.
Vraag 9
Kunt u deze vragen vóór het Algemeen overleg Wegverkeer en verkeersveiligheid voorzien op 26 mei 2016 beantwoorden?
Antwoord 9
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3