Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

29 628

Politie

28 684

Naar een veiliger samenleving

Nr. 514

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 april 2015
Hierbij bied ik uw Kamer het inspectierapport «Aanpak van internetoplichting door de politie» aan1. De rapportage is onder verantwoordelijkheid van de Inspectie Veiligheid en Justitie opgesteld.
Digitalisering van onze samenleving brengt een toename van cybercrime
en criminaliteit met een digitale component met zich mee. De laatste jaren
is er door de overheid, waaronder de politie en andere veiligheidspartners, substantieel geïnvesteerd om de diverse cyberdreigingen te
kunnen bestrijden. In de Veiligheidsagenda 2015–20182 worden het
terugdringen van cybercrime en het terugdringen van horizontale fraude
(fraude waarvan burgers en bedrijven slachtoffer worden) als prioriteiten
benoemd. De aanpak behelst zowel het vergroten van weerbaarheid en
het nemen van concrete preventieve maatregelen, als de intensivering
van de aanpak door meer zaken af te handelen.
Binnenkort ga ik met private partijen in gesprek om de mogelijkheden van
(meer) zelfregulering te bespreken.
Om te onderzoeken of de politie in staat is gebleken dit veranderende
werkaanbod het hoofd te bieden heeft de Inspectie dit onderwerp
opgenomen in haar werkprogramma 2013. Uit de diverse vormen van
cybercrime en criminaliteit met een digitale component heeft de Inspectie
gekozen voor onderzoek naar een van de meest voorkomende vormen
hiervan, die de burgers het meest direct raakt in het dagelijkse leven:
koop/verkoopfraude via internet oftewel internetoplichting.
In het kader van het toenmalige Programma Aanpak Cybercrime is in 2010
het Landelijk Meldpunt Internetoplichting (LMIO) opgericht als een pilot.
Het LMIO ontvangt en analyseert aangiften van internetoplichting en
bereidt strafrechtelijke onderzoeken voor die vervolgens worden
verzonden naar politie-eenheden voor verdere afhandeling.
1
2

kst-29628-514
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Veiligheidsagenda 2015–2018. Kamerstuk 28 684, nr. 412

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 514

1

Algemene conclusie
De algemene conclusie van het onderzoek is dat de politie veel heeft
geïnvesteerd in de aanpak van internetoplichting en dat met name het
LMIO een belangrijke plaats heeft verworven in het kader van de aanpak
van internetoplichting door de politie. Uit het rapport blijkt dat het LMIO
een goed functionerend instrument is en overwegend voldoet aan de
doelen die bij de oprichting zijn gesteld. Het LMIO werkt effectief en
neemt door de opname en de afhandeling van een groot aantal aangiften
een deel van het werk weg bij de politie-eenheden. Relevante informatie
wordt bij het LMIO volgens vaste criteria verzameld, verwerkt en
geanalyseerd. Afwijking van deze criteria vindt op zorgvuldige wijze in
onderling overleg met het Openbaar Ministerie plaats. Op deze manier
kan het LMIO de samenhang tussen verschillende zaken sneller
vaststellen en stelselmatige daders eerder aanpakken. Daarnaast heeft het
LMIO een preventieve en voorlichtende taak. Ook deze vervult hij naar
behoren. Zo is er de mogelijkheid om via de website een check uit te
voeren op bekendheid van verkopers bij de politie. Deze conclusies
onderschrijf ik van harte.
Ik wil benadrukken dat naast het LMIO de mogelijkheid van aangifte van
internetoplichting op het bureau altijd blijft bestaan. De Inspectie merkt
terecht op dat de casescreening van de aangiftes die voor behandeling
naar het LMIO worden gestuurd volgens vaste criteria plaatsvindt.
Het LMIO is een pilot die in 2010 is gestart door het toenmalige
Programma Aanpak Cybercrime. Zoals ik in mijn brief van 11 februari
20153 heb aangegeven heeft deze pilot in de afgelopen jaren zijn
effectiviteit bewezen. De functionaliteiten van het LMIO worden daarom
geborgd binnen de nieuwe politieorganisatie. In het rapport wordt erop
gewezen dat de politie nog een aantal slagen dient te maken om tot een
geïntegreerde aanpak van internetoplichting te komen. In de volgende
fase van borging zal hier aandacht aan worden besteed. In mijn reactie op
de deelconclusies ga ik hier nader op in.
Werkwijze LMIO
Uit het rapport blijkt dat niet alle voorbereidende onderzoeken die door
het LMIO worden aangeleverd opvolging krijgen bij de regionale
eenheden. Het LMIO verzorgt een aanzienlijk hoger aantal voorbereidende
onderzoeken dan aanvankelijk als doel is gesteld bij de oprichting. Uit het
rapport blijkt dat 77 onderzoeken zijn aangeleverd, terwijl de doelstelling
25 onderzoeken was. De eenheden zijn niet in staat geweest al deze extra
onderzoeken op te pakken. Wel is het zo dat het LMIO naast de 77 eigen
onderzoeken ook nog op verzoek van de eenheden bij 82 dossiers
ondersteuning heeft verleend. In totaal kan de conclusie worden
getrokken dat de beoogde doelstelling ruimschoots is behaald.
Een reden om een LMIO-zaak niet op te pakken kan zijn dat in bepaalde
cases een niet-strafrechtelijke interventie effectiever kan zijn. Een andere
reden kan zijn dat er altijd keuzes gemaakt moeten worden tussen de
beperkte beschikbare opsporingscapaciteit van de politie en het aanbod
van zaken dat deze beschikbare capaciteit overtreft. De Inspectie ziet dit
terug bij het ontbreken van een digitale overdracht van de voorbereidende
onderzoeken van het LMIO aan de regionale eenheden. Alle aangiftes
worden door politiemedewerkers in BVH4 overgenomen. Tot de

3
4

Brief van de Minister van Veiligheid en Justitie, Kamerstuk 26 643, nr. 350
Basis Voorziening Handhaving

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 514

2

mogelijkheid van de digitale overdracht worden de werkafspraken over de
ontvangst en afhandeling van LMIO-dossiers bij de eenheden verbeterd.
Bij het voorbereidende werk dat LMIO verricht is recherchekennis en
-ervaring van belang. Dat is vanuit de eenheden naar voren gebracht en
wordt door LMIO onderkend. Om die reden zal dit aspect worden
betrokken bij het borgen van de functionaliteiten van het LMIO binnen de
politie, zodat dit geen risico kan vormen voor de (bewezen) kwaliteit van
het werk van LMIO.
Werkwijze regionale eenheden
Uit het rapport blijkt dat er op dit moment geen eenduidige werkafspraken
zijn tussen het LMIO en de eenheden over de registratie, coördinatie en
terugkoppeling op de dossiers. In het kader van de borging van de
functionaliteiten van het LMIO binnen de politieorganisatie worden de
werkafspraken over de ontvangst en afhandeling van LMIO dossiers met
de eenheden verbeterd.
In het rapport wordt geconcludeerd dat afspraken tussen de eenheden en
de arrondissementen omtrent het vervolgingsbeleid van internetoplichting nog niet zijn geïmplementeerd, deze conclusie onderschrijf ik niet.
Op het gebied van horizontale fraude zijn met betrekking tot 2014
kwantitatieve afspraken gemaakt tussen de arrondissementsparketten en
de regionale eenheden van de politie. Deze afspraken omvatten ook een
aantal zaken betreffende internetoplichting per eenheid. In totaliteit zijn
deze kwantitatieve afspraken over 2014 behaald.
Conclusie
Concluderend ben ik van mening dat het Landelijk Meldpunt Internet
Oplichting een belangrijke meerwaarde heeft om meldingen van
internetoplichting goed op te kunnen pakken. De functionaliteiten van het
meldpunt worden daarom ook in de nieuwe politieorganisatie gehandhaafd en geborgd. Bij de definitieve borging van de functionaliteiten van
het LMIO in de nieuwe politieorganisatie wordt geïnvesteerd in het
waarborgen van de continuïteit en het kwalitatief versterken van de
personele bezetting en de recherchecapaciteit van het LMIO. De
conclusies en aanbevelingen uit het rapport zullen hierbij worden
betrokken.
Thans voert Regioplan in opdracht van het Ministerie van Veiligheid en
Justitie een onderzoek uit naar de mogelijkheden om de synergie en
samenwerking tussen diverse fraudemeldpunten op het gebied van
horizontale fraude te versterken. Het LMIO wordt in dit onderzoek
meegenomen. De uitkomsten van dit onderzoek zullen, voor zover
relevant, worden betrokken bij de definitieve borging van de functies van
het LMIO. Ik verwacht uw Kamer voor het zomerreces nader te berichten
over de uitkomsten van dit onderzoek. In de tussenperiode, dat wil
zeggen, tot de definitieve borging van de functionaliteiten van het LMIO in
de nieuwe politieorganisatie, zal ik ervoor zorgdragen dat het huidige
LMIO goed blijft functioneren.
De Minister van Veiligheid en Justitie,
G.A. van der Steur

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 628, nr. 514

3