Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

31 839

Jeugdzorg

Nr. 309

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 juli 2013
Tijdens het algemeen overleg Jeugdzorg van de vaste commissie voor
Volksgezondheid, Welzijn en Sport (hierna: VWS) op 11 april 2013
(Kamerstuk 31 839, nr. 291), heeft het lid Bergkamp (D66) naar aanleiding
van de uitspraken van de heer Gerritsen, Bestuursvoorzitter Bureau
Jeugdzorg agglomeratie Amsterdam (BJAA), over het afnemende aantal
ondertoezichtstellingen (hierna: ots) en uithuisplaatsingen (hierna: uhp)
bij BJAA vragen gesteld aan de Staatssecretaris van VWS. De vraag van
lid Bergkamp was om te onderbouwen of in het verleden ots en uhp altijd
terecht zijn ingezet en of hier inhoudelijk en onafhankelijk onderzoek naar
gedaan is en hoe dit zich verhoudt tot de uitspraken van de heer
Gerritsen. Omdat de jeugdbeschermingsmaatregelen tot de portefeuille
van de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie behoren is deze vraag
naar mij doorgeleid.
Om de vraag te beantwoorden of er in het verleden inhoudelijk en
onafhankelijk onderzoek is gedaan naar de inzet van kinderbeschermingsmaatregelen, verwijs ik naar het onderzoeksrapport «Gezinsbegeleiding in
vrijwillig en gedwongen kader» dat uw Kamer op 13 juli 2010 heeft
ontvangen (Kamerstuk 32 015, nr 9). Doel van dit onderzoek was na te
gaan of en zo ja in welke mate ots wordt opgelegd en verlengd, waar
begeleiding in het vrijwillige kader wellicht ook mogelijk was geweest. Uit
dit rapport blijkt dat het beperkt voorkomt dat een kinderbeschermingsmaatregel is ingezet terwijl volstaan had kunnen worden met gezinsbegeleiding in vrijwillig kader1. Als het voorkwam, ging het met name om de
gezinnen die, zoals de onderzoekers dat noemen, «wel willen maar niet
kunnen». Daar worden gezinnen mee bedoeld waar ondersteuning
langdurig en met enige drang geboden moet worden. De inzet van een
maatregel was in deze zaken beargumenteerd en steeds op basis van
individuele feiten en omstandigheden door een rechter beoordeeld.

1

kst-31839-309
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Circa 3% bij het opleggen van een OTS en 10–15% bij het verlengen van een OTS

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 839, nr. 309

1

Naar aanleiding van dit rapport is gekeken naar mogelijke verbeteringen
die de inzet van jeugdbeschermingsmaatregelen kunnen voorkomen, door
begeleiding in het vrijwillige kader. Eén van die verbeteringen is de
toekomstige aanscherping van de grond van de ots, zoals weergegeven in
het wetsvoorstel herziening van maatregelen van kinderbescherming. Dit
vraagt van de ketenpartners in de jeugdbescherming een andere
afweging. Daarnaast draagt decentralisatie van de jeugdhulp, inclusief de
uitvoering van taken op het gebied van jeugdbescherming (en jeugdreclassering), bij aan verbetering van hulp aan kinderen en gezinnen met
problemen. Gemeenten zijn door de decentralisatie beter in staat om
integraal beleid te ontwikkelen en maatwerk te bieden, afgestemd op de
hulpbehoefte van gezinnen en uitgaande van hun mogelijkheden.
De ontwikkelingen bij BJAA en de uitspraken van de heer Gerritsen wil ik
dan ook in dit licht plaatsen. BJAA heeft namelijk met het oog op de
decentralisatie een nieuwe werkwijze ingevoerd: Generiek Gezinsgericht
Werken. Hulpverleners focussen op het hele gezin en motiveren hen
eerder hulp te aanvaarden zodat de gezinssituatie niet zo ver uit de hand
loopt dat een ots of uhp noodzakelijk is. Ik ondersteun deze ontwikkeling
in Amsterdam concreet met de inzet van vliegwielmiddelen. Niet alleen in
Amsterdam vindt dit soort innovaties plaats, ook bij de William Schrikker
Groep, Bureau Jeugdzorg Haaglanden/Zuid-Holland en Bureau Jeugdzorg
Rotterdam vinden zeer grote innovatieve projecten in de jeugdbescherming plaats die ik financier en steun in het kader van Vliegwiel-1.
Daarnaast lopen bij alle bureaus jeugdzorg en landelijk werkende
instellingen in Nederland kleinere innovatieve projecten die gericht zijn op
het terugbrengen van de duur van de OTS. Onder de naam Vliegwiel-2
steun en financier ik deze 18 afzonderlijke projecten. De innovatieve inzet
moet onder andere tot een afname van aantallen en duur van ots en uhp
leiden. Dat is een goede zaak. Deze ontwikkeling (waaronder de afname
van aantallen ots en uhp) betekent echter niet dat de opgelegde maatregelen in het verleden onnodig zijn geweest.
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 839, nr. 309

2