Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

29 398

Maatregelen verkeersveiligheid

34 775 A

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
Infrastructuurfonds voor het jaar 2018

Nr. 606

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 juli 2018
In deze brief informeer ik u over een aantal ontwikkelingen ten aanzien
van de verkeersveiligheid en wegvervoer. Hiermee geef ik invulling aan
moties en toezeggingen die ik aan de Kamer heb gedaan. Daarnaast
informeer ik u over afgeronde onderzoeken en wijzigingen in regelgeving.
Afleiding in het verkeer
Tijdens de afgelopen overleggen in de Tweede Kamer is het onderwerp
afleiding in het verkeer vaak aan de orde geweest. Aangezien sociale
media voor veel mensen niet meer weg te denken zijn vergt dit een brede
aanpak. Op dit moment lopen drie initiatieven, namelijk het convenant
«Veilig gebruik smartfuncties in het verkeer», een hierop aansluitende
publiekscampagne en het instellen van een verbod op handheld telefoongebruik op de fiets.
In september 2017 heeft het Ministerie van IenW, samen met maatschappelijke en marktpartijen, het convenant «Veilig gebruik smartfuncties in
het verkeer» gelanceerd. Inmiddels hebben 50 partijen – waaronder
producenten, verzekeraars, autoleasemaatschappijen, transportorganisaties en werkgevers – getekend en is toegezegd dat zij concrete acties
gaan ondernemen. We gaan door met werven van nieuwe partijen zodat
we met zoveel mogelijk organisaties werken aan een verdere invulling van
een veilige norm om afleiding door smartfuncties te voorkomen, ieder
vanuit zijn eigen mogelijkheden.
De technische instrumenten die nu op de markt zijn om handheld
telefoongebruik in het verkeer te voorkomen zijn verschillende varianten
van een «automodus». Dit is een functie die ervoor zorgt dat je onderweg
geen berichten binnen krijgt en eventueel een bericht terugstuurt naar de
verzender dat je niet kan antwoorden. Omdat deze systemen niet weten of

kst-29398-606
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 29 398, nr. 606

1

je bestuurder of passagier bent of in de trein zit, werken deze op vrijwillige
basis. In het kader van het convenant zullen we met marktpartijen blijven
zoeken naar verbeteringen van deze technische instrumenten en manieren
om het gebruik hiervan te stimuleren. Dit in antwoord op de motie van het
lid Van Tongeren1. Daarnaast heb ik de medewerkers van mijn ministerie
opgeroepen de automodus te activeren op hun smartphones en heb ik
mijn collegaministers gevraagd hetzelfde te doen.
In reactie op de moties van het lid Van Helvert2 en van de leden Von
Martels en Dijkstra3 kan ik melden dat de nieuwe campagne tegen
afleiding in het verkeer door smartphones begin september van start gaat.
Met deze campagne lanceren we tevens een beeldmerk dat, net als Bob,
lange tijd symbool kan staan voor de nieuwe norm voor zowel de fiets als
gemotoriseerd verkeer. De inhoud en planning worden afgestemd met
maatschappelijke organisaties, zodat de campagne door alle campagnepartners wordt gedragen en zij in hun uitingen gebruik kunnen maken van
het beeldmerk en de campagne middelen.
Ik ben van mening dat een verbod op handheld telefoongebruik op de
fiets helderheid schept en mede de sociale norm bepaalt. Daarom wil ik,
mede na overleg met de Raad van State, het Reglement Verkeersregels en
Verkeerstekens 1990 zodanig aanpassen dat handheld telefoongebruik
verboden wordt, vergelijkbaar met de regeling voor automobilisten. U
kunt later dit jaar het voorstel verwachten in het kader van de voorhangprocedure.
Rijgeschiktheid
Rijden onder invloed
Sinds 1999 wordt structureel onderzoek gedaan naar het rijden onder
invloed van alcohol in Nederland. In samenwerking met de politie worden
sinds 2011 tweejaarlijks alcoholcontroles (alcoholfuiken) uitgevoerd in de
weekendnachten. Bij deze brief voeg ik de resultaten van het onderzoek
over 20174 (bijlage 1)5.
Het percentage overtreders is na twee constante periodes gedaald van 1,7
procent naar 1,4 procent in 2017. Het aantal zware overtreders (1,3‰ of
meer) is gedaald van 0,3 naar 0,1. Verder verschuift het aandeel overtreders van de landelijke gebieden door de jaren heen naar meer
stedelijke gebieden. In de regio’s Limburg en Noord-Nederland worden in
2017 de meeste overtredingen geconstateerd.
Mannen zijn vaker in overtreding dan vrouwen, maar de verschillen
worden kleiner. Mannen van 35 tot 49 zijn het meest in overtreding, onder
de vrouwen is dit de leeftijdscategorie tussen de 25 en 34 jaar.
In 2017 zijn zo’n 13.000 blaastesten afgenomen, waar in 2015 nog 16.000
blaastesten werden afgenomen. De reden voor de afname van het aantal
blaastesten is het afnemende aanbod van automobilisten bij alcoholcontroles. Mogelijk is dit een effect van het waarschuwen voor alcoholcontroles via sociale media. Ik ga met de onderzoekers na wat dit betekent
voor het onderzoek in 2019.

1

Kamerstuk 34 775 XII, nr. 26
Kamerstuk 29 398, nr. 512
Kamerstuk 34 775 XII, nr. 27
4
RWS – Rijden onder invloed in Nederland in 2002–2017 (juni 2018)
5
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
2
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 29 398, nr. 606

2

Medische rijgeschiktheid
In antwoord op een vraag van het lid Helvert tijdens het mondelinge
vragenuur op 3 april jl.6 heb ik uw Kamer toegezegd u te informeren over
het aantal examenlocaties voor mensen met een stoornis, zoals autisme.
Het afleggen van een rijexamen, ook door mensen met autisme, kan op
elk van de 53 CBR-locaties plaatsvinden. Voorafgaand aan een rijexamen
beoordeelt een medisch specialist of een persoon met autisme geschikt is
om deel te nemen aan het verkeer. Na gebleken geschiktheid volgt na een
eerste aanvraag bij het CBR een rijtest. In 2017 heeft het CBR het aantal
locaties voor het afnemen van rijtesten (auto en motor) in nauw overleg
met de branchepartijen teruggebracht van 53 naar 31. De reden hiervoor
was dat een aantal locaties niet geschikt was voor de doelgroep (te
rommelig, inhuizen bij andere organisatie, slechte openingstijden etc.). De
inzet en beschikbaarheid van de beschikbare deskundigen praktische
rijgeschiktheid op de overgebleven locaties is door het terugbrengen van
het aantal locaties vergroot. Daarnaast heeft het terugbrengen van het
aantal locaties het mogelijk gemaakt om de burger zelf zijn rijtest te laten
plannen via mijn cbr.
Om de mobiliteit van personen met een medische aandoening zo
optimaal mogelijk te faciliteren heb ik de gezondheidsraad gevraagd mij
hierover regelmatig te adviseren. Deze advisering heeft ertoe geleid dat
vanaf eind 2017 aanpassingen zijn doorgevoerd in de regelgeving voor de
volgende aandoeningen: narcolepsie en idiopatische hyposomnie,
diabetus mellitus en hart- en vaatziekten. Daarmee is wederom een deel
van de medische vereisten verduidelijkt en versoepeld zonder negatieve
gevolgen voor de verkeersveiligheid. De gezondheidsraad heeft mij
onlangs positief geadviseerd over curatief behandelde hersentumoren,
hypofysetumoren, schizofreniespectrumstoornissen en andere psychotische stoornissen. Ik ben voornemens nog in 2018 de regelgeving hierop
aan te passen.
Wegvervoer
Vrachtwagen parkeren
Zoals aan uw Kamer tijdens het AO MIRT van 27 juni jl. (Kamerstuk 34 775
A, nr. 75) toegezegd informeer ik u hierbij over de capaciteit en handhaving op truckparkings langs de goederencorridors. Voor wat betreft de
bestaande capaciteit verwijs ik naar pagina 85 van het rapport «MIRT
onderzoek goederenvervoercorridors Oost en Zuidoost» zoals aangeboden aan uw Kamer op 7 juli 20177. Uit objectieve tellingen die zijn
uitgevoerd op verzorgingsplaatsen en private parkings langs de corridors
is gebleken dat het huidige aanbod aan parkeervoorzieningen zowel
kwantitatief als kwalitatief onvoldoende aansluit bij de vraag naar
parkeergelegenheid voor het doorbrengen van de lange rust van
vrachtwagenchauffeurs. De knelpunten doen zich met name voor rond
logistieke hotspots en nabij landsgrenzen. Zoals eerder aan uw Kamer
gemeld8 handhaaft de Inspectie Leefomgeving en Transport risicogericht
en op parkeerplaatsen waar de meeste overlast is. Dit geldt ook voor de
goederencorridors. Tot nu toe heeft de inspectie in totaal 401 chauffeurs
gecontroleerd. De ILT heeft 103 boeterapporten opgesteld, omdat
chauffeurs hun verplichte wekelijkse rust in de vrachtauto hebben
doorgebracht. De handhaving op de normale wekelijkse rust in het
voertuig maakt ook deel uit van de reguliere controles op rij- en rusttijden.
6

Handelingen II 2017/18, nr. 68
Kamerstuk 34 550, nr. 63
8
Kamerstuk 34 734, nr. 20
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 29 398, nr. 606

3

In het kader van het programma Goederencorridors wordt gestreefd naar
uitbreiding van het aantal beveiligde vrachtwagenparkeerplaatsen.
Hiertoe is een plan van aanpak Vrachtwagenparkeren opgesteld. Conform
de toezegging gedaan tijdens het AO Transportraad van 30 mei jl.
(Kamerstuk 21 501–33, nr. 715) en het AO MIRT van 27 juni jl. bied ik u bij
deze het plan van aanpak aan als bijlage (bijlage 2)9. Dit plan van aanpak
moet worden beschouwd als een groeidocument en behelst in eerste
instantie de beantwoording van een aantal onderzoeksvragen over o.a.
waar kansrijke plekken zijn om op beide goederencorridors meer
beveiligde vrachtwagenparkeerplaatsen te realiseren. De ambitie van de
regionale corridorpartijen is om najaar 2018 concrete afspraken te maken
over de ontwikkeling van nieuwe vrachtwagenparkeerplaatsen en zo
mogelijk pilots te starten langs de corridors.
Bij de inventarisatie van geschikte locaties voor private vrachtwagenparkeerplaatsen wordt ook gekeken naar beschikbare Rijksterreinen. Ter
uitvoering van de motie van de leden Remco Dijkstra en Von Martels10
heeft Rijkswaterstaat (hierna RWS) aan de hand van een aantal criteria
Rijksterreinen geïdentificeerd die voldoen aan criteria voor mogelijke
vrachtwagenparkeerplaatsen zoals voldoende grootte, ontsluiting via de
openbare weg en «geen Natura 2000». In een vervolgscan wordt door
RWS bezien welke van deze terreinen in de buurt liggen van acute
knelpunten, welke daarvan op korte termijn beschikbaar zijn en welke in
potentie geschikt zijn voor de ontwikkeling van een vrachtwagenparkeerplaats. Na afronding van deze actie wordt duidelijk welke percelen
beschikbaar kunnen worden gesteld aan een private partij. De resultaten
worden in het najaar besproken met de betrokken provincies en bedrijfsleven en meegenomen bij de uitvoering van het Plan van aanpak
Vrachtwagenparkeren.
Vakbekwaamheid beroepschauffeurs (code 95)
De Europese Commissie heeft Nederland in een Met Reden Omkleed
Advies dd. 29 september 201611 erop aangesproken dat een groot aantal
houders van een rijbewijs C en/of D, geboren voor 1 juli 1955, een code 95
(bewijs van vakbekwaamheid beroepschauffeurs) op het rijbewijs hebben,
zonder dat zij de hiervoor verplichte nascholing hebben gedaan.
Momenteel gaat het om ca. 90.000 personen. Deze code 95 is tot 1 juni
2015 langs administratieve weg aan deze personen verstrekt bij het
verlengen/omwisselen van het rijbewijs op basis van een destijds naar
Nederlands recht geldende uitzondering op de verplichting tot het om de
vijf jaar volgen van nascholing. Per 1 juni 2015 is deze uitzondering
geschrapt en is gestopt met het zonder bewijs van gevolgde nascholing
verstrekken van de code 95 aan personen geboren voor 1 juli 1955.
Op basis van een onderzoek is nader in beeld gebracht hoeveel van hen
de komende jaren het rijbewijs zullen moeten vernieuwen en hoe groot de
groep actieve oudere chauffeurs is die voorlopig wil doorgaan met de
uitoefening van het beroep. Hieruit is gebleken dat een relatief grote
groep na 2020 nog actief zal zijn. Om een infractieprocedure bij het Hof
van Justitie van de Europese Unie te voorkomen, zal het kabinet een
wetswijziging voorstellen die het mogelijk maakt de langs administratieve
weg verstrekte codes 95 in te trekken. Naar verwachting zal op het
moment van inwerkingtreding van de wetswijziging de groep die hiermee
te maken krijgt zijn gereduceerd tot circa 30.000, waarvan ongeveer 11.000
beroepschauffeurs. De beroepschauffeurs zullen alsnog tijdig nascholing
9

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Kamerstuk 34 775 XII, nr. 17
11
C 2016/6187 final
10

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 29 398, nr. 606

4

moeten volgen om beroepsmatig te kunnen blijven rijden. De overige
rijbewijshouders zijn alleen verplicht hun rijbewijs om te wisselen voor
een exemplaar zonder code 95. In overleg met de branchepartijen is
gebleken dat werkgevers deze bijscholing zien als onderdeel van het
pakket om oudere chauffeurs zoveel mogelijk te blijven inzetten komende
jaren.
Maatregelen weeralarm
Zoals tijdens het AO van 13 maart jl. (Kamerstuk 29 398, nr. 604)
toegezegd informeer ik u hierbij over Safety Deals. Safety Deal is de
verzamelnaam voor initiatieven vanuit de markt waarbij partners in
logistieke ketens zich samen inzetten voor het verbeteren van de
veiligheidscultuur in deze vervoersketen: opdrachtgever, transportonderneming en chauffeur. Het kan hierbij gaan om zaken zoals bijvoorbeeld de
rij- en rusttijden, correcte belading en goed opgeleide vakbekwame
chauffeurs. De Safety Deal «Vertrouwen in Veiligheid» die in de Kamerbrief van 6 maart jl.12 wordt genoemd, is de eerste overeenkomst die
expliciet ook ingaat op situaties van extreem weer. Bijvoorbeeld dat de
werkgever bij extreem weer de chauffeur niet laat rijden en contact
opneemt met de opdrachtgever. Het is belangrijk dat afspraken over
handelen tijdens weeralarm van tevoren zijn gemaakt. Bij de evaluatie van
het weeralarm door evofenedex en Transport Logistiek Nederland (TLN)
met hun achterban bleek dat afspraken over dit onderwerp in diverse
vervoerketens nu al regelmatig aan de orde komen tijdens contractbesprekingen.
Zoals in mijn brief ook gemeld heb ik de STIMVA13 partijen gevraagd om
hun expertise in te brengen bij het formuleren van concrete handelingsperspectieven voor chauffeurs en bedrijven bij weeralarm en hun
bevindingen aan mij terug te melden. Het uitgangspunt voor alle STIMVA
partijen is helder: veiligheid gaat altijd boven levertijd! Iedere betrokkene
heeft hierbij een eigen verantwoordelijkheid.
Ik ben het met de STIMVA partijen eens dat het bevorderen van de
veiligheidscultuur en communicatie belangrijk zijn. Ik ben blij dat we sinds
kort via Talking Traffic binnen- en buitenlandse chauffeurs middels in-car
technologie over lokale weersomstandigheden snel en realtime kunnen
informeren. Dat gebeurt met begrijpelijke iconen die hierdoor internationaal toegankelijk zijn. Om hier toegang tot te krijgen is een app op de
smartphone of een up-to-date navigatiesysteem voldoende. Ook
voorafgaand zijn alle actuele weerwaarschuwingen van de verschillende
Europese landen beschikbaar op de site www.meteoalarm.eu.
De STIMVA partijen stellen concrete handelingsadviezen met betrekking
tot extreme weersomstandigheden voor chauffeurs en bedrijven ter
beschikking. Daarnaast zal er vanuit verzekeraars in het kader van
preventieprogramma’s aandacht voor dit onderwerp worden gevraagd. In
de zakelijke verzekeringsmarkt is sprake van hoge eigen risico’s voor
transporteurs, waardoor er al een ingebouwde prikkel is om schade te
voorkomen.

12
13

Kamerstuk 29 398, nr. 587
In het samenwerkingsverband Stichting Incident Management Vrachtauto’s (STIMVA) hebben
Verbond van Verzekeraars, de brancheorganisaties Transport Logistiek Nederland (TLN),
evofenedex, Koninklijk Nederlands Vervoer (KNV) en Rijkswaterstaat (ook namens de overige
wegbeheerders) zitting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 29 398, nr. 606

5

Evaluatierapport invoering trekker rijbewijs
Om uitvoering te geven aan het amendement dat door het lid Visser op
10 april 2014 is ingediend14 bied ik u het Eindrapport evaluatie invoering
T-rijbewijs aan (bijlage 3)15.
Uit het rapport blijkt dat het lastig is de effecten van de invoering van het
T-rijbewijs op de verkeersveiligheid te kunnen vaststellen. In de evaluatie
zijn wel positieve veranderingen geïdentificeerd op het gebied van
rijbekwaamheid van de bestuurders en grotere bewustwording van rijden
met (land)bouwvoertuigen en MBBS (Motorrijtuig Met Beperkte Snelheid).
Deze ontwikkelingen maken het aannemelijk dat de verkeersveiligheid zal
toenemen als gevolg van de invoering van het T-rijbewijs.
In het rapport worden aanbevelingen gedaan om de effecten van het
T-rijbewijs in de toekomst te optimaliseren. De meeste daarvan zijn reeds
of worden in andere trajecten meegenomen (meer aandacht voor hogere
orde vaardigheden in het examen, verkeerseducatie voor jonge
bestuurders gericht op het verhogen van de motivatie om veilig te rijden
en intensiveren handhaving door invoering wetgeving kentekening en
snelheidsverhoging). De aanbeveling onderzoek te doen naar de
haalbaarheid voor lichtere voertuigen een aparte categorie T-light in te
voeren zal ik oppakken.
Vervolg enquête Europese Commissie over mogelijke herziening
richtlijnen tunnelveiligheid en beheer verkeersveiligheid
Bij brief van 27 juli 201716 heb ik uw Kamer op de hoogte gesteld van de
Nederlandse reactie op een enquête van de Europese Commissie over de
mogelijke herziening van de tunnelrichtlijn (2004/54/EC) en de richtlijn
beheer van de verkeersveiligheid van weginfrastructuur (2008/96/EC).
Het Nederlandse standpunt hield kort samengevat in dat herziening van
de Europese regelgeving niet zou leiden tot wezenlijke verbetering van de
veiligheid. De Commissie heeft naar aanleiding van de enquête besloten
de tunnelrichtlijn niet te herzien. De richtlijn beheer van de verkeersveiligheid van weginfrastructuur wordt wel herzien. Hierover bent u op
22 juni middels een BNC-fiche17 geïnformeerd.
Filevrije dag
In het debat over filedruk op 20 juni jl. (Handelingen II 2017/18, nr. 96,
Debat over de groeiende filedruk) werd gevraagd of het ministerie bereid
is zich aan de sluiten bij het platform «Uit de File, aan het Werk» dat
streeft naar een filevrije dag op 13 november van dit jaar. In reactie op die
vraag het volgende. Ik ben blij met deze maatschappelijke betrokkenheid
bij het aanpakken van de fileproblematiek. Overheid, bedrijven en
automobilisten hebben hier immers allemaal een rol in. Het organiseren
van een filevrije dag draagt bij aan het bewustzijn van de invloed van
ieders eigen gedrag. Bedrijven kunnen zorgen voor blijvende veranderingen in gedrag, met behulp van goede voorzieningen voor werken op
afstand, afspraken over aanwezigheid en/of over gebruik en vergoeding
van openbaar vervoer en fiets. Voor de rijksoverheid is dit de staande
praktijk; zij stimuleert haar medewerkers het hele jaar door om zoveel
mogelijk met openbaar vervoer en fiets naar het werk te komen, en biedt
14

Kamerstuk 33 781, nr. 8
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
16
Kamerstuk 22 112, nr. 2378
17
Kamerstuk 22 112, nr. 2597
15

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 29 398, nr. 606

6

medewerkers goede faciliteiten voor werken op afstand. Hoewel ik het
initiatief waardeer, participeert het Ministerie van Infrastructuur en
Waterstaat om die reden niet in het platform «Uit de File, aan het Werk».
Fietsveiligheid
Programma Doortrappen en fietsveiligheid
Tijdens het AO Verkeersveiligheid van 13 maart jl. heb ik toegezegd uw
Kamer vóór de zomer te informeren over de verbetering van de fietsveiligheid in het algemeen en specifiek over de voortgang van het
programma Doortrappen.
In Nederland wordt steeds meer en tot op steeds hogere leeftijd gefietst.
Dat is gezond en kan ik alleen maar aanmoedigen. Dit betekent wel dat het
steeds drukker wordt op de Nederlandse fietspaden. De infrastructuur en
het onderhoud moeten ondersteunend zijn aan de behoefte van deze vele
fietsers. Daarom worden gemeenten ondersteund met handreikingen over
het veilig inrichten van fietspaden, zoals een aanpak voor het nemen van
maatregelen als het verwijderen van paaltjes op het fietspad, het
vaststellen van strooiroutes tegen gladde fietspaden, het aanleggen van
vergevingsgezinde schuine stoepranden naast fietspaden, het inrichten
van fietsstraten, het veilig inrichten van tweerichtings fietspaden en het
creëren van voldoende ruimte voor fietsers bij verkeerslichten.
Dit sluit aan bij het omschakelen naar een risicogestuurde aanpak waarop
wordt ingezet in het Strategisch Plan Verkeersveiligheid: gemeenten
brengen eerst in kaart waar fietspaden een veiligheidsrisico kennen en
bepalen vervolgens, met behulp van genoemde handreikingen, welke
maatregelen nodig zijn. Daarnaast blijf ik de campagne fietsverlichting
ondersteunen. Het tweejaarlijks onderzoek naar lichtvoering (bijlage 4)18
heeft aangetoond dat het gebruik van fietsverlichting in de lift zit. In 2017
steeg het gebruik van fietsverlichting sinds het laatste onderzoek van 2015
met 2% tot 66%. Goed dat het is gestegen, maar het blijft nodig hier
aandacht voor te vragen zodat dit percentage verder stijgt.
Ik zie dat senioren een kwetsbare groep vormen in het verkeer. Het
programma Doortrappen is erop gericht ouderen langere tijd veilig te
laten fietsen. Door lokaal samen te werken met bijvoorbeeld fysiotherapeuten, fietsenmakers, klaverjasclubs en de ouderenbond kunnen
ouderen op logische momenten tips krijgen om veilig te fietsen. In 2017 is
deze aanpak met succes getest in Amersfoort, Alphen a/d Rijn, Amsterdam-Noord en Ouder-Amstel. Bij deze bied ik u het rapport aan waarin is
beschreven hoe invulling kan worden gegeven aan de landelijke uitrol van
het programma Doortrappen (bijlage 5)19. Naast de gemeenten Amersfoort, Enschede en Goes, gaan ook de provincies Utrecht, Overijssel,
Fryslân en Gelderland en de vervoerregio Amsterdam met een aantal
gemeenten aan de slag met «Doortrappen».
Ongevallenregistratie
Verbetering informatieketen verkeersongevallen
Tijdens het Algemeen Overleg van 14 december 2017 (Kamerstuk 29 398,
nr. 576) is toegezegd de Kamer verder te informeren over de verbetering
van de ongevallenregistratie (BRON). Ook is er een motie ingediend door
18
19

Rapport Lichtvoering 2017–2018, raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Rapportage «Een duurzame organisatie voor Doortrappen», raadpleegbaar via
www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 29 398, nr. 606

7

de leden Sienot en Van der Graaf20 over het vergaren van informatie uit
verschillende relevante bronnen en het ontsluiten van informatie naar de
wegbeheerders.
Uit het eindrapport van RWS Kwaliteitsverbetering informatieketen
verkeersongevallenregistratie, dat ik u hierbij aanbied (bijlage 6)21 blijkt
dat de ongevallenregistratie inmiddels weer van een zodanige kwaliteit is
dat wegbeheerders en adviseurs analyses uit kunnen voeren op regionaal
niveau ter ondersteuning van de keuzes die zij maken om maatregelen te
nemen ter verbetering van de verkeersveiligheid. Daarbij kunnen zij de
ongevalscijfers combineren met data over risico’s betreffende het
wegontwerp of gedrag. In het rapport zijn conclusies en aanbevelingen
opgenomen die ik ter hand neem:
– Het verder verbeteren van de verwerking van politiegegevens in
BRON;
– Het gebruiken van ambulancedata om informatie over eenzijdige
fietsongevallen toe te kunnen voegen
– Het eerder leveren van de BRON-gegevens aan gebruikers ten behoeve
van analyses
– Het voldoen aan de verplichtingen uit de Algemene Verordening
Gegevensverwerking (hierna AVG);
Ik ben blij naar aanleiding van dit rapport invulling te kunnen geven aan
de wens van de gebruikers om eerder toegang te krijgen tot BRONgegevens. Nog dit kwartaal kunnen gebruikers de BRON-gegevens over
2017 gebruiken voor het maken van analyses. Al eerder heb ik u gemeld
dat nieuwe bronnen als ambulancedata belangrijk zijn, met name voor
enkelvoudige fietsongevallen die niet in de politieregistratie voorkomen
omdat de politie in veel gevallen niet bij dit soort ongevallen wordt
betrokken. Er worden afspraken gemaakt met Ambulance Zorg Nederland
(AZN) en de Regionale Ambulance voorzieningen (RAV’s) over welke data
ter beschikking mogen worden gesteld. Als zich in de toekomst nieuwe
bronnen en technieken aandienen dan worden die onderzocht op hun
meerwaarde voor de registratie van ongevallen.
Op landelijk niveau is met name de trend in het aantal doden en ernstig
gewonden van belang. Het CBS publiceert in het voorjaar de statistiek
verkeersdoden. Cijfers over het aantal ernstige verkeersgewonden komen
pas aan het eind van het jaar beschikbaar, omdat de SWOV hiervoor
BRON-gegevens koppelt aan ziekenhuisgegevens die pas in het najaar
beschikbaar komen. Aan het eind van het jaar informeer ik u over de
ongevallencijfers en stuur ik u de analyse van de SWOV in hun jaarlijkse
monitor.
Rol van conflicterende verkeerslichten bij ongevallen
Tijdens het AO van 14 december 2017 zijn vragen gesteld over het feit dat
de meeste dodelijke ongevallen plaatsvinden op kruispunten waar een
maximumsnelheid van 50km/u geldt, en de mogelijke rol van conflicterend verkeerslichten. Dit is te verklaren, omdat binnen de bebouwde
kom op deze locaties de grote verkeersstromen worden afgewikkeld.
Kruispunten op die wegen zijn dus druk waardoor daar relatief veel
ongevallen plaatsvinden. Het is mij niet bekend in hoeverre conflicterende
verkeerslichten daarbij een rol spelen. Wegbeheerders worden geacht een
veilige en geloofwaardige verkeerslichtenregeling als belangrijke
randvoorwaarde bij het ontwerp van kruispunten met verkeerslichten te
hanteren. Hiervoor bestaan regels en richtlijnen. Weggebruikers kunnen
20
21

Kamerstuk 29 398, nr. 580
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 29 398, nr. 606

8

klachten over de afstelling van verkeerslichten bij de desbetreffende
gemeenten melden.
Charter for Walking
In de motie van de leden Laçin en Van Brenk over voetgangers22, vraagt u
mij de Charter for Walking onder de aandacht te brengen van provincies
en gemeenten tijdens bestuurlijke overleggen en andere overleggen,
zodat gemeenten in navolging van Eindhoven en Tilburg het Charter for
Walking gaan ondertekenen en zich hard maken voor belangen van
voetgangers en wandelaars, waaronder ouderen en minder validen. In
een ambtelijke Stuurgroep Strategisch plan verkeersveiligheid, waaraan
de koepels deelnemen van IPO, VNG en vervoerregio’s, is dit al onder de
aandacht gebracht. In het kader van het Strategisch plan zal ik dit jaar ook
op bestuurlijk niveau ontmoetingen hebben en hier aandacht voor vragen.
Daarmee geef ik uitvoering aan de motie.
De rol van voetgangers in de ongevalsregistratie
Tijdens het AO van 14 december 2017 heb ik voorts toegezegd na te gaan
hoeveel eenzijdige voetgangersongevallen worden geregistreerd.
Voetgangers komen in de ongevallenregistratie voor indien er een rijdend
voertuig bij betrokken is (auto, bromfiets, fiets). Eenzijdige voetgangersongevallen worden dus niet opgenomen. Landelijk richten we ons op
registratie van de aantallen doden en ernstig verkeersgewonden. Daarbij
gaan we uit van een internationaal gehanteerde definitie23 van verkeersveiligheid, welke geen betrekking heeft op ongevallen met uitsluitend
voetgangers.
VeiligheidNL doet regelmatig onderzoek naar allerlei soorten ongevallen,
ook naar ongevallen op straat zonder tussenkomst van een rijdend
voertuig, op basis van ziekenhuisgegevens waar zij over beschikken.
Sommige regio’s of grotere gemeenten zijn met behulp van VeiligheidNL
al bezig met het verzamelen van relevante informatie over voetgangers
die licht tot ernstig gewond zijn geraakt. Verdere of aanvullende registratie
op landelijk niveau vind ik op dit moment dan ook niet noodzakelijk.
Strategisch Plan Verkeersveiligheid
Ik heb samen met andere overheden en veel maatschappelijke partijen
afgelopen maanden 9 thema’s in kaart gebracht waarop een verbeterslag
te maken is en ook al heel veel mogelijke maatregelen verkend. De
komende maanden gaan we daar concrete afspraken over maken. Een
bijzondere verantwoordelijkheid ligt uiteraard bij de wegbeheerders om in
hun regio aan de slag te gaan. We gaan samen optrekken. Op deze manier
geef ik invulling aan mijn rol als regisseur met respect voor ieders rol en
verantwoordelijkheid. Als Rijk geven wezelf het goede voorbeeld door bij

22
23

Kamerstuk 29 398, nr. 592
Definitie: Injury accident – Any accident involving at least one road vehicle in motion on a
public road or private road to which the public has right of access, resulting in at least one
injured or killed person. A suicide or an attempted suicide is not an accident but an incident
caused by a deliberate act to injure oneself fatally. However, if a suicide or an attempted
suicide causes injury to another road user, then the incident is regarded as an injury accident.
Included are: collisions between road vehicles; between road vehicles and pedestrians;
between road vehicles and animals or fixed obstacles and with one road vehicle alone.
Included are collisions between road and rail vehicles. Multi-vehicle collisions are counted as
only one accident provided that any successive collisions happen within a very short time
period. Injury accidents exclude accidents incurring only material damage. Excluded are
terrorist acts. www.unece.org/fileadmin/DAM/trans/main/wp6/pdfdocs/glossen4.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 29 398, nr. 606

9

de presentatie van het SPV een pakket aan maatregelen op te leveren op
alle thema’s in de vorm van een Rijksactieprogramma (RAP).
Het is belangrijk een nieuwe impuls te geven aan verkeersveiligheid. Dit
wordt ook gesteld door de Europese Commissie die de stagnatie van de
verbetering van de verkeersveiligheid in de lidstaten zorgwekkend vindt.
Net als de Commissie wil ik samen met de andere wegbeheerders
toewerken naar een risico-gestuurde aanpak zodat we proactief maatregelen kunnen nemen om de verkeersveiligheid te vergroten.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 29 398, nr. 606

10