Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

28 325

Bouwregelgeving 2002–2006

Nr. 88

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 september 2008
Op verzoek van Kamerlid Van Heugten (CDA) heb ik tijdens het AO Grondposities op 1 juli jl. (Kamerstuk 28 325, nr. 83) toegezegd uw Kamer te
informeren of en op welke wijze vanuit de overheid of de Autoriteit Financiële markten (AFM) voorlichting wordt gegeven over de financiële risico’s
die verbonden zijn aan grondspeculatie(projecten).
Mijn reactie stuur ik u mede namens de minister van Financiën.
Kamerlid Van Heugten heeft tijdens het AO gewezen op een aantal
websites waarop tussenpersonen/beleggingsinstellingen particulieren
ertoe bewegen te beleggen in zogenaamde «warme» grond. Zijn vraag
daarbij is wat daarover mijn standpunt is en of het klopt dat de Autoriteit
Financiële Markten (AFM) van oordeel is dat deze beleggingen geen
beleggingsobjecten zijn als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht
(Wft).
De AFM houdt, onder verantwoordelijkheid van de minister van Financiën,
toezicht op het financiële verkeer.
De minister van Financiën heeft mij informatie verstrekt over de wijze
waarop de AFM toezicht houdt op beleggingsobjecten.
Op het moment dat grondspeculatie als een beleggingsobject wordt
aangeboden door een financiële dienstverlener valt een dergelijk product
op basis van de Wet op het Financieel toezicht (Wft) in principe onder het
toezicht van de AFM. In dat geval dient de aanbieder of bemiddelaar een
prospectus beschikbaar te stellen waarin de (belangrijke) risico’s van het
product worden weergegeven in de risicoparagraaf. Bij complexe financiële producten is er tevens een compacte financiële bijsluiter met een
risico-indicator verplicht. De AFM houdt toezicht op het prospectus en de
financiële bijsluiter. Op basis van deze informatie kan de belegger/
consument adequaat inzicht krijgen in de rendementen en risico’s van
dergelijke financiële producten. Voor het aanbieden van en het bemiddelen in beleggingsobjecten is tevens een vergunning nodig en houdt de

KST122710
0809tkkst28325-88
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 28 325, nr. 88

1

AFM doorlopend toezicht op onder andere de informatieverstrekking.
Daarnaast treedt de AFM handhavend op tegen partijen die illegaal
opereren in deze markt.
Daarnaast is er ook de nodige handel (al dan niet met een speculatief
karakter) die uitgezonderd is van het toezicht van de AFM.
Bepaalde situaties vallen binnen de definitie van beleggingsobject maar
zijn krachtens de Wft vrijgesteld van toezicht. Bijvoorbeeld individuele
grondtransacties vallen buiten het toezicht van de AFM op de aanbieding
van beleggingsobjecten aangezien dan geen sprake is van een seriematig
karakter. Daarnaast is er sprake van een uitzondering van het toezicht
indien de minimale inleg de € 50 000,– overstijgt, aangezien de wetgever
veronderstelt dat deelnemingen van een dergelijke omvang primair zijn
gericht op de professionele markt.
Genoemde uitzonderingen op het toezicht zijn slechts van toepassing voor
zover de aanbieder bij een aanbod van beleggingsobjecten in reclameuitingen en documenten waarin een dergelijk aanbod in het vooruitzicht
wordt gesteld, vermeldt dat hij voor het aanbieden niet vergunningplichtig is ingevolge de wet en niet onder toezicht staat van de AFM.
Wordt een aanbod gedaan zonder de voorgeschreven vermelding, dan is
de aanbieder alsnog vergunningplichtig.
In bepaalde situaties kwalificeert de transactie niet als beleggingsobject
onder de Wft en is de Wft niet van toepassing: indien de consument zelf
de verantwoordelijkheid draagt voor het beheer van zijn beleggingsobject
(grondperceel) dan is er geen toezicht van de AFM, aangezien de belegger
dan een (actief) eigenaar wordt van het product.
De in de bedoelde websites genoemde transacties vallen dus niet zonder
meer onder het financieel toezicht van de AFM.
Aanvullende interventie noodzakelijk?
Ik kan mij de zorg van de heer Van Heugten voorstellen. Echter, kopers van
gronden behoren zich er van bewust te zijn, dat grondaankoop in de
verwachting dat door een bestemmingwijziging de waarde van het onroerend goed hoger zal worden een speculatief karakter heeft. Zoals hierboven is aangegeven valt het toezicht op het aanbieden van en het bemiddelen in beleggingsobjecten, in beginsel, onder de werking van de Wet
financieel toezicht. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt tussen de
particuliere consument (die wettelijk wordt beschermd) en professionele
marktpartijen die geacht worden voor hun eigen belangen te kunnen
opkomen.
Ik zie naar aanleiding van de vraag van Kamerlid Van Heugten met betrekking tot grondspeculatie geen aanleiding voor wijziging van het wettelijk
kader met betrekking tot informatieverstrekking of uitbreiding van de
reikwijdte van het AFM-toezicht.
Op basis van het vorenstaande ben ik van mening dat er, in aanvulling op
de genoemde regelgeving, geen reden is voor aanvullende beleidsmaatregelen voor dergelijke grondtransacties.
De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
J. M. Cramer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 28 325, nr. 88

2