Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

24 691

Ruimtetekort in mainport Rotterdam

Nr. 119

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 oktober 2013
Conform de Regeling Grote Projecten rapporteer ik u, mede namens de
Staatssecretaris van Economische Zaken, over de voortgang van het
Project Mainportontwikkeling Rotterdam (PMR) en de Tussentijdse
evaluatie van PMR die ik bij de aanbieding van de vorige voortgangsrapportage heb aangekondigd.
De bijgevoegde voortgangsrapportage betreft de periode 1 juli 2012 tot en
met 30 juni 20131. In deze brief geef ik u zowel een terugblik op de
verslagperiode als informatie over de belangrijkste ontwikkelingen na de
peildatum van 30 juni 2013 en een doorkijk naar de komende periode.
Daarnaast bericht ik u over de uitkomst van de Tussentijdse Evaluatie van
PMR die ik dit jaar heb laten uitvoeren en die eveneens als bijlage bij deze
brief is gevoegd.
Terugblik verslagperiode 1 juli 2012 tot en met 30 juni 2013
In de afgelopen verslagperiode zijn binnen het deelproject Landaanwinning veel mijlpalen gehaald en de eerste fase van de Landaanwinning
is vrijwel afgerond. De zeewering is gesloten, het spoor en de weg langs
de buitencontour zijn aangelegd, de laatste kades en terreinen voor de
terminaloperators zijn opgeleverd en Maasvlakte 2 is op 22 mei 2013 ook
nautisch geopend. Nederland is een groot havengebied rijker geworden.
De werkzaamheden ten behoeve van het deelproject natuurcompensatie
betreffen nog het monitoren van de natuurlijke ontwikkeling van de
natuurcompensatie. Deze monitoring is ook in deze verslagperiode
volgens plan verlopen. De natuurlijke ontwikkeling van de duincompensatie, die enkele tientallen jaren beslaat, gaat de goede kant op. Het
compensatiedoel vochtige duinvallei kan bereikt worden, indien de
grondwaterstand, conform verwachting, nog verder stijgt en de vallei zich
door verdere uitstuiving verdiept. Ook het aantal hectares potentieel grijs
1

kst-24691-119
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 24 691, nr. 119

1

duin is voldoende om op termijn aan de compensatieopgave te voldoen.
De uitkomsten van de effectmonitoring in de Voordelta laten zien dat de
ingestelde rustgebieden hebben bijgedragen aan het behoud cq. toename
van goede leefomstandigheden, maar ook dat de voedselwebrelaties in de
Voordelta veel complexer en variabeler van aard zijn dan voorheen werd
gedacht. Door deze complexiteit is een positief effect van de natuurcompensatie vooralsnog moeilijk statistisch significant aantoonbaar gebleken.
In deze verslagperiode zijn, met het onherroepelijk worden van de
bestemmingsplannen voor de Vlinderstrik op 17 april 2013, alle ruimtelijke
planprocedures van het deelproject 750 ha natuur- en recreatiegebied
afgerond. Ten behoeve van de Schiezone is gewerkt aan de afronding van
het Natuur- en Recreatieplan en voor de ontwikkeling van het Buijtenland
van Rhoon is de grondverwerving geïntensiveerd.
In deze verslagperiode zijn vijf leefbaarheidsprojecten uit het deelproject
BRG gereed gekomen. Deze maakten onderdeel uit van de deelprogramma’s Rivierparken, Gebiedsgerichte Benadering en Kenniscentrum
Geluid. In totaal zijn nu 36 leefbaarheidsprojecten gereed gemeld.
Gemeten naar de financiële waarde van het BRG-programma betekent dit,
dat 54% van de leefbaarheidsprojecten gerealiseerd is.
Ontwikkelingen na peildatum 30 juni 2013 en vooruitblik
Van het deelproject Landaanwinning resteert nog een drietal interface
projecten onder andere op het gebied van spoor en weg. De oplevering
daarvan staat gepland voor medio 2014. De ingebruikname van de
terminals door de terminaloperators is gepland in het najaar van 2014.
In het deelproject 750 ha natuur en recreatiegebied is een aantal mijlpalen
te melden. In het weekend van 24 en 25 augustus 2013 zijn de twee stalen
brugdelen van de Groene Verbinding (fietswandelverbinding van Charlois
naar het Buijtenland van Rhoon) over de A 15 en Betuweroute ingehangen
en gemonteerd. De oplevering wordt medio 2014 verwacht. In oktober
2013 zal het eerste deel van de Vlinderstrik worden opengesteld voor het
publiek en zal ook gestart worden met de aanleg van het eerste deel van
het fietspad dat de noordkant van Rotterdam, waaronder Schiezone en
Vlinderstrik, verbindt. Op 16 juli 2013 hebben de Gedeputeerde Staten van
Zuid-Holland de Tussenrapportage Schetsontwerp voor het Buijtenland
van Rhoon vastgesteld. Een belangrijke stap voor het proces van de
minnelijke grondverwerving.
De uitkomsten van de monitoring in de Voordelta geven aanleiding om de
komende periode te overwegen of bijsturing van maatregelen in de
rustgebieden nodig is ten aanzien van de precieze ligging van enkele
rustgebieden en de verstoring door recreatie. Nadere uitwerking daarvan
wordt gekoppeld aan het traject van actualisatie van het Natuurbeheerplan Voordelta.
Tussentijdse evaluatie van PMR
Zoals ik bij de aanbieding van de vorige voortgangsrapportage heb
aangekondigd heb ik een tussentijdse evaluatie laten uitvoeren op de
voortgang en uitvoering van het project conform de PKB PMR. Doel van
de evaluatie is om met u te kijken waar de komende jaren de accenten
moeten komen te liggen en om u van een basis te voorzien om te bepalen
of het nodig is om de status van PMR als Groot Project te handhaven. De
tussentijdse evaluatie is zodanig ingericht, dat deze voldoet aan de eisen
van een eindevaluatie van een groot project zoals vastgesteld in artikel 16
van de Regeling Grote Projecten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 24 691, nr. 119

2

Conclusie van de evaluatie is dat PMR een goede voortgang kent. De
deelprojecten worden uitgevoerd conform de afgesproken scope,
planning en begroting. Als verklarende factoren voor het succes worden
in de evaluatie onder meer aangemerkt: de dubbeldoelstelling die voor
breed draagvlak heeft gezorgd; het bijdragemodel waarbij de uitvoering is
belegd bij die partijen die daadwerkelijk belang hebben bij een goede
voortgang, zowel in tijd, geld als kwaliteit en risico’s die belegd zijn bij die
partijen die daar in de uitvoering ook invloed op uit kunnen oefenen;
duidelijke afspraken aan de voorkant over de uitvoering met scherpe
toetsingscriteria in de Uitwerkingsovereenkomsten; adequate organisatie
van betrokkenheid van maatschappelijke organisaties en een overzichtelijke coördinatie van het project door helder belegde uitvoeringsverantwoordelijkheden.
Met betrekking tot het vervolg van PMR concludeert het evaluatierapport
dat de vervolgrisico’s beperkt zijn, aangezien een groot deel van de
risicovolle projecten inmiddels is afgerond. Als resterende risico’s worden
genoemd: de tijdige realisatie van het Buijtenland van Rhoon uit het
deelproject 750 ha, de onzekerheid ten aanzien van het compensatie-effect
van het bodembeschermingsgebied en de rustgebieden op basis van de
huidige monitoring en een beperkte onzekerheid over voldoende
ontwikkeling areaal natte duinvallei in de duincompensatie. Dit laatste
risico lijkt aan de hand van de meest recente monitoringscijfers verder
afgenomen te zijn.
In lijn met de tussenevaluatie kijk ik met tevredenheid terug op de
afgelopen jaren, waarin door alle betrokken partijen gezamenlijk en met
succes is gewerkt aan de realisatie van de deelprojecten binnen het
Project Mainportontwikkeling Rotterdam. Een veelzijdig en complex
project verloopt nog steeds binnen planning en budget. Er is nog werk te
doen, maar het evaluatierapport, de voortgang in het project en de
afgenomen risico’s geven mij voldoende vertrouwen om u in overweging
te geven om de status groot project voor het Project Mainportontwikkeling Rotterdam te beëindigen. Indien u mocht besluiten om de status
groot project te beëindigen ben ik natuurlijk bereid, indien u dat wenst,
om u jaarlijks op de hoogte te houden met een brief waarin ik de
ontwikkelingen rondom het Project aan u toelicht.
De Minister van Infrastructuur en Milieu,
M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 24 691, nr. 119

3