Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2549
Vragen van de leden Jasper van Dijk en Alkaya (beiden SP) aan de Minister
van Buitenlandse Zaken en de Staatssecretaris van Financiën over één
mondiaal minimumtarief voor winstbelasting (ingezonden 8 april 2021).
Antwoord van Staatssecretaris Vijlbrief (Financiën – Fiscaliteit en
Belastingdienst) (ontvangen 29 april 2021).
Vraag 1
Wat is uw oordeel over het artikel «VS willen weer hogere winstbelasting»?1
Antwoord 1
Het artikel bespreekt het pleidooi van de Minister van Financiën van de
Verenigde Staten voor mondiale afspraken over een minimumniveau van
belastingheffing voor grote multinationals. In het Inclusive Framework
georganiseerd door de OESO2 wordt al geruime tijd gesproken over een
herziening van het internationale belastingsysteem. Ook een minimumniveau
van belastingheffing bij internationaal opererende bedrijven staat daar op de
agenda (Pijler 2). Dat de Verenigde Staten nu pleiten voor sterke wereldwijde
afspraken hierover vind ik een positief signaal. De uitlatingen van de
Amerikaanse Minister van Financiën laten zien dat de Verenigde Staten
volledig gecommitteerd zijn aan het vinden van een multilaterale oplossing
met 139 landen in het Inclusive Framework. Nederland steunt het doel van
het Inclusive Framework om halverwege 2021 tot overeenstemming te komen
over een herziening van het internationale belastingsysteem. Ik zie deze
ontwikkeling als een forse stap in de goede richting om dat doel te bereiken.

1

Volkskrant.nl, 6 april 2021, «VS bepleiten mondiaal minimumtarief voor winst- en vennootschapsbelasting om race to the bottom te stoppen» (https://www.volkskrant.nl/economie/vsbepleiten-mondiaal-minimumtarief-voor-winst-en-vennootschapsbelasting-om-race-to-thebottom-te-stoppen~bb736a5b/).
2
Het OESO/G20 Inclusive Framework on BEPS is in 2016 gevormd met het oog op implementatie van de maatregelen uit het OESO/G20-project om grondslaguitholling en winstverschuiving tegen te gaan (het BEPS-project) en verdere internationale samenwerking op het
gebied van belastingheffing. Binnen het Inclusive Framework werken lidstaten en niet-lidstaten
van de OESO op gelijke voet samen. Het Inclusive Framework heeft op het moment van
schrijven 139 leden.

ah-tk-20202021-2549
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Vraag 2
Deelt u de mening dat een mondiaal minimumtarief voor winst- en vennootschapsbelasting een goed middel is tegen een race to the bottom waarbij
landen een steeds lagere winstbelasting rekenen om bedrijven aan te
trekken?
Antwoord 2
Ja, mondiale afspraken over een minimumniveau van belastingheffing zijn
een goed middel om belastingconcurrentie te verminderen. Een minimumniveau van belastingheffing reduceert de prikkel voor landen om een laag
belastingtarief te hanteren. Als landen een (te) laag belastingtarief hanteren,
krijgen andere landen namelijk de mogelijkheid om over de winst die
bedrijven in dat laagbelastende land maken alsnog belasting bij te heffen tot
het minimumtarief. Een minimumniveau van belastingheffing draagt
daarnaast bij aan het tegengaan van belastingontwijking. Het minimumniveau
reduceert namelijk de prikkel voor bedrijven om winsten te verschuiven naar
laagbelastende landen. Bovendien kunnen dit soort internationale afspraken
bijdragen aan de aantrekkelijkheid van het Nederlandse vestigingsklimaat
voor het reële bedrijfsleven. Een minimumniveau van belastingheffing
verkleint namelijk het verschil tussen de belasting die bedrijven in Nederland
betalen en de lagere belastingdruk die deze bedrijven mogelijk in andere
landen zouden ervaren. De invloed van het niveau van (vennootschaps)belastingheffing op investeringsbeslissingen neemt daarmee af en de concurrentiekracht van ons bedrijfsleven wordt verbeterd. Het belang van andere factoren
die Nederland aantrekkelijk maken als vestigingsplaats neemt daarmee toe.
Vraag 3
Deelt u het pleidooi van de Amerikaanse Minister van Financiën Janet Yellen
om een dergelijk mondiaal minimumtarief in te stellen? Zo nee, wat
onderneemt u tegen de mondiale race to the bottom?
Antwoord 3
Ja. Nederland heeft zich in het Inclusive Framework van de OESO steeds
voorstander getoond van afspraken in (een zo breed mogelijk) internationaal
verband over een herziening van het internationale belastingstelsel, waaronder een minimumniveau van belastingheffing voor grote bedrijven.3
Nederland pleit daarbij voor eenvoudige en uitvoerbare maatregelen die zo
effectief mogelijk de prikkel tot belastingconcurrentie verminderen. Nederland
zal zich ervoor blijven inzetten om halverwege 2021 tot afspraken te komen in
het Inclusive Framework van de OESO.
Vraag 4
Deelt u de mening dat het invoeren van een minimumtarief iets anders is dan
de zogenoemde CCCTB (Common Consolidated Corporate Tax Base ofwel de
gemeenschappelijke geconsolideerde belastinggrondslag) waarmee lidstaten
hun soevereiniteit over belastingheffing van multinationals grotendeels
kwijtraken? Deelt u voorts de mening dat een minimumtarief en minimumgrondslag minstens zo effectief zouden zijn om de race to the bottom tegen
te gaan?
Antwoord 4
Ja, de maatregelen die in het Inclusive Framework worden besproken om een
minimumniveau van belastingheffing te waarborgen, verschillen van de
voorstellen van de Europese Commissie voor een CCCTB. De CCCTB ziet op
het creëren van een gemeenschappelijke geconsolideerde belastinggrondslag
zodat er een Europees gelijk speelveld wordt gecreëerd. Op basis van de
CCCTB zou in alle EU-lidstaten op dezelfde manier de belastbare winst
worden berekend en wordt grondslaguitholling in de EU tegen gegaan. De
CCCTB heeft daarmee inderdaad tot gevolg dat de soevereiniteit van lidstaten
wat betreft de invulling van de winstbelasting verder wordt ingeperkt.
Op basis van de Pijler 2-voorstellen die in het Inclusive Framework worden
besproken, wordt achteraf gekeken of er feitelijk genoeg belasting is geheven.
Indien dit niet het geval is, kan extra belasting worden bijgeheven om een
3

Zie ook Kamerstuk 32 140, nr. 73 en Kamerstuk 32 140, nr. 76.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

minimumniveau van belastingheffing te bereiken. Daarnaast zet dit OESOinitiatief erop in om een wereldwijd gelijk speelveld te creëren. Kortom, beide
systemen kunnen eraan bijdragen om het risico op een zogenaamde race to
the bottom tegen te gaan.
Vraag 5
Deelt u de mening dat mondiale afstemming op financieel gebied nodig is
om het doorgeslagen kapitalisme te beteugelen, waarbij het grootbedrijf
massaal profiteert van de onderlinge belastingconcurrentie?
Antwoord 5
Afspraken over de belastingheffing van multinationals zijn het effectiefst als
ze in een zo breed mogelijk internationaal verband worden gemaakt.
Nederland heeft zich daarom steeds een voorstander getoond van afspraken
in internationaal verband over een herziening van het internationale
belastingsysteem.
Vraag 6
Wat onderneemt u om te voorkomen dat Nederland bekend staat als «een
belastingparadijs dat meehelpt aan het ontwijken van winstbelastingen»?
Antwoord 6
Al vanaf het begin van deze kabinetsperiode is het aanpakken van belastingontwijking een van de speerpunten geweest van dit kabinet.4 De afgelopen
jaren zijn in dit kader veel maatregelen genomen. In een recente factsheet zijn
alle maatregelen van dit kabinet opgenomen, met een toelichting op de
manier waarop het kabinet hiermee belastingontwijking en -ontduiking
voorkomt.5 Ook verwijs ik graag naar enkele recente brieven die ik naar uw
Kamer heb verzonden waarin ik uitgebreid inga op de aanpak van belastingontwijking.6 Naast de wetgeving die al is ingevoerd, of binnen afzienbare tijd
in werking zal treden of reeds is aangekondigd, is het van belang dat de strijd
tegen belastingontwijking- en ontduiking voortvarend wordt voortgezet.
Internationale samenwerking is hierbij essentieel. Uitdagingen die samenhangen met belastingontwijking zijn immers vaak internationaal van aard en
kunnen het beste worden aangepakt door middel van internationale
afspraken. In dit verband steunt Nederland initiatieven om tot een verdere
gecoördineerde aanpak van belastingontwijking te komen. Zo draagt
Nederland actief bij om tot internationale oplossingen te komen op het
gebied van de winstbelasting.
Vraag 7
Bent u bereid om het plan van Minister Yellen actief te ondersteunen en te
promoten op internationale fora en de G20? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Het pleidooi van de Minister van Financiën van de Verenigde Staten gaat over
mondiale afspraken over een minimumniveau van belastingheffing voor grote
multinationals. In het Inclusive Framework van de OESO wordt al geruime tijd
gesproken over dergelijke afspraken. Nederland heeft zich steeds positief en
constructief opgesteld in deze discussies. Nederland zal zich ervoor blijven
inzetten om halverwege 2021 overeenstemming te bereiken over effectieve en
(ook voor ontwikkelingslanden) uitvoerbare afspraken over de herziening van
het internationale belastingsysteem. Ook in G20-verband zal Nederland zich
voorstander blijven tonen van het werk dat in de OESO wordt gedaan.

4

Dit staat beschreven in onder meer de Fiscale Beleidsagenda (Kamerstuk 32 140, nr. 33), de
aanpak is nader uitgewerkt in de Kamerbrief van 23 februari 2018 (Kamerstuk 25 087, nr. 188).
5
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/brochures/2021/01/21/maatregelen-tegenbelastingontwijking-en-belastingontduiking.
6
Zie Kamerstuk 25 087, nr. 262 en Kamerstuk 25 087, nr. 270.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3