Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2023–2024

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

9
Vragen van het lid Van Esch (PvdD) aan de Staatssecretarissen van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Financiën en de Minister van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit over de effectiviteit van het afschaffen
van de btw op groente en fruit in landen waar dit al is toegepast (ingezonden
8 mei 2023).
Antwoord van Staatssecretaris Van Rij (Financiën – Fiscaliteit en
Belastingdienst) en van Staatssecretaris Van Ooijen (Volksgezondheid,
Welzijn en Sport), mede namens de Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit (ontvangen 19 september 2023). Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2022–2023, nr. 2670.
Vraag 1
Kent u de berichten «Nul btw op groente en fruit is haalbaar én effectief» en
«0% VAT for essentials»?1, 2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u aangeven waarom in andere EU-lidstaten de btw op onder andere
groente en fruit wel verlaagd kan worden tot het nultarief, maar hierover in
Nederland kennelijk getwijfeld wordt?
Antwoord 2
Er heeft nog geen besluitvorming plaatsgevonden over het al dan niet
invoeren van een btw-nultarief op groente en fruit en/of alternatieve
gezondheidsmaatregelen. Besluitvorming hierover is aan een volgend
kabinet. Hierop kan niet vooruit worden gelopen. Dat geldt ook voor wat
betreft de reden(en) waarom eventueel van de maatregel wordt afgezien.
SEO heeft in het onderzoeksrapport op verzoek van het demissionaire kabinet
een vergelijking gemaakt van het btw-tarief op (onder meer) groente en fruit

1

Foodwatch, 14 april 2023, «Nul btw op groente en fruit is haalbaar én effectief» (https://
www.foodwatch.org/nl/current-nieuws/2023/nul-btw-op-groente-en-fruit-is-haalbaar-eneffectief/).
2
The Portugal News, 24 maart 2023, «0% VAT for essentials» (https://
www.theportugalnews.com/news/2023-03-24/0-vat-for-essentials/76027).

ah-tk-20232024-9
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

1

in andere EU-lidstaten en Nederland.3 Daarbij moet worden opgemerkt dat
geconstateerd is dat beperkte informatie beschikbaar is over de beleidsdoeleinden van specifieke tarieven voor groenten en fruit in andere lidstaten, de
precieze vormgeving van de afbakening daarvan, de effectiviteit van deze
maatregelen en eventuele juridische discussies.4 Dat maakt het lastig om de
vergelijking met andere lidstaten te maken en om vast te stellen wat het
effect is (geweest) van maatregelen in andere lidstaten.
Vraag 3
Deelt u de mening dat het belangrijk is om te weten wat de effectiviteit is van
het afschaffen/verlagen van de btw op groente en fruit in landen waar dit al is
toegepast, in ieder geval voor wat betreft de gezondheid en de koopkracht
van de bevolking in deze landen? Zo ja, bent u op de hoogte van deze
effectiviteit, uitgesplitst per land? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 2.
Vraag 4
Bent u bereid om de Organisatie voor Economische Samenwerking en
Ontwikkeling (OESO) opdracht te geven tot een vergelijkend onderzoek naar
de effectiviteit van het afschaffen/verlagen van de btw op groente en fruit in
landen waar dit al is toegepast, waarbij in ieder geval de effecten op de
volksgezondheid en de koopkracht worden meegenomen? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 4
Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 2. Aanvullend dient opgemerkt
te worden dat andere landen, die geen onderdeel uitmaken van de Europese
Unie maar wel van de OESO, andere btw-systemen hebben, zodat in deze
landen andere regels gelden en het Unierechtelijke neutraliteitsbeginsel
bijvoorbeeld geen rol speelt. Bovendien heeft de OESO al specifiek ten
aanzien van Nederland geconcludeerd dat het systeem van verlaagde
btw-tarieven te complex is. De OESO raadt Nederland aan om de verlaagde
tarieven in brede zin af te schaffen en een geüniformeerd btw-tarief te
introduceren.5
Vraag 5
Bent u het ermee eens dat het afschaffen van btw op groente en fruit niet is
bedoeld om de vermogensongelijkheid op te lossen en dit daarom geen
steekhoudend argument is om af te zien van de btw-verlaging? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 5
Er heeft nog geen besluitvorming plaatsgevonden over het al dan niet
invoeren van een btw-nultarief op groente en fruit en/of alternatieve
gezondheidsmaatregelen. Besluitvorming hierover is aan een volgend
kabinet. Hierop kan niet vooruit worden gelopen. Dat geldt ook voor wat
betreft de reden(en) waarom eventueel van de maatregel zal worden
afgezien.
Over de effectiviteit van btw-tariefdifferentiatie als middel om minder
draagkrachtigen te ondersteunen in algemene zin, wordt verwezen naar de
bevindingen van Dialogic en Significant Public in het evaluatierapport over
het verlaagde btw-tarief dat op 11 april 2023 aan uw Kamer is aangeboden.6

3

Zie hoofdstuk vier «Internationale vergelijking» van het onderzoeksrapport.
Zie verder ook de antwoorden van de Staatssecretarissen van Financiën en Volksgezondheid,
Welzijn en Sport op Kamervragen over dit onderwerp van leden Van Esch en Omtzigt van
12 oktober 2022.
5
OECD Economic Surveys Netherlands, June 2023, p. 14 en 32.
6
Kamerbrief 11 april 2023, met kenmerk 2023–0000092424.
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

2

Vraag 6
Als u onverhoopt niet bereid bent om de btw op groente en fruit af te
schaffen, hoe gaat u er dan voor zorgen dat groente en fruit betaalbaarder
wordt voor iedereen? Hoe gaat u ervoor zorgen dat de consumptie van verse
groente en fruit dan gestimuleerd wordt?
Antwoord 6
In de kabinetsreactie op het onderzoeksrapport van SEO, dat eveneens op
Prinsjesdag aan de Kamer is gestuurd, gaat het demissionaire kabinet nader
in op een aantal alternatieve beleidsopties die een volgend kabinet naast
invoering van een btw-nultarief op groente en fruit in overweging kan nemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

3