2023D16819

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
hebben enkele fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen over de brief van de Ministers van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en voor Primair en Voortgezet Onderwijs en de Staatssecretaris van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap d.d. 30 maart 2023 inzake moties en
amendementen die zijn ingediend tijdens de meest recente begrotingsbehandeling, het wetgevingsoverleg Begrotingsonderzoek, het wetgevingsoverleg Cultuur, het wetgevingsoverleg Media en het wetgevingsoverleg
Emancipatie (Kamerstuk 36 200 VIII, nr. 212).
De voorzitter van de commissie,
Michon-Derkzen
De adjunct-griffier van de commissie,
Arends

nds-tk-2023D16819

1

Inhoud
I

II

Vragen en opmerkingen uit de fracties
• Inbreng van de leden van de VVD-fractie
• Inbreng van de leden van de D66-fractie
• Inbreng van de leden van de CDA-fractie
• Inbreng van de leden van de SP-fractie
• Inbreng van de leden van de PvdA-fractie
Reactie van de Ministers van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en voor Primair en Voortgezet Onderwijs en de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

I Vragen en opmerkingen uit de fracties
Inbreng van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
brief «Reactie op moties en amendementen die zijn ingediend tijdens de
meest recente begrotingsbehandeling, het wetgevingsoverleg Begrotingsonderzoek, het wetgevingsoverleg Cultuur, het wetgevingsoverleg Media
en het wetgevingsoverleg Emancipatie». Deze leden hebben nog enkele
vragen.
Kamerstuk 36 200 VIII, nr. 751
De leden van de VVD-fractie lezen in de uitvoering van de motie van de
leden Van der Woude en Van der Graaf dat de technologiestrategie in het
najaar naar de Kamer wordt gestuurd. Deze leden vragen waarom de
technologiestrategie en de toekomstverkenning los van elkaar worden
uitgevoerd? De toekomstverkenning gaat onder andere in op de vraag wat
de arbeidsmarkt en de samenleving in 2040 van het onderwijs vragen. De
leden zijn van mening dat dit grotendeels te maken heeft met de grote
transities op het gebied van verduurzaming, digitalisering en sleuteltechnologie. De Minister heeft vorig jaar bij het commissiedebat Beleidsbrief
Hoger Onderwijs2 toegezegd een nadrukkelijke plek te hebben in de
toekomstverkenning voor wat de strategie van Nederland in de toekomst
is en hoe het hoger onderwijs hier aan gaat bijdragen. Hier gaf de Minister
bij aan om te onderzoeken aan welke knoppen er gedraaid kan gaan
worden om het hele kennisstelsel te optimaliseren en hier partijen zoals
de TO2-instellingen3, het bedrijfsleven en het Ministerie van EZK4 bij te
betrekken. Hoe is de Minister van plan met de toekomstverkenning in te
gaan op de strategie van Nederland zonder de technologie en het dictum
van de motie hierbij te betrekken?
Kamerstuk 36 200 VIII, nr. 775
In de reactie van de Minister lezen de leden van de VVD-fractie dat het
proces is uitgelopen omdat eerder aangeleverde stukken niet volledig
duidelijkheid verschaften. Kan de Minister aangeven wie de stukken heeft
aangeleverd, welke stukken dat waren en welke duidelijkheid nodig
was/is? Was het voor de aanleverde partij duidelijk welke stukken
verstuurd moesten worden en welke duidelijkheid door de stukken moest
1

Motie van de leden Van der Woude en Van der Graaf over in de technologiestrategie een
analyse maken van de verdeling van onderzoeks- en onderwijsmiddelen over alfa, bèta,
gamma en (technisch-)medische wetenschap.
2
d.d. 30 juni 2022, Kamerstuk 31 288, nr. 970.
3
TO2-instellingen: instellingen voor toegepast onderzoek.
4
EZK: Economische Zaken en Klimaat.
5
Motie van de leden El Yassini en Van der Molen over de stijgende kosten van de
mbo-vakwedstrijden opvangen met € 600.000 en de borging daarvan verzekeren.

2

worden gegeven? Mogen deze leden concluderen dat wanneer er juiste
stukken waren verstuurd/ontvangen dat direct duidelijkheid had verschaft,
het proces niet was uitgelopen?
Kamerstuk 36 200 VII, nr. 1446
In de reactie van de Minister lezen de leden van de VVD-fractie dat het
stopzetten van de regeling ook een optie is die wordt meegenomen in de
evaluatie. Kan de Minister aangeven hoe dit zich verhoudt met de wens en
het verzoek van de Kamer zoals is vastgelegd in de aangenomen motie
om de huidige middelen van de subsidie praktijkleren, bij een positieve
evaluatie, in te zetten voor een vervolgregeling van vijf jaar? Hoe wordt
geborgd dat ondernemers niet onnodig lang geen zekerheid hebben over
het vervolg van deze regeling?
Kamerstuk 36 200 VIII, nr. 1537
De leden lezen dat de motie van het lid Van der Woude over het doen van
een landelijk onderzoek naar daderprofielen voor straatintimidatie en
seksueel grensoverschrijdend gedrag in de openbare ruimte wordt
meegenomen in het wetsvoorstel Seksuele misdrijven. Daarnaast worden
resultaten van het onderzoek in opdracht van het Ministerie van Justitie
en Veiligheid dat wordt uitgevoerd door het WODC8 verwacht in het derde
kwartaal van 2023. Uit de beschrijving wordt niet duidelijk of er specifiek
voor straatintimidatie wordt gekeken naar daderprofielen, terwijl dit wel
zo staat gespecificeerd in het dictum en ook zo is toegezegd. Kan de
Minister beschrijven op welke manier dit specifieke onderzoek zoals
toegezegd wordt uitgevoerd en binnen welke termijn?
Kamerstuk 36 200 VIII, nr. 639
In de reactie van de Minister lezen de leden van de VVD-fractie dat ter
voorbereiding op de uitvoering van dit amendement en de bijbehorende
motie het ministerie in gesprek gaat met mbo10-instellingen. Kan de
Minister aangeven of er hierover al gesprekken zijn geweest met
mbo-instellingen? Zo nee, waarom is besloten om de gesprekken pas te
gaan voeren vier maanden na de stemming over de begroting in de Eerste
Kamer (20 december 2022)? Hadden de gesprekken niet eerder gevoerd
kunnen worden? Zo nee, waarom was het niet mogelijk om de eerste
gesprekken te voeren met mbo-instellingen over basisvaardigheden en de
bijbehorende middelen?
Inbreng van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie danken de bewindspersonen voor de reactie
op de moties en amendementen die zijn ingediend tijdens de meest
recente begrotingsbehandeling en de verschillende wetgevingsoverleggen. De leden complimenteren de bewindspersonen en hun ambtenaren voor het duidelijke en volledige overzicht. De leden hebben op dit
moment geen vragen of opmerkingen.

6

Gewijzigde motie van het lid El Yassini c.s. over bij een positieve evaluatie de middelen van de
subsidie praktijkleren vanaf 2024 inzetten voor een vervolgregeling van vijf jaar (t.v.v.
36 200 VIII, nr. 78).
7
Motie van het lid Van der Woude over landelijk onderzoek naar daderprofielen voor straatintimidatie en seksueel grensoverschrijdend gedrag in de openbare ruimte.
8
WODC: Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum.
9
Amendement van het lid Hagen c.s. over middelen voor taal, rekenen en burgerschap voor
mbo-studenten.
10
mbo: middelbaar beroepsonderwijs.

3

Inbreng van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief «Reactie op moties en amendementen die zijn ingediend
tijdens de meest recente begrotingsbehandeling, het wetgevingsoverleg
Begrotingsonderzoek, het wetgevingsoverleg Cultuur, het wetgevingsoverleg Media en het wetgevingsoverleg Emancipatie». Zij hebben nog
enkele vragen.
Is het voor de organisatie van de mbo-vakwedstrijden niet te laat als pas
in het tweede kwartaal helder wordt hoe er met het te verwachte tekort
van € 600.000 op de begroting van 2023 omgegaan wordt11 willen de
leden van de CDA-fractie graag weten. Wat betekent dit voor de organisatie van de mbo-vakwestrijden, komt dat in gevaar?
Ook vernemen de leden van de CDA-fractie graag wanneer het bestedingsplan van de NPO12 verwacht wordt om de middelen voor audiodescriptie de komende jaren in te zetten13. Wat betekent dat voor de inzet en
de middelen voor 2023?
De leden van de CDA-fractie willen tenslotte graag weten wat de stand
van zaken is met betrekking tot de uitvoering van motie van de leden
Werner en Van der Laan over het bevorderen van de emancipatie van
mensen met beperkingen14.
Inbreng van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief «Reactie
op moties en amendementen die zijn ingediend tijdens de meest recente
begrotingsbehandeling, het wetgevingsoverleg Begrotingsonderzoek, het
wetgevingsoverleg Cultuur, het wetgevingsoverleg Media en het
wetgevingsoverleg Emancipatie». Zij hebben daar nog vragen en
opmerkingen over.
De leden van de SP-fractie lezen in de reactie van de Minister op de motie
van de leden Kwint en Westerveld over het komen tot een landelijk
netwerk van invalpools en niet langer inzetten van uitzendbureaus in het
onderwijs15 dat benoemd wordt dat bij RATO’s16 ook een centrale dienst
met een vervangingspool kan worden ingericht. Deze leden merken op dat
de uitvoering van de motie hiermee een vrijblijvender karakter heeft dan
het verzoek van de Kamer. Kan de Minister concretiseren of deze RATO’s
hiermee verplicht worden om een vervangingspool in te richten, of dat zij
alleen regionaal de mogelijkheid krijgen om dat te doen? Kan de Minister
aangeven hoe, in het geval dat de uitvoering alleen een mogelijkheid
betreft, er toch uitvoering wordt gegeven aan de wens van de Kamer om
tot een landelijk netwerk van invalpools te komen? Deelt de Minister nog
altijd het eindpunt van deze motie, namelijk dat scholen niet langer
gebruik maken van dure uitzendbureaus?
De leden van de SP-fractie lezen in de reactie van de Minister dat het
wetsvoorstel naar aanleiding van de motie van het lid Kwint over regelen
dat leraren bij goed functioneren na een jaar altijd een vast contract
krijgen17, na gesprekken met sociale partners, in het eerste kwartaal van
2023 in internetconsultatie zal worden gebracht. Kan de Minister

11

Kamerstuk 36 200 VIII, nr. 77.
NPO: De Nederlandse Publieke Omroep.
13
Kamerstuk 36 200 VIII, nr. 128.
14
Kamerstuk 35 925 VIII, nr. 128.
15
Kamerstuk 36 200 VIII, nr. 81.
16
RATO: Regio’s voor de arbeidsmarkt van de Toekomst van het Onderwijs.
17
Kamerstuk 36 200 VIII, nr. 82.
12

4

aangeven of het al gelukt is om het wetsvoorstel in internetconsultatie te
laten gaan of wanneer de Minister van plan is om dit te gaan doen.
Tot slot hebben de leden van de SP-fractie nog een vraag over de
uitvoering van de motie van de leden Kwint en Van der Molen over het tot
nader order stoppen met het actief werven van buitenlandse studenten18.
Deze leden merken dat meerdere hogescholen en universiteiten alweer
begonnen zijn met het actief werven van buitenlandse studenten, nu
besluitvorming door het kabinet is uitgesteld. Hoe gaat de Minister dit
stoppen en voorkomen? Gaat hij instellingen hier actief op aanspreken?
Inbreng van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de onderhavige brief.
De Minister kondigt aan dat de Kamer voor het zomerreces 2023 wordt
geïnformeerd over toevoeging van opleidingsniveau als discriminatiegrond aan de Algemene wet gelijke behandeling, zoals de Kamer de
regering heeft verzocht met het aannemen van de motie van de leden De
Hoop en Bouchalikh19. Op welke termijn denkt de Minister dat de Kamer
een wetsvoorstel in dezen kan verwachten?
In de loop van 2023 zal het kabinet de Kamer informeren over de
uitvoering van de motie van de leden De Hoop en Simons, die de regering
vroeg om een voorstel voor kinderopvang met didactisch perspectief en in
het kader van kansengelijkheid20. Dit gebeurt in samenspraak met het
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hoe willen de
betrokken bewindslieden hierbij recht doen aan de overweging om de
afhankelijkheid van kinderen te verminderen van de omstandigheid of hun
ouders de Nederlandse taal machtig zijn of tijd en geld hebben hun
nieuwe indrukken en ervaringen aan te bieden?
Uiterlijk vóór de zomer wordt de Kamer geïnformeerd over verbreding
van het Zaanse initiatief inzake de inzet van brugfunctionarissen tussen de
kinderen, de school en de dienstverlening van gemeenten zoals de
regering werd verzocht met het aannemen van de motie van het lid De
Hoop21. De leden van de PvdA-fractie hopen dat hiertoe al stappen
kunnen worden gezet bij de suppletoire begroting samenhangende met
de voorjaarsnota. Heeft de Minister wel al becijferd welk bedrag er
minimaal voor nodig zal zijn om de inzet van brugfunctionarissen
substantieel te verbreden?
In het najaar van 2023 wordt de Kamer procesmatig geïnformeerd over de
wettelijke verankering van het Frysk in het wetenschappelijk onderwijs en
pas in het voorjaar volgt er een inhoudelijke Kamerbrief hierover. De
motie van de leden De Hoop en Van der Molen22 had de regering hierom
verzocht. Hoe verklaart de Minister dat dit zoveel tijd moet kosten, terwijl
artikel 7, lid 1f van het Europees Handvest voor regionale talen, al van
kracht is sinds 1996? Was het kabinet al die jaren sinds 1996 onbewust
van deze bepaling? Zo neen, in hoeverre is deze bepaling dan inmiddels
ten aanzien van het Frysk staande praktijk geworden?
Het aangenomen amendement23 van de leden De Hoop en Westerveld
over preventieve netwerken pro24/vso25 vroeg om instandhouding in
2023. Uiterlijk voor de zomer wordt de Kamer geïnformeerd over de
uitvoering. Kunnen de leden van de PvdA-fractie erop vertrouwen dat er

18

Kamerstuk 36 200 VIII, nr. 83.
Kamerstuk 36 200 VIII, nr. 91.
20
Kamerstuk 36 200 VIII, nr. 92.
21
Kamerstuk 36 200 VIII, nr. 93.
22
Kamerstuk 36 200 VIII, nr. 96.
23
Kamerstuk: 36 200 VIII, nr. 38.
24
pro: praktijkonderwijs.
25
vso: voortgezet speciaal onderwijs.
19

5

ondertussen dit kalenderjaar geen preventieve netwerken hoeven te
worden stopgezet bij gebrek van financiering?
Vóór de zomer zal de Staatssecretaris de Kamer via de veegbrief
informeren over de uitvoering van de motie van het lid Mohandis c.s. over
een hogere norm voor percentages programmamakers in vaste dienst bij
de publieke omroepen26. De leden van de PvdA-fractie hebben behoefte
aan informatie over de actuele stand van zaken. Kan de Staatssecretaris
benoemen welk percentage van de programmamakers bij de publieke
omroepen op dit moment in vaste dienst werkt?
De Minister beziet nog op welke wijze uitvoering wordt gegeven aan het
verzoek om jaarlijks de «uit het keurslijf»-prijs uit te reiken (motie van het
lid Mutluer27). De Minister wil bij voorkeur aansluiten bij activiteiten/
conferenties die het ministerie al voornemens is te organiseren. Is de
Minister ook bereid om de regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld hierbij te betrekken? Zo ja, hoe zal
hij aan deze betrokkenheid gestalte geven?
De Minister van Onderwijs Cultuur en Wetenschap gaat in gesprek met de
Minister van Justitie en Veiligheid over de uitvoering van de belofte dat er
tijd en geld vrijkomt voor Roze in Blauw en de aanpak van discriminatie
op de Politieacademie en op internet (motie van de leden Mutluer en
Westerveld28. Kunnen de leden van de PvdA-fractie erop rekenen dat dit
overleg met de Minister van Justitie en Veiligheid niet in de weg zal staan
dat vanaf 2023 deze belofte wordt waargemaakt?
II Reactie van de Ministers van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
en voor Primair en Voortgezet Onderwijs en de Staatssecretaris
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

26

Kamerstuk 36 200 VIII, nr. 166.
Kamerstuk 36 200 VIII, nr. 156.
28
Kamerstuk 36 200 VIII, nr. 157.
27

6