Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 2042

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 december 2015
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij drie fiches, die
werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
Fiche 1: Doorgifte van persoonsgegevens uit de EU naar de VS na
uitspraak HvJEU (Safe Harbour) (Kamerstuk 22 112, nr. 2040)
Fiche 2: Verordening overdracht zaken en bevoegdheden Gerecht voor
Ambtenarenzaken naar EU-Gerecht (Kamerstuk 22 112, nr. 2041)
Fiche 3: Verordening betreffende Europese statistieken over de prijzen van
aardgas en elektriciteit
De Minister van Buitenlandse Zaken,
A.G. Koenders

kst-22112-2042
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2042

1

Fiche: Verordening betreffende Europese statistieken over de
prijzen van aardgas en elektriciteit
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstel
Voorstel voor een verordening van het Europees parlement en de Raad
betreffende Europese statistieken over de prijzen van aardgas en
elektriciteit en houdende intrekking van Richtlijn 2008/92/EG van het
Europees parlement en de Raad betreffende een communautaire
procedure inzake de doorzichtigheid van de prijzen van gas en elektriciteit
voor industriële eindverbruikers.
b) Datum ontvangst Commissiedocument
18 november 2015
c) Nr. Commissiedocument
COM(2015) 496
d) EUR-lex
http://eur-lex.Europa.eu/legal-content/NL/TXT/
?qid=1448614424396&uri=CELEX:52015PC0496
e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board
Niet opgesteld
f) Behandelingstraject Raad
Raad Vervoer, Telecommunicatie en Energie
g) Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Economische Zaken
h) Rechtsbasis
Artikel 338, eerste lid, van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie (VWEU).
i) besluitvormingsprocedure Raad
Gekwalificeerde meerderheid Raad
j) rol Europees parlement
Medebeslissingsrecht Europees parlement.
2. Essentie voorstel
–

Inhoud voorstel
Het voorstel behelst een nieuwe verordening betreffende Europese
statistieken over de prijzen van aardgas en elektriciteit onder gelijktijdige intrekking van Richtlijn 2008/92/EG. Met het voorstel worden de
volgende doelen beoogd.
Het eerste doel van de verordening is het vaststellen van een gemeenschappelijk kader voor de ontwikkeling, productie en verspreiding van
vergelijkbare Europese statistieken over de aardgas- en elektriciteitsprijzen voor huishoudelijke afnemers en niet-huishoudelijke eindafnemers in de Europese Unie. Dit is essentieel om te voorzien in Europese
statistieken ter ondersteuning van het energiebeleid uit het pakket
Energie-Unie, vooral met het oog op de totstandbrenging van een
volledig geïntegreerde interne energiemarkt voor afnemers. Het
onderhavige voorstel maakt onderdeel uit van het governancesysteem
van de Energie-Unie. De verordening zorgt ervoor dat de gegevens-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2042

2

verstrekking consistent, tijdig en op geharmoniseerde wijze1 plaatsvindt. De gegevens die de lidstaten over de prijzen van aardgas en
elektriciteit bij de Commissie (Eurostat) moeten indienen worden
omschreven in bijlage I en II van het onderhavige voorstel.
Met het oog op de kwaliteitsborging voorziet het voorstel onder meer
in een driejaarlijks aan de Commissie aan te leveren standaardkwaliteitsverslag over de gebruikte gegevensbronnen, methoden en
definities. Tevens voorziet het voorstel in bepalingen dat lidstaten in
geval dat deze verordening aanzienlijke aanpassingen van het
nationale statistische systeem en een aanzienlijke extra belasting voor
respondenten met zich meebrengt, afwijkingen voor maximaal 3 jaar
bij de Commissie kunnen aanvragen.
De verordening voorziet erin om de op vrijwillige basis bestaande
gegevensverzameling over de detailhandelsprijzen van aardgas en
elektriciteit aan eindafnemers in de huishoudelijke sector op te nemen
in dit juridisch kader. Om de productie van vergelijkbare en kwalitatief
hoogwaardige statistieken te kunnen garanderen is de Commissie van
oordeel dat een verordening het meest geschikte instrument is. Het
handhaven van de vrijwillige gegevensverzameling is een groot risico
omdat de gegevens op het EU-niveau onvergelijkbaar, inconsistent en
te laat beschikbaar zijn.
Volgens artikel 10 van het voorstel krijgt de Commissie de bevoegdheid om voor onbepaalde tijd gedelegeerde handelingen vast te
stellen. De gedelegeerde handelingen hebben betrekking op artikel 4
lid 3. Daarmee krijgt de Commissie de bevoegdheid om door middel
van gedelegeerde handelingen de drempelwaarde2 voor de indiening
van gegevens bij de Commissie (Eurostat)over aardgastarieven voor
huishoudelijke afnemers aan te passen. De Commissie krijgt op basis
van artikel 11 de bevoegdheid om door middel van de onderzoeksprocedure uitvoeringshandelingen vast te stellen. Het gaat hierbij om
gemeenschappelijke regels voor de kwaliteitsnormen. Deze zijn nodig
om te garanderen dat er statistische gegevens van goede kwaliteit
worden geproduceerd. De Commissie krijgt verder de bevoegdheid
door middel van de onderzoeksprocedure uitvoeringshandelingen vast
te stellen format en de modaliteiten voor de indiening van de
statistische gegevens aan de Commissie (Eurostat).
3. Nederlandse positie ten aanzien van het voorstel
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
Nederland erkent de noodzaak van vergelijkbare, relevante, coherente en
betrouwbare statistische gegevens en informatie voor een gedegen
meting van de voortgang bij het opzetten van de Energie-Unie. Hierbij zijn
volgens Nederland kwalitatief hoogwaardige Europese statistieken over
de aardgas- en elektriciteitsprijzen voor huishoudelijke afnemers en
niet-huishoudelijke eindafnemers in de Europese Unie essentieel ter
ondersteuning van het energiebeleid uit het pakket Energie-Unie. Hierdoor
1

Tot nu toe verschafte Richtlijn 2008/92/EG van het Europees parlement en de Raad een
gemeenschappelijk kader voor de productie, indiening en verspreiding van vergelijkbare
statistieken over de detailhandelsprijzen van aardgas en elektriciteit voor industriële afnemers
in de Unie. Het verzamelen van gegevens over de detailhandelsprijzen van aardgas en
elektriciteit aan eindafnemers in de huishoudelijke sector werd tot dusver uitgevoerd op basis
van vrijwillige overeenkomsten.
2
De drempelwaarde bepaald of lidstaten kunnen worden vrijgesteld van de verplichting om
gegevens over het aardgastarieven voor de huishoudelijke sector bij de Commissie in te
dienen. Deze drempelwaarde is thans vastgesteld op 1%. Dit betekent dat lidstaten waarvan het
aardgasverbruik door huishoudelijke afnemers onder de 1% ligt van het totale energieverbruik
in de huishoudelijke sector niet verplicht zijn informatie over aardgastarieven voor de
huishoudelijke sector bij de Commissie in te dienen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2042

3

kunnen de energieprijzen en -kosten tussen de lidstaten nauwkeurig en
volledig worden vergeleken en kan het concurrentievermogen van
energieprijzen en -kosten voor de industrie en andere verbruikers worden
geëvalueerd.
Het verzamelen van gegevens over de detailhandelsprijzen van aardgas
en elektriciteit aan eindafnemer in de huishoudelijke sector, tot dusver
uitgevoerd op vrijwillige basis, is een waardevolle uitbreiding ter
verbetering van de vergelijkbaarheid en kwaliteit van de energiestatistieken. In de praktijk levert Nederland deze statistieken al aan bij de
Commissie.
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
Nederland verwelkomt het voorstel op hoofdlijnen en onderschrijft de
noodzaak van vergelijkbare, relevante, coherente en betrouwbare
statistische gegevens en informatie voor een gedegen meting van de
voortgang bij het opzetten van de Energie-Unie. Nederland beschouwt het
voorstel van de commissie om van een richtlijn over te gaan tot een
verordening als een essentiële maatregel ter verbetering van de beschikbaarheid van geharmoniseerde Europese energiestatistieken.
Voorts steunt Nederland dat verzamelen van gegevens over de detailhandelsprijzen van aardgas en elektriciteit aan eindafnemer in de huishoudelijke sector, tot dusver uitgevoerd op vrijwillige basis, wordt opgenomen
in een juridisch kader. Hierdoor wordt de inhoud, de kwaliteit, en de
vergelijkbaarheid van de statistische informatie gegarandeerd. Het
handhaven van de vrijwillige gegevensverzameling is een risico omdat de
gegevens op het EU-niveau onvergelijkbaar, inconsistent en te laat
beschikbaar zijn.
Nederland kan instemmen met de door de Commissie voorgestelde
bevoegdheid om uitvoeringshandelingen vast te stellen, aangezien het
een technische uitvoering van de verordening betreft, waarbij de
Commissie het beste het initiatief kan nemen.
Nederland is geen voorstander dat de bevoegdheidsdelegatie aan de
Commissie voor onbepaalde tijd wordt verleend. Nederland acht het
daarnaast van belang dat de bevoegdheidsdelegatie wordt geëvalueerd.
Dit zou volgens Nederland kunnen door middel van een verslag, dat de
Commissie indient bij het Europees parlement en de Raad, en dat
betrekking heeft op de uitvoering, de resultaten en de algemene beoordeling van de bevoegdheidsdelegatie. Nederland zal voorstellen de
gebruikelijke standaardtekst3 die op deze onderdelen toezien in de
verordening op te nemen.
c) Eerste inschatting van krachtenveld
De verwachting is dat een meerderheid van de lidstaten evenals
Nederland het voorstel van de Commissie op hoofdlijnen zal steunen.
Verder zullen naar verwachting een groot aantal lidstaten kritisch staan
tegenover het voorstel om voor onbepaalde tijd aan de Commissie de
bevoegdheid te verlenen voor het vaststellen van gedelegeerde hande3

De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie
toegekend voor een termijn van vijf jaar. De Commissie stelt uiterlijk negen maanden voor het
einde van de termijn van vijf jaar een verslag op over de bevoegdheidsdelegatie. De bevoegdheidsdelegatie wordt stilzwijgend met termijnen van dezelfde duur verlengd, tenzij het
Europees parlement of de Raad zich uiterlijk drie maanden voor het einde van elke termijn
tegen deze verlenging verzet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2042

4

lingen alsmede tegenover de aanpassing van de drempelwaarde door
middel van gedelegeerde handelingen.
4. Beoordeling bevoegdheid, subsidiariteit en proportionaliteit
a) Bevoegdheid
De Commissie baseert de bevoegdheid van de EU op artikel 338 lid 1
VWEU. Op grond van dit artikel nemen de Raad en het EP volgens de
gewone wetgevingsprocedure maatregelen aan voor de opstelling van
statistieken wanneer dat voor de vervulling van de taken van de Europese
Unie nodig is. Dit is volgens Nederland de juiste rechtsgrondslag. Er is
sprake van een gedeelde bevoegdheid van EU en lidstaten.
b) Subsidiariteit
Het subsidiariteitsoordeel is positief. Het doel van de verordening,
namelijk het vaststellen van het juridisch kader van geharmoniseerde en
vergelijkbare Europese statistieken over de prijzen van aardgas en
elektriciteit kan het best op Europees niveau worden bereikt. Dit kan niet
op een afdoende wijze door de lidstaten afzonderlijk worden uitgevoerd
en kan daarom beter op Europees niveau worden verwezenlijkt.
c) Proportionaliteit
Het proportionaliteitsoordeel is deels positief, deels negatief. Een
verordening is het juiste instrument, aangezien hierdoor in de gehele
Europese Unie hetzelfde kader kan gelden, zodat de productie van
kwalitatief hoogwaardige en vergelijkbare energiestatistieken op
EU-niveau kan worden gegarandeerd.
Ten aanzien van het voorstel met betrekking tot de bevoegdheidsdelegatie
voor wat betreft de aanpassing van de drempelwaarde door middel van
gedelegeerde handelingen zoals in artikel 4, lid 3 wordt beschreven,
beoordeelt Nederland de proportionaliteit van het voorstel negatief.
Binnen het domein van de Europese statistiek wordt namelijk de
drempelwaarde en het vast stellen ervan gezien als een essentieel
onderdeel. Essentiële onderdelen van de wetgevingshandeling kunnen
alleen via de gewone wetgevingsprocedure worden aangepast.
Bovendien is Nederland van mening dat bevoegheidsdelegatie voor
onbepaalde tijd, die de Commissie zichzelf toekent, niet in verhouding
staat tot het doel van de verordening om te zorgen voor vergelijkbare,
relevante, coherente en betrouwbare statistische gegevens en informatie
ter ondersteuning van het energiebeleid voor de Energie-Unie. Om het
doel te bereiken volstaat het om de bevoegdheidsdelegatie te verlenen
voor een termijn van 5 jaar, zoals gebruikelijk is.
5. Financiële implicaties, gevolgen voor regeldruk en administratieve lasten
a) Consequenties EU-begroting
Nederland is van mening dat de benodigde EU-middelen gevonden
dienen te worden binnen de in de Raad afgesproken financiële kaders van
de EU-begroting 2014–2020 en dat deze moeten passen bij een prudente
ontwikkeling van de jaarbegroting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2042

5

b) Financiële consequenties (incl. personele) voor rijksoverheid en/ of
decentrale overheden
Dit voorstel heeft geen directe financiële consequenties voor Nederland.
Aan de toekomstige voorgestelde gedelegeerde handelingen en uitvoeringshandelingen kunnen echter mogelijk wel uitvoeringskosten voor het
CBS verbonden zijn. Voor deze eventuele toekomstige financiële gevolgen
geldt dat deze dienen te worden ingepast op de begroting van het
beleidsverantwoordelijke departement, conform de regels voor de
budgetdiscipline.
c) Financiële consequenties (incl. personele) voor bedrijfsleven en burger
Dit voorstel heeft geen directe financiële consequenties voor bedrijfsleven
en burger.
d) Gevolgen voor regeldruk/administratieve lasten voor rijksoverheid,
decentrale overheden, bedrijfsleven en burger
Op basis van het onderhavige voorstel blijven de administratieve lasten
gelijk. De toekomstige voorgestelde gedelegeerde handelingen kunnen
wel leiden tot extra administratieve lasten voor het bedrijfsleven omdat de
Commissie door middel van gedelegeerde handelingen tot een
uitbreiding van de te verzamelen informatie kan besluiten.
e) Gevolgen voor concurrentiekracht
Het voorstel heeft mogelijk positieve gevolgen voor de concurrentiekracht. De statistieken die op basis van dit voorstel worden samengesteld,
vormen voor de Commissie de basis voor het maken van een analyse van
de energieprijzen en kosten. Op basis van deze analyse kunnen maatregelen worden genomen met betrekking tot de verschillende componenten
van energieprijzen op huishoudens, kleine en middelgrote bedrijven en
energie-intensieve industrieën, en meer in het algemeen het concurrentievermogen onderzoeken van de Europese Unie in relatie tot haar mondiale
economische tegenhangers.
1. Implicaties juridisch
a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving en/of
sanctionering beleid (inclusief toepassing van de lex silencio positivo)
Niet van toepassing
b) Gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen, incl. NL-beoordeling
daarvan
Zie hiervoor de onderdelen punt 3b en 4c.
c) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en besluiten) met
commentaar t.a.v. haalbaarheid
Deze verordening treedt in werking op de 20e dag volgende op die van
haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Voor
Nederland is dat haalbaar.
d) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
Geen, afgezien van de in dit fiche genoemde wens van Nederland om de
bevoegdheidsdelegatie aan de Commissie, na de toegekende termijn van
5 jaar, te evalueren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2042

6

2. Implicaties voor uitvoering en/of handhaving
In artikel 4 van de Wet op het Centraal Bureau voor de Statistiek is
bepaald dat het CBS op nationaal niveau belast is met de productie van
statistieken in het kader van de Europese Unie.
Het CBS dient de statistische resultaten in bij de Commissie (Eurostat). De
gevolgen voor de werkzaamheden van het CBS zullen gering zijn.
3. Implicaties voor ontwikkelingslanden
Geen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2042

7