Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

550
Vragen van het lid Nijboer (PvdA) aan de Minister van Financien over fouten
van banken bij het omzetten van adresboeken van klanten (ingezonden
21 oktober 2014).
Antwoord van Minister Dijsselbloem (Financiën) (ontvangen 12 november
2014).
Vraag 1
Kent u de uitzending van Kassa van 18 oktober 2014?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat banken fouten hebben gemaakt bij het omzetten van adresboeken van klanten naar IBAN-nummers?
Antwoord 2
Per 1 augustus 2014 is Nederland in het kader van de migratie naar één
uniforme betaalmarkt voor de euro, de Single Euro Payments Area – SEPA,
over op IBAN. Om de overgang op IBAN voor de Nederlandse consument te
vergemakkelijken, hebben de banken de rekeningnummers die klanten vóór
de SEPA-migratie in hun adresboek hadden staan, in 2013 omgezet naar de
corresponderende IBAN rekeningnummers.
De Nederlandsche Bank heeft geen onregelmatigheden gesignaleerd bij de
omzetting van de adresboeken door de banken. Indien er door de banken
fouten worden gemaakt bij de omzetting, dan resulteert dit vrijwel altijd in
onjuiste IBAN’s. Het IBAN kent namelijk een controlegetal en dat ondervangt
type- of schrijffouten. zodat er geen geld overgemaakt kan worden naar een
(verkeerde) persoon.2 Het is wel mogelijk dat klanten verkeerde rekeningnummers in de adresboeken hadden staan en dat deze rekeningnummers zijn
omgezet naar bestaande IBAN’s.
1

Kassa, 18 oktober 2014
http://kassa.vara.nl/tv/afspeelpagina/fragment/fout-in-adresboek-internetbankieren-door-bank/
speel/1/
2
Zie ook de antwoorden bij de Kamervragen van het Kamerlid Nijboer (PvdA) aan de Minister
van Financiën over problemen met foute overschrijvingen met IBAN, Aanhangsel van de
Handelingen II, 2013–2014, nr. 1668.

ah-tk-20142015-550
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Vraag 3 en 4
Wie is ervoor verantwoordelijk als er in dergelijke gevallen geld naar een
verkeerde rekening wordt overgeboekt; de bank of de klant? Deelt u de
mening dat als het adresboek door toedoen van de bank onjuist blijkt te zijn,
de bank verantwoordelijk is voor het terugboeken van de overgemaakte
gelden?
Antwoord 3 en 4
Rekeninghouders hebben een eigen verantwoordelijkheid bij de invoering van
de juiste rekeningnummers in het adresboek en de invoering van de correcte
gegevens bij een betaalopdracht. Banken zijn er voor verantwoordelijk dat
opdrachten conform de ingevoerde gegevens verwerkt worden.
In de aanloop naar de SEPA-migratie en in het kader van hun zorgplicht
hebben de banken het publiek tevens regelmatig gevraagd om hun adresboek
up-to-date te houden en bij het geven van een betaalopdracht te controleren
of de correcte gegevens zijn ingevuld.
Banken zijn er wel toe verplicht redelijke inspanningen te verrichten om bij
consumenten te helpen het geld terug te krijgen bij incorrecte overboekingen.
Banken bemiddelen daarom tussen klanten en verkeerde begunstigden,
wanneer hun klanten daarom vragen. Om het terugvorderen van onjuiste
overboekingen voor klanten te faciliteren hebben banken bijvoorbeeld het
(interbancaire) proces «onverschuldigde betalingen» ingericht.3
Als betalingen echter door toedoen van de bank foutief worden uitgevoerd, is
deze mede aansprakelijk richting haar klanten en verantwoordelijk voor
terugboeking van het bedrag van de foutief uitgevoerde betaling.4
Vraag 5
Heeft u zicht op de omvang van het aantal verkeerde overboekingen door het
abusievelijk gebruik van een verkeerd IBAN-nummer? Om hoeveel gevallen
gaat het en welke bedragen zijn ermee gemoeid? Weet u hoeveel procent van
de mensen het geld uiteindelijk terugkrijgt?
Antwoord 5
In mijn antwoord op eerdere Kamervragen van het Kamerlid Nijboer heb ik
een voorzichtige inschatting gegeven van de omvang (ongeveer 4.500
betaalopdrachten per maand) van het aantal verkeerde overboekingen tijdens
de «duale periode» – de periode waarin oude Nederlandse rekeningnummers
via automatische conversiediensten in internetbankieren worden omgezet
naar een IBAN.5 Per 1 augustus 2014 is Nederland volledig over op IBAN en
sindsdien worden oude korte Nederlandse bankrekeningnummers niet langer
in de internetbankieromgeving automatisch naar IBAN rekeningnummers
geconverteerd.
De verwachting is dat met de overstap op IBAN het aantal door consumenten
gedane verkeerde overboekingen op een aanzienlijk lager niveau dan het
niveau van tijdens de duale periode zal komen te liggen.

3

Zie ook de antwoorden bij de Kamervragen van het Kamerlid Nijboer (PvdA) aan de Minister
van Financiën over problemen met foute overschrijvingen met IBAN, Aanhangsel van de
Handelingen II, 2013–2014, nr. 1668.
4
Richtlijn 2007/64/EG van het Europees parlement en de Raad van 13 november 2007 betreffende betalingsdiensten in de interne markt tot wijziging van de Richtlijnen 97/7/EG,
2002/65/EG, 2005/60/EG en 2006/48/EG, en tot intrekking van Richtlijn 97/5/EG (PbEU 2007, L
319).
5
Zie de antwoorden bij de Kamervragen van het Kamerlid Nijboer (PvdA) aan de Minister van
Financiën over problemen met foute overschrijvingen met IBAN, Aanhangsel van de Handelingen II, 2013–2014, nr. 1668.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2