GEZONDHEIDSZORG

Monitor generalistische
basis GGZ
Periode: jan 2011 – dec 2014
In opdracht van het Ministerie van VWS
Juni 2015

Juni 2015
Dit rapport is uitsluitend bestemd voor het Ministerie van VWS. Het is niet bedoeld voor
andere partijen, buiten deze doelgroep, en het gebruik van dit rapport door andere partijen is
dan ook voor eigen risico. KPMG aanvaardt geen aansprakelijkheid voor het gebruik van dit
rapport anders dan waarvoor het is opgesteld en aanvaardt geen aansprakelijkheid jegens
andere partijen dan het Ministerie van VWS.
De aard van de werkzaamheden houdt in dat wij geen accountantscontrole,
beoordelingsopdracht of andere assuranceopdracht hebben uitgevoerd. Daarom kan aan
onze rapportage geen zekerheid met betrekking tot de getrouwheid van financiële of andere
informatie worden ontleend.

Samenvatting
Wat brengt de monitor Generalistische Basis GGZ in beeld

Vraag vanuit Ministerie VWS
Het opzetten van de ‘Monitoring
effecten generalistische basis GGZ’
(verder: monitor) die zich richt op de
volgende elementen:
■

Een inventarisatie of de beoogde
doelen van invoering van de GBGGZ worden behaald;

■

Het toetsen van de werkzaamheid

Invoering Generalistische Basis-GGZ
■ Met de introductie van de Generalistische Basis GGZ (GB-GGZ) in januari 2014 zijn er nieuwe echelons ontstaan in de Geestelijke
Gezondheidszorg (GGZ). Vóór 2014: Praktijkondersteuner Huisarts GGZ (POH-GGZ), Eerstelijns psychologische zorg (EPZ) en 2e lijn; na
2014: POH-GGZ, GB-GGZ en gespecialiseerde GGZ (zie ook figuur A.0 onderaan de pagina).
■ De GB-GGZ heeft als doel om ervoor te zorgen dat patiënten GGZ-zorg tijdig en op de juiste plek krijgen (matched care) en niet onnodig in
de gespecialiseerde GGZ terechtkomen of blijven. Met de invoering van deze maatregelen verwacht het ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (VWS) dat er een verschuiving van patiënten (en daarmee gepaard budget) gaat optreden binnen de GGZ-keten van
duurdere gespecialiseerde zorg naar goedkopere zorg dichter bij huis. Dit moet bijdragen aan een betaalbare, voor iedereen toegankelijke en
kwalitatief hoogwaardige GGZ.
■ De introductie van de GB-GGZ heeft effecten op de gehele GGZ keten: GB-GGZ, GGZ binnen de huisartsenzorg en gespecialiseerde GGZ.

van de POH-GGZ en GB-GGZ in
de praktijk.
Methode
■

Focus op 3 regio’s: Friesland,
Utrecht en omstreken en Zuid
Limburg

■

Kwantitatieve analyse, op basis
van Vektis data en data
aangeleverd door 7 betrokken
aanbieders.

■

Enquête onder leden van
Landelijke Vereniging van
Vrijgevestigde Psychologen &

Deze rapportage
■ Deze opdracht voert KPMG Plexus uit in samenwerking met Vektis. In deze rapportage geven we een beeld over het eerste en tweede
halfjaar van 2014 in vergelijking met de jaren ervoor op basis van kwantitatieve data vanuit Vektis en betrokken zorgaanbieders.
■ De monitor brengt de ontwikkeling in de GGZ in kaart sinds de introductie van de GB-GGZ aan de hand van het raamwerk zoals in figuur A.1.
■ Alle bevindingen hebben uitsluitend betrekking op drie deelnemende regio’s en de betrokken aanbieders daarbinnen. De GB-GGZ is in
januari 2014 ingevoerd. Het vergt tijd voordat veranderingen zijn doorgevoerd en resultaten van de invoering zichtbaar worden. Op basis van
deze rapportage kunnen dan ook geen algemene conclusies worden getrokken. Het beeld ontwikkelt zich in de loop van de monitor verder en
wordt steeds vollediger bij volgende rapportages.
1e en 2e
halfjaar
2011 - 2013

1e en 2e
halfjaar
2014

Huisarts
incl. POH

Huisarts
incl. POH

EPZ

GB-GGZ

2e lijn

Gespec.
GGZ

Psychotherapeuten (LVVP) in de
drie regio’s.
■

Aanvullende gegevens van het

GGZ algemeen – over echelons
Verschuiving
tussen echelons

POHGGZ
Huisartsenzorg

Huisarts

GB-GGZ

Gespecialiseerde GGZ

De omvang van de blokken geeft niet de verhouding tussen de omvang van de echelons weer; de blokken zijn niet
op schaal weergegeven.

Nivel en de Landelijke Huisartsen
Vereniging (LVH).

Figuur A.0 Vorming van
nieuwe echelons

Figuur A.1 Raamwerk voor de monitor

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

2

Samenvatting
Beoogde doelen behaald: toegankelijkheid

De monitor
■

De monitor brengt de
ontwikkeling sinds de
introductie van de GB-GGZ in
kaart, vanuit perspectieven
van zorgaanbieders, patiënten
en zorgverzekeraars.

Eén van de doelen van de GBGGZ is dat de toegankelijkheid
gewaarborgd is.
Toegankelijkheid wordt inzichtelijk
gemaakt door:
■

Aantal patiënten in zorg

■

Aantal nieuwe patiënten in
zorg

Aantal patiënten

Aantal nieuwe patiënten

■ POH-GGZ. Het aantal patiënten bij de POH-GGZ ligt hoger in
2014 dan in voorafgaande jaren. Ook in het tweede halfjaar van
2014 is een stijging te zien in het aantal patiënten in zorg bij de
POH-GGZ

■ POH-GGZ. Het totaal aantal nieuwe patiënten bij de POH-GGZ is
toegenomen sinds de invoering van de GB-GGZ.

■ GB-GGZ. In de GB-GGZ zitten in 2014 meer patiënten dan in de
EPZ dan in 2013, maar dit kan een vertekening zijn, doordat de
betrokken aanbieders relatief weinig EPZ boden vóór 2014. Ook
in het tweede halfjaar is ten opzichte van het eerste halfjaar een
stijging te zien in het aantal patiënten in zorg bij de GB-GGZ.
■ Gespecialiseerde GGZ. Het aantal patiënten in de
gespecialiseerde GGZ in 2014 ligt lager dan in de 2e lijn in 2013.
Ook is tussen het eerste en tweede halfjaar in de
gespecialiseerde GGZ een daling van het aantal patiënten
zichtbaar.

■ GB-GGZ. Bij de GB-GGZ zijn relatief veel nieuwe patiënten, maar
dit kan een vertekening zijn, doordat de betrokken aanbieders
relatief weinig EPZ boden vóór 2014. Uit de enquête onder
vrijgevestigde aanbieders blijkt geen verschil in het aantal
aanmeldingen (nieuwe patiënten in zorg) in 2014 in de GB-GGZ
ten opzichte van het aantal aanmeldingen in de EPZ in 2013.
■ Gespecialiseerde GGZ. Het aantal nieuwe patiënten in de
gespecialiseerde GGZ ligt lager dan in 2013 in de 2e lijn. Uit de
enquête onder vrijgevestigde aanbieders blijkt een vergelijkbaar
beeld.

■ Overkoepelend beeld. Het totaal aantal patiënten in de GB-GGZ
én gespecialiseerde GGZ ligt in 2014 lager dan in de EPZ én 2e
lijn samen in 2012 en in 2013. De afname in de gespecialiseerde
GGZ en de toename in de GB-GGZ sluiten aan bij
substitutiedoelstellingen en de bredere doelgroep die de GB-GGZ
bedient. Uit de enquête onder vrijgevestigde behandelaren komt
een vergelijkbaar beeld naar voren.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

3

Samenvatting
Beoogde doelen behaald: kwaliteit

Een ander doel van de GB-GGZ is
dat de kwaliteit gewaarborgd is.
Meer specifiek, dat patiënten
GGZ-zorg tijdig en op de juiste
plek krijgen (matched care).
Kwaliteit wordt inzichtelijk gemaakt
door:
■

Patiëntenstromen

■

Verdeling van producten

■

Wijzigingen van producten per
patiënt

Patiëntenstromen
Eén van de doelen van de introductie van de GB-GGZ is om
patiënten via een zo kort mogelijke weg op de goede plek in zorg te
laten komen (matched care). Als de patiënt niet direct op de goede
plek terecht komt, beweegt hij meer in de keten dan een patiënt die
wel direct op de goede plek terecht komt. Daarom zijn indicatoren
ontwikkeld om de stroom van patiënten door het GGZ systeem te
monitoren. Hierbij wordt gekeken naar de bewegingen van patiënten
tussen de verschillende echelons in de keten.
■ POH-GGZ. Er is gekeken naar het aantal patiënten dat vanuit de
POH-GGZ via een ander echelon in de GB-GGZ of
gespecialiseerde GGZ terecht is gekomen. Bij deze patiënten heeft
geen matched care plaatsgevonden. Van het aantal patiënten dat
minimaal één consult had bij de POH-GGZ in het eerste halfjaar
van 2014, had 1,7% binnen 180 dagen ook een product geopend in
de GB-GGZ én in de gespecialiseerde GGZ. Dit is mogelijk een
onderschatting, omdat voor de GB-GGZ en gespecialiseerde GGZ
alleen zorg bekend is die geleverd is door de betrokken
aanbieders. In de volgende rapportages wordt gekeken of het
percentage stijgt als een langere periode vooruit gekeken wordt.

Patiëntenstromen
verwijsvoorkeur zonder gedetacheerde POH-GGZ anders zou zijn
geweest (marktaandeel kan historisch al groot zijn, een
gedetacheerde POH-GGZ kent het achterliggende veld goed) en
ook bepaalt de cliënt uiteindelijk zelf naar welke aanbieder hij
gaat.
■ GB-GGZ. Er is gekeken naar het aantal patiënten dat na een
product bij de GB-GGZ zorg heeft ontvangen bij de POH-GGZ en
vervolgens toch weer zorg heeft ontvangen in de GB-GGZ óf de
gespecialiseerde GGZ. Voor 1,3% van de patiënten voor wie een
product in de GB-GGZ is gesloten én waarvoor daarna minimaal
één consult gedeclareerd is bij de POH-GGZ, is er vervolgens
(weer) een product geopend in de GB-GGZ of in de
gespecialiseerde GGZ.
Zowel in het eerste als het tweede halfjaar van 2014, is 99% van
de patiënten voor wie een product geopend is in de GB-GGZ
verwezen door de huisarts.

Er lijken verschillen te bestaan tussen wel/niet gedetacheerde
POH’s-GGZ bij de vraag van wie de instelling zijn verwijzingen
krijgt. Instellingen krijgen meer verwijzingen van huisartsen bij wie
zij een POH-GGZ hebben gedetacheerd, dan van huisartsen met
een POH-GGZ, maar zonder detachering bij de betreffende
aanbieder. Of het verschil in percentages marktaandeel een
indicatie is voor een oneigenlijke voorkeur voor de aanbieder waar
vanuit de POH-GGZ gedetacheerd is, kan hieruit niet afgeleid
worden: de gegevens van de andere dan betrokken aanbieders
ontbreken nog, er is niet te constateren of de

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

4

Samenvatting
Beoogde doelen behaald: kwaliteit

Een ander doel van de GB-GGZ is
dat de kwaliteit gewaarborgd is.
Meer specifiek, dat patiënten
GGZ-zorg tijdig en op de juiste
plek krijgen (matched care).
Kwaliteit wordt inzichtelijk gemaakt
door:
■

Patiëntenstromen

■

Verdeling van producten

■

Wijzigingen van producten per
patiënt

Patiëntenstromen

Verdeling van producten en wijzigingen van producten

■ Gespecialiseerde GGZ. Er is gekeken is naar het aantal
patiënten dat na gespecialiseerde GGZ zorg heeft ontvangen bij
de POH-GGZ of de GB-GGZ, en of zij vervolgens toch weer zorg
hebben ontvangen in de gespecialiseerde GGZ. Van de patiënten
voor wie een product in de gespecialiseerde GGZ gesloten is in
het eerste halfjaar van 2014, krijgt 0,4% binnen 180 dagen
vervolgzorg via één van de volgende routes:
1. POH-GGZ (minimaal 1 consult) – GB-GGZ
2. POH-GGZ (minimaal 1 consult) – gespecialiseerde GGZ
3. GB-GGZ – gespecialiseerde GGZ.

De onderstaande resultaten gaan specifiek in op de echelons GBGGZ en de gespecialiseerde GGZ.

De meerderheid van de patiënten (67%) voor wie een product is
geopend in de gespecialiseerde GGZ in het tweede halfjaar van
2014, ontving in het voorgaande halfjaar ook zorg in de
gespecialiseerde GGZ. Een gedeelte van de patiënten was in het
voorgaande halfjaar niet in zorg bij de betrokken aanbieders (27%)
en een klein deel ontving alleen zorg bij de POH-GGZ (4%). Bij de
categorie ‘niet in zorg’ dient rekening gehouden te worden met het
feit dat alleen zorg geleverd door de betrokken aanbieders bij ons
bekend is.
Het grootste deel van de patiënten wordt naar de gespecialiseerde
GGZ verwezen door medisch specialisten (psychiaters),
psychologische hulpverleners (psychologen) en
psychotherapeuten. Het hoge percentage verwijzingen door deze
groep wordt mogelijk verklaard doordat behandelaren binnen een
instelling als verwijzer worden aangegeven bij het openen van een
vervolg-DBC. Ook wordt een grote groep patiënten door de
huisarts verwezen.

■ GB-GGZ. Het product Intensief wordt relatief het meest ingezet
door de betrokken aanbieders, gevolgd door Chronisch. Uit de
enquête onder vrijgevestigde aanbieders blijkt een iets ander
beeld. Hier komt het product Middel juist het meest voor.
Chronisch is daarentegen nauwelijks te zien in de vrijgevestigde
praktijken. Als het eerste en tweede halfjaar van 2014 met elkaar
vergeleken worden, valt op dat het aandeel van producten Kort en
Transitieproducten kleiner wordt, en het aandeel producten
Intensief en Chronisch toeneemt. Dit is conform verwachting. Het
product Kort wordt relatief gezien het vaakst gewijzigd (het
product wordt anders afgesloten dan verwacht). 42% van de
producten die verwacht Kort waren, zijn anders gesloten, waarbij
de producten het vaakst als Transitieproducten gesloten worden.
Van de patiënten die in de GB-GGZ een product hadden, is bij
afsluiting bij een klein deel als afsluitreden aangegeven dat de
patiënt te licht dan wel te zwaar was. Dit is een indicatie voor het
niet direct naar het juiste echelon doorverwijzen van de patiënt.
Het merendeel betrof transitieproducten.
De spreiding van het aantal minuten per product is het grootst
voor de producten Chronisch. Mogelijk komt dit doordat er veel
variatie zit in de doelgroep waarvoor dit type product ingezet
wordt. Het gemiddeld aantal minuten per product is in het eerste
en tweede halfjaar van 2014 vergelijkbaar. Alleen het gemiddeld
aantal minuten voor producten Intensief is in het tweede halfjaar
van 2014 (gemiddeld 570 minuten) lager dan in het eerste halfjaar
(gemiddeld 640 minuten).
■ S-GGZ. Zowel het percentage patiënten met een Diagnose
Behandel Combinatie (DBC) < 800 minuten als het percentage
patiënten met een diagnostiek DBC ligt in 2014 lager dan in
voorgaande jaren. Het is nog te vroeg om conclusies te trekken.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

5

Samenvatting
Beoogde doelen behaald: Betaalbaarheid

Een ander doel van de GB-GGZ is
een verschuiving van patiënten
(en daarmee gepaard budget)
binnen de GGZ-keten van
duurdere gespecialiseerde zorg
naar goedkopere zorg dichter bij
huis.
Betaalbaarheid wordt onder
andere inzichtelijk gemaakt door:
■

Behandelkosten (totaal en pp)

■

Medicatiekosten (totaal en pp)

■

Aantal minuten per product
(besproken onder verdeling
van producten en wijzigingen
van producten)

■

Aantal patiënten in elk echelon
(besproken onder aantal
patiënten)

■

Verplaatsing van patiënten
door het systeem (besproken
onder patiëntenstromen)

Behandelkosten per patiënt

Totale behandelkosten

■ POH-GGZ. De gemiddelde behandelkosten per patiënt bij de
POH-GGZ zijn in de afgelopen jaren gestegen. Dat wordt
veroorzaakt doordat het aantal huisartsen met beschikking over
een POH-GGZ (en daar een inschrijftarief voor declareert) harder
stijgt dan het aantal patiënten dat gebruik maakt van de POHGGZ.

■ POH-GGZ. In lijn met de hogere patiënten aantallen bij de POHGGZ zijn ook de behandelkosten door de POH-GGZ in 2014
hoger dan in voorgaande jaren. Daarnaast zijn de totale kosten
voor het inschrijftarief van de POH-GGZ tussen 2011 en 2014
gestegen. Dit kan mogelijk verklaard worden door een toename
van het aantal POH’s-GGZ en door een stijging van het
inschrijftarief.

■ GB-GGZ. Bij patiënten met een GB-GGZ product liggen de
gemiddelde behandelkosten hoger dan bij patiënten met een EPZ
product. Dit kan verklaard worden doordat de populatie patiënten
binnen de GB-GGZ gemiddeld genomen zwaarder is dan bij de
EPZ, zowel door substitutie vanuit de gespecialiseerde GGZ, als
door toename van zorgverlening door de POH-GGZ voor vooral
lichtere patiëntengroepen. Een andere mogelijke verklaring is de
veranderde tariefstructuur. Ook tussen het eerste en tweede
halfjaar van 2014 is een stijging zichtbaar.
■ Gespecialiseerde GGZ. De behandelkosten per patiënt binnen de
gespecialiseerde GGZ liggen hoger dan voorheen in de 2e lijn, wat
(deels) verklaard kan worden door de gemiddeld zwaardere
doelgroep (door substitutie van patiënten van de voormalig 2e lijn
naar de GB-GGZ). Er is een stijging van behandelkosten per
patiënt zichtbaar tussen het eerste en tweede halfjaar van 2014.

■ GB-GGZ. De kosten in de GB-GGZ liggen hoger dan in eerdere
jaren in de EPZ. De zwaardere doelgroep en toename van het
aantal patiënten spelen hierbij een rol. Voor het eerste en tweede
halfjaar van 2014 zijn de behandelkosten in de GB-GGZ
vergelijkbaar. Uit de enquête onder vrijgevestigde behandelaren
blijkt alleen een lichte stijging tussen omzet in 2013 in EPZ en
omzet in 2014 in GB-GGZ. Een mogelijke verklaring is dat de
groep vrijgevestigden in 2013 relatief meer zorg bood in de EPZ
dan de betrokken aanbieders.
■ Gespecialiseerde GGZ. De totale behandelkosten voor de 2e
lijns/ gespecialiseerde GGZ zijn in het eerste halfjaar van 2014 bij
de betrokken aanbieders in de regio’s licht gedaald ten opzichte
van 2013. In het tweede halfjaar van 2014 lijken de kosten
gestegen. Mogelijke verklaringen zijn gemiddeld duurdere
patiënten in de gespecialiseerde GGZ door substitutie (waarbij
het aantal patiënten minder snel daalde dan de gemiddelde
kosten per patiënt stegen) en gestegen tarieven. Uit de enquête
onder vrijgevestigde aanbieders blijkt ook een stijging te zien in
omzet in de gespecialiseerde GGZ in 2014 ten opzichte van de
2e lijn in 2013.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

6

Samenvatting
Beoogde doelen behaald: Betaalbaarheid

De monitor geeft ook inzicht in de
werkzaamheid van de POH GGZ,
d.m.v.:
■

Aantal huisartsen met POHGGZ

■

GGZ zorg geleverd door de
huisarts

■

GGZ zorg geleverd door de
POH

■

Verwijzing vanuit huisartsen
met/zonder POH-GGZ
(besproken onder
patiëntenstromen POH-GGZ)

In volgende rapportages van de
monitor wordt dit inzicht in de
werkzaamheid van de POH GGZ
aangevuld door middel van
kwalitatief onderzoek.

Medicatiekosten
In de totale medicatiekosten bij de betrokken aanbieders in de
regio’s is geen trend zichtbaar. De grootste kostenpost van
medicatie in de regio wordt gevormd door patiënten die wel GGZ
medicatie gebruiken, maar geen behandeling ontvangen bij één van
de betrokken aanbieders. Deze groep patiënten ontvangt mogelijk
wel behandeling bij andere aanbieders of bij de huisarts. De kosten
zijn in het eerste halfjaar van 2014 € 5,9 miljoen (64% van totale
medicatiekosten) en in het tweede halfjaar van 2014 € 6,8 miljoen
(63% van totale medicatiekosten).
■ POH-GGZ. Over de afgelopen jaren en tussen het eerste en
tweede halfjaar van 2014 is een flinke stijging te zien van de
medicatiekosten per patiënt bij de POH-GGZ. De stijgende trend is
te verklaren door een stijging van het aantal patiënten bij de POHGGZ en een stijging van de medicatiekosten per patiënt. Het
percentage patiënten met medicatie bij de POH-GGZ is stabiel.
■ GB-GGZ. De totale medicatiekosten van de patiënten in de GBGGZ zijn hoger dan bij patiënten met EPZ in 2013. Ook tussen het
eerste en tweede halfjaar van 2014 is een stijging zichtbaar. De
resultaten zijn in lijn met het toegenomen aantal patiënten in GBGGZ bij de betrokken aanbieders. Het percentage patiënten met
medicatie is in de GB-GGZ hoger dan in de EPZ, terwijl de kosten
per patiënt licht gedaald zijn.

POH-GGZ in huisartsenpraktijk
■ Aantal POH-GGZ. Het aantal huisartsen dat met een POH-GGZ
werkt, is op landelijk niveau gestegen naar 77% in het tweede
halfjaar van 2014.
■ Inzet huisarts. In de huisartsenpraktijk is een constant beeld te
zien van het percentage patiënten dat de huisarts heeft
geraadpleegd voor psychische symptomen (bijvoorbeeld “angstig
gevoel”), psychische stoornissen (bijvoorbeeld “angststoornis”) en
voor sociale problemen (bijvoorbeeld “relatieprobleem”).
■ Inzet POH-GGZ. Bij de POH-GGZ in de huisartsenpraktijk is
tussen 2011 en 2014 een toename te zien van het percentage
patiënten dat de POH-GGZ heeft geraadpleegd voor psychische
symptomen, psychische stoornissen en voor sociale problemen.
Het aantal unieke patiënten dat de huisarts en/of de POH-GGZ
bezocht is tussen 2011 en 2012 gestegen, en is vanaf 2012 tot en
met 2014 stabiel.

■ Gespecialiseerde GGZ. Het percentage patiënten met medicatie
in 2014 is licht gestegen ten opzichte van de 2e lijn (voor 2014),
maar de kosten per patiënt zijn gedaald. In de tweede helft van
2014 liggen de totale medicatiekosten en medicatiekosten per
patiënt in de gespecialiseerde GGZ veel hoger dan in de eerste
helft van 2014. Dit hangt samen met een stijging van het
percentage patiënten dat medicatie ontvangt in de
gespecialiseerde GGZ en de sterke stijging van medicatiekosten
per patiënt.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

7

Inhoudsopgave

Contactpersonen vanuit KPMG
Plexus zijn:

Joost Kruytzer
Partner KPMG Plexus
Tel:
+ 31 (0)6 4156 2479
kruytzer.joost@kpmgplexus.nl

Karin Lemmens
Senior manager KPMG Plexus
Tel:
+ 31 (0)6 12513683
lemmens.karin@kpmgplexus.nl

Gwendy Bos
Adviseur KPMG Plexus
Tel:
+ 31 (0)6 10955819
bos.gwendy@kpmgplexus.nl

Lieke Ruigrok
Adviseur KPMG Plexus
Tel:
+ 31 (0)6 21274165
ruigrok.lieke@kpmgplexus.nl

Pagina

Pagina
Samenvatting

2

1. Inleiding

10

1.1 Aanleiding, vraagstelling & leeswijzer

10

1.2 Beknopte beschrijving nieuwe systeem

11

2. Aanpak

12

2.1 Globale beschrijving van de aanpak

12

2.2 Inhoudelijk model

14

3. Bevindingen

15

3.1 Overzicht bevindingen

15

3.2 Bevindingen op totaalniveau

16

3.3 Patiëntstromen tussen echelons

35

3.4 Bevindingen per echelon

43

Bijlagen

56

1. Geformuleerde vragen door VWS

57

2. Overzicht indicatoren

59

3. Toelichting op kwantitatieve data

61

4. Regio afbakening

64

5. Achtergronden data analyse

65

6. Gebruikte coderingen

68

7. Onderzoek vrijgevestigde aanbieders

74

8. Gehanteerde afkortingen

77

Deze opdracht voert KPMG
Plexus uit in samenwerking met
Vektis.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

8

1. Inleiding
1.1 Aanleiding, vraagstelling & leeswijzer

* De introductie van de GB-GGZ

1.1.1 Aanleiding

heeft ook effecten in de andere

De GGZ in Nederland levert een belangrijke bijdrage aan de samenleving. Om mensen met psychische aandoeningen zo goed mogelijk te
kunnen behandelen is een samenhangend en gevarieerd zorgaanbod nodig. De kosten van GGZ zijn in het afgelopen decennium relatief meer
toegenomen dan in andere zorgsectoren. Dit komt mede doordat mensen met lichte psychische problematiek vaak in de gespecialiseerde (2e
lijns) GGZ terechtkwamen. Daarnaast keerden mensen na behandeling te langzaam terug naar de 1e lijn (huisarts, POH of EPZ). Hierdoor was
de vraag naar gespecialiseerde GGZ zorg relatief hoog, waardoor de toegankelijkheid (onvoldoende gepaste zorg, waardoor wachtlijsten
ontstaan), de kwaliteit (door onvoldoende gepaste zorg en zorg ver weg in plaats van dichtbij) en de betaalbaarheid (dure specialistische zorg
voor lichte problematiek) van de GGZ in gevaar kwamen.

echelons: huisartsenzorg en
gespecialiseerde GGZ. De hele
keten is in beweging, zoals de
versterking van de huisartsenzorg
(inclusief de POH-GGZ), toename
van zelfmanagement en preventie
en ondersteuning via e-mental
health (EMH). In opdracht van het
Ministerie van VWS worden de

Per 2014 is de GB-GGZ ingevoerd*. Deze introductie heeft als doel om ervoor te zorgen dat patiënten GGZ-zorg tijdig en op de juiste plek krijgen
(matched care) en niet onnodig in de gespecialiseerde GGZ terechtkomen of blijven. Met de invoering van deze maatregelen verwacht VWS dat
er een verschuiving van patiënten (en daarmee gepaard budget) gaat optreden binnen de GGZ-keten van duurdere gespecialiseerde zorg naar
goedkopere zorg dichter bij huis. Dit moet bijdragen aan een betaalbare, voor iedereen toegankelijke en kwalitatief hoogwaardige GGZ.

effecten van deze gehele
ontwikkeling gemonitord door
KPMG Plexus i.s.m. Vektis.

1.1.2 Vraagstelling
Het ministerie van VWS wil graag een monitor ontwikkelen om de invoering en de verdere ontwikkeling van deze stelselwijzing in de GGZ goed
te volgen. De opdracht kan worden samengevat als: Het opzetten van de ‘Monitoring effecten Generalistische Basis GGZ (monitor) die zich richt
op de volgende elementen:
■ Een inventarisatie of de beoogde doelen van invoering van de GB-GGZ worden behaald;
■ Het toetsen van de werkzaamheid van de POH-GGZ en GB-GGZ in de praktijk.
Deze elementen vallen uiteen in een groot aantal subvragen. Deze staan beschreven in Bijlage 1.

1.1.3 Leeswijzer
In dit document rapporteren we kwantitatieve bevindingen uit drie regio’s over het eerste en tweede halfjaar van 2014, in vergelijking met het
eerste en tweede halfjaar van 2011 (waar mogelijk, zie bijlage 3), 2012 en 2013. In hoofdstuk 2 beschrijven we beknopt de aanpak. In hoofdstuk
3 gaan we in op de vraag of doelen van de GB-GGZ behaald worden en hoe de werkzaamheid van de POH-GGZ en GB-GGZ ervaren wordt. De
bijlagen geven aanvullende informatie. Een lijst met gehanteerde afkortingen is te vinden in bijlage 8.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

9

1. Inleiding
1.2 Beknopte beschrijving nieuwe systeem

* Voor meer details, zie het rapport

1.2 Beknopte beschrijving nieuwe systeem

van HHM: Generalistische Basis

Het nieuwe systeem bestaat uit de volgende drie echelons (zie onderstaande figuur):

GGZ: Verwijsmodel en

1. Huisartsenzorg, waaronder POH-GGZ

productbeschrijvingen, januari

2. GB-GGZ

2013.

3. Gespecialiseerde GGZ
Hieronder staat een beknopte beschrijving van het nieuwe systeem wanneer deze optimaal functioneert:
■ De nuldelijn is versterkt, dat wil zeggen dat er verschillende e-mental health (EMH) modules worden aangeboden, voor iedereen
toegankelijk via internet. Hierdoor wordt zelfhulp gestimuleerd.
■ Via de module POH-GGZ werd huisartsen al de mogelijkheden geboden om bijvoorbeeld patiënten te stimuleren tot meer zelfzorg, door het
aanbieden van EMH-behandelingen, de screeningsfunctie te verbeteren, consultatie van een specialist aan te vragen of de patiënt (met
ondersteuning van een andere hulpverlener) zelf te behandelen. De functie van de POH-GGZ is na de introductie van de GB-GGZ op volle
kracht en levert een deel van de zorg voor patiënten die voorheen in de EPZ werden behandeld.
■ In de GB-GGZ komt een deel van de patiënten die tot nu toe binnen de EPZ werden gezien en (een deel van) de lichte en milde
problematiek van de 2e lijns GGZ samen. Hierbij geldt de eis dat er sprake moet zijn van een Diagnostic and Statistical manual of Mental
disorders (DSM) diagnose voor behandeling in de GB-GGZ. Dit gold niet voor behandeling in de EPZ. De problematiek van de populatie in
de GB-GGZ is daarmee gemiddeld genomen zwaarder dan voorheen in de EPZ. Binnen de GB-GGZ worden vier producten onderscheiden
(GB-GGZ Kort, Middel, Intensief en Chronisch)*, waar de NZa tarieven voor heeft vastgesteld.
■ Patiënten die enige tijd stabiel en niet meer crisisgevoelig zijn, substitueren van de 2e lijn naar de GB-GGZ of naar de huisarts (POH-GGZ).
Vanwege bovenstaande verschuivingen zijn EPZ en 2e lijn niet één-op-één vergelijkbaar met GB-GGZ en gespecialiseerde GGZ.

Niet in
zorg /
Nuldelijn

Huisarts

POH
GGZ

2e lijn

EPZ

Huisartsenzorg

Voor 2014
Na 2014
Nuldelijn incl.
EMH

Huisarts

POH GGZ

Huisartsenzorg

K

M

I

C

Gespecialiseerde
GGZ

Generalistische Basis GGZ

De omvang van de blokken geeft niet de verhouding tussen de omvang van de echelons weer; de blokken zijn niet op schaal weergegeven.
© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

10

2. Aanpak
2.1 Globale beschrijving van de aanpak

Juni 2014
Quickscan

September 2014
Pilotrapportage

December 2014
Rapportage

Juni 2015
Rapportage

December 2015
Rapportage

Juni 2016
Rapportage

2.1.1 Monitor: rapportage juni 2015
Aangezien we veel veranderingen in het veld verwachten en het enige tijd vergt voordat veranderingen zijn doorgevoerd en resultaten zichtbaar
worden, verschijnt halfjaarlijks de monitor die de ontwikkelingen van de invoering van de GB-GGZ volgt. In deze rapportage presenteren we de
kwantitatieve bevindingen over het eerste en tweede halfjaar van 2014 en vergelijken deze met 2011 (waar mogelijk, zie bijlage 3), 2012 en
2013.
In elke rapportage wordt het beeld verder geactualiseerd en aangevuld om de meest recente observaties te kunnen doen. Zo zijn de cijfers uit de
rapportage van december 2014 verwerkt in de huidige resultaten die bovendien verder geactualiseerd zijn.

2.1.2 Drie regio’s als basis voor de monitor om een actueel beeld te kunnen geven
Het onderzoek heeft plaatsgevonden in drie regio’s: Friesland, Utrecht en omstreken en Zuid Limburg. In deze regio’s zijn bij betrokken
zorgaanbieders kwantitatieve gegevens verzameld. In juni 2016 vindt een validatie van de monitor plaats op basis van de (tegen die tijd) landelijk
beschikbare data. Meer informatie over de data en de regioafbakening is te vinden in respectievelijk bijlage 3 en 4.
2.1.2.1 Kwantitatief onderzoek levert indicatoren
Het kwantitatieve onderzoek is gebaseerd op beschikbare data van Vektis en data aangeleverd door betrokken aanbieders in de regio’s. Hieruit
zijn 23 indicatoren berekend (zie bijlage 2). In de vorige rapportages zijn 14 indicatoren berekend. Aan de huidige rapportage zijn indicatoren
toegevoegd die de patiëntenstromen in kaart brengen. De indicatoren omtrent patiëntenstromen zijn tijdens het huidige meetmoment voor het
eerst berekend en worden in deze rapportage voor het eerst weergegeven. Voor enkele indicatoren bleek de periode van januari tot en met
december 2014 te kort om een goed beeld van patiëntenstromen te geven. Deze indicatoren worden niet in een figuur weergegeven. De
resultaten worden wel in de tekst beschreven.
In volgende rapportages worden de indicatoren opnieuw bepaald op de dan meest recente cijfers. Het beeld ontwikkelt zich daarmee in de loop
der tijd op basis van de meest actuele data en wordt daarmee steeds vollediger.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

11

2. Aanpak
2.1 Globale beschrijving van de aanpak

Bij interpretatie van de indicatoren zijn de onderstaande aandachtspunten van belang (zie verder bijlagen 3 en 5).
■ Om data van vrijgevestigde behandelaren toe te voegen aan de monitor, hebben we een enquête uitgezet onder leden van de
branchevereniging Landelijke Vereniging van Vrijgevestigde Psychologen & Psychotherapeuten (LVVP) in de drie regio’s. Gezien de lage
respons (12%) hebben we in overleg met de LVVP besloten om de bevindingen van het aanvullende onderzoek ten aanzien van de
vrijgevestigden kwalitatief te beschrijven. Door de lage respons kunnen er geen kwantitatieve uitspraken gedaan worden op basis van het
onderzoek. Zie bijlage 7 voor een uitgebreide beschrijving van de aanpak en resultaten van deze enquête.
■ De figuren tonen gegevens van de drie regio’s gezamenlijk. De indicatoren zijn ook bepaald per regio. Waar er grote verschillen tussen de
regio’s zichtbaar zijn, wordt dit in de tekst beschreven.
■ De figuren tonen gegevens van patiënten (18+) van de geselecteerde aanbieders woonachtig in de vastgestelde regio’s. De indicatoren zijn
ook berekend voor de <18 jaar populatie. De resultaten hiervan worden in de tekst beschreven.
■ Het betreft data van patiënten voor wie in het betreffende halfjaar een zorgproduct geopend is, openstond of afgesloten is (afhankelijk van de
indicator). Gegevens over deze producten zijn bijgewerkt tot half februari 2015 (# minuten, type product, etc.).
■ Vanuit de cijfers van Vektis is voor consulten die bij de huisarts plaatsvinden, niet bekend of (en in hoeverre) dit GGZ problematiek betreft. In
de indicatoren zijn voor de huisartsenzorg daarom uitsluitend POH-GGZ cijfers meegenomen. Vanuit Nivel Zorgregistraties eerste lijn is wel
een separate analyse opgenomen over patiënten met psychische problematiek bij de huisarts.

2.1.2.2 Kwalitatief onderzoek in de vorm van focusgroepen en interviews
Halfjaarlijks verschijnt de monitor GB-GGZ. Voor iedere rapportage wordt kwantitatief onderzoek uitgevoerd. Kwalitatief onderzoek wordt eens
per jaar uitgevoerd. Dit betekent dat voor de huidige rapportage geen kwalitatief onderzoek uitgevoerd is, daarmee bevat deze rapportage dan
ook geen bevindingen van kwalitatief onderzoek. De volgende ronde van kwalitatief onderzoek vindt in het najaar van 2015 plaats en de
bevindingen worden gerapporteerd in de monitor die in december 2015 verschijnt.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

12

2. Aanpak
2.2 Inhoudelijk model

2.2.1 De monitor presenteert bevindingen aan de hand van een raamwerk
De monitor brengt de ontwikkeling van de invoering GB-GGZ in kaart aan de hand van onderstaand raamwerk, bestaande uit de volgende drie
elementen:
1.

Over echelons heen: GGZ algemeen

2.

Verschuiving tussen echelons

3.

Binnen echelons
–

Huisartsenzorg (huisarts en POH-GGZ)

–

GB-GGZ

–

Gespecialiseerde GGZ

Bij de bevindingen (hoofdstuk 3) staat op elke pagina rechtsboven onderstaande figuur met daarin uitgelicht op welk onderdeel de betreffende
pagina betrekking heeft.

GGZ algemeen – over echelons
Verschuiving
tussen echelons

Huisarts

POH- GGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde GGZ

Huisartsenzorg
De omvang van de blokken geeft niet de verhouding tussen de omvang van de echelons weer; de blokken zijn niet op schaal weergegeven.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

13

3. Bevindingen
3.1 Overzicht bevindingen

3.1.1 Overzicht bevindingen
De bevindingen op totaalniveau staan beschreven in de samenvatting op pagina 2-5.

3.1.2 Leeswijzer hoofdstuk 3
Dit hoofdstuk beschrijft de bevindingen vanuit het kwantitatieve onderzoek. De resultaten zijn besproken in de klankbordgroep Basis GGZ van
VWS. In paragraaf 3.2 beschrijven we de bevindingen op totaalniveau: aantallen patiënten per echelon, totale behandelkosten, nieuwe patiënten
per echelon, gemiddelde behandelkosten per patiënt, totale medicatiekosten, percentage patiënten met medicatie en medicatiekosten per patiënt
met medicatie.
Paragraaf 3.3 gaat in op de verschuivingen tussen echelons en bevat informatie over: het percentage patiënten dat zorg ontvangt in twee
echelons na een consult bij de POH-GGZ, verwijzing door huisartsen met een POH-GGZ, echelons waarin patiënten die zorg ontvangen in de
GB-GGZ en de gespecialiseerde GGZ voorheen zorg ontvingen, het type aanbieder van waaruit patiënten verwezen worden en het percentage
patiënten dat na het sluiten van een product in de GB-GGZ en de gespecialiseerde GGZ opnieuw zorg ontvangt.
In paragraaf 3.4 presenteren we de bevindingen per echelon: huisartsenzorg inclusief POH-GGZ, GB-GGZ en gespecialiseerde GGZ.

In de tekst maken we op basis van
kwantitatieve gegevens de
volgende vergelijkingen:
1e en 2e
halfjaar
2011 - 2013

1e en 2e
halfjaar
2014

Huisarts
incl.
POH

Huisarts
incl.
POH

EPZ

GBGGZ

2e lijn

Gespec.
GGZ

Interpretatie van de kwantitatieve bevindingen
De kwantitatieve gegevens zijn beschikbaar over het eerste en tweede halfjaar van 2014. Deze worden vergeleken met het eerste en tweede
halfjaar van de jaren van 2011 (waar mogelijk, zie bijlage 3), 2012 en 2013 (zie schema). Door de lage respons zijn de gegevens van de
vrijgevestigde behandelaren niet meegenomen in het kwantitatieve onderzoek en alleen beschrijvend weergegeven. Doordat er nog maar een
beperkte dataset beschikbaar is:
■ kunnen geen uitspraken gedaan worden over trends op landelijk niveau. De resultaten hebben alleen betrekking op de betrokken
aanbieders (instellingen) bij de monitor;
■ kunnen verschuivingen tussen de echelons in het nieuwe stelsel nog niet voor alle indicatoren worden weergegeven in figuren: een jaar is
voor enkele indicatoren te kort om resultaten in kaart te brengen.
De monitor brengt de effecten van de invoering GB-GGZ halfjaarlijks in kaart om de werking van het stelsel in de praktijk en waar nodig het
stelsel verder te onderzoeken of zelfs bij te sturen. Dit beeld ontwikkelt zich geleidelijk en wordt in de loop der tijd steeds vollediger. Vanaf het
moment dat landelijke cijfers beschikbaar zijn, zullen we deze toevoegen aan de rapportage. Op basis van deze rapportage kunnen slechts
beperkt conclusies worden getrokken. De bijlagen bevatten toelichting en achtergrondinformatie over de monitor.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

14

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
Verschuiving
tussen echelons

3.2 Bevindingen op totaalniveau

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Definitie: het betreft hier het

3.2.1 Aantal patiënten per echelon

aantal patiënten met een

GB-GGZ, 2e lijn en

■ Bij de indicatoren die betrekking hebben op de verdeling over de echelons, is voor de POH-GGZ alle zorg geleverd aan inwoners binnen de
regio’s weergegeven. Voor de echelons EPZ, GB-GGZ, 2e lijn en gespecialiseerde GGZ is zorg geleverd door de betrokken aanbieders
gepresenteerd. Op dit moment is het niet mogelijk een betrouwbare extrapolatie naar regionaal of landelijk niveau te doen. Zie voor een
toelichting bijlage 5.

gespecialiseerde GGZ) in de

■ Onderstaande figuur toont het aantal patiënten in zorg per echelon per halfjaar van 2012 tot 2014 bij de betrokken aanbieders in de regio’s.

verslagperiode. Het echelon

■ Hierbij geldt dat als een patiënt in meerdere echelons zorg heeft genoten, alleen de zorg in het zwaarste echelon is meegenomen. Op de
volgende pagina’s beschrijven we per echelon de belangrijkste bevindingen.

declaratie (bij POH-GGZ en EPZ)
of een openstaand product (bij

gespecialiseerde GGZ bevat ook
DBC’s die geopend zijn voor 1
januari 2014 en dus geopend zijn
in de 2e lijn.
Aangezien cijfers beschikbaar zijn
vanaf 2011 en we een jaar
terugkijken of een patiënt een
product heeft openstaan, is het
niet mogelijk om aantal patiënten
te bepalen voor 2011.

■ Het totaal aantal patiënten (POH-GGZ, GB-GGZ en gespecialiseerde GGZ) is in 2014 toegenomen ten opzichte van de jaren ervoor. Dit
beeld komt voort uit de toename van patiënten bij de POH-GGZ. Als er gekeken wordt naar het totaal aan patiënten in de EPZ/ GB-GGZ en
2e lijn/ gespecialiseerde GGZ dan ligt dat in 2014 lager dan in 2012 en 2013.
■ Als het eerste en het tweede halfjaar van 2014 met elkaar vergeleken worden, is een stijging te zien in het aantal patiënten in zorg bij de
POH-GGZ en de GB-GGZ. In de gespecialiseerde GGZ is een daling van het aantal patiënten zichtbaar.
■ Voor de doelgroep <18 jaar is het beeld iets anders en is het totaal aantal patiënten (POH-GGZ, GB-GGZ en gespecialiseerde GGZ) juist licht
gedaald in 2014. Dit geldt ook voor het totaal aan patiënten in de EPZ/ GB-GGZ en 2e lijn/ gespecialiseerde GGZ bij de populatie <18 jaar.
■ Uit de enquête onder vrijgevestigde behandelaren komt een vergelijkbaar beeld naar voren. Het totaal aantal patiënten in zorg (EPZ/GB-GGZ
en 2e lijn/ gespecialiseerde GGZ) is bij hen ook licht gedaald in 2014 ten opzichte van 2013. Deze daling is met name te zien bij de 2e lijn/
gespecialiseerde GGZ. De grote stijging tussen EPZ en GB-GGZ is niet zichtbaar in de resultaten van de enquête. Een mogelijke verklaring
hiervoor is dat de vrijgevestigde behandelaren in verhouding meer EPZ boden dan de betrokken aanbieders (instellingen).
Aantal patiënten in zorg bij betrokken aanbieders
POH-GGZ
(vóór 2014)

Toelichting stippellijn:
Bij deze indicator verwachten we

POH-GGZ
(na 2014)

EPZ

GB-GGZ

2e lijn

Gespecialiseerde
GGZ

Jan-jun 2012

4.728

1.299

44.885

declaratiegegevens bij Vektis

Jul-dec 2012

5.730

1.077

42.132

beschikbaar zijn. Dit is

Jan-jun 2013

7.783

1.083

41.941

aangegeven in de figuur door

Jul-dec 2013

9.817

963

41.416

middel van een stippellijn.

Jan-jun 2014

18.006

2.938

37.775

Jul-dec 2014

20.577

4.862

34.862

nog verschuiving als meer

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

15

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
3.2 Bevindingen op totaalniveau

Verschuiving
tussen echelons

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

3.2.1.1 Aantal patiënten dat gebruik maakt van de POH-GGZ
■ Op basis van de beschikbare declaratiedata hebben we alle zorg geleverd door de POH-GGZ binnen de drie regio’s in beeld. Hierbij geldt dat
het tweede halfjaar van 2014 nog niet volledig uitgedeclareerd is. Hier is dus nog een onderschatting te zien. De volgende rapportage geeft
een volledig beeld van deze periode.
■ De tabel laat zien dat het gebruik van de POH-GGZ hoger ligt in 2014 dan in de voorgaande jaren. Ook tussen het eerste en tweede halfjaar
van 2014 is een stijging te zien in het aantal patiënten bij de POH-GGZ. Dit valt te verklaren door de stijging van het het aantal huisartsen met
een POH-GGZ (zie 3.4.1) en een toename van het aantal uren per week dat de POH-GGZ in de huisartsenpraktijk werkt. Deze cijfers laten
een toename zien van zorg geleverd door de POH-GGZ. Naast substitutie vanuit andere echelons kan ook het aantrekken van patiënten die
voorheen niet in zorg waren hiervoor een verklaring zijn.
■ Over alle verslagperioden heen is een stabiel beeld te zien van dubbeling met andere echelons (gelijktijdig of achtereenvolgens): 11,5% van
POH-GGZ patiënten heeft in hetzelfde halfjaar ook zorg ontvangen in de EPZ of 2e lijn (2013 en eerder) of bij GB-GGZ of gespecialiseerde
GGZ (2014) bij de betrokken aanbieders. Mogelijk ligt in werkelijkheid dit percentage iets hoger, omdat de data ontbreekt van vrijgevestigde
praktijken die actief zijn in de betreffende regio’s.

3.2.1.2.Aantal patiënten dat gebruik maakt van EPZ/ GB-GGZ
■ Het aantal patiënten in 2014 in de GB-GGZ bij de betrokken aanbieders is een stuk hoger dan het aantal patiënten dat voor 2014 een EPZ
prestatie had bij de betrokken aanbieders, maar dit kan een vertekening zijn, doordat de betrokken aanbieders relatief weinig EPZ boden vóór
2014. Een deel van de patiënten dat voor 2014 in de 2e lijn zorg ontving, ontvangt nu mogelijk zorg in de GB-GGZ. De afspraken die
aanbieders met zorgverzekeraars hebben gemaakt over substitutie, kunnen hierbij een belangrijke rol spelen. Een andere mogelijk verklaring
is dat alleen zorg geleverd in het zwaarste echelon is meegeteld. In bijlage 5 is te zien dat in het eerste en tweede halfjaar van 2013
respectievelijk 51% en 45% van de patiënten in EPZ niet is meegeteld, omdat zij ook zorg ontvingen in de 2e lijn. In de GB-GGZ is in het
eerste en tweede halfjaar van 2014 respectievelijk 30% en 22% van de patiënten niet meegeteld, omdat zij ook zorg ontvingen in de
gespecialiseerde GGZ.
■ Ook tussen het eerste en tweede halfjaar van 2014 is een stijging te zien van het aantal patiënten dat GB-GGZ ontvangt bij de betrokken
aanbieders. Eén van de mogelijke verklaringen hiervoor is een ingroeieffect, omdat naar verwachting producten in de GB-GGZ langer
openstaan en patiënten dus langer in zorg zijn dan voorheen in de EPZ.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

16

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
3.2 Bevindingen op totaalniveau

Verschuiving
tussen echelons

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

3.2.1.3 Aantal patiënten dat gebruik maakt van de 2e lijns/ gespecialiseerde GGZ
■ Aan de rechterkant van het spectrum wordt zichtbaar dat er minder patiënten zijn met een DBC in de gespecialiseerde GGZ dan er in het
verleden patiënten waren met een DBC in de 2e lijn bij de betrokken aanbieders in de regio’s.
■ Tussen het eerste en tweede halfjaar van 2014 is ook een daling te zien van het aantal patiënten in de gespecialiseerde GGZ bij de
betrokken aanbieders. Het aantal patiënten in de GB-GGZ neemt juist toe. Mogelijk wordt dit verklaard door verdere substitutie van patiënten
van de gespecialiseerde GGZ naar GB-GGZ. Dit zou aansluiten bij één van de doelen van de introductie van de GB-GGZ, dat de patiënten
met minder complexe zorg die voorheen naar de 2e lijn verwezen werden, vanaf 2014 gebruik zouden gaan maken van de GB-GGZ.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

17

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
Verschuiving
tussen echelons

3.2 Bevindingen op totaalniveau

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Algemene definitie: Onder

3.2.2 Totale behandelkosten

behandelkosten verstaan we het

Deze indicator laat de totale behandelkosten zien van producten die zijn geopend in de verslagperiode. De gegevens kunnen nog niet naar
landelijk niveau geëxtrapoleerd worden, hierdoor kan geen uitspraak gedaan worden over de totale landelijke behandelkosten en kan alleen een
voorzichtige vergelijking per echelon worden gedaan. Op basis van deze cijfers kunnen geen conclusies worden getrokken.

vergoed bedrag. Dit is na aftrek
van een eventuele eigen bijdrage.
Waar van toepassing zijn ook
behandelkosten in de aanvullende
verzekering meegenomen. Een
eventueel eigen risico heeft geen
invloed op de behandelkosten.

Definitie behandelkosten
huisartsenzorg: Hieronder vallen
de kosten voor consulten bij de

3.2.2.1. Totale behandelkosten in het echelon huisartsenzorg
■ In lijn met de hogere patiëntenaantallen bij de POH-GGZ zijn ook de behandelkosten door de POH-GGZ in 2014 hoger: € 1.077k in het eerste
halfjaar en € 1.158K in het tweede halfjaar.
■ De behandelkosten per patiënt bij de POH-GGZ stegen in het eerste halfjaar van 2014, maar daalden weer in het tweede halfjaar (zie
3.2.4.1). Het is daarom aannemelijk dat de toename in totale behandelkosten volledig veroorzaakt is door de hogere patiëntenaantallen (zie
3.2.1.1).
■ Voor de populatie <18 jaar is het beeld vóór 2014 en na 2014 vergelijkbaar met volwassenen. Wel lijken de behandelkosten bij de POH-GGZ
gedaald in het tweede halfjaar ten opzichte van het eerste halfjaar. Een volgende rapportage kan hiervan een vollediger beeld schetsen.

POH-GGZ. De kosten voor het
inschrijftarief zijn niet
meegenomen in de
behandelkosten en worden apart

Totale behandelkosten bij betrokken aanbieders

behandeld in 3.2.2.2.

Toelichting stippellijn:
Bij deze indicator verwachten we
nog verschuiving als meer

POH-GGZ
(vóór 2014)

POH-GGZ
(na 2014)

EPZ

GB-GGZ

2e lijn

Jan-jun 2011

€ 248k

€ 716k

€ 116m

Jul-dec 2011

€ 223k

€ 580k

€ 117m

Jan-jun 2012

€ 270k

€ 326k

€ 97m

Gespecialiseerde
GGZ

Jul-dec 2012

€ 308k

€ 259k

€ 104m

Jan-jun 2013

€ 430k

€ 654k

€ 114m

beschikbaar zijn. Dit is

Jul-dec 2013

€ 550k

€ 491k

€ 110m

aangegeven in de figuur door

Jan-jun 2014

€ 1077k

€ 3168k

€ 103m

middel van een stippellijn.

Jun-dec 2014

€ 1158k

€ 3185k

€ 126m

producten gesloten zijn of meer
declaratiegegevens bij Vektis

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

18

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
Verschuiving
tussen echelons

3.2 Bevindingen op totaalniveau

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Definitie inschrijftarief POH-

3.2.2.2 Kosten inschrijftarief POH-GGZ

GGZ: het inschrijftarief POH-GGZ

■ Tussen 2011 en 2014 zijn de totale kosten voor het inschrijftarief van de POH-GGZ gestegen. Een verklaring is de toename van het aantal
POH’s-GGZ in Nederland. Een andere verklaring is een stijging van het inschrijftarief dat per patiënt berekend mag worden. In 2013 bedroeg
het inschrijftarief maximaal € 1,97 per ingeschreven verzekerde per kwartaal, terwijl in 2014 dit tarief gestegen is naar € 2,73 per
ingeschreven verzekerde per kwartaal*.

is het tarief dat een huisarts per
ingeschreven verzekerde per
kwartaal mag declareren voor het
toegang bieden tot een POH-GGZ.
Het inschrijftarief voor de POH-

■ Sinds 1 januari 2014 mag het inschrijftarief POH-GGZ ook gebruikt worden voor EMH en consultatieve raadpleging. Zorgaanbieders en
zorgverzekeraars spreken samen af welk deel van het inschrijftarief wordt ingezet voor deze functies**.

GGZ is onderdeel van de
behandelkosten in het echelon
huisartsenzorg. De kosten zijn
echter niet meegenomen in de
figuur in 3.2.2.1, omdat de kosten
voor het inschrijftarief rechtstreeks
samenhangen met de toename
van het aantal POH’s-GGZ. Het

Totale kosten inschrijftarief POH-GGZ

meenemen van de kosten voor het

€6

trend in behandelkosten verstoren.

* Tariefbeschikkingen
huisartsenzorg Nza 2013 en 2014.
** Bron: Nza (2013). Tarieven en
prestaties huisartsenzorg 2014.

Totale inschrijfkosten POH-GGZ (mln euro)

inschrijftarief POH-GGZ zou de

€5
€4
€3
€2
€1
€0
Jan-Jun 2011

Jul-Dec 2011

Jan-Jun 2012

Jul-Dec 2012

Jan-Jun 2013

Jul-Dec 2013

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

Jan-Jun 2014

Jul-Dec 2014

19

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
3.2 Bevindingen op totaalniveau

Verschuiving
tussen echelons

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Definitie behandelkosten GB-

3.2.2.3 Totale behandelkosten bij de betrokken aanbieders in de regio’s: EPZ/ GB-GGZ

GGZ: Om deze indicator te

■ De totale behandelkosten bij de GB-GGZ in 2014 zijn bij de betrokken aanbieders hoger dan de EPZ-kosten in hetzelfde halfjaar in 2013 bij
deze aanbieders.

kunnen bepalen zijn de kosten van
nog openstaande producten in de

–

Een gedeelte van dit verschil is te verklaren doordat de betrokken aanbieders voornamelijk 2e lijns aanbieders waren in 2013 en dus een
relatief klein deel aan EPZ zorg boden.

–

De grotere patiëntenpopulatie met een GB-GGZ product ten opzichte van patiënten met een EPZ product (zie 3.2.1.2) leidt ook tot
substantieel hogere totale behandelkosten in dit echelon.

–

Daarnaast zijn de kosten per patiënt met een GB-GGZ product ook hoger dan de kosten per patiënt met een EPZ product (zie verder
3.2.4.2).

GB-GGZ ingeschat op basis van
ingevuld “verwacht” product.

■ De behandelkosten in de GB-GGZ zijn stabiel over het eerste en tweede halfjaar van 2014. Het aantal patiënten in de GB-GGZ is
toegenomen (zie 3.2.1.2) en ook de kosten per patiënt zijn toegenomen (zie 3.2.4.2). Een verklaring ligt in de definitie van beide indicatoren:
het aantal patiënten toont alle patiënten die zorg ontvangen in de GB-GGZ, terwijl de kosten worden toegewezen aan de periode waarin het
product geopend is.
■ Voor de populatie <18 jaar lijken de behandelkosten in het tweede halfjaar gestegen ten opzichte van het eerste halfjaar 2014. Een mogelijke
verklaring hiervoor is dat zorgaanbieders een behandeling hebben afgerond en/ of een product hebben gesloten voor de decentralisatie van
jeugdzorg naar gemeenten per 1 januari 2015. Aangezien een gedeelte van de kosten gebaseerd is op een inschatting van nog openstaande
producten, kan een volgende rapportage hiervan een vollediger beeld geven.
■ Uit de enquête onder vrijgevestigde behandelaren blijkt een minder groot verschil tussen omzet in 2013 in EPZ en omzet in 2014 in GB-GGZ.
Er is een lichte stijging van omzet te zien. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat de vrijgevestigde behandelaren in verhouding meer EPZ
boden dan de betrokken aanbieders (instellingen).

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

20

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
3.2 Bevindingen op totaalniveau

Verschuiving
tussen echelons

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Definitie behandelkosten 2e

3.2.2.4 Totale behandelkosten bij de betrokken aanbieders in de regio’s: 2e lijns/ gespecialiseerde GGZ

lijns/ gespecialiseerde GGZ:

■ Totale behandelkosten voor de 2e lijns/ gespecialiseerde GGZ zijn in het eerste halfjaar van 2014 bij de betrokken aanbieders in de regio’s
licht gedaald ten opzichte van 2013.

Hieronder vallen kosten van zowel
klinische als ambulante
behandeling in de 2e lijns/
gespecialiseerde GGZ.

■ De behandelkosten in de gespecialiseerde GGZ lijken fors gestegen tussen het eerste en tweede halfjaar van 2014. Het aantal patiënten in
de gespecialiseerde GGZ is juist afgenomen (zie 3.2.1). De gemiddelde behandelkosten per patiënt zijn gestegen (zie 3.2.4.3). Mogelijke
verklaringen voor de stijging in totale behandelkosten zijn:
–

Uitgestelde verwijzing naar de gespecialiseerde GGZ. Tussen 2013 en het eerste halfjaar van 2014 is een daling te zien in de totale
behandelkosten in de gespecialiseerde GGZ. In het tweede halfjaar van 2014 stijgen de kosten weer. Een vergelijkbare trend is zichtbaar
in het aantal nieuwe patiënten in de gespecialiseerde GGZ (zie 3.2.3.3). Dit kan wijzen op uitstel van verwijzing van patiënten naar de
gespecialiseerde GGZ.

–

De patiënten met zwaardere problematiek blijven in de gespecialiseerde GGZ. Aan patiënten met zwaardere problematiek zijn over het
algemeen hogere kosten verbonden.

–

Door extramuralisering zijn mogelijk patiënten die zorg ontvingen gefinancierd vanuit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)
ingestroomd in zorg gefinancierd vanuit de Zorgverzekeringswet (Zvw). Deze patiënten worden mogelijk behandeld in de gespecialiseerde
GGZ.

–

Daarnaast kan meespelen dat de tarieven van 2013 lager waren dan de tarieven van 2014. De GGZ tarieven mochten in 2014 met
gemiddeld 6,3 procent extra stijgen, bovenop de normale prijsindexatie van 2,5 procent*.

–

De kosten voor nog openstaande producten in de 2e lijn en de gespecialiseerde GGZ zijn geëxtrapoleerd. Omdat de extrapolatie voor het
eerste halfjaar van 2014 betrouwbaar lijkt, verwachten we niet dat de extrapolatie een groot deel van de kostenstijging verklaart.

Nog openstaande DBC’s zijn
geëxtrapoleerd op basis van
openingsduur, diagnose, aantal
reeds geschreven minuten en
behandeldagen.

* ZN: ‘Stijging ggz-tarieven geeft
wachtlijsten’ Medisch Contact. 27
september 2013

Met het sluiten van meer producten in de periode, worden de kosten steeds vollediger. Het beeld ontwikkelt zich verder in de komende
rapportage.
■ Voor de populatie <18 jaar lijken de behandelkosten in het tweede halfjaar van 2014 gestegen ten opzichte van het eerste halfjaar. Aangezien
een gedeelte van de kosten gebaseerd is op een inschatting van nog openstaande producten, kan een volgende rapportage hierin een
vollediger beeld geven.
■ Uit de enquête onder vrijgevestigde aanbieders blijkt ook een stijging in omzet in de gespecialiseerde GGZ in 2014 ten opzichte van de 2e lijn
in 2013.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

21

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
Verschuiving
tussen echelons

3.2 Bevindingen op totaalniveau

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Definitie: een patiënt is

3.2.3 Aantal nieuwe patiënten in zorg

beschouwd als nieuw in zorg

echelon bij de aanbieders in de

Het totaal aantal nieuwe patiënten in alle echelons (POH-GGZ, EPZ/ GB-GGZ en 2e lijn/ gespecialiseerde GGZ) lijkt te zijn toegenomen tussen
2012 en 2014. Dit beeld komt echter voort uit de toename van patiënten bij de POH-GGZ. Het totaal aantal nieuwe patiënten in de twee echelons
GB-GGZ én gespecialiseerde GGZ ligt in 2014 ongeveer gelijk aan het aantal nieuwe patiënten in de twee echelons EPZ én 2e lijn in de eerdere
jaren.

regio’s (bij GB geen EPZ product

Het beeld voor de populatie <18 jaar is voor deze indicator vergelijkbaar met het beeld voor de volwassen populatie.

wanneer in het voorgaande jaar
geen zorg plaatsvond in hetzelfde

en/of 2e lijns DBC in voorgaande
jaar)
Aangezien cijfers beschikbaar zijn
vanaf 2011 en we een jaar
terugkijken, is het niet mogelijk om
nieuwe patiënten te bepalen voor
2011.

3.2.3.1 Aantal nieuwe patiënten in zorg bij de POH-GGZ
■ De instroom van nieuwe patiënten bij de POH-GGZ is in het eerste halfjaar van 2014 meer dan twee keer zo hoog als in het eerste en tweede
halfjaar van 2013. Ook in de jaren ervoor is een stijging te zien, maar wel minder sterk. Dit sluit aan bij de bevinding dat het totaal aantal
patiënten in zorg bij de POH-GGZ is gestegen (zie 3.2.1.1). Een verklaring hiervoor zit in de toename van het aantal huisartsen die toegang
hebben tot een POH-GGZ (zie 3.4.1.1) en een toename van het aantal uren per week dat de POH-GGZ in de huisartsenpraktijk werkt. Ook
deze cijfers wijzen op een toename van zorg geleverd door de POH-GGZ, mogelijk door substitutie vanuit andere echelons, maar ook door
het aantrekken van patiënten die voorheen niet in zorg waren.
■ Tussen het eerste en tweede halfjaar van 2014 is een lichte daling te zien van het aantal nieuwe patiënten in zorg bij de POH-GGZ. De
volgende rapportage kan een vollediger beeld laten zien als meer declaratiedata van Vektis rondom POH-GGZ beschikbaar zijn.

Aantal nieuwe patiënten in zorg bij betrokken aanbieders
POH-GGZ
(vóór 2014)

Toelichting stippellijn:
Bij deze indicator verwachten we

Jan-jun 2012

POH-GGZ
(na 2014)

3.400

EPZ

GB-GGZ

846

2e lijn

Gespecialiseerde
GGZ

8.850

nog verschuiving als meer

Jul-dec 2012

3.894

727

8.040

declaratiegegevens bij Vektis

Jan-jun 2013

5.622

781

9.024

beschikbaar zijn. Dit is

Jul-dec 2013

6.879

709

8.129

aangegeven in de figuur door

Jan-jun 2014

14.192

2.526

6.162

Jun-dec 2014

13.688

2.293

6.495

middel van een stippellijn.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

22

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
3.2 Bevindingen op totaalniveau

Verschuiving
tussen echelons

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Definitie: een patiënt is

3.2.3.2 Aantal nieuwe patiënten in zorg: EPZ/ GB-GGZ

beschouwd als nieuw in zorg
geen zorg plaatsvond in hetzelfde

■ In de GB-GGZ zijn relatief veel nieuwe patiënten: 86% van de patiënten die in het eerste halfjaar van 2014 een GB-GGZ product hadden,
ontvingen in het voorgaande jaar geen zorg in de EPZ en/of 2e lijn bij de betrokken aanbieders in de regio’s. In het tweede halfjaar van 2014
is dit percentage gedaald tot 47%.

echelon bij de aanbieders in de

■ Het aantal nieuwe patiënten in de GB-GGZ is vrij hoog.

wanneer in het voorgaande jaar

regio’s (bij GB geen EPZ product
en/of 2e lijns DBC in voorgaande
jaar)

–

Dit kan mogelijk verklaard worden doordat de EPZ bij de betrokken aanbieders relatief klein was.

–

Een andere mogelijke verklaring is dat alleen zorg geleverd in het zwaarste echelon is meegeteld. In bijlage 5 is te zien dat in het eerste
en tweede halfjaar van 2013 respectievelijk 51% en 45% van de patiënten in EPZ niet is meegeteld, omdat zij ook zorg ontvingen in de 2e
lijn. In de GB-GGZ is in het eerste en tweede halfjaar van 2014 respectievelijk 30% en 22% van de patiënten niet meegeteld omdat zij ook
zorg ontvingen in de gespecialiseerde GGZ.

■ Uit de enquête onder vrijgevestigde aanbieders blijkt geen verschil in aantal aanmeldingen (unieke patiënten die nieuw in zorg kwamen) in de
EPZ in 2013 ten opzichte van het aantal aanmeldingen in 2014 in de GB-GGZ.

3.2.3.3 Aantal nieuwe patiënten in zorg bij de 2e lijns/ gespecialiseerde GGZ
■ In de gespecialiseerde GGZ stroomde in het eerste halfjaar van 2014 6.162 patiënten in en in het tweede halfjaar van 2014 6.495. In de 2e lijn
was dit in 2012 en 2013 hoger. Daarmee is er een terugloop van het aantal nieuwe patiënten in het zwaarste echelon. Dit sluit aan bij de
lagere patiëntaantallen (zie 3.2.1).
■ Uit de enquête onder vrijgevestigde aanbieders blijkt een vergelijkbaar beeld. Ook hier is een terugloop te zien in het aantal aanmeldingen in
2014 in de gespecialiseerde GGZ ten opzichte van het aantal aanmeldingen in 2013 in de 2e lijn.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

23

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
3.2 Bevindingen op totaalniveau

Verschuiving
tussen echelons

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ
Huisartsenzorg

Definitie: onder behandelkosten

3.2.4 Gemiddelde behandelkosten per patiënt

verstaan we het vergoed bedrag.

Deze indicator geeft de gemiddelde behandelkosten per patiënt weer in de verschillende echelons. Op de volgende pagina zijn de
indicatorwaardes in tabelvorm weergegeven. Bij de interpretatie zijn enkele algemene aspecten van belang:

Dit is na aftrek van een eventuele
eigen bijdrage. Waar van
toepassing zijn ook
behandelkosten in de aanvullende
verzekering meegenomen. Een
eventueel eigen risico is niet
afgetrokken van de

Gespecialiseerde
GGZ

■ Hogere tarieven per DBC of product (zie 3.2.2.3) hebben ook invloed op de behandelkosten per patiënt.
■ De manier van registreren, bijvoorbeeld door parallelle DBC’s, meerdere korte opeenvolgende DBC’s of aanpassing in het beleid bij
recidivering (of een DBC heropend wordt of een nieuwe vervolg DBC geopend wordt) hebben geen invloed op de behandelkosten per patiënt.
■ Indien een patiënt zelf betaald heeft voor zijn behandeling zijn deze kosten niet bekend. Dit leidt tot een onderschatting van de
behandelkosten per patiënt in de EPZ aangezien in dit echelon veel eigen betalingen werden gedaan. Vergoedingen vanuit een aanvullende
verzekering zijn overigens wel opgenomen in de gemiddelde behandelkosten.

behandelkosten.

Gemiddelde behandelkosten per patiënt per echelon bij betrokken aanbieders
€ 8.000
€ 7.000
€ 6.000
€ 5.000
€ 4.000

Gespecialiseerde GGZ
2e lijn
GB-GGZ

€ 3.000
Toelichting stippellijn:
Bij deze indicator verwachten we
nog verschuiving als meer

€ 2.000

EPZ
POH-GGZ (na 2014)
POH-GGZ (voor 2014)

€ 1.000

producten gesloten zijn. Dit is
aangegeven in de figuur door
middel van een stippellijn.

€0
Jan-jun 2011 Jul-dec 2011 Jan-jun 2012 Jul-dec 2012 Jan-jun 2013 Jul-dec 2013 Jan-jun 2014 Jul-dec 2014

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

24

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen

Huisarts

Verschuiving
tussen echelons

3.2 Bevindingen op totaalniveau

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Definitie behandelkosten POH-

3.2.4.1 Gemiddelde behandelkosten per patiënt bij POH-GGZ

GGZ: hieronder vallen de kosten

■ De gemiddelde behandelkosten per patiënt bij de POH-GGZ zijn in de afgelopen jaren gestegen. Dat wordt veroorzaakt doordat het aantal
huisartsen met beschikking over een POH-GGZ en daar een inschrijftarief voor declareert harder stijgt dan het aantal patiënten dat gebruik
maakt van de POH-GGZ. De kosten voor consulten (niet apart weergegeven in onderstaande tabel) waren tot 2014 stabiel over de
verslagperioden rond de € 50 per patiënt per halfjaar. In het eerste halfjaar van 2014 stegen de kosten naar € 55 per patiënt per halfjaar,
maar in het tweede halfjaar daalden de kosten weer naar € 51.

voor consulten bij de POH-GGZ
en de kosten voor het
inschrijftarief. Voor de
behandelkosten per patiënt bij de
POH-GGZ is het totale
inschrijftarief van betrokken
huisartsen (voor alle

■ Voor de doelgroep < 18 jaar zijn de gemiddelde kosten per patiënt bij de POH-GGZ veel hoger (rond €1100 per halfjaar). Dit komt door het
feit dat relatief weinig jongeren gebruikmaken van de POH-GGZ en het inschrijftarief daarom verdeeld wordt over minder patiënten. De
kosten voor POH-GGZ consulten zijn juist per patiënt iets lager dan bij volwassenen, rond €38 per patiënt per halfjaar.

ingeschrevene, dus ook
ingeschrevene die geen gebruik
maken van de POH-GGZ)
verdeeld over het aantal patiënten
dat POH-GGZ zorg ontvangt.

Gemiddelde behandelkosten per patiënt per echelon bij betrokken aanbieders
* In 2013 kostte een gemiddeld
EPZ consult €60. Dit is na aftrek

POH-GGZ
(vóór 2014)

van de eigen bijdrage van €20 per
consult zoals deze gold voor de
basisverzekering in 2013.

Toelichting stippellijn:
Bij deze indicator verwachten we
nog verschuiving als meer
producten gesloten zijn of meer

POH-GGZ
(na 2014)

EPZ

GB-GGZ

2e lijn

Jan-jun 2011

€ 201

€ 252

€ 4.479

Jul-dec 2011

€ 217

€ 234

€ 4.552

Jan-jun 2012

€ 241

€ 207

€ 4.757

Jul-dec 2012

€ 241

€ 202

€ 4.914

Jan-jun 2013

€ 265

€ 322

€ 5.057

Jul-dec 2013

€ 267

€ 300

Gespecialiseerde
GGZ

€ 5.197

Jan-jun 2014

€ 288

€ 851

€ 5.803

Jun-dec 2014

€ 301

€ 955

€ 7.273

declaratiegegevens bij Vektis
beschikbaar zijn. Dit is
aangegeven in de figuur door
©
2015 KPMG
N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
middel
van Advisory
een stippellijn.
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

25

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
3.2 Bevindingen op totaalniveau

Verschuiving
tussen echelons

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

3.2.4.2 Gemiddelde behandelkosten per patiënt met EPZ/ GB-GGZ product
■ De gemiddelde behandelkosten bij patiënten met een GB-GGZ product (€ 851 in het eerste halfjaar van 2014 en € 955 in het tweede halfjaar
van 2014) zijn hoger dan bij patiënten met een EPZ product (€ 253 gemiddeld in de periode 2011 tot en met 2013).
–

Dit kan mogelijk verklaard worden doordat de populatie patiënten binnen de GB-GGZ gemiddeld genomen zwaarder is dan bij de EPZ,
zowel door substitutie vanuit de gespecialiseerde GGZ, als door substitutie naar de POH-GGZ van de vooral lichtere patiëntengroepen.

–

Een andere mogelijke verklaring is de veranderde tariefstructuur. Bij de EPZ kregen patiënten maximaal 5 consulten vergoed in de
basisverzekering. Uitgaande van een prijs van €60 euro per consult*, valt te verwachten dat de behandelkosten bij de EPZ onder de €300
per patiënt uitkomen, met uitzondering van patiënten die extra consulten vergoed kregen uit een aanvullende verzekering. De producten
binnen de GB-GGZ bieden ruimte voor langere behandeling. De daarmee vastgestelde tarieven zijn daarom ook hoger (het product Kort
kost al (maximaal) €454).

■ Tussen het eerste en tweede halfjaar van 2014 is een stijging te zien in de kosten per patiënt in de GB-GGZ. Dit kan mogelijk verklaard
worden door verdere substitutie van patiënten met zwaardere problematiek vanuit de gespecialiseerde GGZ. Dit is ook te zien in de
productmix (zie 3.4.2.1), waarbij relatief gezien meer producten Intensief en Chronisch gedeclareerd worden. Op regionaal niveau geldt
overigens dat voor één van de drie regio’s de kosten in het tweede halfjaar juist lager lijken dan in het eerste halfjaar van 2014.
■ In de volgende rapportage wordt gekeken of een trend zichtbaar wordt.

3.2.4.3 Gemiddelde behandelkosten per patiënt bij 2e lijns/ gespecialiseerde GGZ
■ Ook patiënten binnen de gespecialiseerde GGZ zijn duurder dan voorheen patiënten in de 2e lijn.
–

Een mogelijke verklaring is dat als uit de 2e lijn de lichtere patiënten naar de GB-GGZ gesubstitueerd worden, de zwaardere (en dus
duurdere) patiënten in de gespecialiseerde GGZ overblijven.

–

Tevens zijn de kosten bepaald op basis van extrapolatie, wat betekent dat nog sprake kan zijn van een overschatting. Omdat de
extrapolatie voor het eerste halfjaar van 2014 betrouwbaar lijkt, verwachten we niet dat de extrapolatie een groot deel van de
kostenstijging verklaart.

■ Tussen het eerste en tweede halfjaar van 2014 is een stijging te zien in de behandelkosten per patiënt in de gespecialiseerde GGZ. Mogelijke
verklaringen hiervoor komen overeen met de verklaringen voor de stijging van de totale behandelkosten in de gespecialiseerde GGZ (zie
3.2.2.4).
■ Bij de gespecialiseerde GGZ zijn jeugdige patiënten goedkoper, maar de trend is vergelijkbaar (€3,6k in eerste halfjaar 2013 en €4,3k in
eerste halfjaar 2014).
■ In de volgende rapportage wordt gekeken of een trend zichtbaar wordt.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

26

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
Verschuiving
tussen echelons

3.2 Bevindingen op totaalniveau

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Aangezien cijfers beschikbaar zijn

3.2.5 Totale medicatiekosten per echelon

vanaf 2011 en we een jaar

Totale medicatiekosten zijn GGZ medicatiekosten (geselecteerde ATC, zie bijlage 6) voor patiënten in behandeling in het betreffende echelon,
waarbij de patiënt is toegewezen aan het zwaarste echelon indien hij in meerdere echelons zorg ontvangt in dezelfde verslagperiode.

terugkijken of een patiënt een
product heeft openstaan (dus in
behandeling is in een bepaald
echelon), is het niet mogelijk om
deze indicator te bepalen voor
2011.

■ De totale medicatiekosten bij de betrokken aanbieders in de regio’s stijgen en dalen steeds iets over de jaren heen. Er is geen eenduidige
trend zichtbaar.
■ De grootste kostenpost van medicatie in de regio wordt gevormd door patiënten die wel GGZ medicatie gebruiken, maar geen behandeling
ontvangen bij de betrokken aanbieders. Dit kunnen patiënten zijn die zorg ontvangen bij andere (vrijgevestigde) aanbieders of bij de huisarts
(niet bij POH-GGZ) of patiënten die niet in zorg zijn in het betreffende halfjaar. De kosten zijn in het eerste halfjaar van 2014 € 5,9 miljoen en
in het tweede halfjaar van 2014 € 6,8 miljoen. Dit is respectievelijk 64% en 63% van alle medicatiekosten van patiënten in de regio. Dit is niet
weergegeven in de figuur, omdat het mogelijk is dat deze patiënten wel zorg in de GGZ ontvangen bij een andere aanbieder dan de
aanbieders betrokken bij dit onderzoek.
■ Ook voor de populatie <18 jaar zijn de totale medicatiekosten afgelopen jaren steeds iets gestegen en gedaald, waarbij geen eenduidige
trend zichtbaar is. Bij deze populatie is ook het merendeel van de medicatiekosten van patiënten die wel medicatie ontvangen, maar geen
behandeling krijgen bij de betrokken aanbieders (68% in het eerste en tweede halfjaar van 2014).

Totale medicatiekosten van patiënten in behandeling bij betrokken aanbieders
POH-GGZ
(vóór 2014)

POH-GGZ
(na 2014)

EPZ

GB-GGZ

2e lijn

Jan-jun 2012

€ 72k

€ 16k

€ 3,5m

Jul-dec 2012

€ 76k

€ 11k

€ 3,2m

Jan-jun 2013

€ 108k

€ 10k

€ 3,2m

Jul-dec 2013

€ 135k

€ 10k

€ 3,3m

Gespecialiseerde
GGZ

Jan-jun 2014

€ 219k

€ 42k

€ 3,1m

Jun-dec 2014

€ 311k

€ 54k

€ 3,6m

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

27

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
3.2 Bevindingen op totaalniveau

Verschuiving
tussen echelons

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

3.2.5.1 Totale medicatiekosten van patiënten bij de POH-GGZ
■ De verdubbeling van het aantal patiënten bij de POH-GGZ (zie 3.2.1.1) werkt ook door in de medicatiekosten voorgeschreven door de
huisarts bij deze doelgroep.
■ De totale medicatiekosten van patiënten bij de POH-GGZ is flink gestegen afgelopen jaren. Deze stijging is te verklaren doordat er meer
patiënten in behandeling zijn bij de POH-GGZ (zie 3.2.1.1.) en door een stijging in de medicatiekosten per patiënt in 2014 (zie 3.2.7.1). Het
percentage patiënten dat medicatie gebruikt is wel stabiel gebleven (zie 3.2.6.1).
■ Tussen het eerste en tweede halfjaar van 2014 is een flinke stijging te zien van de medicatiekosten per patiënt bij de POH-GGZ. Hoewel er
tussen het eerste en tweede halfjaar van 2014 ook een stijging te zien is in het aantal patiënten bij de POH-GGZ, loopt deze niet evenredig
met de stijging in de medicatiekosten. Een mogelijke verklaring is dat nog niet alle zorg geleverd door de POH-GGZ gedeclareerd is en het
aantal patiënten nog een onderschatting is.
■ In tegenstelling tot de 18+ populatie, zijn de totale medicatiekosten bij de POH-GGZ voor de populatie <18 jaar tussen het eerste en tweede
halfjaar van 2014 gedaald met 18%.

3.2.5.2 Totale medicatiekosten: EPZ/ GB-GGZ
■ De medicatiekosten van de patiënten in de GB-GGZ bij de betrokken aanbieders in de regio’s zijn hoger dan bij patiënten met EPZ in 2013
voor deze aanbieders. Verklaringen hiervoor zijn te vinden in twee richtingen:
–

Hogere patiëntenaantallen (zie 3.2.1.2);

–

Van dit grotere aantal patiënten krijgt ook een aanzienlijk hoger percentage medicatie voorgeschreven (zie 3.2.6.2).

De medicatiekosten per patiënt met GGZ medicatie in de GB-GGZ zijn daarentegen gedaald (zie 3.2.7.2).
■ Tussen het eerste en tweede halfjaar van 2014 is een stijging te zien in de totale medicatiekosten in de GB-GGZ. Dit kan mogelijk verklaard
worden door de stijging van het aantal patiënten in de GB-GGZ.
■ Ook in de GB-GGZ zijn de totale medicatiekosten voor de populatie <18 jaar gedaald tussen het eerste en tweede halfjaar van 2014 (-25%).

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

28

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
3.2 Bevindingen op totaalniveau

Verschuiving
tussen echelons

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

3.2.5.3 Totale medicatiekosten bij de 2e lijns/ gespecialiseerde GGZ
■ De totale medicatiekosten bij de gespecialiseerde GGZ liggen in het eerste halfjaar van 2014 lager dan in de jaren hiervoor bij de 2e lijn. Dit
hangt samen met het lagere aantal patiënten in de gespecialiseerde GGZ (zie 3.2.1.3), want het percentage patiënten met medicatie is wel
licht gestegen (zie 3.2.6.3). De kosten per patiënt met GGZ-medicatie zijn licht gedaald (zie 3.2.7.3).
■ Tussen het eerste en tweede halfjaar van 2014 zijn de totale medicatiekosten in de gespecialiseerde GGZ sterk gestegen. Dit hangt samen
met een stijging van het percentage patiënten dat medicatie ontvangt in de gespecialiseerde GGZ en met de sterke stijging van
medicatiekosten per patiënt. Voor de populatie <18 zijn de kosten licht gestegen (4%).

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

29

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
Verschuiving
tussen echelons

3.2 Bevindingen op totaalniveau

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Aangezien cijfers beschikbaar zijn

3.2.6 Percentage patiënten met medicatie

vanaf 2011 en we een jaar

Deze indicator geeft het percentage patiënten met medicatie weer per echelon. Voor de echelons GB-GGZ en gespecialiseerde GGZ is een
stijging te zien in het percentage patiënten met medicatie tussen het eerste en tweede halfjaar van 2014.

terugkijken of een patiënt een
product heeft openstaan (dus in
behandeling is in een bepaald
echelon), is het niet mogelijk om
deze indicator te bepalen voor
2011.

3.2.6.1 Percentage patiënten met medicatie bij POH-GGZ
■ Het percentage patiënten met medicatie bij de POH-GGZ toont een stabiele trend over de afgelopen jaren rond de 26%.
■ Bij patiënten <18 jaar is het percentage patiënten met medicatie beduidend lager dan bij de volwassenen. Een verklaring hiervoor kan een
andere mix van stoornissen en bijbehorend voorschrijven van GGZ-medicatie zijn, als ook terughoudender voorschrijven van medicatie bij de
jeugdige populatie. Dit percentage varieerde afgelopen jaren tussen 3,7% en 7,5% (doordat het om relatief kleine aantallen gaat, is de
spreiding ook relatief groot).

% Patiënten met medicatie per echelon bij betrokken aanbieders
1
0,9
0,8

Gespecialiseerde GGZ

0,7

2e lijn

0,6
GB-GGZ

0,5
0,4

EPZ

0,3

POH-GGZ (na 2014)

0,2
POH-GGZ (voor 2014)
0,1
0
Jan-Jun 2012

Jul-Dec 2012

Jan-Jun 2013

Jul-Dec 2013

Jan-Jun 2014

Jul-Dec 2014

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

30

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
3.2 Bevindingen op totaalniveau

Verschuiving
tussen echelons

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

3.2.6.2 Percentage patiënten met medicatie bij EPZ/ GB-GGZ
■ Het percentage patiënten met medicatie bij de EPZ lag tot 2014 rond de 20%. In het eerste halfjaar van 2014 lag het aandeel patiënten met
medicatie in de GB-GGZ op 29% en in het tweede halfjaar van 2014 op 34%. Een mogelijke verklaring kan zijn dat in de GB-GGZ patiënten
met zwaardere problematiek behandeld worden dan voorheen in de EPZ. Ook hebben de patiënten mogelijk een andere mix van stoornissen
dan voorheen in de EPZ. Door beide redenen is het mogelijk dat deze patiënten in een groter aantal gevallen medicatie nodig hebben.
■ Ook bij de patiënten <18 jaar is een stijging te zien: bij EPZ had ongeveer 3% van de patiënten <18 jaar medicatie, bij de GB-GGZ is dit
percentage gestegen naar respectievelijk 18% en 27% in het eerste en tweede halfjaar van 2014.

3.2.6.3 Percentage patiënten met medicatie bij 2e lijns/ gespecialiseerde GGZ
■ Het percentage patiënten in de 2e lijns GGZ met medicatie lag afgelopen jaren rond 60%. Ook hier vindt een stijging plaats in de
gespecialiseerde GGZ, naar respectievelijk 64% en 66% in het eerste en tweede halfjaar van 2014. Ook dit kan mogelijk verklaard worden
door de zwaardere patiëntenpopulatie.
■ Dit geldt ook voor de patiënten <18 jaar, waar het percentage patiënten met medicatie in de 2e lijn rond 35% lag en in het eerste en tweede
halfjaar van 2014 in de gespecialiseerde GGZ respectievelijk 39% en 40% was.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

31

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
Verschuiving
tussen echelons

3.2 Bevindingen op totaalniveau

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Definitie: deze indicator laat de

3.2.7 Medicatiekosten per patiënt met medicatie

kosten per patiënt zien van

coderingen) en daarnaast

Deze indicator geeft weer wat de medicatiekosten per patiënt zijn voor patiënten die medicatie ontvangen en daarnaast in behandeling zijn in één
van de echelons. In de GB-GGZ is sinds 2014 een daling te zien in medicatiekosten per patiënt. Bij de POH-GGZ en in de gespecialiseerde GGZ
is een stijging zichtbaar. Over de jaren heen is echter nog geen duidelijke trend zichtbaar. In de volgende rapportage zal blijken hoe de
medicatiekosten per patiënt met medicatie zich verder ontwikkelen in de verschillende echelons.

consult(en) (bij POH-GGZ en EPZ)

Bij jongere patiënten (<18 jaar) is de groep bij POH-GGZ en EPZ met medicatie zo klein dat kosten per patiënt niet betrouwbaar te bepalen zijn.

patiënten die GGZ medicatie
ontvangen (geselecteerde ATC

of een product open hadden staan
(bij 2e lijn, GB-GGZ of
gespecialiseerde GGZ) in de
verslagperiode.
Aangezien cijfers beschikbaar zijn

3.2.7.1 Medicatiekosten per patiënt bij POH-GGZ
■ In het eerste halfjaar van 2014 wordt per patiënt met medicatie bij de POH-GGZ gemiddeld € 49 per patiënt per half jaar aan medicatie
uitgegeven. In het tweede halfjaar van 2014 liggen deze kosten op € 58. De medicatiekosten per patiënt bij POH-GGZ fluctueren over de tijd;
er is (nog) geen duidelijke trend zichtbaar.

vanaf 2011 en we een jaar
terugkijken of een patiënt een
product heeft openstaan (dus in
behandeling is in een bepaald
echelon), is het niet mogelijk om
deze indicator te bepalen voor
2011.

Medicatiekosten per patiënt met medicatie per echelon bij betrokken aanbieders
€ 180
€ 160
€ 140
Gespecialiseerde GGZ

€ 120

2e lijn
€ 100

GB-GGZ

€ 80

EPZ

€ 60

POH-GGZ (na 2014)
POH-GGZ (voor 2014)

€ 40
€ 20
€0
Jan-jun 2012

Jul-dec 2012

Jan-jun 2013

Jul-dec 2013

Jan-jun 2014

Jul-dec 2014

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

32

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
3.2 Bevindingen op totaalniveau

Verschuiving
tussen echelons

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Definitie: deze indicator laat de

3.2.7.2 Medicatiekosten per patiënt bij EPZ/ GB-GGZ

kosten per patiënt zien van

■ Alleen in de GB-GGZ wordt de trend van dalende medicatiekosten per patiënt in 2014 doorgezet. In het eerste halfjaar van 2014 waren de
medicatiekosten per patiënt € 31 en in het tweede halfjaar van 2014 € 24. In de volgende rapportages wordt gemonitord of de trendbreuk zich
doorzet.

patiënten die GGZ medicatie
ontvangen (geselecteerde ATC
coderingen) en daarnaast
consult(en) (bij POH-GGZ en EPZ)
of een product open hadden staan
(bij 2e lijn, GB-GGZ of
gespecialiseerde GGZ) in de
verslagperiode.

3.2.7.3 Medicatiekosten per patiënt bij de 2e lijns/ gespecialiseerde GGZ
■ De medicatiekosten per patiënt in de 2e lijn lagen tot 2013 rond € 131. De kosten in de gespecialiseerde GGZ zijn in het eerste halfjaar van
2014 gedaald naar € 129 en in het tweede halfjaar van 2014 weer gestegen naar € 157.
■ In de gespecialiseerde GGZ zijn de kosten bij jongere patiënten (<18) lager dan bij volwassenen. Ook bij de populatie <18 jaar is een sterke
stijging te zien van de medicatiekosten per patiënt tussen het eerste en tweede halfjaar van 2014. De medicatiekosten per patiënt stegen in
deze groep van € 69 naar € 90.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

33

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
3.3 Patiëntstromen tussen echelons

Verschuiving
tussen echelons

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

3.3 Patiëntstromen tussen echelons
Naast de indicatoren waarmee het GGZ systeem op een bepaald moment in de tijd wordt bekeken, zijn indicatoren ontwikkeld om de stroom van
patiënten door het GGZ systeem te monitoren. Hierbij wordt gekeken naar het bewegen van patiënten tussen verschillende echelons in de keten.
Eén van de doelen van de introductie van de GB-GGZ is bijvoorbeeld om patiënten via een zo kort mogelijke weg op de goede plek in zorg te
laten komen (matched care). Als de patiënt niet direct op de goede plek terecht komt, beweegt hij meer in de keten dan een patiënt die wel direct
op de goede plek terecht komt.
In de volgende paragrafen worden de resultaten van patiëntenstromen tussen echelons besproken.
■ In paragraaf 3.3.1 worden de patiëntenstromen besproken die starten in de huisartsenzorg. Gekeken wordt naar:
–

Het percentage patiënten dat zorg ontvangt in twee verschillende echelons na een consult bij de POH-GGZ. Hierbij wordt 180 dagen
vooruit gekeken.

–

Verwijzingen door huisartsen met of zonder een gedetacheerde POH-GGZ.

■ In paragraaf 3.3.2 worden patiëntenstromen beschreven die starten in de GB-GGZ. Bijbehorende indicatoren zijn:
–

De echelons waarin patiënten in de GB-GGZ zorg hebben ontvangen in voorgaande halfjaar. Hier wordt 180 dagen teruggekeken.

–

Aanbieders van waaruit patiënten verwezen zijn naar de GB-GGZ.

–

Het percentage patiënten dat binnen 180 dagen na het sluiten van een product in de GB-GGZ opnieuw zorgt ontvangt. Hier wordt 180
dagen vooruit gekeken.

■ In paragraaf 3.3.3 worden tenslotte patiëntenstromen besproken die starten in de gespecialiseerde GGZ. Hierbij wordt gekeken naar:
–

De echelons waarin patiënten in de gespecialiseerde GGZ zorg hebben ontvangen in het voorgaande halfjaar. Hier wordt 180 dagen
teruggekeken.

–

Aanbieders van waaruit patiënten verwezen zijn naar de gespecialiseerde GGZ.

–

Het percentage patiënten dat binnen 180 dagen na het sluiten van een product in de gespecialiseerde GGZ opnieuw zorgt ontvangt. Hier
wordt 180 dagen vooruit gekeken.

In de betreffende paragrafen wordt steeds in een figuur weergegeven naar welke echelons gekeken wordt.
Voor enkele indicatoren zijn nog geen duidelijke resultaten zichtbaar. Mogelijk komt dit doordat de betreffende patiëntenstroom niet vaak
voorkomt. Een andere mogelijkheid is dat het bewegen van patiënten tussen de echelons enige tijd kan duren en resultaten pas later zichtbaar
worden. Voor indicatoren zonder zichtbare resultaten is geen figuur opgenomen. Wel zijn de resultaten in tekst beschreven.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

34

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen

Huisarts

Verschuiving
tussen echelons

3.3 Patiëntstromen tussen echelons

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Definitie: Deze indicator gaat over

3.3.1 Patiëntstromen bezien vanuit huisartsenzorg*

patiënten die na een consult bij de

3.3.1.1 Percentage patiënten dat zorg ontvangt in twee verschillende echelons na consult bij POH

POH-GGZ zorg hebben ontvangen

■ Deze indicator gaat over het aantal patiënten dat vanuit de POH-GGZ via een ander echelon in de GB-GGZ of gespecialiseerde GGZ terecht
is gekomen. Bij deze patiënten heeft geen matched care plaatsgevonden. Deze indicator geeft patiënten weer die na een consult bij de POHGGZ zorg hebben ontvangen in de GB-GGZ én de gespecialiseerde GGZ (zie onderstaande figuur). Onderscheid kan gemaakt worden in de
volgorde waarin zorg ontvangen is (na de POH-GGZ eerst in de GB-GGZ of eerst in de gespecialiseerde GGZ). Tevens kan onderscheid
gemaakt worden in 1) patiënten voor wie een product eerst gesloten wordt, voor een product in een volgend echelons geopend wordt en 2)
patiënten voor wie een product in een echelon geopend wordt terwijl een product in een ander echelon nog open staat. In deze indicator
worden alle bovengenoemde opties meegenomen (er is geen onderscheid gemaakt tussen de opties).

in de GB-GGZ én de
gespecialiseerde GGZ. Hierbij
wordt 180 dagen vooruit gekeken
vanaf het laatste consult bij de
POH-GGZ voor het openen van
het volgende product. Alle
patiënten met minimaal één
consult bij de POH-GGZ worden in
deze indicator meegenomen.
OVP’s zijn in deze analyse
geëxcludeerd.
*Ook voor de indicatoren met
betrekking tot patiëntenstromen
kan op basis van de beschikbare
data geen GGZ-zorg geleverd
door huisartsen onderscheiden

■ Deze indicator kon alleen berekend worden voor het eerste halfjaar van 2014, omdat 180 dagen vooruit gekeken wordt en data beschikbaar
is tot en met december 2014. Vanwege het lage percentage is besloten geen figuur weer te geven.
■ Van het aantal patiënten dat minimaal één consult had bij de POH-GGZ in het eerste halfjaar van 2014 en die vervolgens een product
hadden in de GB-GGZ of de gespecialiseerde GGZ, had 1,7% binnen 180 dagen na het POH-GGZ consult een product geopend in de GBGGZ én in de gespecialiseerde GGZ. Wat betreft de volgorde van de echelons is van deze 1,7% voor bijna alle patiënten na het laatste
consult bij de POH-GGZ een product GB-GGZ geopend en voordat deze gesloten is een product geopend in de gespecialiseerde GGZ. De
1,7% geeft een onderschatting weer, omdat voor de GB-GGZ en gespecialiseerde GGZ alleen zorg bekend is die geleverd is door de
betrokken aanbieders.
■ Onder de populatie <18 jaar komt deze patiëntstroom niet voor (0%).
■ In de volgende rapportages wordt gekeken of het percentage stijgt als een langere periode vooruit gekeken wordt. Voor het eerste halfjaar
van 2014 is het dan mogelijk een jaar vooruit te kijken.

worden. Voor het echelon
huisartsenzorg is om die reden
alleen gekeken naar zorg geleverd
door de POH-GGZ.

Patiëntstroom

Patiëntstroom

POH- GGZ
Huisartsenzorg

POH- GGZ
Huisartsenzorg

GB-GGZ

Gespecialiseerde GGZ

Gespecialiseerde GGZ

GB-GGZ

De omvang van de blokken geeft niet de verhouding tussen de omvang van de echelons weer; de blokken zijn niet op schaal weergegeven.
© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

35

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
Verschuiving
tussen echelons

3.3 Patiëntstromen tussen echelons

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Definitie: deze indicator laat zien

3.3.1.2 Verwijzingen door huisartsen met of zonder een gedetacheerde POH-GGZ

welk deel van de verwijzingen

■ Deze indicator geeft weer wat de gemiddelde verhouding is bij instellingen die POH’s-GGZ detacheren (4 aanbieders) tussen verwijzingen
van huisartsen die een POH-GGZ hebben die gedetacheerd is door de betrokken aanbieders en verwijzingen van huisartsen die wel een
POH-GGZ hebben, maar die niet gedetacheerd is vanuit de betrokken aanbieder.

naar de betrokken aanbieder
afkomstig is van huisartsen met
een gedetacheerde POH-GGZ van
deze aanbieder versus
verwijzingen afkomstig van
huisartsen met een gedetacheerde
POH-GGZ die niet gedetacheerd
is door deze aanbieder,
geaggregeerd over alle betrokken
aanbieders.

■ De gegevens zijn gebaseerd op cijfers aangeleverd door de betrokken aanbieders. Hierin ontbreken daarom de cijfers van verwijzingen naar
andere dan de betrokken aanbieders. Bij de landelijke validatie (rapportage juni 2016) kan een vollediger beeld geschetst worden.
■ Deze cijfers zijn geaggregeerd op het niveau van verwijzende huisartsen, maar opgebouwd uit data aangeleverd door betrokken aanbieders.
Alleen de verwijzingen van huisartsen naar betrokken aanbieders zijn bekend en meegenomen in de indicator. Idealiter zou deze indicator
bepaald worden op basis van data vanuit de huisarts, maar deze data is op dit moment niet beschikbaar.
■ Mogelijk heeft de profilering van aanbieders met een gedetacheerde POH-GGZ (focus op gespecialiseerde of GB-GGZ) invloed op
onderstaande resultaten. In de resultaten is geen onderscheid gemaakt tussen verwijzingen naar GB-GGZ en gespecialiseerde GGZ.
■ Uit deze eerste analyse lijken verschillen te bestaan tussen wel/niet gedetacheerde POH’s-GGZ bij de vraag van wie de instelling zijn
verwijzingen krijgt. Instellingen krijgen de meeste verwijzingen van huisartsen bij wie zij een POH-GGZ hebben gedetacheerd. Echter, enig
verschil is ook te verwachten. Ten eerste kan meespelen dat aanbieders juist een POH-GGZ detacheren bij huisartsen waar ze historisch al
een groot marktaandeel hadden. Ten tweede is een van de voordelen voor huisartsen van het hebben van een POH GGZ, dat deze het
achterliggende veld goed kent en de patiënt gericht kan doorverwijzen. De kennis over het aanbod van de “eigen” aanbieder is dan
inhoudelijk een voordeel, maar dat leidt ook tot relatief meer verwijzingen naar die aanbieder. Of het verschil in percentages marktaandeel
een indicatie is voor een oneigenlijke voorkeur voor de aanbieder waar vanuit de POH-GGZ gedetacheerd is, kan hieruit niet afgeleid worden,
omdat de gegevens van de andere dan betrokken aanbieders nog ontbreken.
Marktaandeel aanbieder in verwijzingen vanuit huisarts met POH-GGZ, die wel/niet is gedetacheerd vanuit
die aanbieder

Toelichting stippellijn:
Bij deze indicator verwachten we
nog verschuiving als landelijke
declaratiegegevens bij Vektis
beschikbaar zijn. Dit is
aangegeven in de figuur door
middel van een stippellijn.

100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%

Percentage verwijzingen naar aanbieder, vanuit
huisarts met POH-GGZ, die is gedetacheerd vanuit
die aanbieder
65%
58%
41%

47%

percentage verwijzingen naar aanbieder, vanuit
huisarts met POH-GGZ, maar die niet is
gedetacheerd vanuit die aanbieder

NB: Deze cijfers zijn geaggregeerd op het niveau van verwijzende
huisartsen, maar opgebouwd uit data aangeleverd door betrokken
aanbieders. Alleen de verwijzingen van huisartsen naar betrokken
aanbieders zijn bekend en meegenomen in de indicator.
Jan-Jun 2014

Jul-Dec 2014

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

36

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
Verschuiving
tussen echelons

3.3 Patiëntstromen tussen echelons

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Definitie: gekeken is in welke

3.3.2 Patiëntstromen bezien vanuit GB-GGZ

echelons patiënten in de 180

3.3.2.1 Echelon(s) waarin patiënten in de GB-GGZ zorg hebben ontvangen in voorgaande halfjaar

dagen voor het openen van het

■ De meerderheid van de patiënten (60%) voor wie een product is geopend in de GB-GGZ in het tweede halfjaar van 2014, was in het
voorgaande halfjaar niet in zorg bij de betrokken aanbieders. Alleen zorg geleverd door de betrokken aanbieders is bij ons bekend. Dit draagt
bij aan het hoge percentage patiënten dat niet in zorg was in het voorgaande halfjaar. Het is mogelijk dat de patiënten wel zorg hebben
ontvangen, maar niet bij één van de betrokken aanbieders.

product GB-GGZ een product
open hadden staan of (minimaal 1)
consult bij POH-GGZ hadden
ontvangen. Voor deze indicator
wordt 180 dagen teruggekeken.
Binnen de categorie ‘overig’
vallen:
■

Patiënten die in het
voorgaande halfjaar alleen
zorg ontvingen in de GB-GGZ

■

Patiënten die zorg ontvingen
bij de POH-GGZ en in de GBGGZ

■

Patiënten die zorg ontvingen
bij de POH-GGZ en de 2e lijn
en/of gespecialiseerde GGZ

■

Patiënten die zorg ontvingen
in de GB-GGZ en de 2e lijn
en/of gespecialiseerde GGZ

■

Patiënten die zorg ontvingen
in alle drie de echelons

Omdat deze categorieën in totaal
3% van de patiënten beslaan, is
ervoor gekozen deze categorieën

■ Een gedeelte van de patiënten ontving alleen zorg bij de POH-GGZ, waarbij alle zorg geleverd door een POH-GGZ bekend en meegenomen
is. Een deel van de patiënten ontving alleen zorg in de 2e lijn en/of gespecialiseerde GGZ, waarbij alleen zorg geleverd door de betrokken
aanbieders in beeld is.
■ In de volgende rapportages is het mogelijk voor het eerste halfjaar van 2015 een jaar terug te kijken. De percentages veranderen hierdoor
mogelijk.
■ Voor de populatie <18 jaar geldt een vergelijkbaar beeld, met iets hogere percentages voor de categorieën ‘niet in zorg bij de betrokken
aanbieders’ en ‘alleen 2e lijn/gespecialiseerde GGZ’. Het merendeel ontving in het voorgaande halfjaar geen zorg (64%), alleen in de 2e lijn
en/of gespecialiseerde GGZ (31%) en een gedeelte alleen bij de POH-GGZ in zorg was (4%).
■ Tussen de drie regio’s variëren de percentages enigszins. De categorie ‘niet in zorg bij betrokken aanbieders’ varieert tussen 55% en 70%,
‘alleen POH-GGZ’ tussen 13% en 20% en ‘alleen 2e lijn/gespecialiseerde GGZ’ tussen 15% en 25%. Voor alle drie de regio’s geldt dat deze
drie categorieën meer dan 95% van het totaal beslaan.
Echelon(s) waarin patiënten in GB-GGZ in voorgaande
halfjaar zorg hebben ontvangen bij betrokken aanbieders
100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%

3%
20%
17%

Overig

Alleen 2e
lijns/gespecialiseerde
GGZ
Alleen POH-GGZ

60%
Niet in zorg bij betrokken
aanbieders
Jul-Dec 2014

gezamenlijk weer te geven.
© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

37

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen

Huisarts

Verschuiving
tussen echelons

3.3 Patiëntstromen tussen echelons

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Definitie: De indicator beschreven

3.3.2.2 Aanbieder van waaruit patiënten verwezen zijn naar de GB-GGZ

in 3.3.2.3 gaat over patiënten die

■ Zowel in het eerste als het tweede halfjaar van 2014, is 99% van de patiënten voor wie een product geopend is in de GB-GGZ verwezen door
de huisarts.

na het sluiten van een product in
de GB-GGZ minimaal één consult
hebben gehad bij de POH-GGZ en

■ Voor de populatie <18 jaar is het beeld vergelijkbaar met 98% en 99% van de patiënten verwezen door de huisarts in respectievelijk het
eerste en tweede halfjaar van 2014.

voor wie vervolgens een product
geopend is in de GB-GGZ of de
gespecialiseerde GGZ. Hierbij

3.3.2.3 Percentage patiënten dat binnen 180 dagen na het sluiten van een product in de GB-GGZ opnieuw zorgt ontvangt

wordt 180 dagen vooruit gekeken

■ Deze indicator gaat over het aantal patiënten dat na een product bij de GB-GGZ zorg hebben ontvangen bij de POH-GGZ, maar vervolgens
toch weer zorg hebben ontvangen bij de GB-GGZ óf de gespecialiseerde GGZ. Er is gekeken naar patiënten die na het sluiten van een
product in de GB-GGZ minimaal één consult hebben gehad bij de POH-GGZ en voor wie vervolgens een product geopend is in de GB-GGZ
of de gespecialiseerde GGZ (zie onderstaande figuur).

vanaf het moment van sluiten van
het eerste product GB-GGZ.
OVP’s zijn in deze analyse
geëxcludeerd.

■ Van de patiënten voor wie een product GB-GGZ gesloten is in het eerste halfjaar van 2014, is voor 1,3% na het sluiten van het product GBGGZ minimaal één consult gedeclareerd bij de POH-GGZ en vervolgens een product geopend in de GB-GGZ of in de gespecialiseerde GGZ.
■ Deze indicator kon alleen berekend worden voor het eerste halfjaar van 2014, omdat 180 dagen vooruit gekeken wordt en data beschikbaar
is tot en met december 2014. Vanwege het lage percentage is besloten geen figuur weer te geven.
■ In de volgende rapportages wordt gekeken of het percentage stijgt als een langere periode vooruit gekeken wordt. Voor het eerste halfjaar
van 2014 is het dan mogelijk een jaar vooruit te kijken.
■ Voor de populatie <18 jaar is het percentage nog lager: voor 0,5% van de patiënten is na het sluiten van het product GB-GGZ minimaal één
consult gedeclareerd bij de POH-GGZ en vervolgens een product geopend in de GB-GGZ of in de gespecialiseerde GGZ.

POH- GGZ
Patiëntstroom

GB-GGZ

Patiëntstroom

GB-GGZ

Huisartsenzorg

Gespecialiseerde GGZ

POH- GGZ
Huisartsenzorg

GB-GGZ

De omvang van de blokken geeft niet de verhouding tussen de omvang van de echelons weer; de blokken zijn niet op schaal weergegeven.
© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

38

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
Verschuiving
tussen echelons

3.3 Patiëntstromen tussen echelons

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Definitie: gekeken is in welke

3.3.3 Patiëntstromen bezien vanuit de gespecialiseerde GGZ

echelons patiënten in de 180 dagen

3.3.3.1 Echelon(s) waarin patiënten in de gespecialiseerde GGZ zorg hebben ontvangen in voorgaande halfjaar

voor het openen van het product in

■ De meerderheid van de patiënten (67%) voor wie een product is geopend in de gespecialiseerde GGZ in het tweede halfjaar van 2014,
ontving in het voorgaande halfjaar ook zorg in de gespecialiseerde GGZ. Een gedeelte van de patiënten was niet in zorg bij de betrokken
aanbieders en een klein deel ontving alleen zorg bij de POH-GGZ. Bij de categorie ‘niet in zorg’ dient rekening gehouden te worden met het
feit dat alleen zorg geleverd door de betrokken aanbieders bij ons bekend is. Het is mogelijk dat de patiënten wel zorg hebben ontvangen,
maar niet bij één van de betrokken aanbieders. Voor de POH-GGZ is wel alle geleverde zorg bekend en meegenomen.

de gespecialiseerde GGZ een
product open hadden staan of
(minimaal 1) consult bij POH-GGZ
hadden ontvangen. Voor deze
indicator wordt 180 dagen
teruggekeken.
Binnen de categorie ‘overig’ vallen:
■

Patiënten die in het voorgaande
halfjaar alleen zorg ontvingen in
de GB-GGZ

■

Patiënten die zorg ontvingen bij
de POH-GGZ en in de GB-GGZ

■

■

■

■ Van de populatie <18 jaar heeft 54% van de patiënten in het halfjaar voorafgaand aan het openen van een product in de gespecialiseerde
GGZ zorg ontvangen in gespecialiseerde GGZ. 42% van de patiënten heeft in het voorgaande halfjaar geen zorg ontvangen. Dit percentage
is hoger dan bij de volwassenpopulatie, wat verklaard kan worden doordat bij de <18 jaar populatie meer patiënten nieuw in zorg zullen zijn.
■ In de volgende rapportage is het mogelijk voor het eerste halfjaar van 2015 een jaar terug te kijken. De percentages veranderen hierdoor
mogelijk.
■ Tussen de drie regio’s variëren de percentages enigszins. De categorie ‘niet in zorg bij betrokken aanbieders’ varieert tussen 25% en 31%,
‘alleen POH-GGZ’ tussen 3% en 7% en ‘alleen 2e lijn/gespecialiseerde GGZ’ tussen 59% en 71%. Voor alle drie de regio’s geldt dat deze drie
categorieën meer dan 95% van het totaal beslaan.
Echelon(s) waarin patiënten in gespecialiseerde GGZ in voorgaande halfjaar zorg
hebben ontvangen bij betrokken aanbieders

Patiënten die zorg ontvingen bij
de POH-GGZ en de 2e lijn en/of

100%

gespecialiseerde GGZ

90%

Patiënten die zorg ontvingen in

80%

de GB-GGZ en de 2e lijn en/of

70%

gespecialiseerde GGZ

60%

Patiënten die zorg ontvingen in
alle drie de echelons.

Omdat deze categorieën in totaal
3% van de patiënten beslaan, is

3%

67%

Overig

50%

Alleen 2e lijn/gespecialiseerde-GGZ

40%

Alleen POH-GGZ

30%

4%

Niet in zorg bij betrokken aanbieders

20%

ervoor gekozen deze categorieën

10%

gezamenlijk weer te geven.

0%

27%

Jul-dec 2014
© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

39

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
Verschuiving
tussen echelons

3.3 Patiëntstromen tussen echelons

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Definitie: Onder “overige

3.3.3.2 Aanbieder van waaruit patiënten verwezen zijn naar de gespecialiseerde GGZ

zorgverleners” vallen alle

■ Waar in de GB-GGZ bijna alle patiënten verwezen worden door de huisarts (zie 3.3.2.2), is voor de gespecialiseerde GGZ meer spreiding te
zien in verwijzers. Het grootste deel van de patiënten wordt naar de gespecialiseerde GGZ verwezen door de categorie medisch specialisten
(psychiaters), psychologische hulpverleners (psychologen) en psychotherapeuten. Dit kunnen vrijgevestigde aanbieders zijn, maar ook
behandelaren die in een instelling werkzaam zijn. Het hoge percentage verwijzingen door deze groep kan mogelijk verklaard worden doordat
behandelaren binnen een instelling als verwijzer worden aangegeven bij het openen van een vervolg-DBC. Ook een groot deel van de
patiënten wordt naar de gespecialiseerde GGZ verwezen door een huisarts. Een klein deel wordt verwezen door overige zorgverleners en
instellingen.

zorgverleners die niet onder de
overige genoemde categorieën
van verwijzers vallen. Voorbeelden
zijn artsen arbeid en gezondheid/
bedrijfsgeneeskunde, basisartsen,
verpleeghuisartsen en
verslavingsartsen.

■ De resultaten over het eerste en tweede halfjaar van 2014 zijn vergelijkbaar.
■ Bij de populatie <18 jaar worden de meeste patiënten vanuit de categorie medisch specialisten (psychiaters), psychologische hulpverleners
(psychologen) en psychotherapeuten en de huisarts verwezen naar de gespecialiseerde GGZ.
■ Bij één van de drie regio’s is een relatief groot gedeelte van de verwijzers onbekend. Het is daarom mogelijk dat de andere categorieën
relatief gezien groter zijn dan in deze figuur aangegeven.
Aanbieder van waaruit patiënten verwezen zijn naar gespecialiseerde GGZ
100%
90%

8%
3%
4%

5%
3%
5%

80%
Onbekend
70%
39%

38%

Instellingen

60%
50%

Overige zorgverleners

40%

Huisarts

30%
20%

45%

49%

Jan-Jun 2014

Jul-Dec 2014

Medisch specialisten (psychiaters), psychologische
zorgverleners (psychologen) en psychotherapeuten

10%
0%

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

40

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen

Huisarts

Verschuiving
tussen echelons

3.3 Patiëntstromen tussen echelons

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Definitie: Deze indicator gaat over

3.3.3.3 Percentage patiënten dat binnen 180 dagen na het sluiten van een product in de gespecialiseerde GGZ opnieuw zorgt ontvangt

patiënten die na het sluiten van

■ Er is gekeken is naar het aantal patiënten voor dat na de gespecialiseerde GGZ, zorg heeft ontvangen bij de POH-GGZ óf de GB-GGZ, maar
vervolgens toch weer zorg heeft ontvangen in de gespecialiseerde GGZ. Deze indicator gaat over patiënten die na het sluiten van een
product in de gespecialiseerde GGZ minimaal één consult hebben gehad bij de POH-GGZ en voor wie vervolgens een product geopend is in
de GB-GGZ of de gespecialiseerde GGZ. Ook worden in deze indicator patiënten bekeken die na het sluiten van een product in de
gespecialiseerde GGZ een product geopend hadden in de GB-GGZ en vervolgens in de gespecialiseerde GGZ (zie onderstaande figuur).
Onderscheid kan gemaakt worden in de volgorde waarin zorg ontvangen. Daarnaast kan onderscheid gemaakt worden in 1) patiënten voor
wie een product in de GB-GGZ eerst gesloten wordt, voor een volgend product in de gespecialiseerde GGZ geopend wordt of 2) patiënten
voor wie het product nog openstaat bij het openen van het volgende product. In deze indicator worden alle bovengenoemde opties
meegenomen (er is geen onderscheid gemaakt tussen de opties).

een product in de
gespecialiseerde GGZ minimaal
één consult hebben gehad bij de
POH-GGZ en voor wie vervolgens
een product geopend is in de GBGGZ of de gespecialiseerde GGZ.
Ook worden in deze indicator
patiënten bekeken die na het
sluiten van een product in de
gespecialiseerde GGZ een
product geopend hadden in de
GB-GGZ en vervolgens in de
gespecialiseerde GGZ. Hierbij

■ Van de patiënten voor wie een product in de gespecialiseerde GGZ gesloten is in het eerste halfjaar van 2014, is voor 0,4% één van de drie
onderstaande routes doorlopen.
■ Deze indicator kon alleen berekend worden voor het eerste halfjaar van 2014, omdat 180 dagen vooruit gekeken wordt en data beschikbaar
is tot en met december 2014. Vanwege het lage percentage is besloten geen figuur weer te geven.
■ In de volgende rapportages wordt gekeken of het percentage stijgt als een langere periode vooruit gekeken wordt. Voor het eerste halfjaar
van 2014 is het dan mogelijk een jaar vooruit te kijken.

wordt 180 dagen vooruit gekeken
vanaf het moment van sluiten van
het eerste product in de
gespecialiseerde GGZ. OVP’s zijn

Patiëntstroom

Gespecialiseerde GGZ

Patiëntstroom

Gespecialiseerde GGZ

Patiëntstroom

Gespecialiseerde GGZ

POH- GGZ
GB-GGZ

Huisartsenzorg

in deze analyse geëxcludeerd.

POH- GGZ
Huisartsenzorg

GB-GGZ

Gespecialiseerde GGZ

Gespecialiseerde GGZ

De omvang van de blokken geeft niet de verhouding tussen de omvang van de echelons weer; de blokken zijn niet op schaal weergegeven.
© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

41

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
Verschuiving
tussen echelons

3.4 Bevindingen per echelon

Huisarts

POHGGZ

Gespecialiseerde
GGZ

GB-GGZ
Huisartsenzorg

Definitie: Het aantal huisartsen

3.4 Bevindingen per echelon

dat een POH-GGZ module

In de volgende paragrafen worden resultaten per echelons weergegeven. Achtereenvolgens komen de echelons huisartsenzorg (inclusief POHGGZ), GB-GGZ en gespecialiseerde GGZ aan bod.

declareerde in minimaal één van
beide kwartalen van de
verslagperiode als percentage van
het totale aantal huisartsen dat

3.4.1 Huisartsenzorg

een inschrijftarief declareerde in

3.4.1.1 Percentage huisartsen met POH-GGZ

dezelfde periode

■ Het aantal huisartsen met een POH-GGZ neemt toe. Dit verklaart mede de stijging van aantal patiënten in behandeling bij POH-GGZ (zie
3.2.1.1).

*In het julinummer (2015) van het
tijdschrift ‘De Dokter’ verschijnen
de resultaten van een enquête van
de LHV. De enquête is uitgezet
onder huisartsen en heeft

■ De figuur hieronder geeft het landelijke beeld weer. In de betrokken regio’s (± 765 huisartsen) is het percentage huisartsen met een POHGGZ voor 2011 en 2012 enkele procentpunten lager dan het landelijke gemiddelde. In 2013 en 2014 is het percentage juist hoger dan
landelijk met in het eerste halfjaar van 2014 78% en het tweede halfjaar van 2014 84%. Dit kan verklaard worden door het feit dat huisartsen
in één van de regio’s in eerste instantie zeer weinig gebruik maakten van de POH-GGZ, maar hier in 2013 juist massaal voor kozen*.

betrekking op de inzet van de
POH-GGZ. In de enquête is onder
andere gevraagd naar het

% Huisartsen met POH GGZ (landelijk)

dienstverband van de POH-GGZ
100%
90%
80%

73%

77%

70%
60%

49%

50%
40%

35%

36%

Jan-jun 2011

Jul-dec 2011

40%

43%

Jan-jun 2012

Jul-dec 2012

54%

30%
20%
10%
0%
Jan-jun 2013

Jul-dec 2013

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

Jan-jun 2014

Jul-dec 2014

42

Deze pagina is opgesteld in
samenwerking met NIVEL.

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
Verschuiving
tussen echelons

3.4 Bevindingen per echelon

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Definitie: het aantal unieke patiënten

3.4.1.2 Patiënten met psychische problematiek in de huisartsenpraktijk

met consulten geregistreerd met

■ In de huisartsenpraktijk is het aantal unieke patiënten dat de huisarts en/of de POH-GGZ bezocht voor psychosociale problematiek
(Psychische symptomen, Psychische stoornissen en/of Sociale problemen) tussen 2011 en 2013 gestegen van 8,5% naar 9,8% (niet
weergegeven in de tabel). Tussen 2013 en 2014 blijft het beeld stabiel. Dit kan verklaard worden door een continue stijging bij de POH-GGZ,
het aantal patiënten bij de huisarts geeft een wisselend beeld.

ICPC codes (zie Bijlage 6) voor
Psychische symptomen, Psychische
stoornissen en Sociale problemen in
de betreffende periode.

3.4.1.3 Patiënten met psychische problematiek bij de huisarts
Data:
■

NIVEL Zorgregistraties eerste lijn

■

Cijfers zijn gebaseerd op
jaarlijkse data aanlevering van

■ In de huisartsenpraktijk is een constant beeld te zien van het percentage patiënten dat de huisarts heeft geraadpleegd voor psychische
symptomen (bijvoorbeeld “angstig gevoel”), psychische stoornissen (bijvoorbeeld “angststoornis”) en voor sociale problemen (bijvoorbeeld
“relatieprobleem”).
■ De tabel hieronder laat het aantal unieke patiënten zien dat bij de huisarts is geweest voor psychische en/of sociale problematiek in de NIVEL
Zorgregistraties eerste lijn. Dit betreft een selectie van praktijken over heel Nederland (en is hiermee dus anders dan de drie regio’s waar de
overige data van deze rapportage is gebaseerd).

161 tot 274 praktijken (wisselend
per jaar)
■

Populatie at risk is aantal
ingeschreven patiënten in de
gegevens leverende praktijken.

Populatie at risk

Unieke patiënten
psychische symptomen
N
%

Unieke patiënten
psychische stoornissen
N
%

Unieke patiënten
sociale problemen
N
%

jan-jun 2011

816.927

40.295

4,9%

26.585

3,3%

16.458

2,0%

jul-dec 2011

826.680

41.034

5,0%

26.798

3,2%

16.777

2,0%

Meer informatie: Factsheet

jan-jun 2012

519.193

24.176

4,7%

17.514

3,4%

10.758

2,1%

Consulten bij de huisarts en de POH-

jul-dec 2012

514.830

24.211

4,7%

17.250

3,4%

11.055

2,1%

GGZ in verband met psychosociale

jan-jun 2013

771.919

39.673

5,1%

27.451

3,6%

17.891

2,3%

problematiek. Een analyse van

jul-dec 2013

769.817

38.739

5,0%

27.082

3,5%

17.513

2,3%

jan- jun 2014

723.039

37.641

5,2%

25.417

3,5%

15.760

2,2%

jul-dec 2014

722.127

36.353

5,0%

25.160

3,5%

15.581

2,2%

NIVEL Zorgregistraties gegevens van
2010-2014, Tessa Magnée, Derek de
Beurs, en Peter Verhaak, NIVEL

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

43

Deze pagina is opgesteld in
samenwerking met NIVEL.

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
Verschuiving
tussen echelons

3.4 Bevindingen per echelon

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Definitie: het aantal unieke patiënten

3.4.1.4 Patiënten met psychische problematiek bij de POH-GGZ

met consulten geregistreerd met

■ Bij de POH-GGZ in huisartsenpraktijk is tussen 2011 en 2014 een toename te zien van het percentage patiënten dat de POH-GGZ heeft
geraadpleegd voor psychische symptomen, psychische stoornissen en voor sociale problemen.

ICPC codes (zie Bijlage 6) voor
Psychische symptomen, Psychische
stoornissen en Sociale problemen in
de betreffende periode.

■ De tabel hieronder laat het aantal unieke patiënten zien dat bij de POH-GGZ in de huisartsenpraktijk is geweest voor psychische en/of sociale
problematiek in de NIVEL Zorgregistraties eerste lijn. Dit betreft een selectie van praktijken over heel Nederland (en is hiermee dus anders
dan de drie regio’s waar de overige data van deze rapportage is gebaseerd).

Data:
■

NIVEL Zorgregistraties eerste lijn

■

Cijfers zijn gebaseerd op
jaarlijkse data aanlevering van
161 tot 274 praktijken (wisselend
per jaar)

■

Populatie at risk is aantal
ingeschreven patiënten in de
gegevens leverende praktijken.

Populatie at risk

Unieke patiënten
psychische symptomen
N
%

Unieke patiënten
psychische stoornissen
N
%

Unieke patiënten
sociale problemen
N
%

jan-jun 2011

816.927

1.773

0,2%

1.434

0,2%

807

0,1%

jul-dec 2011

826.680

1.947

0,2%

1.610

0,2%

923

0,1%

Meer informatie: Factsheet

jan-jun 2012

519.193

1.276

0,2%

1.098

0,2%

709

0,1%

Consulten bij de huisarts en de POH-

jul-dec 2012

514.830

1.435

0,3%

1.201

0,2%

788

0,2%

GGZ in verband met psychosociale

jan-jun 2013

771.919

2.856

0,4%

2.482

0,3%

1.630

0,2%

problematiek. Een analyse van

jul-dec 2013

769.817

3.243

0,4%

2.862

0,4%

1.873

0,2%

jan- jun 2014

723.039

4.899

0,7%

4.052

0,6%

2.404

0,3%

jul-dec 2014

722.127

5.732

0,8%

4.604

0,6%

2.795

0,4%

NIVEL Zorgregistraties gegevens van
2010-2014, Tessa Magnée, Derek de
Beurs, en Peter Verhaak, NIVEL

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

44

Deze pagina is opgesteld in
samenwerking met NIVEL.

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
Verschuiving
tussen echelons

3.4 Bevindingen per echelon

Huisarts

POHGGZ

Gespecialiseerde
GGZ

GB-GGZ
Huisartsenzorg

Definities: behandelkosten betreffen

3.4.1.5 Behandelkosten bij de huisarts voor psychische problematiek

de kosten voor consulten voor

■ In de huisartsenpraktijk fluctueren de kosten van de huisartsenzorg voor psychische symptomen, psychische stoornissen en voor sociale
problemen voor de totale zorg voor ingeschreven patiënten in de huisartsenpraktijken die onderdeel uitmaken van de studie.

psychische symptomen, psychische
stoornissen en sociale problemen

Data:
■

NIVEL Zorgregistraties eerste lijn

■

Cijfers zijn gebaseerd op

■ De kosten per ingeschreven patiënt fluctueren tussen 2011 en 2014, waarbij er tussen 2013 en 2014 een daling in de kosten per
ingeschreven patiënt zichtbaar is.
■ De tabel hieronder laat de kosten zien van huisartsenzorg voor patiënten voor psychische en/of sociale problematiek in de NIVEL
Zorgregistraties eerste lijn. Dit betreft een selectie van praktijken over heel Nederland (en is hiermee dus anders dan de drie regio’s waar de
overige data van deze rapportage is gebaseerd).

jaarlijkse data aanlevering van
161 tot 274 praktijken (wisselend
per jaar)
■

Populatie at risk is aantal
ingeschreven patiënten in de
gegevens leverende praktijken.

Populatie at risk

Kosten voor consulten
psychische symptomen

Kosten voor consulten
psychische stoornissen

Kosten voor consulten
sociale problemen

EUR

Per ingeschreven
patiënt

EUR

Per ingeschreven
patiënt

EUR

Per ingeschreven
patiënt

jan-jun 2011

816.927

€ 751.418

€ 0,9

€ 638.668

€ 0,8

€ 325.865

€ 0,4

jul-dec 2011

826.680

€ 759.532

€ 0,9

€ 636.217

€ 0,8

€ 333.901

€ 0,4

Meer informatie: Factsheet

jan-jun 2012

519.193

€ 445.695

€ 0,9

€ 420.120

€ 0,8

€ 220.811

€ 0,4

Consulten bij de huisarts en de POH-

jul-dec 2012

514.830

€ 441.410

€ 0,9

€ 407.948

€ 0,8

€ 222.144

€ 0,4

GGZ in verband met psychosociale

jan-jun 2013

771.919

€ 767.107

€ 1,0

€ 672.002

€ 0,9

€ 362.025

€ 0,5

jul-dec 2013

769.817

€ 740.878

€ 1,0

€ 664.454

€ 0,9

€ 352.800

€ 0,5

2010-2014, Tessa Magnée, Derek de

jan- jun 2014

723.039

€ 701.043

€ 1,0

€ 602.733

€ 0,8

€ 303.066

€ 0,4

Beurs, en Peter Verhaak, NIVEL

jul-dec 2014

722.127

€ 674.709

€ 0,9

€ 585.186

€ 0,8

€ 297.701

€ 0,4

problematiek. Een analyse van
NIVEL Zorgregistraties gegevens van

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

45

Deze pagina is opgesteld in
samenwerking met NIVEL.

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
Verschuiving
tussen echelons

3.4 Bevindingen per echelon

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Definities: behandelkosten betreffen

3.4.1.6 Behandelkosten bij de POH-GGZ voor psychische problematiek

de kosten voor consulten voor

■ In de huisartsenpraktijk is een toename te zien in de kosten van de POH-GGZ voor psychische symptomen, psychische stoornissen en voor
sociale problemen voor de totale zorg voor ingeschreven patiënten in de huisartsenpraktijken die onderdeel uitmaken van de studie.

psychische symptomen, psychische
stoornissen en sociale problemen.
Inschrijftarieven zijn hierin niet
meegenomen.

■ De kosten per ingeschreven patiënt nemen tussen 2011 en 2014 toe.
■ De tabel hieronder laat de kosten zien van POH-GGZ zorg voor patiënten voor psychische en/of sociale problematiek in de NIVEL
Zorgregistraties eerste lijn. Dit betreft een selectie van praktijken over heel Nederland (en is hiermee dus anders dan de drie regio’s waar de
overige data van deze rapportage is gebaseerd).

Data:
■

NIVEL Zorgregistraties eerste lijn

■

Cijfers zijn gebaseerd op
jaarlijkse data aanlevering van
161 tot 274 praktijken (wisselend
per jaar)

■

Populatie at risk is aantal

Populatie at risk

ingeschreven patiënten in de

Kosten voor consulten
psychische symptomen

Kosten voor consulten
psychische stoornissen

Kosten voor consulten
sociale problemen

gegevens leverende praktijken.

EUR

Per ingeschreven
patiënt

EUR

Per ingeschreven
patiënt

EUR

Per ingeschreven
patiënt

jan-jun 2011

816.927

€ 73.482

€ 0,1

€ 63.131

€ 0,1

€ 33.371

€ 0,0

jul-dec 2011

826.680

€ 80.962

€ 0,1

€ 70.417

€ 0,1

€ 39.288

€ 0,0

jan-jun 2012

519.193

€ 53.481

€ 0,1

€ 52.351

€ 0,1

€ 29.488

€ 0,1

jul-dec 2012

514.830

€ 59.176

€ 0,1

€ 53.228

€ 0,1

€ 32.634

€ 0,1

GGZ in verband met psychosociale

jan-jun 2013

771.919

€ 122.302

€ 0,2

€ 119.739

€ 0,2

€ 72.017

€ 0,1

problematiek. Een analyse van

jul-dec 2013

769.817

€ 143.049

€ 0,2

€ 141.679

€ 0,2

€ 80.533

€ 0,1

NIVEL Zorgregistraties gegevens van

jan- jun 2014

723.039

€ 216.549

€ 0,3

€ 191.653

€ 0,3

€ 106.139

€ 0,1

jul-dec 2014

722.127

€ 253.983

€ 0,4

€ 220.856

€ 0,3

€ 124.549

€ 0,2

Meer informatie: Factsheet
Consulten bij de huisarts en de POH-

2010-2014, Tessa Magnée, Derek de
Beurs, en Peter Verhaak, NIVEL

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

46

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
3.4 Bevindingen per echelon

Verschuiving
tussen echelons

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Definitie: deze verdeling is

3.4.2 GB-GGZ

gemaakt op basis van aantal

3.4.2.1 Verdeling van producten binnen de GB-GGZ

producten binnen de GB-GGZ.

■ Hieronder is de verdeling van producten binnen de GB-GGZ weergegeven voor de betrokken aanbieders in de regio’s. Mogelijk is de
getoonde verdeling van producten niet representatief voor de volledige GB-GGZ, omdat de vrijgevestigde praktijken niet zijn meegenomen.

Bij nog niet gesloten producten
(17% voor het eerste halfjaar en
63% voor het tweede halfjaar), is
het ingevulde verwachte product
als uitgangspunt genomen. Voor
2,6% van de producten in het
tweede halfjaar is het verwachte
product niet gevuld, vandaar dat
ook een gedeelte op onbekend
staat.

■ Bovendien is het mogelijk dat het type nog wijzigt van producten die nog niet gesloten zijn (zie verder 3.4.2.2). Ten opzichte van de vorige
rapportage is de verschuiving voor het eerste halfjaar 2014 beperkt. De volgende rapportage kan een nog vollediger beeld schetsen.
■ Als het eerste en tweede halfjaar van 2014 met elkaar vergeleken worden, valt op dat het aandeel van producten Kort en Transitieproducten
kleiner wordt, en het aandeel producten Intensief en Chronisch toeneemt. Dit is conform verwachting, zoals beschreven in de vorige
rapportage. De productgroep Intensief komt in beide verslagperiodes het meest voor.
■ De groep transitieproducten bevat alle zorg waarvoor geen product beschikbaar is. Hetzij omdat blijkt dat er geen sprake is van een DSM
diagnose, hetzij omdat het patiënten betreft die overgaan van het oude EPZ systeem naar het nieuwe GB-GGZ systeem (zie bijlage 6). Het
percentage transitieproducten zal afnemen, doordat er vanaf 2015 geen overgangsfase meer is van patiënten uit de EPZ systematiek.
■ Voor de populatie <18 jaar ziet de verdeling van producten er iets anders uit. De producten Kort, Middel en Transitie komen relatief gezien
vaker voor en de producten Intensief en Chronisch minder vaak.
■ Uit de enquête onder vrijgevestigde aanbieders blijkt een iets ander beeld. Hier komt het product Middel juist het meest voor. Chronisch is
daarentegen nauwelijks te zien in de vrijgevestigde praktijken. Dit kan verklaard worden doordat het product Chronisch in 2014 door
zorgverzekeraars vrijwel niet gecontracteerd werd bij vrijgevestigde aanbieders. Vergelijkbaar met het beeld van de betrokken instellingen, is
ook bij de vrijgevestigden een afname te zien in het percentage transitieproducten van het eerste naar het tweede halfjaar van 2014.
% Verdeling van aantal producten binnen de GB-GGZ bij betrokken aanbieders

Toelichting stippellijn:
Bij deze indicator verwachten we
nog verschuiving als meer
producten gesloten zijn. Dit is
aangegeven in de figuur door
middel van een stippellijn.

100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%

Transitie; 15%

Onbekend; 3%
Transitie; 9%

Chronisch; 15%

Chronisch; 20%

Intensief; 35%

Intensief; 43%

Middel; 20%
Middel; 17%
Kort; 15%

Jan-jun 2014

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

Kort; 8%

Jul-Dec 2014

47

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
Verschuiving
tussen echelons

3.4 Bevindingen per echelon

Huisarts

POHGGZ

Gespecialiseerde
GGZ

GB-GGZ
Huisartsenzorg

Definitie: het percentage

3.4.2.2 Percentage patiënten met gewijzigd product

patiënten waarvoor het verwachte

■ In onderstaande figuur is weergegeven hoe vaak voor een patiënt het verwachte product anders is dan het definitieve product. De tabel onder
aan deze pagina geeft aan hoeveel producten van een bepaald type verwacht waren en hoe deze gesloten zijn voor het eerste en tweede
halfjaar van 2014.

product anders is dan het
definitieve product ten opzichte
van alle patiënten waarvoor een
product is geopend in de
verslagperiode.

■ Voor het eerste halfjaar van 2014 is 83% van de producten in de GB-GGZ gesloten en voor het tweede halfjaar van 2014 37%. Vooral voor
het tweede halfjaar van 2014 wordt dus nog een onderschatting gemaakt. In een volgende rapportage kan een vollediger beeld worden
geschetst.
■ De tabel laat zien dat hoewel producten Intensief het vaakst voorkomen in het eerste en tweede halfjaar van 2014 (zie ook 3.4.2.1),
producten Kort relatief gezien het vaakst gewijzigd worden. In 42% van de gevallen wordt een verwacht product Kort anders gesloten, waarbij
het product meestal als Transitieproduct gesloten wordt. Ook de producten Middel en Intensief worden relatief vaak anders gesloten dan
verwacht, respectievelijk in 25% en 18% van de gevallen.
■ Betrokken aanbieders geven aan dat het verwachte product soms overschreven wordt als de verwachting verandert. Dit betekent dat niet met
zekerheid vaststaat dat het verwachte product ook het product is dat in eerste instantie als verwacht product is aangemerkt.
■ Voor patiënten <18 is het percentage gewijzigde producten opvallend: 51% in het eerste halfjaar van 2014 en 80% in het tweede halfjaar van
2014. Voornamelijk producten Middel en Intensief worden gewijzigd. In een volgende rapportage zijn meer producten gesloten en kan een
vollediger beeld geschetst worden.

% patiënten met gewijzigd product in GB-GGZ
bij betrokken aanbieders

Bij deze indicator verwachten we
nog verschuiving als meer
producten gesloten zijn. Dit is
aangegeven in de figuur door
middel van een stippellijn.

Verwacht versus definitief product jan-dec 2014
definitief product

32%
18%

Jan-jun 2014

Jun-dec 2014

verwacht product

Toelichting stippellijn:

100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%

Kort

Middel

Kort

320

16

7

0

175

518

Middel

239

1.132

62

0

195

1.628

Intensief

326

370

3.265

7

209

4.177

Chronisch

67

51

26

1.529

49

1.722

Transitie

2

0

0

0

330

332

Totaal

954

1.569

3.360

1.536

958

8.377

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

Intensief Chronisch Transitie

Totaal

48

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
3.4 Bevindingen per echelon

Verschuiving
tussen echelons

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Definitie: het percentage

3.4.2.3 Percentage patiënten in GB-GGZ afgesloten met afsluitreden patiënt te licht/te zwaar

patiënten waarvoor een product is

■ De figuur hieronder laat het percentage patiënten zien dat in de GB-GGZ een product had dat is afgesloten met als afsluitreden dat de patiënt
te licht dan wel te zwaar is. De cijfers zijn nog een onderschatting, omdat in het eerste halfjaar nog 17% van de producten gesloten moet
worden en in het tweede halfjaar nog 63%. Ten opzichte van de cijfers van de vorige rapportage is voor het eerste halfjaar dan ook een lichte
stijging te zien (toen waren de cijfers 7,2% te licht en 8,7% te zwaar). De verschuiving is in lijn met de verwachting dat producten voor
patiënten die op de verkeerde plek zijn beland relatief snel worden afgesloten. In een volgende rapportage worden de cijfers geactualiseerd.

afgesloten met afsluitreden te licht/
te zwaar ten opzichte van alle
patiënten waarvoor een product is
geopend in de verslagperiode.
De volledige benaming van de
afsluitredenen is als volgt:
■

Te licht: “Patiëntprofiel patiënt
voldoet niet aan patiëntprofiel
GB-GGZ (geen DSMstoornis)”

■

Te zwaar: “Patiëntprofiel te
zwaar voor patiëntprofiel GBGGZ”

■ Het merendeel van de producten dat afgesloten wordt vanwege patiënt te licht/ te zwaar betreft transitieproducten (ruim 50% voor beide
halfjaren). Dit is te verwachten, het is immers één van de redenen voor invoering van een transitieproduct (zie verder bijlage 6). Tevens zijn
relatief meer transitieproducten reeds gesloten dan andere producten. In een volgende rapportage kan een vollediger beeld geschetst
worden.
■ Bij de patiënten <18 jaar is het totale percentage van patiënten met afsluitreden te licht/te zwaar veel groter dan bij de volwassenen
doelgroep (49%). Veruit de meerderheid hiervan is te licht. In het eerste halfjaar van 2014 komt het percentage te licht op 39% en het
percentage te zwaar op 10%. Deze resultaten verschillen sterk van de resultaten bij volwassenen. In het kwalitatieve onderzoek dat we voor
de volgende rapportage uitvoeren, zoeken we naar een verklaring voor dit verschil.
■ Tussen de drie regio’s zijn grote verschillen te zien. In de ene regio blijft het percentage met afsluitreden te licht/ te zwaar vrijwel gelijk over
beide periodes, terwijl in twee andere regio’s het percentage met afsluitreden te licht/te zwaar veel hoger is in het eerste halfjaar dan het
tweede halfjaar. In de volgende rapportage kan een vollediger beeld gegeven worden als meer producten gesloten zijn.
% patiënten in GB-GGZ met afsluitreden patiënt te licht/te zwaar bij betrokken aanbieders
100%
90%
80%
70%
60%

Toelichting stippellijn:

50%

afsluitreden 'te zwaar'

Bij deze indicator verwachten we

40%

afsluitreden 'te licht'

nog verschuiving als meer

30%

producten gesloten zijn. Dit is

20%

aangegeven in de figuur door

10%

middel van een stippellijn.

0%

10,4%

7,0%

7,4%

3,6%
Jul-Dec 2014

Jan-jun 2014

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

49

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
Verschuiving
tussen echelons

3.4 Bevindingen per echelon

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Definitie: Voor alle gesloten

3.4.2.4 Verdeling van aantal minuten per product

producten in de GB-GGZ geeft

■ De figuur hieronder laat de spreiding zien in aantal minuten dat per type product besteed is van alle gesloten producten die geopend zijn in
het eerste halfjaar van 2014. Opvallend is dat het beeld nauwelijks wijzigt ten opzichte van de vorige rapportage, terwijl wel veel meer
producten gesloten zijn. Het is hiermee de verwachting dat de eerste inschatting voor het tweede halfjaar van 2014 (zie volgende pagina) ook
redelijk is. In een volgende rapportage kan een vollediger beeld geschetst worden.

deze figuur de spreiding weer in
het aantal minuten per type.
Het onderste streepje geeft het 5e
percentiel (p05-waarde) aan. 5%
van de data bevindt zich onder
deze waarde of is er gelijk aan en
95% van de data bevindt zich
boven deze p05-waarde. Het
bovenste streepje is het 95e
percentiel. Het blauwe blok begint

■ Nog openstaande producten zijn in deze analyse niet meegenomen. Bovendien staat bij openstaande producten nog niet vast of het product
ook als hetzelfde type gesloten zal worden (zie verder 3.4.2.2). De percentages gesloten producten zijn opgenomen in de figuur. In absolute
aantallen is de figuur gebaseerd op 572 producten Kort, 706 producten Middel, 1.008 producten Intensief, 272 producten Chronisch en 571
Transitieproducten.
■ Daarnaast is de spreiding in Chronische producten groter dan bij de andere producten. Mogelijk komt dit doordat er bij dit type product veel
variatie zit in de doelgroep waarvoor deze ingezet wordt, bijvoorbeeld ook als vervolg of naast een product Kort, Middel of Intensief of voor
patiënten die alleen voor medicatiecontacten komen. Dit kan tevens het verschil in mediaan verklaren tussen het eerste en het tweede
halfjaar (zie volgende pagina) bij het product Chronisch.

bij het 25e percentiel en eindigt bij
de het 75e percentiel. De mediaan
is de grens tussen donker- en
lichtblauw.
In de figuur is met de groene lijn

Gemiddeld aantal minuten per product GB-GGZ jan-jun 2014
900

76% gesloten

49% gesloten

800

weergegeven op welk aantal
minuten dit product gebaseerd is
(volgens het HHM rapport).

700
95% gesloten

600
500

Toelichting stippellijn:

400

98% gesloten

300
Bij deze indicator verwachten we
nog verschuiving als meer
producten gesloten zijn. Dit is

100

aangegeven in de figuur door

0

middel van een stippellijn.

100% gesloten

200

Kort

Middel

Intensief

Chronisch

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

Transitieproduct

50

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
Verschuiving
tussen echelons

3.4 Bevindingen per echelon

Definitie: Voor alle gesloten
producten in de GB-GGZ geeft
deze figuur de spreiding weer in
het aantal minuten per type.
Het onderste streepje geeft het 5e
percentiel (p05-waarde) aan. 5%
van de data bevindt zich onder
deze waarde of is er gelijk aan en
95% van de data bevindt zich
boven de waarde. Het bovenste

Huisarts

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

■ De figuur hieronder laat de spreiding zien in aantal minuten dat per type product besteed is van alle gesloten producten die geopend zijn in
het tweede halfjaar van 2014. Nog openstaande producten zijn in deze analyse niet meegenomen.
■ Aangezien nog niet alle producten gesloten zijn, kan het beeld nog wijzigen. Het is de verwachting dat het aantal minuten dan naar boven
wordt bijgesteld aangezien producten die langer openstaan waarschijnlijk ook meer minuten bevatten. Dit geldt met name voor producten
Intensief en Chronisch, omdat daar het grootste gedeelte van de producten nog niet gesloten is. Hieraan kunnen dus nog geen conclusies
worden verbonden.
■ De figuur is gebaseerd op 251 producten Kort, 285 producten Middel, 310 producten Intensief, 61 producten Chronisch en 296
Transitieproducten.
■ Het gemiddeld aantal minuten per product is in het eerste en tweede halfjaar van 2014 vergelijkbaar. Alleen het gemiddeld aantal minuten
voor producten Intensief is in het tweede halfjaar van 2014 (gemiddeld 570 minuten) lager dan in het eerste halfjaar (gemiddeld 640 minuten).

streepje is het 95e percentiel. Het
blauwe blok begint bij het 25e
percentiel en eindigt bij de het 75e
percentiel. De mediaan is de grens
tussen donker- en lichtblauw.
In de figuur is met de groene lijn
weergegeven op welk aantal
minuten dit product gebaseerd is
(volgens het HHM rapport).

Gemiddeld aantal minuten per product GB-GGZ jul-dec 2014
900

33% gesloten

11% gesloten

800
700
64% gesloten

600
500
400
Toelichting stippellijn:

94% gesloten

300
Bij deze indicator verwachten we
nog verschuiving als meer
producten gesloten zijn. Dit is
aangegeven in de figuur door
middel van een stippellijn.

94% gesloten

200
100
0
Kort

Middel

Intensief

Chronisch

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

Transitieproduct

51

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen
Verschuiving
tussen echelons

3.4 Bevindingen per echelon

Huisarts

POHGGZ

Gespecialiseerde
GGZ

GB-GGZ
Huisartsenzorg

Definitie: van alle patiënten

3.4.3 Gespecialiseerde GGZ

waarvoor in de verslagperiode een

De volgende indicatoren gaan dieper in op de gespecialiseerde GGZ.

DBC is geopend geeft deze
indicator het percentage patiënten
met een DBC < 800 minuten.

3.4.3.1 Percentage patiënten met een DBC < 800 minuten

Hieruit zijn de volgende DBC’s

■ Onderstaande figuur laat het percentage patiënten zien met een DBC<800 minuten. In 2011 tot 2013 was een lichte daling van dit percentage
zichtbaar (voor definitie en exclusiecriteria, zie hiernaast).

uitgesloten:
■

DBC’s met een
verblijfscomponent

■

Vervolg DBC’s

■

Diagnostiek DBC’s

■

Crisis DBC’s

■

patiënten waarvoor binnen 1
maand na sluiten van de DBC
een nieuwe DBC wordt
geopend met dezelfde

■ De indicator geeft een onderschatting voor beide halfjaren van 2014, want deze indicator kan alleen bepaald worden voor gesloten
producten. Voor deze periodes geldt dat op moment van data aanlevering respectievelijk 66% en 35% van de producten gesloten was. In een
volgende rapportage wordt deze waarde geactualiseerd. Op dit moment is het daarom nog niet mogelijk om een uitspraak te doen over
effecten sinds de introductie van de GB-GGZ. Ten opzichte van de vorige rapportage is het tweede halfjaar van 2013 nu wel volledig.
Hierdoor is een kleine verschuiving zichtbaar van 10,2% in de vorige rapportage naar 10,3% in deze rapportage. Hieruit kan afgeleid worden
dat de inschatting toen redelijk betrouwbaar was. In een volgende rapportage kan een vollediger beeld geschetst worden van 2014.
■ De verwachting is dat het percentage patiënten met een DBC < 800 minuten zal afnemen met de invoering van de GB-GGZ, omdat een
gedeelte van deze zorg gesubstitueerd kan worden naar de GB-GGZ.
■ Bij de groep patiënten <18 jaar is het beeld vergelijkbaar met het beeld hieronder.

diagnose

% patiënten met een DBC < 800 minuten bij betrokken aanbieders
100%
90%
80%
70%
Toelichting stippellijn:

60%
50%

Bij deze indicator verwachten we

40%

nog verschuiving als meer

30%

producten gesloten zijn. Dit is

20%

aangegeven in de figuur door

10%

middel van een stippellijn.

0%

18,2%

Jan-jun 2011

17,9%

Jul-dec 2011

12,7%

Jan-jun 2012

10,6%

Jul-dec 2012

12,0%

Jan-jun 2013

10,3%

Jul-dec 2013

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

4,4%

2,7%

Jan-jun 2014

Jul-dec 2014

52

GGZ algemeen – over echelons

3. Bevindingen

Huisarts

Verschuiving
tussen echelons

3.4 Bevindingen per echelon

POHGGZ

GB-GGZ

Gespecialiseerde
GGZ

Huisartsenzorg

Definitie: Van alle patiënten

3.4.3.2 Percentage patiënten met een diagnostiek DBC

waarvoor in de verslagperiode een

■ De figuur hieronder laat het percentage patiënten zien met een diagnostiek DBC. De beide halfjaren van 2014 geven een onderschatting,
omdat nog niet alle (diagnostiek) DBC’s zijn afgesloten (respectievelijk 66% en 35%). Het tweede halfjaar van 2013 was in de vorige
rapportage nog niet volledig gesloten. Dat is nu wel het geval. Het percentage patiënten met een diagnostiek DBC in het tweede halfjaar 2013
is ten opzichte van de vorige rapportage veranderd van 9,3% naar 9,7% nu. Hieruit kan afgeleid worden dat de inschatting toen redelijk
betrouwbaar was. In een volgende rapportage kan een vollediger beeld geschetst worden van 2014.

DBC is geopend, geeft deze
indicator het percentage patiënten
waarvoor een DBC is gesloten als
diagnostiek DBC.
In de teller zijn alleen patiënten
meegenomen die naast de
diagnostiek DBC geen andere
DBC's in de 2e lijn of
gespecialiseerde GGZ hadden.

■ Bij de interpretatie van onderstaande resultaten dient rekening gehouden te worden met het feit dat zorgaanbieders afspraken maken met
zorgverzekeraars over het aantal diagnostiek DBC’s dat zij leveren. Dalingen en stijgingen in het percentage patiënten met een diagnostiek
DBC kunnen dus mogelijk deels verklaard worden door afspraken met zorgverzekeraars (bijvoorbeeld niet meer dan 10% diagnostiek
DBC’s).
■ Bij de groep patiënten <18 jaar ligt het percentage patiënten met een diagnostiek DBC iets hoger (rond 11,5%) vóór 2014 en is in 2014 (zelfs
met een onderschatting) al een stijging te zien van het aantal diagnostiek DBC’s met naar verhouding minder patiënten, maar juist meer
diagnostiek.

% patiënten met een diagnostiek DBC bij betrokken aanbieders
100%
90%
80%
70%
60%
Toelichting stippellijn:
Bij deze indicator verwachten we

50%
40%

nog verschuiving als meer

30%

producten gesloten zijn. Dit is

20%

aangegeven in de figuur door

10%

middel van een stippellijn.

0%

7,4%

8,0%

8,8%

7,1%

8,9%

9,7%

8,1%

6,1%

Jan-jun 2011

Jul-dec 2011

Jan-jun 2012

Jul-dec 2012

Jan-jun 2013

Jul-dec 2013

Jan-jun 2014

Jul-dec 2014

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

53

Bijlagen
1. Geformuleerde vragen door VWS
2. Overzicht indicatoren
3. Toelichting op kwantitatieve data
4. Regio afbakening
5. Achtergronden data analyse
6. Gebruikte coderingen
7. Onderzoek vrijgevestigde aanbieders
8. Gehanteerde afkortingen

Bijlage 1 – Geformuleerde vragen door VWS

Worden de beoogde doelen van invoering van de stelselwijzing GGZ behaald?
■ Inzicht geven in de verschuiving patiënten- (behandel-) stromen per echelon.
■ Inzicht geven in de uitgaven in de gehele keten van de GGZ; een overzicht geven van de macro-verschuivingen.
■ Inzicht geven of er verandering is in medicatiegebruik (in gehele keten, inclusief huisarts).
■ Inzicht geven of er gerichte verwijzingen zijn (patiënt op juiste plek, sneller terugverwijzen).

Vormgeving POH-GGZ en GB-GGZ
POH-GGZ
■ Inzicht geven of de flexibilisering en functionalisering van de POH-GGZ voldoende mogelijkheden biedt om zelfmanagement te stimuleren, ehealth toe te passen en evidence based preventie binnen de huisartsenpraktijk te beleggen.
■ Inzicht geven in welk percentage van de huisartsenpraktijken een POH-GGZ in dienst hebben (loondienst, gedetacheerd via instelling of een
andere arbeidsovereenkomst).
■ Inzicht geven of de huisartsenpraktijk gebruik maakt van consultatie van een aanbieder van de GB-GGZ en/of gespecialiseerde GGZ. Wat
voor invloed heeft dit op (het aantal) verwijzingen? Kan hierbij onderscheid worden gemaakt tussen het wel en niet aanwezig zijn van een
ondersteuningsfunctie in de huisartsenpraktijk en het type ondersteuning? Hierbij een vergelijking maken tussen het aantal doorverwijzingen
van huisartsen met een POH-GGZ in loondienst en een POH-GGZ met een detacheringsovereenkomst en bij laatstgenoemde onderscheid te
maken in doorverwijzing naar de eigen instelling of een andere instelling. M.a.w: Wordt er meer verwezen naar de instelling waar de POH-er
bij in dienst is?
■ Inzicht geven of de patiënt actief betrokken wordt bij een verwijzing en of deze keuzevrijheid heeft naar welke aanbieder van de GB-GGZ en
gespecialiseerde GGZ wordt verwezen. Hoe vaak komt het voor dat patiënt toch kiest voor dezelfde aanbieder(s) als waar de POH-er in
dienst is?
■ Inzicht geven of de huisarts of diens ondersteuner gebruik maakt van een screeningstool en het verwijsmodel. En hebben die tools effect op
het verwijsgedrag?

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

55

Bijlage 1 – Geformuleerde vragen door VWS

GB-GGZ
■ Inzicht geven of de objectieve criteria goed hanteerbaar zijn voor de aanbieder van de GB-GGZ, wordt het juiste product bepaald? Wordt het
product vaak gewijzigd? Hoe vaak worden meerdere producten per patiënt geopend (zowel binnen GB-GGZ als ook DBC’s in
gespecialiseerde GGZ of achtereenvolgens tussen de echelons)?
■ Inzicht geven of de vier producten in de GB-GGZ toereikend zijn om een adequate behandeling te geven (voor diverse patiëntengroepen,
inclusief jeugd).
■ Inzicht geven welke tarieven worden gehanteerd en hoe is de verdeling van het aantal producten tussen de verschillende aanbieders van GBGGZ.
■ Inzicht geven of gebruik wordt gemaakt van medisch specialistische consultatie. Leidt dit tot minder verwijzingen naar de gespecialiseerde
GGZ?
■ Inzicht geven of de producten GB-GGZ aansluiten bij de protocollen en richtlijnen die door het veld worden gehanteerd.
■ Inzicht geven of de producten voldoende mogelijkheden bieden om e-health, consultatie van een medisch specialist en groepsbehandelingen
toe te passen.
■ Inzicht in welke aanbieders (onderscheid naar verschillende organisatievormen) welke producten declareren.

Overige vragen
■ Inzicht geven in wat de patiënt merkt van invoering van de stelselwijzing GGZ. In hoeverre wordt de cliënt/ patiënt door de huisarts actief
betrokken bij de beoordeling van de besluitvorming over de verwijzing.
■ Inzicht geven of de invoering van de stelselwijzing GGZ bijdraagt aan kwaliteit van zorg in de keten van GGZ.
■ Inzicht geven in het type (inkoop) afspraken die verzekeraars en aanbieders maken over de invoering van de stelselwijzing GGZ. Is er voor
verzekeraars voldoende informatie om de inkoopfunctie goed te kunnen vormgeven?

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

56

Bijlage 2 – Overzicht indicatoren

Onderstaand een overzicht van de indicatoren.
■ Op deze pagina zijn de indicatoren weergegeven die in de voorgaande rapportages ook weergegeven zijn. Op de volgende pagina zijn de
indicatoren weergegeven die in deze rapportage voor het eerste weergegeven worden.
Echelon

Indicator

Huisartsenzorg

% huisartsen met POH-GGZ

GB-GGZ

% producten GB-GGZ
% patiënten met gewijzigd product GB-GGZ
% patiënten in GB-GGZ afgesloten met afsluitreden patiënt te licht/te zwaar
Gemiddeld # minuten per product GB-GGZ

S-GGZ

% patiënten met DBC < 800 minuten (zonder verblijf)
% patiënten met diagnostiek DBC

Over echelons

# patiënten in zorg per echelon
Totale behandelkosten per echelon
# nieuwe patiënten in zorg per echelon
gemiddelde behandelkosten per patiënt per echelon
Totale medicatiekosten per echelon
% patiënten met medicatie per echelon
Medicatiekosten per patiënt per echelon

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

57

Bijlage 2 – Overzicht indicatoren

Echelon

Indicator

Huisartsenzorg

Totale kosten inschrijftarief POH-GGZ
Percentage patiënten die zorg ontvangen in twee verschillende echelons 180 dagen na laatste POH consult
Marktaandeel aanbieder in verwijzingen vanuit huisarts met POH-GGZ, die wel/niet is gedetacheerd vanuit die
aanbieder*

GB-GGZ

Echelon(s) waarin patiënten GB-GGZ in voorgaande jaar zorg hebben ontvangen bij betrokken aanbieders
Aanbieder van waaruit patiënten verwezen zijn naar GB-GGZ
Percentage patiënten dat recidiveert binnen 365 dagen na sluiten GB-GGZ product

S-GGZ

Echelon(s) waarin patiënten S-GGZ in voorgaande jaar zorg hebben ontvangen bij betrokken aanbieders
Aanbieder van waaruit patiënten verwezen zijn naar S-GGZ
Percentage patiënten dat recidiveert binnen 365 dagen na sluiten S-GGZ product

* Deze indicator is geformuleerd naar aanleiding van de motie van Kuzu van 2 juli 2013. Op dit moment is het nog niet mogelijk om volledig
invulling te geven aan de motie, omdat slechts beperkte data van verwijzingen beschikbaar is. Vanaf het moment dat landelijke validatie
plaatsvindt (juni 2016) kan de vraag uit de motie beter beantwoord worden.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

58

Bijlage 3 – Toelichting op kwantitatieve data

Bronnen kwantitatieve data
De kwantitatieve data zijn afkomstig van Vektis en van betrokken aanbieders. Vektis heeft data geleverd met betrekking tot:
■ Patiëntgegevens algemeen (postcode, leeftijd, etc.)
■ POH-GGZ
■ EPZ (vóór 1 januari 2014)
■ Farmacie
De betrokken aanbieders hebben data geleverd met betrekking tot:
■ de 2e lijns GGZ (vóór 1 januari 2014)
■ GB-GGZ (vanaf 1 januari 2014)
■ Gespecialiseerde GGZ (vanaf 1 januari 2014).
Tevens zijn kwantitatieve gegevens uitgevraagd bij vrijgevestigde aanbieders (zie hiervoor bijlage 7).

Exclusiecriteria
De volgende declaraties zijn geëxcludeerd:
■ Forensische zorg
■ Ziekenhuiszorg
■ Wmo zorg
■ AWBZ zorg
■ Mensen zonder bsn (o.a. buitenlanders, illegalen)
■ Verzekerden met zorg buiten de gedefinieerde regio’s

Verslagperiode
Deze rapportage heeft betrekking op de jaren 2011 tot en met 2014 en de verslagperioden betrekken halfjaar. Aangezien cijfers beschikbaar zijn
vanaf 2011 en we een jaar terugkijken of een patiënt een product heeft openstaan (dus in behandeling is in een bepaald echelon), is het niet
mogelijk om enkele indicatoren te bepalen voor 2011.
© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

59

Bijlage 3 – Toelichting op kwantitatieve data

Leeftijdscategorieën
De figuren in deze rapportage omvatten zorg geleverd aan patiënten van 18 jaar en ouder. Per 1 januari 2015 is jeugd GGZ overgeheveld naar
gemeenten. Deze zorg is voor Vektis daarom niet meer inzichtelijk. Om de verslagperioden vergelijkbaar te houden, wordt vanaf de start van het
project alleen zorg aan patiënten van 18 jaar en ouder weergegeven in figuren.
Zolang data van de <18 jaar populatie beschikbaar is, worden indicatoren wel voor deze populatie apart uitgerekend. Bevindingen over deze
populatie worden in woorden weergegeven bij de betreffende indicator.

Aandachtspunten bij interpretatie data
Bij de interpretatie van de resultaten van het kwantitatieve onderzoek dient rekening gehouden te worden met onderstaande punten:
■ De indicatoren gaan over verzekerden met een declaratie bij:
–

de POH-GGZ

–

EPZ (2011-2013)

–

2e lijn (2011-2013)

–

GB-GGZ (incl. transitieproduct) (2014)

–

Gespecialiseerde GGZ (DBC’s en geselecteerde OVP’s) (2014).

■ In de analyses worden resultaten weergegeven van betrokken aanbieders. De resultaten geven dus geen volledig beeld van de regio’s.
–

Voor zorg geleverd in de EPZ, 2e lijn, GB-GGZ en gespecialiseerde GGZ is uitgegaan van zorg geleverd door de betrokken
zorgaanbieders. Dit betekent dat voor deze echelons niet alle zorg in de regio’s in kaart is gebracht, maar alleen dat deel van de zorg dat
geleverd is door deze betrokken aanbieders.

–

Uitzondering hierop is data met betrekking tot zorg geleverd door de POH-GGZ. Alle zorg geleverd door de POH-GGZ binnen de drie
regio’s is meegenomen.

■ Voor het kwantitatieve deel van het onderzoek bestaat het echelon ‘huisartsenzorg’ alleen uit zorg geleverd door de POH-GGZ. Voor zorg
geleverd door de huisarts is niet te onderscheiden of deze zorg GGZ-zorg was. Patiënten die alleen bij de huisarts komen voor hun
psychische problematiek zijn dan ook niet meegenomen in de analyses.
■ Data met betrekking tot EPZ zorg in 2011, 2012 en 2013 is geleverd door Vektis. Vektis heeft alleen beschikking tot data met betrekking tot
verzekerde zorg (zowel basis als aanvullende verzekering). Onverzekerde zorg geleverd in de EPZ is niet meegenomen in de analyses. De
analyses geven dus mogelijk een onderschatting van de totale zorg geleverd in de EPZ.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

60

Bijlage 3 – Toelichting op kwantitatieve data

Bronnen
1 Regeling declaratiebepalingen

DBC GGZ
2 Bron: NZa, REGELING NR/CU-

524, Regeling
Declaratiebepalingen DBC’s in de
curatieve GGZ

Aandachtspunten bij interpretatie data – vervolg
■ De analyses met betrekking tot kosten zijn uitgevoerd op declaratiebedragen. Voor de verrekening van opbrengstverschillen in het lopende
jaar tussen budget en opbrengsten van de DBC-tarieven (A-segment) gold tot 2012 een per zorgaanbieder (instelling) variërende procentuele
opslag of aftrek (verrekenpercentage) op de DBC-tarieven1. Voor DBC’s die vanaf 1 januari 2013 werden geopend, konden zorgaanbieders
en zorgverzekeraars geen verrekenpercentage meer met elkaar overeenkomen2. Deze beleidswijziging heeft als gevolg dat de kosten in
deze rapportage tussen 2011 en 2012 en de daaropvolgende jaren, niet geheel vergelijkbaar zijn.
■ De openingsdatum van een product bepaalt aan welke verslagperiode het product wordt toegewezen. Gegevens over deze producten zijn
bijgewerkt tot half februari 2015 (# minuten, type product, etc.).

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

61

Bijlage 4 – Regio afbakening

Definitie: Voor de regio
afbakening is marktaandeel
gedefinieerd als het aantal
patiënten dat zorg ontvangt bij de
betrokken aanbieders ten opzichte
van het totaal aantal patiënten met
EPZ danwel 2e lijns GGZ zorg in
het postcodegebied in het
betreffende jaar.

De monitor voert kwalitatief en kwantitatief onderzoek uit in drie regio’s.
In bijlage 6 staat welke aanbieders uit deze regio’s data aanleveren voor
de kwantitatieve analyses in deze monitor.
De regio’s zijn afgebakend door een selectie van viercijferige
postcodegebieden. De selectie is zodanig dat die postcodegebieden zijn
geselecteerd waarbinnen de betrokken aanbieders zowel in 2011 als in
2012 een gezamenlijk marktaandeel hadden van minimaal 25% bij de
populatie van 18 jaar en ouder.
De regio’s omvatten 10,3% van het aantal inwoners in Nederland. De
betrokken aanbieders bedienden in 2013 10,8% van de patiënten in de
EPZ in de regio’s en 49,5% van de patiënten in de 2e lijn.
In de kwantitatieve analyses zijn gegevens meegenomen van alle
patiënten (in zorg bij de betrokken aanbieders) die in de geselecteerde
postcodegebieden wonen. Patiënten die niet in de geselecteerde
postcodegebieden wonen, maar wel in behandeling zijn bij een
betrokken aanbieder zijn niet meegenomen in de analyse. Op deze
wijze viel in totaal 3% van de patiënten van de betrokken aanbieders af.
De landkaart hiernaast laat zien welk gebied op deze
wijze geselecteerd is.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

62

Bijlage 5 – Achtergronden data analyse

Toewijzing zwaarste echelon
Een patiënt met producten bij meerdere echelons telt mee bij het ‘zwaarste’ echelon waar hij in een verslagperiode een geopend product had. Dit
betekent dat een patiënt in hetzelfde halfjaar ofwel eerst bij de EPZ/GB-GGZ zorg ontving en daarna in de 2e lijn/gespecialiseerde GGZ of
omgekeerd. Uitzondering op toewijzing aan het zwaarste echelon vormen:
■ Indicatoren met betrekking tot kosten: kosten worden meegenomen in het echelon waarin ze worden gemaakt;
■ Indicatoren specifiek voor producten in GB-GGZ of gespecialiseerde GGZ: hierbij worden alle producten bekeken en niet alleen de producten
van patiënten voor wie het betreffende echelon het zwaarste echelon is.
■ Indicatoren met betrekking tot patiëntstromen: hier wordt gekeken naar alle echelons waarin de patiënt zorg ontvangen heeft.
Door patiënten toe te wijzen aan het zwaarste echelon, is er een percentage patiënten dat wel zorg ontvangt bij POH-GGZ, EPZ of GB-GGZ,
maar niet is meegenomen in de analyses. We hebben de percentages in beeld gebracht. Dit percentage lijkt fors te kunnen verschillen tussen
verslagperioden. Als we meer gegevens beschikbaar hebben, komen we terug op de vraag of dit toevallig of structureel is.
Percentage patiënten niet meegenomen in betreffende echelon omdat zij in zwaarder echelon ook zorg ontvingen in de verslagperiode
Jan-jun 2012 Jul-dec 2012 Jan-jun 2013 Jul-dec 2013 Jan-jun 2014 Jul-dec 2014
POH-GGZ

12%

12%

11%

11%

11%

12%

EPZ

18%

18%

51%

45%

n.v.t.

n.v.t.

GB-GGZ

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

30%

22%

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

63

Bijlage 5 – Achtergronden data analyse

Percentage afgesloten producten
De resultaten van de indicatoren zijn bepaald op basis van data zoals deze half februari beschikbaar waren. Op dat moment waren nog niet alle
geopende producten reeds afgesloten (in POH-GGZ, 2e lijn, GB-GGZ en gespecialiseerde GGZ).
Voor de POH-GGZ data geldt voor het tweede halfjaar van 2014 dat van het derde kwartaal ongeveer 93% gedeclareerd is en voor het vierde
kwartaal ongeveer 74%. Voor de voorliggende periodes is 100% van de data gedeclareerd en dus inzichtelijk.
Hieronder staat voor de 2e lijn, GB-GGZ en gespecialiseerde GGZ een overzicht van het percentage producten dat al wel gesloten was. OVP’s
zijn in deze berekening niet meegenomen, omdat OVP’s geen producten zijn die open kunnen staan. Bij de indicatoren waar we nog
verschuiving verwachten als meer producten gesloten zijn, is dit aangegeven in de figuren met stippellijntjes.
Percentage afgesloten producten
Jan-jun 2011 Jul-dec 2011 Jan-jun 2012 Jul-dec 2012 Jan-jun 2013 Jul-dec 2013 Jan-jun 2014 Jun-dec 2014
2e lijn

100%

100%

100%

100%

100%

100%

n.v.t.

n.v.t.

GB-GGZ

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

83%

66%

Gespecialiseerde
GGZ

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

37%

35%

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

64

Bijlage 5 – Achtergronden data analyse

Extrapolatie openstaande producten
Aanbieders hebben ook gegevens aangeleverd van producten die nog niet gesloten zijn. Voor deze producten is een inschatting gemaakt van de
te verwachten kosten van het product, waarbij:
■ Voor producten in de GB-GGZ is uitgegaan van het zorgproduct dat betrokken aanbieders hebben ingevuld. Indien dit niet gevuld was, is
uitgegaan van het ingevulde verwachte zorgproduct.
■ Voor de 2e lijns- en gespecialiseerde GGZ een inschatting is gemaakt van de productgroep en bijbehorende kosten op basis van diagnose,
het aantal reeds geregistreerde behandelminuten, het aantal reeds geregistreerde verblijfsdagen en de tijd dat de DBC al openstaat. Voor
verblijfsdagen gaan we uit van de gemiddelde kosten per verblijfsdag per diagnose in het jaar 2012 met een correctie voor inflatie. Voor
behandelminuten wordt uitgegaan van de maximumtarieven van de NZa per productgroep per diagnose.
DBC onderhoud heeft aangegeven geen grove bezwaren te zien in deze methode. Een dergelijke extrapolatie is een globale inschatting.
Kanttekeningen aan de methodiek zijn in ieder geval:
■ De doorlooptijd is gebaseerd op gegevens uit 2012 (dus inclusief productie die vanaf 2014 in de GB-GGZ valt);
■ Er is een overschatting van zorgproducten zonder diagnose, omdat de diagnose vaak pas later wordt gesteld (en de DBC hertypeerd wordt).
Elke volgende rapportage worden de meest recente gegevens door de betrokken aanbieders opnieuw aangeleverd en worden de cijfers steeds
definitiever. De eerste ervaringen met de methodiek lijken positief. Door betrokken aanbieders was voor de vorige rapportage voor het tweede
halfjaar van 2013 € 63,5 miljoen aan DBC’s aangeleverd. Door middel van opschaling was dit geëxtrapoleerd naar € 104 miljoen. Voor de
huidige rapportage is door betrokken aanbieders een nieuwe aanlevering gedaan voor het tweede halfjaar van 2013. Deze aanlevering is nu
compleet en betreft € 110 miljoen. In orde grootte sluit de extrapolatie daarom aan bij de verwachting. Zodra het product gesloten is, worden de
daadwerkelijke kosten in de eerstvolgende rapportage meegenomen. Dit betekent dat op termijn een beter inzicht in de kwaliteit van deze
extrapolatie verkregen wordt en dat de cijfers in volgende rapportages steeds betrouwbaarder zullen zijn.
Bij 0,24% van de aangeleverde producten (740 van de 310 duizend) zijn zowel behandelminuten, verblijfsdagen als kosten 0 aangeleverd. Deze
producten zijn daarom niet meegenomen in de extrapolatie.
Afspraken met zorgverzekeraars (bijvoorbeeld met betrekking tot productieplafond) worden niet meegenomen in deze kostenbepaling.

Extrapolatie regio’s naar landelijk niveau
De gegevens zoals in deze rapportage gepresenteerd zijn de cijfers zoals aangeleverd door de betrokken aanbieders. Idealiter vindt een
extrapolatie plaats van deze aanbieders naar een beeld van de volledige regio’s of zelfs naar het landelijk niveau. In de rapportage van juni 2016
worden de trends op regionaal niveau gevalideerd met landelijke data. Op dat moment zijn namelijk landelijke declaratiedata beschikbaar bij
Vektis, zowel van instellingen als van vrijgevestigde aanbieders.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

65

Bijlage 6 – Gebruikte coderingen
Betrokken aanbieders

Betrokken aanbieders
Dit zijn de betrokken aanbieders met bijbehorende agb’s:
AGB-code

Aanbieder

Regio

06290204

GGZ Friesland

Friesland

06290618

Altrecht

Utrecht en omstreken

22227262

AZmn Indigo

Utrecht en omstreken

06291104

Mondriaan

Zuid-Limburg

73733115

Lionarons

Zuid-Limburg

53530340

Lionarons (De Wijkpraktijk)

Zuid-Limburg

73733105

Virenze

Friesland
Utrecht en omstreken
Zuid-Limburg

79790174

Riagg Maastricht

Zuid-Limburg

17081749

Riagg Maastricht (Prima)

Zuid-Limburg

94056452

Riagg Maastricht (Prima)

Zuid-Limburg

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

66

Bijlage 6 – Gebruikte coderingen
Huisartsenzorg

Huisartsenzorg
De volgende ICPC-coderingen zijn gebruikt om patiënten met psychische problematiek bij de huisarts in kaart te brengen.
Psychische symptomen

Psychische stoornissen

Sociale problemen

P01

Angstig/nerveus/ gespannen
gevoel

P16

Acuut alcohol misbruik/intoxicatie P70

Seniele dementie/Alzheimer

Z01

Armoede/financieel probleem

Z15

Verlies/overlijden van partner

P02

Crisis/voorbijgaande
stressreactie

P17

Tabaksmisbruik

P71

Andere organische psychose(n)

Z02

Probleem met voedsel/water

Z16

Relatieprobleem met kind

P03

Down/depressief gevoel

P18

Geneesmiddelmisbruik

P72

Schizofrenie

Z03

Probleem huisvesting/buurt

Z18

Probleem met ziekte van kind

P04

Prikkelbaar/boos
gevoel/gedrag

P19

Drugsmisbruik

P73

Affectieve psychose

Z04

Probleem met sociale/culturele
achtergrond

Z19

Verlies/overlijden van kind

P05

Zich oud voelen/gedragen

P20

Geheugen-/concentratie/oriëntatiestoornissen

P74

Angststoornis/angsttoestand

Z05

Probleem met werksituatie

Z20

Relatieprobleem met
ouders/familie

P06

Slapeloosheid/andere
slaapstoornis

P21

Overactief kind/hyperkinetisch
syndroom

P75

Hysterie/hypochondrie

Z06

Probleem met werkloosheid

Z21

Probleem met gedrag van
ouders/familie

P07

Libido verlies/vermindering

P22

Andere zorgen gedrag kind

P76

Depressie

Z07

Probleem met opleiding

Z22

Probleem met ziekte van
ouders/familie

P08

Seksuele bevrediging
verlies/vermindering

P23

Andere zorgen gedrag
adolescent

P77

Suïcidepoging

Z08

Probleem met sociale
verzekering/welzijnszorg

Z23

Verlies/overlijden van
ouders/familie

P09

Bezorgdheid over seksuele
voorkeur

P24

Specifiek leerprobleem

P78

Neurasthenie/surmenage

Z09

Probleem met justitie/politie

Z24

Relatieprobleem met vrienden

P10

Stamelen/stotteren/tics

P25

Levensfaseprobleem volwassene P79

Andere neurose

Z10

Probleem toegankelijkheid/
beschikbaarheid gezondheidszorg

Z25

Probleem ten gevolge van
geweld

P11

Eetprobleem(en) bij kind

P27

Angst voor psychische ziekte

P80

Persoonlijkheids-/karakterstoornis

Z11

Probleem met ziek zijn

Z27

Angst een sociaal probleem te
hebben

P12

Enuresis [ex. U04]

P28

Functiebeperking/handicap
psychische ziekte

P85

Mentale retardatie/intellectuele
achterstand

Z12

Relatieprobleem met partner

Z28

Sociale
functiebeperking/handicap

P13

Encopresis

P29

Andere psychische
symptomen/klachten

P98

Andere/niet gespecificeerde
psychose(n)

Z13

Probleem met gedrag van partner

Z29

Ander sociaal probleem

P15

Chronisch alcoholmisbruik

P99

Andere psychische stoornissen

Z14

Probleem met ziekte van partner

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

67

Bijlage 6 – Gebruikte coderingen
POH-GGZ en EPZ

POH-GGZ
Voor de POH-GGZ zijn de volgende coderingen binnen de huisartsenzorg meegenomen. Deze codes zijn gebruikt voor twee doeleinden:
■ Om te selecteren welke zorg als POH-GGZ zorg is geregistreerd
■ Hoeveel huisartsen gebruik maken van een POH-GGZ (laatste drie codes)
Prestatiecode

Jaren waarin deze
code gebruikt werd

omschrijving

12110

2008-2014

consult POH GGZ

12111

2008-2014

consult POH GGZ langer dan 20 minuten

12112

2008-2014

visite POH GGZ

12113

2008-2014

visite POH GGZ langer dan 20 minuten

12114

2008-2014

telefonisch consult POH GGZ

12115

2008-2009

herhalingsrecept POH GGZ (ongeacht het aantal receptregels)

12115

2013

e-mailconsult POH-GGZ

12116

2014

groepsconsult

11201

2008-2013

praktijkondersteuning GGZ (POH-GGZ)

11201

2014

Module praktijkondersteuning GGZ (POH-GGZ) per kwartaal

14789

2012-2013

Implementatie POH GGZ

EPZ
Voor de 1e lijns psychologische zorg (EPZ) zijn alle bestaande prestatiecodes binnen de EPZ meegenomen om de geleverde zorg in kaart te
brengen.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

68

Bijlage 6 – Gebruikte coderingen
GB-GGZ

Bron:
1. NZa: Regeling NR/CU-530

GB-GGZ
Binnen de GB-GGZ bestaan de volgende prestatiecodes die zijn gebruikt om de zorg binnen de GB-GGZ te definiëren:
Prestatiecode

Omschrijving

180001

GB-GGZ Kort (BK)

180002

GB-GGZ Middel (BM)

180003

GB-GGZ Intensief (BI)

180004

GB-GGZ Chronisch (BC)

180005

Transitieprestatie

Voor declaratie van een transitieproduct in de GB-GGZ gelden de volgende richtlijnen1:
■ Indien blijkt dat er geen sprake is van een DSM stoornis, wordt de behandeling afgesloten en wordt een transitieproduct in rekening gebracht.
■ Indien voor een patiënt in 2013 een behandeling in het kader van 1e lijnspsychologische zorg (EPZ) is gestart en nog slechts voor maximaal
twee consulten doorloopt in 2014 dan wordt het in 2013 uitgevoerde deel van de behandeling op 31 december 2013 beëindigd en conform de
beleidsregel 1e lijnspsychologische zorg in rekening gebracht. Voor het afrondende deel in 2014 wordt een transitieproduct in rekening
gebracht.
Om beide typen zorg in beeld te brengen, wordt het transitieproduct in het onderzoek meegenomen als een product binnen de GB-GGZ.

Om de reden van sluiting in kaart te brengen, zijn daarnaast de volgende codes binnen de GB-GGZ gebruikt:
Reden sluiten code

Omschrijving

12

Patiëntprofiel patiënt voldoet niet aan patiëntprofiel GB-GGZ (geen DSM-stoornis)

13

Patiëntprofiel te zwaar voor patiëntprofiel GB-GGZ

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

69

Bijlage 6 – Gebruikte coderingen
2e lijn en gespecialiseerde GGZ

2e lijn en gespecialiseerde GGZ
Voor de 2e lijn en gespecialiseerde GGZ zijn alle DBC’s meegenomen uit de codelijst van DBC onderhoud. Daarnaast hebben we ook de
volgende OVP’s meegenomen. De laatste is alleen meegenomen voor één aanbieder, omdat via deze OVP in het jaar 2013 producten zijn
gedeclareerd die in 2014 in de GB-GGZ zouden vallen.
Declaratiecode

Omschrijving

194073

OVP niet-basispakketzorg consult

194074

OVP niet-basispakketzorg verblijf

194028

Individuele preventie bij hoog risico groepen per uur

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

70

Bijlage 6 – Gebruikte coderingen
Medicatie

Medicatie
Als GGZ-medicatie zijn de volgende medicijnen meegenomen.
ATC_code

Omschrijving

ATC_code

Omschrijving

ATC_code

Omschrijving

ATC_code

Omschrijving

N05AA01

CHLOORPROMAZINE

N05AH03

OLANZAPINE

N05BE01

Buspirone

N06AX11

MIRTAZAPINE

N05AA02

LEVOMEPROMAZINE

N05AH04

QUETIAPINE

N06AA01

DESIPRAMINE

N06AX12

BUPROPION

N05AA03

PROMAZINE

N05AL01

SULPIRIDE

N06AA02

IMIPRAMINE

N06AX16

VENLAFAXINE

N05AB02

FLUFENAZINE

N05AN01

LITHIUM

N06AA04

CLOMIPRAMINE

N06AX21

DULOXETINE

N05AB03

PERFENAZINE

N05AX08

RISPERIDON

N06AA09

AMITRIPTYLINE

N06AX22

AGOMELATINE

N05AB04

PROCHLOORPERAZINE

N05AX12

ARIPIPRAZOL

N06AA10

NORTRIPTYLINE

N06BA04

METHYLFENIDAAT

N05AC01

PERICIAZINE

N05AX13

PALIPERIDON

N06AA12

DOXEPINE

N06BA09

ATOMOXETINE

N05AC02

THIORIDAZINE

N05BA01

Diazepam

N06AA16

DOSULEPINE

N06DA03

RIVASTIGMINE

N05AD01

HALOPERIDOL

N05BA02

Chlordiazepoxide

N06AA21

MAPROTILINE

N06DA04

GALANTAMINE

N05AD05

PIPAMPERON

N05BA04

Oxazepam

N06AB03

FLUOXETINE

N06DX01

MEMANTINE

N05AD06

BROOMPERIDOL

N05BA05

Potassium clorazepate

N06AB04

CITALOPRAM

N07BA02

BUPROPION

N05AD07

BENPERIDOL

N05BA06

Lorazepam

N06AB05

PAROXETINE

N07BB01

DISULFIRAM

N05AE03

SERTINDOL

N05BA08

Bromazepam

N06AB06

SERTRALINE

N07BB03

ACAMPROSAAT

N05AF01

FLUPENTIXOL

N05BA09

Clobazam

N06AB08

FLUVOXAMINE

N07BB04

NALTREXON

N05AF03

CHLOORPROTIXEEN

N05BA10

Ketazolam

N06AB10

ESCITALOPRAM

N07BC01

BUPRENORFINE

N05AF05

ZUCLOPENTIXOL

N05BA11

Prazepam

N06AF03

FENELZINE

N07BC02

METHADON

N05AG01

FLUSPIRILEEN

N05BA12

Alprazolam

N06AF04

TRANYLCYPROMINE

N07BC51

BUPRENORFINE,
COMBINATIEPREPARATEN

N05AG02

PIMOZIDE

N05BA17

Fludiazepam

N06AG02

MOCLOBEMIDE

N06BA02

Dexamfetamine

N05AG03

PENFLURIDOL

N05BA56

Lorazepam, combinations

N06AX03

MIANSERINE

N05AH02

CLOZAPINE

N05BB01

Hydroxyzine

N06AX05

TRAZODON

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

71

Bijlage 7 – Onderzoek vrijgevestigde aanbieders
Aanpak onderzoek

Aanleiding voor onderzoek onder vrijgevestigde aanbieders
In eerdere versies van de monitor zijn de resultaten gebaseerd op aangeleverde data van zeven betrokken aanbieders. Dit zijn de grotere GGZinstellingen in de onderzochte regio’s. De vrijgevestigde input vond plaats via het kwalitatieve onderzoek. Om in het beeld van de monitor ook de
vrijgevestigden kwantitatief te betrekken, is voor de huidige rapportage een enquête onder vrijgevestigde aanbieders in de drie regio’s uitgezet.
Aanpak enquête
■ Leden van de branchevereniging LVVP in de drie regio’s hebben een digitale enquête gekregen bestaande uit 7 vragen (zie volgende
pagina). We hebben aan 392 emailadressen de vragenlijst gestuurd. Na meerdere herinneringen (vanuit zowel KPMG Plexus als de LVVP)
hebben uiteindelijk 46 respondenten de vragenlijst ingevuld. Dit komt overeen met een respons rate van 12%.
■ De gegevens over 2013 zijn ook bekend bij Vektis. De aangeleverde cijfers zijn daarom naast de beschikbare data van Vektis gelegd voor
validatie. Om verschillende redenen was het moeilijk de definities gelijk te trekken, bijvoorbeeld:
■ Vektis beschikt alleen over data met betrekking tot verzekerde zorg, terwijl vrijgevestigde aanbieders ook data omtrent onverzekerde zorg
leverden.
■ Omzet rekent Vektis toe aan consultdatum, terwijl vrijgevestigden aangaven dit toe te rekenen naar het moment van het ontvangen van de
omzet.
■ Vrijgevestigden leverden ook data over niet afgesloten DBC’s, terwijl Vektis deze informatie niet heeft.
■ Data van 2014 kon niet vergeleken worden, omdat deze data nog niet geheel uitgedeclareerd en bij Vektis aangeleverd is.
■ Om deze redenen was het niet mogelijk om een echte validatieslag uit te voeren. Wel hebben we respondenten benaderd voor extra
toelichting op het moment dat de ingevulde resultaten opvallend leken.
■ Gezien de lage respons en de moeilijkheid voor validatie van de aangeleverde data hebben we in overleg met de LVVP besloten om de
bevindingen van het aanvullende onderzoek ten aanzien van de vrijgevestigden kwalitatief te beschrijven. Door de lage respons kunnen er
geen kwantitatieve uitspraken gedaan worden op basis van het onderzoek..
Mogelijke verklaringen voor lage respons
Naast de 46 ingevulde vragenlijsten hebben 30 andere respondenten aan ons of de LVVP redenen aangegeven waarom het voor hen niet
mogelijk was om de enquête in te vullen. Meest voorkomende reacties waren:
■ De gevraagde gegevens zijn (nog) niet (gemakkelijk) te achterhalen
■ Het invullen van de vragenlijst kost teveel tijd. De LVVP geeft aan dat leden bij hen aangeven dat ze vanwege de fors verhoogde
administratieve lasten niet toekomen aan extra zaken, zoals het leveren van een bijdrage aan dit onderzoek.
■ Twijfels over geboden privacy
© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

72

Bijlage 7 – Onderzoek vrijgevestigde aanbieders
Inhoud vragenlijst

Inhoud vragenlijst
Naast enkele vragen over personalia om een validatie te kunnen doen op de aangeleverde resultaten, hebben we vier inhoudelijke vragen
gesteld voor vier perioden (twee halfjaren in 2013 en 2014) en twee echelons (EPZ/GB-GGZ, 2e lijn/gespecialiseerde GGZ).
■ Aantal aanmeldingen
Definitie: onder aantal aanmeldingen valt het aantal unieke patiënten dat in de betreffende periode bij u nieuw in zorg kwam (ook wanneer er
alleen diagnostiek plaatsvond), omdat deze persoon hiervoor (minimaal 1 jaar) bij u geen GGZ-zorg heeft ontvangen. Dit geldt voor zowel
verzekerde als onverzekerde zorg. (notatie zonder komma's of punten)
■ Aantal patiënten in de zorg
Voor EPZ: het aantal unieke patiënten voor wie u zorg gedeclareerd heeft in de genoemde periode (ook wanneer er alleen diagnostiek
plaatsvond). Dit geldt voor zowel verzekerde als onverzekerde zorg.
Voor 2e lijn/GB-GGZ/gespecialiseerde GGZ: het aantal unieke patiënten voor wie een product openstond bij u in de genoemde periode (ook
wanneer er alleen diagnostiek plaatsvond). Dit geldt voor zowel verzekerde als onverzekerde zorg. (notatie zonder komma's of punten)
■ Omzet/behandelkosten
Voor EPZ: het bedrag dat u heeft ontvangen voor de zorg geleverd (consulten) in de genoemde periode (ook wanneer er alleen diagnostiek
plaatsvond). Dit geldt voor zowel verzekerde als onverzekerde zorg.
Voor 2e lijn/GB-GGZ/gespecialiseerde GGZ: het bedrag dat u heeft ontvangen of verwacht te ontvangen voor DBC's of producten geopend in
de betreffende periode (ook wanneer er alleen diagnostiek plaatsvond). Kunt u inschatten wat de omzet zal zijn van DBC's of producten die
op dit moment nog niet gesloten zijn? Dit geldt voor zowel verzekerde als onverzekerde zorg.
■ Aantal producten GB-GGZ (per type, alleen 2014)
Definitie: het aantal producten geopend in de betreffende periode van elk type product (ook wanneer er alleen diagnostiek plaatsvond). Dit
geldt voor zowel verzekerde als onverzekerde zorg.

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

73

Bijlage 7 – Onderzoek vrijgevestigde aanbieders
Overzicht respondenten

Overzicht respondenten
De volgende respondenten hebben de vragenlijst ingevuld (en daarnaast nog 15 aanbieders die niet genoemd wilden worden)
Naam praktijk

Naam praktijk

Botshol Psychotherapie

Psychologenpraktijk van Dijk en Hoog Antink

BW-psychologie

Psychologenpraktijk Voerendaal Steenbeek

Centrum voor Basis GGZ Dokkum-Burgum

Psychologiepraktijk Tuinwijk

Eerstelijnspraktijk Woudenberg

Psychoogenpraktijk Nijlan Bootsma

Eerstelijnspsycholoog Medisch Centrum Dorp

Psychotherapie praktijk theysmeyer

Heuvelrug

Psychotherapiepraktijk A.F. de Wolf

Mw. drs. M.J.T. Frericks

Psychotherapiepraktijk Broekhuizenvorst

Praktijk voor klinische psychologie en psychotherapie

Psychotherapiepraktijk Notermans

Praktijk voor Psychotherapie J. Van Mulken B.V.

Psychotherapiepraktijk P.A. Baggelaar

Praktijk voor psychotherapie. Prof.dr. MHF van Uden

Psychotherapiepraktijk Sanders

PSY-Care

Psychotherapiepraktijk Wies Verheul

Psychologenpraktijk cladder

PVP Leo van Horen

Psychologenpraktijk de Greev

S.P.E.L. Amersfoort

Psychologenpraktijk Mondriaanlaan

S.Vossen Psychotherapie

Psychologenpraktijk Steyl

Van der Wall Psychologie

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

74

Bijlage 8 – Gehanteerde afkortingen

Afkorting

Volledige omschrijving

AWBZ

Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten

DBC

Diagnose Behandeling Combinatie

DSM

Diagnostic and Statistical manual of Mental disorders

EMH

E-mental health

EPZ

Eerstelijns Psychologische Zorg

GGZ

Geestelijke Gezondheidszorg

GB-GGZ

Generalistische Basis GGZ

LHV

Landelijke Huisartsen Vereniging

LVVP

Landelijke Vereniging van Vrijgevestigde Psychologen en
Psychotherapeuten

POH

Praktijk Ondersteuner Huisarts

VWS

Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Zvw

Zorgverzekeringswet

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn geregistreerde merken van
KPMG International.

75

© 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in
Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van
zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG
International Cooperative (‘KPMG International’), een Zwitserse
entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland.
De naam KPMG, het logo en ‘cutting through complexity’ zijn
geregistreerde merken van KPMG International.