4
Vragenuur: Vragen Buitenweg
Vragen van het lid Buitenweg aan de minister van Justitie
en Veiligheid over onvoldoende ingeroosterde trainingsuren
volgens de politiebond.
De voorzitter:
De volgende vragen zijn van mevrouw Buitenweg van
GroenLinks aan de minister van Justitie en Veiligheid over
onvoldoende ingeroosterde trainingsuren volgens de politiebond.

Mevrouw Buitenweg (GroenLinks):
Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Afgelopen vrijdag
waren we met de commissie voor Justitie en Veiligheid op
werkbezoek bij de politie. Daar konden we zelf ervaren hoe
moeilijk het is om onder tijdsdruk en in ingewikkelde situaties goed te reageren. We deden daar oefeningen om te
kijken hoe je moet de-escaleren en hoe je moet zorgen dat
je weet welk wapen je inzet in situaties, zonder buitenproportioneel geweld toe te passen. Zulke beslissingen vragen
echt training. Om de vakbekwaamheid op peil te houden
of soms op peil te brengen, is een bepaald aantal trainingsuren afgesproken per politieagent. Afgelopen juni concludeerde de Algemene Christelijke Politiebond dat het aantal
trainingsuren bij de politie ontoereikend was. Gisteren lazen
we in de NRC dat bij veel eenheden onvoldoende trainingsuren worden ingeroosterd en dat veel agenten bovendien
niet deelnemen aan die trainingen. Dat is zorgwekkend, in
de eerste plaats voor de veiligheid van de politiemensen
zelf, maar ook voor de samenleving als geheel, omdat we
erop moeten kunnen vertrouwen dat er voldoende geïnvesteerd wordt in de politie als die het geweldsmonopolie
beheert.
Daarom mijn vragen aan de minister. Vindt de minister dat
er voldoende trainingsuren voor geweldsaanwending door
de politie is voorzien? Vindt hij ook dat de agenten daar
voldoende gebruik van maken? En zo niet, wat zijn dan de
obstakels? Worden de prioriteiten niet goed gesteld of is
dit geen prioriteit? De berichtgeving over het capaciteitsgebrek past in een trend. Verschillende collega's hebben bij
de regeling van werkzaamheden het initiatief genomen om
aan de kaak te stellen dat er onvoldoende capaciteit is bij
de recherche en dat slechts een op de negen misdaadorganisaties kan worden opgepakt wegens gebrek aan middelen.
Mag ik daarom aan de minister vragen om een volledig
beeld te geven van wat nu echt nodig is? Dat zal niet nu
kunnen, maar hopelijk wel op vrij korte termijn. En natuurlijk
wil dat niet zeggen dat het ook gebeurt — want alles kost
geld — maar dan weten we wel welke tekortkomingen door
de minister worden herkend en welke hij wil aanpakken.
De voorzitter:
De minister.

Tweede Kamer

Minister Grapperhaus:
Mevrouw de voorzitter. Omdat de vraag waar ik me aanvankelijk op had voorbereid, nu een ietwat breder kader begint
te krijgen, is het misschien goed om twee opmerkingen in
algemene zin te maken, voordat ik concreet inga op het
punt van de trainingsuren. Ik wil vooropstellen dat de
Nederlandse politie een uitermate goed opgeleid, getraind
korps heeft. Ieder jaar zijn er trainingsuren. Recentelijk is
het aantal uren in de cao verhoogd van 32 uur naar
gemiddeld 42 uur per jaar voor alle agenten. Eind 2017
heeft de politie gemeld dat er over dat jaar gemiddeld 39
IBT-trainingsuren per agent werden gevolgd. Dat betekent
dat we al een heel eind op de goede weg zijn. De exacte
kwalitatieve invulling van die opleiding — hoeveel uur moet
aan dit worden besteed en hoeveel uur aan dat — moeten
we overlaten aan de vaklieden bij de politie zelf. Daar wil
ik niet in treden. Mevrouw Buitenweg weet dat er in het
regeerakkoord 267 miljoen structureel extra is vrijgekomen
voor versterking van de politie. De eerste 100 miljoen zijn
door mij al onvoorwaardelijk vrijgemaakt en die richten
zich niet alleen op middelen en mensen, maar ook op de
opleiding van de politie. U mag ervan verzekerd zijn dat,
wanneer we verder praten over de structurele versterking
tot aan 267 miljoen, er natuurlijk ook wordt gekeken naar
hoe we de opleiding nog verder kunnen versterken. Ik weet
dat er op 15 maart met de Kamercommissie een algemeen
overleg is over de politie. Ik ga ervan uit dat we hier dan
veel dieper op kunnen ingaan en vervolgens bij uw voltallige Kamer zullen terugkomen om te kijken hoe we de
politie nog meer mogelijkheden tot opleiding kunnen bieden
en verder kunnen helpen.
Mevrouw Buitenweg (GroenLinks):
Allereerst wat betreft het gemiddelde: er zijn ook politiemensen die onvoldoende getraind zijn. Dat zijn wel de mensen
die de straat opgaan en die de tasers moeten gebruiken en
andere geweldsmiddelen moeten inzetten. Het is dus van
belang dat iedereen voldoende getraind is. Maar daar hoor
ik de minister niet over. Vindt hij het overdreven dat de
vakbonden zeggen dat er onvoldoende training is? Is dat
zijn kwalificatie? Dat hoor ik graag. De minister zegt ook
dat hij zich hier wil beperken tot de trainingen en niet die
bredere inkijk wil geven. Hij zegt ook dat er op 15 maart
verder wordt gesproken over de politie. Maar de onderwerpen op de agenda stapelen zich op. Ik zou wel degelijk, ook
in zijn algemeenheid, graag wat verder praten over de
capaciteitsproblemen bij de politie, want die zien we keer
op keer. Morgen praten we over ondermijning en welke
andere middelen en bevoegdheden we eventueel moeten
geven. Daar wil ik van harte over praten, maar als er
ondertussen onvoldoende capaciteit is bij de politie, dan
moeten we dat als eerste aanpakken. Voldoende uren voor
training is één aspect, maar ik wil de minister daarnaast
vragen om de Kamer per brief te informeren of hij vindt dat
de politie over voldoende capaciteit beschikt.
Minister Grapperhaus:
Ik heb afgelopen vrijdag aan uw Kamer een brief gestuurd
met een plan van aanpak voor de zogenaamde ondermijnende criminaliteit. Daarin wordt ook gesproken over extra
geld. Daarmee komt natuurlijk ook de extra inzet van politie
aan de orde. Morgen zal die brief ongetwijfeld uitvoeriger
worden besproken. Ik vind het lastig om hier en vandaag

Vragenuur: Vragen Buitenweg

20 februari 2018
TK 54

54-4-1

een voorschot te nemen op die debatten. Ik wil wel aan
mevrouw Buitenweg meegeven dat ik in de eerste plaats
de zorgen van de vakbond tot op zekere hoogte natuurlijk
serieus neem en ook inzie dat we altijd moeten blijven stimuleren dat agenten en politiemensen daadwerkelijk hun
opleidingsuren nemen. Ik heb geen aanwijzingen dat er
sprake is van een structurele situatie waarin politiemensen
onvoldoende getraind zouden zijn.
Ten slotte wil ik ook nog het punt van mevrouw Buitenweg
onderschrijven, namelijk dat we voor de extra middelen die
we hebben voor de politie en in het bijzonder voor het
bestrijden van georganiseerde criminaliteit — en dat zijn
behoorlijk veel extra middelen, zoals mevrouw Buitenweg
weet — goed moeten kijken hoe we die gaan inzetten voor
extra capaciteit bij politie.
De voorzitter:
Dan is er een interruptie van de heer Van Raak van de SP.
De heer Van Raak (SP):
Al jarenlang stellen wij vragen omdat agenten niet op tijd
zijn, niet in de buurt kunnen zijn of ziek zijn omdat er te veel
uren van ze gevraagd worden. Al jarenlang stellen wij vragen over wijkagenten die allerlei nooddiensten moeten
draaien en bureaus waar onvoldoende mensen zijn om
aangiften op te nemen. En nu lezen we ook in de noodkreet
van de recherche dat maar een op de negen criminele
groepen in Nederland kan worden aangepakt. Jarenlang
zeggen het ministerie en de minister dat er genoeg agenten
zijn. Jarenlang zegt iedereen buiten het ministerie dat er
veel te weinig zijn. Nu zeggen de politiebonden dat er 2.000
mensen extra bij moeten. Ik vraag aan de minister: gaat hij
dat doen of niet en wanneer gaat hij dat doen?
Minister Grapperhaus:
Het antwoord op die vraag is: ja, wel degelijk. We hebben
in het regeerakkoord afgesproken dat er als gezegd 267
miljoen euro extra structureel bij komt voor de politie, mede
en in belangrijke mate gericht op het creëren van extra
capaciteit bij de politie. Daarover ben ik op dit moment dus
inderdaad in nauw overleg met de korpschef en de burgemeesters. Zoals u afgelopen vrijdag een werkbezoek heeft
gedaan, heb ik er de afgelopen vele gedaan door het hele
land om met de mensen zelf te praten, met de leden van
basisteams. Wat gevoelen zij nu als de grootste problemen?
Ik wil niet zeggen dat dit statistisch verantwoord is, maar
het geeft mij in ieder geval op een aantal punten wel een
duidelijk beeld van wat er speelt. U mag mij dus inderdaad
blijven volgen op het punt dat ik de komende maanden ga
inzetten op extra capaciteit bij de politie.
De voorzitter:
Dan is nu het woord aan mevrouw Van Brenk van 50PLUS.
Mevrouw Van Brenk (50PLUS):
Ik zou graag van de minister willen weten of hij de noodkreet van de bonden voldoende serieus neemt. Onze zorg
is ook dat er onvoldoende capaciteit is. Ik hoor toch echt
wat bagatelliserende opmerkingen van de minister. In de
artikelen wordt ook gezegd dat de kwetsbare groepen in

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Buitenweg

de samenleving ondersneeuwen en dat er onvoldoende
tijd voor de politie is om juist de misdrijven rond die groepen aan te pakken. Ik zou daar graag een reactie van de
minister op willen hebben.
Minister Grapperhaus:
Ik vind het heel plezierig dat dit punt aan de orde wordt
gesteld, want juist in de ondermijningsbrief van afgelopen
vrijdag heb ik scherp aandacht gevraagd voor de ondermijnende criminaliteit. Dat is georganiseerde criminaliteit, die
zich gewoon keihard de buurt in beweegt en de burgers
daar afperst en onder druk zet. Daar worden laboratoria
opgezet voor drugs, vindt illegale gokhandel plaats of wat
dan ook. Juist de kwetsbare groepen wonen vaak in de
buurten waar die misdaad veel makkelijker toegang krijgt.
50PLUS voert terecht aan dat we, als we gaan inzetten op
extra capaciteit voor de politie, zeker aandacht moeten
hebben voor het feit dat de buurten die het meest kwetsbaar
zijn, echt bescherming krijgen.
De voorzitter:
Het woord is aan de heer Bisschop van de SGP.
De heer Bisschop (SGP):
Ik ben het van harte eens met de plannen van het kabinet
om extra capaciteit voor de politie te realiseren. De signalen
zijn helder en duidelijk. Er is te weinig tijd om voldoende
te trainen. Er zijn te weinig mensen om recherchezaken
voldoende uit te voeren. Alleen, dit is wel iets wat al jaren
wordt gezegd. De uitbreiding van de capaciteit moet
plaatsvinden. Wij staan voor een zekerheid, namelijk dat er
binnen afzienbare tijd een enorme uitstroom van politiemensen zal zijn die de pensioengerechtigde leeftijd hebben
bereikt. Dan is mijn vraag aan de minister de volgende. Het
is mooi dat er plannen zijn, maar ik vraag de minister om
die ook met de commissie te delen opdat wij daarin gezamenlijk kunnen optrekken. Wij voelen ons als Kamer evenzeer verantwoordelijk voor de veiligheid als het kabinet. Is
de minister bereid om het plan van aanpak om die duizenden mannen en vrouwen meer te krijgen, met ons te delen?
Minister Grapperhaus:
Dat het duizenden mannen en vrouwen meer zijn, hebt u
mij nog niet horen zeggen. Ik wil de verwachtingen wel een
beetje op orde kunnen houden. Laten wij daarmee beginnen.
Een ander ding is — dat hebt u mij net via de voorzitter in
antwoord op een vraag van het lid Van Raak horen adresseren — dat ik het heel belangrijk vind dat ik u in de
komende maanden ook inderdaad laat zien dat wij aan de
slag zijn met de capaciteit van de politie en op welke wijze
wij daarmee aan de slag zijn. Dan kunnen wij inderdaad
ook na verloop van tijd zien of het daadwerkelijk effect
sorteert. Ik vind het lastig om te zeggen dat het al zo veel
jaren speelt. Ik wil toch ook wel een lans breken voor het
vorige kabinet dat op een gegeven moment is begonnen
met een investeringsslag in het kader van de politie. Anders
lijkt het een beetje alsof wij nu pas beginnen, maar dat is
niet zo.

20 februari 2018
TK 54

54-4-2

De voorzitter:
Dank. Dan is nu het woord aan mevrouw Kuiken van de
PvdA.
Mevrouw Kuiken (PvdA):
Mijn zorg zit in de uitdrukking "de komende maanden". Het
probleem wordt nu urgent. In Zuid-Nederland waar duidelijk
wordt aangegeven dat er nu slagen moeten worden
gemaakt voor de georganiseerde criminaliteit; daarvoor
zijn extra rechercheurs nodig. Rondom Amsterdam blijft
eigenlijk alles liggen. Nu is er het rapport van de Nederlandse Politiebond. Slechts een op de negen groepen als
het gaat om echt georganiseerde criminaliteit wordt niet
opgepakt en dan heb ik het niet eens over allerlei dingen.
Waar is de urgentie, wil ik aan de minister vragen, want ik
denk niet dat wij nog maanden hebben. Ik twijfel niet aan
zijn intenties maar wel aan de snelheid.

euro gemaakt om eenmalig die ondermijning aan te pakken.
Met die bedragen is het niet zo dat we ergens anders maar
wat geld gaan wegpakken of met het ene gat het andere
vullen, dat wil ik wel benadrukken.
De voorzitter:
Dank u wel. Een tweede vraag van de PVV.
Mevrouw Helder (PVV):
Ik heb de begroting ook goed gelezen en die 95 miljoen
moet de politie delen met allerlei andere diensten. Daar zit
nou net het probleem. Zo kunnen we dat nauwelijks controleren. Er wordt heel mooi gezegd dat er 95 en 10 miljoen
komt, maar het overzicht is er niet en dan kan de Kamer
dat ook nauwelijks controleren. Dat wilde ik graag voorkomen.

Minister Grapperhaus:
Ik denk dat de urgentie toch ook echt bij mij aanwezig is en
ook bij de korpschefs en de gezagen in de diverse steden.
Ik denk ook dat wij de politie en het OM geen onrecht
moeten doen door voor te stellen alsof men al te veel dingen laat liggen. Dat neemt niet weg dat ik het rapport van
de enquête onder 400 rechercheurs, dat vind ik ook van
groot belang, heel serieus meeneem nu wij de komende
maanden, zeg ik nog steeds, praten over die evenwichtige
toedeling van de capaciteit.

Minister Grapperhaus:
Over die 95 miljoen zou ik bijna zeggen: make my day, zoals
de Amerikanen dat noemen, dus de dag maken van
mevrouw Helder. Die 95 miljoen is een extra investering in
cybersecurity, waaronder ook cybercrime valt. We hebben
267 miljoen echt toegelegd op de politie; 100 miljoen eenmalig en 10 miljoen per jaar structureel toegelegd op het
bestrijden van die ondermijnende georganiseerde criminaliteit. En we hebben nog eens 95 miljoen voor cybersecurity.
Daar zit ook een deel in voor cybercrime en dus politie.

De voorzitter:
Mevrouw Helder, PVV.

De voorzitter:
Dank. Dank ook aan de minister voor zijn komst naar de
Kamer.

Mevrouw Helder (PVV):
Voorzitter. Ik dacht laat ik het deze week rustig aan doen,
want vorige week trof ik de minister recht in zijn kennishart,
zo zei hij. Ik doe toch wel een poging, omdat ik de minister
hoor zeggen dat hij een lans wil breken voor het vorige
kabinet omdat het is begonnen met investeren. Maar,
voorzitter, het vorige kabinet haalde er wel eerst een miljard
af. Dan worden er stapsgewijs, als een lappendeken, wel
wat investeringen gedaan en wordt er gesproken over
structureel extra geld. Opgeteld was het niet dat half miljard
dat eraf ging. De minister zegt: nu komt er structureel 267
miljoen bij. Dan zou ik graag van deze minister horen dat
hij de trend een beetje gaat breken dat er gaandeweg
stukjes geld bijkomen; ik weet die 267 miljoen. Mag ik aan
de minister vragen om op de weg waarop hij, zoals hij nu
heeft gezegd, de Kamer op de hoogte gaat houden van wat
erbij komt en wat hij gaat doen, ook aan te geven of het
geld daarvoor uit die 267 miljoen komt of dat er ergens
anders geld moet worden gevonden, zodat wij uiteindelijk
ook het hele plaatje hebben?
Minister Grapperhaus:
Mevrouw de voorzitter, via u tot mevrouw Helder: ik wil u
echt absoluut geen knollen voor citroenen verkopen. Dit
kabinet heeft structureel 267 miljoen vrijgemaakt voor het
politiedossier. Daarnaast heeft het kabinet structureel 10
miljoen per jaar vrijgemaakt voor ondermijning, het
bestrijden van die georganiseerde criminaliteit in de wijken.
En ten slotte is er nog een speciaal fonds van 100 miljoen

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Buitenweg

20 februari 2018
TK 54

54-4-3