2018D29865

LIJST VAN VRAGEN
De vaste commissie voor Defensie heeft een aantal vragen voorgelegd
aan de Staatssecretaris van Defensie over het advies van het Bureau
ICT-toetsing (BIT) over het programma Grensverleggende IT (GrIT) en haar
reactie daarop.
De voorzitter van de commissie,
Ten Broeke
De griffier van de commissie,
De Lange

nds-tk-2018D29865

1

Nr.
1

2

3

4

5

6

7

8

Vraag
Is aan de veiligheidsdiensten en/of het Commando Cyberdefensie
gevraagd om een risicoanalyse met betrekking tot de implicaties
van dit project voor de nationale veiligheid? Zo nee, waarom niet?
Zo ja, wat was hier de uitkomst van?
In welke mate kan worden gegarandeerd dat defensie na de
uitvoering van het programma Grensverleggende IT (GrIT) onder
alle omstandigheden haar vitale werkzaamheden zonder medewerking van private organisatie kan uitvoeren?
Is het technisch deel van de dialoog al begonnen? Zo ja, waarom?
Zo nee, bent u bereid eerst met de Kamer van gedachten te
wisselen?
Hoe beoordeelt u het standpunt van het Bureau ICT-toetsing (BIT)
dat de door hem aangegeven wijzigingen nodig zijn voordat
Defensie tot een succesvolle contractering van een leverancier
over kan gaan? Deelt u de verwachting van het BIT dat dit zal
betekenen dat gunning in het najaar van 2018 niet meer haalbaar
zal blijken en dat dit pas in de loop van 2019 zal kunnen plaatsvinden, of bent u van plan vast te houden aan het voornemen om
voor het einde van 2018 het contract af te sluiten?
Kunt u uit de voeten met de aanbeveling van de Algemene
Rekenkamer om met een kosten-batenanalyse van het programma
te komen, met daarin in elk geval de migratiekosten en personele
kosten van de samenwerking met de marktpartijen? Zo nee,
waarom niet?
Kunt u ingaan op de volgende kritiek van het BIT: «De migratie van
bestaande bedrijfsapplicaties is binnen GrIT op geen enkele wijze
gekoppeld aan de vernieuwing van de IT-infrastructuur. Het is
onduidelijk hoe de migratie naar de nieuwe infrastructuur
georganiseerd zal worden, en in welke volgorde dit moet gaan
gebeuren. Het is daarmee onduidelijk of en wanneer GrIT bijdraagt
aan de prioriteiten uit de Defensienota en andere ontwikkelingen in
de krijgsmachtonderdelen.»?
Kunt u uitgebreid ingaan op de volgende kritiek van het BIT: «Het is
niet inzichtelijk welke nieuwe eisen de vernieuwing van
infrastructuur
zal stellen aan de bestaande applicaties. Wij verwachten wel dat de
migratie veel personele en financiële capaciteit in beslag zal
nemen, die daarmee niet beschikbaar is voor andere belangrijke
projecten. GrIT veronderstelt bovendien dat applicaties gedurende
de migratie sowieso niet worden aangepast aan de behoefte van
de organisatie. De effecten van het capaciteitsbeslag en de
«freeze» per applicatie zijn nog nauwelijks in kaart, en kunnen
leiden tot gebrek aan draagvlak voor (en tempo van) de
migraties.»?
Kunt u uitgebreid ingaan op de volgende kritiek van het BIT: «Er
zijn geen proportionele sancties op slecht presteren voorzien. Met
de huidige aanpak bestaat eigenlijk alleen de «nucleaire optie»:
beëindiging van de overeenkomst en de dienstverlening overdragen aan een andere leverancier of weer zelf gaan uitvoeren. Maar
zodra de eerste componenten zijn gemigreerd naar GrIT, wordt
deze optie al snel erg onaantrekkelijk en daarmee vrijwel
betekenisloos.»?

2

Nr.
9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

Vraag
Kunt u uitgebreid ingaan op de volgende kritiek van het BIT: «In de
huidige plannen zal de leverancier beginnen met relatief
eenvoudige
maar omvangrijke onderdelen van de infrastructuur, zoals de
werkplekken. Dit is voor de leverancier het makkelijkste, omvangrijkste en daarmee lucratiefste onderdeel van de deal. De commerciële buit is daarmee voor de leverancier meteen binnen. Er is
minder bedrijfseconomische stimulans om later ook de complexere delen op te lossen, waarin serieuze uitdagingen liggen.»?
Deelt u de opvatting van het BIT dat in de grond de relatie tussen
Defensie en hoofdaannemer ook een klant-leverancier relatie zal
zijn, met alle tegengestelde belangen van dien?
Hoe beoordeelt u de kritiek van het BIT dat GrIT nieuwe processen
en werkmethoden introduceert, waarvan de implementatie veel tijd
en energie kost en nog niet is voorbereid? Wat gaat u hiermee
doen?
Hoe beoordeelt u de kritiek van het BIT dat de Defensie
IT-organisatie (Joint IV Commando, JIVC) nog niet klaar is om een
contract van deze omvang te besturen? Wanneer denkt u wel klaar
te zijn?
Hoe beoordeelt u de aanbeveling van het BIT om een planning te
maken voor kleinere en meer beheersbare «brokken» door
IT-infrastructuur en applicaties in samenhang te beschouwen?
Hoe beoordeelt het advies van het BIT om kleinere en meer
beheersbare «brokken» zo te kiezen dat ze:
• zo snel mogelijk waarde toevoegen voor krijgsmachtonderdelen,
of urgente IT-problemen oplossen, en zo min mogelijk leiden tot
kapitaalvernietiging op basis van technische of economische
levensduur,
• IT-infrastructuur en applicaties in samenhang beschouwen.
Defensie moet voorkomen dat IT-infrastructuur ingericht wordt
waarop applicaties niet of al leen met veel inspanning kunnen
draaien,
• uitgaan van een omvang die Defensie kan aansturen, en er
aantoonbaar De fensie capaciteit beschikbaar is om het resultaat te
kunnen behalen,
• de omvang van en noodzaak tot dubbele verhuizing minimaliseren?
Kunt u uitgebreid op elk onderdeel ingaan?
Hoe beoordeelt u de aanbeveling van het BIT: «Zorg dat de bouw
van het nieuwe datacenter snel begint maar creëer in het contract
(en in het datacenter) tenminste een optie die het u mogelijk maakt
om ook andere leveranciers te introduceren, anders dan de
hoofdleverancier of zijn subleveranciers. Deze andere leveranciers
moeten in die situatie dus apart gecontracteerd kunnen worden
door Defensie.»? Waarom voert u deze aanbeveling niet uit?
Op welke wijze kiest u voor een fundamenteel andere tactiek van
de aanpak van het programma? Waaruit blijkt de fundamenteel
andere tactiek?
Wat houdt in dat Defensie juridisch niet fors kan gaan afwijken van
de in de aanbestedingsdocumenten vastgelegde aanpak? Op welke
punten kan Defensie niet meer afwijken? Op welke punten kan
Defensie nog wel afwijken?
Zijn er ook aanbevelingen die u niet of slechts gedeeltelijk
overneemt? Zo ja, welke en waarom?

3

Nr.
19

20

21
22

23

24

25
26
27

28

29

30

31
32

33

Vraag
Waarom stelt u dat in het deze fase van de aanbesteding overgaan
op een andere aanpak een «groot risico» zou vormen voor de
succesvolle afronding van dit traject en daarmee voor de vernieuwing, terwijl het BIT juist waarschuwt voor de huidige aanpak van
het programma GrIT en adviseert om de tactiek van de aanpak
fundamenteel te wijzigen? Om welke «grote risico’s» gaat het
volgens u?
Is het waar dat grote delen van de bestaande IT-infrastructuur voor
de informatiedomeinen Laag Gerubriceerd (LGI) worden vervangen voor het einde van hun technische of economische levensduur? Zo nee, waarom niet?
Zijn er nog aanpassingen mogelijk in het functionele deel van de
dialoog? Zo nee, waarom niet?
Waarom kunt u juridisch gezien niet fors gaan afwijken van de in
de aanbestedingsdocumenten vastgelegde aanpak, nu er nog niet
eens een hoofdaannemer gekozen is? Welke aanbevelingen van
het BIT kunnen om juridische redenen niet worden overgenomen?
Zou u nog verder willen uitwerken, zoals u in uw brief aangeeft,
hoe vanuit een integraal ontwerp, waarin generieke en specifieke
IT zijn geïntegreerd, de bouwblokken worden gedefinieerd die
parallel worden uitgewerkt en samen met de te migreren applicaties worden verwerkt in werkpakketten die beheerst kunnen
worden uitgevoerd? Worden de bouwblokken gedefinieerd die
parallel worden uitgewerkt en samen met de te migreren applicaties worden verwerkt in werkpakketten die beheerst kunnen
worden uitgevoerd?
Hoeveel applicaties blijven er op de nieuwe IT-infrastructuur
behouden? In hoeverre dienen deze applicaties te worden
aangepast? Hoeveel applicaties worden er niet behouden? In
hoeverre moeten hier nieuwe applicaties voor gebouwd worden?
Wanneer is het migratieplan uitgewerkt?
Welke stuurmiddelen en financiële prikkels heeft u uitgewerkt en
gaan toegepast worden?
Welke bonus en malus systematiek hanteert u?
Waarom neemt u niet het advies van het BIT over om met andere
aannemers te kunnen werken en kiest u ervoor om met onderaannemers te werken?
Waarom stelt u dat het BIT-advies aansluit op de huidige opzet van
het concept contract, dat voorziet in een procedure waarin
onderaannemers kunnen worden toegevoegd of afgevoerd, terwijl
het BIT nadrukkelijk niet spreekt van onderaannemers, maar
andere leveranciers, anders dan de hoofdleverancier of zijn
subleverancier? Waarom neemt u het BIT-advies op dit punt juist
niet over, terwijl u beweert dat wel te doen?
Het BIT noemt een aantal ramingen van specifieke kostenposten te
optimistisch. Op welke termijn gaat u deze posten, zoals u zelf
aangeeft, tegen het licht houden, en wanneer wordt de Kamer
hierover geïnformeerd?
Welke incentives gaat u toepassen om ervoor te zorgen dat de
leverancier zich niet alleen op de eerste en gemakkelijke delen
richt?
Heeft u een business case van GRIT en kunt u de business case van
GRIT aan de Tweede Kamer sturen?
Wat is de planning van het Rijksvastgoedbedrijf voor het bouwen
van de datacentra? Hoeveel kost het bouwen van de datacentra?
Zitten deze bouwkosten in het budget van GRIT?
Wanneer is de reorganisatie van JIVC afgerond? Hoeveel personeel vanuit JIVC is nodig om het project GrIT te kunnen uitvoeren?

4

Nr.
34
35
36

37
38
39
40
41

42

43
44
45
46

47

48
49
50

51

52

Vraag
Welke behoeftes houdt u tegen het licht? Wat is de uitkomst van de
afweging die u heeft gemaakt?
Met welke factor gaan de jaarlijkse kosten van IT-exploitatie
toenemen?
Welke belangrijke baten en verbeteringen verwacht u de komende
jaren met de oplevering van GrIT voor elkaar te krijgen? Waarom
constateert het BIT dat dit waarschijnlijk niet het geval is?
Op welke wijze gaat u op een meer beheersbare manier en in
kleinere stappen tot resultaat komen?
Welke mogelijkheden heeft u op termijn om zeker te stellen dat de
leverancier presteert?
Hoe voorkomt u dat de leverancier sneller levert dan JIVC aankan?
Welke eisen stellen de applicaties aan de infrastructuur?
Hoe gaat de migratie van de applicaties naar de nieuwe infrastructuur georganiseerd worden en in welke volgorde gaat dit
gebeuren?
Hoe zorgt u ervoor dat de schaarse personele capaciteit en aan
GrIT en aan andere ICT-projecten zoals ERP ingezet gaat worden?
Hoe beoordeelt u in dit kader de waarschuwing van het BIT?
Wat zijn de effecten van het capaciteitsbeslag en de «freeze» per
applicatie?
Hoe koppelt u de financiële prikkels aan feitelijk succes?
Welke proportionele sancties heeft u op slecht presteren?
Wat is uw reactie op de feedback van het BIT dat de dubbele
beheerslasten laag zijn ingeschat, omdat gerekend wordt met een
migratieperiode van vier jaar?
Wanneer zijn de eenmalige kostencomponenten duidelijk, zoals de
kosten voor applicatiemigratie aan de zijde van de krijgsmacht en
de afbouw van de huidige IT-infrastructuur en datacenters?
Wanneer zijn de kosten bekend voor het aanpassen van lokale
infrastructuur op een paar honderd Defensielocaties en de kosten
voor het aanpassen van het Netherlands Armed Forces Integrated
Network (NAFIN) (NAFIN Transport Netwerk)? Uit welke budgetten
gaan deze kosten gefinancierd worden?
Op welke wijze hebben reorganisatie en standaardisatie van de
werkprocessen plaatsgevonden, voordat GRIT ontworpen is?
Hoe kunt u straks leveranciers apart contracteren, anders dan de
hoofdleverancier of zijn subleveranciers?
Binnen welke termijn gaat u de kostenramingen tegen het licht
houden, waarvan het BIT stelt dat die «substantieel hoger zullen
uitpakken dan nu wordt voorzien»? Wanneer en op welke wijze
wordt de Kamer geïnformeerd? Bent u bereid daarbij in te gaan op
de mogelijke gevolgen van substantieel hogere kosten voor de
uitvoering van de Defensienota?
Het BIT constateert dat de kostenramingen voor een aantal
onderdelen te optimistisch zijn; welke onderdelen zijn dit en hoe
verklaart u het verschil tussen uw kostenramingen en dat van het
BIT?
Het BIT zet vraagtekens bij een aantal complicerende behoeftes,
die beslag leggen op financiële en personele middelen. Welke
behoeftes zijn dit? En hoe lost u dit op?

5