Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

901
Vragen van het lid Van Raan (PvdD) aan de Minister van Economische Zaken
en Klimaat over de indringende brief van 15.373 (klimaat)wetenschappers over
de toestand van de aarde (ingezonden 8 december 2017).
Antwoord van Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen
17 januari 2018).
Vraag 1
Hebt u de brief «World Scientists Warning to Humanity: A Second Notice»1
gelezen waarin 15.373 wetenschappers stellen dat het klimaatprobleem
absoluut onvoldoende geadresseerd wordt?
Antwoord 1
Ik ben bekend met de inhoud van deze brief.
Vraag 2, 3
Deelt u het standpunt van de wetenschappers dat we in de afgelopen 25 jaar,
sinds de eerste waarschuwing van de Union of Concerned Scientists in 1992,
serieus tekort zijn geschoten in het oplossen van klimaat- en milieuproblemen? Zo nee, waarom niet?
Deelt u het standpunt van de wetenschappers die stellen dat de hoognodige
stappen ook nu nog niet genomen worden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2, 3
Uit figuur 1 van de brief van de wetenschappers blijkt dat het gebruik van
stoffen die de ozonlaag aantasten, de afgelopen decennia wereldwijd sterk is
gedaald. Dit is het gevolg van het Montreal Protocol dat dus als een groot
succes kan worden gezien. Met de overeenkomst van Parijs hebben we een
zelfde soort akkoord neergezet, maar nu gericht op het beperken van de
opwarming van de aarde. Het is wel zaak dat landen nu ook gaan leveren. De
huidige toegezegde bijdragen van de partijen aan het akkoord zijn nog
onvoldoende om de Parijs-doelen te realiseren. In het Parijs-akkoord hebben
partijen zich verplicht om hun bijdrage elke vijf jaar in te dienen en zo
mogelijk aan te scherpen.

1

ah-tk-20172018-901
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://academic.oup.com/bioscience/advance-article/doi/10.1093/biosci/bix125/4605229

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Vraag 4
Deelt u het standpunt van de wetenschappers die stellen dat de tijd om te
handelen snel opraakt?
Deelt u het standpunt van de Wereldbank dat vroegtijdige actie kostenefficiënter is dan gokken op toekomstige innovaties2? Deelt u de mening dat de
combinatie van deze punten aanleiding is tot versnelde maatregelen? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 4
Het is belangrijk om tijdig een geloofwaardig en haalbaar pad naar een
CO2-neutrale economie in te zetten. Nederland zet zowel nationaal als
internationaal in op ambitieus klimaatbeleid. Acties moeten daarbij zowel
gericht zijn op het realiseren van reducties die nu al kostenefficiënt kunnen
plaatsvinden, als op de (verdere) ontwikkeling van toekomstige reductiemogelijkheden.
Vraag 5
Deelt u het standpunt van de wetenschappers dat we ons momenteel in de
6e uitstervingsgolf in ongeveer 540 miljoen jaar bevinden? Deelt u het
standpunt dat deze uitstervingsgolf door de mens veroorzaakt is3? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 5
Het is aan de wetenschap om deze hypothese te toetsen.
Vraag 6
Deelt u de mening dat het internationale karakter van veel van deze problematiek geen reden mag zijn om niet (of niet afdoende) te handelen? Deelt u
ook de mening dat juist gezien het internationale karakter Nederland zijn rol
(als veroorzakende dan wel faciliterend partij) in de wereld moet herzien?
Antwoord 6
Ja, ik deel de mening dat het internationale karakter van deze problematiek
geen reden mag zijn om niet of niet afdoende te handelen. Ik zie geen reden
om de huidige Nederlandse positie te herzien, aangezien Nederland zowel in
Europese als mondiale discussies al actief inzet op ambitieus klimaatbeleid.
Vraag 7
Deelt u de mening van de wetenschappers dat de uitstoot van broeikasgassen, de continue ontbossing en de gigantische vleesproductie de drie
hoofdoorzaken zijn van de huidige klimaatproblematiek?
Deelt u de mening van de wetenschappers dat we op alle drie de punten
tekort schieten en dat de situatie op deze vlakken de afgelopen 25 jaar zelfs
sterk verslechterd is? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
De uitstoot van CO2 door de energieconsumptie en het gebruik van fossiele
brandstoffen, zijn samen met de ontbossing en de uitstoot van overige
broeikasgassen uit de voedselproductie, belangrijke veroorzakers van de
huidige klimaatproblematiek. Voor de oplossing van de problematiek kijken
we naar alle mogelijkheden om het probleem aan te pakken.
Vraag 8
Deelt u de mening dat we mede daarom zo snel mogelijk een radicale krimp
van de veestapel moeten bewerkstelligen? Zo nee, waarom niet?

2

http://www.worldbank.org/content/dam/Worldbank/document/Climate/dd/decarbonizingdevelopment-report.pdf (pagina 4–5)
3
Ceballos, G., Ehrlich, P.R., Dirzo, R., 2017, Biological annihilation via the ongoing sixth mass
extinction signaled by vertebrate population losses and declines, Proceedings of the National
Academy of Sciences, Volume 114 (30), pp. E6089-E6096

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Antwoord 8
Ik kies voor een brede integrale benadering om tot de meest optimale aanpak
te komen. Waar het gaat om de emissies van broeikasgassen uit de landbouw heeft het kabinet in het regeerakkoord aangegeven dat technische
maatregelen de voorkeur hebben boven volumebeperkende maatregelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3