Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

31 322

Kinderopvang

Nr. 166

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 januari 2012
Op 21 december 2011 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad
van State (de Afdeling) uitspraak in het hoger beroep tussen een
kinderopvangorganisatie en de gemeente Enschede. Bij besluit van 19 juni
2009 legde de gemeente aan die kinderopvangorganisatie bestuurlijke
boetes (totaal € 33 000) en lasten onder dwangsom op, vanwege
overtredingen van de beroepskwalificatie- en VOG-eis1 voor pedagogisch
medewerkers en de eisen met betrekking tot de beroepskracht-kind-ratio.
De Afdeling oordeelde onder andere dat de gemeente niet bevoegd is tot
het opleggen van een last onder dwangsom op grond van overtreding van
beleidsregels, omdat een beleidsregel geen wettelijk voorschrift is. Uw
griffie heeft mij verzocht om zo spoedig mogelijk te reageren op de
uitspraak. Hierbij voldoe ik aan dit verzoek.
Mijn ministerie analyseert momenteel de uitspraak nader, mede in relatie
tot eerdere jurisprudentie. De Afdeling heeft in een andere casus
geoordeeld dat de gemeente Den Haag een ander handhavingsinstrument
wel op grond van beleidsregels mocht inzetten. De consequenties van
deze uitspraak voor de handhaving, voor lopende bezwaar- en beroepsprocedures en voor de huidige wet- en regelgeving inzake kinderopvang
en peuterspeelzaalwerk worden in kaart gebracht.
Ik vind het van belang dat er snel duidelijkheid komt. Borging van de
kwaliteit van en de veiligheid in de kinderopvang is een groot goed.
Daarnaast is deze uitspraak niet alleen relevant voor de gemeente
Enschede maar ook voor andere gemeenten in Nederland.
Begin februari 2012 ontvangt uw Kamer mijn inhoudelijke reactie op de
uitspraak.

1
VOG betekent: Verklaring Omtrent het
Gedrag.

Nu kan ik u al wel meedelen dat de uitspraak van de Afdeling niet de
mogelijkheid van het uitvoeren van het feitelijke toezicht op de kinderopvang raakt. De inspecties op de kinderopvang, waarbij een beeld wordt
geschetst van de feitelijke situatie op locatie, zullen daarom blijven
plaatsvinden. Ook blijft het mogelijk om op de wettelijke bepalingen van

kst-31322-166
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 31 322, nr. 166

1

de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen (Wko) te
handhaven. Het expertisecentrum handhaving van de VNG ondersteunt
en adviseert gemeenten actief hoe te handelen in de situatie na de
uitspraak van de Afdeling.
Het huidige stelsel van kwaliteitsregels in de kinderopvang doet recht aan
de eigen verantwoordelijkheid van de branche die samen met de
belangenvereniging van ouders (BOinK), afspraken maakt over de
kwaliteit die kinderopvangorganisaties en peuterspeelzalen minimaal
moeten leveren. Deze afspraken zijn een nadere invulling van de
algemene wettelijke eis dat er sprake moet zijn van verantwoorde
kinderopvang. Ik vind het enerzijds belangrijk dat de sector een eigen rol
en verantwoordelijkheid heeft, anderzijds wil ik een transparant en voor
gemeenten goed handhaafbaar stelsel. Indien uit de analyse blijkt dat
wijziging van regelgeving noodzakelijk of wenselijk is, zal worden
gestreefd naar een goede balans tussen wettelijke voorschriften en
zelfregulering. De VNG, GGD-Nederland, de Brancheorganisatie Kinderopvang en BOinK worden hierbij betrokken.
De Afdeling heeft zich in haar uitspraak onbevoegd verklaard om te
oordelen over de opgelegde bestuurlijke boetes, omdat het College van
Beroep voor het bedrijfsleven bevoegd is om daarover in hoger beroep te
oordelen. Ik acht het in beginsel wenselijk dat alle hoger beroepszaken op
grond van de Wko behandeld worden door één orgaan. Ik zal daarover in
overleg treden met de Minister van Veiligheid en Justitie.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
H. G. J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 31 322, nr. 166

2