Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2543
Vragen van de leden Bontes en Van Klaveren (beiden Groep Bontes/Van
Klaveren) aan de Minister voor Veiligheid en Justitie over het bericht dat een
gevaarlijke killer nachtverlof heeft gekregen tegen de regels in (ingezonden
5 juni 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Dijkhoff (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
15 juni 2015)
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Gevaarlijke killer kreeg nachtverlof»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 3
Klopt het genoemde bericht? Zo ja, hoe is het mogelijk dat een zesvoudig
moordenaar met een levenslange gevangenisstraf nog steeds in een
tbs-kliniek verblijft en daar wordt behandeld alsof hij ooit vrijkomt?
Wat gaat u doen om te voorkomen dat naïeve directeuren van tbs-klinieken
de samenleving ooit nog in gevaar brengen met onwettige experimenten?
Antwoord 2 en 3
Het is thans niet meer het beleid om levenslang gestraften in een TBS-kliniek
te plaatsen. Er zijn nog drie levenslang gestraften die in een tbs-kliniek
verblijven, waaronder betrokkene. Betrokkene is de enige van hen die ook
over een machtiging voor verlof beschikt. De basis voor de vrijheden die
betrokkene zijn toegekend, is gelegen in het beleid met betrekking tot de
detentie en verpleging van betrokkene dat mijn ambtsvoorganger heeft
neergelegd in een memo van 9 juli 2001. De Van der Hoevenkliniek was
destijds bereid om betrokkene op te nemen en te behandelen, op voorwaarde
dat hij als een reguliere tbs-gestelde kon worden bejegend, dus inclusief
trapsgewijze toekenning van vrijheden wanneer die behandelinhoudelijk aan
de orde zouden komen. Op 13 september 2002 is voor betrokkene een
machtiging begeleid verlof aan de kliniek afgegeven. Deze machtiging is op
24 augustus 2007 – als gevolg van het gewijzigde (verlof)beleid ten opzichte

1

ah-tk-20142015-2543
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

De Telegraaf, 4 juni 2015, http://www.telegraaf.nl/binnenland/24117182/__Gevaarlijke_killer_
kreeg_nachtverlof__.html?utm_source=mail&utm_medium=email&utm_campaign=email

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

van levenslang gestraften – ingetrokken. De Raad voor Strafrechtstoepassing
en Jeugdbescherming, de hoogste rechterlijke instantie voor penitentiairrechtelijke geschillen, heeft echter op 31 maart 2008 het daartegen door
betrokkene aangetekende beroep gegrond verklaard. Op aanvragen van
betrokkene voor een machtiging onbegeleid verlof is negatief beslist. Echter,
als gevolg van een uitspraak van de voorzieningenrechter van 10 juli 2014
moest per 18 juli 2014 alsnog een machtiging onbegeleid verlof worden
afgegeven voor betrokkene.
Eind februari 2015 is geconstateerd dat de Van der Hoevenkliniek in de
uitoefening van de verlofmachtiging van betrokkene meer vrijheden aan
betrokkene heeft verleend dan op grond van de verleende verlofmachtiging
was toegestaan. Op grond van de machtiging was eendaags familiebezoek
toegestaan. De kliniek heeft echter ook toegestaan dat betrokkene bleef
overnachten bij familieleden, terwijl overnachtingen niet waren opgenomen
in de machtiging onbegeleid verlof. Bij brief van 31 maart jl. (TK 2014–2015,
29 452, nr. 190) heb ik uw Kamer hierover geïnformeerd en over de maatregelen die ik naar aanleiding daarvan heb getroffen.
Vraag 4
Deelt u de mening dat een levenslange gevangenisstraf altijd levenslang
dient te zijn? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Een levenslange gevangenisstraf duurt in beginsel levenslang. Ik teken
daarbij wel aan dat personen die zijn veroordeeld tot een levenslange
gevangenisstraf, net als andere veroordeelden, een gratieverzoek kunnen
indienen. Gratie kan onder meer worden verleend indien aannemelijk is
geworden dat met de tenuitvoerlegging van de rechterlijke beslissing of de
voortzetting daarvan geen met de strafrechtstoepassing na te streven doel in
redelijkheid wordt gediend. Voorts verwijs ik naar mijn antwoorden op de
vragen van het lid Helder (PVV) over een viervoudig moordenaar die,
ondanks een levenslange gevangenisstraf, van de Raad voor de Strafrechttoepassing en de Jeugdbescherming (RSJ) met verlof mag.
Vraag 5
Kunt u garanderen dat mensen met een levenslange gevangenisstraf nooit
meer in tbs-klinieken geplaatst worden?
Antwoord 5
Zoals gezegd, is het thans niet meer het beleid om levenslang gestraften in
een FPC te plaatsen. In een individueel geval blijft echter de mogelijkheid
bestaan om een gedetineerde op grond van artikel 13, derde lid, Wetboek van
Strafrecht in een FPC te plaatsen als zijn psychische toestand daartoe
noodzaakt.
Vraag 6
Realiseert u zich dat dit soort experimenten een enorme impact hebben op
slachtoffers en nabestaanden?
Antwoord 6
Ik ben mij er zeker van bewust dat de ontstane situatie voor slachtoffers en
nabestaanden zwaar en ingrijpend is. In verschillende juridische procedures
die in deze zaak zijn gevoerd is vanuit het departement van Veiligheid en
Justitie het belang van de slachtoffers en nabestaanden ook nadrukkelijk
ingebracht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2