Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1652
Vragen van het lid Bisschop (SGP) aan de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties over berichtgeving dat het gemeentebestuur Rotterdam
jarenlang willens en wetens lakse moskee-internaten tolereerde (ingezonden
24 januari 2013).
Antwoord van de ministers Asscher (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) en
Plasterk (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) (ontvangen 11 maart
2013).
Vraag 1 en 2
Heeft u kennisgenomen van de berichtgeving waarin wordt gesteld dat het
gemeentebestuur van Rotterdam willens en wetens jarenlang lakse moskeeinternaten heeft getolereerd? Hoe beoordeelt u dit bericht?1
Hebben de genoemde gebouwen inderdaad een groot gevaar gevormd voor
de veiligheid van kinderen en bezoekers?
Antwoorden 1 en 2
Van de berichtgeving heb ik kennis genomen. Over de aangelegenheid zijn
inlichtingen ingewonnen bij het gemeentebestuur van Rotterdam.
Het toezicht op brandveiligheid is een taak van het college, verantwoording
geschiedt aan de raad. Op het gebied van brandveiligheid van de internaten
is het Bouwbesluit de basis voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. Voor de internaten wordt de categorie «logiesfunctie» uit het Bouwbesluit gehanteerd. Vanaf 2010 zijn de vergunningen opgenomen in de Wabo.
De bevoegdheden om vergunningen te verlenen, toezicht te houden en
handhavend op te treden liggen in Rotterdam bij het dagelijks bestuur van de
deelgemeenten.
Op 15 januari heeft het college van B&W een set informatie aan de gemeenteraad doen toekomen. Tevens is de informatie vrijgegeven in het kader van
de door NRC en RTV Rijnmond ingediende Wob-verzoeken.2
Het college heeft laten weten dat het bekend is met vijf locaties, waarvan er
drie actief in gebruik zijn. Naar aanleiding van de gerezen vragen zijn door
het college alle bij de gemeente bekende signalen opnieuw nagelopen. Uit dit
onderzoek zijn niet meer relevante locaties naar voren gekomen. Over de
brandveiligheid concludeert het college in zijn brief aan de gemeenteraad dat

1
2

ah-tk-20122013-1652
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

NRC-Handelsblad, 23 januari 2013
www.rotterdam.nl/wobverzoekmoskeeinternaten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

de internaten voldoende brandveilig waren en zijn. Naar het oordeel van het
college is er dus ook geen sprake van falend beleid of niet acteren op grond
van signalen. Voorts is met twee deskundigen over de brandveiligheid van de
onderzochte internaten gesproken. Deze gesprekken hebben niet geleid tot
een wijziging van de conclusie van het college.
Bij enkele internaten zijn de afgelopen jaren (kleinere) tekortkomingen
geconstateerd. Bij het beoordelen van de lijst met eventuele gebreken wordt
altijd een proportionele afweging gemaakt. Sluiting is een dermate zwaarwegend middel dat dit alleen wordt ingezet als de directe veiligheid van de
betrokkenen of de omgeving in het geding is. Uit de informatie van de
gemeente Rotterdam die mij op dit moment bekend is, blijkt niet dat van een
dergelijke situatie sprake is geweest.
Vraag 3
Indien de berichtgeving juist is, hoe valt te verklaren dat het toezicht hierop
zo ernstig heeft gefaald?
Antwoord 3
Zoals aangegeven is van falend toezicht of handhaving niet gebleken.
Vraag 4 en 5
Hoe beoordeelt u het feit dat gemeentebestuurders vele ernstige ambtelijke
signalen hebben gekregen omtrent de onveilige situatie, maar geen actie
hebben ondernomen?
In hoeverre is in deze casus in uw ogen de integriteit van de gemeentebestuurders in het geding? Welke acties wilt u in dit verband nemen?
Antwoorden 4 en 5
Uit de beschikbare informatie blijkt niet van (ernstige) ambtelijke signalen
over falende handhaving of van het negeren van dergelijke signalen door
bestuurders. Wel is in 2011 door een ambtenaar melding gedaan bij de
gemeentelijke ombudsman van een vermoeden van integriteitsschending,
welke gerelateerd was aan het toezicht op de brandveiligheid van een pand.
De gemeentelijke ombudsman heeft de melding in behandeling genomen en
een onderzoek ingesteld. De conclusie van dit onderzoek luidde dat er geen
sprake was van integriteitsschendingen door bestuurders of ambtenaren bij
de beslissing om niet over te gaan tot het staken van het gebruik of het
sluiten van de slaapzalen in de moskee.
Voorts heeft de gemeente aangifte gedaan van het lekken van informatie en
het heimelijk opnemen van gesprekken. De burgemeester roept ambtenaren
op zich te melden als zij in de zaak van de moskee-internaten ongewenste
politieke druk hebben ervaren. De burgemeester wil deze mensen in
vertrouwen spreken en zal zich daarbij laten bijstaan door externe deskundigen.
Vraag 6
In hoeverre is gewaarborgd dat in de lokale toezichtsystematiek vriendjespolitiek en cliëntelisme geen kans krijgen? Verdient dit aanscherping?
Antwoord 6
In aansluiting bij de antwoorden 4 en 5 kan worden aangegeven dat van
vriendjespolitiek of cliëntelisme niets is gebleken. In zijn algemeenheid kan
erop worden gewezen dat er wettelijke bepalingen zijn ter bevordering van
zuivere besluitvorming. Zo kan volgens de Gemeentewet een raadslid niet
deelnemen aan stemmingen over een aangelegenheid die hem persoonlijk
aangaat of waarbij hij als vertegenwoordiger is betrokken.3 En artikel 2:4 Awb
legt aan het bevoegde bestuursorgaan een zorgplicht op die inhoudt dat door
het bestuursorgaan wordt voorkomen dat, ten gevolge van vermenging van
persoonlijke en bestuurlijke belangen, de besluitvorming niet meer voldoet
aan het vereiste dat het bestuursorgaan zijn taak zonder vooringenomenheid
vervult. Voorts bevat de Handreiking integriteit politieke ambtsdragers
gemeenten, provincies en waterschappen richtlijnen en model gedragscodes
om het onafhankelijk handelen van ambtsdragers te waarborgen.
3

Artikel 28 Gemeentewet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Vraag 7 en 8
Hoe beoordeelt u in deze casus het «toezicht op het toezicht»? Op welke wijze
kreeg in deze casus het toezicht op het gemeentebestuur gestalte en is dit op
adequate wijze gebeurd?
Wilt u in verband met het voorgaande tevens ingaan op de recente verschuiving van het «toezicht op toezicht» van de Inspectie Leefomgeving en
Transport naar de provincies? Zijn provincies nu voldoende toegerust voor
hun interbestuurlijke toezichtstaak? Hoe beoordeelt u de vraagtekens die
hierbij zijn geplaatst, onder meer door de provincies zelf?
Antwoorden 7 en 8
Het toezicht is met de herziening verschoven van de Inspectie Leefomgeving
en Transport naar de provincies. Op 26 september 2012 heeft het IPO een
brief aan de Tweede Kamer gezonden waarin de zorg wordt uitgesproken
omtrent de vermeende onduidelijkheid over wat met de inwerkingtreding van
de Wet revitalisering generiek toezicht (Wet RGT) van de provincie wordt
verwacht als interbestuurlijk toezichthouder. Zoals is verwoord in de
antwoordbrief aan de Kamer van 6 december 2012 (Kamerstuk II 32 389,
nr.16) is het overleg over de financiële compensatie voor de overdracht van
het interbestuurlijk toezicht nog gaande. Over de uitkomsten van het overleg
zal de Kamer worden geïnformeerd.
Vraag 9
Op welke wijze wordt de positie van mogelijke klokkenluiders in deze zaak
beschermd?
Antwoord 9
Op grond van de Ambtenarenwet dient een gemeente een klokkenluidersregeling vast te stellen. De VNG heeft daartoe een model ontwikkeld. Een
klokkenluidersregeling voorziet in een procedure voor het melden van
mogelijke misstanden. Ook door de gemeente Rotterdam is daarvoor een
regeling vastgesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3