Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 432

Onderzoek DSB Bank

Nr. 7

BRIEF VAN DE ALGEMENE REKENKAMER
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 oktober 2010
De Nederlandsche Bank (DNB) heeft in haar plan van aanpak voor
cultuurverandering voorgesteld om de Algemene Rekenkamer te vragen
het toezicht van DNB periodiek te toetsen op effectiviteit en doelmatigheid.1 In deze brief lichten wij ons standpunt over het voorstel van DNB
toe. Om dit standpunt te verduidelijken schetsen we eerst onze rol en
positie ten opzichte van rechtspersonen met een wettelijke taak (rwt’s) en
zelfstandige bestuursorganen (zbo’s) in het algemeen en die van DNB in
het bijzonder.

1
Bijlage bij de brief van de minister van
Financiën aan de Tweede Kamer, p. 8 en 10,
d.d. 16-8-2010, Kamerstuk 32 432, nr. 5.
2
Actuelere informatie over de omvang van de
totale publieke middelen van rwt’s is niet
beschikbaar, omdat de meeste ministeries
deze niet in hun begroting en jaarverslag
hebben opgenomen.
3
Aanvankelijk art. 59 lid 1d CW 1989, thans,
art. 91 lid 1d CW 2001.
4
In deze reeks hebben wij eerder onder
andere gepubliceerd Verantwoording en
toezicht bij rechtspersonen met een wettelijke
taak deel 1 t/m 5 en de Teruglbik 2009 op
deel 5 van deze reeks.
5
Het systeem van toezicht op de stabiliteit
van financiële markten, Tweede Kamer,
vergaderjaar 2009–2010, 32 255, nrs. 1–2.

kst-32432-7
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Een rwt is een organisatie met rechtspersoonlijkheid die een wettelijke
taak uitvoert, bekostigd uit publieke middelen. Er bestaan ongeveer 1 900
rwt’s. Volgens ons onderzoek in 2004 gaven deze jaarlijks € 117,5 miljard
uit, waarvan € 70,9 miljard afkomstig was uit premies en tarieven.2
Overigens zijn veruit de meeste zbo’s een rwt, hetgeen ook geldt voor
DNB.
Sinds 1989 heeft de Algemene Rekenkamer een onderzoekstaak en
-bevoegdheid bij rwt’s. Dit houdt in dat wij de mogelijkheid hebben om
onderzoek te doen naar de recht- en doelmatigheid van de besteding van
publieke middelen en het functioneren van rwt’s.3
De afgelopen jaren hebben wij vooral aandacht besteed aan de manier
waarop verantwoording en toezicht bij de rwt’s is geregeld.4 De komende
jaren zal onze aandacht verschuiven naar de prestaties van rwt’s en naar
de effecten van verantwoording en toezicht.
DNB was in eerste instantie expliciet uitgesloten van deze onderzoekstaak
en -bevoegdheden bij rwt’s. Sinds 2007, met als aanleiding het opgaan
van de Verzekeringskamer in DNB, hebben we ook bevoegdheden voor
onderzoek naar de toezichttaken van DNB, met uitzondering van de
centrale banktaken.
Een stabiele financiële markt met adequate toezichtmechanismen is van
groot belang voor de Nederlandse economie en voor het welzijn van de
burgers. Daarom publiceerden wij eind 2009 een verkenning van het
systeem van toezicht op financiële markten.5 In september 2010 startten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 432, nr. 7

1

wij een onderzoek naar de wijze waarop DNB het toezicht op banken
uitvoert. Dit onderzoek maakt deel uit van ons onderzoeksprogramma
naar het functioneren van markttoezichthouders.1
Zoals uit deze onderzoeken blijkt, onderschrijven wij het belang van een
goede verantwoording door en transparant functioneren van rwt’s,
waaronder DNB. Een verplichting tot periodieke evaluatie van DNB past
echter niet bij de onafhankelijke positie van de Algemene Rekenkamer. Die
onafhankelijke positie houdt onder meer in dat wij – met uitzondering van
de jaarlijkse goedkeuring van de rekening van het Rijk, zoals vastgelegd in
art. 105 van de Grondwet en art. 82 en 83 van de Comptabiliteitswet –
onze onderwerpen van onderzoek zelf bepalen op basis van onze strategie
en een afweging van risico’s. Bovendien past bij onze onafhankelijke
positie niet een structurele rol te moeten spelen in het toezicht op de
Nederlandse rwt’s. Het stelsel van intern en extern toezicht op rwt’s dient
in zichzelf sluitend te zijn en dáár doen wij dan onderzoek naar.
In dit kader achten wij het van belang u er nogmaals op te attenderen dat
wij bij onze onderzoeken naar het door DNB uitgevoerde toezicht beperkt
worden in onze mogelijkheden. Zoals wij uw Kamer al eerder
meedeelden, krijgt de Algemene Rekenkamer op grond van een interpretatie van de vertrouwelijkheidswetgeving, zoals onder meer is vastgelegd
in de Wet op het financiële toezicht (Wft), geen toegang tot de bedrijfsdossiers van de toezichthouder.2 We stellen vast dat toegang tot deze
dossiers onontbeerlijk is voor het beoordelen van het functioneren van
het toezicht. Wij willen graag bij DNB onze taak vervullen in overeenstemming met onze algemene onderzoekstaak en -bevoegdheden bij
rwt’s, mits wij dan ook op de voor ons gebruikelijke wijze ons onderzoek
kunnen uitvoeren.
Een afschrift van deze brief wordt naar de minister van Financiën en de
directie van DNB gestuurd.
Algemene Rekenkamer
drs. Saskia J. Stuiveling,
president
dr. Ellen M. A. van Schoten RA,
seretaris

1
Eerder publiceerderen wij het rapport
Toezicht op mededinging door de Nma,
Tweede Kamer, vergaderjaar 2006–2007,
31 055, nrs. 1–2.
2
Zie «het systeem van toezicht op de
stabiliteit van financiële markten» (p. 10) en
onze brief van 17 november 2009 (9009068R).
Laatstgenoemde brief is door de minister van
Financiën als bijlage gevoegd bij zijn brief
betreffende «EC remedy en herkapitalisatie
ABN AMRO en Fortis Bank Nederland»
(Kamerstuk 31 789, nr. 23) aan de Voorzitter
van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
(19 november 2009).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 432, nr. 7

2