Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

32 847

Integrale visie op de woningmarkt

30 950

Racisme en Discriminatie

Nr. 989

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR VOLKSHUISVESTING EN RUIMTELIJKE ORDENING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 december 2022
Woondiscriminatie is een hardnekkig probleem dat aangepakt dient te
worden. Iedereen in Nederland verdient een eerlijke kans op een woning
en zaken als afkomst, seksuele gerichtheid of geloof mogen hier geen rol
bij spelen.
Om deze reden heb ik u geïnformeerd over de herijkte aanpak woondiscriminatie in de Kamerbrief van 29 juni jl.1 Deze aanpak bestaat uit vijf
actielijnen (1) monitoring en onderzoek; (2) voorlichting en bewustwording; (3) afdwingbare regelgeving in het wetsvoorstel goed verhuurderschap (Kamerstuk 36 130); (4) het onderzoek naar de meldplicht en (5)
het versterken van de lokale en branchegerichte aanpak. Middels deze
brief informeer ik u over de voortgang van de aanpak woondiscriminatie.
Nieuwe landelijke monitor discriminatie bij woningverhuur
(actielijn 1)
In de brief van 29 juni heb ik u geïnformeerd over de uitkomsten van de
tweede landelijke monitor. In deze monitor is, net zoals in de eerste
monitor, onderzocht in hoeverre mensen met een niet-Nederlands
klinkende naam dezelfde kansen hebben op een bezichtiging van een
huurwoning als mensen met een Nederlands klinkende naam. Verder is
aan de hand van mystery calls getoetst in hoeverre verhuurbemiddelaars
bereid zijn om mee te werken aan discriminerende verzoeken van een
(fictieve) verhuurder. Zoals aangegeven blijf ik de monitor jaarlijks
uitvoeren. Inmiddels is bekend dat het Verwey-Jonker Instituut in 2023
ook de derde landelijke monitor zal uitvoeren. Hierbij zal ook de motie van
het lid Van Baarle2 betrokken worden die de regering verzoekt in een
volgende monitor woondiscriminatie het effect van maatregelen tegen
woondiscriminatie te meten.
1
2

kst-32847-989
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Kamerstukken 32 847 en 30 950, nr. 922.
Kamerstuk 32 847, nr. 960.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 847, nr. 989

1

Uitkomsten Bestuurlijk Overleg woondiscriminatie (actielijnen 2,
3 en 5)
Op 22 november jl. vond een succesvol Bestuurlijk Overleg (BO) over
woondiscriminatie plaats met Aedes, IVBN, Vastgoedpro, Vastgoed
Belang, NVM, VBO, VNG, VGM, Discriminatie.nl en het Verwey-Jonker
Instituut.
Tijdens het BO is bestuurlijk commitment van de aanwezige partijen
bevestigd. Zo gaven VBO, Vastgoedpro en NVM aan de handen in een te
slaan door een gezamenlijk klachtenloket3 op te richten waar huurders
terecht kunnen met klachten over verhuurders en verhuurbemiddelaars
over onder andere discriminatie. IVBN, Vastgoed Belang en VGM gaven
aan een gedragscode4 voor hun leden te hebben opgesteld gericht op
zorgvuldig, ethisch en integer handelen.
Daarnaast lieten diverse partijen weten reeds bezig te zijn met het treffen
van voorbereidingen ten aanzien van de inwerkingtreding van het
wetsvoorstel goed verhuurderschap. Onderdeel van dit wetsvoorstel is
het hanteren van een helder en transparant selectieproces waarbij zij
gebruik dienen te maken van objectieve selectiecriteria. Hierop vooruitlopend gaven de verschillende brancheverenigingen aan hun eigen
selectieproces aan te scherpen en in te richten. De VNG is daarnaast bezig
met het opstellen van een handreiking en modelverordening. Hiertoe
ontvangt zij een financiële bijdrage van het Rijk. Het wetsvoorstel wordt in
de week van 23 januari behandeld in de Tweede Kamer en zal naar
verwachting 1 juli 2023 in werking treden.
Het BO was tevens de gezamenlijke aftrap van de voorlichtings- en
bewustwordingscampagne «wijs discriminatie de deur»5. Deze campagne
is onder andere gericht op het bewust maken van verhuurders en
verhuurbemiddelaars van hun plichten en huurders van hun rechten ten
aanzien van het voorkomen van woondiscriminatie. De campagne wordt
door brancheverenigingen, gemeenten en discriminatie.nl digitaal
gepubliceerd en door enkele gemeenten fysiek uitgerold.
Rapport Meldplicht Verhuurbemiddelaars (actielijn 4)
De vierde actielijn van de herijkte aanpak van woondiscriminatie ziet op
een onderzoek naar de haalbaarheid en wenselijkheid van een meldplicht
voor verhuurbemiddelaars. In eerdere Kamerbrieven van 11 november
20196 en 23 april 20217 is op dit punt aangegeven dat een meldplicht voor
verhuurbemiddelaars geen kansrijk instrument lijkt te zijn omdat er
twijfels zijn over de handhaafbaarheid en een wettelijke basis ontbreekt.
Echter heb ik, naar aanleiding van de motie van het lid Jetten (D66) c.s.
(Kamerstuk 30 950, nr. 204) en diverse gesprekken met brancheverenigingen, in samenwerking met de gemeente Utrecht aanvullend onderzoek
naar de meldplicht uitgevoerd. Dit onderzoek is inmiddels afgerond en de
uitkomsten hiervan heeft de gemeente Utrecht op 7 december jl. aan mij
aangeboden. Dit onderzoek bied ik u als bijlage bij deze brief aan. Ook uit
dit onderzoek is gebleken dat de meldplicht voor verhuurbemiddelaars
geen kansrijk noch effectief sanctionerend instrument is. De redenen
hiervoor zijn dat toezicht op de meldplicht niet goed mogelijk is en dat een
3

Klachtenloket Vastgoedprofessionals – De Geschillencommissie.
IVBN – Compliance Code; Vastgoed Belang – gedragscode;VGM – gedragscode.
5
Campagne woondiscriminatie: «Wijs discriminatie de deur» | Discriminatie op de woningmarkt
| Home | Volkshuisvesting Nederland.
6
Kamerstuk 32 847, nr. 577.
7
Kamerstukken 32 847 en 30 950, nr. 743.
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 847, nr. 989

2

meldplicht met als doel het voorkomen en sanctioneren van discriminerende verzoeken van verhuurders in zeer beperkte mate effectief zal zijn.
De meldplicht voegt zodoende niets toe aan de betere instrumenten die al
worden ingezet, te weten preventie middels monitoring, de bewustwordingscampagne en de lokale en branchegerichte aanpak enerzijds en de
mogelijkheid tot handhaving en sanctionering middels het wetsvoorstel
goed verhuurderschap anderzijds. Daarom zie ik geen aanleiding om een
meldplicht te introduceren.
Ik zet onverminderd in op de bestrijding van woondiscriminatie met
effectieve middelen conform de genoemde actielijnen. Ik ben voornemens
om u in 2023 te informeren over de verdere voortgang van de aanpak
woondiscriminatie.
De Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening,
H.M. de Jonge

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 847, nr. 989

3