Ministerie van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit

Aan de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

nota

Directoraat-generaal Agro
Directie Dierlijke Agroketens en
Dierenwelzijn
Auteur

TER BESLISSING
Datum
6 december 2023

Beslisnota bij Kamerbrief over voortgang huis- en
hobbydierenlijst en de gevolgen voor het houden
van herten

Kenmerk
DGA-DAD / 41391653

Kopie aan

Bijlage(n)
1
Parafenroute

Aanleiding
U heeft aangegeven een Kamerbrief te willen sturen over de huis- en
hobbydierenlijst, in het bijzonder over een vrijstelling voor het houden van
damherten en edelherten.

Geadviseerd besluit
U wordt geadviseerd om geen uitzondering te maken op het verbod op het
houden van zoogdieren en dus geen vrijstelling te verlenen voor het
houden van damherten en edelherten.
Wanneer u het houden van damherten en edelherten toch permanent
wilt blijven toestaan, dan kan dat door middel van een vrijstelling van
het verbod op het houden van dieren. U kunt dan voorliggende brief aan
de Kamer tekenen waarin u dit aanko.ndigt.

Kernpunten
•

•

In de Kamerbrief geeft u aan dat u voorziet in een vrijstelling voor het
houden van damherten en edelherten. Dit betekent dat hertenkampen
kunnen voortbestaan en dat eenieder dam- en edelherten kan houden.
Daarnaast geeft u aan dat het besluit waarmee de huis- en
hobbydierenlijst wordt vastgesteld naar verwachting op 1 mei 2024 wordt
gepubliceerd. U geeft aan dat de lijst naar verwachting op 1 juli 2024 in
werking treedt.

Pagina 1 van 3

Directoraat-generaal Agro
Directie Dierlijke Agroketens en
Dierenwelzijn

Toelichting

Kenmerk
DGA-DAD / 41391653

Vrijstelling voor het houden van damherten en edeiherten
•
Er kan een vrijstelling worden opgenomen voor het houden
van damherten en edelherten. Ondanks het feit dat dieren niet op de
lijst staan, omdat dit uit wetenschappelijk oogpunt niet kan
worden onderbouwd, zou door de vrijstelling een
(permanente) uitzondering op het verbod gelden.
•
Dit zou betekenen dat eenieder damherten en edelherten mag
blijven houden zonder bijzondere voorwaarden en dat hertenkampen
kunnen voortbestaan.
•

Het zou gaan om een vrijstelling voor alle houders van deze
hertensoorten en niet alleen voor hertenkampen, omdat er geen
eenduidige definitie is van een hertenkamp en dit in de uitvoering
problemen op kan leveren.

•

U kunt hierbij aangeven dat u de maatschappelijke waarde van
het houden van herten dermate belangrijk vindt en dat de schaal waarop
dit gebeurt dermate groot is dat u alleen voorziet in een vrijstelling voor
het houden van damhert en edeiherten en niet voor het houden van
andere diersoorten.

•

Het is denkbaar dat naar aanleiding van deze aangekondigde vrijstelling
ook houders van dieren van ander soorten die, net als de dam- en
edeiherten, niet zullen worden geplaatst op de huis- en hobbydierenlijst,
om een vrijstelling van het verbod op het houden van dieren zullen
vragen.

Huidige situatie
Wet- en regelgeving
•
De Wet dieren verbiedt het om dieren te houden, tenzij het gaat
om dieren van soorten die door de Minister van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit zijn aangewezen (de huis- en hobbydierenlijst).
•
Het aanwijzen van dieren voor de huis- en hobbydierenlijst moet
gebeuren op basis van objectieve en niet-discriminatoire criteria. Dit volgt
uit rechtspraak van het Hof van Justitie van de EU in 2008.
•
Bij een eerdere poging om een positieflijst voor zoogdieren vast te
stellen oordeelde het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) dat
de manier waarop diersoorten werden beoordeeld voor plaatsing op de
lijst niet voldeed aan het Europeesrechtelijke vereiste van

•

wetenschappelijke objectiviteit en dat niet was voldaan aan de beginselen
van deskundigheid en transparantie.
Bij de totstandkoming van de nieuwe huis- en hobbydierenlijst zijn
de vereisten van wetenschappelijke objectiviteit alsmede de beginselen
van deskundigheid en transparantie nadrukkelijk meegenomen.

Edelhert en damhert
•

Het edelhert en damhert staan niet op de voorgenomen huisen hobbydierenlijst.

Pagina 2 van 3

Directoraat-generaal Agro
Directie Dierlijke Agroketens en
D.ierenwelzijn

•

•
•
•

Deze soorten scoren in de risicocategorieen
voedselopname, ruimtegebruik/veiligheid van het dier, sociaal gedrag en
letsel.
Dit betekent dat beide soorten in risicoklasse F vallen. Daarnaast is
er geen wetenschappelijk bewijs dat de diersoorten gedomesticeerd zijn.
Aileen dieren uit risicoklasse A t/m C en gedomesticeerde dieren
worden op de lijst geplaatst.
Als de huis- en hobbydierenlijst in werking treedt, mogen het edelhert
en damhert niet meer worden gehouden, ook niet in een hertenkamp.

Kenmerk
DGA-DAD / 41391653

Vnjstelling voor productie
•
Voor houders van herten als productiedier wordt voorzien in
een vrijstelling, bij wijze van overgangsrecht.
•
Deze houders kunnen doorgaan met het houden van herten
als productiedier en mogen hun bedrijf overdragen. Er mogen geen
nieuwe bedrijven meer bij komen.
Overgangsrecht
•
Mensen die op het moment van inwerkingtreding van de lijst al een
dier van een soort hebben die niet op de lijst staat, mogen dat dier
houden totdat het dier overlijdt. Dit geldt ook voor de jongen waarvan een
dier drachtig is op het moment dat de lijst in werking treedt.
•
De dieren die op deze manier uitgezonderd zijn van de huisen hobbydierenlijst, mogen nog verhandeld worden. Nieuwe dieren uit
het buitenland mogen na inwerkingtreding van de lijst niet in
Nederland worden gehouden.
•
Dit overgangsrecht zou ook gelden voor hertenkampen in de situatie dat
er geen algemene vrijstelling komt voor het houden van herten.

Pagina 3 van 3