Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

25 657

Persoonsgebonden Budgetten

Nr. 93

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 20 december 2011
In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 bestond
er bij enkele fracties behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
over de brief van 1 december 2011 inzake de nadere toelichting op de
pgb-maatregelen 2012 (Kamerstuk 25 657, nr. 87).
De op 8 december 2011 toegezonden vragen en opmerkingen zijn met de
door de staatssecretaris bij brief van 19 december 2011 toegezonden
antwoorden hieronder afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Smeets
Adjunct-griffier van de commissie,
Clemens

1
Samenstelling:
Leden: Staaij, C.G. van der (SGP), Smeets, P.E.
(PvdA), voorzitter, Smilde, M.C.A. (CDA), Koşer
Kaya, F. (D66), Veen, E. van der (PvdA),
Gerven, H.P.J. van (SP), Ouwehand, E. (PvdD),
Agema, M. (PVV), Leijten, R.M. (SP), Bouwmeester, L.T. (PvdA), Wolbert, A.G. (PvdA),
Wiegman-van Meppelen Scheppink, E.E. (CU),
Elias, T.M.Ch. (VVD), ondervoorzitter, Dijkstra,
P.A. (D66), Dille, W.R. (PVV), Gerbrands, K.
(PVV), Mulder, A. (VVD), Venrooy-van Ark, T.
(VVD), Bruins Slot, H.G.J. (CDA), Voortman,
L.G.J. (GL), Klaver, J.F. (GL) en Straus, K.C.J.
(VVD).
Plv. leden: Dijkgraaf, E. (SGP), Kuiken, A.H.
(PvdA), Omtzigt, P.H. (CDA), Berndsen, M.A.
(D66), Klijnsma, J. (PvdA), Ulenbelt, P. (SP),
Hazekamp, A.A.H. (PvdD), Mos, R. de (PVV),
Kooiman, C.J.E. (SP), Arib, K. (PvdA), Eijsink,
A.M.C. (PvdA), Ortega-Martijn, C.A. (CU),
Burg, B.I. van der (VVD), Ham, B. van der
(D66), Beertema, H.J. (PVV), Bosma, M. (PVV),
Lodders, W.J.H. (VVD), Miltenburg, A. van
(VVD), Ormel, H.J. (CDA), Sap, J.C.M. (GL),
Tongeren, L. van (GL) en Liefde, B.C. de (VVD).

kst-25657-93
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

1

Inhoudsopgave

blz.

I.
II.

2
19

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Reactie van de staatssecretaris

I. VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de nadere toelichting op de pgb-maatregelen 2012. Zij hebben nog
enkele vragen en opmerkingen.
Toegangscriteria
De staatssecretaris geeft aan dat cliënten minimaal 10 uur van de
AWBZ-geïndiceerde zorg per week moeten inzetten voor de vergoedingsregeling. Dit is voor de leden van de VVD-fractie niet duidelijk. Mensen
met een indicatie van minimaal 10 uur kunnen toegang krijgen tot de
regeling. Kunnen zij vervolgens wel zelf bepalen hoe zij hun zorg willen
organiseren, bijvoorbeeld 5 uur via de inkoop van niet-professionele
zorgverleners onder de vergoedingsregeling en 5 uur via de zorg in natura
zoals ingekocht door het zorgkantoor?
Het zorgkantoor toetst of er aanwijzingen zijn dat er geen sprake is van
verzekerde zorg op basis van de omschrijving van de in te kopen zorg en
de eventuele aanbieder van die zorg. Kan de staatssecretaris toelichten in
hoeverre de aanbieder van de zorg van invloed kan zijn op de vraag of er
wel of niet sprake is van verzekerde zorg? Kan de staatssecretaris
garanderen dat deze zin niet leidt tot het afwijzen van aanvragen voor de
vergoedingsregeling, waarbij sprake is van zorglevering door een
niet-professionele zorgaanbieder?
Inzet mantelzorgers
De leden van de VVD-fractie vinden het van groot belang dat mensen
vanuit het pgb of vanuit de vergoedingsregeling vrij zijn in de besteding
van dit budget aan een zorgverlener naar keuze, dus ook personen uit hun
naaste omgeving. In dit licht zijn genoemde leden tegen gedifferentieerde
tarieven voor professionele en niet-professionele hulpverleners.
Monitoring pgb-maatregelen
De leden van de VVD-fractie willen hun waardering uitspreken ten aanzien
van de inzet die de staatssecretaris toont bij de voorgenomen actieve
monitoring van de pgb-maatregelen. Deze leden vinden het van groot
belang dat de gevolgen van de maatregelen bijgehouden worden, en dat
actief wordt ingegrepen mochten zaken niet goed gaan.
Genoemde leden vinden de uitvoering van de motie Venrooy-van Ark c.s.
(Kamerstuk 30 597, nr. 229) wat mager. Kan de staatssecretaris in de
informatievoorziening aan de Kamer ieder kwartaal ook rapporteren over
de contractering van de in de motie benoemde zorgaanbieders?
Definitie kleinschalige pgb-gefinancierde wooninitiatieven
De leden van de VVD-fractie vinden dat er geen sprake kan zijn van een
minimum aantal budgethouders bij het bepalen van wat een wooninitiatief is. Kan de staatssecretaris de door het CVZ gehanteerde ondergrens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

2

van vijf budgethouders nader onderbouwen, waarbij helder wordt
gemaakt waarom gekozen is voor het aantal van vijf? Kan de staatssecretaris aangeven of er wooninitiatieven buiten de regeling in 2011 zijn
gevallen vanwege deze keuze voor vijf budgethouders als ondergrens?
Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van de nadere
toelichting op de pgb-maatregelen 2012. Zij concluderen dat er voor wat
de criteria voor de vergoedingsregeling betreft nog steeds onduidelijkheden zijn. Dat er nog geen doelgroep voor deze regeling gedefinieerd is
omdat dat nog niet mogelijk is. Genoemde leden vinden dit erg verontrustend en vragen of deze staatssecretaris wel in beeld heeft waar de
pgb-maatregelen gaan landen. Wie kan er zo meteen nog uitgaan van een
pgb, een vergoeding of zorg in natura? Voor wie blijft het onzeker of ze
binnen de criteria blijven? Voor wie wordt de mogelijkheid van een pgb
definitief afgesloten? Verder concluderen deze leden dat mensen die
straks gebruik gaan maken van de vergoedingsregeling geen zekerheid
hebben over de hoogte van de tarieven van de regeling en of deze
tarieven de komende jaren stabiel zullen zijn.
Toegangscriteria Vergoedingsregeling persoonlijke zorg
De leden van de PvdA-fractie hebben een aantal vragen over de doelgroep
die de staatssecretaris voor ogen heeft met de vergoedingsregeling. In de
algemene omschrijving wordt gesproken van voornamelijk mensen met
een flexibele zorgvraag; zorg die niet planbaar is, op korte zorgmomenten,
op wisselende tijden, en gekoppeld is aan (vrijwilligers-)werk of opleiding.
In de voortgangsrapportage Hervorming langdurige zorg, de brief van
31 oktober 2011, werd ook nog gesproken van «mensen die behoefte
hebben aan structuur en vaste zorgverleners». Wat is er met deze
doelgroep gebeurd? Met welke reden wordt deze niet meer genoemd in
de omschrijving? Vallen mensen die een dwarslaesie hebben bijvoorbeeld, zij hebben behoefte aan vaste zorgverleners, niet meer onder de
doelgroep?
De leden van de PvdA-fractie concluderen dat de staatssecretaris de
doelgroep van de vergoedingsregeling niet nader zal omschrijven dan
deze algemene bewoording, en dat de staatssecretaris van plan is gewoon
maar alvast te beginnen en te zien wat er uit komt. Deze leden vragen in
dit kader om meer inzicht in het aantal mensen met een AWBZ-indicatie
van meer dan 10 uur.
– Hoeveel mensen zijn dat? Welk aandeel van de mensen die niet meer
voor een pgb in aanmerking zou komen komt daarvoor in aanmerking?
– Op welke grondslag is de indicatie gebaseerd?
– Welk onderdeel daarvan is nu nog begeleiding?
– Welk onderdeel daarvan is kortdurend verblijf?
– Welk onderdeel daarvan zijn groepsactiviteiten?
De leden van de PvdA-fractie vragen of de door Per Saldo geïnventariseerde doelgroepen door de staatssecretaris worden onderschreven. Deze
worden wel gebruikt als basis voor de gesprekken met zorgkantoren en
zorgaanbieders over het zorgaanbod. Is de staatssecretaris bereid om
deze doelgroepen breder te hanteren?
De leden van de PvdA-fractie hebben ook vragen over de landelijke
commissie bij het CVZ die de zorgkantoren zal adviseren bij de afhandeling van bezwaarschriften. Het zorgkantoor dient het advies «te wegen
in de beslissing op bezwaar». Genoemde leden zouden graag iets meer te
weten krijgen over het gewicht van dat advies. Krijgen cliënten die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

3

bezwaar aantekenen een afschrift van het advies dat de commissie geeft?
Kunnen deze cliënten rechten ontlenen aan het advies van de commissie?
Hoe verhoudt dit zich met de opmerking: «Het is juridisch niet mogelijk
dat het kabinet een commissie installeert die individuele zaken, die onder
verantwoordelijkheid vallen van het zorgkantoor, herbeoordeelt»?
De staatssecretaris nodigt mensen uit om aan haar hun verhaal te
vertellen. Op welke manier kunnen mensen die niet goed terecht kunnen
voor de zorg die zij nodig hebben een reactie van de staatssecretaris
verwachten? Is de staatssecretaris bereid om zelf in te springen wanneer
mensen met hun verhaal bij haar aankloppen en tussen wal en schip
vallen? Hoe maakt de staatssecretaris aan de mensen bekend dat zij zich
persoonlijk tot de staatssecretaris kunnen wenden? Heeft de staatssecretaris de tijd en de mogelijkheden om duizenden mensen te ontvangen en
te spreken? Op grond van welke criteria gaat de staatssecretaris de
mensen selecteren die ze gaat uitnodigen op het ministerie?
Monitoring van de pgb-maatregelen
De leden van de PvdA-fractie vragen op welke manier de staatssecretaris
zal voorkomen dat er wachtlijsten ontstaan voor de vergoedingsregeling.
Ook vragen zij wat de staatssecretaris zoal verstaat onder de actieve
monitoring en onder «zo nodig tijdig bijsturen». Hoe ziet die bijsturing
eruit? Welke instrumenten heeft de staatssecretaris in handen om tot
«passende oplossingen» te komen? Is het verlagen van de tarieven van de
vergoedingregeling daar één van? Is het beperken van de toegang tot de
vergoedingsregeling daar één van? Hoe gaat de Kamer daarvan op de
hoogte gebracht worden? Wanneer en op welke wijze worden die
wijzigingen dan aan de mensen meegedeeld? Hoe transparant is deze
regeling die zich steeds kan wijzigen?
De leden van de PvdA-fractie vragen op welke manier de staatssecretaris
tijdig zal ingrijpen als al direct vanaf 1 januari 2012 blijkt dat de gewenste
zorg niet te leveren is. Wordt de driemaandelijkse rapportage daarvoor
aangehouden als bron? Moeten mensen dan eerst langs de bezwaar- en
beroepscommissie? Op welke manier voorkomt de staatssecretaris dat
deze mensen maandenlang noodgedwongen zonder de noodzakelijke
zorg zitten?
Genoemde leden vragen of er bij de monitoring wordt ingegaan op
tekorten van zorg in natura, op de redenen voor niet passen van zorg in
natura, en op het niet passen van zorg in natura bij het budgetplan. Hoe
verhoudt zich het contracteren van nieuwe, klantvriendelijke zorgaanbieders tot de afspraken en de continuïteit van de «oude» organisaties?
Als de contracteerruimte niet toeneemt en het aantal zorgaanbieders wel
moet toenemen omdat er meer op maat moet worden gewerkt, wat zijn
daarvan dan de gevolgen?
Kleinschalige pgb-gefinancierde wooninitiatieven
De leden van de PvdA-fractie concluderen dat budgethouders op hetzelfde
adres ingeschreven moeten staan om tot wooninitiatief te worden
gerekend. Zijn er ook wooninitiatieven waar de bewoners ieder een eigen
huisnummer/voordeur hebben? Vallen deze dan gelijk buiten de regeling,
of krijgen zij de gelegenheid om aan te tonen dat ze wel degelijk een klein
wooninitiatief zijn? Welke criteria worden in dit verband verder nog
gehanteerd?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

4

Herindicatietraject ADL-bewoners
De leden van de PvdA-fractie vragen de staatssecretaris of kan worden
toegelicht wie er nu wel en wie er nu niet opnieuw zal moeten deelnemen
aan het herindicatietraject en of de bewoners van ADL-clusters daar
allemaal op een heldere manier over geïnformeerd zullen worden.
Bijlage
In de bijlage wordt gesteld over het 10-uurscriterium: «indien een cliënt
minder dan 10 uur zorg per week geïndiceerd heeft gekregen dan wijst het
zorgkantoor de aanvraag af». De leden van de PvdA-fractie vragen of de
beschikbaarheid van passende zorg in natura daarbij nog in overweging
wordt genomen.
De leden van de PvdA-fractie vragen wat de staatssecretaris precies
verstaat onder één gezin, als het gaat om een samengestelde zorgvraag.
Zijn huisgenoten een gezin? Moet er een familieband zijn? En in welke
graad?
De leden van de PvdA-fractie vragen of er in het geval van ADL-assistentie
alleen nog een vergoedingsregeling mogelijk is, of ook nog een pgb.
Deze leden vragen of zij het goed begrijpen dat de staatssecretaris zegt
dat een zorgkantoor een aanvraag voor de vergoedingsregeling zal
afwijzen als van te voren bekend is dat niet aan het 10-uurscriterium
wordt voldaan, maar dat als er achteraf, bij de verantwoording, blijkt dat
niet aan de 10 uur werd voldaan, de vergoedingsregeling behouden blijft.
De leden van de PvdA-fractie vragen op welke manier zal worden
beoordeeld of de bezwaren van een cliënt bij het passend zijn van zorg in
natura-aanbod gegrond is. Worden hier richtlijnen voor opgesteld? Hoe
gaat dat gebeuren als er nog geen definitie is van de doelgroep? Is dat
een kwestie van trial and error? Kan het zo zijn dat het ene zorgkantoor
een aanvraag toekent en een andere niet? Op welke manier worden de
ingevulde standaardantwoordcategorieën die de bijzondere zorgvraag
dienen te typeren hierbij buiten beschouwing gelaten?
Vragen en opmerkingen van de PVV-fractie
De leden van de PVV-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief van de staatssecretaris met betrekking tot de nadere
toelichting op de pgb-maatregelen voor het aankomende jaar. De
staatssecretaris schetst hierin een helder beeld van de voorgenomen
maatregelen.
De leden van de PVV-fractie hebben echter wel twee vragen. In de brief
geeft de staatssecretaris aan dat de Kamer elk kwartaal geïnformeerd zal
worden over de uitwerking van de pgb-maatregelen. Verderop geeft de
staatssecretaris aan te hechten aan een objectief oordeel en daarom doet
zij een beroep op het SCP. Het SCP zal echter jaarlijks hierover rapporteren. Hoe verhoudt het voornemen van de staatssecretaris om de Kamer
vier keer per jaar te informeren zich tegenover het feit dat het SCP slechts
één keer per jaar hierover rapporteert? Kan de staatssecretaris garanderen
dat er altijd een objectief oordeel ten grondslag ligt aan de informatie die
zij elk kwartaal tegemoet doet komen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

5

Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief van de staatssecretaris over de pgb-maatregelen 2012. Zij
hebben nog enkele vragen en opmerkingen.
– Er wordt in de brief aangegeven dat de vergoedingsmaatregel een
subsidieregeling is. Hoe groot is de subsidiemaatregel en hoe wordt
deze subsidie verdeeld over de verschillende zorgkantoren/regio’s?
– In de brief wordt aangegeven dat de staatssecretaris niet wil dat er
wachtlijsten voor de vergoedingsregeling bestaan. In de brief staat dat
zij hierop alert blijft. Wat is precies de taak van het zorgkantoor bij het
ontstaan (onder controle houden) van wachtlijsten voor zowel de zorg
in natura als bij de nieuwe vergoedingsregeling en wat is de taak van
het ministerie in dezen?
– De leden van de CDA-fractie zijn positief over de uitwerking van de
motie Uitslag/ Venrooy-van Ark (de actieve monitoring; Kamerstuk
30 597, nr. 233) waarbij wordt nagegaan wat de effecten zijn en of
bijsturing eventueel mogelijk is. Vanaf 1 januari wordt indien nodig de
vergoedingsregeling voor individuele gevallen versoepeld. Kan hier
meer duiding aan worden gegeven? Wat wordt er precies bedoeld;
komen hier aparte criteria voor of is dit in eerste instantie aan het
zorgkantoor?
– Het ministerie is bezig in kaart te brengen of de zorgkantoren in de
eerste ronde voldoende zorgaanbod hebben gecreëerd voor specifieke
doelgroepen. De leden van de CDA-fractie vragen of hierover al eerste
gegevens bekend zijn en wanneer de informatie bekend wordt.
– Hoe wordt er omgegaan met zorgorganisaties of zzp’ers met een
vernieuwend zorgaanbod die aansluiten bij de zorgvraag en pas per
1 juli 2011 kunnen worden gecontracteerd door zorgkantoren?
– De leden van de CDA-fractie vinden het positief dat er bij de criteria
van de vergoedingsregeling rekening gehouden wordt met de
bijzondere positie van meerdere zorgvragers in een gezin. Wel vragen
zij of er geen problematische situaties gaan ontstaan bij ouders die een
kind hebben met een grote zorgvraag die eerst een uur substantieel
meer zorg moeten leveren per etmaal – (boven)gebruikelijke zorg –
voordat ze in aanmerking kunnen komen voor de vergoedingsmaatregel?
– De leden van de CDA-fractie hechten veel waarde aan de individuele
cliëntbemiddeling, zoals beschreven in de visiebrief langdurige zorg
van juni 2011. Daarom vragen zij waarom de aanvraag wordt afgewezen door het zorgkantoor als er geen contact is geweest tussen
zorgaanbieder en zorgaanvrager. Is het niet zo dat het zorgkantoor een
goed overzicht moet hebben van het kwantitatieve en kwalitatieve
zorgaanbod in een betreffende regio? Zou het zorgkantoor hierin ook
geen adviesfunctie moeten vervullen?
– Is bekend hoeveel administratieve lasten en tijd de uitvoering van de
vergoedingsregeling voor zorgvragers en zorgkantoren zal gaan
kosten?
– Is er een communicatieplan naar burgers toe over deze nieuwe
regeling? Hoe weten toekomstige AWBZ-zorgvragers van het bestaan
van de vergoedingsregeling af? Wie is verantwoordelijk voor deze
communicatie?
Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
Toegangscriteria voor de Vergoedingsregeling persoonlijke zorg
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief over de
nadere toelichting op de pgb-maatregelen. Deze leden vragen de
staatssecretaris of als bij een nieuwe indicatie er geen gewenst

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

6

zorgaanbod in natura geboden kan worden en de aanvraag is met een
indicatie onder de 10-uursnorm, de aanvrager dan aanspraak maakt op
een vergoedingsregeling. Zo nee, hoe kan dan overeind blijven dat
iemand recht op zorg heeft?
De leden van de SP-fractie constateren dat de staatssecretaris een
onafhankelijke commissie instelt bestaande uit zorgbehoevenden,
zorgaanbieders en zorgkantoren die advies geeft over ingediende
bezwaarschriften. Echter betreuren genoemde leden het feit dat deze
onafhankelijke commissie geen advies mag geven in de besluitvorming
over een vergoedingsregeling. Zij willen weten wanneer de commissie
wordt ingesteld en welke samenstelling de commissie heeft. Deze leden
willen weten of er regionale commissies worden ingesteld of dat er een
landelijke commissie komt. Daarbij willen zij ook weten of de onafhankelijke commissie na 2014 behouden blijft.
De leden van de SP-fractie constateren dat bij de aanvraag van een
vergoedingsregeling de zorgbehoevende een aanvraagformulier en een
zorgplan dient in te leveren. Het zorgkantoor stelt voor 15 december het
format van dit zorgplan vast. Genoemde leden willen weten hoe dit
format eruit komt te zien en of deze eenvoudig en duidelijk in te vullen zijn
voor mensen die een vergoedingsregeling aanvragen.
De leden van de SP-fractie merken op dat er nu goed getoetst gaat
worden waarom iemand een vergoedingsregeling aanvraagt c.q. nodig
heeft. Zij vragen de staatssecretaris waarom dit niet eerder is gedaan. Had
de groei voorkomen kunnen worden als er eerder gekeken was waarom
mensen een beroep op het pgb doen? Is de staatssecretaris bereid om als
blijkt dat dit komt door ontbrekend zorgaanbod dan te zorgen dat dit
aanbod ontwikkeld wordt? Zo nee, waarom niet?
De leden van de SP-fractie merken ook op dat er nu wordt gesproken van
nieuw inzicht dat blijkt «uit gesprekken met betrokkenen». Deze leden
constateren dat die argumenten ook in eerdere Kamerdebatten zijn
gewisseld (door voornamelijk de oppositie). Waarom is de staatssecretaris
nu wel bereid geweest om te luisteren? Erkent de staatssecretaris dat de
plannen te overhaast zijn gepresenteerd? Zo nee, hoe verklaart de
staatssecretaris dan – zo vragen genoemde leden – dat er nu wel begrip is
voor «bijzondere gevallen»? Vindt de staatssecretaris het overigens
terecht dat over «gevallen» gesproken wordt?
Inzet van mantelzorgers
De leden van de SP-fractie constateren in de brief dat familie en directe
betrokkenen financieel gecompenseerd kunnen worden via de vergoedingsregeling. Deze leden willen weten of het de bedoeling is dat
mantelzorgers zzp’er moeten worden om een financiële tegemoetkoming
te ontvangen. Genoemde leden vragen de staatssecretaris erop toe te zien
dat mantelzorgers geen slecht betaalde, ongekwalificeerde «zorgverleners» worden. Acht de staatssecretaris het mogelijk dat een zorgkantoor
direct een mantelzorger inhuurt? Zo nee, waarom niet?
Monitoring van de pgb-maatregelen
De leden van de SP-fractie constateren dat de staatssecretaris vanaf
1 januari 2012 wil kijken of de vergoedingsregeling versoepeld kan
worden voor individuele gevallen, zodra blijkt dat zorgkantoren de
gewenste zorg niet kunnen bieden binnen een bepaalde tijd. Genoemde
leden willen weten welke regels hiervoor worden opgesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

7

De leden van de SP-fractie zijn tevreden met het feit dat er een meldpunt
komt, waar mensen met hun klachten, vragen en meldingen terecht
kunnen. Deze leden willen weten hoe dit meldpunt eruit ziet, waar dit
meldpunt komt en wat er met de verzamelde gegevens gebeurt. Ook
willen zij actief geïnformeerd worden door het meldpunt. Behoort dat tot
hun taak? Zo nee, waarom niet?
De leden van de SP-fractie vragen om uitleg waarom nu pas aan
gegevensverzameling wordt gedaan omtrent het pgb, het zorgaanbod
enzovoorts. Ware het niet beter om eerst alle gegevens te kennen
alvorens voorstellen te doen om het pgb af te schaffen voor extramurale
zorgsituaties? Kan de staatssecretaris het antwoord toelichten?
Acht de staatssecretaris het mogelijk dat er zorgkantoren zijn die hun
zorgtaak hebben afgekocht met een pgb omdat er geen zorgaanbod
voorhanden was? Zo ja, hoe oordeelt de staatssecretaris daarover?
De leden van de SP-fractie willen weten hoeveel zorgaanbieders gevraagd
wordt naar belemmeringen in de wet- en regelgeving. Deze leden willen
weten hoe vaak dit gevraagd wordt en op welke wijze dit gebeurt. Is het
de bedoeling van de staatssecretaris om wet- en regelgeving rond CAO,
loontijden en andere arbeidsvoorwaarden te versoepelen? Zo ja, denkt de
staatssecretaris dat de zorg hierdoor een aantrekkelijker beroep wordt?
Herindicatietraject ADL-bewoners
De leden van de SP-fractie zijn zeer ongerust over de nieuwe situatie bij
het ADL-clusterwonen. Erkent de staatssecretaris dat de gezamenlijke
brief met CVZ en CIZ tot veel onrust leidt? Dat bijvoorbeeld termen als
verzorging, verpleging en ondersteuning consequent door elkaar gehaald
worden? Graag ontvangen zij hierop een reactie. Erkent de staatssecretaris dat Fokus nu geen verpleegkundige zorg biedt in de ADL-vorm? Is
het de bedoeling dat ADL-ers verpleegkundig worden opgeleid? Graag
vernemen deze leden een reactie hierop.
Genoemde leden willen graag weten wat het advies is van de NZa over de
tarieven voor ADL. Waarom is de Kamer daarover niet geïnformeerd?
Wordt er bij de herindicatie van bewoners van ADL-clusters ook gekeken
naar zorgvraag buiten de woning? Erkent de staatssecretaris dat mensen
daar nu veelal hun pgb voor inzetten? Kan dat in de toekomst nog?
Vragen en opmerkingen van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de nadere
toelichting op de pgb-bezuinigingen die per 1 januari 2012 in werking
zullen treden. Deze leden hebben nog meerdere vragen en opmerkingen.
Allereerst willen zij markeren dat zij de pgb-bezuinigingen van dit kabinet
afkeuren. De eigen regie van de patiënt wordt drastisch beperkt en voor
een grote groep cliënten dreigt zorg op maat te verdwijnen.
Toegangscriteria Vergoedingsregeling
De leden van de D66-fractie constateren dat er eindelijk toegangscriteria
voor de vergoedingsregeling zijn opgesteld. Wil de staatssecretaris
toelichten waarom wordt vastgehouden aan het 10-uurscriterium om in
aanmerking te komen voor de vergoedingsregeling? Blijft de ondergrens
van 10-uursindicatie staan als in 2013 de functie begeleiding wordt
overgeheveld naar de Wmo? Indien ja, waarom wordt het 10-uurscriterium op dat moment niet naar beneden bijgesteld? Kan de staatsse-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

8

cretaris aangeven hoeveel mensen er vanaf 2013 naar verwachting onder
de 10-uursindicatie vallen, wanneer begeleiding niet meer wordt
meegeteld?
De leden van de D66-fractie betreuren het dat rondom de afbakening van
de doelgroepen voor de vergoedingsregeling nog veel onduidelijkheid
blijft bestaan. De staatssecretaris geeft aan dat aan de hand van
ervaringen met de vergoedingsregeling de doelgroepen en hun zorgbehoeften worden vastgesteld. Die criteria moeten dan per 1 januari 2014
definitief duidelijk zijn. Kan de staatssecretaris toelichten waarom zij het
noodzakelijk acht nog twee jaar verwarring en onzekerheid te laten
bestaan rondom de omschrijving van de doelgroep van de vergoedingsregeling?
De staatssecretaris is van plan om bij het College voor zorgverzekeringen
tijdelijk een landelijke commissie in te stellen met vertegenwoordigers
van cliënten, zorgaanbieders en zorgkantoren die het zorgkantoor moeten
gaan adviseren bij de afhandeling van bezwaarschriften. Waarom wordt
deze commissie tijdelijk ingesteld? Hoe lang zal de tijdelijke periode
duren? Hoe gaat de staatssecretaris afdwingen en monitoren dat het
advies ook daadwerkelijk wordt meegenomen?
Op welke wijze krijgen cliënten die in aanmerking komen voor de
vergoedingsregeling ondersteuning in het beheer van het budget en
aanstellen en begeleiden van personeel?
Monitoring van de pgb-bezuinigingen
De leden van de D66-fractie constateren dat de staatssecretaris de
pgb-bezuinigingen wil gaan monitoren. Op welke manier stelt de
staatssecretaris vast dat zorgkantoren bij hun zorginkoop onvoldoende
rekening hebben gehouden met bepaalde doelgroepen? Indien zorgkantoren geen passende zorg kunnen leveren wil de staatssecretaris vanaf
1 januari 2012 bekijken of het nodig is de vergoedingsregeling voor
individuele gevallen te versoepelen. Kan de staatssecretaris bevestigen
dat het hierbij om gevallen gaat met een indicatie van minder dan 10 uur?
Welke criteria worden gebruikt om vast te stellen dat zorgkantoren niet in
staat zijn de gewenste zorg voor deze gevallen op tijd te leveren? Is de
staatssecretaris bereid als blijkt dat individuele gevallen tot eenzelfde
doelgroep behoren, voor deze hele doelgroep af te zien van het
10-uurscriterium? Wil de staatssecretaris bij het monitoren meenemen
waarom mensen genoodzaakt zijn een beroep te doen op de vergoedingsregeling en of zij in staat zijn het budget te beheren?
De leden van de D66-fractie hechten bij het monitoren van de verschuivingen van cliënt- en geldstromen grote waarde aan een objectief oordeel.
Welke verschuivingen van cliëntenstromen worden verwacht? Tot dusver
werd gebruik gemaakt van de expertise van het Centraal Planbureau.
Waarom wordt nu voor het SCP gekozen? De staatssecretaris hanteert in
het monitoringsproces een viertal kernvragen. Is de staatssecretaris
bereid om daarbij expliciet de kernvraag mee te nemen of passende zorg
op maat voor alle patiënten beschikbaar blijft? Indien nee, waarom niet?
Deze leden hebben met interesse kennisgenomen van het instellen van
een landelijk meldpunt in de vorm van een helpdeskfunctie bij Per Saldo.
Op welke wijze wordt de privacy van de bellende cliënten en hun
gegevens gegarandeerd?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

9

Definitie kleinschalige pgb-gefinancierde wooninitiatieven
De leden van de D66-fractie hebben vernomen dat de definitie van
kleinschalige pgb-gefinancierde wooninitiatieven in enkele gevallen niet
goed werkt, omdat bewoners op afzonderlijke huisnummers wonen. Is de
staatssecretaris bereid hier een oplossing voor te zoeken?
Vragen en opmerkingen van de GroenLinks-fractie
De leden van de fractie van GroenLinks danken de staatssecretaris voor de
brief met daarin een nadere toelichting op de pgb-maatregelen 2012. Deze
brief is onder andere toegezegd om meer duidelijkheid te bieden over de
criteria die per 1 januari 2012 gaan gelden voor AWBZ-geïndiceerden die
gebruik willen maken van de Vergoedingsregeling persoonlijke zorg. Deze
leden zijn van mening dat de onzekerheid bij pgb-houders niet weggenomen wordt nu de criteria pas per 1 januari 2014 definitief worden en
daarnaast blijven er nog te veel onduidelijkheden bestaan. De plannen
blijven dus gaandeweg aangepast worden en de leden van de
GroenLinks-fractie waarschuwen dan ook dat de plannen steeds meer op
een wankel kaartenhuis gaan lijken, dat vroeg of laat in elkaar zal storten.
Zij zijn daarnaast van mening dat de staatssecretaris op deze manier
experimenteert met de zorg voor kwetsbare mensen.
Onlangs werd via de pers duidelijk dat het subsidieplafond voor het
persoonsgebonden budget in 2012 verlaagd is vastgesteld op € 2 689
miljoen. Op welke wijze heeft de staatssecretaris de Kamer hierover
geïnformeerd? Wat zijn de argumenten van het verlagen van het plafond
en wat zijn de gevolgen hiervan voor budgethouders? Hoe verhoudt het
verlagen van het subsidieplafond zich tot de toezegging van de staatssecretaris in het VAO pgb op 9 november jl. dat het een kwestie is van
communicerende vaten, dat zij geen wachtlijsten wil?
De staatssecretaris blijft vasthouden aan haar standpunt dat de pgb-maatregelen binnen de huidige budgettaire kaders genomen moeten worden,
terwijl er juist voor wordt gewaarschuwd dat de pgb-maatregelen de
kosten zullen doen toenemen. Daarom maken de leden van de
GroenLinks-fractie graag van de gelegenheid gebruik om via dit schriftelijk
overleg meer verduidelijking te vragen.
Toegangscriteria voor de Vergoedingsregeling persoonlijke zorg
De leden van de GroenLinks-fractie vinden de wijze waarop de criteria
voor de Vergoedingsregeling persoonlijke zorg worden uitgewerkt
onvoldoende en het verbaast hen dat de staatssecretaris kiest voor een
groeitraject dat tot criteria moet leiden die vanaf 1 januari 2014 zullen
worden gehanteerd. Wat zijn hiervoor haar argumenten? Door de keuze
voor een groeitraject in plaats van het op voorhand duidelijk opstellen van
de criteria staat al vast dat na de invoering van de vergoedingsregeling de
spelregels zullen worden veranderd. Omdat de uitvoering van de
Vergoedingsregeling persoonlijke zorg binnen de budgettaire kaders
plaats moet vinden, vrezen zij dat niet de werkbaarheid van de criteria,
maar de budgettaire kaders leidend zullen zijn. Zij krijgen hierop graag
een reactie van de staatssecretaris.
Het 10-uurscriterium voor het in aanmerking komen voor de vergoedingsregeling roept bij de leden van de GroenLinks-fractie verschillende vragen
op. Deze leden zijn van mening dat de 10-uursregeling onnodig bureaucratisch is en zien daarom graag een nadere onderbouwing van de
noodzaak van die 10-uursregeling. Wat is de reden dat de staatssecretaris
kiest voor een ondergrens van 10 uur en waarom blijft deze ondergrens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

10

op 10 uur staan als mogelijk de functie begeleiding uit het verzekerd
pakket wegvalt in 2013? Hoe hoog is het aantal mensen dat een indicatie
heeft van minder dan 10 uur en hoe hoog is dit aantal wanneer de functies
begeleiding individueel en groep niet worden meegeteld? Houdt de
staatssecretaris de mogelijkheid open om de 10-uursregeling alsnog te
schrappen?
Volgens de leden van de GroenLinks-fractie bieden de criteria zoals ze in
de brief worden verwoord (en per 1 januari 2012 gaan gelden) onvoldoende duidelijkheid, waardoor bijvoorbeeld verschillen kunnen ontstaan
tussen zorgkantoorregio’s. Genoemde leden vrezen dat mensen met een
vergelijkbare zorgvraag in de ene regio wel in aanmerking zullen komen
voor de vergoeding en in de andere regio niet. Zij krijgen daarop graag
een reactie van de staatssecretaris. Is de staatssecretaris met deze leden
van mening dat een dergelijk verschil in aanspraak op de vergoedingsregeling ongewenst is? Op welke manier voorkomt de staatssecretaris dat er
verschil tussen verschillende zorgkantoorregio’s gaat ontstaan?
De aanwezigheid van een zorgplan is één van de criteria waar het
zorgkantoor op zal toetsen. Bijvoorbeeld de aanwezigheid van een
aanvraagformulier, waarop aanvragers de redenen voor aanvraag van de
vergoedingsregeling moeten invullen. Welke redenen worden daarin
meegenomen en welke redenen vindt de staatssecretaris reden om de
aanvraag als voldoende onderbouwd te zien? Gaat het daarbij bijvoorbeeld ook om ontevredenheid over aanbod, werkwijze of kwaliteit van
gecontracteerde zorg in natura aanbieders? Hoe streng wordt het zorgplan
getoetst?
Verder roept de uitwerking van criterium 5, de toets of alle in het zorgplan
genoemde zorgaanbieders door het zorgkantoor zijn gecontracteerd,
vragen op bij de leden van de GroenLinks-fractie. Bij de uitleg staat
immers dat deze niet gecontracteerd mogen zijn. Hoe wordt dit criterium
gehanteerd bij personen die deels de zorg bij gecontracteerde en deels bij
niet gecontracteerde aanbieders willen inkopen? En wat als na toekenning
van de vergoedingsregeling de aanbieder alsnog wordt gecontracteerd
door het zorgkantoor, vervalt dan de aanspraak op de vergoedingsregeling?
Inzet van mantelzorgers
De vergoedingsregeling mag ook worden ingezet om mantelzorg in te
schakelen. De leden van de GroenLinks-fractie vragen hoe dit te rijmen is
met het beoogde effect van de pgb-maatregelen om ongeveer een derde
van de AWBZ-vragers ertoe te bewegen af te zien van AWBZ-zorg. Afzien
van AWBZ-zorg kunnen alleen die mensen met een matige tot ernstige
beperking die terug kunnen vallen op een netwerk van mensen om hen
heen, die bereid zijn om de benodigde zorg en aandacht te leveren en/of
over voldoende financiële middelen beschikken om particulier de zorg in
te kopen. Met een indicatie van minder dan 10 uur dwingt de staatssecretaris mantelzorgers om meer zorg te leveren als de zorg in natura geen
passend antwoord heeft. Wat maakt deze mantelzorgers anders dan
mantelzorgers die hulp verlenen bij een indicatie vanaf 10 uur?
Monitoring van de pgb-maatregelen
De leden van de GroenLinks-fractie steunen het voornemen van de
staatssecretaris om de gevolgen van de pgb-maatregelen te monitoren.
De staatssecretaris schrijft dat dat actief monitoren niet alleen het turven
is van wat er gebeurt, maar dat het vooral gaat om het nagaan wat de
effecten zijn van de pgb-maatregelen, om tijdig bijsturen en tot passende
oplossingen te komen. De staatssecretaris schrijft ook dat het hierbij kan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

11

gaan om individuele gevallen. Deze leden vragen of dit betekent dat in
individuele gevallen de vergoedingsregeling ook open staat voor mensen
met een indicatie onder de 10 uur.
Mensen hebben vaak noodgedwongen voor een pgb moeten kiezen,
omdat er geen alternatief was. Wordt in de monitoring van de
pgb-maatregelen ook aandacht besteed aan de verschillende overwegingen waarom mensen genoodzaakt zijn een beroep te doen op de
vergoedingsregeling en of zij deze ook zelf kunnen uitvoeren?
Zoals eerder in deze inbreng al aangegeven, maken de leden van de
GroenLinks-fractie zich zorgen over een mogelijk verschil in hanteren van
de toegangscriteria door de verschillende zorgkantoren. In hoeverre wordt
dit in de voorgestelde monitoring meegenomen? Is de staatssecretaris
voornemens om te monitoren of er verschil in aanspraak tussen de
verschillende zorgkantoorregio’s ontstaat?
De leden van de GroenLinks-fractie hechten net als de staatssecretaris aan
een objectief oordeel over de aannames die ten grondslag liggen aan de
pgb-maatregelen en de manier waarop deze zich ook daadwerkelijk
voordoen. De staatssecretaris heeft ervoor gekozen dit onderzoek door het
Sociaal en Cultureel Planbureau te laten uitvoeren. Genoemde leden
vernemen graag waarom ervoor gekozen is het SCP opdracht te geven
voor dit onderzoek. Wat zijn daarvoor de redenen? Heeft de staatssecretaris ook overwogen dit onderzoek door bijvoorbeeld het CPB te laten
doen? Wat is de onderzoeksvraag voor dit onderzoek en wat zijn de
deelvragen? Welke aannames omtrent de verschuivingen van patiëntenstromen laat de staatssecretaris onderzoeken?
De staatssecretaris stelt een landelijke commissie in die voor alle partijen
de mogelijkheid biedt zicht te houden op de problemen die zich voor
kunnen gaan doen. Uit de brief begrijpen de leden van de GroenLinksfractie dat de staatssecretaris deze commissie tijdelijk wil instellen.
Overweegt de staatssecretaris deze commissie in 2014 te verankeren,
zodat de toegevoegde meerwaarde in stand blijft?
Definitie van kleinschalige pgb-gefinancierde wooninitiatieven
In de brief constateert de staatssecretaris dat de CVZ-definitie voor
wooninitiatieven goed werkbaar is. Er zijn dit jaar pgb-wooninitiatieven
gestart, die niet onder de pragmatische CVZ-definitie van een wooninitiatief vallen, omdat de bewoners op afzonderlijke huisnummers wonen. De
leden van de GroenLinks-fractie krijgen graag uitleg hoe het kan dat een
beperkt aantal wooninitiatieven buiten de budgetgarantie is gehouden. Op
hoeveel aanvragen is geen budgetgarantie afgegeven en hoeveel daarvan
zijn afgewezen omdat de bewoners een eigen huisnummer hebben? Is de
staatssecretaris bereid met deze initiatieven in overleg te gaan om
problemen die dit jaar spelen op te lossen?
Tijdens het VAO over de pgb-maatregelen op 9 november 2011 stelde de
staatssecretaris dat materieel invulling wordt gegeven aan de motie
Voortman c.s. (Kamerstuk 30 597, nr. 227) en dat de motie wordt uitgevoerd. De leden van de GroenLinks-fractie zijn echter van mening dat met
de uitleg uit de brief niet wordt uitgevoerd wat die motie vraagt, namelijk
dat de definitie van het CVZ van wooninitiatieven moet aansluiten op de
praktijk van bestaande wooninitiatieven. Immers, door het in stand
houden van die definitie blijven wooninitiatieven waarbij de bewoners elk
een eigen huisnummer hebben uitgesloten van de budgetgarantie.
Waarop baseert de staatssecretaris haar stelling dat de definitie voor
wooninitiatieven werkbaar is gebleken? Is de staatssecretaris zich ervan
bewust dat onlangs in een rechtszaak – die tegen het zorgkantoor was

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

12

aangespannen door mensen die door deze definitie niet onder de
budgetgarantie vielen – de rechter heeft gesteld dat het nog niet duidelijk
is wat de gevolgen zijn van de toezegging van de staatssecretaris dat de
motie Voortman c.s. materieel wordt ingevuld?
Herindicatietraject ADL-bewoners
De leden van de GroenLinks-fractie begrijpen dat de staatssecretaris de
vragen over het herindicatietraject nog niet adequaat kan beantwoorden,
maar zien de informatie naar aanleiding van de bijeenkomst op
8 december 2011 graag tegemoet. Ook vragen zij of de staatssecretaris
voor het komende AO over de pgb-maatregelen nadere informatie kan
geven over de mogelijke problemen bij het herindicatietraject ADL-clusters. Het herindicatietraject heeft namelijk voor meerdere cliënten geleid
tot een lagere indicatie. Wat betekent dat voor de toezegging van de
staatssecretaris dat de cliënt houdt wat hij/zij nu heeft?
Vragen en opmerkingen van de ChristenUnie-fractie
De leden van de fractie van de ChristenUnie kijken met teleurstelling terug
op het VAO van 9 november over het pgb. Bij het VAO waren twee punten
voor deze leden van groot belang: 1) afzien van het 10-uurscriterium en
2) het niet instellen van een eventuele wachtlijst voor de vergoedingsregeling, wanneer blijkt dat de ramingen voor de vergoedingsregeling niet
toereikend zijn. Er wordt vastgehouden aan het 10-uurscriterium, maar er
is wel toegezegd om geen wachtlijst in te stellen. Dit laatste is mooi. Ook
is er tijdens het VAO wederom een pleidooi gehouden voor het uitstellen
van de pgb-maatregelen omdat er geen garanties gegeven kunnen
worden, dat er geen mensen tussen wal en schip gaan vallen, wanneer de
pgb-maatregelen worden voortgezet. Deze motie kreeg ook de steun van
de leden van de fractie van de ChristenUnie, maar geen steun van de
meerderheid van de Kamer.
De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben kennisgenomen van
de brief van 1 december met daarin nadere toelichting op de pgb-maatregelen 2012. Zij zien dat er uitwerking is gegeven aan de motie Van der
Staaij, waarin werd gevraagd om de criteria voor het in aanmerking
komen voor de vergoedingsregeling nader eenduidig en eenvoudig uit te
werken (Kamerstuk 30 597, nr. 231). Met nog een maand te gaan voordat
de vergoedingsregeling zal ingaan hebben deze leden nog een aantal
vragen over deze brief.
Tijdens het VAO van 9 november is er het volgende door de staatssecretaris gezegd: «Ik zeg toe dat ik, mocht onverhoopt blijken dat er mensen
zijn die tussen wal en schip vallen – daarmee bedoel ik dat zij geen zorg in
natura kunnen krijgen, omdat dit nog niet goed op gang is gekomen – zal
kijken of ik die mensen de vergoedingsregeling kan geven. De bedoeling
is dat zorg in natura zo hard op stoom komt, dat mensen die onder het
10-uurscriterum vallen, daarmee kunnen worden geholpen. Dat is de
gedachte van het 10-uurscriterium. Als dat niet zo is, als die aanname dus
niet zou kloppen, ligt het volkomen in mijn lijn de vergoedingsregeling
ruimer te maken. Die mensen hebben inderdaad recht op zorg.» De leden
van de fractie van de ChristenUnie vragen hoe deze mensen die eventueel
tussen wal en schip dreigen te vallen concreet worden geholpen. Waarom
is in de 1 december brief geen duidelijke uitleg gegeven aan het eventueel
ruimer maken van de vergoedingsregeling? Is het mogelijk om alsnog een
uitleg te geven over dit eventuele scenario? In de brief staat wel, dat
wanneer blijkt dat het gecontracteerde zorgaanbod niet in staat is om de
gewenste zorg op tijd te leveren en het zorgkantoor geen mogelijkheden
voor een alternatief heeft, dat vanaf 1 januari direct bekeken wordt of het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

13

nodig is om de vergoedingsregeling voor individuele gevallen te
versoepelen. Worden hiermee ook die mensen bedoeld die niet voldoen
aan het 10-uurscriterium?
De leden van de fractie van de ChristenUnie willen ook een andere
passage uit het VAO aanhalen: «Ik handhaaf niet tot op het laatste
moment het 10-uurscriterium. Er zijn andere criteria voor de vergoedingsregeling die de cliënt nadrukkelijk op het lijf is geschreven, dat is de eigen
regie. Als de zorg in natura daar niet aan tegemoet kan komen, wegen de
argumenten van de vergoedingsregeling zwaarder. Ik ben dan bereid om
de 10-uursgrens te nuanceren, want die is inderdaad op pragmatische en
financieel houdbare argumenten gekozen. Als er op basis van inhoudelijke
criteria geen recht op zorg in natura is, kan ik de aanpassing betalen
doordat mensen die een recht hebben op zorg, die niet in natura kunnen
gebruiken. In deze zin is er ruimte. Mensen zullen het een of het ander
gebruiken.»
Waarom is er in de brief niets geschreven over de bereidheid om het
10-uurscriterium te nuanceren? Waarom staat er in de brief dat een
zorgaanvraag van cliënten die voor minder dan 10 uur per week zorg zijn
geïndiceerd door het zorgkantoor wordt afgewezen? Waarom wordt er
niets geschreven over de eventuele geboden ruimte zoals deze tijdens het
debat naar voren kwam? Kan er alsnog een duidelijke uitleg worden
geven hoe aan deze extra beleidsruimte invulling wordt gegeven?
De vergoedingsregeling wordt geïntroduceerd omdat uit gesprekken met
mensen met een pgb, zorgaanbieders en zorgkantoren is gebleken dat er
(nog) geen adequaat zorgaanbod in natura beschikbaar zal zijn.
De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen wat de concrete
prikkels zijn voor zorg in natura aanbieders om zich op korte termijn te
vernieuwen. Ook vragen zij hoe er wordt omgegaan met dilemma’s
rondom adequate zorg. Als een cliënt bijvoorbeeld wil studeren in een
bepaalde stad, maar in deze stad geen adequate zorg aanwezig is, terwijl
er in een andere studentenstad wel adequate zorg aanwezig is, wordt deze
toekomstige student dan gedwongen om te kiezen voor een stad waar hij
niet wil studeren? Of kan er dan wel aanspraak op de vergoedingsregeling
worden gemaakt?
Tot wanneer blijft de vergoedingsregeling bestaan? In de brief van
15 september wordt aangegeven, dat voor 2012 een bedrag voor de
vergoedingsregeling is geoormerkt. Kunnen deze leden ervan uitgaan dat
de vergoedingsregeling ook daarna, zolang het aanbod van zorg in natura
niet passend is, zal blijven bestaan? De vergoedingsregeling komt voort
uit de onmogelijkheden van zorg in natura om zorg te leveren in overeenstemming met het budgetplan. Wordt er geregistreerd wat de redenen zijn
van toekenningen voor een vergoedingsregeling? Worden op deze wijze
dan ook de tekorten aan zorg in natura geregistreerd?
De leden van de fractie van de ChristenUnie merken op dat er onderscheid
wordt gemaakt tussen complexe en niet-complexe zorg. Waaruit blijkt dat
voor niet-complexe zorg een «minder dan 10-uurscriterium» geldt? En
waaruit blijkt dat complexe zorg, zorg is die minimaal aan het 10-uurscriterium voldoet?
Zijn er cliënten bekend met groepsbegeleiding die aan het 10-uurscriterium voldoen? Mogen om aan het 10-uurscriterium te voldoen persoonlijke verzorging en verpleging en begeleiding bij elkaar opgeteld worden?
Zo ja, bestaat er ook een mogelijkheid om bijvoorbeeld persoonlijke
verzorging in natura af te nemen en verpleging en begeleiding af te
nemen via de vergoedingsregeling?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

14

De leden van de fractie van de ChristenUnie merken op dat een aanzienlijk
deel van de mensen met een dwarslaesie bij de nieuwe regeling buiten de
boot zal vallen. Deze maatregel zal hen fors belemmeren in hun zelfstandigheid en in hun mogelijkheden om in de maatschappij te participeren.
Een groot deel van de mensen met een dwarslaesie komt namelijk niet
aan het 10-uurscriterium, terwijl de elementaire hulp die wordt geboden
aan mensen met een dwarslaesie van persoonlijke aard is. Daarnaast zijn
veel mensen met een dwarslaesie dagelijks in meer of mindere mate
aangewezen op verzorging en individuele begeleiding, waarbij de
beschikbaarheid van vaste verzorgenden weliswaar minder van belang is,
maar het gaat hierbij voor een deel wel om assistentie op afroep en/of
buiten de werktijden van veel grote thuiszorginstellingen. Deze leden
vragen of het mogelijk is om mensen met een dwarslaesie, die beschikken
over een AWBZ-indicatie voor persoonlijke verzorging en/of verpleging,
ook als zij niet aan het 10-uurscriterium voldoen, in aanmerking te laten
komen voor de vergoedingsregeling.
De leden van de fractie van de ChristenUnie merken op dat een trekkingsrecht voor de vergoedingsregeling op korte termijn niet mogelijk is. Er zal
voor 2012 worden aangesloten bij de huidige pgb-regeling. Waarom is
een trekkingsrecht niet mogelijk? Gelden de maatregelen die voor de
pgb-regeling per 2012 worden genomen bij de aanpak bij fraude ook voor
de vergoedingsregeling? Gaan zorgkantoren bijvoorbeeld alle beginnende
budgethouders actief ondersteunen bij het eerste gebruik? Wordt een
aparte betaalrekening voor de vergoedingsregeling ook verplicht? Kunnen
budgethouders hun vergoedingsregeling regelen via een bemiddelingsbureau?
ADL geeft geen toegang tot de vergoedingsregeling, maar wanneer
iemand toegang heeft tot de vergoedingsregeling, dan kan men wel via
deze regeling ADL-assistentie aanvragen. Wordt de ADL-assistentie dan
op het te ontvangen bedrag geplust? Of gaat ADL-assistentie van het te
ontvangen bedrag af?
De leden van de fractie van de ChristenUnie merken op dat het ook binnen
de vergoedingsregeling mogelijk blijft om personen uit de naaste
omgeving in te kopen. Betekent dit dat alleen mensen met een matige tot
ernstige beperking terug kunnen vallen op een netwerk van mensen om
hen heen, die bereid zijn om de benodigde zorg en aandacht te leveren
en/of over voldoende financiële middelen beschikken om particulier de
zorg in te kopen? Worden met een indicatie van minder dan 10 uur
mantelzorgers gedwongen om meer zorg te leveren wanneer zorg in
natura geen passend antwoord heeft? Wat maakt deze mantelzorgers
anders, dan de mantelzorgers die hulp verlenen bij een indicatie vanaf 10
uur?
Ook willen de leden van de fractie van de ChristenUnie benadrukken dat
zij het jammer vinden dat de zorgboerderijen niet als aparte groep
zorgaanbieders worden meegenomen. Tot nu toe zijn er namelijk voor het
jaar 2012 maar twee nieuwe zorgboerderijen gecontracteerd bij zorgkantoren (waarvan één groep samenwerkende zorgboerderijen). Genoemde
leden zijn van mening dat er wel degelijk speciaal beleid nodig is om
ervoor te zorgen dat zorgboerderijen onderdeel blijven van het toekomstige zorgaanbod. Daarom vragen deze leden nadere uitleg van de
staatssecretaris hoe zij er precies voor zorgt dat zorgboerderijen gecontracteerd worden. Zorgboeren zijn op dit moment druk bezig met het
behalen van een kwaliteitscertificering. De leden van de ChristenUniefractie menen dat een kwaliteitscertificaat voldoende moet zijn om te
worden gecontracteerd bij een zorgkantoor. Wordt deze stelling door de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

15

staatssecretaris gedeeld? Kan er worden aangegeven, hoe het hebben van
een kwaliteitscertificaat bij het contracteren wordt meegenomen?
Tot slot willen de leden van de fractie van de ChristenUnie ingaan op het
monitoren van de pgb-maatregelen. Het is mooi dat er wordt gestreefd
naar een actieve monitoring. Deze leden zien dat er kernvragen zijn
geformuleerd waarop het monitoren zal worden gebaseerd. Zij vragen of
er bij het monitoren ook gekeken gaat worden naar de groep die niet voor
de vergoedingsregeling in aanmerking komt.
Vragen en opmerkingen van de SGP-fractie
De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief van de staatssecretaris, waarin zij de criteria voor de nieuwe
Vergoedingsregeling persoonlijke zorg naar aanleiding van de motie Van
der Staaij (Kamerstuk 30 597, nr. 231) nader uitwerkt. Hierdoor is het
mogelijk dat de Kamer zich over dit belangrijke onderwerp nog voor het
kerstreces kan uitspreken. De leden van de SGP-fractie hechten daar
belang aan, gezien de grote impact die de voorgestelde wijzigingen
hebben op mensen die afhankelijk zijn van langdurige zorg.
Toegangscriteria
In de brief licht de staatssecretaris nogmaals toe waarom zij de vergoedingsregeling heeft geïntroduceerd, namelijk dat er in «bijzondere
gevallen» (nog) geen adequaat zorgaanbod in natura (ZIN) beschikbaar is.
De leden van de SGP-fractie vragen de staatssecretaris of zij een
inschatting kan maken hoe groot de groep cliënten op dit moment is
waarvoor nog geen passend zorgaanbod in natura beschikbaar is. Zij
wensen daarbij graag een uitsplitsing naar cliënten met een indicatie van
minder dan 5 uur, cliënten met een indicatie van 5–10 uur en meer dan 10
uur.
De omschrijving «(nog) geen adequaat zorgaanbod in natura» impliceert
dat de staatssecretaris verwacht dat ZIN-aanbieders op termijn wel aan de
flexibele zorgvraag kunnen voldoen. Kan de staatssecretaris aangeven
wat haar verwachtingspatroon hierin is? Verwacht de staatssecretaris dat
ZIN-aanbieders uiteindelijk alle zorg kunnen leveren, en is het in dat geval
de bedoeling van de staatssecretaris om de vergoedingsregeling op
termijn helemaal te laten verdwijnen? Of verwacht de staatssecretaris dat
er altijd een groep cliënten voor de vergoedingsregeling in aanmerking zal
blijven komen? Zo ja, hoe groot schat de staatssecretaris die groep
cliënten in op langere termijn?
De staatssecretaris geeft aan dat de vergoedingsregeling is bedoeld voor
mensen met een complexe zorgvraag. De staatssecretaris vult dat nader
in door het 10-uurscriterium. Wil de staatssecretaris daarmee zeggen dat
zij een complexe zorgvraag hetzelfde vindt als minimaal 10 uur per week
zorg, zo vragen de leden van de SGP-fractie. Is het niet mogelijk dat
iemand met een zorgvraag van bijvoorbeeld 8 uur ook een complexe
zorgvraag heeft? En iemand met 12 uur per week een eenvoudige
zorgvraag? Waarom heeft de staatssecretaris dan toch voor dit criterium
gekozen?
De staatssecretaris schrijft in de brief dat het zorgkantoor de aanvraag
voor de vergoedingsregeling afwijst indien uit het aanvraagformulier blijkt
dat de aanvrager «minder dan 10 uur zorg van zijn/haar indicatiebesluit
wil gebruiken voor de vergoedingsregeling». Op een andere plaats schrijft
de staatssecretaris echter dat een cliënt een «indicatie moet hebben van
minimaal 10 uur per week». Dat roept bij de leden van de SGP-fractie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

16

verwarring op. Is het aantal uren van de indicatie nu uiteindelijk leidend,
of is de intentie van meer dan 10 uur per week inzet voor de vergoedingsregeling leidend? En indien het laatste het geval is: hoe gaat het met
indicaties waarvan een deel (bijvoorbeeld 6 uur) wel door zorg in natura te
leveren is en een ander deel (bijvoorbeeld 8 uur) niet? Kan dan slechts het
deel in ZIN geleverd worden, en vervalt daarmee het deel van de indicatie
waarvoor ZIN nog geen aanbod heeft gecreëerd?
De staatssecretaris geeft aan dat de persoon toegang tot de vergoedingsregeling blijft houden als hij/zij bij de verantwoording aangeeft minder
dan 10 uur zorg te hebben ingekocht. Anderzijds wordt wel vooraf aan de
cliënt gevraagd of die voornemens is meer dan 10 uur van de indicatie in
te zetten voor de vergoedingsregeling. Zal dit geen opwaartse druk met
zich meebrengen, doordat sommige cliënten er veel aan gelegen is om de
vergoedingsregeling te krijgen, zo vragen de leden van de SGP-fractie.
Hoe groot schat de staatssecretaris de kans in dat mensen invullen dat ze
meer dan 10 uur gebruik willen maken van de vergoedingsregeling, terwijl
ze al van tevoren weten dat ze dat in de praktijk niet zullen doen?
De staatssecretaris heeft steeds gezegd dat het uitgangspunt «zorg in
natura, tenzij» is. Betekent dit uitgangspunt dat het binnen een paar jaar
steeds moeilijker zal worden om voor de vergoedingsregeling in
aanmerking te komen? Zo ja, hoe ziet de staatssecretaris dat traject voor
zich? Moet iemand die in eerste instantie in aanmerking komt voor de
vergoedingsregeling omdat er op dat moment geen passend ZIN-aanbod
voorhanden is, zich er eens in de zoveel tijd van vergewissen dat het
ZIN-aanbod nog steeds niet beschikbaar is? Of wordt hierop alleen
getoetst aan de poort?
De staatssecretaris heeft in de brief van 8 november 2011 al aangegeven
dat het op dit moment niet mogelijk is de doelgroep van de vergoedingsregeling nader te omschrijven, en herhaalt dit in deze brief. De leden van
de SGP-fractie vragen de staatssecretaris aan te geven hoe groot zij het
risico inschat dat verschillende zorgkantoren als gevolg hiervan anders
omgaan met het verstrekken van de vergoedingsregeling. Hoe beperkt de
staatssecretaris het risico daarop?
De staatssecretaris schrijft dat het met de vergoedingsregeling mogelijk
blijft om zorg bij personen uit de naaste omgeving in te kopen, mits zij
een zorgvraag van minimaal 10 uur per week hebben. Als argument voert
de staatssecretaris aan dat deze naasten vaak de voorkeur genieten van
de cliënt. Zijn deze opmerkingen niet in strijd met het door de staatssecretaris gehanteerde uitgangspunt «zorg in natura, tenzij», zo vragen de
leden van de SGP-fractie. Het is immers heel goed denkbaar dat cliënten
waarvoor wel zorg in natura zorg beschikbaar is, toch liever zorg
ontvangen van hun directe naaste(n). Bovendien: geldt dit ook niet voor
cliënten met een kleinere zorgvraag dan 10 uur per week? Graag
ontvangen deze leden een heldere reactie.
Tijdens het debat van 9 november jl. hebben de leden van de SGP-fractie
aangegeven dat het voor hen een punt van zorg is dat mensen die voor
minder dan 10 uur per week recht op zorg hebben, uiteindelijk nergens
terecht kunnen. In dit verband zijn deze leden blij met de herhaalde
toezegging van de staatssecretaris dat het recht op zorg niet in het geding
mag komen. Toch hebben de leden van de SGP-fractie nog een aantal
vragen over de concrete uitwerking hiervan. Een voorbeeld kan verhelderend werken. Stel: iemand met een indicatie van 8 uur heeft een
flexibele zorgvraag die niet planbaar is. Bovendien zijn de zorgmomenten
vaak kort. Na diverse ZIN-aanbieders benaderd te hebben, bleek het niet
mogelijk om deze zorg in natura te ontvangen. Garandeert de staatssecre-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

17

taris in dat geval dat zo’n cliënt gebruik kan maken van de vergoedingsregeling, als ook voldaan is aan de andere voorwaarden, zoals een adequaat
zorgplan? Zo ja, waarom houdt de staatssecretaris dan vast aan het
10-uurscriterium?
Een cruciale zin in de brief is: «Mocht het gecontracteerde zorgaanbod
niet in staat zijn om de gewenste zorg op tijd te leveren en het
zorgkantoor geen mogelijkheden hebben een alternatief zorgaanbod in te
kopen, dan zal ik direct vanaf 1 januari 2012 bekijken of het nodig is de
vergoedingsregeling voor individuele gevallen te versoepelen.» Kan de
staatssecretaris nader toelichten wat zij bedoelt met «bekijken of het
nodig is»? Als het recht op zorg niet vervalt, dan is de vergoedingsregeling daarmee toch per definitie nodig, of zien de leden van de
SGP-fractie dat verkeerd? Daarnaast ontvangen deze leden graag een
toelichting waarom de staatssecretaris de woorden «individuele gevallen»
toevoegt. Is dat niet overbodig, mede gelet op haar uitspraken dat het
recht op zorg niet vervalt? Wat zijn de criteria om als «individueel geval»
te worden aangemerkt? Wie bepaalt wie een individueel geval is en wie
niet? Wordt hiermee gekozen voor een uitzondering (individuele gevallen)
op een uitzondering (vergoedingsregeling)? Waarom kiest de staatssecretaris er niet voor het 10-uurscriterium te schrappen, maar wel het principe
overeind te houden van «zorg in natura, tenzij»?
Tijdens het debat gaf de staatssecretaris aan dat zij niet op voorhand
wilde zeggen dat de 10-uursgrens er niet toe doet omdat zij de financiële
betrouwbaarheid van de vergoedingsregeling daarmee met één gebaar
onderuit zou halen. Kan de staatssecretaris met een rekenvoorbeeld nader
toelichten hoe zij dat bedoelde? Doelde de staatssecretaris hiermee op de
groep van 30% die naar verwachting zal afzien van betaalde zorg?
Tijdens het debat gaf de staatssecretaris aan dat het geld voor zorg in
natura naar de vergoedingsregeling kan op het moment dat ZIN niet
voldoet. Volgens haar zijn ZIN en de vergoedingsregeling communicerende vaten. De leden van de SGP-fractie vragen of dit in de praktijk zo
werkt. Hoe verhoudt het weghalen van geld bij ZIN zich bijvoorbeeld met
aangegane contracten tussen zorgkantoren en ZIN-aanbieders? En
wanneer komt de informatie beschikbaar of ZIN-aanbieders al dan niet
inspelen op de nieuwe doelgroep? Is het dan al niet te laat om het geld in
te zetten voor de vergoedingsregeling?
Voordat de cliënt een aanvraag kan doen voor de vergoedingsregeling,
moet hij zich oriënteren op het bestaande zorgaanbod. In de brief heeft de
staatssecretaris het over «een» zorgaanbieder. Klopt het dat een cliënt in
aanmerking komt voor de vergoedingsregeling bij een afwijzing, of moet
de cliënt meerdere zorgaanbieders benaderen? Zo nee, hoe wordt dan
voorkomen dat mensen gaan zoeken naar een zorgaanbieder die niet
geschikt is, om maar in aanmerking te komen voor de vergoedingsregeling, zo vragen de leden van de SGP-fractie.
De staatssecretaris geeft een aantal voorbeelden van criteria op grond
waarvan de cliënt de zorg als niet passend kan beschouwen. In het
Regioplan worden naast de genoemde criteria in de voetnoot ook nog
andere criteria genoemd, zoals «keuzevrijheid zorgverlener» en «goede
deelname aan de samenleving». Gelden deze criteria ook voor het
bepalen of zorg passend is? Wie bepaalt uiteindelijk of de zorg van een
ZIN-aanbieder passend is? Is de weging van de verschillende criteria
uiteindelijk niet heel subjectief, zodat er heel eenvoudig verschil van
inzicht kan ontstaan tussen cliënten en het zorgkantoor?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

18

II. REACTIE VAN DE STAATSSECRETARIS
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
Toegangscriteria
De staatssecretaris geeft aan dat cliënten minimaal 10 uur van de
AWBZ-geïndiceerde zorg per week moeten inzetten voor de vergoedingsregeling. Dit is voor de leden van de VVD-fractie niet duidelijk. Mensen
met een indicatie van minimaal 10 uur kunnen toegang krijgen tot de
regeling. Kunnen zij vervolgens wel zelf bepalen hoe zij hun zorg willen
organiseren, bijvoorbeeld 5 uur via de inkoop van niet-professionele
zorgverleners onder de vergoedingsregeling en 5 uur via de zorg in natura
zoals ingekocht door het zorgkantoor?
Reactie staatssecretaris:
Net als bij de pgb-regeling, kunnen cliënten die gebruik maken van de
vergoedingsregeling zelf bepalen bij wie ze hun zorg inkopen. In het
gekozen voorbeeld zal – net zoals bij de pgb-regeling – de 5 uur van
niet-professionele zorgverleners én de 5 uur zorg afgenomen bij een
zorginstelling bekostigd worden uit de vergoedingsregeling.
Het zorgkantoor toetst of er aanwijzingen zijn dat er geen sprake is van
verzekerde zorg op basis van de omschrijving van de in te kopen zorg en
de eventuele aanbieder van die zorg. Kan de staatssecretaris toelichten in
hoeverre de aanbieder van de zorg van invloed kan zijn op de vraag of er
wel of niet sprake is van verzekerde zorg? Kan de staatssecretaris
garanderen dat deze zin niet leidt tot het afwijzen van aanvragen voor de
vergoedingsregeling, waarbij sprake is van zorglevering door een
niet-professionele zorgaanbieder?
Reactie staatssecretaris:
In de bijlage van mijn brief van 1 december 2011 (TK, vergaderjaar
2011–2012, 25 657, nr. 87) heb ik aangegeven dat de cliënt dient te
verklaren dat de zorg die deze wil inkopen tot de AWBZ-verzekerde zorg
behoort. Zo nodig controleert het zorgkantoor de aanvraag hierop. Het
kan bijvoorbeeld voorkomen dat het zorgkantoor weet, vanuit zijn
jarenlange ervaringen met de pgb-regeling, dat iemand alleen huiswerkbegeleiding aanbiedt. Dit behoort niet tot de AWBZ-verzekerde zorg. Als
de cliënt bij deze persoon begeleiding zou willen inkopen, wijst de
zorgkantoor de aanvraag af. Dit gebeurt ook bij de pgb-regeling.
Monitoring pgb-maatregelen
De leden van de VVD-fractie willen hun waardering uitspreken ten aanzien
van de inzet die de staatssecretaris toont bij de voorgenomen actieve
monitoring van de pgb-maatregelen. Deze leden vinden het van groot
belang dat de gevolgen van de maatregelen bijgehouden worden, en dat
actief wordt ingegrepen mochten zaken niet goed gaan.
Genoemde leden vinden de uitvoering van de motie Venrooy-van Ark c.s.
(Kamerstuk 30 597, nr. 229) wat mager. Kan de staatssecretaris in de
informatievoorziening aan de Kamer ieder kwartaal ook rapporteren over
de contractering van de in de motie benoemde zorgaanbieders?
Reactie staatssecretaris:
In de voortgangsrapportages zal ook worden ingegaan op de contractering van zorgaanbieders door het zorgkantoor. Zo kan in de eerste
voortgangsrapportage in 2012 worden ingegaan op de pilot met
betrekking tot contractering van zelfstandige zorgverleners en de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

19

beleidsregel die de NZa zal uitbrengen om het proces van contractering
van zelfstandige zorgverleners te faciliteren. Ook kan worden ingegaan op
de uitkomsten van de eerste contracteringsronde 2012 die in november
2011 is afgrond.
Definitie kleinschalige pgb-gefinancierde wooninitiatieven
De leden van de VVD-fractie vinden dat er geen sprake kan zijn van een
minimum aantal budgethouders bij het bepalen van wat een wooninitiatief is. Kan de staatssecretaris de door het CVZ gehanteerde ondergrens
van vijf budgethouders nader onderbouwen, waarbij helder wordt
gemaakt waarom gekozen is voor het aantal van vijf? Kan de staatssecretaris aangeven of er wooninitiatieven buiten de regeling in 2011 zijn
gevallen vanwege deze keuze voor vijf budgethouders als ondergrens?
Reactie staatssecretaris:
In mijn brief van 1 december 2011 heb ik aangegeven dat de ondergrens
van vijf bewoners aansluit bij wat door het veld wordt gezien als een
kleinschalig pgb-gefinancierd wooninitiatief.
Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van de nadere
toelichting op de pgb-maatregelen 2012. Zij concluderen dat er voor wat
de criteria voor de vergoedingsregeling betreft nog steeds onduidelijkheden zijn. Dat er nog geen doelgroep voor deze regeling gedefinieerd is
omdat dat nog niet mogelijk is. Genoemde leden vinden dit erg verontrustend en vragen of deze staatssecretaris wel in beeld heeft waar de
pgb-maatregelen gaan landen. Wie kan er zo meteen nog uitgaan van een
pgb, een vergoeding of zorg in natura? Voor wie blijft het onzeker of ze
binnen de criteria blijven? Voor wie wordt de mogelijkheid van een pgb
definitief afgesloten? Verder concluderen deze leden dat mensen die
straks gebruik gaan maken van de vergoedingsregeling geen zekerheid
hebben over de hoogte van de tarieven van de regeling en of deze
tarieven de komende jaren stabiel zullen zijn.
Reactie staatssecretaris:
Voor de inhoud van de pgb-maatregelen wil ik u graag verwijzen naar
eerdere brieven hierover.1
Toegangscriteria Vergoedingsregeling persoonlijke zorg
De leden van de PvdA-fractie hebben een aantal vragen over de doelgroep
die de staatssecretaris voor ogen heeft met de vergoedingsregeling. In de
algemene omschrijving wordt gesproken van voornamelijk mensen met
een flexibele zorgvraag; zorg die niet planbaar is, op korte zorgmomenten,
op wisselende tijden, en gekoppeld is aan (vrijwilligers-)werk of opleiding.
In de voortgangsrapportage Hervorming langdurige zorg, de brief van
31 oktober 2011, werd ook nog gesproken van «mensen die behoefte
hebben aan structuur en vaste zorgverleners». Wat is er met deze
doelgroep gebeurd? Met welke reden wordt deze niet meer genoemd in
de omschrijving? Vallen mensen die een dwarslaesie hebben bijvoorbeeld, zij hebben behoefte aan vaste zorgverleners, niet meer onder de
doelgroep?
1
Het gaat om de volgende brieven: 1 juni (TK,
vergaderjaar 2010–2011, 30 597, nr. 186),
21 juni (TK, vergaderjaar 2010–2011, nr. 196),
15 september (TK, vergaderjaar 2010–2011,
25 657, nr. 84), 31 oktober (TK, vergaderjaar
2011–2012, 30 597, nr. 218) en 8 november
(TK, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 86).

Reactie staatssecretaris:
Ook deze doelgroep blijft tot de Vergoedingsregeling persoonlijke zorg
behoren, zoals aangegeven in mijn pgb-brief van 8 november 2011 (TK,
vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 86). In de brief van 1 december 2011
heb ik geen uitputtend overzicht gegeven van alle mogelijke groepen die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

20

onder de vergoedingsregeling kunnen vallen, maar verwezen naar mijn
eerdere brieven. Ook mensen met een dwarslaesie kunnen een beroep
doen op de vergoedingsregeling, mits zij voldoen aan de toegangscriteria
die voor deze regeling gelden. Deze zijn in de bijlage van mijn brief van
1 december 2011 (TK, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 87) verder
uitgewerkt.
De leden van de PvdA-fractie concluderen dat de staatssecretaris de
doelgroep van de vergoedingsregeling niet nader zal omschrijven dan
deze algemene bewoording, en dat de staatssecretaris van plan is gewoon
maar alvast te beginnen en te zien wat er uit komt. Deze leden vragen in
dit kader om meer inzicht in het aantal mensen met een AWBZ-indicatie
van meer dan 10 uur.
– Hoeveel mensen zijn dat? Welk aandeel van de mensen die niet meer
voor een pgb in aanmerking zou komen komt daarvoor in aanmerking?
– Op welke grondslag is de indicatie gebaseerd?
– Welk onderdeel daarvan is nu nog begeleiding?
– Welk onderdeel daarvan is kortdurend verblijf?
– Welk onderdeel daarvan zijn groepsactiviteiten?
Reactie staatssecretaris:
In de AWBZ hebben circa 440 000 mensen een indicatie voor extramurale
zorg. Daarvan hebben circa 75 000 mensen (17%) een indicatie voor
minimaal 10 uur zorg per week en ontvangen zorg in natura of een pgb.
De verdeling van deze mensen naar grondslag is als volgt:
AWBZ-Grondslag

aandeel

Somatische aandoening
Psychogeriatrische aandoening
Psychiatrische aandoening
Lichamelijke handicap
Verstandelijke handicap
Zintuiglijke handicap

48%
8%
7%
17%
19%
1%

Totaal

100%

Van deze mensen heeft 54% een indicatie voor individuele begeleiding,
46% een indicatie voor groepsbegeleiding en 16% een indicatie voor
kortdurend verblijf.
De leden van de PvdA-fractie vragen of de door Per Saldo geïnventariseerde doelgroepen door de staatssecretaris worden onderschreven. Deze
worden wel gebruikt als basis voor de gesprekken met zorgkantoren en
zorgaanbieders over het zorgaanbod. Is de staatssecretaris bereid om
deze doelgroepen breder te hanteren?
Reactie staatssecretaris:
Zoals door de leden van de PvdA fractie is aangegeven, is het van belang
om de door Per Saldo geïnventariseerde doelgroep te volgen. Zij vormen
de basis voor de gesprekken met zorgkantoren en zorgaanbieders over
het zorgaanbod. In de AWBZ worden ook nog andere maatregelen
voorzien dan de pgb-maatregelen, bijvoorbeeld het scheiden van wonen
en zorg en de decentralisatie van de functie begeleiding naar de
gemeente. Bij elk van deze maatregelen zal worden bezien welke
doelgroep bijzondere aandacht behoefd. Het kan hierbij gaan om andere
doelgroepen dan die nu in het kader van de pgb-maatregelen extra
aandacht krijgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

21

De leden van de PvdA-fractie hebben ook vragen over de landelijke
commissie bij het CVZ die de zorgkantoren zal adviseren bij de afhandeling van bezwaarschriften. Het zorgkantoor dient het advies «te wegen
in de beslissing op bezwaar». Genoemde leden zouden graag iets meer te
weten krijgen over het gewicht van dat advies. Krijgen cliënten die
bezwaar aantekenen een afschrift van het advies dat de commissie geeft?
Kunnen deze cliënten rechten ontlenen aan het advies van de commissie?
Hoe verhoudt dit zich met de opmerking: «Het is juridisch niet mogelijk
dat het kabinet een commissie installeert die individuele zaken, die onder
verantwoordelijkheid vallen van het zorgkantoor, herbeoordeelt»?
Reactie staatssecretaris:
Een verzekerde kan altijd bezwaar aantekenen tegen een besluit van het
zorgkantoor. Kenmerkend van een beslissing op bezwaar is dat hetzelfde
bestuursorgaan, in dit geval het zorgkantoor, zijn eerdere besluit in
heroverweging neemt. Daarbij vraagt het zorgkantoor de adviescommissie om advies. Gezien de aard van een bezwaar is het juridisch niet
mogelijk dat een andere partij (bijvoorbeeld het kabinet) het besluit van
het zorgkantoor heroverweegt. Het zorgkantoor is niet verplicht om het
advies van de adviescommissie over te nemen. De zorgvuldigheidseisen,
zoals geformuleerd in de Algemene wet bestuursrecht, brengen wel met
zich mee dat het advies moet worden meegenomen in de besluitvorming.
Dit heeft ook gevolgen voor de motivering van het besluit van het
zorgkantoor. Cliënten die bezwaar aantekenen tegen het besluit van het
zorgkantoor, krijgen inzicht in het advies van deze commissie. Het advies
maakt immers deel uit van een zorgvuldige behandeling van het bezwaar
en de beslissing op bezwaar.
De staatssecretaris nodigt mensen uit om aan haar hun verhaal te
vertellen. Op welke manier kunnen mensen die niet goed terecht kunnen
voor de zorg die zij nodig hebben een reactie van de staatssecretaris
verwachten? Is de staatssecretaris bereid om zelf in te springen wanneer
mensen met hun verhaal bij haar aankloppen en tussen wal en schip
vallen? Hoe maakt de staatssecretaris aan de mensen bekend dat zij zich
persoonlijk tot de staatssecretaris kunnen wenden? Heeft de staatssecretaris de tijd en de mogelijkheden om duizenden mensen te ontvangen en
te spreken? Op grond van welke criteria gaat de staatssecretaris de
mensen selecteren die ze gaat uitnodigen op het ministerie?
Reactie staatssecretaris:
Ik heb het Expertisecentrum PGB in het leven geroepen, waarin alle
relevante partijen bij elkaar komen. Indien er uit de monitoring (of
anderszins) signalen komen waaruit blijkt dat cliënten geen adequate zorg
krijgen, wordt via dit expertisecentrum bezien hoe hieromtrent het beste
kan worden gehandeld. Ten behoeve van de monitoring wordt onder
meer samen met Per Saldo een helpdesk ingericht waar cliënten met hun
vragen terecht kunnen. Indien blijkt dat er voldoende behoefte aan
bestaat, ben ik zelf of mijn medewerkers graag bereid het gesprek aan te
gaan. Het belangrijkste criterium daarvoor is dat cliënten hieraan behoefte
hebben.
Monitoring van de pgb-maatregelen
De leden van de PvdA-fractie vragen op welke manier de staatssecretaris
zal voorkomen dat er wachtlijsten ontstaan voor de vergoedingsregeling.
Ook vragen zij wat de staatssecretaris zoal verstaat onder de actieve
monitoring en onder «zo nodig tijdig bijsturen». Hoe ziet die bijsturing
eruit? Welke instrumenten heeft de staatssecretaris in handen om tot
«passende oplossingen» te komen? Is het verlagen van de tarieven van de
vergoedingregeling daar één van? Is het beperken van de toegang tot de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

22

vergoedingsregeling daar één van? Hoe gaat de Kamer daarvan op de
hoogte gebracht worden? Wanneer en op welke wijze worden die
wijzigingen dan aan de mensen meegedeeld? Hoe transparant is deze
regeling die zich steeds kan wijzigen?
Reactie staatssecretaris:
Net als bij de pgb-regeling, krijg ik maandelijks van het College voor
zorgverzekeringen een overzicht van het gebruik van de vergoedingsregeling. Mocht het subsidieplafond van de vergoedingsregeling worden
bereikt, dan word ik hier eveneens tijdig door het College voor zorgverzekeringen over geïnformeerd. In mijn brief van 1 december 2011 ben ik
uitgebreid ingegaan op welke wijze ik invulling geef aan de actieve
monitoring. Bij het zoeken naar passende oplossingen zijn de regels van
de begrotingsdiscipline van toepassing. Binnen het Budgettaire Kader
Zorg (BKZ) dient dit plaats te vinden. Ik ga daar nu niet op vooruitlopen.
De leden van de PvdA-fractie vragen op welke manier de staatssecretaris
tijdig zal ingrijpen als al direct vanaf 1 januari 2012 blijkt dat de gewenste
zorg niet te leveren is. Wordt de driemaandelijkse rapportage daarvoor
aangehouden als bron? Moeten mensen dan eerst langs de bezwaar- en
beroepscommissie? Op welke manier voorkomt de staatssecretaris dat
deze mensen maandenlang noodgedwongen zonder de noodzakelijke
zorg zitten?
Reactie staatssecretaris:
De monitor is zo ingericht dat ik op verschillende manieren (via de
helpdesk, onderzoek naar doelgroepen, expertisecentrum of anderszins)
signalen krijg over hoe de pgb-maatregelen uitpakken. Deze signalen
worden gelijk besproken in het expertisecentrum PGB. In de AWBZ
hebben de zorgkantoren zorgplicht. Zij zijn dan ook de eerst aangewezenen om in actie te komen.
Genoemde leden vragen of er bij de monitoring wordt ingegaan op
tekorten van zorg in natura, op de redenen voor niet passen van zorg in
natura, en op het niet passen van zorg in natura bij het budgetplan. Hoe
verhoudt zich het contracteren van nieuwe, klantvriendelijke zorgaanbieders tot de afspraken en de continuïteit van de «oude» organisaties?
Als de contracteerruimte niet toeneemt en het aantal zorgaanbieders wel
moet toenemen omdat er meer op maat moet worden gewerkt, wat zijn
daarvan dan de gevolgen?
Reactie staatssecretaris:
Zoals aangegeven in mijn brief van 1 december 2011 zal de monitoring
ingaan op welke wijze cliënten hun recht op zorg kunnen effectueren en of
de gewenste innovatie en flexibilisering tot stand komt. Daarbij zullen ook
de achterliggende oorzaken worden benoemd, indien zich knelpunten in
het aanbod voordoen. Juist om deze reden heb ik in het zorgplan de vraag
laten opnemen, waarbij de cliënt aangeeft waarom het zorgaanbod in
natura niet passend is.
Om het extra beroep op zorg door de wijziging van de pgb-regeling op te
vangen, worden extra gelden beschikbaar gesteld naast de reguliere
contracteerruimte. Naast een ophoging van de reguliere contracteerruimte, betreft dit de extra middelen voor de vergoedingsregeling en een
extra budget voor de contractering van zelfstandige zorgverleners dat per
1 januari 2012 beschikbaar zal komen. Met name deze laatste twee
budgetten kunnen worden ingezet voor de contractering van nieuwe
innovatieve zorgaanbieders.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

23

Kleinschalige pgb-gefinancierde wooninitiatieven
De leden van de PvdA-fractie concluderen dat budgethouders op hetzelfde
adres ingeschreven moeten staan om tot wooninitiatief te worden
gerekend. Zijn er ook wooninitiatieven waar de bewoners ieder een eigen
huisnummer/voordeur hebben? Vallen deze dan gelijk buiten de regeling,
of krijgen zij de gelegenheid om aan te tonen dat ze wel degelijk een klein
wooninitiatief zijn? Welke criteria worden in dit verband verder nog
gehanteerd?
Reactie staatssecretaris:
In de definitie van het CVZ betreft het «een woonadres waar blijkens het
GBA minstens 5 budgethouders woonachtig zijn». Deze definitie is tot
stand gekomen, omdat een wooninitiatief zich kenmerkt doordat
meerdere bewoners een gezamenlijke huishouding voeren. Bewoners
hebben ieder hun eigen kamer. De gezamenlijkheid is herkenbaar middels
een gedeelde woonkamer en keuken. Bovendien is er sprake van een
gedeelde voordeur. Er zijn situaties bekend waarbij mensen met een pgb
ieder op een eigen GBA-adres wonen, waarbij op ieder adres een
zelfstandige woning gevestigd is met eigen woonkamer en keuken. Deze
woningen zijn zelfstandig bewoonbaar, waardoor er geen sprake is van
een gezamenlijke huishouding. Deze zelfstandige woningen vallen
daarmeebuiten de definitie.
Herindicatietraject ADL-bewoners
De leden van de PvdA-fractie vragen de staatssecretaris of kan worden
toegelicht wie er nu wel en wie er nu niet opnieuw zal moeten deelnemen
aan het herindicatietraject en of de bewoners van ADL-clusters daar
allemaal op een heldere manier over geïnformeerd zullen worden.
Reactie staatssecretaris:
Alle bewoners van een ADL-woning moeten worden geherindiceerd,
omdat zij een indicatie nodig hebben voor de nieuwe aanspraak
ADL-assistentie. Het CIZ zal deze ambtshalve verstrekken.
Bijlage
In de bijlage wordt gesteld over het 10-uurs criterium: «indien een cliënt
minder dan 10 uur zorg per week geïndiceerd heeft gekregen dan wijst het
zorgkantoor de aanvraag af». De leden van de PvdA-fractie vragen of de
beschikbaarheid van passende zorg in natura daarbij nog in overweging
wordt genomen.
Reactie staatssecretaris:
Het uitgangspunt is dat het zorgkantoor door middel van de contractering
van zorg in natura bij zorgaanbieders aan zijn zorgplicht kan voldoen. De
cliënt heeft ook recht op zorg. Bij een aanvraag van minder dan 10 uur
wordt de beschikbaarheid van passende zorg in natura derhalve niet in
overweging genomen.
De leden van de PvdA-fractie vragen wat de staatssecretaris precies
verstaat onder één gezin, als het gaat om een samengestelde zorgvraag.
Zijn huisgenoten een gezin? Moet er een familieband zijn? En in welke
graad?
Reactie staatssecretaris:
In de vergoedingsregeling, die voor 1 januari 2012 in de Staatscourant zal
worden gepubliceerd, is het begrip gezin gedefinieerd als «leefeenheid».
Hiervan is sprake als gehuwde verzekerden, al dan niet tezamen met een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

24

of meer ongehuwde minderjarige verzekerden, duurzaam een huishouden
voeren, dan wel een meerderjarige ongehuwde verzekerde, die met een of
meer ongehuwde minderjarige verzekerden, duurzaam een huishouden
voert. Voor de begrippen «gehuwd» en «huishouden voeren» is artikel 1
van de AWBZ bepalend. Onder «gehuwd» wordt ook verstaan personen
die als partner zijn geregistreerd en de ongehuwde meerderjarige die met
een andere ongehuwde meerderjarige een gezamenlijke huishouding
voert, tenzij het betreft een bloedverwant in de eerste graad. Van een
gezamenlijke huishouding is sprake indien twee personen hun hoofdverblijf in dezelfde woning hebben en zij blijk geven zorg te dragen voor
elkaar door middel van het leveren van een bijdrage in de kosten van de
huishouding dan wel anderszins. Er hoeft dus geen familieverband te
bestaan. Ook zonder familieverband kan er sprake zijn van een gezamenlijke huishouding.
De leden van de PvdA-fractie vragen of er in het geval van ADL-assistentie
alleen nog een vergoedingsregeling mogelijk is, of ook nog een pgb.
Reactie staatssecretaris:
De zorg die valt onder de nieuwe aanspraak ADL-assistentie kan alleen in
natura worden afgenomen. Voor de AWBZ-zorg, aanvullend op de ADLassistentie, kunnen de nieuwe ADL-bewoners vanaf 1 januari 2012 kiezen
tussen zorg in natura of de vergoedingsregeling. De ADL-bewoners die al
een pgb hebben, behouden dit tot uiterlijk 1 januari 2014. Als gevolg van
de decentralisatie van de functie begeleiding kan bij een herindicatie voor
de begeleiding al eerder een beroep op de gemeenten nodig zijn.
Deze leden vragen of zij het goed begrijpen dat de staatssecretaris zegt
dat een zorgkantoor een aanvraag voor de vergoedingsregeling zal
afwijzen als van te voren bekend is dat niet aan het 10-uurscriterium
wordt voldaan, maar dat als er achteraf, bij de verantwoording, blijkt dat
niet aan de 10 uur werd voldaan, de vergoedingsregeling behouden blijft.
Reactie staatssecretaris:
Het aantal uren uit het indicatiebesluit dat de cliënt wil inzetten voor de
vergoedingsregeling is bepalend voor de toegang (minimaal 10 uur), en
niet het aantal uren ingekochte zorg waarover de cliënt zich verantwoordt.
De leden van de PvdA-fractie vragen op welke manier zal worden
beoordeeld of de bezwaren van een cliënt bij het passend zijn van zorg in
natura-aanbod gegrond is. Worden hier richtlijnen voor opgesteld? Hoe
gaat dat gebeuren als er nog geen definitie is van de doelgroep? Is dat
een kwestie van trial and error? Kan het zo zijn dat het ene zorgkantoor
een aanvraag toekent en een andere niet? Op welke manier worden de
ingevulde standaardantwoordcategorieën die de bijzondere zorgvraag
dienen te typeren hierbij buiten beschouwing gelaten?
Reactie staatssecretaris:
Een cliënt dient zich eerst op het zorgaanbod te oriënteren, daarbij
geholpen door het zorgkantoor. Een beroep op de vergoedingsregeling is
pas mogelijk, nadat de cliënt na deze oriëntatie heeft vastgesteld dat er
geen passend zorgaanbod aanwezig is. Zoals in mijn brief van 1 december
2011 aangegeven, toetst het zorgkantoor de aanvraag nog niet op het
criterium passende zorg. Ik heb met de zorgkantoren afgesproken de
komende jaren te gebruiken om aan de hand van praktijkervaringen
hiervoor concrete criteria op te stellen. De standaard-categorieën zijn
hierbij ondersteunend. Van trail and error is dan ook geen sprake. Met
deze keuze is tevens uitgesloten dat er tussen de zorgkantoren op dit punt
verschillen gaan ontstaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

25

Vragen en opmerkingen van de PVV-fractie
De leden van de PVV-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief van de staatssecretaris met betrekking tot de nadere
toelichting op de pgb-maatregelen voor het aankomende jaar. De
staatssecretaris schetst hierin een helder beeld van de voorgenomen
maatregelen.
De leden van de PVV-fractie hebben echter wel twee vragen. In de brief
geeft de staatssecretaris aan dat de Kamer elk kwartaal geïnformeerd zal
worden over de uitwerking van de pgb-maatregelen. Verderop geeft de
staatssecretaris aan te hechten aan een objectief oordeel en daarom doet
zij een beroep op het SCP. Het SCP zal echter jaarlijks hierover rapporteren. Hoe verhoudt het voornemen van de staatssecretaris om de Kamer
vier keer per jaar te informeren zich tegenover het feit dat het SCP slechts
één keer per jaar hierover rapporteert? Kan de staatssecretaris garanderen
dat er altijd een objectief oordeel ten grondslag ligt aan de informatie die
zij elk kwartaal tegemoet doet komen?
Reactie staatssecretaris:
Voor de gegevensverzameling voor de kwartaalmonitor maak ik gebruik
van een onafhankelijk onderzoeksbureau dat zal rapporteren op basis van
een vastgestelde set van indicatoren. Deze uitkomsten zullen worden
besproken in het Expertisecentrum PGB. Mede op basis van deze
indicatoren (uit de kwartaalrapportages) verricht het SCP een brede
analyse van de pgb-maatregelen.
Bij de gegevensverzameling maak ik gebruik van een onafhankelijk
onderzoeksbureau en de integrale analyse gebeurt door het SCP. Tevens
worden de uitkomsten besproken met alle partijen in het Expertisecentrum PGB.
Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
Er wordt in de brief aangegeven dat de vergoedingsmaatregel een
subsidieregeling is. Hoe groot is de subsidiemaatregel en hoe wordt deze
subsidie verdeeld over de verschillende zorgkantoren/regio’s?
Reactie staatssecretaris:
Zoals aangegeven in mijn pgb-brief van 8 november 2011 (TK, vergaderjaar, 2010–2011, 25 657, nr. 86) is het subsidieplafond van de vergoedingsregeling in 2012 vastgesteld op € 50 miljoen. Het College voor
zorgverzekeringen (CVZ) verdeelt de eerste € 30 miljoen over de
zorgkantoren conform de systematiek van de pgb-regeling met als
peildatum de uitstaande verplichtingen in de pgb-regeling op 31 augustus
2011. De resterende € 20 miljoen zal het CVZ later in 2012 over de
zorgkantoren verdelen op basis van inzichten omtrent de bestedingen in
2012.
In de brief wordt aangegeven dat de staatssecretaris niet wil dat er
wachtlijsten voor de vergoedingsregeling bestaan. In de brief staat dat zij
hierop alert blijft. Wat is precies de taak van het zorgkantoor bij het
ontstaan (onder controle houden) van wachtlijsten voor zowel de zorg in
natura als bij de nieuwe vergoedingsregeling en wat is de taak van het
ministerie in dezen?
Reactie staatssecretaris:
Het zorgkantoor beschikt over contracteerruimte om in het geval van zorg
in natura voldoende zorg te contracteren bij zorgaanbieders. Indien blijkt
dat deze middelen onvoldoende zijn en wachtlijsten (dreigen te) ontstaan
dan dient het zorgkantoor allereerst zelf te bezien of door herschikking

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

26

tussen de sectoren en gecontracteerde zorgaanbieders middelen kunnen
worden vrijgemaakt. Indien dit niet het geval is dan kan het zorgkantoor in
overleg treden met andere zorgkantoren om te bezien of er in onderling
overleg een herschikking tussen regio’s kan plaatsvinden. Daarnaast
adviseert de NZa het ministerie ieder voorjaar over de uitputting van de
middelen en of zich problemen bij één of meerdere zorgkan-toren voor
dreigen te doen. Is dit het geval dan kan het ministerie beslissen over het
inzetten van de zogenaamde herverdelingsmiddelen. Deze middelen
maken onderdeel uit van de contracteerruimte, maar zijn vooraf nog niet
toebedeeld aan zorgkantoren.
Het zorgkantoor beschikt in het geval van de vergoedingsregeling over
een budget dat dient ter dekking van de kosten van de vergoedingsregeling. Op het moment dat deze middelen uitgeput zijn, kan het
zorgkantoor geen nieuwe cliënten meer helpen en zal (als uitputting
dreigt) dit melden aan het CVZ. Het CVZ meldt dit vervolgens aan het
ministerie. Ik dien dan binnen het Budgettaire Kader Zorg (BKZ) passende
oplossingen te vinden.
De leden van de CDA-fractie zijn positief over de uitwerking van de motie
Uitslag/Venrooy-van Ark (de actieve monitoring; Kamerstuk 30 597,
nr. 233) waarbij wordt nagegaan wat de effecten zijn en of bijsturing
eventueel mogelijk is. Vanaf 1 januari wordt indien nodig de vergoedingsregeling voor individuele gevallen versoepeld. Kan hier meer duiding aan
worden gegeven? Wat wordt er precies bedoeld; komen hier aparte
criteria voor of is dit in eerste instantie aan het zorgkantoor?
Reactie staatssecretaris:
In mijn brief van 8 december 2011 heb ik aangegeven dat mochten de
uitkomsten van de monitor daartoe aanleiding geven, ik binnen de
budgettaire kaders tot passende oplossingen zal komen. Daarbij treed ik
met het oog op de zorgplicht van zorgkantoren allereerst in overleg met
hen. Mocht dit niet tot het gewenste resultaat leiden dan zal ik bezien of
het nodig is de regeling te versoepelen voor individuele gevallen. In het
VAO van 9 november 2011 en mijn brief van 1 december 2011 heb ik
aangegeven dat hier specifiek aandacht wordt gegeven aan cliënten met
een indicatie van minder dan 10 uur AWBZ-zorg.
De actieve monitoring moet uitwijzen of het hier gaat om bijzondere
individuele casuïstiek of dat er sprake is van casuïstiek van cliënten,
waarin gelijksoortige problemen zich manifesteren. Pas als dat bekend is,
kan ik in overleg met alle betrokkenen bezien of aanvullende criteria
hiervoor een oplossing bieden dan wel het gaat om uitzonderlijke situaties
waar algemeen geldende criteria geen oplossing bieden. Ik ga niet vooruit
lopen op mogelijke uitkomsten.
Het ministerie is bezig in kaart te brengen of de zorgkantoren in de eerste
ronde voldoende zorgaanbod hebben gecreëerd voor specifieke
doelgroepen. De leden van de CDA-fractie vragen of hierover al eerste
gegevens bekend zijn en wanneer de informatie bekend wordt.
Reactie staatssecretaris:
De gegevens van de eerste contracteerronde 2012 worden nu verwerkt
door de NZa. In de eerste voortgangsrapportage van 2012 zal ook worden
ingegaan op de uitkomsten van de eerste contracteringsronde 2012 die in
november 2011 is afgrond. Hierbij zal ook aandacht worden besteed aan
de specifieke doelgroepen. Daarnaast is een overleg gepland tussen
zorgkantoren, Per Saldo en VWS waarbij deze materie wordt besproken.
Hoe wordt er omgegaan met zorgorganisaties of zzp’ers met een
vernieuwend zorgaanbod die aansluiten bij de zorgvraag en pas per 1 juli
2011 kunnen worden gecontracteerd door zorgkantoren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

27

Reactie staatssecretaris:
Zorgaanbieders met een vernieuwend zorgaanbod konden ook reeds in
november 2011 door de zorgkantoren worden gecontracteerd voor het
jaar 2012. In beperkte mate is dit ook gebeurd. De contractering van
zelfstandige zorgverleners is nieuw in 2012. Vanaf 1 januari 2012 zal
binnen de UVIT-pilot, die in Brabant plaatsvindt, een 30-tal zelfstandige
zorgverleners worden gecontracteerd. Daarnaast kunnen in de loop van
het jaar ook op bredere schaal zelfstandige zorgverleners worden
gecontracteerd. Hiervoor zal binnen de huidige financiële kaders een
budget ter beschikking worden gesteld. Als uit de monitor zou blijken dat
zorgkantoren bij hun zorginkoop onvoldoende rekening hebben gehouden
met bepaalde doelgroepen, dan zal ik in overleg treden met de zorgkantoren om binnen de financiële kaders te zoeken naar mogelijkheden voor
aanvullende contractering. Hierbij dienen zorgkantoren oog te hebben
voor innovatieve zorgaanbieders die zichzelf reeds bewezen hebben in de
pgb-sector.
De leden van de CDA-fractie vinden het positief dat er bij de criteria van
de vergoedingsregeling rekening gehouden wordt met de bijzondere
positie van meerdere zorgvragers in een gezin. Wel vragen zij of er geen
problematische situaties gaan ontstaan bij ouders die een kind hebben
met een grote zorgvraag die eerst een uur substantieel meer zorg moeten
leveren per etmaal – (boven)gebruikelijke zorg – voordat ze in aanmerking
kunnen komen voor de vergoedingsmaatregel?
Reactie staatssecretaris:
Gebruikelijke zorg is de normale, dagelijkse zorg die ouders geacht
worden aan hun kinderen te bieden en is uitgewerkt in de Beleidsregels
indicatiestelling AWBZ. Pas als de gebruikelijke zorg in vergelijking tot
kinderen in dezelfde leeftijdscategorie substantieel (=meer dan één uur
per dag) wordt overschreden is er sprake van bovengebruikelijke zorg,
waarvoor een AWBZ-indicatie mogelijk is. Deze marge van één uur is
gekozen, omdat er bij kinderen verschillen zijn in de normale ontwikkeling. Ook tussen kinderen van dezelfde leeftijd zonder AWBZ-grondslag
kan de omvang van de zorg (per dag) verschillen. Het ene kind is nu
eenmaal gemakkelijker dan het andere kind. Wanneer meerdere kinderen
in een gezin een zorgvraag hebben, wordt dit uur één keer per gezin
toegepast. Deze systematiek van bovengebruikelijke zorg wordt al een
aantal jaren in de indicatiestelling toegepast.
De leden van de CDA-fractie hechten veel waarde aan de individuele
cliëntbemiddeling, zoals beschreven in de visiebrief langdurige zorg van
juni 2011. Daarom vragen zij waarom de aanvraag wordt afgewezen door
het zorgkantoor als er geen contact is geweest tussen zorgaanbieder en
zorgaanvrager. Is het niet zo dat het zorgkantoor een goed overzicht moet
hebben van het kwantitatieve en kwalitatieve zorgaanbod in een betreffende regio? Zou het zorgkantoor hierin ook geen adviesfunctie moeten
vervullen?
Reactie staatssecretaris:
Ik hecht ook veel waarde aan individuele cliëntbemiddeling. Zoals ik in
mijn brief van 31 oktober 2011 (TK, vergaderjaar 2011–2012, 30 597,
nr. 218) heb aangegeven, vind ik dat het zorgkantoor een adviesfunctie
heeft bij die cliënten die geen duidelijk beeld hebben van wie zij de zorg
willen afnemen. Dat zijn die cliënten die bij hun indicatie geen voorkeursaanbieder hebben aangegeven. Het zorgkantoor kan deze cliënten wijzen
op zijn website met het gecontracteerde zorgaanbod in de regio,
aangevuld met kwalitatieve «Kiesbeter»-informatie per instelling. Ook is
het mogelijk dat op basis van de zorgvraag het zorgkantoor de cliënt
gericht doorverwijst. Het is dan aan de cliënt om contact op te nemen met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

28

deze zorgaanbieder om na te gaan of de geboden zorg passend is. Juist
om ervoor te zorgen dat een oriëntatie op het zorgaanbod in natura heeft
plaatsgevonden, dient een cliënt in zijn zorgplan in te vullen bij wie hij
zich heeft georiënteerd en waarom deze zorg niet passend is.
Is bekend hoeveel administratieve lasten en tijd de uitvoering van de
vergoedingsregeling voor zorgvragers en zorgkantoren zal gaan kosten?
Reactie staatssecretaris:
De uitvoering van de vergoedingsregeling sluit zo veel mogelijk aan bij de
uitvoering van de pgb-regeling. Daarmee zijn de administratieve lasten
voor zowel de gebruiker als het zorgkantoor in beide regelingen nagenoeg
gelijk. Met ingang van 2012 dienen ook mensen die in aanmerking willen
komen voor een pgb een zorgplan in te vullen. Dit zorgplan is beperkt in
omvang. In de bijlage1 van deze brief is het zorgplan opgenomen. Het
zorgplan zal voor zowel de zorgvrager als zorgkantoor tot een relatief
geringe toename van de administratieve lasten leiden. Zoals in mijn brief
van 1 december 2011 (TK, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 87) gemeld,
zijn de toetsingscriteria voor de vergoedingsregeling zo opgesteld dat het
zorgkantoor ze zo eenvoudig mogelijk aan de hand van het aanvraagformulier en zorgplan kan beoordelen. Hierbij heb ik gestreefd naar
maximale eenduidigheid tegen zo min mogelijke administratieve lasten.
Is er een communicatieplan naar burgers toe over deze nieuwe regeling?
Hoe weten toekomstige AWBZ-zorgvragers van het bestaan van de
vergoedingsregeling af? Wie is verantwoordelijk voor deze communicatie?
Reactie staatssecretaris:
Ja, er is een communicatieplan. Dit plan is in overleg met het CIZ, alle
zorgkantoren, College voor zorgverzekeringen en Per Saldo opgesteld. Op
basis van dit plan is de bestaande informatie voor burgers aangepast aan
de nieuwe situatie. Het gaat hierbij zowel om informatie van de rijksoverheid, als de informatie van de andere betrokken partijen. Daarnaast
zal voor 1 januari 2012 een nieuwe brochure beschikbaar komen waarin
uitleg wordt gegeven over de nieuwe situatie. Ook zal bij Per Saldo een
helpdesk worden ingericht waar cliënten terecht kunnen met hun vragen.
Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
Toegangscriteria voor de Vergoedingsregeling persoonlijke zorg
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief over de
nadere toelichting op de pgb-maatregelen. Deze leden vragen de
staatssecretaris of als bij een nieuwe indicatie er geen gewenst zorgaanbod in natura geboden kan worden en de aanvraag is met een
indicatie onder de 10-uurs norm, de aanvrager dan aanspraak maakt op
een vergoedingsregeling. Zo nee, hoe kan dan overeind blijven dat
iemand recht op zorg heeft?

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Reactie staatssecretaris:
Het uitgangspunt is dat zorgkantoren zorgplicht hebben en dat zij geacht
worden zorg in te kopen die past bij de indicatie. Cliënten met een
AWBZ-indicatie hebben een afdwingbaar recht. In het VAO van
9 november 2011 en mijn brief van 1 december 2011 heb ik aangegeven
dit goed te volgen. Ik heb hierbij ook aangegeven dat, mocht het
gecontracteerde zorgaanbod niet in staat zijn om de gewenste zorg op tijd
te leveren en het zorgkantoor geen mogelijkheden hebben een alternatief
zorgaanbod in te kopen, ik direct vanaf 1 januari 2012 zal bekijken of het
nodig is de vergoedingsregeling voor individuele gevallen te versoepelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

29

De actieve monitoring moet uitwijzen of het hier gaat om bijzondere
individuele casuïstiek of dat er sprake is van casuïstiek van cliënten,
waarin gelijksoortige problemen zich manifesteren. Pas als dat bekend is,
kan ik in overleg met alle betrokkenen bezien of aanvullende criteria
hiervoor een oplossing bieden, dan wel dat het gaat om uitzonderlijke
situaties waar algemeen geldende criteria geen oplossing bieden. Ik ga
niet vooruit lopen op mogelijke situaties die kunnen ontstaan, maar zal
handelen naar bevind van zaken.
De leden van de SP-fractie constateren dat de staatssecretaris een
onafhankelijke commissie instelt bestaande uit zorgbehoevenden,
zorgaanbieders en zorgkantoren die advies geeft over ingediende
bezwaarschriften. Echter betreuren genoemde leden het feit dat deze
onafhankelijke commissie geen advies mag geven in de besluitvorming
over een vergoedingsregeling. Zij willen weten wanneer de commissie
wordt ingesteld en welke samenstelling de commissie heeft. Deze leden
willen weten of er regionale commissies worden ingesteld of dat er een
landelijke commissie komt. Daarbij willen zij ook weten of de onafhankelijke commissie na 2014 behouden blijft.
Reactie staatssecretaris:
Zoals in mijn brief van 1 december 2011 aangegeven, gaat het om een
landelijke commissie en niet om meerdere regionale commissies.
Momenteel ben ik hierover in overleg met het CVZ. Zodra meer details
rond de adviescommissie bekend zijn, zal ik u hierover informeren.Zoals ik
onder andere in mijn brief van 15 september 2011 (TK, vergaderjaar
2010–2011, 25 657, nr. 84) heb aangegeven, zal de vergoedingsregeling
vanaf 1 januari 2014 worden verankerd. In dit licht zal ik bezien of het
wenselijk is opnieuw een landelijke adviescommissie in te stellen. Ik wil
hierbij gebruik maken van de ervaringen in de komende twee jaren.
De leden van de SP-fractie constateren dat bij de aanvraag van een
vergoedingsregeling de zorgbehoevende een aanvraagformulier en een
zorgplan dient in te leveren. Het zorgkantoor stelt voor 15 december het
format van dit zorgplan vast. Genoemde leden willen weten hoe dit
format eruit komt te zien en of deze eenvoudig en duidelijk in te vullen zijn
voor mensen die een vergoedingsregeling aanvragen.
Reactie staatssecretaris:
In de bijlage van deze brief is het format van het zorgplan opgenomen.
Het zorgplan is op verzoek van het CVZ door Per Saldo opgesteld. Uit de
test van Per Saldo bij een testpanel is gebleken dat het zorgplan goed is in
te vullen.
De leden van de SP-fractie merken op dat er nu goed getoetst gaat
worden waarom iemand een vergoedingsregeling aanvraagt c.q. nodig
heeft. Zij vragen de staatssecretaris waarom dit niet eerder is gedaan. Had
de groei voorkomen kunnen worden als er eerder gekeken was waarom
mensen een beroep op het pgb doen? Is de staatssecretaris bereid om als
blijkt dat dit komt door ontbrekend zorgaanbod dan te zorgen dat dit
aanbod ontwikkeld wordt? Zo nee, waarom niet?
Reactie staatssecretaris:
Bij het aanvragen van de vergoedingsregeling wordt de cliënt gevraagd
aan te geven waarom een beroep wordt gedaan op de regeling. Deze
informatie dient ter ondersteuning van de ontwikkeling van criteria voor
de vergoedingsregeling en tegelijkertijd, zoals ik in mijn brief van
8 november 2011 (TK, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 86), heb
aangegeven, is deze informatie te gebruiken bij de contractering van zorg
door de zorgkantoren. In het licht van de monitoring van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

30

pgb-maatregelen zal ik in overleg treden met de zorgkantoren, indien blijkt
dat het zorgaanbod onvoldoende antwoord geeft op de vraag van de
cliënt. De huidige pgb-regeling herbergt in zichzelf een aanzuigende
werking. Het uitvragen van de reden om voor een pgb te kiezen verandert
dit niet.
De leden van de SP-fractie merken ook op dat er nu wordt gesproken van
nieuw inzicht dat blijkt «uit gesprekken met betrokkenen». Deze leden
constateren dat die argumenten ook in eerdere Kamerdebatten zijn
gewisseld (door voornamelijk de oppositie). Waarom is de staatssecretaris
nu wel bereid geweest om te luisteren? Erkent de staatssecretaris dat de
plannen te overhaast zijn gepresenteerd? Zo nee, hoe verklaart de
staatssecretaris dan – zo vragen genoemde leden – dat er nu wel begrip is
voor «bijzondere gevallen»? Vindt de staatssecretaris het overigens
terecht dat over «gevallen» gesproken wordt?
Reactie staatssecretaris:
Ik ben constant in overleg met betrokkenen en luister naar hun opvattingen. Daarnaast wil ik opmerken dat de term «bijzondere gevallen» niet
naar cliënten verwijst, maar naar de omstandigheden die ertoe leiden dat
de cliënt een bijzondere zorgvraag heeft.
Inzet van mantelzorgers
De leden van de SP-fractie constateren in de brief dat familie en directe
betrokkenen financieel gecompenseerd kunnen worden via de vergoedingsregeling. Deze leden willen weten of het de bedoeling is dat
mantelzorgers zzp’er moeten worden om een financiële tegemoetkoming
te ontvangen. Genoemde leden vragen de staatssecretaris erop toe te zien
dat mantelzorgers geen slecht betaalde, ongekwalificeerde «zorgverleners» worden. Acht de staatssecretaris het mogelijk dat een zorgkantoor
direct een mantelzorger inhuurt? Zo nee, waarom niet?
Reactie staatssecretaris:
Vergelijkbaar met de pgb-regeling, kan een cliënt die in aanmerking komt
voor een vergoedingsregeling, zelf afspraken maken met mantelzorgers
en daarvoor een financiële vergoeding betalen. De mantelzorger hoeft dan
geen zzp-er te worden. De cliënt is primair verantwoordelijk voor de
kwaliteit van de zorgverlening. Het zorgkantoor kan eventueel alleen de
zorg van individuele personen (bijvoorbeeld een mantelzorger) inkopen
als deze voldoet aan zijn contracteisen.
Monitoring van de pgb-maatregelen
De leden van de SP-fractie constateren dat de staatssecretaris vanaf
1 januari 2012 wil kijken of de vergoedingsregeling versoepeld kan
worden voor individuele gevallen, zodra blijkt dat zorgkantoren de
gewenste zorg niet kunnen bieden binnen een bepaalde tijd. Genoemde
leden willen weten welke regels hiervoor worden opgesteld.
Reactie staatssecretaris:
In mijn brief van 8 december 2011 heb ik aangegeven dat mochten de
uitkomsten van de monitor daartoe aanleiding geven, ik binnen de
budgettaire kaders tot passende oplossingen zal komen. Daarbij treed ik
met het oog op de zorgplicht van zorgkantoren allereerst in overleg met
hen. Mocht dit niet tot het gewenste resultaat leiden dan zal ik bezien of
het nodig is de regeling te versoepelen voor individuele gevallen. In het
VAO van 9 november 2011 en mijn brief van 1 december 2011 heb ik
aangegeven dat hier specifiek aandacht wordt gegeven aan cliënten met
een indicatie van minder dan 10 uur AWBZ-zorg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

31

De actieve monitoring moet uitwijzen of het hier gaat om bijzondere
individuele casuïstiek of dat er sprake is van casuïstiek van cliënten,
waarin gelijksoortige problemen zich manifesteren. Pas als dat bekend is,
kan ik in overleg met alle betrokkenen bezien of aanvullende criteria
hiervoor een oplossing bieden dan wel het gaat om uitzonderlijke situaties
waar algemeen geldende criteria geen oplossing bieden. Ik ga niet vooruit
lopen op mogelijke uitkomsten.
De leden van de SP-fractie zijn tevreden met het feit dat er een meldpunt
komt, waar mensen met hun klachten, vragen en meldingen terecht
kunnen. Deze leden willen weten hoe dit meldpunt eruit ziet, waar dit
meldpunt komt en wat er met de verzamelde gegevens gebeurt. Ook
willen zij actief geïnformeerd worden door het meldpunt. Behoort dat tot
hun taak? Zo nee, waarom niet?
Reactie staatssecretaris:
Samen met Per Saldo en MEE richt VWS een telefonischehelpdesk bij Per
Saldo in waar cliënten met hun vragen of klachten terecht kunnen. Met
deze partijen is afgesproken dat elke maand de ontvangen meldingen
worden doorgesproken. Deze signalen worden vervolgens in het
expertisecentrum pgb besproken, zodat eventuele knelpunten aangepakt
kunnen worden. De eventuele knelpunten zullen ook aan de Kamer
worden gerapporteerd.
De leden van de SP-fractie vragen om uitleg waarom nu pas aan
gegevensverzameling wordt gedaan omtrent het pgb, het zorgaanbod
enzovoorts. Ware het niet beter om eerst alle gegevens te kennen
alvorens voorstellen te doen om het pgb af te schaffen voor extramurale
zorgsituaties? Kan de staatssecretaris het antwoord toelichten?
Reactie staatssecretaris:
In meerdere brieven over het pgb heb ik de Kamer de achtergronden van
de pgb-maatregelen toegelicht.1 Daarin heb ik gemeld dat pgb-regeling
financieel onhoudbaar is.
Acht de staatssecretaris het mogelijk dat er zorgkantoren zijn die hun
zorgtaak hebben afgekocht met een pgb omdat er geen zorgaanbod
voorhanden was? Zo ja, hoe oordeelt de staatssecretaris daarover?
Reactie staatssecretaris:
Ik sluit niet uit dat het bestaan van het pgb zorginstellingen en zorgkantoren onvoldoende heeft geïnspireerd om tot passende oplossingen voor
cliënten te komen.
De leden van de SP-fractie willen weten hoeveel zorgaanbieders gevraagd
wordt naar belemmeringen in de wet- en regelgeving. Deze leden willen
weten hoe vaak dit gevraagd wordt en op welke wijze dit gebeurt. Is het
de bedoeling van de staatssecretaris om wet- en regelgeving rond CAO,
loontijden en andere arbeidsvoorwaarden te versoepelen? Zo ja, denkt de
staatssecretaris dat de zorg hierdoor een aantrekkelijker beroep wordt?

1
Het gaat om de volgende brieven: 1 juni (TK,
vergaderjaar 2010–2011, 30 597, nr. 186),
21 juni (TK, vergaderjaar 2010–2011, nr. 196),
15 september (TK, vergaderjaar 2010–2011,
25 657, nr. 84), 31 oktober (TK, vergaderjaar
2011–2012, 30 597, nr. 218) en 8 november
(TK, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 86).

Reactie staatssecretaris:
In het Expertisecentrum PGB is afgesproken dat VWS een representatief
aantal zorgaanbieders zal benaderen omtrent de belemmeringen. Dit zal
voornamelijk via gesprekken met individuele zorgaanbieders plaatsvinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

32

Herindicatietraject ADL-bewoners
De leden van de SP-fractie zijn zeer ongerust over de nieuwe situatie bij
het ADL-clusterwonen. Erkent de staatssecretaris dat de gezamenlijke
brief met CVZ en CIZ tot veel onrust leidt? Dat bijvoorbeeld termen als
verzorging, verpleging en ondersteuning consequent door elkaar gehaald
worden? Graag ontvangen zij hierop een reactie. Erkent de staatssecretaris dat Fokus nu geen verpleegkundige zorg biedt in de ADL-vorm? Is
het de bedoeling dat ADL-ers verpleegkundig worden opgeleid? Graag
vernemen deze leden een reactie hierop.
Reactie staatssecretaris:
De vragen van bewoners hebben niet zozeer betrekking op de indicatiestelling voor de aanspraak ADL-assistentie, maar gaan vooral over de
vraag welke AWBZ-zorg indiceerbaar is naast de ADL-assistentie. Hierover
is op 8 december 2011 gesproken met vertegenwoordigers van bewoners
van ADL-woningen. In mijn brief «ADL-assistentie en pgb» van
19 december 2011, ben ik hier nader op ingegaan.
Genoemde leden willen graag weten wat het advies is van de NZa over de
tarieven voor ADL. Waarom is de Kamer daarover niet geïnformeerd?
Reactie staatssecretaris:
De NZa heeft op 22 maart 2011 de uitvoeringstoets «AWBZ-zorg in
ADL-clusterwoningen» uitgebracht. Dit rapport is aan de Kamer
verzonden als bijlage bij mijn brief van 22 juni 2011 (TK, 30 597 nr. 195).
Na mijn beslissing om het pakket ADL-assistentie als aanspraak te regelen
heeft de NZa mij niet nogmaals geadviseerd, maar door beleidsregels vast
te stellen uitvoering gegeven aan mijn aanwijzing van 25 oktober 2011.
Deze aanwijzing heeft u ontvangen als bijlage bij de brief van 31 oktober
over de hervorming van de langdurige zorg (TK, vergaderjaar 2011–2012,
30 597, nr. 186).
Wordt er bij de herindicatie van bewoners van ADL-clusters ook gekeken
naar zorgvraag buiten de woning? Erkent de staatssecretaris dat mensen
daar nu veelal hun pgb voor inzetten? Kan dat in de toekomst nog?
Reactie staatssecretaris:
De AWBZ-zorg die bewoners krijgen naast het pakket ADL-assistentie
omvat inderdaad ook de zorgvraag buiten de woning. Bewoners die al een
pgb hebben kunnen blijven kiezen voor het pgb als leveringsvorm tot
1 januari 2014 (exclusief begeleiding). Uiteraard kunnen zij hun pgb
inzetten buiten de ADL-woning. Nieuwe bewoners kunnen een beroep
doen op de vergoedingsregeling.
Vragen en opmerkingen van de D66-fractie
Toegangscriteria Vergoedingsregeling
De leden van de D66-fractie constateren dat er eindelijk toegangscriteria
voor de vergoedingsregeling zijn opgesteld. Wil de staatssecretaris
toelichten waarom wordt vastgehouden aan het 10-uurscriterium om in
aanmerking te komen voor de vergoedingsregeling? Blijft de ondergrens
van 10-uursindicatie staan als in 2013 de functie begeleiding wordt
overgeheveld naar de Wmo? Indien ja, waarom wordt het 10-uurscriterium op dat moment niet naar beneden bijgesteld? Kan de staatssecretaris aangeven hoeveel mensen er vanaf 2013 naar verwachting onder
de 10-uursindicatie vallen, wanneer begeleiding niet meer wordt
meegeteld?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

33

Reactie staatssecretaris:
Zoals toegelicht in het VAO pgb van 9 november 2011, heb ik deze keuze
voor de 10-uurs grens gemaakt op basis van inhoud, gesprekken met
budgethouders en in het licht van de financiële problematiek van het pgb.
De 10-uurs grens is een benadering voor de zorgvraag die zowel
levenslang en levensbreed is. Onder deze uursgrens verwacht ik dat
zorgkantoren in staat zijn om de cliënt een passend aanbod in natura te
doen. Zoals aangegeven in mijn brief van 31 oktober (TK, vergaderjaar
2011–2012, 30 597, nr. 218), blijf ik in 2013 uitgaan van de 10-uurs grens. Ik
stel deze grens niet naar beneden bij, omdat ik ervan uitga dat zorgaanbieders steeds beter in staat zullen zijn om cliënten met een intensieve
zorgvraag van passende zorg te voorzien. Ik verwacht dat in 2013 circa
3 500 mensen een beroep zullen doen op de vergoedingsregeling. Dit heb
ik u gemeld in mijn brief van 8 november 2011 (TK, vergaderjaar
2011–2012, 25 657, nr. 86).
De leden van de D66-fractie betreuren het dat rondom de afbakening van
de doelgroepen voor de vergoedingsregeling nog veel onduidelijkheid
blijft bestaan. De staatssecretaris geeft aan dat aan de hand van
ervaringen met de vergoedingsregeling de doelgroepen en hun zorgbehoeften worden vastgesteld. Die criteria moeten dan per 1 januari 2014
definitief duidelijk zijn. Kan de staatssecretaris toelichten waarom zij het
noodzakelijk acht nog twee jaar verwarring en onzekerheid te laten
bestaan rondom de omschrijving van de doelgroep van de vergoedingsregeling?
Reactie staatssecretaris:
Er is geen sprake van verwarring en onzekerheid, en er is geen onduidelijkheid over de afbakening. Het is duidelijk onder welke criteria een cliënt
met een AWBZ-indicatie onder de vergoedingsregeling valt. Wel is een
vraag voor welke specifieke groepen zorg in natura wel een oplossing kan
bieden die er nu misschien nog niet is, dan wel voor welke doelgroepen
waarvoor een vergoedingsregeling altijd een noodzakelijke mogelijkheid
moet blijven. Ik ga dit in een zorgvuldig traject aan de hand van concrete
voorbeelden uit de praktijk, in overleg met betrokken partijen (o.a.
zorgkantoren en Per Saldo), onderzoeken om zodoende tot een gedragen
beleid voor 2014 en later te komen.
De staatssecretaris is van plan om bij het College voor zorgverzekeringen
tijdelijk een landelijke commissie in te stellen met vertegenwoordigers
van cliënten, zorgaanbieders en zorgkantoren die het zorgkantoor moeten
gaan adviseren bij de afhandeling van bezwaarschriften. Waarom wordt
deze commissie tijdelijk ingesteld? Hoe lang zal de tijdelijke periode
duren? Hoe gaat de staatssecretaris afdwingen en monitoren dat het
advies ook daadwerkelijk wordt meegenomen?
Reactie staatssecretaris:
Een verzekerde kan altijd bezwaar aantekenen tegen een besluit van het
zorgkantoor. Kenmerkend van een beslissing op bezwaar is dat hetzelfde
bestuursorgaan, in dit geval het zorgkantoor, zijn eerdere besluit in
heroverweging neemt. Daarbij vraagt het zorgkantoor de adviescommissie om advies. Gezien de aard van een bezwaar is het juridisch niet
mogelijk dat een andere partij (bijvoorbeeld het kabinet) het besluit van
het zorgkantoor heroverweegt. Het zorgkantoor is niet verplicht om het
advies van de adviescommissie over te nemen. De zorgvuldigheidseisen,
zoals geformuleerd in de Algemene wet bestuursrecht, brengen wel met
zich mee dat het advies moet worden meegenomen in de besluitvorming.
Dit heeft ook gevolgen voor de motivering van het besluit van het
zorgkantoor. Cliënten die bezwaar aantekenen tegen het besluit van het
zorgkantoor, krijgen inzicht in het advies van deze commissie. Het advies

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

34

maakt immers deel uit van een zorgvuldige behandeling van het bezwaar
en de beslissing op bezwaar. Zoals ik onder andere in mijn brief van
15 september 2011 (TK, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 84) heb
aangegeven, zal de vergoedingsregeling vanaf 1 januari 2014 worden
verankerd. In dit licht zal ik bezien of het wenselijk is opnieuw een
landelijke adviescommissie in te stellen. Ik wil hierbij gebruik maken van
de ervaringen in de komende twee jaren.
Op welke wijze krijgen cliënten die in aanmerking komen voor de
vergoedingsregeling ondersteuning in het beheer van het budget en
aanstellen en begeleiden van personeel?
Reactie staatssecretaris:
Het uitgangspunt van de vergoedingsregeling is dat de cliënt, net als in de
pgb-regeling, eigen regie moet kunnen voeren over de inkoop van zijn
zorg. Daarmee valt het budgetbeheer en het aanstellen en begeleiden van
personeel onder de eigen verantwoordelijkheid van de cliënt. Mensen die
gebruik maken van de vergoedingsregeling ontvangen dezelfde ondersteuning als mensen met een pgb. Het zorgkantoor zal deze personen met
ingang van 2012 de eerste periode regelmatig benaderen. Hierdoor
komen mogelijke vragen of problemen tijdig aan het licht. Het zorgkantoor
kan vervolgens gericht adviseren of eventueel doorverwijzen naar
bijvoorbeeld Per Saldo.
Monitoring van de pgb-bezuinigingen
De leden van de D66-fractie constateren dat de staatssecretaris de
pgb-bezuinigingen wil gaan monitoren. Op welke manier stelt de
staatssecretaris vast dat zorgkantoren bij hun zorginkoop onvoldoende
rekening hebben gehouden met bepaalde doelgroepen? Indien zorgkantoren geen passende zorg kunnen leveren wil de staatssecretaris vanaf
1 januari 2012 bekijken of het nodig is de vergoedingsregeling voor
individuele gevallen te versoepelen. Kan de staatssecretaris bevestigen
dat het hierbij om gevallen gaat met een indicatie van minder dan 10 uur?
Welke criteria worden gebruikt om vast te stellen dat zorgkantoren niet in
staat zijn de gewenste zorg voor deze gevallen op tijd te leveren? Is de
staatssecretaris bereid als blijkt dat individuele gevallen tot eenzelfde
doelgroep behoren, voor deze hele doelgroep af te zien van het
10-uurscriterium? Wil de staatssecretaris bij het monitoren meenemen
waarom mensen genoodzaakt zijn een beroep te doen op de vergoedingsregeling en of zij in staat zijn het budget te beheren?
Reactie staatssecretaris:
In mijn brief van 8 december 2011 heb ik aangegeven dat mochten de
uitkomsten van de monitor daartoe aanleiding geven, ik binnen de
budgettaire kaders tot passende oplossingen zal komen. Daarbij treed ik
met het oog op de zorgplicht van zorgkantoren allereerst in overleg met
hen. Mocht dit niet tot het gewenste resultaat leiden dan zal ik bezien of
het nodig is de regeling te versoepelen voor individuele gevallen. In het
VAO van 9 november 2011 en mijn brief van 1 december 2011 heb ik
aangegeven dat hier specifiek aandacht wordt gegeven aan cliënten met
een indicatie van minder dan 10 uur AWBZ-zorg. De actieve monitoring
moet uitwijzen of het hier gaat om bijzondere individuele casuïstiek of dat
er sprake is van casuïstiek van cliënten, waarin gelijksoortige problemen
zich manifesteren. Pas als dat bekend is, kan ik in overleg met alle
betrokkenen bezien of aanvullende criteria hiervoor een oplossing bieden
dan wel het gaat om uitzonderlijke situaties waar algemeen geldende
criteria geen oplossing bieden. Ik ga niet vooruit lopen op mogelijke
uitkomsten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

35

Gelijk aan de pgb-regeling worden ook cliënten van de vergoedingsregeling het eerste half jaar begeleid door het zorgkantoor. Daarbij ontstaat
dan tevens inzicht of de cliënt in staat is het budget te beheren. Daarnaast
heb ik in mijn brief van 31 oktober 2011 (TK, vergaderjaar 2010–2011,
25 657, nr. 86) aangegeven te onderzoeken of met ingang van 1 januari
2013 een trekkingsrecht kan worden ingevoerd.
De leden van de D66-fractie hechten bij het monitoren van de verschuivingen van cliënt- en geldstromen grote waarde aan een objectief oordeel.
Welke verschuivingen van cliëntenstromen worden verwacht? Tot dusver
werd gebruik gemaakt van de expertise van het Centraal Planbureau.
Waarom wordt nu voor het SCP gekozen? De staatssecretaris hanteert in
het monitoringsproces een viertal kernvragen. Is de staatssecretaris
bereid om daarbij expliciet de kernvraag mee te nemen of passende zorg
op maat voor alle patiënten beschikbaar blijft? Indien nee, waarom niet?
Deze leden hebben met interesse kennisgenomen van het instellen van
een landelijk meldpunt in de vorm van een helpdeskfunctie bij Per Saldo.
Op welke wijze wordt de privacy van de bellende cliënten en hun
gegevens gegarandeerd?
Reactie staatssecretaris:
Op verzoek van uw Kamer heb ik in aparte brieven (van 21 juni 2011 (TK,
vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 196) en 8 november 2011 (TK,
vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 86) een overzicht gegeven van alle
aannames waarop mijn berekeningen zijn gebaseerd. Daar ben ik altijd
transparant in geweest. Verder heb ik reeds in het pgb-debat van 23 juni
2011 u gemeld dat het kabinet het SCP zal inschakelen voor de evaluatie.
Het SCP is een gevestigd onafhankelijk onderzoeksinstituut met veel
ervaring op het gebied van beleidsstudies op het terrein van de zorg,
waaronder ook specifiek het pgb. De kernvragen van de monitor voldoen
reeds aan uw verzoek. Het effectueren van het recht op zorg is de eerste
kernvraag van de monitor. De helpdesk wordt samen met Per Saldo en
MEE opgezet. De gegevens op persoonsniveau worden alleen bekend
gemaakt als de mensen die bellen daarmee instemmen. Overigens zijn de
namen van de mensen niet nodig om toch hun signaal serieus te kunnen
nemen. Hier is ten tijde van de pgb-toekenningenstop in de tweede helft
van 2010 ook ervaring door Per Saldo en VWS mee opgedaan.
Definitie kleinschalige pgb-gefinancierde wooninitiatieven
De leden van de D66-fractie hebben vernomen dat de definitie van
kleinschalige pgb-gefinancierde wooninitiatieven in enkele gevallen niet
goed werkt, omdat bewoners op afzonderlijke huisnummers wonen. Is de
staatssecretaris bereid hier een oplossing voor te zoeken?
Reactie staatssecretaris:
In de definitie van het CVZ betreft het «een woonadres waar blijkens het
GBA minstens 5 budgethouders woonachtig zijn». Deze definitie is tot
stand gekomen, omdat een wooninitiatief zich kenmerkt doordat
meerdere bewoners een gezamenlijke huishouding voeren. Bewoners
hebben ieder hun eigen kamer. De gezamenlijkheid is herkenbaar middels
een gedeelde woonkamer en keuken. Bovendien is er sprake van een
gedeelde voordeur. Er zijn situaties bekend waarbij mensen met een pgb
ieder op een eigen GBA-adres wonen, waarbij op ieder adres een
zelfstandige woning gevestigd is met eigen woonkamer en keuken. Deze
woningen zijn zelfstandig bewoonbaar, waardoor er geen sprake is van
een gezamenlijke huishouding. Deze zelfstandige woningen vallen
daarmee buiten de definitie. Zoals in mijn brief van 1 december 2011 (TK,
vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 87) vermeld, zal de definitie van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

36

kleinschalig pgb-gefinancierd wooninitiatief per 1 januari 2012 komen te
vervallen.
Vragen en opmerkingen van de GroenLinks-fractie
Onlangs werd via de pers duidelijk dat het subsidieplafond voor het
persoonsgebonden budget in 2012 verlaagd is vastgesteld op € 2 689
miljoen. Op welke wijze heeft de staatssecretaris de Kamer hierover
geïnformeerd? Wat zijn de argumenten van het verlagen van het plafond
en wat zijn de gevolgen hiervan voor budgethouders? Hoe verhoudt het
verlagen van het subsidieplafond zich tot de toezegging van de staatssecretaris in het VAO pgb op 9 november jl. dat het een kwestie is van
communicerende vaten, dat zij geen wachtlijsten wil?
Reactie staatssecretaris:
Ik heb u in mijn brief van 31 oktober 2011 (TK, vergaderjaar 2011–2012,
25 657, nr. 86) geïnformeerd over het feit dat er in 2011 minder mensen
een beroep doen op de pgb-regeling dan verwacht en dat dit een
structureel financieel effect heeft. Op verzoek van uw Kamer heb ik u
inmiddels in een aparte brief (van 13 december 2011) geïnformeerd over
het subsidieplafond voor de pgb-regeling 2012. In deze brief wordt
ingegaan op hoe de hoogte ervan is vastgesteld en waarom dit plafond
iets lager is dan in 2011. Bij het vaststellen is onder andere rekening
gehouden met het aantal mensen dat op 31 december een pgb zal
hebben, de mensen die in 2012 uit de pgb-regeling zal stromen (vanwege
het beëindigen van hun (kortdurende) zorgvraag) en nieuwe mensen die
in 2012 een pgb zullen aanvragen. Daarmee verwacht ik voor de
pgb-regeling geen wachtlijsten.
De staatssecretaris blijft vasthouden aan haar standpunt dat de pgbmaatregelen binnen de huidige budgettaire kaders genomen moeten
worden, terwijl er juist voor wordt gewaarschuwd dat de pgb-maatregelen
de kosten zullen doen toenemen. Daarom maken de leden van de
GroenLinks-fractie graag van de gelegenheid gebruik om via dit schriftelijk
overleg meer verduidelijking te vragen.
Reactie staatssecretaris:
In meerdere brieven over het pgb heb ik u geïnformeerd over het
financiële beeld rondom het pgb, waaronder de verwachte opbrengst van
de pgb-maatregelen. Daarbij ben ik altijd transparant en volledig geweest
over de veronderstellingen waarop ik mij heb gebaseerd. Ik verwijs u in
het bijzonder naar de brieven van 21 juni, 15 september, 31 oktober en
8 november 2011.1 Daar heb ik op dit moment niets aan toe te voegen.
Toegangscriteria voor de Vergoedingsregeling persoonlijke zorg

1
Het gaat om de volgende brieven: 21 juni
(TK, vergaderjaar 2010–2011, nr. 196),
15 september (TK, vergaderjaar 2010–2011,
25 657, nr. 84), 31 oktober (TK, vergaderjaar
2011–2012, 30 597, nr. 218) en 8 november
(TK, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 86).

De leden van de GroenLinks-fractie vinden de wijze waarop de criteria
voor de Vergoedingsregeling persoonlijke zorg worden uitgewerkt
onvoldoende en het verbaast hen dat de staatssecretaris kiest voor een
groeitraject dat tot criteria moet leiden die vanaf 1 januari 2014 zullen
worden gehanteerd. Wat zijn hiervoor haar argumenten? Door de keuze
voor een groeitraject in plaats van het op voorhand duidelijk opstellen van
de criteria staat al vast dat na de invoering van de vergoedingsregeling de
spelregels zullen worden veranderd. Omdat de uitvoering van de
Vergoedingsregeling persoonlijke zorg binnen de budgettaire kaders
plaats moet vinden, vrezen zij dat niet de werkbaarheid van de criteria,
maar de budgettaire kaders leidend zullen zijn. Zij krijgen hierop graag
een reactie van de staatssecretaris.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

37

Reactie staatssecretaris:
Het is duidelijk onder welke criteria een cliënt met een AWBZ-indicatie
onder de vergoedingsregeling valt. Wel is een vraag voor welke specifieke
groepen zorg in natura wel een oplossing kan bieden die er nu misschien
nog niet is, dan wel voor welke doelgroepen waarvoor een vergoedingsregeling altijd een noodzakelijke mogelijkheid moet blijven. Ik ga dit in een
zorgvuldig traject aan de hand van concrete voorbeelden uit de praktijk, in
overleg met betrokken partijen (o.a. zorgkantoren en Per Saldo), onderzoeken om zodoende tot een gedragen beleid voor 2014 en later te
komen. Zoals ik heb aangegeven in mijn brief van 1 december 2011 (TK,
vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 87), staat voor mij centraal dat de
cliënt zijn recht op zorg kan blijven effectueren. Dit is voor mij leidend bij
het stellen van nadere voorwaarden aan de vergoedingsregeling.
Het 10-uurs criterium voor het in aanmerking komen voor de vergoedingsregeling roept bij de leden van de GroenLinks-fractie verschillende vragen
op. Deze leden zijn van mening dat de 10-uursregeling onnodig bureaucratisch is en zien daarom graag een nadere onderbouwing van de
noodzaak van die 10-uurs regeling. Wat is de reden dat de staatssecretaris
kiest voor een ondergrens van 10 uur en waarom blijft deze ondergrens
op 10 uur staan als mogelijk de functie begeleiding uit het verzekerd
pakket wegvalt in 2013? Hoe hoog is het aantal mensen dat een indicatie
heeft van minder dan 10 uur en hoe hoog is dit aantal wanneer de functies
begeleiding individueel en groep niet worden meegeteld? Houdt de
staatssecretaris de mogelijkheid open om de 10-uursregeling alsnog te
schrappen?
Reactie staatssecretaris:
Zoals toegelicht in het VAO pgb van 9 november 2011, heb ik deze keuze
voor de 10-uurs grens gemaakt op basis van inhoud, gesprekken met
budgethouders en in het licht van de financiële problematiek van het pgb.
De 10-uurs grens is een benadering voor de zorgvraag die zowel
levenslang en levensbreed is. Onder deze uursgrens verwacht ik dat
zorgkantoren in staat zijn om de cliënt een passend aanbod in natura te
doen. Zoals aangegeven in mijn brief van 31 oktober 2011 (TK, vergaderjaar 2011–2012, 30 597, nr. 218), blijf ik in 2013 uitgaan van de 10-uurs
grens. Ik stel deze grens niet naar beneden bij, omdat ik ervan uitga dat
zorgaanbieders steeds beter in staat zullen zijn om cliënten met een
intensieve zorgvraag van passende zorg te voorzien. Ik verwacht dat in
2013 circa 3500 mensen een beroep zullen doen op de vergoedingsregeling. Dit heb ik u gemeld in mijn brief van 8 november 2011 (TK,
vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 86). Voor de onderbouwing van het
beroep op de vergoedingsregeling ben ik uitgegaan van de mensen die
momenteel een pgb hebben. Zoals in mijn brief van 8 november 2011
aangegeven (TK, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 86), heeft circa 20%
van de huidige mensen met een pgb een indicatie van minimaal 10 uur
voor de functies begeleiding, verzorging en verpleging. Als begeleiding
niet meer wordt meegeteld, heeft circa 30% van de huidige mensen met
een pgb een indicatie voor minimaal 10 uur voor de functies verzorging
en verpleging.
Volgens de leden van de GroenLinks-fractie bieden de criteria zoals ze in
de brief worden verwoord (en per 1 januari 2012 gaan gelden) onvoldoende duidelijkheid, waardoor bijvoorbeeld verschillen kunnen ontstaan
tussen zorgkantoorregio’s. Genoemde leden vrezen dat mensen met een
vergelijkbare zorgvraag in de ene regio wel in aanmerking zullen komen
voor de vergoeding en in de andere regio niet. Zij krijgen daarop graag
een reactie van de staatssecretaris. Is de staatssecretaris met deze leden
van mening dat een dergelijk verschil in aanspraak op de vergoedingsre-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

38

geling ongewenst is? Op welke manier voorkomt de staatssecretaris dat er
verschil tussen verschillende zorgkantoorregio’s gaat ontstaan?
Reactie staatssecretaris:
Een cliënt dient zich eerst op het zorgaanbod te oriënteren, daarbij
geholpen door het zorgkantoor. Een beroep op de vergoedingsregeling is
pas mogelijk, nadat de cliënt na deze oriëntatie heeft vastgesteld dat er
geen passend zorgaanbod aanwezig is. Zoals in mijn brief van 1 december
2011 aangegeven, toetst het zorgkantoor de aanvraag nog niet op het
criterium passende zorg. Ik heb met de zorgkantoren afgesproken de
komende jaren te gebruiken om aan de hand van praktijkervaringen
hiervoor concrete criteria op te stellen. Met deze keuze is tevens uitgesloten dat er tussen de zorgkantoren op dit punt verschillen gaan
ontstaan. Om te voorkomen dat de vergoedingsregeling in verschillende
regio’s anders wordt geïnterpreteerd, heeft de Kamer het kabinet verzocht
om een landelijke commissie te installeren. Hier heb ik gehoor aan
gegeven. Momenteel ben ik hierover in overleg met het College voor
zorgverzekeringen.
De aanwezigheid van een zorgplan is één van de criteria waar het
zorgkantoor op zal toetsen. Bijvoorbeeld de aanwezigheid van een
aanvraagformulier, waarop aanvragers de redenen voor aanvraag van de
vergoedingsregeling moeten invullen. Welke redenen worden daarin
meegenomen en welke redenen vindt de staatssecretaris reden om de
aanvraag als voldoende onderbouwd te zien? Gaat het daarbij bijvoorbeeld ook om ontevredenheid over aanbod, werkwijze of kwaliteit van
gecontracteerde zorg in natura aanbieders? Hoe streng wordt het zorgplan
getoetst?
Reactie staatssecretaris:
Het format van het zorgplan is als bijlage bij deze brief gevoegd. In dit
plan wordt de cliënt onder andere gevraagd zijn bijzondere zorgvraag
nader te typeren. Hiervoor kan de cliënt de voorgedrukte standaard
antwoordcategorieën gebruiken, maar daarnaast is er ook ruimte om
andere aspecten in te vullen (via een open vraag). Bij de standaard
antwoord-categorieën kan de cliënt bijvoorbeeld aangeven of de zorg
vooraf slecht is in te plannen, zorg nodig is op vele korte momenten op de
dag en er behoefte is aan structuur en vastigheid van een vaste zorgverlener. Deze antwoordcategorieën zijn gebruikt, omdat mensen met een
pgb deze zaken belangrijk vinden. Dit blijkt uit het onderzoek van
Regioplan «Hoe regelt u uw zorg met een pgb». De cliënt dient deze vraag
in te vullen, maar het is geen grond voor het zorgkantoor om een cliënt
hierop af te wijzen.
Verder roept de uitwerking van criterium 5, de toets of alle in het zorgplan
genoemde zorgaanbieders door het zorgkantoor zijn gecontracteerd,
vragen op bij de leden van de GroenLinks-fractie. Bij de uitleg staat
immers dat deze niet gecontracteerd mogen zijn. Hoe wordt dit criterium
gehanteerd bij personen die deels de zorg bij gecontracteerde en deels bij
niet gecontracteerde aanbieders willen inkopen? En wat als na toekenning
van de vergoedingsregeling de aanbieder alsnog wordt gecontracteerd
door het zorgkantoor, vervalt dan de aanspraak op de vergoedingsregeling?
Reactie staatssecretaris:
Bij dit criterium heb ik aangegeven dat er geen beroep op de vergoedingsregeling mogelijk is als de cliënt van plan is uitsluitend zorg in te kopen bij
zorgaanbieders waar het zorgkantoor een contract mee heeft afgesloten.
In dit geval heeft de vergoedingsregeling geen meerwaarde. Dus het is
mogelijk een deel van de zorg bij een gecontracteerde zorginstelling in te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

39

kopen. De aanspraak op de vergoedingsregeling vervalt niet als het
zorgkantoor op een later moment wel met alle in het zorgplan genoemde
zorgaanbieders een contract heeft afgesloten.
Inzet van mantelzorgers
De vergoedingsregeling mag ook worden ingezet om mantelzorg in te
schakelen. De leden van de GroenLinks-fractie vragen hoe dit te rijmen is
met het beoogde effect van de pgb-maatregelen om ongeveer een derde
van de AWBZ-vragers ertoe te bewegen af te zien van AWBZ-zorg. Afzien
van AWBZ-zorg kunnen alleen die mensen met een matige tot ernstige
beperking die terug kunnen vallen op een netwerk van mensen om hen
heen, die bereid zijn om de benodigde zorg en aandacht te leveren en/of
over voldoende financiële middelen beschikken om particulier de zorg in
te kopen. Met een indicatie van minder dan 10 uur dwingt de staatssecretaris mantelzorgers om meer zorg te leveren als de zorg in natura geen
passend antwoord heeft. Wat maakt deze mantelzorgers anders dan
mantelzorgers die hulp verlenen bij een indicatie vanaf 10 uur?
Reactie staatssecretaris:
Uit onderzoek onder mensen met een pgb komt naar voren dat ongeveer
een derde van cliënten met een zorgvraag af zal zien van collectief
geïndiceerde zorg vanuit de AWBZ, indien zij niet kunnen kiezen voor de
pgb-regeling. De vergoedingsregeling is wezenlijk anders dan de
pgb-regeling, omdat de cliënt zich eerst dient te oriënteren op het
zorgaanbod in natura en moet voldoen aan het urencriterium. Het
zorgkantoor beslist of de cliënt een beroep kan doen op deze regeling.
Naar verwachting zal daarom nog steeds een grote groep cliënten geen
beroep gaan doen op de AWBZ. Bij een indicatie van minimaal tien uur is
sprake van een substantiële zorgvraag, waarbij de cliënt zelfstandig een
zorgarrangement samenstelt indien men in aanmerking wenst te komen
voor de vergoedingsregeling. Vergelijkbaar met de pgb-regeling kunnen
ook mensen uit de directe nabijheid van de cliënt in dit zorgarrangement
worden opgenomen.
Monitoring van de pgb-maatregelen
De leden van de GroenLinks-fractie steunen het voornemen van de
staatssecretaris om de gevolgen van de pgb-maatregelen te monitoren.
De staatssecretaris schrijft dat dat actief monitoren niet alleen het turven
is van wat er gebeurt, maar dat het vooral gaat om het nagaan wat de
effecten zijn van de pgb-maatregelen, om tijdig bijsturen en tot passende
oplossingen te komen. De staatssecretaris schrijft ook dat het hierbij kan
gaan om individuele gevallen. Deze leden vragen of dit betekent dat in
individuele gevallen de vergoedingsregeling ook open staat voor mensen
met een indicatie onder de 10 uur.
Reactie staatssecretaris:
In mijn brief van 8 december 2011 heb ik aangegeven dat mochten de
uitkomsten van de monitor daartoe aanleiding geven, ik binnen de
budgettaire kaders tot passende oplossingen zal komen. Daarbij treed ik
met het oog op de zorgplicht van zorgkantoren allereerst in overleg met
hen. Mocht dit niet tot het gewenste resultaat leiden dan zal ik bezien of
het nodig is de regeling te versoepelen voor individuele gevallen. In het
VAO van 9 november 2011 en mijn brief van 1 december 2011 heb ik
aangegeven dat hier specifiek aandacht wordt gegeven aan cliënten met
een indicatie van minder dan 10 uur AWBZ-zorg. De actieve monitoring
moet uitwijzen of het hier gaat om bijzondere individuele casuïstiek of dat
er sprake is van casuïstiek van cliënten, waarin gelijksoortige problemen
zich manifesteren. Pas als dat bekend is, kan ik in overleg met alle

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

40

betrokkenen bezien of aanvullende criteria hiervoor een oplossing bieden
dan wel het gaat om uitzonderlijke situaties waar algemeen geldende
criteria geen oplossing bieden. Ik ga niet vooruit lopen op mogelijke
uitkomsten.
Mensen hebben vaak noodgedwongen voor een pgb moeten kiezen,
omdat er geen alternatief was. Wordt in de monitoring van de
pgb-maatregelen ook aandacht besteed aan de verschillende overwegingen waarom mensen genoodzaakt zijn een beroep te doen op de
vergoedingsregeling en of zij deze ook zelf kunnen uitvoeren?
Reactie staatssecretaris:
Ja.
Zoals eerder in deze inbreng al aangegeven, maken de leden van de
GroenLinks-fractie zich zorgen over een mogelijk verschil in hanteren van
de toegangscriteria door de verschillende zorgkantoren. In hoeverre wordt
dit in de voorgestelde monitoring meegenomen? Is de staatssecretaris
voornemens om te monitoren of er verschil in aanspraak tussen de
verschillende zorgkantoorregio’s ontstaat?
Reactie staatssecretaris:
De gegevens over het beroep op de vergoedingsregeling worden
verzameld per zorgkantoor waardoor eventuele verschillen zichtbaar
worden. Er is geen verschil in AWBZ-aanspraak, omdat deze door het CIZ
wordt bepaald. Daarnaast is het beroep op de vergoedingsregeling, net
als bij de pgb-regeling, geen aanspraak.
De leden van de GroenLinks-fractie hechten net als de staatssecretaris aan
een objectief oordeel over de aannames die ten grondslag liggen aan de
pgb-maatregelen en de manier waarop deze zich ook daadwerkelijk
voordoen. De staatssecretaris heeft ervoor gekozen dit onderzoek door het
Sociaal en Cultureel Planbureau te laten uitvoeren. Genoemde leden
vernemen graag waarom ervoor gekozen is het SCP opdracht te geven
voor dit onderzoek. Wat zijn daarvoor de redenen? Heeft de staatssecretaris ook overwogen dit onderzoek door bijvoorbeeld het CPB te laten
doen? Wat is de onderzoeksvraag voor dit onderzoek en wat zijn de
deelvragen? Welke aannames omtrent de verschuivingen van patiëntenstromen laat de staatssecretaris onderzoeken?
Reactie staatssecretaris:
In het pgb-debat van 23 juni 2011 heb ik u gemeld dat het kabinet het SCP
zal inschakelen voor de evaluatie. Het SCP is een gevestigd onafhankelijk
onderzoeksinstituut met veel ervaring op het gebied van beleidsstudies op
het terrein van de zorg, waaronder ook specifiek het pgb. Op verzoek van
uw Kamer heb ik in aparte brieven van 21 juni 2011 (TK, vergaderjaar
2010–2011, 25 657, nr. 196) en 8 november 2011 (TK, vergaderjaar
2011–2012, 25 657, nr. 86) een overzicht gegeven van alle aannames
waarop mijn berekeningen zijn gebaseerd. Daar ben ik altijd transparant in
geweest.
De staatssecretaris stelt een landelijke commissie in die voor alle partijen
de mogelijkheid biedt zicht te houden op de problemen die zich voor
kunnen gaan doen. Uit de brief begrijpen de leden van de GroenLinksfractie dat de staatssecretaris deze commissie tijdelijk wil instellen.
Overweegt de staatssecretaris deze commissie in 2014 te verankeren,
zodat de toegevoegde meerwaarde in stand blijft?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

41

Reactie staatssecretaris:
Zoals ik onder andere in mijn brief van 15 september 2011 (TK, vergaderjaar 2010–2011, 25 657, nr. 84) heb aangegeven, zal de vergoedingsregeling vanaf 1 januari 2014 worden verankerd. In dit licht zal ik bezien of
het wenselijk is opnieuw een landelijke adviescommissie in te stellen. Ik
wil hierbij gebruik maken van de ervaringen in de komende twee jaren.
Definitie van kleinschalige pgb-gefinancierde wooninitiatieven
In de brief constateert de staatssecretaris dat de CVZ-definitie voor
wooninitiatieven goed werkbaar is. Er zijn dit jaar pgb-wooninitiatieven
gestart, die niet onder de pragmatische CVZ-definitie van een wooninitiatief vallen, omdat de bewoners op afzonderlijke huisnummers wonen. De
leden van de GroenLinks-fractie krijgen graag uitleg hoe het kan dat een
beperkt aantal wooninitiatieven buiten de budgetgarantie is gehouden. Op
hoeveel aanvragen is geen budgetgarantie afgegeven en hoeveel daarvan
zijn afgewezen omdat de bewoners een eigen huisnummer hebben? Is de
staatssecretaris bereid met deze initiatieven in overleg te gaan om
problemen die dit jaar spelen op te lossen?
Reactie staatssecretaris:
De definitie sluit aan bij wat het veld onder een pgb-gefinancierd
wooninitiatief wordt verstaan. Daarnaast zou het niet uitgaan van
afzonderlijke huisnummers betekenen dat ook beschermde woonvormen
voor ouderen en aanleunwoningen voor ouderen tot de definitie gaan
behoren. Het gaat hierbij om honderden initiatieven. Mij is bekend dat
vanuit één organisatie recent om een oordeel van de voorzieningenrechter is gevraagd. Hierbij is geoordeeld dat het besluit van het
zorgkantoor geen budgetgarantie toe te kennen aan bewoners met een
eigen woonadres overeenkomstig is met het beleid en dat er geen sprake
is van kennelijke onredelijkheid. Zoals gemeld in mijn brief van
1 december 2011 doet dit vraagstuk zich alleen voor in 2011, omdat de
definitie op 1 januari 2012 komt te vervallen.
Tijdens het VAO over de pgb-maatregelen op 9 november 2011 stelde de
staatssecretaris dat materieel invulling wordt gegeven aan de motieVoortman c.s. (Kamerstuk 30 597, nr. 227) en dat de motie wordt uitgevoerd. De leden van de GroenLinks-fractie zijn echter van mening dat met
de uitleg uit de brief niet wordt uitgevoerd wat die motie vraagt, namelijk
dat de definitie van het CVZ van wooninitiatieven moet aansluiten op de
praktijk van bestaande wooninitiatieven. Immers, door het in stand
houden van die definitie blijven wooninitiatieven waarbij de bewoners elk
een eigen huisnummer hebben uitgesloten van de budgetgarantie.
Waarop baseert de staatssecretaris haar stelling dat de definitie voor
wooninitiatieven werkbaar is gebleken? Is de staatssecretaris zich ervan
bewust dat onlangs in een rechtszaak – die tegen het zorgkantoor was
aangespannen door mensen die door deze definitie niet onder de
budgetgarantie vielen – de rechter heeft gesteld dat het nog niet duidelijk
is wat de gevolgen zijn van de toezegging van de staatssecretaris dat de
motie-Voortman c.s. materieel wordt ingevuld?
Reactie staatssecretaris:
In de aangehaalde (door de Kamer verworpen) motie (Kamerstuk 30 597,
nr. 227) wordt het kabinet verzocht om de definitie te laten aansluiten op
de bestaande praktijk. Hiervoor heb ik aangegeven dat dit het geval is.
Daarmee heb ik materieel invulling gegeven aan de motie, zoals gemeld
in het VAO pgb van 9 november 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

42

Herindicatietraject ADL-bewoners
De leden van de GroenLinks-fractie begrijpen dat de staatssecretaris de
vragen over het herindicatietraject nog niet adequaat kan beantwoorden,
maar zien de informatie naar aanleiding van de bijeenkomst op
8 december 2011 graag tegemoet. Ook vragen zij of de staatssecretaris
voor het komende AO over de pgb-maatregelen nadere informatie kan
geven over de mogelijke problemen bij het herindicatietraject ADL-clusters. Het herindicatietraject heeft namelijk voor meerdere cliënten geleid
tot een lagere indicatie. Wat betekent dat voor de toezegging van de
staatssecretaris dat de cliënt houdt wat hij/zij nu heeft?
Reactie staatssecretaris:
Alle huidige bewoners van een ADL-woning behouden hun indicatie voor
de zorg naast de ADL-assistentie. In mijn brief «ADL-assistentie en pgb»
van 23 december 2011 is dit nader toegelicht.
Vragen en opmerkingen van de ChristenUnie-fractie
De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen hoe deze mensen die
eventueel tussen wal en schip dreigen te vallen concreet worden
geholpen. Waarom is in de 1 december brief geen duidelijke uitleg
gegeven aan het eventueel ruimer maken van de vergoedingsregeling? Is
het mogelijk om alsnog een uitleg te geven over dit eventuele scenario? In
de brief staat wel, dat wanneer blijkt dat het gecontracteerde zorgaanbod
niet in staat is om de gewenste zorg op tijd te leveren en het zorgkantoor
geen mogelijkheden voor een alternatief heeft, dat vanaf 1 januari direct
bekeken wordt of het nodig is om de vergoedingsregeling voor individuele gevallen te versoepelen. Worden hiermee ook die mensen bedoeld
die niet voldoen aan het 10-uurs criterium?
Waarom is er in de brief niets geschreven over de bereidheid om het
10-uurs criterium te nuanceren? Waarom staat er in de brief dat een
zorgaanvraag van cliënten die voor minder dan 10 uur per week zorg zijn
geïndiceerd door het zorgkantoor wordt afgewezen? Waarom wordt er
niets geschreven over de eventuele geboden ruimte zoals deze tijdens het
debat naar voren kwam? Kan er alsnog een duidelijke uitleg worden
geven hoe aan deze extra beleidsruimte invulling wordt gegeven?
Reactie staatssecretaris:
In mijn brief van 8 december 2011 heb ik aangegeven dat mochten de
uitkomsten van de monitor daartoe aanleiding geven, ik binnen de
budgettaire kaders tot passende oplossingen zal komen. Daarbij treed ik
met het oog op de zorgplicht van zorgkantoren allereerst in overleg met
hen. Mocht dit niet tot het gewenste resultaat leiden dan zal ik bezien of
het nodig is de regeling te versoepelen voor individuele gevallen. In het
VAO van 9 november 2011 en mijn brief van 1 december 2011 heb ik
aangegeven dat hier specifiek aandacht wordt gegeven aan cliënten met
een indicatie van minder dan 10 uur AWBZ-zorg. De actieve monitoring
moet uitwijzen of het hier gaat om bijzondere individuele casuïstiek of dat
er sprake is van casuïstiek van cliënten, waarin gelijksoortige problemen
zich manifesteren. Pas als dat bekend is, kan ik in overleg met alle
betrokkenen bezien of aanvullende criteria hiervoor een oplossing bieden
dan wel het gaat om uitzonderlijke situaties waar algemeen geldende
criteria geen oplossing bieden. Ik ga niet vooruit lopen op mogelijke
uitkomsten.
De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen wat de concrete
prikkels zijn voor zorg in natura aanbieders om zich op korte termijn te
vernieuwen. Ook vragen zij hoe er wordt omgegaan met dilemma’s
rondom adequate zorg. Als een cliënt bijvoorbeeld wil studeren in een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

43

bepaalde stad, maar in deze stad geen adequate zorg aanwezig is, terwijl
er in een andere studentenstad wel adequate zorg aanwezig is, wordt deze
toekomstige student dan gedwongen om te kiezen voor een stad waar hij
niet wil studeren? Of kan er dan wel aanspraak op de vergoedingsregeling
worden gemaakt?
Reactie staatssecretaris:
Ik heb de contracteerplicht afgeschaft en dat betekent dat instellingen die
onvoldoende aan de wensen van de cliënten tegemoet komen niet meer
door het zorgkantoor worden gecontracteerd, en dus inkomsten gaan
missen.
Tot wanneer blijft de vergoedingsregeling bestaan? In de brief van
15 september 2012 wordt aangegeven, dat voor 2012 een bedrag voor de
vergoedingsregeling is geoormerkt. Kunnen deze leden ervan uitgaan dat
de vergoedingsregeling ook daarna, zolang het aanbod van zorg in natura
niet passend is, zal blijven bestaan?
Reactie staatssecretaris:
In mijn brieven van 15 september 2011 (TK, vergaderjaar 2010–2011,
25 657, nr. 84) en 31 oktober 2011 (TK, vergaderjaar 2011–2012, 30 597,
nr. 218) heb ik aangegeven de vergoedingsregeling de komende jaren
nauwgezet te monitoren om deze vervolgens per 1 januari 2014 te
verankeren in de AWBZ.
De vergoedingsregeling komt voort uit de onmogelijkheden van zorg in
natura om zorg te leveren in overeenstemming met het budgetplan.
Wordt er geregistreerd wat de redenen zijn van toekenningen voor een
vergoedingsregeling? Worden op deze wijze dan ook de tekorten aan zorg
in natura geregistreerd?
Reactie staatssecretaris:
Ja.
De leden van de fractie van de ChristenUnie merken op dat er onderscheid
wordt gemaakt tussen complexe en niet-complexe zorg. Waaruit blijkt dat
voor niet-complexe zorg een «minder dan 10-uurs criterium» geldt? En
waaruit blijkt dat complexe zorg, zorg is die minimaal aan het 10-uurs
criterium voldoet?
Reactie staatssecretaris:
Onder cliënten met complexe zorg wordt verstaan cliënten met een
substantiële, intensieve zorgvraag, waarvoor het gecontracteerd
zorgaanbod op dit moment nog niet altijd een adequate invulling kan
bieden. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om cliënten die zorg nodig hebben
die moeilijk planbaar is, veelal op korte zorgmomenten, op wisselende
tijden en/of locaties. In de praktische uitwerking heb ik gekozen voor een
eenduidig criterium, de 10-uurs grens.
Zijn er cliënten bekend met groepsbegeleiding die aan het 10-uurscriterium voldoen? Mogen om aan het 10-uurscriterium te voldoen persoonlijke verzorging en verpleging en begeleiding bij elkaar opgeteld worden?
Zo ja, bestaat er ook een mogelijkheid om bijvoorbeeld persoonlijke
verzorging in natura af te nemen en verpleging en begeleiding af te
nemen via de vergoedingsregeling?
Reactie staatssecretaris:
Het is voor cliënten met alleen een indicatie voor groepsbegeleiding niet
mogelijk om aan het 10-uurs criterium te voldoen, omdat maximaal voor 9
dagdelen een indicatie voor deze functie wordt afgegeven. De combinatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

44

van deze functie met andere AWBZ-functies kan wel leiden tot minimaal
10 uur. De functie groepsbegeleiding is overigens een vorm van
AWBZ-zorg die vooraf goed planbaar is. De cliënt maakt daar op vooraf
afgesproken dagdelen gebruik van. Zoals in de bijlage van mijn brief van
1 december 2011 (TK, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 87) is toegelicht,
wordt het aantal uren bepaald door de indicatie voor de verschillende
functies bij elkaar op te tellen. Het is mogelijk om de zorg in natura af te
nemen, mits minimaal 10 uur uit het indicatiebesluit wordt ingezet voor
de vergoedingsregeling. Daarnaast geldt dat ook binnen de vergoedingsregeling de cliënt kan blijven kiezen voor een aanbieder die een deel van
de zorg in natura (gecontracteerd bij het zorgkantoor) levert.
De leden van de fractie van de ChristenUnie merken op dat een aanzienlijk
deel van de mensen met een dwarslaesie bij de nieuwe regeling buiten de
boot zal vallen. Deze maatregel zal hen fors belemmeren in hun zelfstandigheid en in hun mogelijkheden om in de maatschappij te participeren.
Een groot deel van de mensen met een dwarslaesie komt namelijk niet
aan het 10-uurscriterium, terwijl de elementaire hulp die wordt geboden
aan mensen met een dwarslaesie van persoonlijke aard is. Daarnaast zijn
veel mensen met een dwarslaesie dagelijks in meer of mindere mate
aangewezen op verzorging en individuele begeleiding, waarbij de
beschikbaarheid van vaste verzorgenden weliswaar minder van belang is,
maar het gaat hierbij voor een deel wel om assistentie op afroep en/of
buiten de werktijden van veel grote thuiszorginstellingen. Deze leden
vragen of het mogelijk is om mensen met een dwarslaesie, die beschikken
over een AWBZ-indicatie voor persoonlijke verzorging en/of verpleging,
ook als zij niet aan het 10-uurs criterium voldoen, in aanmerking te laten
komen voor de vergoedingsregeling.
Reactie staatssecretaris:
Ook mensen met een dwarslaesie kunnen een beroep doen op de
vergoedingsregeling, mits zij voldoen aan de toegangscriteria die voor
deze regeling gelden. Deze zijn in de bijlage van mijn brief van
1 december 2011 (TK, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 87) verder
uitgewerkt. Uit het onderzoek van Regioplan «Hoe regelt u zorg met pgb?»
(september 2011) blijkt dat 89% van de mensen met een dwarslaesie een
AWBZ-indicatie heeft van minimaal 10 uur zorg per week.
De leden van de fractie van de ChristenUnie merken op dat een trekkingsrecht voor de vergoedingsregeling op korte termijn niet mogelijk is. Er zal
voor 2012 worden aangesloten bij de huidige pgb-regeling. Waarom is
een trekkingsrecht niet mogelijk? Gelden de maatregelen die voor de
pgb-regeling per 2012 worden genomen bij de aanpak bij fraude ook voor
de vergoedingsregeling? Gaan zorgkantoren bijvoorbeeld alle beginnende
budgethouders actief ondersteunen bij het eerste gebruik? Wordt een
aparte betaalrekening voor de vergoedingsregeling ook verplicht? Kunnen
budgethouders hun vergoedingsregeling regelen via een bemiddelingsbureau?
Reactie staatssecretaris:
Zoals gemeld in mijn brief van 31 oktober 2011 (TK, vergaderjaar
2011–2012, 30 597, nr. 218), heb ik na een eerste inventarisatie geconcludeerd dat het niet mogelijk is om binnen een tijdsbestek van enkele
maanden verantwoord een trekkingsrecht in te voeren. Ik heb er daarom
voor gekozen om in ieder geval voor het jaar 2012 aan te sluiten bij de
systematiek van de bestaande pgb-regeling. Ik onderzoek of met ingang
van 1 januari 2013 een trekkingsrecht kan worden ingevoerd. De
uitvoering van de vergoedingsregeling sluit zoveel mogelijk aan bij de
systematiek van het pgb. Dit geldt ook voor de fraudeaanpak. Personen
die gebruik maken van de vergoedingsregeling krijgen dezelfde onder-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

45

steuning van zorgkantoren als personen met een pgb. Voor mensen die
een beroep doen op de vergoedingsregeling geldt dat bemiddelingskosten niet uit dit budget betaald mogen worden. Dit is ook in de
pgb-regeling zo geregeld. Ik stel vanaf 1 januari 2012 de aparte bankrekening alleen verplicht voor mensen met een pgb op basis van een
indicatie voor verblijf. Hiervoor is gekozen om mensen met een pgb die
dit met ingang van 2014 verliezen, niet extra te belasten. Deze uitzondering geldt ook voor de mensen die een beroep doen op de vergoedingsregeling. Voor iedereen (dus ook voor mensen die een beroep doen op de
vergoedingsregeling) geldt dat met ingang van 2012 alleen bancaire
betalingen zijn toegestaan, zodat geldstromen beter te volgen zijn.
ADL geeft geen toegang tot de vergoedingsregeling, maar wanneer
iemand toegang heeft tot de vergoedingsregeling, dan kan men wel via
deze regeling ADL-assistentie aanvragen. Wordt de ADL-assistentie dan
op het te ontvangen bedrag geplust? Of gaat ADL-assistentie van het te
ontvangen bedrag af?
Reactie staatssecretaris:
De zorg behorende bij de nieuwe aanspraak ADL-assistentie ontvangt de
bewoner van een ADL-woning altijd in natura. ADL-assistentie is hulp die
bewoners in de ADL-woning oproepen. Echter, veel bewoners hebben
naast de aanspraak ADL-assistentie een indicatie voor andere AWBZ-zorg.
Voor het organiseren van deze zorg heb ik geregeld dat nieuwe bewoners
een beroep kunnen doen op de vergoedingsregeling. Voor hen geldt dan
niet de toetsing aan de 10-uurs grens. Het bedrag dat vervolgens via de
vergoedingsregeling beschikbaar komt, is berekend op basis van de
geïndiceerde uren AWBZ zorg exclusief ADL-assistentie omdat deze in
natura wordt geleverd en bekostigd.
De leden van de fractie van de ChristenUnie merken op dat het ook binnen
de vergoedingsregeling mogelijk blijft om personen uit de naaste
omgeving in te kopen. Betekent dit dat alleen mensen met een matige tot
ernstige beperking terug kunnen vallen op een netwerk van mensen om
hen heen, die bereid zijn om de benodigde zorg en aandacht te leveren
en/of over voldoende financiële middelen beschikken om particulier de
zorg in te kopen? Worden met een indicatie van minder dan 10 uur
mantelzorgers gedwongen om meer zorg te leveren wanneer zorg in
natura geen passend antwoord heeft? Wat maakt deze mantelzorgers
anders, dan de mantelzorgers die hulp verlenen bij een indicatie vanaf 10
uur?
Reactie staatssecretaris:
Het is onjuist om te veronderstellen dat mensen met een lichte beperking
niet worden ondersteund of met eigen middelen zorg moeten gaan
inkopen. Indien zij beschikken over een AWBZ-indicatie komen zij immers
in aanmerking voor zorg in natura. Daarbij is het niet ongebruikelijk dat
deze personen worden ondersteund door mantelzorgers. Deze mantelzorgers worden niet gedwongen om meer zorg te leveren. Hun inbreng
kan immers aanvullend zijn op de zorg in natura. Het is vooral het karakter
van de vergoedingsregeling, waarbij de cliënt zelf een zorgarrangement
heeft samengesteld voor een substantiële zorgvraag, die bepalend is voor
de vraag of de mantelzorger in aanmerking komt voor een financiële
vergoeding.
Ook willen de leden van de fractie van de ChristenUnie benadrukken dat
zij het jammer vinden dat de zorgboerderijen niet als aparte groep
zorgaanbieders worden meegenomen. Tot nu toe zijn er namelijk voor het
jaar 2012 maar twee nieuwe zorgboerderijen gecontracteerd bij zorgkantoren (waarvan één groep samenwerkende zorgboerderijen). Genoemde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

46

leden zijn van mening dat er wel degelijk speciaal beleid nodig is om
ervoor te zorgen dat zorgboerderijen onderdeel blijven van het toekomstige zorgaanbod. Daarom vragen deze leden nadere uitleg van de
staatssecretaris hoe zij er precies voor zorgt dat zorgboerderijen gecontracteerd worden. Zorgboeren zijn op dit moment druk bezig met het
behalen van een kwaliteitscertificering. De leden van de ChristenUniefractie menen dat een kwaliteitscertificaat voldoende moet zijn om te
worden gecontracteerd bij een zorgkantoor. Wordt deze stelling door de
staatssecretaris gedeeld? Kan er worden aangegeven, hoe het hebben van
een kwaliteitscertificaat bij het contracteren wordt meegenomen?
Reactie staatssecretaris:
De variëteit aan zorgboerderijen is zeer groot. Een belangrijk deel van de
zorgboerderijen richt zich op andere doelgroepen dan personen met een
AWBZ-indicatie, bijvoorbeeld arbeidsre-integratie. Het bedoelde kwaliteitscertificaat wordt afgegeven door de Federatie Landbouw en Zorg.
Niet alle zorgboerderijen zijn bij deze federatie, de Stichting Verenigde
Zorgboeren, aangesloten, terwijl niet alle aangeslotenen het kwaliteitskeurmerk (al) in bezit hebben. Zorginstellingen hebben een WTZi-toelating
nodig als zij een contract met het zorgkantoor willen sluiten. Veel
zorgboeren zijn inmiddels al toegelaten, hetzij individueel, hetzij collectief,
hetzij doordat zij optreden als onderaannemer van een zorginstelling.
Voor contractering door zorgkantoren is het – naast een toelating –
noodzakelijk dat er voldoende vraag is naar het desbetreffende
zorgaanbod. Zoals bekend, wordt de AWBZ-bekostigde zorg in de
regelgeving niet omschreven in de vorm van voorzieningen, maar in de
vorm van functies. Het ligt derhalve niet op mijn weg om via regelgeving
de zorgkantoren tot het contracteren van zorgboerderijen te verplichten. Ik
heb juist de contracteerplicht afgeschaft. Dit staat los van de waardering
die ik heb voor de zorg die, uitzondering daargelaten, op zorgboerderijen
wordt aangeboden. Ook sta ik positief ten opzichte van het kwaliteitscertificaat, een vorm van zelfregulering, van de eerdergenoemde federatie.
Tot slot willen de leden van de fractie van de ChristenUnie ingaan op het
monitoren van de pgb-maatregelen. Het is mooi dat er wordt gestreefd
naar een actieve monitoring. Deze leden zien dat er kernvragen zijn
geformuleerd waarop het monitoren zal worden gebaseerd. Zij vragen of
er bij het monitoren ook gekeken gaat worden naar de groep die niet voor
de vergoedingsregeling in aanmerking komt.
Reactie staatssecretaris:
Ja.
Vragen en opmerkingen van de SGP-fractie
In de brief licht de staatssecretaris nogmaals toe waarom zij de vergoedingsregeling heeft geïntroduceerd, namelijk dat er in «bijzondere
gevallen» (nog) geen adequaat zorgaanbod in natura (ZIN) beschikbaar is.
De leden van de SGP-fractie vragen de staatssecretaris of zij een
inschatting kan maken hoe groot de groep cliënten op dit moment is
waarvoor nog geen passend zorgaanbod in natura beschikbaar is. Zij
wensen daarbij graag een uitsplitsing naar cliënten met een indicatie van
minder dan 5 uur, cliënten met een indicatie van 5–10 uur en meer dan 10
uur.
Reactie staatssecretaris:
Uit gesprekken met mensen met een pgb, zorgkantoren en zorgaanbieders heb ik geconcludeerd dat het zorgaanbod voor het merendeel van
de cliënten met een extramurale indicatie toereikend is. Voor cliënten met
een complexe zorgvraag waarvoor geen passende zorg beschikbaar is,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

47

heb ik vanaf 1 januari 2012 de Vergoedingsregeling persoonlijke zorg
geïntroduceerd. In mijn brief van 8 november 2011 (TK, vergaderjaar
2011–2012, 25 657, nr. 86), heb ik aangegeven dat ik verwacht dat in 2012
circa 3500 personen en in 2013 circa 7000 personen een beroep zullen
doen op deze nieuwe regeling.
De omschrijving «(nog) geen adequaat zorgaanbod in natura» impliceert
dat de staatssecretaris verwacht dat ZIN-aanbieders op termijn wel aan de
flexibele zorgvraag kunnen voldoen. Kan de staatssecretaris aangeven
wat haar verwachtingspatroon hierin is? Verwacht de staatssecretaris dat
ZIN-aanbieders uiteindelijk alle zorg kunnen leveren, en is het in dat geval
de bedoeling van de staatssecretaris om de vergoedingsregeling op
termijn helemaal te laten verdwijnen? Of verwacht de staatssecretaris dat
er altijd een groep cliënten voor de vergoedingsregeling in aanmerking zal
blijven komen? Zo ja, hoe groot schat de staatssecretaris die groep
cliënten in op langere termijn?
Reactie staatssecretaris:
In mijn brieven van 15 september 2011 (TK, vergaderjaar 2010–2011,
25 657, nr. 84) en 31 oktober 2011 (TK, vergaderjaar 2011–2012, 30 597,
nr. 218) heb ik aangegeven de vergoedingsregeling de komende jaren
nauwgezet te monitoren om deze vervolgens per 1 januari 2014 te
verankeren in de AWBZ. Over het beroep op de regeling op langere
termijn kan ik nu geen uitspraken doen. Dat hangt samen met de precieze
voorwaarden die vanaf 1 januari 2014 aan de toegang worden gesteld.
Wel verwacht ik dat het gecontracteerde zorgaanbod steeds beter in staat
zal zijn om tegemoet te komen aan de zorg die thans via het pgb wordt
ingekocht.
De staatssecretaris geeft aan dat de vergoedingsregeling is bedoeld voor
mensen met een complexe zorgvraag. De staatssecretaris vult dat nader
in door het 10-uurs criterium. Wil de staatssecretaris daarmee zeggen dat
zij een complexe zorgvraag hetzelfde vindt als minimaal 10 uur per week
zorg, zo vragen de leden van de SGP-fractie. Is het niet mogelijk dat
iemand met een zorgvraag van bijvoorbeeld 8 uur ook een complexe
zorgvraag heeft? En iemand met 12 uur per week een eenvoudige
zorgvraag? Waarom heeft de staatssecretaris dan toch voor dit criterium
gekozen?
Reactie staatssecretaris:
Onder cliënten met complexe zorg wordt verstaan cliënten met een
substantiële, intensieve zorgvraag, waarvoor het gecontracteerd
zorgaanbod op dit moment nog niet altijd een adequate invulling kan
bieden. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om cliënten die zorg nodig hebben
die moeilijk planbaar is, veelal op korte zorgmomenten, op wisselende
tijden en/of locaties. In de praktische uitwerking heb ik gekozen voor een
eenduidig criterium, de 10-uurs grens.
De staatssecretaris schrijft in de brief dat het zorgkantoor de aanvraag
voor de vergoedingsregeling afwijst indien uit het aanvraagformulier blijkt
dat de aanvrager «minder dan 10 uur zorg van zijn/haar indicatiebesluit
wil gebruiken voor de vergoedingsregeling». Op een andere plaats schrijft
de staatssecretaris echter dat een cliënt een «indicatie moet hebben van
minimaal 10 uur per week». Dat roept bij de leden van de SGP-fractie
verwarring op. Is het aantal uren van de indicatie nu uiteindelijk leidend,
of is de intentie van meer dan 10 uur per week inzet voor de vergoedingsregeling leidend? En indien het laatste het geval is: hoe gaat het met
indicaties waarvan een deel (bijvoorbeeld 6 uur) wel door zorg in natura te
leveren is en een ander deel (bijvoorbeeld 8 uur) niet? Kan dan slechts het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

48

deel in ZIN geleverd worden, en vervalt daarmee het deel van de indicatie
waarvoor ZIN nog geen aanbod heeft gecreëerd?
Reactie staatssecretaris:
Zoals in de bijlage bij mijn brief van 1 december 2011 (TK, vergaderjaar
2011- 2012, 25 657, nr. 87) aangegeven, moet de cliënt minimaal 10 uur
van zijn of haar indicatiebesluit voor de vergoedingsregeling inzetten. Dit
kan alleen als de cliënt over een indicatie van 10 uur of meer beschikt. De
cliënt beslist zelf welke zorg deze via de vergoedingsregeling wenst te
ontvangen. De cliënt dient zich wel te oriënteren of deze zorg in natura
beschikbaar is, maar het zorgkantoor toetst hier niet op.
De staatssecretaris geeft aan dat de persoon toegang tot de vergoedingsregeling blijft houden als hij/zij bij de verantwoording aangeeft minder
dan 10 uur zorg te hebben ingekocht. Anderzijds wordt wel vooraf aan de
cliënt gevraagd of die voornemens is meer dan 10 uur van de indicatie in
te zetten voor de vergoedingsregeling. Zal dit geen opwaartse druk met
zich meebrengen, doordat sommige cliënten er veel aan gelegen is om de
vergoedingsregeling te krijgen, zo vragen de leden van de SGP-fractie.
Hoe groot schat de staatssecretaris de kans in dat mensen invullen dat ze
meer dan 10 uur gebruik willen maken van de vergoedingsregeling, terwijl
ze al van tevoren weten dat ze dat in de praktijk niet zullen doen?
Reactie staatssecretaris:
Het CIZ of Bureau Jeugdzorg geeft een indicatiebesluit af, die een cliënt
recht geeft op AWBZ-zorg. Hierop heeft de cliënt geen invloed. Ik ga ervan
uit dat een cliënt binnen de vergoedingsregeling een aantal uren zorg zal
afnemen dat in het verlengde ligt van de geïndiceerde zorg. Ik wil er
echter voor waken dat als een cliënt bijvoorbeeld een aantal maanden iets
minder dan 10 uur afneemt, hij of zij dan uit de vergoedingsregeling
wordt gezet. Kortom, ik zie op voorhand geen groot risico in het eventueel
maximeren van het aantal geïndiceerde uren voor de vergoedingsregeling
en de wijze waarop de cliënt zijn zorg zal inkopen.
De staatssecretaris heeft steeds gezegd dat het uitgangspunt «zorg in
natura, tenzij» is. Betekent dit uitgangspunt dat het binnen een paar jaar
steeds moeilijker zal worden om voor de vergoedingsregeling in
aanmerking te komen? Zo ja, hoe ziet de staatssecretaris dat traject voor
zich? Moet iemand die in eerste instantie in aanmerking komt voor de
vergoedingsregeling omdat er op dat moment geen passend ZIN-aanbod
voorhanden is, zich er eens in de zoveel tijd van vergewissen dat het
ZIN-aanbod nog steeds niet beschikbaar is? Of wordt hierop alleen
getoetst aan de poort?
Reactie staatssecretaris:
Ik ga ervan uit dat het zorgaanbod zich steeds beter zal richten op de
zorgvraag van de cliënt en dat het zorgkantoor voor steeds meer cliënten
die vallen onder de vergoedingsregeling een passend zorgaanbod zal
inkopen. Dit punt zal in de monitor worden meegenomen. De cliënt dient
zich alleen bij zijn eerste aanvraag op het zorgaanbod te oriënteren.
De staatssecretaris heeft in de brief van 8 november 2011 al aangegeven
dat het op dit moment niet mogelijk is de doelgroep van de vergoedingsregeling nader te omschrijven, en herhaalt dit in deze brief. De leden van
de SGP-fractie vragen de staatssecretaris aan te geven hoe groot zij het
risico inschat dat verschillende zorgkantoren als gevolg hiervan anders
omgaan met het verstrekken van de vergoedingsregeling. Hoe beperkt de
staatssecretaris het risico daarop?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

49

Reactie staatssecretaris:
Een cliënt dient zich eerst op het zorgaanbod te oriënteren, daarbij
geholpen door het zorgkantoor. Een beroep op de vergoedingsregeling is
pas mogelijk, nadat de cliënt na deze oriëntatie heeft vastgesteld dat er
geen passend zorgaanbod aanwezig is. Zoals in mijn brief van 1 december
2011 aangegeven, toetst het zorgkantoor de aanvraag nog niet op het
criterium passende zorg. Ik heb met de zorgkantoren afgesproken de
komende jaren te gebruiken om aan de hand van praktijkervaringen
hiervoor concrete criteria op te stellen. Met deze keuze is tevens uitgesloten dat er tussen de zorgkantoren op dit punt verschillen gaan
ontstaan. Om te voorkomen dat de vergoedingsregeling in verschillende
regio’s anders wordt geïnterpreteerd, heeft de Kamer het kabinet verzocht
om een landelijke commissie te installeren. Hier heb ik gehoor aan
gegeven. Momenteel ben ik hierover in overleg met het College voor
zorgverzekeringen.
De staatssecretaris schrijft dat het met de vergoedingsregeling mogelijk
blijft om zorg bij personen uit de naaste omgeving in te kopen, mits zij
een zorgvraag van minimaal 10 uur per week hebben. Als argument voert
de staatssecretaris aan dat deze naasten vaak de voorkeur genieten van
de cliënt. Zijn deze opmerkingen niet in strijd met het door de staatssecretaris gehanteerde uitgangspunt «zorg in natura, tenzij», zo vragen de
leden van de SGP-fractie. Het is immers heel goed denkbaar dat cliënten
waarvoor wel zorg in natura zorg beschikbaar is, toch liever zorg
ontvangen van hun directe naaste(n). Bovendien: geldt dit ook niet voor
cliënten met een kleinere zorgvraag dan 10 uur per week? Graag
ontvangen deze leden een heldere reactie.
Reactie staatssecretaris:
Voorop staat dat eerst wordt bezien of zorg in natura kan voorzien in de
zorgbehoefte van de cliënt. Indien dit in onvoldoende mate het geval is en
het gaat om een substantiële zorgvraag, dan ontstaat een recht op de
vergoedingsregeling. Bij de vergoedingsregeling kunnen, net als bij de
pgb-regeling, ook personen in de naaste omgeving een financiële
vergoeding ontvangen voor hun bijdrage in de zorglevering. Personen die
geen toegang hebben tot vergoedingsregeling zullen voor hun naasten
die zorg leveren geen financiële vergoeding ontvangen vanuit de AWBZ.
Het is juist dat ook personen uit de naaste omgeving die cliënten
ondersteunen met een zorgvraag minder dan 10 uur geen financiële
vergoeding ontvangen vanuit de AWBZ.
Tijdens het debat van 9 november jl. hebben de leden van de SGP-fractie
aangegeven dat het voor hen een punt van zorg is dat mensen die voor
minder dan 10 uur per week recht op zorg hebben, uiteindelijk nergens
terecht kunnen. In dit verband zijn deze leden blij met de herhaalde
toezegging van de staatssecretaris dat het recht op zorg niet in het geding
mag komen. Toch hebben de leden van de SGP-fractie nog een aantal
vragen over de concrete uitwerking hiervan. Een voorbeeld kan verhelderend werken. Stel: iemand met een indicatie van 8 uur heeft een
flexibele zorgvraag die niet planbaar is. Bovendien zijn de zorgmomenten
vaak kort. Na diverse ZIN-aanbieders benaderd te hebben, bleek het niet
mogelijk om deze zorg in natura te ontvangen. Garandeert de staatssecretaris in dat geval dat zo’n cliënt gebruik kan maken van de vergoedingsregeling, als ook voldaan is aan de andere voorwaarden, zoals een adequaat
zorgplan? Zo ja, waarom houdt de staatssecretaris dan vast aan het
10-uurs criterium?
Een cruciale zin in de brief is: «Mocht het gecontracteerde zorgaanbod
niet in staat zijn om de gewenste zorg op tijd te leveren en het
zorgkantoor geen mogelijkheden hebben een alternatief zorgaanbod in te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

50

kopen, dan zal ik direct vanaf 1 januari 2012 bekijken of het nodig is de
vergoedingsregeling voor individuele gevallen te versoepelen.» Kan de
staatssecretaris nader toelichten wat zij bedoelt met «bekijken of het
nodig is»? Als het recht op zorg niet vervalt, dan is de vergoedingsregeling daarmee toch per definitie nodig, of zien de leden van de
SGP-fractie dat verkeerd? Daarnaast ontvangen deze leden graag een
toelichting waarom de staatssecretaris de woorden «individuele gevallen»
toevoegt. Is dat niet overbodig, mede gelet op haar uitspraken dat het
recht op zorg niet vervalt? Wat zijn de criteria om als «individueel geval»
te worden aangemerkt? Wie bepaalt wie een individueel geval is en wie
niet? Wordt hiermee gekozen voor een uitzondering (individuele gevallen)
op een uitzondering (vergoedingsregeling)? Waarom kiest de staatssecretaris er niet voor het 10-uurscriterium te schrappen, maar wel het principe
overeind te houden van «zorg in natura, tenzij»?
Reactie staatssecretaris:
In mijn brief van 8 december 2011 heb ik aangegeven dat mochten de
uitkomsten van de monitor daartoe aanleiding geven, ik binnen de
budgettaire kaders tot passende oplossingen zal komen. Daarbij treed ik
met het oog op de zorgplicht van zorgkantoren allereerst in overleg met
hen. Mocht dit niet tot het gewenste resultaat leiden dan zal ik bezien of
het nodig is de regeling te versoepelen voor individuele gevallen. In het
VAO van 9 november 2011 en mijn brief van 1 december 2011 heb ik
aangegeven dat hier specifiek aandacht wordt gegeven aan cliënten met
een indicatie van minder dan 10 uur AWBZ-zorg. De actieve monitoring
moet uitwijzen of het hier gaat om bijzondere individuele casuïstiek of dat
er sprake is van casuïstiek van cliënten, waarin gelijksoortige problemen
zich manifesteren. Pas als dat bekend is, kan ik in overleg met alle
betrokkenen bezien of aanvullende criteria hiervoor een oplossing bieden
dan wel het gaat om uitzonderlijke situaties waar algemeen geldende
criteria geen oplossing bieden. Ik ga niet vooruit lopen op mogelijke
uitkomsten.
Tijdens het debat gaf de staatssecretaris aan dat zij niet op voorhand
wilde zeggen dat de 10-uurs grens er niet toe doet omdat zij de financiële
betrouwbaarheid van de vergoedingsregeling daarmee met één gebaar
onderuit zou halen. Kan de staatssecretaris met een rekenvoorbeeld nader
toelichten hoe zij dat bedoelde? Doelde de staatssecretaris hiermee op de
groep van 30% die naar verwachting zal afzien van betaalde zorg?
Reactie staatssecretaris:
Als gevolg van de pgb-maatregelen verwacht ik dat één derde van de
(potentiële) mensen met een pgb zal afzien van AWBZ-zorg. Het betreft
een aanname die ik heb gebaseerd op diverse onderzoeken onder mensen
met een pgb. Hierbij is ook verondersteld dat deze uitval evenredig is
verdeeld naar de zwaarte van de beperkingen. Het is niet uit te sluiten dat
dit effect zich vooral zal voordoen bij mensen met een lichte beperking.
Ook het CPB wees al op dit risico. Budgettair gezien wordt voorzichtigheidshalve rekening gehouden met een mogelijk lagere opbrengst van de
maatregel. Dit heb ik u gemeld in mijn brief van 31 oktober 2011 (TK,
vergaderjaar 201–2012, 30 597, nr. 218). Indien de 10-uurs grens niet strikt
wordt gehanteerd, neemt de omvang van de vergoedingsregeling toe en
daarmee de financiële risico’s. Het vermindert bovendien de druk op de
zorg in natura om met een meer flexibel, passend aanbod te komen.
Tijdens het debat gaf de staatssecretaris aan dat het geld voor zorg in
natura naar de vergoedingsregeling kan op het moment dat ZIN niet
voldoet. Volgens haar zijn ZIN en de vergoedingsregeling communicerende vaten. De leden van de SGP-fractie vragen of dit in de praktijk zo
werkt. Hoe verhoudt het weghalen van geld bij ZIN zich bijvoorbeeld met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

51

aangegane contracten tussen zorgkantoren en ZIN-aanbieders? En
wanneer komt de informatie beschikbaar of ZIN-aanbieders al dan niet
inspelen op de nieuwe doelgroep? Is het dan al niet te laat om het geld in
te zetten voor de vergoedingsregeling?
Reactie staatssecretaris:
In het VAO van 9 november 2011 heb ik aangegeven dat op macroniveau
er sprake is van communicerende vaten daar waar het gaat om de
beschikbare middelen voor zorg-in-natura, de vergoedingsregeling en de
pgb-regeling. Zowel voorafgaand aan een bepaald jaar, als gedurende een
uitvoeringsjaar wordt gekeken naar de ontwikkeling (de uitputting) van die
middelen. Tevens wordt bij zorg in natura een bedrag gereserveerd
(herverdelingsmiddelen) die gedurende het jaar – indien nodig – alsnog
worden ingezet. Op deze wijze bestaan er dus ook gedurende een
uitvoeringsjaar mogelijkheden om binnen de budgettaire kaders middelen
in te zetten daar waar budgettaire knelpunten dreigen te ontstaan.
Voordat de cliënt een aanvraag kan doen voor de vergoedingsregeling,
moet hij zich oriënteren op het bestaande zorgaanbod. In de brief heeft de
staatssecretaris het over «een» zorgaanbieder. Klopt het dat een cliënt in
aanmerking komt voor de vergoedingsregeling bij een afwijzing, of moet
de cliënt meerdere zorgaanbieders benaderen? Zo nee, hoe wordt dan
voorkomen dat mensen gaan zoeken naar een zorgaanbieder die niet
geschikt is, om maar in aanmerking te komen voor de vergoedingsregeling, zo vragen de leden van de SGP-fractie.
Reactie staatssecretaris:
De cliënt dient zich minimaal bij één zorgaanbieder te oriënteren. In de
praktijk kan het soms gaan om meerdere zorgaanbieders. Het is overigens
niet zo dat de zorgaanbieder de cliënt afwijst, maar dat de cliënt op basis
van zijn oriëntatie beslist of de geboden zorg al dan niet past bij zijn of
haar specifieke zorgvraag.
De staatssecretaris geeft een aantal voorbeelden van criteria op grond
waarvan de cliënt de zorg als niet passend kan beschouwen. In het
Regioplan worden naast de genoemde criteria in de voetnoot ook nog
andere criteria genoemd, zoals «keuzevrijheid zorgverlener» en «goede
deelname aan de samenleving». Gelden deze criteria ook voor het
bepalen of zorg passend is? Wie bepaalt uiteindelijk of de zorg van een
ZIN-aanbieder passend is? Is de weging van de verschillende criteria
uiteindelijk niet heel subjectief, zodat er heel eenvoudig verschil van
inzicht kan ontstaan tussen cliënten en het zorgkantoor?
Reactie staatssecretaris:
Het format van het zorgplan is als bijlage bij deze brief gevoegd. In dit
plan wordt de cliënt onder andere gevraagd zijn bijzondere zorgvraag
nader te typeren. Hiervoor kan de cliënt de voorgedrukte standaard
antwoordcategorieën gebruiken, maar daarnaast is er ook ruimte om
andere aspecten in te vullen (via een open vraag). Bij de standaard
antwoordcategorieën kan de cliënt bijvoorbeeld aangeven of de zorg
vooraf slecht is in te plannen, zorg nodig is op vele korte momenten op de
dag en er behoefte is aan structuur en vastigheid van een vaste zorgverlener. Deze antwoordcategorieën zijn gebruikt, omdat mensen met een
pgb deze zaken belangrijk vinden. Dit blijkt uit het onderzoek van
Regioplan «Hoe regelt u uw zorg met een pgb». De cliënt dient deze vraag
in te vullen, maar het is geen grond voor het zorgkantoor om een cliënt
hierop af te wijzen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 657, nr. 93

52