Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

21 501-20

Europese Raad

Nr. 1544

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 juni 2020
Hierbij bied ik u, mede namens de Minister-President, de geannoteerde
agenda aan voor de videoconferentie(s) van de Oostelijke Partnerschapstop van 18 juni 2020 en de leden van de Europese Raad van 19 juni
2020.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok

kst-21501-20-1544
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-20, nr. 1544

1

GEANNOTEERDE AGENDA VIDEOCONFERENTIE(S) VAN DE
LEDEN VAN DE EUROPESE RAAD VAN 19 JUNI 2020 EN DE
OOSTELIJKE PARTNERSCHAPSTOP VAN 18 JUNI 2020
Op vrijdag 19 juni 2020 vindt een videoconferentie van de leden van de
Europese Raad (ER) plaats. De Minister-President is voornemens deel te
nemen aan de videoconferentie. Op de agenda staan het Meerjarig
Financieel Kader en de herstelstrategie van de Europese Commissie in het
kader van de COVID-19-crisis en de nieuwe relatie tussen de Europese
Unie en het Verenigd Koninkrijk.
Meerjarig Financieel Kader/herstelstrategie
De leden van de ER zullen spreken over de voorstellen voor het Meerjarig
Financieel Kader (MFK) en de COVID-19-herstelstrategie die de Europese
Commissie op 27 mei jl. presenteerde. Met deze strategie komt de
Europese Commissie tegemoet aan het verzoek van de leden van de ER
van 23 april jl. Het gaat om een eerste gedachtewisseling en er zal nog
geen nieuw onderhandelingsdocument (negotiating box) aan ten
grondslag liggen. De voorzitter van de ER zal naar verwachting op basis
van deze discussie werken aan een nieuw onderhandelingsdocument,
waarvan het kabinet uw Kamer na publicatie zo spoedig mogelijk een
schriftelijke appreciatie zal sturen. Het is nog onduidelijk wanneer
besluitvorming over het pakket in de Raad plaats zal vinden.
Het kabinet informeerde uw Kamer op 9 juni 2020 met een Kamerbrief
over kabinetsappreciatie van de nieuwe Commissievoorstellen voor het
MFK en herstelstrategie1. Deze brief vormt het kader voor de inzet van het
kabinet bij de komende videoconferentie van de leden van de ER.
Zoals in de brief is toegelicht, komt het door de Europese Commissie
voorgestelde pakket op een aantal punten overeen met de Nederlandse
inzet, zoals op het gebied van het belang van hervormingen in de lidstaten
en van modernisering van de begroting, evenals de tijdelijkheid van de
aanvullende middelen. Op een aantal belangrijke andere punten, zoals de
financiering, staan de voorstellen ver af van de Nederlandse inzet.
De inzet van het kabinet is erop gericht om via Europese samenwerking
duurzaam herstel van deze uitzonderlijke crisis als gevolg van de
COVID-19-uitbraak te bespoedigen en verdere economische groei te
bevorderen. De maatregelen die hiervoor genomen worden, moeten
leiden tot sterkere lidstaten en een sterkere Unie. Hiervoor zijn Europese
solidariteit tussen lidstaten onderling en de daaraan verbonden verantwoordelijkheid centrale uitgangspunten. De Unie staat voor de uitdaging
om de crisis als gevolg van de COVID-19-uitbraak aan te pakken. Om de
economische weerbaarheid en veerkracht structureel te verbeteren acht
het kabinet het van belang dat de benodigde structurele hervormingen in
de lidstaten plaatsvinden en dat investeringen bijdragen aan een
duurzame versterking van het groeivermogen, onder andere door
invulling te geven aan de ambities op het vlak van vergroening en
digitalisering, en daarmee leiden tot duurzaam werkgelegenheidsherstel.
Ook moet het functioneren van de interne markt worden hersteld en
verder worden versterkt. Modernisering van de EU-begroting blijft van
onverminderd belang om deze toekomstbestendig te maken, evenals de
noodzaak om Europese uitgaven op een financieel houdbaar niveau te
houden en tot een eerlijke verdeling van de financiering ervan te komen.
De naleving van rechtsstatelijkheidsbeginselen en grondrechten en de
bestrijding van fraude, inclusief sterke betrokkenheid van de relevante EU
instituties, zijn hierbij van belang. Deze inzet is ook verwoord in het
1

Kamerstuk 21 501–20, nr. 1543

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-20, nr. 1544

2

non-paper dat Nederland samen met Denemarken, Oostenrijk en Zweden
heeft opgesteld.
Een grote groep lidstaten is positief over de hoofdlijnen van de
voorstellen, maar op deelterreinen is sprake van verschillende belangen.
Lidstaten zijn kritisch over o.a. de omvang, verdeling en financiering van
de beoogde uitgaven. Het kabinet werkt actief samen met gelijkgestemde
lidstaten om de gezamenlijke inzet voor een duurzaam herstel en een
moderne en financieel houdbare EU-begroting kracht bij te zetten, zoals
toegelicht in de voornoemde kabinetsappreciatie.
EU – VK relatie
De leden van de ER zullen van gedachten wisselen over de stand van
zaken in de onderhandelingen tussen de Europese Unie en het Verenigd
Koninkrijk over het toekomstige partnerschap. Hoewel de onderhandelingen in goede en constructieve sfeer plaatsvinden, is het duidelijk dat er
grote verschillen zijn tussen de standpunten van de EU en die van het VK.
In de brief van 4 mei jl. over de onderhandelingen tussen de EU en het VK
en in de beantwoording van het Schriftelijk Overleg over de videoconferentie van de leden van de Raad Algemene Zaken van 26 mei jl. is uw
Kamer de stand van zaken in de onderhandelingen toegegaan.2 In de
week van 1 juni vond per videoconferentie de vierde onderhandelingsronde tussen de EU en het VK plaats. Na afloop van deze onderhandelingsronde constateerde EU-hoofdonderhandelaar Barnier dat er op de
belangrijke punten nagenoeg geen voortgang kon worden geboekt. Later
deze maand zal, zoals afgesproken in de politieke verklaring, een EU-VK
conferentie op hoog niveau plaatsvinden om de balans op te maken van
de vorderingen aan de verschillende onderhandelingstafels.
De in het terugtrekkingsakkoord overeengekomen overgangsperiode loopt
tot en met 31 december 2020. De bepalingen van het terugtrekkingsakkoord leggen vast dat de overgangsperiode eenmalig kan worden
verlengd met maximaal 24 maanden, indien het VK en de EU daar vóór
1 juli 2020 gezamenlijk toe besluiten in het gemengd comité. Het kabinet
blijft zich ervoor inzetten dat een zo groot mogelijk deel van het
toekomstig partnerschap van toepassing kan worden aan het einde van de
overgangsperiode. Indien een verlenging van de overgangsperiode hier
aan kan bijdragen, staat het kabinet daar voor open. Hierbij dient echter te
worden aangemerkt dat de regering van het VK zich herhaaldelijk heeft
uitgesproken tegen een verlenging van de overgangsperiode.
Oostelijk Partnerschapstop
In navolging op de videoconferentie van de ministeriële bijeenkomst van
11 juni vindt op 18 juni via videoconferentie een top plaats tussen de EU
en de landen van het Oostelijk Partnerschap (OP). De Minister-President is
voornemens aan deze top deel te nemen en zal mede namens België en
Luxemburg interveniëren.
De top heeft vooral ten doel een positief signaal af te geven over het
belang dat de Unie hecht aan het OP als vehikel om vrede, stabiliteit en
welvaart langs de oostgrens van de EU te bevorderen. Juist tijdens de
COVID-19-crisis, die ook de partnerlanden hard treft, is het van belang
onze solidariteit te tonen en toewijding aan het OP te onderstrepen. In dit
kader verwelkomt het kabinet het steunpakket voor de OP-landen dat de
Commissie vorige maand aankondigde.

2

Kamerstuk 35 393 nr. 5; Kamerstuk 21 501-02, nr. 2166

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-20, nr. 1544

3

De interventie van het kabinet zal in lijn zijn met het BNC-fiche3 dat uw
Kamer op 24 april jl. ontving in reactie op de gezamenlijke mededeling
van de Commissie en de Hoge Vertegenwoordiger inzake de toekomst van
het OP na 2020. Aandacht voor goed bestuur en rechtstaatontwikkeling als
noodzakelijke basis voor ontwikkeling op andere terreinen blijft voor het
kabinet onverminderd van belang. Op dat gebied is in elk van de zes
partnerlanden nog veel werk te verzetten. De verschenen mededeling
biedt goede aanknopingspunten om op basis van het conditionaliteitsbeginsel (more-for-more en less-for-less) op deze onderwerpen tot concrete
beleidsdoelstellingen te komen.
Daarnaast hecht het kabinet, evenals een groot aantal andere lidstaten,
aan vergroening van het Oostelijk Partnerschap. Milieu- en klimaatuitdagingen stoppen immers niet bij de oostgrenzen van de EU. Het OP dient
derhalve ook een bijdrage te leveren aan het tegengaan van klimaatverandering, verbetering van het milieu en behoud van biodiversiteit.

3

Kamerstuk 22 112, nr. 2869

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-20, nr. 1544

4