Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

31 066

Belastingdienst

Nr. 970

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 februari 2022
Op 26 januari jl. heeft de vaste commissie voor Financiën mij verzocht om
binnen twee weken te reageren op het bericht uit Bonaire.nu1 dat burgers
van de BES meer belasting gaan betalen en daarbij in te gaan op de wijze
waarop de belasting gaat worden vormgegeven en waarom dit als een
verrassing komt voor burgers van de BES eilanden. Uiteraard voldoe ik
graag aan dit verzoek.
Graag benadruk ik dat het kabinet voor de inwoners van Caraïbisch
Nederland streeft naar kostenverlaging en inkomensverbetering. In dat
kader is per 1 januari 2022 een verhoging van het wettelijk minimumloon
(WML) en de uitkeringen doorgevoerd. Dit betreft een verhoging van 10%
(inclusief inflatiecorrectie). Bovendien is in het coalitieakkoord structureel
30 miljoen euro beschikbaar gesteld om op Caribisch Neerland onder
andere de arbeidsmarkt te versterken, de armoede te bestrijden en de
bestaanszekerheid te vergroten. Ik kom hier aan het slot van deze brief op
terug.
Het bericht dat burgers van de BES-eilanden in 2022 meer belasting gaan
betalen dan in 2021 het geval was, is juist. Dit hangt samen met de
jaarlijkse automatische inflatiecorrectie van (onder andere) de belastingvrije som. Belastingplichtigen gaan hierdoor maximaal circa USD 9,50 per
maand extra aan loon- en inkomstenbelasting betalen. Oorzaak hiervan is
dat mede door de introductie van tijdelijke COVID-19 gerelateerde
subsidies van in totaal circa USD 50 à 60 per huishouden per maand op
elektriciteit, water en internet het algehele prijsniveau in Caribisch
Nederland is gedaald. Die prijsdaling heeft met enige vertraging doorgewerkt naar de belastingvrije som. Ik licht dit hierna nader toe.
Al vanaf het jaar van invoering van de Wet inkomstenbelasting BES in
2011 worden enkele in die wet opgenomen bedragen, waaronder de
belastingvrije som, jaarlijks aangepast aan de inflatie. Om die jaarlijkse
1

kst-31066-970
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

https://bonaire.nu/2022/01/19/burgers-bes-gaan-meer-belasting-betalen/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 066, nr. 970

1

aanpassing te berekenen wordt gebruik gemaakt van door het CBS
vastgestelde prijsindexcijfers. De manier waarop die berekening plaatsvindt, is in de wet vastgelegd. Vanwege per saldo stijgende prijzen heeft
deze jaarlijkse aanpassing tot en met 2021 vrijwel elk jaar tot een
verhoging van de belastingvrije som geleid. In 2022 is echter sprake
geweest van een verlaging van de belastingvrije som met 3,0% omdat uit
de door het CBS vastgestelde prijsindexcijfers bleek dat het algehele
prijsniveau op Caribisch Nederland met 3,0% was gedaald. De verleende
subsidie op elektriciteit, water en internet is daar een belangrijke oorzaak
van. Bij deze berekening is het gemiddelde prijsniveau in de periode 1 juli
2020–30 juni 2021 vergeleken met het gemiddelde prijsniveau in de
periode 1 juli 2019–30 juni 2020. Omdat het niveau van de inflatie op
Caribisch Nederland recent sterk is opgelopen zal de jaarlijkse inflatiecorrectie per 1 januari 2023 naar alle waarschijnlijkheid leiden tot een forse
verhoging van de belastingvrije som.
De verlaging van de belastingvrije som in 2022 vloeit, zoals hiervoor al
opgemerkt, voort uit een in de wet vastgelegde berekeningsmethodiek. Er
is dus geen afzonderlijke maatregel getroffen of wetswijziging doorgevoerd om tot verlaging van de belastingvrije som over te gaan. Mede in
verband daarmee is de jaarlijkse wijziging van de belastingvrije som niet
expliciet onder de aandacht van het publiek van Caribisch Nederland
gebracht. Ook in eerdere jaren, bij een stijgende belastingvrije som, is dit
niet gebeurd. Wel worden de nieuwe bedragen altijd begin januari
gepubliceerd op de website van de Belastingdienst/Caribisch Nederland
(B/CN), zo ook dit jaar. Daarnaast zijn de softwareleveranciers geïnformeerd zodat zij rekening kunnen houden met de gewijzigde belastingvrije
som. De verrassing die door de burgers van de BES-eilanden is ervaren
hangt tegen deze achtergrond bezien waarschijnlijk niet zozeer samen met
de jaarlijkse wijziging van de belastingvrije som, maar vooral met het feit
dat de belastingvrije som in 2022 is gedaald. In verband daarmee streef ik
ernaar om vanaf dit jaar jaarlijks aan het einde van elk jaar, net zoals in
Europees Nederland, een overzicht te publiceren van belangrijkste
(fiscale) wijzigingen op de website van B/CN.
Voor het kabinet staat centraal dat Caribisch Nederland een gelijkwaardig
onderdeel van Nederland is. Het ijkpunt sociaal minimum is daarbij het
kompas. Met ingang van 1 januari 2022 is daarom het minimumloon met
10% verhoogd. In het coalitieakkoord is 30 miljoen euro structureel
beschikbaar gesteld voor verdere stappen om onder andere de armoede
te bestrijden en de bestaanszekerheid te vergroten. Daar gaat het kabinet
over in gesprek met eilandbestuurders en andere betrokkenen. Door een
samenloop van omstandigheden staat de koopkracht in Caribisch
Nederland nu onder druk. Voor het kabinet is dat reden om te bekijken of
hier, vooruitlopend op structurele maatregelen, compensatie voor kan
worden geboden.
De Staatssecretaris van Financiën,
M.L.A. van Rij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 066, nr. 970

2