Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2129
Vragen van de leden Dijksma en Albayrak (beiden PvdA) aan de
minister-president en de minister van Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie over de Europese markt voor diensten (ingezonden 22 maart 2011).
Antwoord van minister Verhagen (Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie), mede namens de minister-president en de staatssecretaris van
Buitenlandse Zaken (ontvangen 6 april 2011).
Vraag 1
Is het waar dat de Nederlandse regering op 18 maart 2011. samen met acht
andere landen een brief heeft gestuurd aan de Europese Commissie waarin
onder meer wordt gepleit voor meer openheid op de Europese dienstenmarkt? Zo ja, bent u bereid zo spoedig mogelijk een afschrift van deze brief
aan de Tweede Kamer te doen toekomen?1
Antwoord 1
Ja. Een afschrift is bijgevoegd.2
Vraag 2
Indien deze brief inderdaad bestaat, klopt het dan dat daarin onder meer het
volgende over de Europese dienstenmarkt staat geformuleerd: «We must do
for services markets what we have done for markets in goods – removing the
restrictions that hinder access and competition»?
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Kunt u aangeven wat de inzet van de Nederlandse regering is op het gebied
van het wegnemen van belemmeringen op de dienstenmarkt? Kunt u daarbij
in het bijzonder aangeven hoe de formulering van uw brief van 8 maart 2011
over de dienstenrichtlijn «Onze ambitie stopt dan ook niet bij de implementatie van de huidige dienstenrichtlijn» zich verhoudt tot de formulering in
diezelfde brief dat «Uit de toekomstige evaluatie van de richtlijn (2011–2012)
zal moeten blijken in welke mate de doelstellingen zijn gerealiseerd en welke
1

2

ah-tk-20102011-2129
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

EU Observer, «Nine EU countries set out post-crisis growth plan», 18-03-2011 Antwoord
http://euobserver.com/9/32016?print=1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

maatregelen verder nodig zijn om de interne markt voor diensten daadwerkelijk te verwezenlijken.»? Kunt u daarbij aangeven of u de huidige dienstenrichtlijn wilt handhaven dan wel wilt aanpassen en waaruit deze aanpassingen volgens u zouden moeten bestaan?3
Antwoord 3
Zoals in een tweetal brieven van 8 maart 2011 (Kamerstuk 21 501-30 nr. 252
en Kamerstuk 22 112, nr. 1148) is verwoord, is de inzet van het Nederlandse
kabinet gericht op het daadwerkelijk verwezenlijken van de interne markt voor
diensten. Een goed functionerende dienstenmarkt is van cruciaal belang voor
economische groei en werkgelegenheid in Nederland en Europa. Mede
dankzij de huidige dienstenrichtlijn zijn inmiddels goede resultaten geboekt,
omdat de implementatie van deze richtlijn heeft bijgedragen aan het
wegnemen van vele belemmeringen op de dienstenmarkt. De implementatie
moet dan ook zo spoedig mogelijk in alle lidstaten zijn voltooid. Echter,
daarmee is de interne markt voor diensten in de Europese Unie nog niet af.
Waar in sectoren nog sprake is van ongerechtvaardigde en disproportionele
belemmeringen voor het vrije verkeer van diensten, moeten deze worden
opgeruimd.
Om te kunnen nagaan of de dienstenrichtlijn effectief is, voorziet de richtlijn
onder meer in een evaluatie van de werking ervan. Uiterlijk voor eind 2011
moet de Commissie voor de eerste keer (en vervolgens om de 3 jaar) een
uitgebreid verslag indienen bij het Europese Parlement en de Raad over de
toepassing van deze richtlijn. Mede op grond van de ervaringen met de
toepassing en werking van de richtlijn in de praktijk in de komende jaren, zal
moeten worden bezien of de huidige richtlijn goed werkt en op welke punten
aanpassingen nodig zijn.
Van belang voor de verdere voltooiing van de dienstenmarkt is voorts dat de
huidige richtlijn ook een herzieningsclausule bevat. De dienstenrichtlijn geldt
voor een grote verscheidenheid aan diensten, maar er zijn ook diverse
sectoren van de werking uitgezonderd. Daarom is in de richtlijn bepaald dat
de Commissie bij de evaluatie tevens zal nagegaan of aanvullende maatregelen nodig zijn voor o.a. sectoren die thans van de werkingssfeer van de
richtlijn zijn uitgesloten. Het verslag van de Commissie gaat in voorkomend
geval vergezeld van voorstellen tot wijziging van de richtlijn, teneinde de
interne markt voor diensten te voltooien.
Vraag 4
Kunt u in het bijzonder aangeven of u het land-van-oorsprongbeginsel, zoals
dit in het oorspronkelijke voorstel van toenmalig Eurocommisaris Bolkestein
stond, nog steeds «opnieuw op tafel» wilt leggen en of dit beginsel nog
steeds «richtinggevend» is voor het kabinet in de verdere discussie over de
Europese dienstenmarkt, zoals u aangaf in het Kamerdebat over de Europese
Top van 3 februari 2011?4
Antwoord 4
Het land-van-oorsprongbeginsel maakt geen deel uit van de huidige
dienstenrichtlijn, die voor het kabinet het uitgangspunt is voor de verdere
versterking van de interne markt voor diensten. Genoemd beginsel is dan ook
niet aan de orde.
Vraag 5
Kunt u tot slot garanderen dat er, met de aanpassingen die u beoogt nooit
een juridische basis zal komen om werknemers in Nederland onder het
Nederlandse wettelijke minimumloon te laten werken? Kunt u tevens
garanderen dat er nooit een juridische basis zal komen om Nederlandse
regelgeving over arbeidsomstandigheden en arbeidstijden te ontduiken?

3

4

Reactie op verzoek commissie om informatie n.a.v. het krantenartikel «Bolkestein richtlijn
herleeft door Rutte», 8 maart 2011, Kamerstuk 21 501-30 nr. 252.
Zie de Handelingen van het debat over de Europese Top, 3 februari 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Zoals ook reeds opgemerkt in bovengenoemde brief van 8 maart 2011, vallen
onderwerpen als arbeidsrecht, arbeidsomstandigheden, arbeidsverhoudingen
en het minimumloon uitdrukkelijk niet onder de werking van de richtlijn. Dit
geldt ook voor arbeidstijden. De dienstenrichtlijn gaat immers over dienstverleners en niet over werknemers die in dienstverband te werk zijn gesteld.
Mogelijke toekomstige aanpassingen in de dienstenrichtlijn zullen dan ook
geen juridische basis kunnen vormen voor het onder het Nederlandse
wettelijke minimumloon laten werken van werknemers, of een juridische
basis bieden om Nederlandse regelgeving over arbeidsomstandigheden en
arbeidstijden te ontduiken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3