Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

444
Vragen van het lid Bruins Slot (CDA) aan de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over de afnemende beschikbaarheid van smalspectrum
antibiotica (ingezonden 7 oktober 2015).
Antwoord van Minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 30 oktober 2015).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de tv-uitzending waarin de Koninklijke Maatschappij ter bevordering der Pharmacie (KNMP) de noodklok luidt over de
beschikbaarheid van onder andere het antibioticum Penidural?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Is het u bekend dat smalspectrum antibiotica, zoals Penidural (benzylpenicilline)injecties, Flucloxacilline capsules en Broxil (feneticilline) drank, in
toenemende mate van de Nederlandse markt verdwijnen?
Antwoord 2
Voor zover bekend bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG)
is er geen sprake van een toename in het verdwijnen van handelsvergunningen voor smalspectrum antibiotica op de Nederlandse markt. Wel is sprake
van toenemende beschikbaarheidsproblemen van geneesmiddelen in het
algemeen. Hoe ik daarmee omga heb ik u in mijn brief van 1 oktober 2015
(Kamerstuk 32 620, nr. 165) aangegeven. Wanneer sprake is van een tekort,
wordt dit weergegeven op de website van Farmanco, een initiatief van de
Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie (KNMP).
De website www.farmanco.knmp.nl geeft aan waarom een product niet
beschikbaar is, wanneer wordt verwacht dat het weer beschikbaar komt en
wat eventuele alternatieven zijn.
Vraag 3
Bent u ervan op de hoogte dat de slechte beschikbaarheid van smalspectrum
antibiotica antibioticaresistentie in de hand werkt?

1

ah-tk-20152016-444
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Radar TV, uitzending maandag 5 oktober 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Ja, zie ook mijn brief van 1 oktober 2015.
Vraag 4
Kunt u aangeven hoe het kan dat de smalspectrum antibiotica nog wel
beschikbaar zijn in onze buurlanden?
Antwoord 4
Voor Penidural geld dat dit ook in buurlanden niet beschikbaar is. Een van de
grondstoffen van dit geneesmiddel wordt niet meer geproduceerd. Voor de
andere smalspectrumantibiotica geld dat het de keuze van de fabrikant is om
voor een geneesmiddel al dan niet een handelsvergunning aan te vragen.
Daarbij kunnen economische belangen een rol spelen, zoals ik ook heb
aangegeven in mijn brief van 1 oktober jongstleden
Vraag 5
Bent u bereid de wet- en regelgeving zo aan te passen dat er geen vertraging
voor de patiënt ontstaat door het toestemmingsvereiste op patiëntniveau bij
het importeren van alternatieven voor niet-beschikbare medicijnen? Zo ja, op
welke termijn kunt u deze aanpassing bewerkstelligen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Niet elk geneesmiddelentekort leidt automatisch tot de import van alternatieve middelen op artsenverklaring. Vaak kan een tekort van een middel
worden opgelost door substitutie of door een apotheekbereiding. Op de
website van Farmanco, het onderdeel van de KNMP dat informatie geeft over
tekorten, blijkt dat in de meeste gevallen substitutie mogelijk is. Voor die
gevallen dat het tekort alleen kan worden opgelost door import van een
middel uit het buitenland heeft de Inspectie voor de Gezondheidszorg mij
verzekerd dat ze erop is ingericht om in spoedgevallen zeer snel toestemming
te geven voor import op artsenverklaring. De toestemming voor leveren op
artsenverklaring wordt aangevraagd door een groothandel, fabrikant of
(ziekenhuis)apotheker. De wijze waarop een aanvraag kan worden gedaan, is
uitgewerkt op de website van de IGZ. De toestemming wordt vervolgens door
de IGZ gegeven per aanvraag en kan meerdere patiënten betreffen. De IGZ
eist wel van de aanvrager dat hij een registratie van de artsenverklaringen op
patiëntenniveau bijhoudt, maar er hoeft geen toestemming vooraf voor
iedere patiënt gegeven te worden. De wettelijke afhandelingstermijn is acht
weken, maar indien het een spoedaanvraag betreft wordt deze binnen enkele
dagen afgehandeld, meestal nog dezelfde dag. Daarnaast bestaat nog de
mogelijkheid om, indien noodzakelijk, gebruik te maken van de algemene
ontheffing die het RIVM heeft om ongeregistreerde geneesmiddelen te
importeren. Deze ontheffing wordt gebruikt om de volksgezondheid te
beschermen in het geval van een uitbraak van besmettelijke ziekten, bij een
incident waarbij radioactieve stoffen vrijkomen, of bij een individuele
calamiteit met zeer ernstige gevolgen. Met dit instrumentarium denk ik dat er
voldoende mogelijkheden voorhanden zijn om adequaat op tekorten te
kunnen reageren. In lijn met mijn toezegging tijdens het AO infectiepreventie
zal ik de werkgroep Geneesmiddelentekorten vragen of het noodzakelijk is om
de procedures rond de import van ongeregistreerde geneesmiddelen te
versnellen.
Vraag 6
Bent u bereid voor smalspectrum antibiotica, waarvoor Nederland een te
kleine markt is met een te laag prijspeil, maatregelen te treffen die reguliere
levering voor de kleine Nederlandse markt toch rendabel maken? Zo ja, welke
maatregelen bent u voornemens te nemen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
In mijn ogen gaat het bij tekorten niet puur en alleen om de prijs van een
geneesmiddel. De vraag is ook of er voldoende financiële middelen beschikbaar zijn voor farmaceutische zorg en voor het hebben van een gezonde
farmaceutische keten in Nederland die tekorten kan opvangen. Het is de
verantwoordelijkheid van verzekeraars om er binnen de wettelijke kaders voor
te zorgen dat onder andere lage prijzen niet leiden tot beschikbaarheidsproblemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Vraag 7
Bent u van mening dat zorgverleners die met met kunst en vliegwerk
oplossingen vinden voor dit probleem daarvoor financiële compensatie
moeten ontvangen?2
Antwoord 7
Goede informatie aan de patiënt over het gebruik van geneesmiddelen door
de farmaceutische zorgverlener is van groot belang en zal een positief effect
hebben op de therapietrouw van de patiënt. Juist bij het switchen van
medicatie, wat dikwijls het geval is bij een geneesmiddeltekort, is therapietrouw een belangrijk aandachtspunt. Het vinden van oplossingen voor een
geneesmiddeltekort en het geven van informatie aan patiënten behoort tot de
zorgtaak van apothekers.
Echter, buitensporige verhoging van de werklast van de apothekers door het
ontstaan van geneesmiddelentekorten mag niet ten koste gaan van de
kwaliteit van de overige dienstverlening van de apothekers. Ik ben dan ook
van mening dat zorgverzekeraars oog dienen te hebben voor de gevolgen
van tekorten voor de apothekers en niet alleen op prijs maar ook op kwaliteit
van zorg dienen in te kopen, en daar dus ook een adequate financiële
vergoeding voor moeten geven.
Vraag 8
Als apothekers erin slagen met kunst en vliegwerk een geneesmiddel bij
tekorten uit het buitenland te betrekken, bent u dan van mening dat
zorgverzekeraars gehouden zijn de prijs van het product volledig te vergoeden?
Antwoord 8
Zorgverzekeraars kennen een zorgplicht en dienen ervoor te zorgen dat hun
verzekerden die zorg kunnen krijgen die ze nodig hebben en waar zij recht op
hebben. Dit betekent dat zorgverzekeraars, wanneer een medicijn tijdelijk niet
leverbaar is, binnen de wettelijke kaders een hoger tarief moeten vergoeden
tot het maximale tarief, indien de patiënt daarmee de noodzakelijke zorg wel
kan krijgen.

2

Kamerstuk 32 620 nr.165

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3