Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

33 996

Wijziging van de Wet op de kansspelen, de Wet
op de kansspelbelasting en enkele andere
wetten in verband met het organiseren van
kansspelen op afstand

Nr. 69

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 juli 2016
Tijdens de mondelinge behandeling van het voorstel van wet tot wijziging
van de Wet op de kansspelen, de Wet op de kansspelbelasting en enkele
andere wetten in verband met het organiseren van kansspelen op afstand
(Kamerstuk 33 996) heb ik u toegezegd schriftelijk een beoordeling te
geven van amendementen die ik niet tijdens de behandeling heb kunnen
beoordelen (Handelingen II 2015/16, nr. 103, debat over kansspelen op
afstand). Ook heb ik toegezegd nog enkele vragen schriftelijk te zullen
beantwoorden. Met deze brief voldoe ik aan deze toezeggingen.
Amendementen
Het amendement met Kamerstuk 33 996, nr. 47 (ondertekend door de
leden Segers en Mei Li Vos) strekt tot de invoering van een verbod om op
een open tv-zender een gokprogramma uit te zenden. Het verbod richt
zich niet alleen op (legale en illegale) kansspelaanbieders, maar ook op
alle media-instellingen die onder de Mediawet 2008 vallen. Ik heb al
eerder aangegeven het onwenselijk te vinden dat gokprogramma’s
zouden ontstaan op open tv-zenders. Tegelijkertijd ben ik ook van mening
dat het deelnemen aan kleine prijsvragen rondom een tv-programma,
bijvoorbeeld een SMS-actie rondom een talentenjacht, volstrekt
onschuldig is. Het amendement maakt geen onderscheid tussen verslavingsgevoelige kansspelen en reeds bestaande promotionele kansspelen,
waaraan veel Nederlanders plezier beleven en die weinig of geen risico’s
op kansspelverslaving met zich meebrengen. Een verbod op dergelijke
spelletjes dient de doelstellingen van het kansspelbeleid niet, maar
ontneemt veel Nederlanders kijkplezier.
Bij verslavingsgevoelige gokprogramma’s op open tv-zenders ligt dat
anders. Met een volledig verbod daarop kan ik mij na de discussie tijdens
de plenaire behandeling verenigen. Ik lees het amendement zo, dat het
hier alleen gaat om verslavingsgevoelige kansspelen en geen betrekking

kst-33996-69
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 996, nr. 69

1

heeft op de reeds gangbare promotionele kansspelen. Mits een technisch
gebrek wordt hersteld, laat ik het oordeel over dit amendement aan uw
Kamer.
Het amendement met Kamerstuk 33 996, nr. 59 (ondertekend door het lid
Kooiman), ter vervanging van amendement onder Kamerstuk 33 996, nr.
30, regelt dat kansspelvergunninghouders de klantenbestanden die zij in
het kader van een ander kansspel hebben verworven, niet mogen
gebruiken voor de werving van spelers van andere kansspelen. Ik ontraad
dit amendement. Zoals ik tijdens de plenaire behandeling op amendement
met Kamerstuk 33 996, nr. 30 heb aangegeven, vind ik het onwenselijk dat
het iedere vergunninghouder in alle gevallen wordt verboden om van zijn
bestaande klantenbestand gebruik te maken om te attenderen op zijn
legale en veilige online-aanbod. Spelers die nu al spelen in landgebonden
casino’s en speelhallen, zullen dezelfde spelen mogelijk ook online willen
spelen. Dit blijkt onder meer uit het onderzoek Gokken in Kaart.1 Ik vind
het belangrijk dat deze spelers naar het legale online aanbod worden
geleid. Het amendement werkt mogelijk onbedoeld ongerichte marketing
en reclame in de hand. Ook verhindert het amendement dat bijvoorbeeld
de klantenbestanden die ten behoeve van de e-commerce organisatie van
de toto (artikel 15 Wet op de kansspelen, hierna: Wok) en de totalisator
(artikel 23 Wok) zijn opgebouwd, kunnen worden gebruikt voor dezelfde
kansspelen op afstand, die de e-commerce organisatie van die kansspelen
zal vervangen. Daarnaast heb ik ernstige bedenkingen bij de handhaafbaarheid. Het blijft immers binnen de kaders van de bestaande privacyregelgeving mogelijk om via derden databestanden aan te kopen ten
behoeve van marketingdoeleinden. Dit gegeven maakt het voor de
kansspelautoriteit nagenoeg onmogelijk om zo nodig aan te tonen dat
klantgegevens afkomstig zijn uit databestanden opgebouwd via een
andere vergunning.
Spelers die nu al deelnemen aan de meer risicovolle landgebonden
kansspelen moeten kunnen worden gewezen op het legale online aanbod.
Wel ben ik het met de indiener eens dat het onwenselijk is als aanbieders
van zogenaamde long-odds kansspelen met een laag verslavingsrisico als
loterijen hun klantenbestanden zouden gaan gebruiken om online
short-odd kansspelen aan de man te brengen. Dit is immers een heel
ander type kansspel met meer verslavingsrisico’s.
Het amendement met Kamerstuk 33 996, nr. 66 (ondertekend door het lid
Van Wijngaarden) vervangt de amendementen onder Kamerstuk 33 996,
nrs. 41 en 60, waarbij alleen de toelichting is aangepast. Over de inhoud
daarvan heb ik tijdens de plenaire behandeling het oordeel al aan uw
Kamer gelaten. De strekking is dat het centraal register uitsluiting
kansspelen (CRUKS) niet bij de toegang tot speelautomatenhallen, maar
bij signalen van problematisch speelgedrag bij spelers na binnenkomst in
de hal of tijdens het spel wordt geraadpleegd. Zoals ik tijdens de plenaire
behandeling al heb aangegeven, moet de speelautomatensector, indien
het amendement wordt aangenomen, wel aantoonbaar serieus werk
maken met de controle aan de speelautomaten en het verslavingspreventiebeleid, zowel in de speelhallen als in de hoogdrempelige horeca. De
toelichting bij het amendement met Kamerstuk 33 996, nr. 66 is aangepast
aan hetgeen tijdens het debat is gewisseld, onder meer over de wijze
waarop speelautomatenspelen in de toekomst gereguleerd kunnen
worden. Het oordeel over dit amendement laat ik aan uw Kamer.
De amendementen met Kamerstuk 33 996, nrs. 61 tot en met 65 (ondertekend door het lid Van Toorenburg) strekken ertoe dat het ontwerp van
een algemene maatregel van bestuur op grond van de in die amendementen genoemde artikelen van de Wet op de kansspelen tweemaal
1

Kamerstuk 24 557, nr. 131.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 996, nr. 69

2

moeten worden voorgehangen, voordat die algemene maatregel van
bestuur in werking kan treden. Zoals ik tijdens de plenaire behandeling in
reactie op het amendement met Kamerstuk 33 996, nr. 36 (ondertekend
door de leden Segers en Bisschop) heb aangegeven, ben ik hiertegen
omdat het de inwerkingtreding van de Wet kansspelen op afstand
vertraagt. Ik heb eerder aangegeven dat ik de lagere regelgeving ter
informatie aan uw Kamer zal sturen. Deze amendementen dragen niet bij
tot een beter stelsel, waarin snel en adequaat kan worden ingespeeld op
nieuwe ontwikkelingen. Daarom ontraad ik deze amendementen.
Het amendement met Kamerstuk 33 996, nr. 67 (ondertekend door de
leden Kooiman, Van Wijngaarden en Mei Li Vos) regelt dat aanbieders van
de meer risicovolle kansspelen in speelcasino’s en op speelautomaten en
van kansspelen op afstand, hetzelfde percentage van 0,25% van hun
brutospelresultaat aan het verslavingsfonds afdragen. Dit amendement
sluit aan bij de aankondiging van de toenmalige Staatssecretaris van
Veiligheid en Justitie in de «Beleidsvisie herinrichting speelcasinoregime»
dat ook casino’s zullen gaan bijdragen aan het kansspelverslavingsfonds.2
Met dit amendement zal de afdracht door alle aanbieders van short odd
spelen, kansspelen op afstand, in casino’s en speelautomaten, gelijk
worden getrokken. Omdat deze spelen een verhoogd risico op kansspelverslaving veroorzaken, past het dat zij ook evenredig bijdragen aan het
verslavingsfonds. Het amendement versterkt tevens de marktpositie van
vergunde online aanbieders ten opzichte van het thans voorliggende
wetsvoorstel, wat een positief effect op de kanalisatie teweeg zal brengen.
Het komt tegemoet aan de geuite zorgen over het budget van het fonds,
omdat het budget de facto hoger zal zijn ten opzichte van de situatie
waarin alleen aanbieders van kansspelen op afstand aan het fonds
bijdragen. Tevens wordt ondervangen dat er voldoende budget is voor
een eventuele verbreding van de taken het verslavingsfonds. Daarom
denk ik dat dit amendement een passende oplossing biedt. Ik laat het
oordeel over dit amendement aan uw Kamer.
Vragen
Mevrouw Van Toorenburg heeft gevraagd om meer informatie over de
waarschuwing aan een kansspelaanbieder naar aanleiding van een
sponsorovereenkomst met de Koninklijke Nederlandsche Wielren Unie
(KNWU). Zij wil graag weten of deze aanbieder nu niet meer in
aanmerking komt voor een vergunning. Zoals ik ook in mijn brief van
28 juni3 heb aangeven, is het aan de kansspelautoriteit om te beoordelen
of met de bekendmaking van de sponsorovereenkomst voor de periode
na regulering de prioriteringscriteria zijn overtreden en een vergunning
om die reden moet worden geweigerd. De kansspelautoriteit heeft mij
laten weten dat de bekendmaking van deze sponsovereenkomst
weliswaar niet letterlijk onder prioriteringscriteria valt, maar dat de
kansspelautoriteit desondanks reden zag een normoverdragend gesprek
te voeren. Het enkele feit dat bepaalde aanbieders niet aan de prioriteringscriteria voldoen, betekent immers niet dat deze hierdoor zijn
gevrijwaard van handhavend optreden van de kansspelautoriteit. De
aanbieder heeft zich vervolgens naar de aanwijzingen van de kansspelautoriteit geschikt.
De heer Segers heeft gevraagd naar een onderzoek naar mogelijkheden
voor het aanstellen van een Nationaal Rapporteur Verslaving. De functie
van een dergelijke Nationaal Rapporteur Verslaving behelst het volgen
van ontwikkelingen, het doen van analyses en het gevraagd en
2
3

Kamerstuk 24 557, nr. 135.
Kamerstuk 33 996, nr. 39.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 996, nr. 69

3

ongevraagd uitbrengen van adviezen. Voor geen van deze taken zie ik
welke meerwaarde een onafhankelijke rapporteur kan hebben boven de
bestaande situatie.
Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) volgt thans al
de ontwikkeling van de verschillende soorten verslavingen en de
behandeling ervan met verschillende onafhankelijke, betrouwbare en
geïntegreerde monitors ten behoeve van de beleidsontwikkeling, zoals de
Nationale Drugsmonitor (NDM) en de LADIS kerncijfers voor de verslavingszorg. Kansspelverslaving is daar thans al een onderdeel van.
Daarnaast wordt, specifiek voor kansspelverslaving, momenteel een
nulmeting uitgevoerd door het Wetenschappelijk Onderzoek- en
Documentatiecentrum (WODC), die na drie jaar zal worden gevolgd door
een evaluatiemeting. Uw Kamer wordt over deze monitors en onderzoeken geïnformeerd.
Een eventuele rapporteur zal zich bij de uitvoering van zijn taak in elk
geval moeten baseren op genoemde monitoringsgegevens. Gezien de
bestaande monitors is uitbreiding met een nieuwe monitor niet nodig en
ook niet wenselijk, omdat nog meer gegevens leiden tot de omloop van
verschillende datasets.
Analyses en nader onderzoek worden al uitgevoerd door verschillende
onafhankelijke wetenschappelijke instellingen, onder andere door
Trimbos, IVO Instituut voor leefwijzen, Resultaten Scoren en verschillende
academische centra. Deze instellingen brengen nu al gevraagd en
ongevraagd advies uit over de geconstateerde ontwikkelingen. Het
instellen van een rapporteur heeft ten opzichte van deze bestaande
structuren geen meerwaarde en zal slechts leiden tot dubbelingen en
extra werk.
Meer specifiek voor kansspelverslaving komt daarbij het onderzoeksprogramma kansspelverslaving, dat zal worden gefinancierd vanuit het
verslavingsfonds. Met dit onderzoeksprogramma kan direct worden
ingespeeld op geconstateerde ontwikkelingen op het gebied van
kansspelverslaving en de verschillende doelgroepen. Daarnaast publiceert
de kansspelautoriteit middels haar jaarverslag en overige publicaties over
kansspelverslavingspreventie.
De Minister van VWS en ik zijn dan ook van mening dat (een onderzoek
naar de mogelijkheden voor) het aanstellen van een Nationaal Rapporteur
Verslaving geen toegevoegde waarde heeft.
De heer Van der Staaij heeft gevraagd naar de regeling van de inschrijvingsduur in CRUKS en met name naar de minimale duur van zes
maanden.
Personen kunnen zichzelf vrijwillig inschrijven in het register voor een
door hen zelf te bepalen termijn. De inschrijving wordt doorgehaald na
afloop van die gekozen termijn (artikel 33h, zesde lid, onder a, Wok). De
inschrijving kan ook worden doorgehaald op verzoek van speler
(onderdeel b). De laatste volzin van het artikel 33h, zesde lid, bepaalt
echter voor beide gevallen dat de inschrijving niet wordt doorgehaald
indien sedert de inschrijving nog geen zes maanden zijn verstreken.
Degene die er zelf voor kiest gedurende een bepaalde periode niet aan
kansspelen op afstand, in speelcasino’s en in speelhallen te willen
deelnemen, schrijft zich dus in voor de duur van minimaal zes maanden.
Een langere duur is ook mogelijk. In dat laatste geval kan de betrokkene,
ook voordat die lagere termijn is verstreken, zich tot de kansspelautoriteit
als beheerder van het register wenden met het verzoek die inschrijving
door te halen. Dit zal dan direct en zonder nadere beoordeling gebeuren,
mits er sedert de inschrijving ten minste zes maanden zijn verstreken.
Personen kunnen op onvrijwillige basis door de kansspelautoriteit in
CRUKS worden ingeschreven. Het voorgestelde artikel 33da, eerste lid,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 996, nr. 69

4

Wok bepaalt dat de inschrijving in dat geval geldt voor de duur van zes
maanden. Doorhaling van die inschrijving geschiedt ingevolge artikel 33h,
zesde lid, onder a, Wok na afloop van die termijn zonder nadere beoordeling. Onvrijwillige inschrijving duurt hierdoor niet langer dan zes
maanden, tenzij op basis van een nieuw verzoek met toepassing van
artikel 33da wederom wordt besloten tot onvrijwillige inschrijving.
De termijn van zes maanden is tot stand gekomen in overleg met de
verslavingszorg. De ervaring van de verslavingszorg leert dat een tijdelijke
uitsluiting minimaal zes maanden moet duren om een daadwerkelijke
verandering in het speelgedrag te kunnen bewerkstellingen, snelle
terugval te voorkomen en ruimte te bieden voor behandeling. Inschrijving
voor een kortere duur dan zes maanden zou daarom niet effectief zijn.
Voor zover aan de vraag van de heer Van der Staaij de gedachte ten
grondslag ligt dat spelers die zich binnen zes maanden willen uitschrijven
een bedenkermijn van een maand in acht moeten nemen, zou dit
betekenen dat de duur van de inschrijving korter kan zijn dan thans in het
wetsvoorstel is geregeld. Dit zou nadelig zijn voor het bereiken van een
daadwerkelijke gedragsverandering.
Ik acht het niet wenselijk dat een speler die op vrijwillige basis een
inschrijving van langer dan zes maanden heeft verzocht, na die zes
maanden nog aan een bedenktermijn gebonden is. Dit zou de drempel
voor spelers om zich vrijwillig in te schrijven verhogen, waardoor zij er
van af kunnen zien om zich vrijwillig in te schrijven. De speler heeft in die
zes maanden voldoende tijd gehad om na te denken of hij de inschrijving
echt nog langer door wil zetten, om dit desgewenst direct ongedaan te
maken.
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
K.H.D.M. Dijkhoff

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 996, nr. 69

5