Auditdienst Rijk
Min isrerie van Financiën

>

Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag
Auditdienst [lijk

Miniserie van Justitie en Veiligheid
t.a.v. DGPOI
Turfmarkt 147
2511 DP Den Haag

Datum: 11 december 2017
Betreft: Becommentariëring uitvoering NP- onderzoek Interceptiefaciliteit

TurFmarkt 147
2511 DP Den Haag
Postbus 20201
2500 EE Den Haag
www,rijksoverheid.nl

Ons kenmerk
2017-0000233593
Uw brief (kenmerk)
Bijagen

Op 12 februari 2016 heeft de minister van Justitie en Veiligheid (voorheen
Veiligheid en Justitie) de Tweede Kamer geïnformeerd met een brief (kenmerk
2016-0000706067) over de uitkomst van het gesprek over het onderzoeksrapport
Interceptiefaciliteit tussen de Auditdienst Rijk (ADR) en de hoogleraren Van
Koppen en Jacobs. In de brief verwoordt de minister twijfels van de hoogleraren bij
de door de korpsleiding van de Nationale Politie (NP) gemelde technische
beschikbaarheid van 99,5 % van het tapsysteem. Aansluitend meldt de minister
dat hij deze twijfels zeer serieus neemt. Hij heeft daarom aan de korpschef
gevraagd om de beschikbaarheid van het tapsysteem vanaf 2012 tot de eerste
helft van 2016 in kaart te brengen.
De directeur-generaal Politie (DGPOL) van het ministerie van Justitie en Veiligheid
(voorheen Veiligheid en Justitie) heeft ADR de opdracht gegeven gedurende het
onderzoekstraject de volgende activiteiten te verrichten:
1. Het becommentariëren van de kwaliteit en scope van de onderzoeksopzet van
de NP.
2. Gedurende het onderzoek van de politie enkele keren becommentariëren van
de uitvoering van het onderzoek waaronder de onderzoekswerkzaamheden,
analyses, deelresultaten, etc.
3. Het becommentariëren van de definitieve conceptrapportage.
Wij hebben deze activiteiten verricht in de periode maart 2016 tot en met
september 2017. In deze brief rapporteren wij de belangrijkste bevindingen die
voortkomen uit de activiteiten.
Bevindingen die door de NP gedurende het onderzoeksproces zijn weggenomen,
melden wij hier niet. Benadrukt wordt dat de NP verantwoordelijk is voor de
uitvoering en kwaliteit van het onderzoek en de resulterende rapportage. Onze
bevindingen zijn gesplitst in de onderwerpen onderzoeksmethode en -aanpak en
uitkomsten.

Pagina 1 van 3

Bevindingen met betrekking tot het onderzoeksmethode en -aanpak
Onderzoek betreft delen beschikbaarheid systeem
De scope van het onderzoek betreft niet de beschikbaarheid van het systeem maar
is ingeperkt tot wat technische beschikbaarheid wordt genoemd. Het gaat daarbij
feitelijk om een selectie van een bepaalde vormen van verstoring van de adequate
werking van delen van het tapsysteem. Deze reikwijdte van het onderzoek staat
toegelicht in paragraaf 1.6 van de rapportage. Het team dat binnen de NP het
onderzoek uitvoerde, heeft met het departement en de korpsleiding (als
opdrachtgever) afspraken gemaakt over de scope.
•

.

.

•

,

•.

Dossier laat verrichte werkzaamheden en onderbouwing bevindingen zien
Het onderzoeksteam heeft gedurende het onderzoek gebruik gemaakt van de
informatie die hen door de NP en de leverancier beschikbaar is gesteld. Per storing
zijn de beschikbare bronnen gebruikt om storingen die aan de gestelde eisen
voldeden te duiden, In die gevallen waarin op basis van de bronnen geen uitsluitsel
kon worden verkregen over wat de duur van de storing was en/of de storing aan
de eisen voldeed, heeft het team op basis van expeit opinfon een inschatting
gemaakt.

Auditdienst Rijk
Ons kenmerk
2017-0000233593

*

Wij hebben vastgesteld dat het onderzoeksteam gedurende het onderzoek een
dossier heeft aangelegd. In het dossier is de analyse van de onderzoeksgegevens
gedocumenteerd. Dit geeft inzicht in de verrichte werkzaamheden en de
verzamelde gegevens. Wij hebben het team gevraagd bij een -overigens beperktaantal storingen aan te tonen dat de werkzaamheden ook daadwerkelijk leidden
tot de daarover in het dossier opgenomen bevindingen (‘reperformance uit te
voeren’). In alle gevallen leidde herhaling van de werkzaamheden tot dezelfde
bevinding.
Bevindingen rondom de uitkomsten
Gepresenteerde cilfers z[jn indicatief
De onderzoeksrapportage presenteert cijfers over de technische beschikbaarheid
van verschillende onderdelen van het interceptiesysteem: bij het zetten van de
tap, bij de ontvangst van gegevens, bij verwerking van gegevens en bij de opslag
ervan. Deze cijfers zijn gebaseerd op de over de storingen verzamelde informatie.
Een belangrijke notie bij de cijferverzameling is dat de verschillende bronnen die
binnen het onderzoek gebruikt zijn niet bij elke storing beschikbaar waren.
Benadrukt zij dat het tapsysteem slechts voor bepaalde onderdelen gegevens
bijhoudt over het eigen functioneren (‘loggings’). Deze gegevens zijn niet dus
geschikt om uitspraken te kunnen doen over het adequaat functioneren van het
systeem als geheel. Binnen het onderzoek waren loggings beschikbaar voor de
onderdelen ‘verwerking’ en ‘opslag’. Daarbij moet echter worden aangetekend dat
binnen de onderzoeksperiode (2012 tot medio 2016) voor deze onderdelen geen
bruikbare loggings beschikbaar waren voor een relatief groot deel van 2012 (bijna
de helft van het jaar) en voor 2013 (ruim een derde van het jaar). Voor de andere
delen van het interceptiesysteem (de onderdelen zetten van de tap en ontvangst)
bestaan loggings überhaupt niet en is alleen van andere bronnen gebruik gemaakt.
In welke mate deze andere bronnen volledig zijn, is onbekend.
Bij de betrouwbaarheid van het beschikbare bronmateriaal zijn verschillende
kanttekeningen te plaatsen. In bijlage B en C van de rapportage worden dergelijke

Pagina 2 van 3

kanttekeningen geduld. Onderlinge vergelijking van het bronmateriaal per storing
zou meer inzicht kunnen geven in de (nauwkeurigheid van de) in het rapport
gepresenteerde resultaten en kunnen helpen om deze te duiden. In Bijlage C
verantwoordt de NP waarom een dergelijke nadere analyse niet is uitgevoerd. In
het onderzoek is wel een ordening gemaakt van de bronnen naar ‘waarde’ maar
daarbij is niet duidelijk beargumenteerd waarom welke bron welke plaats in de
rangorde heeft gekregen.
Gegeven deze kanttekeningen moeten de in het rapport gepresenteerde cijfers
over de beschikbaarheid van delen van het interceptiesysteem als indicatief
worden beschouwd. De gehanteerde precisie ervan (percentages met twee cijfers
achter de komma) wekt in dit verband wellicht een verkeerde indruk. Wij raden de
lezer van het rapport aan hier bij de interpretatie van de resultaten rekening mee
te houden. De NP is zich van dit punt bewust. De NP verantwoordt in de
rapportage in voetnoot 15 waarom in de rapportage toch gekozen is voor een
dergelijke presentatie van de resultaten.

Auditdienst Rijk
Ons kenmerk
201 7-0000233593

Directeur Auditdienst Rijk

RA CIA

Pagina 3 van 3