Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

634
Vragen van het lid Ellemeet (GroenLinks) aan de Staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de Tussentijdse rapportage
Schakelteam voor personen met verward gedrag (ingezonden 2 november
2017).
Antwoord van Staatssecretaris Blokhuis (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 7 december 2017). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2017–2018, nr. 486.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Rapport: zorg verwarde personen deugt
niet»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de conclusie van Onno Hoes dat de urgentie nog nooit zo hoog is
geweest en dat nog lang niet alle gemeenten hun aanpak op orde hebben?
Zo ja, welke stappen gaat u op korte termijn nemen om deze gemeentelijke
aanpak te bevorderen? Zo nee, waarom deelt u deze conclusie niet?
Antwoord 2
Ik deel de conclusie van het Schakelteam dat er de afgelopen twee jaar veel
is gebeurd in de aanpak van de problemen van mensen met verward gedrag,
maar dat we er desondanks nog niet zijn. In de beleidsreactie op de
tussenrapportage van het Schakelteam, die ik op 24 november jongstleden
aan uw Kamer heb toegestuurd, ga ik in op de aanbevelingen van het
Schakelteam en de acties die ik met anderen zal ondernemen om de goed
werkende aanpak te ondersteunen.
Vraag 3
Deelt u de opvatting van het Schakelteam dat vervoer een onmisbaar element
is in een goede aanpak van de problematiek van personen met verward
gedrag?

1

ah-tk-20172018-634
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

NRC, 5 oktober 2017, https://www.nrc.nl/nieuws/2017/10/05/rapport-zorg-verwarde-personendeugt-niet-13344281-a1576052

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Ja.
Vraag 4 en 5
Wat vindt u ervan dat er pas in enkele regio’s afspraken zijn over vervoer,
terwijl dit per 1 januari 2018 geregeld zou moeten zijn?
Bent u bereid om bij het tekort schieten van vervoer voor deze kwetsbare
doelgroep in te grijpen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke wijze wilt u dit
doen?
Antwoord 4 en 5
Uit de tussenrapportage van het Schakelteam blijkt dat de inspanningen in de
regio op passend vervoer voor personen met verward gedrag achterblijven
op de verwachtingen. De politie heeft aangegeven zich hier zorgen om te
maken. In een overleg met bestuurders van politie, AZN en GGZ Nederland is
aan het Schakelteam gevraagd om hier actie op te ondernemen. Om de
partijen in de regio te ondersteunen bij het antwoord op de vraag hoe voor
de korte én voor de langere termijn passend vervoer goed kan worden
ingevuld vindt tot en met december 2017 op initiatief van het Schakelteam
een aantal regionale bijeenkomsten vervoer plaats. Daarbij is de regio
indeling van de politie eenheden een belangrijk uitgangspunt. Op deze wijze
wordt goed zichtbaar welke afspraken er tussen betrokkenen nodig zijn om de
rol van de politie over te nemen. In de bijeenkomsten wordt gekeken naar
drie elementen, te weten de eigen activiteiten in de regio en de voortgang
hiervan, de regionale belemmeringen en de landelijke belemmeringen. Het
Schakelteam zal waar nodig een ondersteunende en signalerende rol
vervullen om de belemmeringen aan te pakken. Eventueel worden de
regionale belemmeringen gericht opgepakt in vervolgsessies, ondersteund
door een zogenaamde brigadier vervoer, die vanuit het Schakelteam is
aangesteld. Signalen over belemmeringen op landelijk niveau zullen door het
Schakelteam worden neergelegd bij de daarvoor verantwoordelijke partijen.
Na afloop van de regionale bijeenkomsten zal ik de Tweede Kamer over de
resultaten informeren.
Vraag 6
Wat is volgens u de minimale aanrijtijd, en in hoeverre is de minimale
aanrijtijd ook vanaf 2018 gegarandeerd? Is er in alle regio’s sprake van
24-uurs dekking van vervoer? Zo nee, welke rol ziet u voor uzelf weggelegd
om de minimale aanrijtijd en de 24-uurs dekking te realiseren?
Antwoord 6
Op pagina 26 van het Voorlopig model vervoer (bijlage bij TK 25 424, nr. 346)
staan de maximale aanrijtijden. Afhankelijk van de urgentiegraad varieert die
van 15 minuten tot 2 uur. In de gevallen waarin de politie nu rijdt, is veelal
sprake van een maximale aanrijtijd van een half uur. De politie rijdt veelal
naar de beoordelingslocatie en in urgente gevallen moet de persoon binnen
een uur beoordeeld worden. Volgens het Voorlopig model vervoer geldt in
die gevallen een aanrijtijd van een half uur.
In alle regio’s is 24 uur per dag ambulancezorg beschikbaar. De ambulance is
wellicht niet altijd binnen een half uur aanwezig en is niet altijd het meest
passende vervoer. Om te zorgen dat er 24 uur per dag aan de eisen voor
passend vervoer en de maximale aanrijtijden van het Voorlopig model kan
worden voldaan, vinden momenteel regionale bijeenkomsten plaats. Ik ga
ervan uit dat de lopende pilots met vervoer van personen met verward
gedrag bij ZonMw meer zicht geven op de gerealiseerde aanrijtijden.
Vraag 7
Hoe zou dit vervoer volgens u structureel gefinancierd moeten worden?
Antwoord 7
Vervoer door een regionale ambulancevoorziening of een onderaannemer
van een regionale ambulancevoorziening van personen die op grond van een
somatische en/of psychische aandoening ambulancezorg nodig hebben is
reeds structureel gefinancierd.
Vervoer met psychiatrische hulpverlening door andere aanbieders kan
momenteel gefinancierd worden op basis van een pilot die is toegewezen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

door ZonMw. Blijkt na beoordeling dat er niet direct zorg noodzakelijk is, dan
is de bekostiging van het vervoer aan de gemeente. Over de wenselijkheid en
noodzaak van een specifieke regeling voor vervoer met psychiatrische
hulpverlening en de structurele bekostiging ervan zal ik u begin 2018
informeren. Voor een afgewogen oordeel en besluitvorming is het van belang
meer informatie te verkrijgen, onder andere uit de lopende pilots vervoer en
uit de regiobijeenkomsten vervoer die de komende maanden plaatsvinden.
Vraag 8
Deelt u de opvatting van het Schakelteam dat de huidige praktijk dat mensen
met verward gedrag in een politiecel belanden onwenselijk is? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 8
Ik vind het van groot belang dat mensen die zorg nodig hebben en niet
verdacht worden van een strafbaar feit, gepaste zorg krijgen en niet bij de
politie terecht komen. Als de openbare orde in het geding is, bij strafbare
feiten, gevaar of dreiging wordt de politie betrokken, ook als het personen
met verward gedrag betreft. Waar het om gaat is dat we met alle partijen
landelijk en lokaal samenwerken en mensen structureel een veilig thuis
kunnen bieden. Soms is dat even de zorg, andere keren weer een dak boven
hun hoofd of begeleiding vanuit het gemeentelijk domein. Het gaat erom dat
alle partijen elkaar weten te vinden en er goede afspraken zijn dan wel komen
over wie wat doet in welke situatie. Het Schakelteam en de opdrachtgevers
faciliteren partijen hierbij.
Vraag 9, 10 en 11
Bent u het met het Schakelteam eens dat passende crisisopvang onmisbaar is
voor opvang van mensen met verward gedrag? Zo nee, waarom niet?
Bent u van mening dat er 24 uur per dag crisisopvang beschikbaar moet zijn?
Zo nee, waarom niet?
Is er nu sprake van voldoende crisisopvang in de gemeenten? Zo nee, wat
wilt u hier aan doen? Kunt u een overzicht geven van de vraag en het aanbod
van crisisopvang per gemeente?
Antwoord 9, 10 en 11
Ik vind het van belang dat mensen met verward gedrag, de hulp of ondersteuning krijgen die ze nodig hebben. Wat dat precies is, hangt af van de
mate van (de ernst van) het verwarde gedrag en de omstandigheden van het
geval. In sommige gevallen, bijvoorbeeld wanneer iemand op straat wordt
aangetroffen, kan het nodig zijn de persoon naar een specifieke beoordelingslocatie te brengen om het verwarde gedrag te beoordelen en de persoon
ter plekke te stabiliseren, in een ander geval kan iemand in de eigen
omgeving worden beoordeeld en kan na deze beoordeling geconcludeerd
worden door de hulpverlener dat verdere ondersteuning niet nodig is. In
weer andere gevallen kan het nodig zijn dat mensen met verward gedrag
tijdelijk even ergens opgevangen worden, zonder dat daadwerkelijk behandeling nodig is.
Op dit moment staan crisisdiensten 24 uur per dag klaar om mensen met
verward gedrag te beoordelen om te bezien of sprake is van een acute
psychiatrische crisis. Deze beoordeling kan zowel plaatsvinden in de eigen
omgeving van de persoon die het betreft maar ook op een
beoordelingslocatie/crisisdienst zelf. Indien sprake is van een acuut psychiatrische crisis, zet de crisisdienst zich in om de patiënt te stabiliseren en zo nodig
te behandelen. Dit betreft zorg die geleverd wordt op basis van de Zorgverzekeringswet. Het is een taak van gemeenten om mensen die in een crisissituatie verkeren zonder dat sprake is van een acute psychische aandoening, op
te vangen. Er is geen landelijk beeld beschikbaar van het aantal plekken dat
gemeenten hiervoor beschikbaar hebben.
Vraag 12
Vindt u ook dat time-out-plekken in voldoende mate aanwezig zouden moeten
zijn, zodat echte crisis voorkomen kan worden? Zo nee, waarom niet? Zo ja,
hoe gaat u er op sturen dat er meer van deze plekken komen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3

Antwoord 12
Conform het regeerakkoord zal ik binnen de bestaande kaders de beschikbaarheid stimuleren van plaatsen voor een tijdelijke opname op eigen
verzoek. Met aanbieders, gemeenten en zorgverzekeraars bespreek ik wat
hiervoor nodig is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

4