Verburg
komt de vormgeving aan de orde: adviserend, kaderstellend of hoe dan ook. Ik heb het dictum willen duiden
om deze mogelijkheid open te houden.
De voorzitter: Ik geef alleen de indieners de gelegenheid om te reageren.
Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink
(ChristenUnie): Ik ben blij dat de minister met de motie
aan de slag wil gaan. Ik handhaaf de tekst om aan te
geven wat de denkrichting moet zijn. Als wij zo’n
methode hebben, moet er iets verbindends aan zitten.
Dat is echter voor een later moment. Ik wens de minister
heel veel succes met het traject dat zij ingaat.
De heer Ormel (CDA): Ik heb een vraag aan mevrouw
Wiegman, want ik vind het onduidelijk. Deelt mevrouw
Wiegman de duiding die de minister eraan heeft
gegeven...
De voorzitter: Dat heeft zij heel duidelijk gezegd.

programma voor de realisering hiervan;
verzoekt de regering, een helder actieprogramma op te
stellen voor het beschermen van gebieden op de
Noordzee, met afrekenbare deadlines en voldoende
budget,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Ouwehand en Van Gent. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 52 (29675).
Mevrouw Ouwehand (PvdD): Voorzitter. Mijn volgende
motie betreft de aanwijzing van de natuurgebieden in de
Noordzee. Wij vinden dat de minister veel te lang draait
en talmt en dat zij de internationale verplichtingen aan
haar laars lapt. Wij zijn van oordeel dat zij de gebieden
die in aanmerking komen voor bescherming moet
aanwijzen ofwel dat zij het resterend onderzoek snel
moet afronden.

De heer Ormel (CDA): ... dat er op dit moment geen
sprake is van bindende eisen?
Motie
De voorzitter: Dat heeft zij duidelijk gezegd.
De Kamer,
Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink
(ChristenUnie): Ik heb gezegd dat ik blij ben met het
traject dat deze minister ingaat. Ik geef haar de motie
graag mee om aan te geven welke kant wij op willen.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter: Wij zullen volgende week dinsdag over
de moties stemmen.
Aan de orde is het debat naar aanleiding van een
algemeen overleg op 2 oktober 2008 over visserij.
©
Mevrouw Ouwehand (PvdD): Voorzitter. Het begint een
herhaling van zetten te worden met dit kabinet: leuke
ambities als het gaat om de bescherming van de natuur,
maar concrete actieplannen en doelstellingen waarop de
Kamer de minister kan afrekenen, ho maar. Vandaar twee
moties die vragen om de daadwerkelijke bescherming
van de Noordzee als een natuurgebied dat wij niet teloor
mogen laten gaan.

gehoord de beraadslaging,
constaterende dat Nederland internationale verdragen en
wettelijke regelingen heeft getekend die verlangen dat
landen in 2010 (OSPAR-verdrag) en 2012 (Vogel- en
Habitatrichtlijn) een netwerk van beschermde gebieden
op zee hebben gerealiseerd;
constaterende dat al sinds 2005 bekend is dat tien
gebieden (waarschijnlijk) voldoen aan de criteria van de
Vogel- en Habitatrichtlijn en/of OSPAR, zoals de
Doggersbank, het Friese Front en de Bruine Bank;
overwegende dat het kabinet slechts vier gebieden wil
aanmelden/aanwijzen (delen Kustzone, Doggersbank,
Klaverbank en Friese Front), waarmee nog altijd geen
netwerk wordt gerealiseerd waardoor kwetsbare
leefgebieden en soorten onvoldoende kunnen herstellen;

Motie

verzoekt de regering, haar internationale verplichtingen
na te komen en per direct over te gaan tot bescherming
van de overige zes gebieden (Zeeuwse Banken, Bruine
Bank, Borkumse Stenen, Gasfonteinen, Centrale
Oestergronden en Noordkrompgebied) dan wel het
vereiste criteriaonderzoek af te ronden en/of voortvarend
op te starten,

De Kamer,

en gaat over tot de orde van de dag.

gehoord de beraadslaging,

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Ouwehand en Van Gent. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 53 (29675).

constaterende dat de Noordzee een natuurgebied is dat
sterk onder druk staat, zoals recent weer bevestigd in de
Natuurbalans 2008;

©

constaterende dat het kabinet erkent dat er voor de
bescherming van mariene gebieden een inhaalslag nodig
is, maar dat geen sprake is van een krachtig en coherent

De heer Polderman (SP): Voorzitter. Het AO ging met
name over de mosselzaadvisserij in de Waddenzee

Tweede Kamer

29 oktober 2008
TK 17

Visserij

17-1223

Polderman
waarover een mooi akkoord is bereikt. Rest nog de
kwestie over de Noordzee en alle tegengestelde
belangen daarbij. Vandaar de volgende motie.

Noordzee wordt afgesloten voor visserij, dit een positief
effect heeft op de visstand;
overwegende dat het afsluiten van delen van de
Noordzee de visstand zal doen groeien, een positief
effect zal hebben op het bodemleven en het herstel van
verdwenen soorten mogelijk maakt;

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat:
- de ruimteclaims op de Noordzee toenemen waardoor
conflicten tussen gebruikers kunnen toenemen bij
uitblijven van adequate wet- en regelgeving;
- de Noordzee sinds 1990 in zijn geheel is aangewezen
als onderdeel van de ecologische hoofdstructuur (ehs);
- Nederland zich middels diverse internationale verdragen heeft gecommitteerd aan behoud en herstel van
biodiversiteit (onder andere het
VN-biodiversiteitsverdrag, 1992);
- de Natuurbalans 2008 concludeert dat er geen
verbetering zichtbaar is in de gevarieerde en waardevolle
natuur van de Noordzee en dat de huidige kwaliteit
slechts ongeveer de helft is van die in een ongerepte,
natuurlijke situatie;
- de Natuurbalans 2008 concludeert dat juist op de
Noordzee ruimtelijke sturing kan bijdragen aan behoud
van mariene natuur, ook in afweging met andere
ruimtelijke claims;
verzoekt de regering, conform de aanbeveling uit de
Natuurbalans 2008 zo spoedig mogelijk, maar in ieder
geval in deze kabinetsperiode, te gaan werken aan de
borging van de diverse planologische claims, door toe te
werken naar een rijksbestemmingsplan Noordzee,

verzoekt de regering, de mogelijkheden te onderzoeken
en met een plan te komen, teneinde 30% tot 50% van de
begrensde Ecologische Hoofdstructuur Noordzee te
sluiten voor visserij,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Van Gent en Ouwehand. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 55 (29675).
Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Het is mij een
genoegen dat ik deze motie samen met mevrouw
Ouwehand van de Partij voor de Dieren kan indienen.
©
Mevrouw Jacobi (PvdA): Voorzitter. Indachtig dat er
inmiddels een maatschappelijke convenant is gesloten
voor de Noordzee, dat er veel aanbevelingen in de
Natuurbalans 2008 staan voor de Noordzee, dat wij
willen dat er een goede balans is tussen de ecologie en
de economie op de Noordzee, dienen wij een tweetal
moties in. In verband met de tijd houd ik mijn inleiding
kort. Eén motie betreft een verzoek tot onderzoek.
Motie

en gaat over tot de orde van de dag.
De Kamer,
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Polderman. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 54 (29675).
©
Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Voorzitter. Wij hebben
een uitgebreid algemeen overleg gehad over deze
kwestie. Mijn conclusie daaruit was min of meer dat de
vis – je zou wellicht kunnen zeggen: de visch – vroeger
duur betaald werd door de vissers, maar dat tegenwoordig de vis duur wordt betaald als het gaat om natuur en
milieu. Vandaar de volgende motie.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de Universiteit Wageningen (Imares)
onderzoek heeft gedaan naar de gevolgen van het sluiten
van delen van de Noordzee voor de visserij;

gehoord de beraadslaging,
constaterende dat er waardering is voor de inzet van de
minister ten aanzien van het maatschappelijk convenant;
constaterende dat voor Bruine Bank, Borkumse Stenen,
Zeeuwse Banken en Gasfonteinen sinds 2005 en voor het
Noordkrompgebied (2007) sterke aanwijzingen zijn dat
deze voldoen aan ecologische criteria voor beschermde
gebieden (Natura 2000 en/of OSPAR-criteria);
overwegende dat het voor de visserijsector van belang is
om te weten welke voor- en nadelen een netwerk van
beschermde gebieden op zee voor hen heeft;
verzoekt de regering, voor Bruine Bank, Borkumse
Stenen, Zeeuwse Banken, het Noordkrompgebied en
Gasfonteinen in 2009 te starten met het onderzoek dat
nodig is om te beoordelen of deze gebieden op basis van
ecologische criteria eveneens in aanmerking komen voor
bescherming;
verzoekt de regering, in dit onderzoek tevens de
voordelen voor visserij van (een netwerk van)
beschermde gebieden te bekijken;

constaterende dat wanneer 30% tot 50% van de

Tweede Kamer

Visserij

29 oktober 2008
TK 17

17-1224

Jacobi
verzoekt de regering, in 2009 tevens onderzoek te starten
naar (on)mogelijkheden van verschillende vormen van
visserij in beschermde gebieden;
verzoekt de regering, de partners uit het maatschappelijk
convenant bij deze onderzoeken te betrekken,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Jacobi. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 56 (29675).

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Jacobi. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 57 (29675).
Mevrouw Jacobi (PvdA): Voorzitter. Het spijt mij dat er
zoveel tekst nodig is, maar het dient uiteindelijk een
goed doel: een goede Noordzee.
©

Mevrouw Jacobi (PvdA): De tweede motie betreft de
Centrale Oestergronden.

Mevrouw Neppérus (VVD): Voorzitter. Na het AO hebben
wij inmiddels het convenant over de mosselvisserij
ontvangen. Het is een belangrijk convenant, maar het
roept bij mijn fractie toch nog duidelijk vragen op en
daarom dien ik de volgende motie in.

Motie

Motie

De Kamer,

De Kamer,

gehoord de beraadslaging,

gehoord de beraadslaging,

constaterende dat de Natuurbalans 2008 stelt dat een
deel van de ecologisch waardevolle gebieden op de
Noordzee met de huidige plannen voor aanmelding/
aanwijzing onbeschermd blijft;

overwegende dat met het tot stand komen van het
Convenant transitie mosselsector en natuurherstel
Waddenzee er meer duidelijkheid is ontstaan over het
toekomstperspectief van de mosselsector en de
bevordering van het natuurherstel in de Waddenzee;

constaterende dat voor de Centrale Oestergronden al
sinds 2005 vaststaat dat dit gebied voldoet aan de
ecologische criteria voor een beschermd gebied
(OSPAR);
constaterende dat de Natuurbalans 2008 concludeert dat
mariene soorten en habitats onvoldoende uitgewerkt zijn
in soortenlijsten van Natura 2000 (Vogel- en Habitatrichtlijn);
overwegende dat het kabinet de ambitie heeft, bij te
dragen aan de kwaliteitsverbetering op de Noordzee
middels OSPAR, onder meer door maatregelen voor de
OSPAR-lijst van bedreigde en afnemende diersoorten en
habitats (zie Beleidsprogramma Biodiversiteit);
voorts overwegende dat de Kaderrichtlijn Mariene
Strategie een impuls kan geven aan de kwaliteit van het
Noordzeemilieu, onder andere door de verplichting tot
ruimtelijke beschermingsmaatregelen;
verzoekt de regering, naast de Doggersbank, de
Klaverbank, het Friese Front, de Westerscheldemonding
en de kustzone tussen Bergen en Petten (Natura 2000) zo
spoedig mogelijk de Centrale Oestergronden aan te
melden bij OSPAR als beschermd gebied;
verzoekt de regering, aan de slag te gaan met het
beheerplan voor dit gebied;
verzoekt de regering, te komen tot een uitwerking van de
beschermingsmaatregelen voor mariene beschermde
gebieden in het kader van de Kaderrichtlijn Mariene
Strategie op basis van ecologische criteria voor
beschermde gebieden binnen OSPAR,

overwegende dat in het convenant de duurzame
bescherming en ontwikkeling van de Waddenzee en het
behoud van het unieke open landschap als hoofddoelstelling worden genoemd;
overwegende dat op basis van het convenant een
gezamenlijk plan van uitvoering moet worden uitgewerkt
waarin maatregelen en afspraken worden opgenomen
die uitgaan van een zodanige tijdfasering dat het
perspectief van een economisch gezonde mosselsector
blijft bestaan;
overwegende dat de minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit een zwaarwegende rol speelt in de
totstandkoming van het plan van uitvoering binnen de
kaders van het convenant;
van mening dat naast de hoofddoelstelling voor de
Waddenzee het behoud van een economisch gezonde
mosselsector zeer gewenst is;
verzoekt de regering om de Kamer te informeren wat de
randvoorwaarden zijn in termen van benodigde omvang
van mosselzaadinvang, benodigde tijd voor ontwikkeling
en introductie van alternatieven enzovoorts om een
economisch gezonde mosselsector te behouden,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Neppérus. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 58 (29675).

en gaat over tot de orde van de dag.

Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Er is voorlopig een
deal tussen de groene sector en de mosselsector. Daar

Tweede Kamer

29 oktober 2008
TK 17

Visserij

17-1225

Neppérus
moet men vervolgens met elkaar uitkomen. Nu staat
mevrouw Neppérus in dat potje te roeren en kiest zij
meer voor economie dan voor ecologie, terwijl het juist
ging om een gelijkwaardige invalshoek. Waar staat de
VVD-fractie nu? Zij brengt de hele deal om zeep als zij zo
doorgaat.

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Graus. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 59 (29675).

Mevrouw Neppérus (VVD): Als je deze deal zo leest, ligt
er een heel imposant accent op het milieu. Dat vind ik
prima, maar de toekomst van de mosselsector is niet
helder, zo is daarna gebleken. Daarom wil ik voor de
begrotingsbehandeling meer duidelijkheid krijgen om er
dan gefundeerd over te kunnen spreken.

Minister Verburg: Voorzitter. Als u het mij toestaat,
begin ik onmiddellijk met de beoordeling van de moties.
Het zijn er acht in totaal. De eerste, op stuk nr. 52, is van
mevrouw Ouwehand en mevrouw Van Gent. Deze motie
is overbodig, omdat wij in het kader van het op te stellen
Nationaal Waterplan een hoofdstuk zullen toevoegen dat
is gewijd aan de Noordzee. Daarin wordt ook ruimtelijk
perspectief geboden over het te voeren beleid in de
komende jaren. Dat hoofdstuk zal het vastgelegde beleid
over de Noordzee in de Nota Ruimte vervangen.
Daarnaast is het kabinet vorig jaar met het beleidsprogramma Biodiversiteit gekomen. Daarin is het
mariene thema een van de prioriteiten. Om die redenen
acht ik deze motie overbodig.

De heer Koppejan (CDA): Ik heb dezelfde opmerking als
mevrouw Van Gent.
De voorzitter: Dat kan niet. Dan is hij al gemaakt. U
moet iets nieuws verzinnen.
De heer Koppejan (CDA): Ik wil mij graag aansluiten bij
mevrouw Van Gent. Wij zijn het niet zo heel vaak met
elkaar eens, maar deze keer zeker wel. Ik vraag mij
werkelijk af of wij als Tweede Kamer niet ook onze plaats
moeten kennen. Er is hier een duidelijk convenant
gesloten tussen partijen. Daarmee is iedereen van de
convenantspartners blij. Moet de Tweede Kamer dan niet
even een stapje terug doen en zeggen: prima, laat dit
proces zijn werk doen.
Mevrouw Neppérus (VVD): Over het feit dat iedereen zo
blij is, bestaat inmiddels wat discussie, is mij intussen
gebleken. Toen ik dat convenant nader ging lezen – ik ga
ervan uit dat de heer Koppejan dat ook zal doen – vond
ik het ontzettend onhelder. Daarom wil ik wat meer
weten om echt te kunnen zien of beide elementen er
voldoende in zitten: het milieu, maar ook de mogelijkheid
om die sector economisch te behouden. Ik hoop
antwoorden te krijgen die vertrouwenwekkend zijn.
©
De heer Graus (PVV): Voorzitter. Voor mij geldt hetzelfde
als wat ook een beetje voor mevrouw Neppérus geldt. Ik
moet het allemaal nog zien. Voorlopig is er het convenant. Dat ben ik met mevrouw Van Gent en de heer
Koppejan eens. Maar voor nu en de toekomst zijn er ook
andere visserijsectoren, dus niet alleen de mosselsector,
maar ook de garnalensector. Ik wil het breder trekken
naar de visserijsectoren op zichzelf. Daarom dien ik de
volgende motie in.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
verzoekt de regering, de voortdurend in onzekerheid
verkerende visserijsectoren, waaronder de garnalensector en de mosselsector, nu en in de toekomst,
proactief in bescherming te nemen tegen activistische
vormen van zorgelijk groeiende natuur- en milieupaniek,

©

Mevrouw Ouwehand (PvdD): Ik hoopte al een beetje dat
de minister met deze reactie zou komen. Omdat je het
nooit weet, heb ik de motie toch ingediend. Ik kijk met
genoegen uit naar het actieprogramma Biodiversiteit dat
wordt ontwikkeld. Ik houd deze motie aan.
De voorzitter: Op verzoek van mevrouw Ouwehand stel
ik voor, de motie-Ouwehand/Van Gent (29675, nr. 52) van
de agenda af te voeren.
Daartoe wordt besloten.
Minister Verburg: Voorzitter. De tweede motie van
mevrouw Ouwehand en mevrouw Van Gent verzoekt de
regering, haar internationale verplichtingen na te komen
en per direct over te gaan tot bescherming van de
overige zes gebieden dan wel het vereiste criteriaonderzoek af te ronden en/of voortvarend op te starten.
Ik ontraad aanvaarding van deze motie. Ik heb daar de
volgende overwegingen voor. Ik moet eerst onderzoek
laten doen, wat tijd kost. Zoals bekend ben ik bereid om
onderzoek te doen of nog meer gebieden in de Noordzee
aan de criteria van de Vogel- en Habitatrichtlijn voldoen.
Het verrichten van dergelijk onderzoek is tijdrovend,
complex en vereist grote zorgvuldigheid. Er zijn
bijvoorbeeld meerjarige vogeltellingen nodig om te
kunnen vaststellen of de Bruine Bank op basis van de
Vogelrichtlijn kwalificeert. Dergelijk onderzoek laat zich
niet per definitie en ook niet bij motie versnellen.
Tellingen van één jaar bieden onvoldoende inzicht om
over te gaan tot bescherming. De procedure van
aanmelding en aanwijzing van de huidige vijf Natura2000-gebieden is tijdrovend en intensief en loopt tot 2010
door. Ik wil dit proces niet belasten door daaraan op dit
moment nog meer gebieden te koppelen. Dat zou ten
koste gaan van de kwaliteit die ik kan ontwikkelen op de
andere gebieden.
De voorzitter: Mevrouw Ouwehand, is dit punt niet al
uitvoerig besproken tijdens het AO? Ik kan mij niet
voorstellen dat dit niet het geval is.

en gaat over tot de orde van de dag.

Mevrouw Ouwehand (PvdD): De minister leest het
dictum niet goed. Het is eigenlijk een aansporingsmotie:

Tweede Kamer

29 oktober 2008
TK 17

Visserij

17-1226

Verburg
wijs aan wat er al aan te wijzen valt, moet er nog wat
onderzoek worden gedaan dan moet dat worden
afgerond of voortvarend worden opgestart. Dat is
eigenlijk wat de minister zojuist aangaf. Deze motie biedt
daar ruimte voor, maar het is wel een duidelijke
aansporing. Ik begrijp niet waarom de minister de motie
niet omarmt.
Minister Verburg: Ik ken de bedoelingen van mevrouw
Ouwehand en zeer waarschijnlijk ook die van mevrouw
Van Gent en haar fractie. Ik heb mijn tempo aangegeven.
Als ik iets toezeg, doe ik dat graag zorgvuldig. Ik ken
mevrouw Ouwehand zodanig dat als ik nu zeg dat ik dit
ga doen, zij volgende week in staat is om een motie in te
dienen met de vraag waarom het eigenlijk nog niet is
gebeurd. Ik ontraad dus aanvaarding van deze motie.

zich niet op basis van de Vogel- en Habitatcriteria, wel op
basis van de OSPAR-criteria, en mogelijk op basis van de
Kaderrichtlijn Mariene Strategie. In het Integraal
Beheerplan Noordzee 2015, dat in 2005 door de Kamer is
aangenomen, is besloten dat alleen gebieden onder
bescherming worden gebracht die zowel voldoen aan de
criteria voor de Marine Protected Areas (MPA’s) in
OSPAR-kader, als aan de criteria van de Vogel- en
Habitatrichtlijn. Dat betekent dat ik de aanneming van
deze motie ontraad.
Mevrouw Jacobi (PvdA): Heeft de minister het nu over
de motie op stuk nr. 56 of die op stuk nr. 57?

Minister Verburg: Ik heb hierover uitvoerig gesproken
tijdens het algemeen overleg. Ik ga nu bezig met de
gebieden waarover ik in het algemeen overleg heb
gesproken. Ik heb gezegd dat ik in dat onderzoek ook
ervaring wil opdoen met de onderzoeken. Misschien
kunnen wij bij het ene onderzoek gebruikmaken van het
andere. De afwegingen over de andere gebieden komen
wat mij betreft later. Ik heb ze ook heel helder op de
kalender gezet.
Dan de motie van de heer Polderman, die de regering
verzoekt om conform de aanbevelingen uit de Natuurbalans zo spoedig mogelijk maar in ieder geval in deze
kabinetsperiode te werken aan de borging van diverse
planologische claims door toe te werken naar een
rijksbestemmingsplan Noordzee. Deze motie beschouw ik
als ondersteuning van mijn beleid. Het kabinet bereidt op
dit moment het Nationaal Waterplan voor, waarin een
hoofdstuk over de Noordzee is opgenomen. Dat heb ik
zojuist al gezegd in mijn reactie op een andere motie.
Dat hoofdstuk zal het Noordzeebeleid uit de Nota Ruimte
vervangen, en heeft de status van een structuurvisie
onder de Wet ruimtelijke ordening. Volgens de planning
zal de ministerraad dit plan in december van dit jaar
vaststellen.
Ik ontraad de aanneming van de motie-Van Gent/
Ouwehand. Daarin wordt de regering verzocht, de
mogelijkheid te onderzoeken en met een plan te komen
teneinde 30% tot 50% van de begrensde Ecologische
Hoofdstructuur Noordzee te sluiten voor visserij. Er zijn
op dit moment in het kader van Natura 2000 en op basis
van ecologische criteria, vijf gebieden aangemeld. Mij
wordt gevraagd om gebieden te sluiten voor de visserij,
maar dat is feitelijk onmogelijk. Ik kan immers wel een
gebied sluiten voor de Nederlandse visserij, maar
visserijbeleid wordt in Europees verband gevoerd. Ik kan
niet vissers van een andere nationaliteit verbieden om in
gebieden op de Noordzee te vissen. Daarom ontraad ik
aanneming van deze motie.
De motie-Jacobi is een heel lange en complexe motie.
Dus ik heb even wat tijd nodig om toe te lichten waarom
ik aanneming van deze motie ontraad. Ik ben mij ervan
bewust dat het OSPAR-verdrag en de Kaderrichtlijn
Mariene Strategie verantwoordelijkheden met zich
meebrengen. De Centrale Oestergronden kwalificeren

Minister Verburg: Dit heb ik gezegd naar aanleiding van
de motie op stuk nr. 57. Ik excuseer mij voor het
omdraaien van de volgorde, maar dank dat u mij weer
op het rechte spoor heeft gebracht.
Voorzitter. Dan kom ik nu op de vijfde motie, ingediend
door mevrouw Jacobi, op stuk nr. 56. Het dictum bestaat
uit drie onderdelen. Deze motie beschouw ik als
ondersteuning van het beleid, met één opmerking,
namelijk over het tweede dictum. Het eerste onderzoek is
een ecologisch onderzoek. Daarom kan ik niet in dit
onderzoek ook al de voordelen voor de visserij meenemen. De gevraagde onderzoeken worden dus uitgevoerd,
maar de voordelen voor de visserij worden daarin nu
nog niet meegenomen.
De motie van mevrouw Neppérus op stuk nr. 58
beschouw ik als ondersteuning van het beleid. Ik had ook
kunnen zeggen dat de motie overbodig is, maar ik ben
een vriendelijk mens en daarom zie ik haar graag als
ondersteuning van het beleid. Natuurlijk houd ik de
Kamer op de hoogte. De brief over het interimbeleid
mosselzaadinvanginstallaties is al naar de Kamer
verzonden. Volgens het convenant wordt er aan een plan
van uitvoering gewerkt. De termijn daarvoor is februari
volgend jaar. Ik kan dit niet versnellen; de betrokken
partijen voeren daarover met elkaar overleg. Zodra de
uitkomst hiervan bekend is, stel ik de Kamer natuurlijk op
de hoogte, want ik meld de Kamer heel graag goed
nieuws. Het feit dat er nu een convenant is gesloten
waarover zowel de mosselsector als de Waddenorganisaties zeer verheugd zijn, betekent een fantastische
stap. In de krant hebt u kunnen lezen dat deze minister
daarmee zielsgelukkig is. Ik heb de heer Polderman
bedankt voor de complimenten die hij daarover heeft
uitgesproken in het algemeen overleg. Anderen hebben
zich daarbij aangesloten.
Dan kom ik op de laatste motie, die is ingediend door
de heer Graus. Hij verzoekt de regering de voortdurend
in onzekerheid verkerende visserijsector, waaronder de
garnalen- en de mosselsector, nu en in de toekomst
proactief in bescherming te nemen tegen activistische
vormen van zorgelijk groeiende natuur- en milieupaniek.
Ik zou de aanneming van deze motie willen ontraden. Ik
heb u gemeld dat ik dolblij ben en zielsgelukkig, in die
varianten, met het akkoord dat nu is gesloten tussen de
natuurbeschermingsorganisaties en de mosselsector. Dat
geeft beide sectoren perspectief. Het is in mijn ogen een
win-winsituatie. Mevrouw Van Gent heeft hier nog een
keer gewezen op het Noordzeeconvenant. Ook dat is een
initiatief van visserijorganisaties en natuurbeschermingsorganisaties zelf. Ik geloof niet dat het vinden van een
gezamenlijke weg naar de toekomst geholpen wordt
door dit soort teksten in moties. Als u mij de vraag stelt

Tweede Kamer

29 oktober 2008
TK 17

Mevrouw Van Gent (GroenLinks): De vraag is natuurlijk
wel of de minister gaat doen wat wij vragen, al dan niet
met het specifieke tijdpad. Ik wil gewoon weten of dit is
waar de minister naartoe werkt, ja of nee.

Visserij

17-1227

Verburg
of ik bereid ben om op te treden tegen organisaties die
hun boekje te buiten gaan en de wet overtreden om hun
doelen eenzijdig en activistisch te bereiken, dan is mijn
antwoord daarop: natuurlijk, maar ik heb het liefst dat wij
met elkaar de route naar een goede toekomst voor zowel
de visserij als voor de natuur uitstippelen.
De heer Graus (PVV): Voorzitter. Ik wil aan de minister
vragen of zij de aanneming van de motie nog steeds
ontraadt. Er staat immers: ’’nu en in de toekomst’’ en
’’proactief’’, dat betekent dat wij het voor willen zijn. Er
staat ook ’’activistische vormen’’. Dan zijn wij Ban de
kikkerbruggetjes en al die andere zinloze zaken gewoon
voor. Dat is de vraag die ik aan de minister wil stellen, en
of zij dan nog de motie ontraadt.
Minister Verburg: Als u haar zo uitlegt, kan ik de motie
zien als ondersteuning van beleid. Waar het mij om gaat,
is dat ik denk dat je meer vliegen vangt met stroop dan
met azijn. Ik denk dat het een win-winsituatie is voor de
visserij en voor de natuurbeschermingsorganisaties, als
zij met elkaar aan tafel oplossingen vinden waarin zij
beide doelen met elkaar verbinden. Dat is zeer wel
mogelijk, zoals nu is gebleken in de mossel- en
Waddensector. Daar ga ik voor. Waar milieu- of natuurorganisaties eenzijdig hun boekje te buiten gaan, zal ik
hard optreden.
De beraadslaging wordt gesloten.

beleid gevreesd moet worden dat dit aantal de komende
jaren nog verder zal stijgen;
verzoekt de regering, doelstellingen te formuleren voor
het terugdringen en beheersen van het aantal dieren dat
in proefdierfokkerijen en laboratoria in voorraad wordt
gedood;
verzoekt de regering, beleid te ontwikkelen om deze
doelstellingen te kunnen realiseren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Ouwehand, Van Gent en Van Velzen. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 7 (30168).
Mevrouw Ouwehand (PvdD): De tweede motie waarop
de minister tijdens het AO nog geen antwoord kon
geven, gaan wij gewoon indienen. Dan horen wij wel wat
de minister daarop te zeggen heeft. De motie betreft de
training van studenten biomedische wetenschappen die
mogelijk op termijn dierproeven zullen verrichten. Zij
doen nu een cursus van twee weken. Die duurde vroeger
drie weken. Een opfriscursus gedurende hun carrière of
verdieping op hun eigen beleidsterrein is op dit moment
niet geregeld, terwijl dat wel een goede bijdrage zou
kunnen leveren aan het terugdringen van het aantal
dierproeven. Vandaar de volgende motie.

De voorzitter: Ik stel voor, volgende week dinsdag over
de ingediende moties te stemmen.
Motie
Daartoe wordt besloten.
De Kamer,
Aan de orde is het debat naar aanleiding van een
algemeen overleg op 24 september over dierproeven.

gehoord de beraadslaging,
overwegende dat studenten biomedische wetenschappen
een cursus proefdierkunde moeten volgen die gebaseerd
is op de uitgangspunten van Russel en Burch (3 V’s);

©
Mevrouw Ouwehand (PvdD): Voorzitter. Wij hebben in
het AO gesproken over het stijgende aantal dieren dat in
proefdierfokkerijen en laboratoria wordt gefokt en dat,
zonder in een dierproef terecht te komen, wordt gedood.
In de afgelopen jaren hebben wij dat aantal zien stijgen
tot boven de 400.000. De minister stuurt daar niet op,
heeft daar geen doelstellingen voor en baseert zich op
aannames dat de laboratoria het zelf wel in de hand
zullen houden. Ik heb daar onvoldoende vertrouwen in.
Vandaar de volgende motie.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat het aantal dieren dat jaarlijks in
proefdierfokkerijen en laboratoria in voorraad wordt
gedood in 2005 en 2006 is gestegen tot meer dan
400.000, vooral als gevolg van het fokken van genetisch
gemanipuleerde dieren;

constaterende dat dit een inleidende cursus betreft van
twee weken, waarin toekomstige onderzoekers slechts
een algemene basis kunnen leggen voor het uitvoeren
van dierproeven en voor hun kennis op het gebied van
de 3 V’s (vervanging, vermindering en verfijning);
overwegende dat onderzoekers een belangrijke bijdrage
kunnen leveren aan de vervanging, vermindering en
verfijning van dierproeven, maar dat dit vraagt om
bewustwording, kennis van proefdiervrije technieken en
verdieping van de proefdierkundige kennis op hun eigen
vakgebied;
verzoekt de regering, voorstellen te doen voor de
uitbreiding van de training op het gebied van alternatieven voor dierproeven/de 3 V’s, zoals (verplichte) opfrisen verdiepingscursussen, en de Kamer hierover binnen
een halfjaar te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.

overwegende dat zonder duidelijke doelstellingen en

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Ouwehand en Van Gent. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.

Tweede Kamer

29 oktober 2008
TK 17

Dierproeven

17-1228