Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2007–2008

21 501-20

Europese Raad

Nr. 395

BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 augustus 2008
Graag bieden wij u hierbij, mede namens de minister-president, de geannoteerde agenda aan van de Europese Raad van 1 september 2008.
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
F. C. G. M. Timmermans

KST121721
0708tkkst21501-20-395
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 21 501-20, nr. 395

1

GEANNOTEERDE AGENDA VAN DE EUROPESE RAAD VAN
1 SEPTEMBER 2008
Op 24 augustus heeft het Voorzitterschap van de Europese Unie een
bijzondere zitting van de Europese Raad geconvoceerd voor 1 september
as.
Er staan twee onderwerpen op de agenda:
1. De situatie in Georgië en de manieren om dit land hulp te bieden.
Het Voorzitterschap wil hierbij niet alleen betrekken de bijdrage van de EU
aan de humanitaire hulp en de wederopbouw in Georgië, maar ook de rol
die de EU kan spelen bij de tenuitvoerlegging van het zespunten akkoord
dat door bemiddeling van het Voorzitterschap tot stand is gekomen.
2. De gevolgen van deze crisis voor de betrekkingen van de EU met
Rusland.
De Europese Raad zal, naar verwacht, spreken over de vraag hoe de Europese Unie haar rol bij het bereiken van een duurzame oplossing van het
conflict nader kan invullen. Nederland is voorstander van actieve, pijleroverstijgende, EU-betrokkenheid bij het oplossen van het conflict (met
gebruikmaking van het GBVB; het hulpinstrumentarium van de Commissie; het Europese Nabuurschapsbeleid, en eventueel ook het EVDB).
Nederland meent dat de rol van de EU in overeenstemming moet zijn met
die van andere, zoals de VN en de OVSE, welke in bepaalde opzichten een
primaire rol spelen vóór die van de EU. Naast de al verstrekte humanitaire
hulp, moet de EU ook een rol spelen bij de wederopbouw (en de coördinatie daarvan) in de gebieden waar de vijandelijkheden hebben plaatsgevonden.
De Russische disproportionele reactie op de Georgische militaire actie in
Zuid Ossetië begin augustus, het niet volledig en tijdig nakomen van het
aanvaarde akkoord en de erkenning van Abkhazië en Zuid-Ossetië beïnvloeden op dit moment in negatieve zin de relatie tussen de Europese
Unie en Rusland. In een eerste reactie heeft de Raad Algemene Zaken en
Externe Betrekkingen op 13 augustus het Russische optreden veroordeeld
en steun uitgesproken aan het Franse voorzitterschap dat een staakt-hetvuren tot stand wist te brengen in samenwerking met het OVSE-Voorzitterschap en de VS. De situatie blijft evenwel fragiel. Russische
eenheden hebben zich nog niet volledig teruggetrokken tot de posities die
werden ingenomen voor het begin van de vijandelijkheden. De erkenning
door president Medvedev op 26 augustus van de onafhankelijkheid van
Zuid-Osssetië en Abkhazië is door het Franse Voorzitterschap scherp
veroordeeld. Deze Russische erkenning is in tegenspraak met de beginselen van soevereiniteit en territoriale integriteit van Georgië en als
zodanig een schending van de beginselen zoals neergelegd in de slotverklaring van Helsinki. Het Voorzitterschap heeft opgeroepen tot een
politieke oplossing over de conflicten in Georgië. De Nederlandse regering sluit zich geheel aan bij deze verklaring van het Voorzitterschap.
De Europese Raad zal daarom bezien welke mogelijke maatregelen de EU
kan nemen om Rusland te bewegen volledig mee te werken aan de
uitvoering van het zesstappenplan, dat Rusland zelf heeft onderschreven.
Aan beide zijden is de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in de strategische samenwerkingsrelatie EU-Rusland. Die relatie moet ook in een
dergelijke situatie – waarin de standpunten duidelijk uit elkaar liggen –
worden benut. Indien Rusland zou volharden in een niet-constructieve
opstelling, dan ligt een verdere ontwikkeling van de samenwerkings-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 21 501-20, nr. 395

2

structuren niet voor de hand. Nederland zal bij de bepaling van de opstelling tegenover Rusland in de komende weken als ijkpunten enerzijds
vasthouden aan de noodzaak Rusland zich te laten houden aan
internationaalrechtelijke verplichtingen en beginselen alsmede anderzijds
aan de noodzaak met dit land, waarmee de EU op veel wijzen politiek,
cultureel en economisch verbonden is, in constructief engagement en
overleg te blijven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 21 501-20, nr. 395

3