Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1421
Vragen van de leden Van der Molen, Boswijk en Inge van Dijk (allen CDA)
aan de Ministers van Infrastructuur en Waterstaat, voor Natuur en Stikstof, en
van Financiën over het bericht «Ook Lelystad Airport omstreden stikstofmarkt
op: vliegveld is op zoek naar boeren voor opkoop» (ingezonden 7 december
2022).
Antwoord van Minister Harbers (Infrastructuur en Waterstaat), mede namens
de Ministers voor Natuur en Stikstof en van Financiën (ontvangen 31 januari
2023). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022-2023, nr. 1224.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Ook Lelystad Airport omstreden stikstofmarkt
op: vliegveld is op zoek naar boeren voor opkoop»1 en de uitkomsten van de
aangehaalde verzoeken in het kader van de Wet open overheid (Woo), en zou
u willen reflecteren op de conclusies en bevindingen van zowel het nieuwsartikel, als de genoemde Woo-verzoeken?
Antwoord 1
Ja, ik ben bekend met het nieuwsartikel. In de antwoorden op de vragen 4, 5
en 6 wordt inhoudelijk gereageerd op enkele onderdelen uit het nieuwsbericht.
Vraag 2
Deelt u de opvatting dat het opkopen van boerderijen en agrarische gronden
of een zogenaamde «boerderijenjacht» door ministeries, uitvoeringsorganisaties en organisaties die in eigendom zijn van de Staat of andere aan de
overheid gelieerde organisaties buitengewoon onwenselijk is, zeker aangezien
en zolang er nog geen recht is gedaan aan het lot van agrarische PASmelders?
Antwoord 2
Het handelen van de luchthaven is in lijn met het uitgangspunt van het
stikstofbeleid dat initiatiefnemers zelf verantwoordelijk zijn om stikstofuitstoot
te mitigeren. Dit uitgangspunt heeft het kabinet sinds de PAS-uitspraak ook
uitgedragen. Ik deel derhalve niet de opvatting dat er sprake is van een

1

ah-tk-20222023-1421
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

EenVandaag, 5 december 2022 (https://eenvandaag.avrotros.nl/item/ook-lelystad-airportomstreden-stikstofmarkt-op-vliegveld-is-op-zoek-naar-boeren-voor-opkoop/).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

«boerderijenjacht». Lelystad Airport heeft overigens aangegeven uitsluitend
rechten te hebben opgekocht bij bedrijven die zich uit eigen beweging
hebben gemeld.
Dit laat onverlet dat het van groot belang is om ruimte te creëren voor het
legaliseren van de PAS-melders. Eén van de instrumenten van het kabinet
daartoe betreft het op korte termijn komen tot een eenmalige vrijwillige
regeling voor ondernemers die piekbelaster zijn. Hiermee wordt op korte
termijn een forse reductie van de stikstofneerslag gerealiseerd waardoor de
natuur kan herstellen, PAS-melders gelegaliseerd worden én ruimte ontstaat
voor nieuwe economische ontwikkelingen.
Ook zet het kabinet met bevoegd gezagen in op het met voorrang sturen op
de gebruiksmogelijkheden van emissieruimte en zet het kabinet in op het
registreren van alle vrijkomende en vrijvallende ruimte om zo steviger regie
te voeren op het uitgeven van deze ruimte aan prioritaire projecten.
Vraag 3
In hoeverre is er op het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voldoende
gevoel voor de maatschappelijke ontwikkelingen rondom de discussie over
stikstof, de pijn en angst bij veel boerengezinnen, de noodzaak van een
luisterend oor en een aanpak die perspectief biedt, gezien het genoemde
nieuwsbericht en de publicaties als gevolg van de Woo?
Antwoord 3
Maatschappelijke ontwikkelingen en discussies vormen een essentieel
uitganspunt voor het maken van beleid bij ieder ministerie. Het Ministerie van
Infrastructuur en Waterstaat hecht aan zorgvuldige besluitvorming waarbij de
omgeving en belanghebbenden worden betrokken. Het ministerie doet dit
door onder andere inspraakprocedures, internetconsultaties en het organiseren van informatiebijeenkomsten, waarbij medewerkers van het ministerie in
gesprek gaan met belanghebbenden om zo direct de zorgen van hen rond het
voorgenomen beleid te vernemen.
Vraag 4
Indien het genoemde gevoel er volgens u wel is, waarom was het Ministerie
van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit dan genoodzaakt het volgende te
schrijven aan het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat: «Agrarische
partijen zullen waarschijnlijk aangeven dat nu werkelijkheid wordt waar ze
bang voor waren: fouten door luchthavens worden door de overheid
genegeerd. Fouten bij boeren worden genadeloos afgestraft.»2?
Antwoord 4
De betreffende passage is opgenomen in het onderdeel «perceptie en
beeldvorming» in een nota over de PAS-melding van Lelystad Airport aan de
Ministers voor Natuur en Stikstof en van Infrastructuur en Waterstaat. In de
passage wordt verwezen naar mogelijke beeldvorming bij agrarische
ondernemers als de melding van Lelystad Airport zou worden gelegaliseerd
via het legalisatieprogramma van PAS-melders. Dit is niet (meer) het geval.
Vraag 5
Indien het genoemde gevoel er volgens u wel zou zijn, waarom moest het
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit het Ministerie van
Infrastructuur en Waterstaat, nadat dit laatste ministerie beweerde dat de
stikstofberekeningen volgens de «destijds best beschikbare inzichten» waren
gedaan, er dan op wijzen dat er verschillende wetenschappelijke rapporten
beschikbaar waren die duidelijk maakten dat de berekeningen anders hadden
moeten worden uitgevoerd?
Antwoord 5
Voor de beantwoording van deze vraag is het uitgangspunt dat in de vraag
gedoeld wordt op de gehanteerde warmte-inhoud in de stikstofdepositieberekeningen.

2

Idem.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Hierover geeft de Commissie m.e.r op pagina 9 in haar rapport «evaluatie
stikstofberekeningen Lelystad Airport»3 aan dat er geen dwingend voorschrift
is voor de te hanteren warmte-inhoud van emissies door vliegverkeer. Het
was aan de initiatiefnemer om een onderbouwde keuze te maken.
Op 9 maart 2020 is in het antwoord4 op vraag 13 van het lid Kröger (GroenLinks) de onderbouwing opgenomen hoe gekomen is tot een warmte-inhoud
van 43 MW. In antwoord op de vragen 23 t/m 27 van het lid Van Raan (PvdD)5
is op 2 november 2021 de betekenis van het RIVM-rapport uit 2004 toegelicht.
Vraag 6
Zou u willen reflecteren op de vraag in hoeverre de suggestie zoals blijkens
het genoemde nieuwsbericht op het Ministerie van Infrastructuur en
Waterstaat is gedaan om de landsadvocaat in te schakelen om een conflict
tussen twee ministeries op te lossen, in lijn is met genoemd gevoel en het
rapport van Remkes, in het bijzonder de hartstochtelijke oproep polarisatie te
vermijden en te zoeken naar verbinding?
Antwoord 6
In het kader van de ambtelijke voorbereiding van besluiten wordt in een enkel
geval een beroep gedaan op de landsadvocaat. Bijvoorbeeld daar waar de
bijzondere expertise van de landsadvocaat gewenst is. De adviezen van de
landsadvocaat zijn bedoeld voor intern beraad.
Vraag 7
Deelt u de opvatting dat ook Lelystad Airport en uw ministerie zich per direct
zouden moeten conformeren aan, en dat de stikstofruimte voor Lelystad
Airport ook valt onder, de aangenomen motie-Grinwis c.s.6 over het regelen
en ordentelijk en transparant registreren en beschikbaar stellen van stikstofruimte via een stikstofbank?
Antwoord 7
In de Kamerbrief van 25 november jl. heeft het kabinet stappen aangekondigd
ten behoeve van regie op extern salderen. Zo zet het kabinet in op het
registreren van alle vrijkomende en vrijvallende ruimte en het aanscherpen
van de interbestuurlijke afspraken over extern salderen. Het kabinet wil het
daarnaast mogelijk maken om met voorrang te sturen op de gebruiksmogelijkheden van emissieruimte en de wettelijke mogelijkheden verkennen
om een voorkeursrecht te kunnen leggen op grond met een agrarische
functie.
De aankondiging van dit nieuwe beleid laat onverlet dat het op dit moment
voor toestemmingverlening in het kader van de Wet natuurbescherming
noodzakelijk is om mitigerende maatregelen te treffen wanneer significant
negatieve effecten niet kunnen worden uitgesloten. Er is nu geen stikstofbank
waaruit een initiatiefnemer kan putten. Private ondernemingen zijn vrij om
met elkaar transacties aan te gaan.
Het handelen van Lelystad Airport is in lijn met het uitgangspunt van het
stikstofbeleid dat initiatiefnemers zelf verantwoordelijk zijn om stikstofuitstoot
te mitigeren. Dit uitgangspunt heeft de Minister voor Natuur en Stikstof als
bevoegd gezag ook richting Lelystad Airport uitgedragen.
Vraag 8
Deelt u de opvatting dat het positief beantwoorden van de voorgaande vraag
betekent dat uw ministeries alles wat in hun macht ligt zouden moeten doen
om te voorkomen dat Lelystad Airport of andere vliegvelden in Nederland
stikstofruimte opkopen, zolang er nog geen recht is gedaan aan het lot van
agrarische PAS-melders? Zo ja, welke acties gaan de ministeries op welk
moment uitvoeren?
Antwoord 8
Zie het antwoord op vraag 7 en vraag 2.

3

Kamerstuk 31 936, nr. 732.
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019-2020, nr. 2061.
5
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021-2022, nr. 517.
6
Kamerstuk 30 252, nr. 58.
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

Vraag 9
Zou u als Minister van Financiën willen reflecteren op de verantwoordelijkheid die u heeft met betrekking tot voorgaande vragen in het licht van het feit
dat Lelystad Airport onderdeel is van de Schiphol Group, en Schiphol een
staatsdeelneming is, in beheer van het Ministerie van Financiën?
Antwoord 9
Zoals ook toegelicht bij antwoord 2 en antwoord 7 zet het kabinet zich in om
ruimte te creëren voor het legaliseren van de PAS-melders en op meer regie
bij extern salderen. De aankondiging van dit nieuwe beleid laat onverlet dat
het op dit moment in het kader van de Wet natuurbescherming is toegestaan
om mitigerende maatregelen te nemen door extern te salderen.
Als aandeelhouder staat de Staat op afstand. Het is aan het bestuur van
Schiphol om zorg te dragen voor operationele aangelegenheden. Het voldoen
aan wet- en regelgeving en het aanvragen van een natuurvergunning zijn
dergelijke operationele aangelegenheden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4