Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

32 299

Ziekenhuiszorg

29 247

Acute zorg

Nr. 41

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 maart 2015
In de regeling van werkzaamheden van 19 maart jl. (Handelingen II
2014/15, nr. 65, Regeling van Werkzaamheden) heeft uw Kamer mij
verzocht om u nader te informeren over de huidige stand van zaken met
betrekking tot de continuïteit van ZorgSaam in Zeeuws Vlaanderen. Dit
tegen de achtergrond van de signalen dat de betreffende zorginstelling in
financieel moeilijk weer verkeert. Met deze brief voldoe ik aan dit verzoek
en zal ik de positie van ZorgSaam schetsen in de context van de zorg in de
provincie Zeeland.
Zorg in Zeeland
Zoals u weet ben ik zeer recent op bezoek geweest in Zeeland. Tijdens dit
bezoek heb ik nog eens van dichtbij kunnen zien wat het betekent voor het
zorgaanbod wanneer een regio zich geconfronteerd ziet met veranderende eisen aan de kwaliteit van zorg en een omslag van bevolkingsgroei
naar bevolkingsdaling. De bevolkingsdaling als gevolg van vergrijzing en
ontgroening heeft gevolgen voor het voorzieningenniveau in de zorg en
vergt soms het uiterste van betrokken partijen om de noodzakelijke
voorzieningen op een kwalitatief goed niveau en op een economisch
rendabele wijze in stand te houden. Eén ding is daarbij voor mij van grote
betekenis: de overheid, zorgverzekeraars, ziekenhuizen, gemeenten en
patiënten hebben gezamenlijk – ieder vanuit zijn eigen rol en verantwoordelijkheid – een taak om deze problemen rondom krimp aan te pakken. Ik
verwijs ter zake naar de brief over curatieve zorg in krimpregio’s die u dd.
6 maart 2015 heeft ontvangen (Kamerstuk 29 247, nr. 200).
Van groot belang is dat de bereikbaarheid van zorg voor de patiënt of
burger voldoende gewaarborgd is en blijft. Dat is ook één van de
speerpunten van het kabinetsbeleid. Een huisarts en ziekenhuis dichtbij
geeft de bewoners een veilig gevoel omdat je altijd dichtbij terecht kunt
met (acute) zorgvragen. In het bijzonder kwetsbare ouderen, zwangere
vrouwen en kinderen zijn patiëntencategorieën waarbij zorg dichtbij van

kst-32299-41
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 299, nr. 41

1

groot belang kan zijn. Waar in de steden voldoende zorginstellingen in de
nabijheid zijn en het relatief eenvoudiger is om «zorg aan huis» te
organiseren ligt op dit punt een uitdaging in gebieden waar de bevolkingsdichtheid lager is en de afstanden tussen mensen en zorgverleners
groter zijn. Ik ben er van overtuigd dat als we de mogelijkheden die we
vandaag de dag hebben benutten en creatief naar oplossingen kijken, we
veel kunnen bereiken.
Het is mijn stellige overtuiging dat dit in krimpgebieden – zoals Zeeuws
Vlaanderen – vraagt om andere manieren om de zorg dichtbij te organiseren. Innovatieve samenwerkingsverbanden en technische vernieuwingen maken dit mogelijk. Krimpregio’s zijn bij uitstek geschikt om te
experimenten met nieuwe werkwijzen. Ik heb dan ook tijdens mijn bezoek
aan de provincie Zeeland met alle zorgpartijen gesproken over de
toekomst van de zorg in Zeeland en met hen afgesproken dat er binnen
drie maanden een plan voor de toekomst van de Zeeuwse zorg komt. Dat
is nodig voor het behoud van de noodzakelijke basisinfrastructuur voor de
zorg in de regio. Ik organiseer een vervolg bijeenkomst met alle betrokken
partijen om de voortgang te bespreken en te bezien wat resteert aan
belemmeringen in de oplossingen.
Voor de concentratie van ziekenhuiszorg is op dit moment één wettelijke
ondergrens van belang, te weten de 45 minutennorm voor acute zorg.
Deze norm kent inmiddels geen medische onderbouwing meer, maar is
voor mij erg belangrijk als het gaat om het behoud van een goede
spreiding en infrastructuur van ziekenhuiszorg in Nederland. Om die
reden heb ik ook in mijn brief van 6 maart jl. (Kamerstuk 29 247, nr. 200)
over curatieve zorg in krimpregio’s aangekondigd om de voorwaarden
voor de beschikbaarheidbijdrage voor spoedeisende hulp en acute
verloskunde aan te passen, zodat deze beter aansluit bij de situatie in
krimpregio’s. Een en ander laat wel onverlet dat de zorgverzekeraars in
het kader van hun zorgplicht aan zet zijn om de benodigde status quo ten
aanzien van de bereikbaarheid van zorg te handhaven.
De positie van ZorgSaam Zeeuws Vlaanderen
ZorgSaam heeft een belangrijke functie voor de acute zorg in de regio en
is gevoelig voor de 45-minuten-norm voor spoedeisende hulp en acute
verloskunde. Dat wil zeggen dat indien ZorgSaam zou besluiten de
spoedeisende hulp en de acute verloskunde afdeling te sluiten, dit –
zonder aanvullende maatregelen van de zorgverzekeraar, zou leiden tot
een situatie waarbij het aantal mensen dat buiten de 45-minuten-norm
valt toeneemt. Dat is ontoelaatbaar.
Om die reden rust er ook een belangrijke verantwoordelijkheid op de
betrokken partijen (het ziekenhuis, de zorgverzekeraars en de banken) om
de continuïteit van zorg in deze regio te borgen. Op basis van de
indrukken die ik zelf heb opgedaan tijdens mijn werkbezoek, alsmede de
informatie die ik vanuit ZorgSaam, de NZa, en het Waarborgfonds voor de
Zorgsector (WFZ) heb ontvangen, heb ik het beeld dat de liquiditeitsproblemen nog niet zijn opgelost. Wel is het zo dat het ziekenhuis, de banken
en de zorgverzekeraar op een constructieve wijze in gesprek zijn om een
meer duurzame oplossing voor de komende jaren vorm te kunnen geven.
Dat vraagt van alle betrokkenen een uiterste inspanning, niet in de laatste
plaats voor het ziekenhuis zelf. Het ziekenhuis heeft in het najaar van 2014
een grote reorganisatie aangekondigd waarmee structureel € 17,5 miljoen
euro moet worden bespaard. Dat gaat gepaard met pijnlijke keuzes,
waaronder het gedwongen ontslaan van werknemers. Ik leef mee met
diegenen die in onzekerheid verkeren en zeker met de mensen die straks
een andere baan moeten gaan zoeken. Het is belangrijk dat samen met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 299, nr. 41

2

deze mensen wordt gekeken naar of er in de regio ander werk te vinden is
(van baan naar baan) of dat om- en bijscholing oplossingen voor de
toekomst bieden. Ik heb begrepen van de banken dat zij positief zijn over
de vorderingen die ZorgSaam realiseert. Ook heb ik begrepen dat de
banken voorlopig nog bereid zijn om leningen te verschaffen zodat acute
liquiditeitsproblemen de komende maanden opgelost kunnen worden.
Het beeld van de NZa is dat de betrokken zorgverzekeraars (met CZ in de
hoofdrol) de regie op dit moment goed in handen hebben. Aangezien
ZorgSaam cruciale zorg biedt zijn alle betrokkenen zich bewust van de
noodzaak dat de continuïteit van deze zorg geborgd zal moeten worden.
Naar het oordeel van de NZa hebben de zorgverzekeraars tot op heden
voldoende maatregelen genomen om de continuïteit van cruciale zorg te
waarborgen, ook in het geval van een faillissement.
Ook de IGZ volgt nauwlettend de situatie van ZorgSaam ZeeuwsVlaanderen en toetst de wijze waarop de raad van bestuur kwaliteit en
veiligheid van zorg alsmede de continuïteit van de individuele patiëntenzorg waarborgt. Daarnaast heeft de IGZ onaangekondigde inspectiebezoeken uitgevoerd om te beoordelen of de randvoorwaarden voor
verantwoorde zorg aanwezig zijn. De inspectie heeft daarbij geen acuut
onveilige situaties aangetroffen.
Ik ga er van uit u met deze brief op dit moment voldoende te hebben
geïnformeerd.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 299, nr. 41

3