2012D37856

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken bestond bij drie
fracties de behoefte de minister van Buitenlandse Zaken enkele vragen en
opmerkingen voor te leggen inzake diens brief d.d. 17 september 2012
houdende het verslag van de tweede Freedom Online conferentie,
gehouden op 6 en 7 september 2012 in Nairobi (Kamerstuk 33 000 V, nr.
164).
De fungerend voorzitter van de commissie,
Pechtold
De griffier van de commissie,
Van Toor

nds-tk-2012D37856

1

De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van het verslag over de tweede Freedom Online Conferentie dat op
17 september aan de Tweede Kamer is gestuurd. Internetvrijheid is van
groot belang. Het is daarom goed nieuws dat de eerste Freedom Online
Conferentie in Den Haag opvolging heeft gekregen in Nairobi. Ook de
organisatie van een derde Freedom Online Conferentie, zo blijkt uit de
Kamerbrief, is vermoedelijk verzekerd.
De leden van de VVD-fractie juichen toe dat Tunesië zich heeft aangesloten bij de Freedom Online coalitie. Het land heeft recente ervaringen
met burgerlijk verzet tegen een ondemocratisch regime. Verzet dat
gedeeltelijk ook via internet en sociale media werd geuit. In tal van andere
landen in de regio speelt dit nog steeds. De leden van de VVD-fractie
denken hierbij aan Syrië, maar bijvoorbeeld ook aan de positie van de
inmiddels gearresteerde blogger Hamza Kashgari, waarover leden van de
VVD-fractie in het verleden mondelinge vragen hebben gesteld. Ook de
ontwikkeling van een eigen, afgesloten, internetvorm in Iran toont de
urgentie van internationale actie om internetvrijheid zoveel mogelijk te
borgen.
De leden van de VVD-fractie vinden internetvrijheid en mensenrechten
twee kanten van dezelfde medaille. Daarom horen deze leden graag van
de minister of de 40 000 euro die is uitgegeven aan de tweede Freedom
Online Conferentie zijn betaald vanuit het mensenrechtenfonds. En zo
nee, waarom niet? De leden van de VVD-fractie horen ook graag van de
minister of er ruimte is binnen het mensenrechtenfonds om meer
aandacht te besteden aan internetvrijheid.
Daarnaast vragen de leden van de VVD-fractie de minister hoe hij aankijkt
tegen de spanningsboog tussen internetvrijheid enerzijds en veiligheid
anderzijds. Internet wordt ook gebruikt voor opspring van strafbare feiten.
Teveel de nadruk leggen op vrijheid kan de veiligheid in het gedrang laten
komen en andersom.
De leden van de fractie van de PVV waarderen de inzet van de minister op
het gebied van internetvrijheid en zijn blij dat de continuïteit van het
initiatief is gewaarborgd en andere landen ook overwegen, of hebben
aangekondigd, financieel bij te willen dragen dan wel de organisatie van
toekomstige conferenties op zich te nemen.
Het bevreemdt de leden van de PVV-fractie echter dat Tunesië met
instemming van de huidige leden tot de Freedom Online coalitie is
toegetreden. Hoewel de internetvrijheid onder de Tunesische dictatuur
meer onder vuur lag, wijzen de leden van de PVV-fractie de minister er
graag op dat in het voorheen vrij seculiere Tunesië een tendens
waarneembaar is islamkritiek aan banden te leggen. De partij Ennahda
heeft daartoe in augustus een wetsvoorstel ingediend. Afgelopen april
kregen twee jongeren gevangenisstraffen van zeven jaar opgelegd voor
het online plaatsen van een Mohammed-cartoon. Is Tunesië hier door de
overige Freedom Online-leden op aangesproken en heeft de minister
gepleit voor vrijlating van deze jongeren? Zijn er in het algemeen
voorwaarden en verplichtingen verbonden aan toetreding tot de Freedom
Online coalitie?
Gezien de recente ontwikkelingen omtrent de op youtube verschenen film
«Innocence of Muslims» en het feit dat veel moslimlanden – inclusief
Turkije – youtube daarop hebben geblokkeerd, zien de leden van de
PVV-fractie graag dat er tijdens de volgende Freedom Online bijeenkomst
uitgebreid aandacht wordt geschonken aan het internationale recht op
vrijheid van meningsuiting zoals neergelegd in het Internationaal Verdrag

2

inzake burgerrechten en politieke rechten (IVBPR). De leden van de
PVV-fractie gaan er daarbij vanuit dat Nederland dit recht onverkort zal
verdedigen, ook als het islamkritiek betreft.
Volgens het rapport «Freedom on the Net 2012» van Freedom House is de
internetvrijheid in Bahrein, Pakistan, Egypte en Jordanië significant
gedaald. In Iran, Saudi-Arabië en Turkije is het met de internetvrijheid nog
slechter gesteld dan in 2011. De leden van de PVV-fractie zijn ernstig
bezorgd dat de toenemende islamisering in de landen in het MiddenOosten en Noord-Afrika (MENA) tot beknotting van internetvrijheid van
minderheden en andersdenkenden zal leiden en wat dat betreft Pakistan,
Saudi-Arabië en Iran achterna gaan. Zo is in Egypte amper bij te houden
hoeveel personen het afgelopen jaar een celstraf hebben gekregen
wegens islamkritische berichten op een blog, facebook of anderszins.
Deze leden verwachten dan ook dat er tijdens de eerstvolgende conferentie extra aandacht besteed zal worden aan die regio.
Gelet op het feit dat in de Arabische regio met het verdwijnen van
dictaturen ook antisemitische uitingen een vlucht hebben genomen en
premier Erdogan van Turkije islamkritiek gelijk heeft durven te stellen aan
antisemitisme verzoeken de leden van de PVV-fractie de minister tijdens
de volgende conferentie het verschil tussen beide duidelijk uit te leggen.
Antisemitisme heeft geleid tot genocide. Islamkritiek stelt door islam
geïnspireerde misstanden, vervolging en moord juist aan de kaak.
De leden van de PVV-fractie vragen de minister of het mogelijk is de
Tweede Kamer een gespecificeerde lijst toe te sturen waarop te zien is uit
welke landen de deelnemers afkomstig zijn, teneinde de reikwijdte en
effectiviteit van dit initiatief te kunnen controleren.
De leden van de CDA-fractie hebben kennis genomen van voorliggende
brief. Hierover hebben zij een aantal vragen. Het is goed om te zien dat 33,
voornamelijk Afrikaanse landen, hebben deelgenomen aan deze conferentie. Deze leden spreken de hoop uit dat de conferentie in alle betrokken
landen zal leiden meer internetvrijheid. Teleurstellend is dat er in
vergelijking met de eerste conferentie een aantal landen en delegaties niet
vertegenwoordigd was. Zo ontbrak er ditmaal een Indonesische delegatie.
Hoe wordt voorkomen dat deze bijeenkomsten niet vrijblijvend zijn, maar
daadwerkelijk leiden tot meer internetvrijheid in de landen die
deelnemen? Wat waren de belangrijkste conclusies en hoe wordt er voor
gezorgd dat deze in praktijk worden gebracht?
Daarnaast vinden de leden van de CDA-fractie het teleurstellend dat een
land als China niet vertegenwoordigd was op deze conferentie. Op welke
manier wordt er voor gezorgd dat er een lijst met best practices wordt
opgesteld die ook toepasbaar is voor landen en maatschappelijke
organisaties die op dit moment niet aangesloten zijn bij deze conferenties? En tot welke resultaten heeft dit al geleid?
De Freedom Online coalitie bestaat na toetreding van Tunesië uit achttien
leden. Kan de minister aangeven welke voorwaarden worden gesteld aan
lidmaatschap van deze coalitie, zo vragen de leden van de CDA-fractie.
Wat zijn de concrete doelen die deze coalitie voor zichzelf heeft gesteld en
hoe dragen de verschillende betrokken leden hieraan bij?

3