Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

95
Vragen van het lid Kuiken (PvdA) aan de Ministers van Infrastructuur en
Milieu en van Veiligheid en Justitie over de recidive van verkeersovertreders
die een verplichte verkeerscursus hebben gevolgd (ingezonden 6 september
2013).
Antwoord van Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus
(Infrastructuur en Milieu), mede namens de Minister van Veiligheid en Justitie
(ontvangen 27 september 2013).
Vraag 1
Deelt u de mening dat het onaanvaardbaar is dat een kwart van de automobilisten die vanwege een ernstige overtreding verplicht op gedragscursus
moeten, binnen twee jaar weer in de fout gaat? Zo ja, kunt u dit toelichten en
aangeven welk recidivepercentage u wel aanvaardbaar vindt?1
Antwoord 1
Ik streef naar zo laag mogelijke recidivepercentages. Mede daarom zijn eind
2008 de Lichte Educatieve Maatregel Alcohol en Verkeer (LEMA) en de
Educatieve Maatregel Gedrag (EMG) geïntroduceerd. De doelstelling van deze
verkeersgedragsmaatregelen is respectievelijk het voorkomen dat een
deelnemer opnieuw onder invloed van alcohol deelneemt aan het verkeer,
dan wel opnieuw risicovol rijgedrag vertoont (het opnieuw begaan van grote
snelheidsovertredingen of het vertonen van hinderlijk of gevaarlijk gedrag op
de weg of bumperkleven). Uit de tussenrapportage van het WODC over de
LEMA- en EMG-deelnemers uit 2009 blijkt dat van 13,1% van de LEMAdeelnemers en van 14,4% van de EMG-deelnemers is geconstateerd dat zij
opnieuw eenzelfde verkeersdelict begingen. Daarnaast heeft een deel van de
LEMA- en EMG-deelnemers andere verkeersdelicten gepleegd dan in hun
uitgangszaken (ik verwijs naar mijn antwoord op vraag 4). Daardoor tellen de
totale geconstateerde verkeersrecidivepercentages voor beide groepen op tot
bijna 25%.
Deze maatregelen worden regelmatig geëvalueerd en bijgesteld om ze zo
effectief mogelijk te maken. Zo is de EMG begin 2013 drastisch aangepast op
basis van eerdere evaluaties. De EMG is nu meer toegespitst op daadwerkelijk begane overtredingen waardoor we verwachten dat de EMG effectiever

1

ah-tk-20132014-95
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

http://www.wodc.nl/onderzoeksdatabase/1769c-recidive-deelnemers-asp-lema-en-emg-20092011.aspx?cp=44&cs=6796

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

geworden is. De WODC rapportage heeft dus betrekking op een EMG die niet
meer in deze vorm bestaat.
Vraag 2
Hoe verhoudt de conclusie in het rapport van het Wetenschappelijk
Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC), dat een kwart van de
cursusdeelnemers binnen twee jaar in de oude fouten vervalt, zich tot andere
recidivecijfers van verkeersovertredingen van vergelijkbare zwaarte?
Antwoord 2
Het effect van de gedragsmaatregelen wordt door het WODC gemeten door
de recidive door de deelnemers af te zetten tegen de recidive door personen
in een controlegroep die de gedragsmaatregelen niet hebben gevolgd omdat
de educatieve maatregelen nog niet bestonden. Deze personen hebben dus
vergelijkbare delicten gepleegd als de deelnemers van de EMG/LEMA.
Het WODC geeft in de tussenrapportage over de LEMA- en EMG-deelnemers
uit 2009 aan dat de cijfers slechts een eerste indicatie opleveren van de
mogelijke effecten van de verkeersgedragsmaatregelen en dat voorzichtigheid
is geboden bij de interpretatie ervan. Het blijkt dat de recidivepercentages
van de LEMA-deelnemers lager liggen dan in de vergelijkingsgroep. Ik vind
dat een hoopvolle ontwikkeling.
De conclusie met betrekking tot de EMG-recidivisten is niet eenduidig;
vooralsnog ziet het WODC weinig verschil met de vergelijkingsgroep. Dit kan
mogelijk deels verklaard worden doordat de groep EMG-deelnemers
gemiddeld vaker met justitie in aanraking is geweest en vooral bestond uit
jonge mannen vergeleken bij de controlegroep. De kans op recidive is bij
deze personen al bovengemiddeld. Ook kunnen mensen uit de controlegroep,
die tussen 2002–2006 een delict hebben begaan) hun gedrag hebben
aangepast door andere maatregelen of campagnes.
Het WODC kijkt in vervolgstudies naar de factoren die bepalend geweest
kunnen zijn voor verschillen in de recidive.
Vraag 3
Kunt u toelichten hoe groot de genoemde type recidive is over een tijdspanne
van vijf jaar?
Antwoord 3
Gegevens over recidive door de deelnemers aan de LEMA- en EMG-groepen
over een tijdspanne van vijf jaar zijn nog niet bekend aangezien daarvoor te
weinig tijd is verstreken. Pas in 2014 is voor de eerste deelnemers de vijf jaar
verstreken. De actuele verwachting is dat de eerstvolgende tussenrapportage
van het WODC in 2016 beschikbaar zal zijn en het eindrapport in 2021.
Vraag 4
Kunt u aangeven in welke mate er sprake is van andere soorten verkeersovertredingen binnen deze groep van recidivisten?
Antwoord 4
Uit het WODC rapport blijkt dat 10,3% van de LEMA-deelnemers recidiveerde
met een andersoortig verkeersdelict. Van de EMG-deelnemers recidiveerde
9,2% met een andersoortig verkeersdelict.
Vraag 5
Kunt u aangeven welke extra stappen u bereid bent te zetten om deze
recidive, en andere veelvoorkomende recidive bij notoire verkeersovertreders,
verder terug te dringen?
Antwoord 5
Nadat het WODC meerdere jaren onderzocht zal hebben, zal blijken of de
recidivepercentages zich gunstig ontwikkelen. Ondertussen blijft het CBR, in
samenwerking met mijn departement, voortdurend werken aan het optimaliseren van deze gedragsmaatregelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2