TER BESLISSING
Datum
19 september 2023

Aan

Staatssecretaris

Onze referentie
IENW/BSK-2023/245516
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir Omgevingsveiligheid &
Milieurisico's

Beslisnota Kamerbrief Strategisch Kader Biociden,
Programma IPM knaagdierbeheersing, motie Van Campen

Beslistermijn
1 oktober 2023
Bijlage(n)
2.

Aanleiding
Op 20 december 2022 is aan de Kamer toegezegd een Strategisch Kader Biociden
rond de zomer van 2023 toe te zenden. Met deze brief geeft u uitvoering aan
deze toezegging.1 Een aantal beleidslijnen van dit Strategisch Kader wordt
uitgevoerd onder het Impulsprogramma Chemische Stoffen. De voortgang van dit
programma wordt in een separate brief aan de Kamer gemeld (brief voortgang
beleid chemische stoffen). Beide brieven verwijzen naar elkaar en worden
mogelijk door de Kamer geagendeerd in het commissiedebat Externe Veiligheid
dat is gepland op woensdag 11 oktober 2023.
In bijgevoegde brief informeert u de Kamer -mede namens vijf ministeries- over:
1. ‘Strategisch kader voor de inzet van biociden bij het voorkomen en
beheersen van ongewenste organismen’, kortweg ’Strategisch Kader
Biociden’;
2. de stand van zaken van het Programma IPM-Knaagdierbeheersing 2; en
3. de uitvoering van de motie Van Campen e.a 3.
Geadviseerd besluit
Ik stel u voor bijgevoegde brief te ondertekenen en te doen verzenden aan de
Tweede Kamer.
Kernpunten
Strategisch Kader biociden
Bij het voorkomen en beheersen van ongewenste organismen kunnen biociden
worden ingezet. Daarmee dienen zij een maatschappelijk belang, maar de inzet
van deze middelen kan ook gepaard gaan met onbedoelde risico’s voor mens en
milieu. Het strategisch kader vormt de basis onder toekomstig beleid gericht op
ongewenste organismen, waarbij preventie van organismen voorop staat en
biociden -vaker dan nu- alleen worden ingezet als het echt niet anders kan. In het
strategisch kader is deze visie vertaald naar drie hoofdlijnen, met daarbinnen in
totaal elf beleidslijnen:
a. Preventie van ongewenste organismen en terugdringen van vermijdbaar
gebruik biociden;
b. Adequaat middel- en maatregelenpakket, en
Kamerstuk 27 858, nr. 603
Kamerstuk 28 286, nr. 1129
3
Motie van 20 mei 2021, Kamerstuk 27 858, nr. 548
1
2

Pagina 1 van 3

c.

Bevorderen van een geharmoniseerde Europese markt en een efficiënt
beoordelingssysteem van biociden.
Deze hoofdlijnen zijn in elf beleidslijnen uitgewerkt, waarvan er zeven uitgevoerd
worden onder het Impulsprogramma Chemische Stoffen, vanwege de
dwarsverbanden met het beleid gericht op andere chemische stoffen.
Programma Knaagdierbeheersing
Het programma (2021-2024) beoogt een ‘duurzame en effectieve
knaagdierbeheersing’. In de brief gaat u kort in op de resultaten, welke
betrekking hebben op voorlichting (communicatie en afwegingskader), uitvoering
(certificering en examinering) en monitoring (rattenmonitor).

Datum
19 september 2023
Onze referentie
IENW/BSK-2023/245516
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir Omgevingsveiligheid &
Milieurisico's
Aan
Staatssecretaris
Bijlage(n)
2.

Randvoorwaarde voor knaagdierbeheersing is de ‘voorkeursvolgorde ’ die behoort
bij Integrated Pest Management (ook wel: Integraal Plaagdier Management) en
die ook bij onderwerpen zoals gewasbescherming wordt toegepast. Problemen
moeten bij voorkeur worden bestreden met preventieve maatregelen. Indien die
niet voldoende beschikbaar zijn, met niet-chemische maatregelen en methoden.
Indien ook die niet voldoende beschikbaar zijn, mogen biociden worden ingezet.
Met deze aanpak wordt een ‘vermijdbaar gebruik’ van biociden voorkomen.
Hiermee sluit het programma goed aan op het Strategisch Kader Biociden.
Uitvoering motie Van Campen (VVD) en anderen
De motie verzoekt de informering en voorlichting over knaagdierbeheersing onder
te brengen bij het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen. Een rechtstreekse
aanbesteding aan één marktpartij past niet bij de aanbestedingsregels. U kondigt
daarom aan de motie zodanig uit te voeren dat aan de -evidente- bedoeling van
de motie wordt voldaan; informering en voorlichting zal worden opgedragen aan
een onafhankelijke, deskundige organisatie.
Krachtenveld
Politieke context
- Op dit moment zijn er geen bijzondere gevoeligheden in het biocidenbeleid. Wel
hebben problemen met ongewenste organismen, zoals invasieve exoten,
regelmatig de aandacht in media en politiek. Ook staan de risico’s van chemische
stoffen voor mens en milieu voortdurend in de maatschappelijke en politieke
belangstelling. Daarbij wordt enerzijds de nadruk gelegd op het maatschappelijk
belang van deze stoffen voor diverse toepassingen maar wil men anderzijds
vooral de blootstelling van mens en milieu zo veel mogelijk beperken.
- Tijdens het Commissiedebat Leefomgeving van 27 mei 2023 vroeg JA21 het
Kader vóór de zomer te versturen. Dit was niet mogelijk omdat het RIVM-rapport
‘Verkenning risicofactoren biocidegebruik ’ nog niet beschikbaar was en de
bevindingen ervan mogelijk nog in het strategisch kader moesten worden
verwerkt. Het betreffende RIVM-rapport dat vanuit de verantwoordelijkheid voor
het biocidenbeleid in opdracht van het ministerie van IenW is opgesteld wordt
separaat aan de Tweede Kamer aangeboden, met de Kamerbrief ‘Voortgang
beleid chemische stoffen’.
Afstemming met organisaties
Het Strategisch Kader Biociden is een gezamenlijk product van vijf ministeries
(IenW, VWS, SZW, BZK en LNV) in samenwerking met de Inspectie Leefomgeving
en Transport (ILT), de Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit (NVWA), het

Pagina 2 van 3

College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) en
het RIVM.
Het strategisch kader is besproken met het Platform biociden, waarin
brancheorganisaties en andere belanghebbenden bij het biocidenbeleid
deelnemen. Bij het programma Knaagdierbeheersing is tevens de minister van
Natuur en Stikstof betrokken.
Informatie die niet openbaargemaakt kan worden
Niet van toepassing

Datum
19 september 2023
Onze referentie
IENW/BSK-2023/245516
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir Omgevingsveiligheid &
Milieurisico's
Aan
Staatssecretaris
Bijlage(n)
2.

Bijlagen
Volgnr

Naam

Informatie

1.

Brief aan Voorzitter van de Tweede Kamer

Brief met o.a. het Strategisch Kader
Biociden en stand van zaken Programma
IPM-knaagdierbeheersing

2.

Strategisch Kader Biociden

Strategisch kader voor de inzet van biociden
bij het voorkomen en beheersen van
ongewenste organismen

Pagina 3 van 3