Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

33 035

Evaluatie Wet investeren in jongeren

Nr. 1

BRIEF VAN STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 september 2011
Hierbij bied ik u aan het onderzoeksrapport Evaluatie Wet investeren in
jongeren alsmede de bestuurlijke reacties hierop van de Vereniging van
Nederlandse Gemeenten en de Landelijke Cliëntenraad.1
Op 1 oktober 2009 is de Wet investeren in jongeren (WIJ) in werking
getreden. Per 1 juli 2010 is een overgangscategorie bijstandsgerechtigde
jongeren onder de werking van de WIJ gebracht. In de afgelopen twee
jaar is onderzocht in hoeverre de WIJ heeft bijgedragen aan het investeren in de arbeidsparticipatie van jongeren. Daarnaast is bezien hoe vorm
is gegeven aan de uitvoeringspraktijk van de WIJ en wat de ervaring van
jongeren is met de WIJ. Verder is, in vervolg op de brief van de Staatssecretaris van 31 januari 2011 (Kamerstukken II, 2010–2011, 30 545, nr. 102)
een aantal niet-melders gevraagd naar hun motieven om zich niet te
melden.
Het feit dat de evaluatie relatief kort na de inwerkingtreding van de WIJ
heeft plaatsgevonden2, heeft ertoe bijgedragen dat geen scherpe
resultaten kunnen worden weergegeven van de bijdrage van de WIJ aan
het investeren in de arbeidsparticipatie van jongeren. Het beeld van de
bijdrage van de WIJ aan het investeren in de arbeidsparticipatie van
jongeren kan ook niet los worden gezien van het tegelijk met de WIJ tot
stand gekomen Actieplan jeugdwerkloosheid.

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
2
Kamerstukken II, 2008/09, 31 775, nr. 20.

Bij de evaluatie is gebleken dat gemeenten meestal nog geen compleet en
voor het genereren van beleidsinformatie bruikbaar overzicht hebben van
bijvoorbeeld kenmerken van jongeren, de trajecten die zij doorlopen en de
afloop daarvan. Voor de wijzigingen van de WWB en de Wet werken naar
vermogen moet de registratie bij gemeenten aangepast worden. Het
kabinet is met de VNG en Divosa in overleg over een informatiearrangement dat voldoet aan enerzijds de horizontale verantwoording aan
gemeenteraden en de ministeriële verantwoordelijkheid voor het stelsel
van werk en uitkering; anderzijds aan toegezegde verlichting van uitvraag

kst-33035-1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 035, nr. 1

1

bij gemeenten. Met het CBS en gemeenten samen zal het kabinet daarbij
tevens afspraken maken over de kwaliteit van de aan te leveren gegevens
De belangrijkste uitkomst uit de evaluatie van de WIJ is dat de helft van de
gemeenten aangeeft sterker aan te sturen op arbeidsparticipatie, het
investeren in jongeren en eigen verantwoordelijkheid van de jongeren.
Daarnaast komt uit de evaluatie naar voren, dat gemeenten met het oog
op het investeren in jongeren, in sterkere mate de samenwerking hebben
gezocht met onderwijsinstellingen en zorgverlenende instanties. Verder
blijkt uit de evaluatie dat het merendeel van de gemeenten samenwerkt
met werkgevers, hetzij rechtstreeks hetzij via het regionale werkgeversservicepunt op de werkpleinen. Het kabinet vindt dit met het oog op de
verhoging van de arbeidsparticipatie van jongeren van essentieel belang.
Het kabinet vindt een integrale benadering van de jongeren belangrijk om
aldus zoveel mogelijk jongeren naar school of aan het werk te krijgen.
Hoewel samenwerking vooral een decentrale verantwoordelijkheid is, zal
het kabinet overleg voeren met de VNG en organisaties van onderwijs en
hulpverlening, om met hen te bespreken of een gezamenlijke richtlijn voor
samenwerking in de regio hierbij behulpzaam kan zijn.
Ook voeren wij intensief overleg met onze collega-bewindslieden van
OCW over de afstemming tussen onderwijs en arbeidsmarkt.
Jongeren zijn over het algemeen positief over de WIJ en hun contacten
met gemeenten. Jongeren zien werk en scholing als hun toekomstperspectief.
Na vragen van leden van de VVD- en CDA-fractie is aan uw Kamer
toegezegd onderzoek te doen naar niet-melders. Uit dit onderzoek komt
naar voren dat de groep niet-melders zeer divers is en niet per definitie
problematisch. De helft bleek in het bezit van een startkwalificatie en
tweederde zoekt zelf werk, zonder ondersteuning van de gemeente. Van
een afschrikeffect, veroorzaakt door werk of leren voorop te stellen, dat
door enkele fracties van de Tweede Kamer bij de invoering van de WIJ
werd gevreesd, lijkt geen sprake. Uit de evaluatie komt ook naar voren dat
een mentaliteitsverandering van jongeren in dit opzicht merkbaar is.
Jongeren moeten principieel zelf hun verantwoordelijkheid nemen om te
werken of te leren voor hun toekomst. Op die weg wil het kabinet verder.
Het kabinet is verheugd met deze constateringen, maar vindt het nodig,
dat àlle gemeenten inzetten op activering van jongeren, waarbij principieel de eigen verantwoordelijkheid van de jongere voorop moet staan en
waarbij eerst de kansen in het onderwijs worden benut. Aandacht voor
jongeren als doelgroep is belangrijk, maar houdt ook in dat jongeren
aangesproken worden op hun eigen verantwoordelijkheid bij het zoeken
naar een opleiding of werk. Dit onderschrijft de noodzaak van het
wetsvoorstel tot wijziging van de WWB en samenvoeging van die wet met
de WIJ (Kamerstukken II, 2010–2011, 32 815, nr. 2) dat aan de Tweede
Kamer is aangeboden.
De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
P. de Krom

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 035, nr. 1

2