Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

31 371

Kredietcrisis

Nr. 341

VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
Vastgesteld 10 juni 2010
De vaste commissie voor Financiën1 heeft op 19 mei 2010 overleg
gevoerd met minister De Jager van Financiën over:
– de brief van de minister van Financiën d.d. 17 mei 2010 inzake
de reactie op het verzoek van de commissie voor Financiën om
vertrouwelijke toezending van het conceptrapport commissieScheltema (31 371, nr. 337).
Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.
De voorzitter van de vaste commissie voor Financiën,
Blok
De griffier van de vaste commissie voor Financiën,
Berck

1
Samenstelling:
Leden: Van der Vlies (SGP), Blok (VVD),
voorzitter, Ten Hoopen (CDA), ondervoorzitter,
Weekers (VVD), Van Haersma Buma (CDA), De
Nerée tot Babberich (CDA), Haverkamp (CDA),
Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Omtzigt
(CDA), Koşer Kaya (D66), Irrgang (SP), Luijben
(SP), Kalma (PvdA), Blanksma-van den Heuvel
(CDA), Cramer (ChristenUnie), Van der Burg
(VVD), Tony van Dijck (PVV), Spekman (PvdA),
Gesthuizen (SP), Ouwehand (PvdD), Tang
(PvdA), Vos (PvdA), Bashir (SP), Sap (GroenLinks) en Linhard (PvdA).
Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Remkes
(VVD), Pieper (CDA), Aptroot (VVD), Jan de
Vries (CDA), Van Hijum (CDA), Mastwijk (CDA),
Elias (VVD), De Pater-van der Meer (CDA),
Pechtold (D66), Kant (SP), Ulenbelt (SP), Van
der Veen (PvdA), Smilde (CDA), Anker
(ChristenUnie), Nicolaï (VVD), De Roon (PVV),
Heerts (PvdA), Karabulut (SP), Thieme (PvdD),
Heijnen (PvdA), Roefs (PvdA), Van Gerven
(SP), Vendrik (GroenLinks) en Smeets (PvdA).

kst-31371-341
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 371, nr. 341

1

Voorzitter: Ten Hoopen
Griffier: Berck
Aanwezig zijn zes leden der Kamer, te weten: Blanksma-van den Heuvel,
Ten Hoopen, Irrgang, Sap, Vos en Weekers,
minister De Jager van Financiën, die vergezeld is van enkele ambtenaren
van zijn ministerie
en de heer Scheltema, voorzitter van de onderzoekscommissie DSB Bank.
De voorzitter: Ik heet de minister van Financiën en de aanwezige
Kamerleden van harte welkom. Wij spreken over de voortgang van het
onderzoek naar DSB Bank van de commissie-Scheltema.
De heer Weekers (VVD): Voorzitter. Ruim een half jaar geleden hebben wij
met de ambtsvoorganger van deze minister afgesproken dat de onderste
steen boven moet in het DSB-drama. Dat geldt niet alleen voor wat er bij
DSB is misgegaan, maar ook voor wat er bij de toezichthouders, AFM en
DNB, en wellicht op het ministerie van Financiën is misgegaan. Wij wilden
daarover een feitenrelaas van a tot z met onafhankelijke conclusies.
Wij maken ons zorgen over de voortgang van het onderzoek en de
onafhankelijkheid daarvan. Het is heel goed dat wij vanochtend rechtstreeks met de heer Scheltema hebben gesproken. De heer Scheltema
heeft in elk geval bij mij vertrouwen gewekt dat hij ook waakt over de
onafhankelijkheid van het onderzoek. De minister heeft echter de
afgelopen weken een aantal steken laten vallen. Ik kan mij niet aan de
indruk onttrekken dat er om welke reden dan ook, misschien met de
verkiezingen in aantocht, een conceptonderzoek met voorlopige bevindingen drie weken lang onder de pet is gehouden. Daardoor is overheidsinstanties, het ministerie van Financiën, de Nederlandsche Bank en de
AFM, alle gelegenheid geboden om invloed uit te oefenen op de
voorlopige bevindingen en het feitenrelaas van de commissie-Scheltema.
Kan de minister mij uitleggen waarom hij op 29 april een briefje van drie
regels naar de Kamer stuurde? Hij schreef daarin dat het onderzoek
grotendeels was afgerond, dat er een check op toezichtsvertrouwelijkheid
werd uitgevoerd die meer tijd zou kosten dan verwacht en dat hij de
Kamer nader zou informeren over de planning. Ik heb die vraag ook
vorige week tijdens het vragenuurtje gesteld. Waarom moet de check op
toezichtsvertrouwelijkheid drie weken duren? Vorige week stelde ik de
vraag waarom die twee weken moest duren. Is die check onderhand
afgerond?
Vanochtend begrepen wij van de heer Scheltema dat er op dit moment
niet alleen een check op toezichtsvertrouwelijkheid wordt uitgevoerd,
maar dat de overheidsinstanties in de afgelopen drie weken ook de
gelegenheid te baat hebben genomen om in het kader van hoor en
wederhoor precies te onderbouwen wat zij van het onderzoek vinden. Dat
bleek overigens eergisteren ook uit de geagendeerde brief van de
minister. Waarom is die mogelijkheid er opeens ingevlochten? Kan de
minister de indruk wegnemen dat overheidsinstanties, het ministerie en
de toezichthouders, onder het mom van «een toezichtsvertrouwelijke
check» de ruimte krijgen om dit onderzoek te beïnvloeden? Waarom
hebben overheidsinstanties die ruimte wel gekregen, maar heeft de
onderzochte private organisatie, DSB, die ruimte in de afgelopen drie
weken niet gekregen?
Het bevalt mij voor geen meter dat alle schijn van vertragingstactieken is
ontstaan en van tactieken om het onderzoek te beïnvloeden. Ik heb er
overigens veel vertrouwen in dat de commissie-Scheltema dat laatste
absoluut niet toestaat. Door die vertraging is inmiddels al drie weken tijd
gewonnen. Welk belang is daarmee gediend? Wij willen snel een afgerond

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 371, nr. 341

2

onderzoek, maar dat moet wel deugen. Ik wil van de minister klip-en-klaar
weten waarom de partijen ongelijk worden behandeld. Wat is er in de
afgelopen drie weken precies gebeurd? Waarom heeft de minister dit
toegestaan? Waarom heeft hij toegestaan dat er twee totaal verschillende
procedures, de check op toezichtsvertrouwelijkheid en het proces van
hoor en wederhoor, door elkaar zijn gaan lopen? Daarmee is voor het
verschijnen van het onderzoek al de nodige twijfel gezaaid over de inhoud
daarvan. Dat is verschrikkelijk slecht, omdat wij juist hebben afgesproken
dat de waarheid en niets dan de waarheid naar buiten mag komen.
Ik heb nog een laatste vraag. Ik herinner mij dat de minister vorige week
tijdens het vragenuurtje heeft gezegd dat bepaalde partijen dit soort
onderzoeken aangrijpen om schadeclaims en dergelijke in te dienen. Ik wil
graag dat de minister bevestigt dat niets van de waarheid mag worden
verdoezeld of onder het tapijt mag worden geschoven om daarmee wie
dan ook af te schermen van welke schadeclaim dan ook. Hierbij is maar
één belang dat gediend moet worden en dat is de waarheid die voor elke
betrokkene en gedupeerde van het DSB-drama op tafel moet komen. Dat
is ook de wens van het parlement. Wanneer krijgen wij het onderzoek? Wij
willen dat in elk geval binnen tien dagen of twee weken. Wat mij betreft
komen wij dan van reces terug om daarover een eerste gesprek met deze
minister te voeren.
Mevrouw Vos (PvdA): Voorzitter. Er is veel te veel gedoe over dit
onderzoek. Eerst was er de onverkwikkelijke zaak over de beoordelingen
van een aantal bestuurders, waaronder de heer Zalm, vertragingen, en nu
dit. Ondertussen lekt er van alles naar de pers. Als iets slecht is voor het
vertrouwen in de toezichthouders, het ministerie en de financiële sector,
dan is het wel dit soort gedoe en alle lekkages. De minister heeft de
sleutel in zijn hand, namelijk een rapport dat hij zelf een stapeltje papier
noemt. Hij kan daar heel snel een einde aan maken. Dat is het expliciete
verzoek van de PvdA-fractie.
In aanvulling op de heer Weekers heb ik nog een aantal vragen over de
toezichtsvertrouwelijke informatie. In het instellingsbesluit wordt
verwezen naar artikel 1:42, vijfde lid, van de Wft. Daarin staat wat
toezichtsvertrouwelijke informatie is. Wij hebben zojuist van de heer
Scheltema begrepen dat hij bijvoorbeeld namen van personen of banken
onder toezichtsvertrouwelijke informatie verstaat. Wij begrijpen dat die
worden geschrapt, want het gaat ons om het feitenrelaas. De grote vraag
is: wat is precies toezichtsvertrouwelijke informatie, zeker als een bank al
failliet is? Ik snap dat de regelgeving in de Wft nadrukkelijk instellingen
betreft die een vergunning hebben en nog opereren. Ik snap echter niet zo
goed wat in dit geval de toezichtsvertrouwelijke informatie is en wie dat
bepaalt. Wie bepaalt wat er wordt geschrapt? Is dat de minister, de
commissie-Scheltema, de heer Wellink van DNB of de heer Hoogervorst?
Wat kunnen wij inzien?
Ik heb ook een vraag over de rare mix van het screenen van de zogeheten
toezichtsvertrouwelijke informatie en het proces van hoor en wederhoor.
Hoe kunnen wij dat inzien? In het rapport staan de bevindingen van de
commissie-Scheltema. Wij hebben gehoord dat DNB en de AFM al
hebben kunnen reageren op die bevindingen. Wordt dat gepresenteerd
zoals de Algemene Rekenkamer dat doet – met een conclusie, een reactie
en een volgende reactie – zodat wij en iedereen die daarin geïnteresseerd
is, de verschillende meningen over de feiten kunnen inzien? Ik ben dus erg
benieuwd hoe dat wordt gepresenteerd.
Wij hebben namens DSB van advocatenkantoor Spigthoff een brief
ontvangen. DSB stond op 29 april al in de steigers om de procedure van
hoor en wederhoor in te gaan. Blijkbaar hadden DNB en de AFM het
rapport al eerder. Daar is iets gebeurd. Als het proces van hoor en
wederhoor de afgelopen weken heeft plaatsgevonden, waarom krijgt een
heel belangrijke belanghebbende, ook volgens de procedure die de heer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 371, nr. 341

3

Scheltema heeft ingesteld, die informatie dan niet? Welke verklaring heeft
de minister daarvoor?
De heer Irrgang (SP): Voorzitter. Wij hebben zojuist wat de SP-fractie
betreft een meer dan verhelderend gesprek met de heer Scheltema
gevoerd. Dat was een bevredigend gesprek omdat de heer Scheltema mij
het vertrouwen heeft gegeven dat, mocht DNB of Financiën proberen om
conclusies af te zwakken, zijn commissie daaraan niet zal meewerken. Dat
geeft mij het vertrouwen dat wij een onafhankelijk rapport krijgen van de
commissie-Scheltema. Dat is heel belangrijk omdat daarover twijfel is
gerezen. Wat mij meer dan verbaast, is dat de heer Scheltema ons heeft
medegedeeld dat het conceptrapport al ruim een maand bij de minister
van Financiën en de toezichthouders ligt voor een reactie op de inhoud en
een check op toezichtsvertrouwelijkheid. Na alle vertraging – het begon in
februari en het is nu mei – is het onacceptabel dat de minister nu al een
maand lang de publicatie van het rapport van de commissie-Scheltema
ophoudt. De SP-fractie eist daarom dat de minister, als opdrachtgever van
dit rapport, aan de commissie-Scheltema duidelijk maakt dat het rapport
vandaag nog naar het voormalige DSB-bestuur kan voor een reactie. In
het gesprek noemde de heer Scheltema daarvoor een termijn van een
week voor DSB. Naar aanleiding van die reactie kan de commissieScheltema zelf het rapport in een aantal dagen afronden. Wij willen
binnen tien dagen, maar uiterlijk op maandag 31 mei het afgeronde
rapport ontvangen. Dat moet mogelijk zijn, want er is meer dan genoeg
vertraging geweest. Er moet echt een einde komen aan de vertragingstactieken. Wij moeten het rapport zo snel mogelijk ontvangen, want wij
hebben daar lang genoeg op gewacht. Het is niet acceptabel dat een
check op de vraag wat juridisch mag worden gepubliceerd, een maand
moet duren. Daar moet de commissie-Scheltema ook niet aan
meewerken. De minister van Financiën moet, als opdrachtgever voor het
onderzoek, de opdracht geven dat wij dit rapport over de vraag wat er is
misgegaan en wie verantwoordelijk is voor het debacle met de DSB Bank,
op heel korte termijn ontvangen.
Mevrouw Blanksma-van den Heuvel (CDA): Voorzitter. Ik heb de
behoefte om even terug te gaan naar het begin van het DSB-drama. Wij
praten nu al ruim een half jaar, bijna driekwart jaar, over het faillissement
van DSB. Dit is begin oktober uitgesproken. De Kamer heeft heel
nadrukkelijk tegen de toenmalige minister van Financiën gezegd dat wij zo
snel mogelijk de onderste steen boven wilden hebben en een onafhankelijk onderzoek wilden entameren. De minister van Financiën heeft de
heer Scheltema aan ons voorgesteld. De Kamer heeft vertrouwen in de
heer Scheltema uitgesproken om dit onderzoek snel te kunnen realiseren.
De toenmalige minister van Financiën beloofde om binnen een maand het
bestuurdersonderzoek boven tafel te krijgen en binnen twee of drie
maanden – in ieder geval voor eind december – het totale onderzoek
afgerond te hebben. Wij zitten nu in de periode mei-juni en dan zeg ik: wat
is er allemaal gebeurd? Ik begrijp heel goed dat deze minister van
Financiën in een rijdende trein is gesprongen, maar waarom duurt het
allemaal zo lang?
De Kamer heeft de vertraging die het onderzoek heeft opgelopen altijd
geaccepteerd, met name omdat zorgvuldigheid en betrouwbaarheid voor
ons nog belangrijker zijn dan snelheid. Het gaat om de diepgang van het
onderzoek. Telkenmale is door deze minister en zijn ambtsvoorganger
gevraagd om uitstel van de resultaten van dit onderzoek. In die zin zijn wij
er allemaal zelf bij geweest dat het wat langer duurde. Ik deel daarom ook
niet helemaal de complottheorie die de VVD-fractie hier te berde brengt,
want die is absoluut niet aan de orde.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 371, nr. 341

4

De heer Weekers (VVD): Ik heb zeer grote bezwaren tegen de opmerking
dat ik complottheorieën zou hebben. Ik heb steeds gezegd dat dit
onderzoek a hell of job is en dat ik het daarom kon billijken dat de
commissie-Scheltema daarvoor meer tijd nodig had. Als er op een zeker
moment een conceptrapport wordt neergelegd bij de minister, DNB en de
AFM, waarover de minister in een drieregelig briefje aan de Kamer schrijft
dat er alleen nog een check op toezichtsvertrouwelijkheid moet worden
uitgevoerd, dan is het niet meer uit te leggen dat dit drie weken of een
maand moet duren. Dat is mijn punt en daar wil ik zo meteen een reactie
op hebben van de minister. Ik wens niets over een complottheorie of iets
dergelijks te horen. Ik wil dat mevrouw Blanksma die opmerking
terugneemt.
Mevrouw Blanksma-van den Heuvel (CDA): Als de heer Weekers de
verkiezingen erbij haalt ...
De heer Weekers (VVD): Dit is vorige week in het vragenuurtje door de
minister zelf al eerste opgeworpen! Daarom kom ik erop. Daarom ben ik
zo boos, mevrouw Blanksma!
Mevrouw Blanksma-van den Heuvel (CDA): Deze discussie is ontstaan
in de aanloop naar de voorliggende resultaten. Ik denk dat ik met de heer
Weekers kan constateren dat het onduidelijk is of het voorliggende
rapport een conceptrapport of een definitief rapport is. Het gesprek dat wij
vanochtend met de heer Scheltema hebben gevoerd, was in ieder geval
voor mijn fractie een heel duidelijk gesprek. Daarin is de onafhankelijkheid
van de heer Scheltema op geen enkele wijze ter discussie gesteld.
Wij hebben de heer Scheltema wel gevraagd waarom hij niet wat meer
druk op de ketel heeft gezet. Hij heeft het ministerie van Financiën bijna
vier weken de tijd gegeven om toezichtsvertrouwelijke informatie uit het
rapport te halen en daarna komt DSB pas aan de orde. Het gaat om het
gelijke speelveld tussen DSB, DNB, de AFM en het ministerie van
Financiën. Waarom is dat gelijke speelveld niet eerder aan de orde
geweest? Wij willen ook heel graag weten waarom het ministerie van
Financiën meer dan drie weken nodig heeft gehad om de toezichtsvertrouwelijke informatie boven water te krijgen.
Ik wil vandaag van de minister helderheid krijgen over de vraag wanneer
de eindresultaten van het onderzoek van de commissie-Scheltema aan de
Kamer kunnen worden gepresenteerd. Dat hoeft helemaal niet lang meer
te duren. Dat is vanochtend ook heel helder geworden tijdens het gesprek
met de heer Scheltema. De minister van Financiën is opdrachtgever van
het onderzoek. Ik hoop dat de minister kan toezeggen wanneer het rapport
aan de Kamer wordt aangeboden.
Mevrouw Sap (GroenLinks): Voorzitter. Ook voor de GroenLinks-fractie
heeft van meet af aan het belang van een onafhankelijk onderzoek naar de
gang van zaken bij DSB en de rol van alle partijen die daarbij betrokken
zijn, voorop gestaan.
Wij hebben in het begin ook gevraagd of de heer Scheltema de juiste
persoon zou zijn om dit onderzoek uit te voeren vanwege bepaalde
connecties tussen hem en de te onderzoeken personen. Wij hebben
uiteindelijk het onderzoek en de heer Scheltema gesteund. Ook na zijn
toelichting van vanochtend heeft de GroenLinks-fractie er vertrouwen in
dat de commissie-Scheltema in staat zal zijn om een inhoudelijk onafhankelijk rapport af te leveren. Laat ik dat voorop stellen. Wij hebben
vertrouwen in de commissie en wij vertrouwen erop dat de commissie
zich niet onder druk laat zetten om de inhoud van het onderzoek aan te
passen. Wij maken ons wel zorgen over de mate waarin het proces dat de
commissie in gang heeft gezet, verstoord is geraakt door de regie die het
ministerie hierbij meent te moeten voeren. Wij maken ons ook zorgen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 371, nr. 341

5

over het feit dat de commissie dit heeft toegelaten. Er is maar één manier
om het vertrouwen te herstellen: nu zo snel mogelijk vooruit met de trein.
Ik sluit mij daarom van harte aan bij pleidooien van mijn aanwezige
collega’s om binnen een dag of tien het eindrapport te hebben. Het
rapport moet vandaag naar DSB. Daar moet korte wederhoor plaatsvinden. Dat moet worden verwerkt door de commissie en dan moet het
rapport in alle openbaarheid naar de Kamer.
Het heeft ons verbaasd dat uit de toelichting van de heer Scheltema
vanochtend blijkt dat de toets op de vertrouwelijkheid al gaande de rit
plaatsvindt. De GroenLinks-fractie had verwacht en begrepen, ook op
basis van de toezeggingen van voormalig minister Bos van Financiën, dat
er een zo marginaal mogelijke toets op de vertrouwelijkheid zou plaatsvinden aan het einde van de rit. Nu blijkt dat die toets al gaande de rit
plaatsvindt, tussen hoor en wederhoor in. DSB krijgt pas na de toets op de
vertrouwelijkheid tijd voor wederhoor, terwijl de toezichthouders en het
ministerie onder het motto van de toets op toezichtsvertrouwelijkheid een
paar weken de tijd hebben genomen om tegelijkertijd hun wederhoor uit
te voeren. Dat is schadelijk voor het vertrouwen van het publiek in de
onafhankelijkheid van het onderzoek. Nogmaals, de heer Scheltema heeft
ons vertrouwen dat hij het onderzoek inhoudelijk goed uitvoert, maar dit
proces verdient absoluut geen schoonheidsprijs. Dat moet worden
hersteld.
Ik heb een aantal vragen aan de minister. De belangrijkste vraag is:
waarom is de toets op de vertrouwelijkheid al halverwege de rit gekomen
en niet aan het einde? Waarom is de relevante informatie niet eerst
vertrouwelijk aan alle gehoorde personen verstrekt, waarna aan het einde
een screen had kunnen plaatsvinden om te bepalen of sommige dingen
openbaarmaking in de weg staan? Mijn tweede vraag is: kan de minister
verzekeren dat er na wederhoor niet opnieuw een toets op de vertrouwelijkheid zal plaatsvinden voordat het onderzoek openbaar wordt gemaakt?
Daar maak ik mij zorgen over. Die vraag heb ik vanochtend ook aan de
heer Scheltema gesteld. Hij zei dat ik dit aan de minister moest vragen,
want hij kon daar geen garantie voor geven. Is de toets op vertrouwelijkheid die nu al weken duurt, de enige en wordt het onderzoek
vervolgens volledig openbaar gemaakt? Graag een bevestiging van de
minister.
Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat de minister in deze zaak
krampachtig te veel regie probeert te voeren. Heeft dat toch iets te maken
met de kritiek de minister heeft gekregen bij het verschijnen van het
eerste bestuurdersonderzoek van de heer Scheltema, naar het optreden
van de heer Zalm? Toen is de minister verweten dat hij wat te weinig regie
voerde. Hij stuurde dat onderzoek namelijk in alle openheid naar de
Kamer, waarna een conflict tussen de twee toezichthouders aan het licht
kwam. Is dit geen overreactie van de minister? Nogmaals de oproep: blijf
niet in de kramp van te veel regie hangen, maar zorg dat het vertrouwen
van de Kamer en het publiek dat er een onafhankelijk onderzoek verschijnt
waarmee de onderste steen bovenkomt, wordt hersteld. Zorg ervoor dat
de Kamer dit rapport binnen tien dagen heeft, opdat wij nog voor de
verkiezingen daarover een goed debat kunnen voeren.
Minister De Jager: Voorzitter. Ik ben een klein beetje gehandicapt omdat
in dit geval de Kamer meer informatie heeft dan ik. Mijn ambtenaren en ik
zijn namelijk niet bij het gesprek met de heer Scheltema aanwezig
geweest. Ik lees net wel een ANP’tje op mijn telefoon over iets wat in de
media door de heer Scheltema is gezegd over de duur van het onderzoek.
Ik weet niet of dit in het gesprek aan de orde is geweest. Daar kom ik
straks nog even op terug, omdat dit gesprek net hiervoor heeft plaatsgevonden.
Ik wil allereerst iets opmerken over de onafhankelijkheid van het
onderzoek. Ik ben blij dat de zorg daarover in de Kamer vanochtend in het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 371, nr. 341

6

gesprek met de heer Scheltema is weggenomen. Die onafhankelijkheid
brengt ook bepaalde verplichtingen met zich mee. Een van mijn verplichtingen is aan te dringen op snelheid, naast de randvoorwaarden van
waarheidsvinding en zorgvuldigheid. Daarom heb ik bij de commissieScheltema aangedrongen op zo veel mogelijk snelheid binnen de
randvoorwaarden van zorgvuldigheid en waarheidsvinding. Verder kan ik
niets doen. Als wij willen dat er waarheidsvinding plaatsvindt in combinatie met een zorgvuldig proces, dan moeten wij de commissieScheltema op dat punt de regie laten houden. Dat vraag ik ook van de
Kamer. Het is goed om aan de snelheid te blijven herinneren, want ik wil
het onderzoek ook zo snel mogelijk hebben. Als er iemand is die hierin
geen verleden heeft en graag dit soort debatten wil voorkomen, dan ben
ik dat. Ik wil het onderzoek dus ook zo snel mogelijk hebben, maar ik ben
wel gebonden aan wat de commissie daarover zelf zegt. Ik heb hierover
vorige week een heel kort gesprek gevoerd met de commissie. Daarin zijn
wij ingegaan op het punt van toezichtsvertrouwelijkheid. Ik wilde namelijk
zelf wel eens weten hoe het precies zit. Daarnaast zijn wij ingegaan op de
termijn van het onderzoek. De randvoorwaarden waaronder wij werken
zijn onafhankelijkheid, waarheidsvinding – iedere steen moet bovenkomen, zoals deze Kamer dat van toenmalig minister Bos heeft geëist – en
zorgvuldigheid van het proces.
Het is volledig bezijden de waarheid dat het onderzoek drie of zelfs vier
weken op Financiën heeft gelegen zonder dat er iets mee is gebeurd. Dat
ontken ik volledig. Ik heb hier de tijdslijn. Op 26 april zijn conceptteksten
aangeleverd met onder andere het feitenrelaas; de mogelijke hoofdstukken 1 tot en met 10. Dat was nog geen definitief rapport. Dat deel
heeft Financiën ontvangen ten behoeve van een check op toezichtsvertrouwelijkheid, een check op feitelijke juistheid. Ik kom straks nog even
terug op de toezichtsvertrouwelijkheid, want daar hebben wij namelijk een
knoop over doorgehakt, zodat het proces verder kan. Ik wil eerst even de
rol van Financiën op dit punt verduidelijken, want dat is belangrijk.
Financiën heeft wat dit betreft een heel kleine rol. Financiën fungeert voor
de commissie-Scheltema namelijk als een soort brievenbus. Financiën is
hierbij ook zelf een speler geweest. Wij moeten dus ook kijken naar de
feiten, want dat hoort bij hoor en wederhoor. Daarnaast fungeert
Financiën als een soort bemiddelaar bij de check op toezichtsvertrouwelijkheid. Als het rapport uiteindelijk verschijnt en mij wordt aangeboden,
ga ik erover en zal ik de toezegging van Wouter Bos gestand doen om de
randen van de wet op te zoeken voor het openbaar maken van de inhoud.
Ook bij het verschijnen van het eerste bestuurdersonderzoek hebben wij
de randen van de wet opgezocht voor het openbaar maken van de inhoud.
Ik hoop dat heel het rapport daarmee openbaar wordt. Dat kun je pas
zeggen als het rapport is verschenen, want dat is nu nog niet het geval. Er
zijn namelijk alleen maar conceptteksten.
Op 26 april zijn dus de hoofdstukken 1 tot en met 10 van het conceptrapport, onder andere het feitenrelaas, bij Financiën aangeleverd door de
commissie-Scheltema ten behoeve van de check op toezichtsvertrouwelijkheid en feitelijke juistheid. Dat is een stukje wederhoor. Dat deel is
meteen doorgeleid naar de toezichthouders. Als de commissie-Scheltema
namelijk iets van de toezichthouders wil, dan loopt dat vaak via Financiën.
Dat is de daarvoor gekozen procedure. Op 27 april is hoofdstuk 11 ten
behoeve van een zelfde check door de commissie in concept aangeleverd
bij Financiën. Ook dat deel is meteen doorgeleid naar de toezichthouders.
Op 29 april was er al een AFM-reactie binnen over toezichtsvertrouwelijkheid en feitelijke juistheid, omdat er voor de AFM veel minder
toezichtsvertrouwelijke onderdelen waren. De AFM had wel een aantal
punten, maar speelt daarin iets minder een rol. Op 4 mei kwam er een
reactie van de AFM en Financiën over alleen feitelijke onjuistheden.
Nogmaals, in het kader van hoor en wederhoor moet Financiën ook
controleren op feitelijke onjuistheden. Die reactie is gezamenlijk naar de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 371, nr. 341

7

commissie gestuurd. Dat is heel snel gegaan, want er zaten maximaal een
paar dagen tussen. Op 7 mei, een paar dagen later, kwam een reactie
binnen van de Nederlandsche Bank over toezichtsvertrouwelijkheid en
wederhoor. Die is dezelfde dag naar de commissie gestuurd. Op 11 mei
kwam een AFM-reactie binnen bij Financiën over wederhoor. De AFM had
eerder al een reactie aangeleverd over een check op toezichtsvertrouwelijkheid en feitelijk onjuistheid en op 11 mei een reactie over wederhoor.
Er is dus continu aan gewerkt. Op 17 mei was de DNB-reactie over
feitelijke juistheid binnen bij Financiën. Ook die is dezelfde dag aan de
commissie gestuurd. Dat geldt ook voor de AFM-reactie van 11 mei. Ik wil
hiermee het beeld wegnemen dat een partij iets vertraagt, want anders
dragen wij daar zelf aan bij. De conceptteksten hebben dus niet drie
weken op de plank gelegen. Er is continu heel snel actie ondernomen.
Dan kom ik op hoor en wederhoor. Dat is een door de commissie gekozen
werkwijze. Vorige week vertelde een commissielid mij dat de commissie
dit onderzoek onder een enorme tijdsdruk moet uitvoeren. Hij had het niet
over afraffelen, maar hij zei dat dit onder een enorme tijdsdruk moest
gebeuren. Misschien heeft de heer Scheltema dat zojuist in het gesprek
gezegd of kan hij dat nog eens in een brief in het openbaar verduidelijken.
Met het opstellen van de conceptteksten is er rekening mee gehouden dat
die door alle betrokken zouden worden gecheckt. Dat is een heel
verstandige opmerking, want dat wist ik nog niet. Hij zei dat als de
commissie niet voor hoor en wederhoor had gekozen, er nu nog geen
conceptteksten waren geweest. Dan had de commissie er namelijk zelf
langer over moeten doen om alle feitenrelazen te checken. De commissie
heeft de conceptteksten opgesteld in de wetenschap dat die nog zouden
worden gecheckt door allerlei partijen. De geheimhouding in het kader
van de Wft geldt ook voor wederhoor. Daar kom ik straks hopelijk op terug
in het kader van de derde partijen. Dat is juridisch heel lastig. De
commissie zegt: de geheimhoudingsclausules in de Wft zijn ook van
toepassing voor wederhoor in het kader van een duaal proces richting
bijvoorbeeld advocaten die zich nu in de pers roeren en een brief hebben
geschreven. Daar ben ik het helemaal mee eens. Dat is juridisch gecheckt
en dat proces is inmiddels afgerond. Ik heb daarin uiteindelijk een knoop
moeten doorhakken, omdat er verschillende opinies waren. Daarvoor heb
ik een opinie van de landsadvocaat moeten vragen, om richting de
buitenwereld en deze Kamer een stevige positie te hebben voor het feit
dat wij de informatie vertrouwelijk bij die advocaten neerleggen. Op die
manier is verzekerd dat de noodzakelijke informatie voor een goed
verweer, een feitelijke check en de mogelijkheid van hoor en wederhoor,
kan worden opgestuurd naar de advocaten. Daarnaast kan die informatie
hiermee voor een deel in een soort dataroom worden opgeslagen, zodat
advocaten die ter plekke kunnen inzien. Een ander deel van het onderzoek,
met iets meer uitlekgevaar, kan gewoon ter beschikking worden gesteld.
Die knoop is doorgehakt en wij hebben een opinie van de landsadvocaat
dat dit kan. Sommige juristen waren daarin iets voorzichtiger, maar gelet
op de toezeggingen, het belang van de kwaliteit van het rapport en
optimale waarheidsvinding, vonden wij het op Financiën onontkoombaar
om zo veel mogelijk richting andere partijen te doen. Dat proces vindt dus
plaats.
Ik begrijp dat de heer Scheltema is teruggekomen en op de gang staat. Hij
was alweer vertrokken. Ik kom terug op het rapport. Als de Kamer om een
onafhankelijk onderzoek vraagt dan mag zij mij vragen om aan te dringen
op snelheid, onder behoud van zorgvuldigheid en waarheidsvinding,
maar ik kan geen datum noemen. Dat moet de Kamer echt aan de heer
Scheltema vragen. Ik begrijp dat hij zelf heeft gezegd dat het rapport eind
juni of begin juli zal verschijnen; over vier weken. Ik kan wel zeggen dat
het veel eerder moet – dat wil ik ook – maar wat wil de vaste commissie
voor Financiën: een onafhankelijk rapport met waarheidsvinding en hoor
en wederhoor of moet er koste wat kost iets komen zonder dat het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 371, nr. 341

8

uitmaakt wat daarin staat? Er moet echter iets komen wat klopt. Ik zeg
nogmaals dat de feiten zijn opschreven in de wetenschap dat die nog
zouden worden gecheckt. Dat proces vindt nu plaats. Ik laat dit aan de
commissie, want anders doe ik haar onafhankelijkheid teniet. Ik wil in het
openbaar best ertoe oproepen om zo veel mogelijk snelheid te betrachten,
maar ik kan geen datum noemen. Dat moet de Kamer zelf aan de
commissie-Scheltema vragen.
De heer Irrgang (SP): De minister geeft als opdrachtgever een datum. Het
betreft een onafhankelijke commissie, die de minister een deadline heeft
gegeven. Die oorspronkelijke deadline was in februari. De commissie
heeft dus meer dan genoeg uitstel gekregen. Het is overigens verbazingwekkend dat in ons gesprek met de heer Scheltema niet is gezegd dat het
rapport begin juli verschijnt.
Minister De Jager: Het rapport verschijnt kennelijk over vier weken, maar
ik was er zelf niet bij.
De heer Irrgang (SP): Het verbaast mij ook dat de minister zegt dat het
absoluut bezijden de waarheid is dat het rapport al drie à vier weken bij
hem ligt, terwijl 26 april drieënhalve week geleden is. DNB heeft bijvoorbeeld pas eergisteren op de feitelijke onjuistheden gereageerd. Dat zei de
minister in zijn eigen feitenrelaas. DNB heeft daar drie weken op gestudeerd.
Wij zijn er echt klaar mee, wij hebben er tabak van. Wil de minister
daarom als opdrachtgever tegen de heer Scheltema zeggen dat wij
uiterlijk voor 1 juni het rapport willen ontvangen?
Mevrouw Vos (PvdA): Ik heb ook een opmerking over het feitenrelaas. Het
viel mij op dat DNB blijkbaar in drie stukjes aan een reactie werkte en daar
ontzettend lang over deed, terwijl men als wist dat dit moest gebeuren. De
vraag blijft waarom DSB die informatie niet tegelijkertijd heeft gekregen.
Uit de brief van de advocaat van DSB blijkt dat volgens de procedure van
de heer Scheltema inderdaad rond 26 april de feitenrelazen zouden
worden verstuurd. Dat hebben wij vanochtend ook begrepen. Dan zouden
alle betrokken partijen een paar dagen de tijd krijgen om feitelijke
informatie te checken; hoor en wederhoor. Gelet op het lijstje van de
minister blijft het verbazingwekkend dat DNB pas op 17 mei met een
reactie komt en dat DSB blijkbaar niet simultaan dezelfde informatie heeft
mogen krijgen. Volgens de versie van DSB was de heer Scheltema
eigenlijk van plan om al op 19 mei het rapport af te leveren.
De heer Weekers (VVD): In zijn feitenrelaas zegt de minister dat hij de
landsadvocaat om een opinie heeft gevraagd, waarna hij zelf de knoop
heeft doorgehakt. Wij begrepen vanochtend van de heer Scheltema dat
uiteindelijk alleen maar een paar privacygevoelige kwesties, een paar
namen, zouden worden witgelakt en dat de rest een op een door kon naar
DSB. De toezegging van de ambtsvoorganger van de minister dat de
randen van wat wettelijk mogelijk is zullen worden opgezocht, is al van
meer dan een half jaar geleden. Dan kan het niet zo zijn dat pas in de
afgelopen drie weken een advies aan de landsadvocaat wordt gevraagd
en dat de minister hierover pas vandaag een knoop kan doorhakken.
Mevrouw Sap (GroenLinks): Ik sluit mij kortheidshalve aan bij de vragen
mijn collega’s. Ik heb echter nog één extra vraag. Wij begrijpen van de
advocaten van DSB dat het rapport zou worden voorgelegd in een heldere
procedure waarin zij een paar dagen de tijd kregen om te reageren. Zij
zouden het rapport op 29 april krijgen en op 3 mei moeten reageren. Heeft
de minister ook zo’n termijn van de heer Scheltema gekregen en, zo ja,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 371, nr. 341

9

wat was die termijn? De minister kreeg het rapport op 26 april, maar
welke termijn kreeg hij van de commissie voor zijn reactie?
Mevrouw Blanksma-van den Heuvel (CDA): In het gesprek van
vanochtend heeft de heer Scheltema heel nadrukkelijk aangegeven dat hij
niet precies weet wat er uit een procedure van hoor en wederhoor komt.
Hij houdt een slag om de arm voor het geval daar zodanige informatie
uitkomt dat hij wat meer tijd nodig heeft voor het herzien van zijn
conclusies of dergelijke andere heroverwegingen. Daar kan hij wel eens
vier weken voor nodig hebben. Dat heeft hij nadrukkelijk gezegd. Ik heb
van de heer Scheltema begrepen dat de minister van Financiën gisteren of
vandaag het rapport heeft vrijgegeven om het te kunnen voorleggen aan
DSB. Die krijgt het rapport tot na het weekend en daarna moet de
commissie heel snel tot een eindconclusie kunnen komen. Deelt de
minister ons standpunt dat, als DSB binnen een aantal dagen kan
reageren op het rapport, er vrij snel zicht moet komen op de tijdslijn die
de commissie-Scheltema kan realiseren? Als er namelijk niet veel uit de
procedure van hoor en wederhoor komt, kun je het rapport binnen drie
dagen afleveren.
Minister De Jager: Dat laatste is waar. Het hangt af van wat er uit de
procedure van hoor en wederhoor komt hoeveel feitelijke onjuistheden er
moet worden gecorrigeerd.
Nogmaals, wij hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid als wij een
onafhankelijk rapport willen met juiste feiten en als wij waarheidsvinding
willen. Ik heb de knoop overigens niet deze week doorgehakt, maar nog
voor Hemelvaart in samenspraak met de commissie-Scheltema. Net
daarvoor kregen wij een opinie van de landsadvocaat. De vraag wat je de
DSB-advocaten kunt geven, was een van onze juridische belemmeringen.
Ik ben vanochtend niet bij het gesprek geweest, dus ik laat het even aan
de heer Scheltema of dat alleen het weglakken van privacygevoelige
informatie betreft. Ik heb zo ruim mogelijk groen licht gegeven voor wat er
gedragen kan worden binnen de wet. Het is veel ruimer dan sommigen
uitleggen. Ik heb heel duidelijk gehoord dat de Kamer alles zo ruim
mogelijk wil. Er waren echter op z’n minst verschillen van mening. Het
gaat niet om een kleine zaak, maar om een bank die is omgevallen. Er
staat een leger aan juristen klaar. Ook in geld gaat het niet om een kleine
zaak. Er wordt dus zorgvuldig naar gekeken, maar dat is puur wat je vanuit
juridisch oogpunt op basis van de Wft kunt dragen.
Afgelopen woensdag is de hele commissie voor het eerst bij mij geweest.
Toen heb ik gevraagd of zij op enig moment vanuit het ministerie van
Financiën of van mij of mijn voorganger, de heer Bos, druk heeft ervaren
om iets langzamer te doen. Dat heeft de commissie ontkend. Dat kan de
Kamer nogmaals aan de heer Scheltema vragen. Die gedachte wil ik dus
heel duidelijk wegnemen. Ik zou ten eerste de onafhankelijkheid van de
commissie teniet doen als ik zeg dat er koste wat kost voor 1 juni iets
moet zijn en ten tweede weet ik niet of de commissie dat kan dragen. Daar
zal ik echter niet al te veel over speculeren. De aanwezige commissieleden
waren er woensdag vrij duidelijk over dat zorgvuldigheid en waarheidsvinding voorop staan en dat het rapport niet vanwege een bepaalde
verkiezingsdatum naar voren moet worden gehaald. Ik realiseer mij dat
het al een aantal keren later is geworden. Ik heb gevraagd waarom dit is
gebeurd. Er werd aangegeven dat de situatie complex en erg juridisch is.
Wellicht heeft de Kamer dat vanochtend ook aan de heer Scheltema
gevraagd.
Laten wij de hoofdlijn overeind houden. De Kamer wenst een deskundig
en onafhankelijk rapport waarin waarheidsvinding en zorgvuldigheid
vooropstaan. Ik begrijp dat de Kamer daarin vanochtend in het gesprek
met de heer Scheltema is bevestigd. Dat is het allerbelangrijkste. Binnen
die randvoorwaarden ben ik bereid ertoe op te roepen om zo snel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 371, nr. 341

10

mogelijk het rapport te laten verschijnen, maar ik ben daarbij gebonden
aan de uitgangspunten van zorgvuldigheid en waarheidsvinding.
De voorzitter: Ik zie dat er nog twee vragen zijn. Omdat ik nu kort de
ruimte geef om die vragen te stellen, komt er ook geen tweede termijn.
Wij moeten namelijk op tijd afronden.
De heer Weekers (VVD): De minister zegt zojuist dat hij voor Hemelvaart
de knoop heeft doorgehakt naar aanleiding van het advies van de
landsadvocaat. Waarom is het rapport niet per gelijke post voor Hemelvaart ook naar DSB gestuurd? Dan had DSB vandaag kunnen reageren en
had de commissie-Scheltema aan haar eindconclusies kunnen werken. Ik
wil op die vraag een antwoord. Kan de minister toezeggen dat het rapport
vandaag nog naar DSB gaat, zodat wij erop kunnen vertrouwen dat DSB
volgende week kan reageren? Kunnen wij eind volgende week van deze
minister een brief krijgen met de planning van de commissie-Scheltema?
Mevrouw Vos (PvdA): Ik wil nog een opmerking maken over de tijdslijn. Ik
constateer dat DNB wat meer moeite heeft met het rapport dan de AFM of
wie dan ook. Het is bijzonder vreemd dat er met de landsadvocaat moet
worden gesproken over de conclusies van de heer Scheltema, terwijl de
heer Scheltema in zijn eigen procedure heeft gezegd dat hoor en
wederhoor noodzakelijk zijn. Dat betreft dus feitelijke informatie. Daarna
kunnen nog allerlei juridische gevechten ontstaan over geld. Het kan toch
niet de bedoeling zijn dat vooraf met juristen wordt besproken wat er in
een rapport komt te staan? Het is namelijk precies de bedoeling van een
onafhankelijk onderzoek om de feiten te ontdekken. Hoe kan dat?
De voorzitter: Ik stel voor dat de minister eerst op deze twee vragen
reageert, maar daarna ook de andere vragen beantwoordt. Anders
ontstaan er namelijk leemtes.
Minister De Jager: Het gaat inderdaad om feitelijke onjuistheden. De
laatste AFM-reactie kwam overigens op 11 mei binnen en die is dezelfde
dag aan de commissie gestuurd. De laatste DNB-reactie op het rapport
kwam op 17 mei. Beide partijen hebben daar enige tijd voor nodig gehad,
maar niet veel gelet op het rapport. Voor de Nederlandsche Bank zat er op
prudentieel gebied heel veel informatie in die door meerdere mensen
moest worden gecheckt. Daarbij is ook huisadvocaat Nauta van de
Nederlandsche Bank betrokken geweest. Die heeft een vrij omvangrijke
nota naar Financiën gestuurd, met het verzoek die door te geleiden naar
de landsadvocaat. De landsadvocaat studeert daar momenteel nog op en
hij zal mij daarover nader adviseren. De knoop is vorige week woensdag
doorgehakt. De commissie-Scheltema geeft alleen de relevante passages
aan de advocaten van DSB, want anders openbaar je toezichtsvertrouwelijke informatie die niet nodig is voor hoor en wederhoor. Dat mag niet. Zo
heb ik het begrepen.
Mevrouw Vos (PvdA): De heer Scheltema zei dat het hele rapport naar
DSB kon. Hij verstaat waarschijnlijk wat anders onder «toezichtsvertrouwelijke informatie» dan juristen, want dat is gewoon het weglakken van
namen.
Minister De Jager: Dan breekt de procedure mij toch een beetje op. Mij
wordt gezegd dat er is gesproken over het opsturen van de delen die DSB
aangaan. Moeten wij dat aan de heer Scheltema vragen?
De voorzitter: Ik begrijp van de minister dat de heer Scheltema in de
gang staat. Ik stel voor dat de minister eerst de rest van de vragen
beantwoordt, waarna wij de heer Scheltema binnenroepen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 371, nr. 341

11

Mevrouw Sap (GroenLinks): Ik wil graag nog een antwoord op mijn vraag
die ik bij interruptie stelde. Ik vroeg of de heer Scheltema de minister een
termijn heeft gesteld toen hij op 26 april en vervolgens op 27 april de
stukken op Financiën inleverde. Zo ja, heeft de minister aan die termijn
voldaan?
Minister De Jager: Ik begrijp dat er geen bepaalde datum is afgesproken,
maar dat het zo snel mogelijk zou gebeuren. Er zaten eind april, begin mei
ook een paar vrije dagen in de reeks. Ik heb niet het idee dat Financiën
daarmee een bepaalde termijn van de commissie heeft overschreden.
Ik krijg net op papier van een ambtenaar dat in eerste instantie de
gedachte was dat de check op toezichtsvertrouwelijkheid twee dagen zou
duren. Dat is niet haalbaar gebleken vanwege de complexiteit van de
materie, de omvang van het rapport en de hoeveelheid mogelijke
toezichtsvertrouwelijke informatie in het conceptrapport. De afspraak voor
wederhoor was één week. Dat heeft dus langer geduurd dan de oorspronkelijke gedachte.
De voorzitter: Ik begrijp dat er toch behoefte is aan een tweede termijn.
Daarom geef ik iedereen nog even heel kort het woord en dan kan de
minister daarop gecollectiviseerd antwoorden.
De heer Weekers (VVD): Voorzitter. Het gaat mij om de vraag of DSB
vandaag alle relevante stukken krijgt waarop het moet kunnen reageren,
zodat de commissie-Scheltema midden volgende week aan de afronding
kan beginnen. Wil de minister toezeggen dat hij voor eind volgende week
de Kamer per brief aangeeft wat de verdere procedure is? Als DSB
vandaag de stukken krijgt en een week de tijd krijgt om die te bestuderen,
dan kan de heer Scheltema eind volgende week aangeven of hij alles
heeft voor het maken van zijn eindconclusies en hoeveel tijd hij daarvoor
nodig heeft. Dan kunnen wij bekijken of wij nog van reces terugkomen om
over het rapport te spreken. In elk geval wil ik graag met de minister en
mijn collega’s het volgende afspreken. Op 2 juni komen wij sowieso terug
van verkiezingsreces om met deze minister over de Ecofin te spreken.
Daar kunnen wij best een paar uurtjes aan vastplakken om ook over de
voortgang van de commissie-Scheltema te spreken en het liefst over het
rapport zelf. Dan staat er in elk geval wat druk op. Natuurlijk moeten de
onafhankelijkheid en zuiverheid van het rapport vooropstaan, maar ik heb
– om de woorden van de heer Irrgang te gebruiken – tabak van de
vertraging die er de afgelopen weken is ingeslopen. Ik begrijp dat nu alle
actoren van overheidszijde hebben gereageerd. Daar kan dus verder niets
meer inzitten. Kunnen wij die afspraak ten minste met elkaar maken?
Mevrouw Vos (PvdA): Voorzitter. Mijn grote vraag is wat precies de
betekenis is van «toezichtsvertrouwelijke informatie». Het is misschien
beter om die vraag te beantwoorden als de heer Scheltema hier zo
meteen zit. Is dat alleen het weglakken van namen of is dat een hele berg
informatie die er blijkbaar uitgehaald moet worden door de juristen van
de minister? Vervolgens is de vraag aan de minister en de heer
Scheltema: wie gaat er uiteindelijk over hetgeen er in het rapport
terechtkomt? Dat is ongeveer de crux. Wat DNB onder «toezichtsvertrouwelijke informatie» verstaat, verstaat de heer Scheltema daar misschien
niet onder. Ik wil de zekerheid hebben dat de heer Scheltema advies geeft
over de vraag wat toezichtsvertrouwelijke informatie is. Dat is namelijk de
grote onduidelijkheid.
De heer Irrgang (SP): Voorzitter. Ik zie nog steeds geen reden waarom de
Kamer het rapport niet voor 1 juni kan ontvangen. De reactie van de
minister en die van de toezichthouders, via de minister, hebben veel te
lang op zich laten wachten: drieënhalve week. Dat is veel langer dan de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 371, nr. 341

12

deadlines die door de commissie-Scheltema zelf zijn gesteld. Het verbaast
mij dat de commissie-Scheltema na ons gesprek in de media andere
uitspraken doet over de vraag hoe lang zij daarvoor nodig heeft. Dat is
heel vreemd. Als zij goed werk heeft gedaan, hoeft een reactie van DSB
niet langer dan een paar dagen te duren. Als het rapport nu goed op
streek is, hoort dit binnen een aantal dagen te worden afgerond. Ik zie dan
geen reden waarom wij niet voor uiterlijk 1 juni het rapport kunnen
ontvangen. Wij kunnen als opdrachtgever die termijn stellen, gegeven het
feit dat de oorspronkelijke termijn in februari is verstreken. Ik hoop dat de
minister die boodschap wil afgeven. Mocht hij dat niet willen, dan kan de
Kamer daar ook zelf een uitspraak over doen.
De voorzitter: Ik heet ondertussen de heer Scheltema hartelijk welkom in
deze commissievergadering. Waar mogelijkerwijs misverstanden zijn
ontstaan, kunnen wij die nu met elkaar ophelderen.
Mevrouw Blanksma-van den Heuvel (CDA): Voorzitter. Het ging over de
tijdslijn die de heer Scheltema vanochtend in ons gesprek heeft medegedeeld. Hij heeft nadrukkelijk een slag om de arm gehouden, omdat hij niet
precies kan inschatten hoe lang het nog duurt als de informatie uit
wederhoor komt. Als die substantieel is, kan dit wat meer tijd kosten. Hij
zei letterlijk dat dit zomaar een tijdslijn van vier weken kan zijn. Dat is niet
heel hard gezegd, want als er geen repliek komt, kan het ook sneller. Het is
nu mogelijk om het rapport vrij te geven aan DSB Bank. Dat heb ik
vanochtend ook van de heer Scheltema vernomen. Dat moment is
aanstaande. Na het weekend, als de repliek binnen is, kan heel duidelijk
worden aangegeven hoeveel tijd er nog nodig is om het rapport af te
leveren. Als er vanuit DSB nauwelijks reactie komt, kan het veel sneller. Ik
zou daar heel graag een reactie op hebben. Ook gezien het gesprek van
vanochtend met de heer Scheltema, zit er wat ruis op de lijn over de
toezichtsvertrouwelijke informatie. De heer Scheltema heeft heel
nadrukkelijk gezegd dat toezichtsvertrouwelijke informatie het weglakken
van een paar namen inhoudt. Niet meer en niet minder. Nu hoor ik dat het
rapport juridisch dusdanig complex is, dat vele juristen moeten bekijken
wat toezichtsvertrouwelijke informatie is. Wij hebben dus twee soorten
informatie: het is eigenlijk niet meer dan het weglakken van een naam of
er zijn weken nodig omdat het juridisch veel te complex is. Ik zou daar
heel graag van de minister enige duidelijkheid over hebben en misschien
ook van de heer Scheltema.
Mevrouw Sap (GroenLinks): Voorzitter. Mijn zorg zit ook op het punt van
de toezichtsvertrouwelijke informatie. Kennelijk bestaat daarover een
enorm interpretatieverschil. Als de commissie-Scheltema verwacht dat
het rapport in twee dagen op toezichtsvertrouwelijkheid kan worden
gecheckt, maar de toezichthouders en het ministerie daar vervolgens per
saldo drieënhalve week voor nodig hebben, dan bestaat daarover
kennelijk een enorm verschil van visie. Daarover wil ook ik graag
helderheid van de minister, net als over het punt hoe de trage gang van
zaken de toezegging van toezichtsvertrouwelijkheid en waarheidsvinding
in de weg kan staan. Van meet af aan stond voorop dat die waarheidsvinding tijdig moest komen, omdat dit zo’n beladen zaak is.
Ik heb de minister in eerste termijn gevraagd of wij na de wederhoor niet
opnieuw last kunnen krijgen van de toets op de toezichtsvertrouwelijkheid. Daar is eigenlijk geen antwoord op gekomen. Is het duidelijk dat
na de wederhoor het volledige rapport in de openbaarheid kan? Wat de
minister daarover in zijn eerste termijn zei, stelt mij niet gerust. Ik begrijp
van de minister dat alleen de desbetreffende passages naar DSB Bank
gaan. Ik begreep vanochtend van de heer Scheltema dat het verschil in
procedure inhoudt dat DSB heel het rapport kan krijgen, omdat het al zou
zijn gecheckt op toezichtsvertrouwelijkheid. Misschien heb ik het niet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 371, nr. 341

13

helemaal goed gehoord, maar ik maak mij zorgen op dat punt. Wat
betekent het als vanwege de toezichtsvertrouwelijkheid alleen een
bepaald deel van het rapport naar DSB kan? Kan dan straks vanwege de
toezichtsvertrouwelijkheid ook slechts een bepaald deel van het rapport
naar de Kamer? Dat hebben wij niet afgesproken. Wij willen namelijk tijdig
het hele rapport. De minister moet dadelijk, als het rapport klaar is, de
vraag beantwoorden of het zo naar de Kamer kan. Ik hoor graag van hem
dat dit nu zo snel mogelijk wordt afgehandeld. Dan kan daarin geen
onnodige vertraging zitten.
De voorzitter: Het woord is aan de minister van Financiën. Ik neem aan
dat hijzelf aangeeft als er punten zijn die de heer Scheltema moet
verduidelijken.
Minister De Jager: Voorzitter. Ik wil gelijk al een vraag stellen aan de heer
Scheltema over een punt dat de directe aanleiding was om hem binnen te
vragen. Gaat het hele rapport richting de advocaten van DSB of alleen de
delen die voor DSB van belang zijn voor het proces van hoor en
wederhoor? Dan kan dat eerst even worden opgehelderd.
De heer Scheltema: Naar DSB gaan de stukken die over DSB gaan en
waar wij graag commentaar op willen hebben, dus niet het hele rapport.
Mevrouw Vos (PvdA): Het hele rapport gaat over DSB, dus ik neem aan
dat dit vele passages zullen zijn.
De heer Scheltema: Het rapport is in grote lijnen opgebouwd aan de
hand van de vraag hoe de gang van zaken bij DSB is geweest. Het rapport
is ingedeeld in een aantal hoofdstukken en daar vragen wij commentaar
op. Vervolgens zijn er ook vragen over de wijze waarop de toezichthouder
het heeft gedaan. Die stukken gaan niet naar DSB, maar wel de stukken
die over DSB gaan.
Minister De Jager: Dan kom ik op de vraag of het hele rapport naar de
Kamer kan gelet op de toezichtsvertrouwelijkheid. Dat kan ik nu nog niet
met zekerheid zeggen. Ik begrijp dat daar enige zorg over is, maar het
rapport is er nog niet. Er zijn alleen conceptteksten en wij weten nog niet
wat het echte rapport wordt. Als de heer Scheltema mij een rapport
aanbiedt, dan is het niet meer aan de Nederlandse Bank, de AFM of
andere actoren om te beslissen wat toezichtsvertrouwelijk is. Dan neem ik
daarover op een gegeven moment namelijk een beslissing. De knoop die
vorige week is doorgehakt, was ook op basis van een heel ruime
interpretatie van de Wft. Ik geef opnieuw een ruime interpretatie van de
Wft om de Kamer in staat te stellen zo veel mogelijk waarheidsvinding te
realiseren en iedere steen boven te krijgen. Het is van belang om hier nog
eens te zeggen dat ook zorgvuldigheid en betrouwbaarheid belangrijk zijn,
want het gaat niet om niks. Misschien kan de heer Scheltema in de
openbaarheid nog eens bevestigen dat er geen druk door het ministerie
van Financiën is uitgeoefend om iets wat langzamer te doen en dat de
commissie de overtuiging heeft dat zij onafhankelijk kan werken. Daarover
was enige zorg, maar die is gelukkig weggenomen. Wellicht kan hij ook
benadrukken dat een eis van mij om 1 juni alles af te leveren, afbreuk zou
kunnen doen aan de indruk dat het onderzoek onafhankelijk wordt
uitgevoerd.
Een andere vraag ging over de tijdslijn. Wanneer kan het rapport definitief
worden aangeboden aan mij, als minister van Financiën?
De heer Scheltema: Ik begin met de vraag of de commissie onder druk
staat vanwege de snelheid waarmee moet worden gehandeld. De
commissie voelt zich eigenlijk behoorlijk onder druk staan, want er is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 371, nr. 341

14

helaas niemand die zegt: doet het wat langzamer. Wij voelen ons dus
onder druk staan om zo snel mogelijk te handelen, maar wij moeten ook
zorgvuldig zijn.
Ik heb vanochtend bevestigd dat de commissie zich onafhankelijk voelt.
Tot nu toe hebben wij niet het idee dat wij iets op dat punt hebben moeten
inleveren. Ik heb vanmorgen uiteengezet dat wij een procedure hebben
gevolgd waarin wij graag het oordeel van DSB willen horen over de
bevindingen over DSB die wij hebben afgeleverd. Die stap is door
anderen niet voorzien, maar die wil de commissie graag zetten omwille
van de zorgvuldigheid. Wij voelen ons voldoende onafhankelijk om dat op
die manier te doen. Op het punt van onafhankelijkheid hebben wij dus
helemaal niet het gevoel dat wij onder druk staan. Als dat wel zo zou zijn,
dan zou de commissie snel weg zijn. Wij moeten ons werk namelijk in
onafhankelijkheid kunnen doen.
De voorzitter: Dan het verzoek, mogelijkerwijs een eis van de Kamer, om
op 1 juni het rapport af te leveren. Dat punt is gemaakt door de Kamer en
daarover heeft de minister zojuist ook gesproken.
De heer Scheltema: Dat lijkt mij volstrekt onmogelijk. Dat kunnen wij
echt niet doen. Het rapport moet eerst naar DSB en wij moeten DSB de
gelegenheid geven om te reageren. Dat moeten wij goed bekijken. Er is
ook commentaar van andere zijden gekomen. Ik heb daarnet gezegd dat
wij onder druk staan om het snel te doen, maar wij moeten het ook
zorgvuldig doen.
De heer Weekers (VVD): Gaan de voor DSB relevante stukken in het kader
van hoor en wederhoor vandaag naar DSB? Wanneer kan de heer
Scheltema aangeven hoe de commissie hiermee procedureel verder zal
omgaan? Als het rapport vandaag de deur uitgaat en de commissie DSB
een week de tijd geeft om te reageren, dan kunnen wij volgende week in
elk geval van de heer Scheltema horen of het meer tijd kost gelet op de
finale reacties die wij hebben gekregen en wanneer de commissie in staat
is om het rapport af te leveren.
De voorzitter: De minister blijft het aanspreekpunt van de Kamer en hij is
als zodanig ook verantwoordelijk. Graag dus alleen feitelijke vragen aan
de heer Scheltema stellen.
Mevrouw Vos (PvdA): Ik heb een vraag gesteld over toezichtsvertrouwelijke informatie, maar daar heb ik nog geen antwoord op gekregen. Ik heb
hier de Wft bij de hand.
De voorzitter: Mijnheer Scheltema, wilt u eerst de vraag van de heer
Weekers beantwoorden?
De heer Scheltema: Ik ben kennelijk even niet bij de les.
Mevrouw Vos (PvdA): Ik zal het heel kort houden. De heer Scheltema
heeft alleen nog de informatie van DSB nodig.
De voorzitter: Moment, mevrouw Vos. Ik vraag u niet door elkaar
spreken, dan kan er ook goed worden geluisterd. Eerst nogmaals kort de
vraag van de heer Weekers.
De heer Weekers (VVD): Gaat het rapport, of de voor DSB relevante
stukken daarvan, vandaag naar DSB?
De heer Scheltema: Dat weet ik niet precies. Wij hebben vanavond een
vergadering van de commissie waarna wij precies hopen te weten welke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 371, nr. 341

15

passages vervangen moeten worden vanwege privacygevoeligheid. Dat
heb ik vanmorgen ook aangegeven. Ik hoop dat wij daar vanavond zicht
op hebben en dan kan het rapport deze week naar DSB.
Mevrouw Vos (PvdA): Ik wil terugkomen op mijn vraag die ik zojuist aan
de minister stelde over toezichtsvertrouwelijke informatie. Die vraag wil ik
ook aan de heer Scheltema voorleggen. Zijn interpretatie van bijvoorbeeld
artikel 7 van het instellingsbesluit over toezichtsvertrouwelijke informatie
in het kader van de Wft, is dat hij namen moet weglakken. Er zijn blijkbaar
allerlei juristen op het ministerie van Financiën en wellicht bij DNB die
blijkbaar een andere interpretatie hebben van wat er in het desbetreffende
artikel van de Wft staat. Daarin staat alleen maar dat er geen gegevens
herleidbaar mogen zijn naar allerlei verschillende instellingen. Ik ben
benieuwd naar de interpretatie van toezichtsvertrouwelijke informatie van
de heer Scheltema. Is dat het weglakken van namen of is dat blijkbaar
informatie die allerlei juristen moeten bekijken; is dat breder?
De heer Scheltema: Ik weet niet of het gepast is om dit te zeggen, maar
dit lijkt mij meer een vraag voor de minister. De vraag wat toezichtsvertrouwelijk is, moet de minister beantwoorden.
Minister De Jager: Die vraag doet zich voor op het moment dat mij een
rapport wordt aangeboden. Er moet zoveel mogelijk in de openbaarheid
komen.
Mevrouw Vos (PvdA): De heer Scheltema heeft van de AFM en DNB al te
horen gekregen wat zij toezichtsvertrouwelijke informatie vinden. De
minister moet daar nu een oordeel over klaar hebben.
Minister De Jager: Daarin heb ik wat ruimhartiger geoordeeld. Met
andere woorden: er wordt geen materiële informatie aan DSB onthouden.
De heer Scheltema: Wij hebben nu het stadium gehad waarin is bepaald
wat er naar DSB kan worden gestuurd. Er is beslist dat dit alle relevante
informatie is over de hoofdstukken waarover ik daarnet sprak, met
uitzondering van de puntjes die ik heb genoemd.
Mevrouw Sap (GroenLinks): Het antwoord van de heer Scheltema op dit
punt verwondert mij. Als hij het oordeel over de vraag wat toezichtsvertrouwelijk is volledig aan de minister laat, dan laat hij ook de mogelijkheid
open dat de minister onder het mom van «toezichtsvertrouwelijkheid»
inhoudelijk in een rapport schrapt. Dat is misschien volgens de heer
Scheltema niet nodig, omdat hij wellicht een ruimere interpretatie heeft.
Hoe gaat hij met dat spanningsveld om? Hoe kan hij garanderen dat hij
door dit oordeel aan de minister te laten, niet te veel ruimte weggeeft?
De voorzitter: Feitelijke vragen kunnen aan de heer Scheltema worden
gesteld, maar de minister is politiek verantwoordelijk. Hij legt hier
verantwoording af en dat doet hij straks ook als het rapport er is.
Mevrouw Sap (GroenLinks): Hoe garandeert de minister de onafhankelijkheid van het onderzoek als het oordeel over de vraag wat toezichtsvertrouwelijk is, kennelijk volledig bij hem ligt?
De voorzitter: De minister antwoordt. Als er feiten zijn die aan de heer
Scheltema moeten worden voorgelegd, dan kan hij dat zelf aangeven. Zo
zijn wij ook begonnen.
Minister De Jager: Als je goed hebt geluisterd naar de heer Scheltema,
antwoordde hij zojuist al dat er een grens bestaat voor de commissie. Op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 371, nr. 341

16

het moment dat men mij een rapport aanbiedt, zal men niet toelaten dat
er passages onder het mom van «toezichtsvertrouwelijkheid» worden
geschrapt waarover twijfels bij de commissie bestaan. De balans tussen
de informatieplicht aan de Kamer en toezichtsvertrouwelijkheid mag niet
doorslaan naar de informatieplicht aan de Kamer. Vervolgens zou het
denkbaar zijn dat ik het rapport niet naar de Kamer stuur omdat het
toezichtsvertrouwelijke informatie bevat, maar dat ik een samenvatting
stuur. Dan begrijp ik dat de Kamer zegt: nu moeten wij even goed
opletten, want wij weten niet meer of wij alles hebben. Ik hoop dat ik het
hele rapport kan sturen, maar ik heb het rapport nog niet gezien en kan
dat dus nog niet zeggen. Dit is een theoretisch probleem. Mevrouw Sap
riep heel constructief in herinnering dat een groot deel van de Kamer
vond dat ik bij het eerste bestuurdersonderzoek veel te ver was gegaan in
het informeren van de Kamer. Ik zal mijn afweging maken. Als ik dan net
zoals toen kan zeggen dat ik het integraal naar de Kamer stuur, van a tot z,
dan hebben wij dat probleem niet. Het eerste probleem is aan de heer
Scheltema. Als hij zich namelijk in zijn onafhankelijkheid voelt aangetast,
zal hij het rapport niet meer dragen. Het tweede probleem zal ik aan de
Kamer melden en ik beloof dat, als er door mij ook maar iets uit het
definitief aangeleverde rapport wordt geschrapt, ik daarvoor apart
verantwoording zal afleggen aan de Kamer. Dan moeten wij een
procedure vinden, desnoods in een vertrouwelijk overleg, om precies aan
te geven wat er is gebeurd. Misschien is dat niet eens nodig, want
misschien kan het rapport integraal en in het openbaar naar de Kamer.
De heer Scheltema: Volgens mij klopt dit volledig. Wij zitten nu in het
stadium dat de stukken naar DSB kunnen en de commissie zal zich ervan
verzekeren dat er geen relevante stukken verdwijnen.
De heer Irrgang (SP): Kan de minister toezeggen dat, als in het rapport
informatie wordt weggehaald, dit alleen de naam van een bepaalde
persoon is? Als bijvoorbeeld de heer Jansen wordt genoemd, dan staat er
niet «de heer Jansen» maar «iemand». Als er een andere instelling dan
DSB wordt genoemd, dan staat er niet de naam van die instelling maar
«een andere instelling». Dat is toch de enige informatie die de minister
hoeft te laten weghalen, als dat al nodig is?
Minister De Jager: Het is voor mij een tikkeltje te gevaarlijk om dat op die
manier toe te zeggen. Ten eerste zullen wij zo ver mogelijk gaan in het
openbaar maken. Ten tweede hoop ik dat wij het hele rapport openbaar
kunnen maken. Ten derde, als dat niet zo is, dan moeten wij iedere letter
die is veranderd op de ene of de andere manier aan de Kamer verantwoorden. Ik weet niet zeker of de kort-door-de-bochtinterpretatie van de
heer Irrgang klopt. Het is voor mij iets te vroeg en iets te gevaarlijk om dat
nu op die manier even in één zin samen te vatten.
De heer Irrgang (SP): Volgens mij staat dit zo in de Wet op het financieel
toezicht. Als de minister zich nu even wil verstaan met zijn ambtenaren,
dan is het prettig als hij dit gewoon kan toezeggen. Hier hangt het
namelijk op. Als de minister dit helder kan toezeggen, dan zij wij eruit op
dit punt.
Minister De Jager: Nogmaals, wij vatten zo’n ingewikkeld stukje van de
wet hier niet even in één zin samen. Het is volstrekt helder dat ik de wet
volledig zal toepassen. Sterker nog, ik zal de wet zo ruim mogelijk
toepassen. Als de interpretatie van de heer Irrgang zou kloppen, dan heeft
hij die toezegging binnen. Wij zijn er alleen niet van overtuigd dat het zo
is. Gelet op het stukje complexiteit van een dergelijke toezegging, kan ik
die niet doen. De toezegging is heel helder. Wij zullen materieel binnen de
randen van de Wft zo veel mogelijk doen wat mevrouw Vos en de heer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 371, nr. 341

17

Irrgang mij proberen te laten toezeggen, maar dan dus alleen zo ruim
mogelijk binnen de Wft.
Mevrouw Vos (PvdA): «Zo ruim mogelijk» is dus gewoon het weglakken
van namen?
De voorzitter: Wacht even. Graag via de voorzitter spreken.
Minister De Jager: Ik wil één voorbeeld geven. Mevrouw Vos zegt dat het
alleen het weglakken van namen is. Als de situatie van een bepaalde bank
wordt beschreven, kan iedereen herleiden welke bank met bepaalde
problemen dit is. Dat kan volstrekt helder zijn. Ik noem even DSB want die
is omgevallen, dus dat is makkelijk. Als dan iedere keer «DSB» is
weggelakt, is uit de context toch herleidbaar welke bank het is. Ik weet dus
niet of het alleen maar het weglakken van namen is. Dat kan ik nu niet
100% zeker zeggen.
Nogmaals, ik zal dit echt zo ruim mogelijk doen. Ik heb de hoop dat er in
het definitieve rapport niets of alleen zeer marginale dingen weggelakt
moeten worden. Nogmaals, ik heb toegezegd dat wij in dat geval iedere
letter op de ene of de andere manier zullen verantwoorden. Daar zullen
wij heel creatief in zijn. Wij lopen echter op de feiten vooruit, want
misschien is het helemaal niet nodig dat er ook maar iets wordt
weggelakt.
Mevrouw Blanksma-van den Heuvel (CDA): Ik heb een vraag op dit
punt. De toezichtsvertrouwelijke informatie is vorige week uitgebreid in
het vragenuurtje aan de orde geweest. Mijn fractie heeft de minister van
Financiën nadrukkelijk gevraagd om de grenzen van de wet op te zoeken,
ook in Europees opzicht. Ook de commissie-De Wit heeft de wens
uitgesproken dat de minister niet alleen in deze casus, maar ook in
toekomstige casussen, een brief naar de Kamer stuurt waarna wij met
elkaar daarover een discussie kunnen voeren. De minister moet aangeven
wat zijn grenzen zijn, want die weten wij nu niet. Als dat per casus
veranderd zou zijn, zoek dan gewoon de grenzen op. Op Europees gebied
mag veel meer. Nederland is op dit gebied weer het beste jongetje van de
klas. Wij hebben gevraagd of dit niet wat soepeler kan. Dat zou de
minister in een brief verduidelijken. Dat heeft hij bevestigd. In die zin is dit
een herhaling van zetten, want dit is al lang toegezegd door de minister
van Financiën.
De heer Weekers (VVD): Voor mij staan nog twee vragen open. Ik heb in
elk geval begrepen dat na vanavond, als de commissie-Scheltema
bijeenkomt, de stukken aan DSB gestuurd kunnen worden. DSB krijgt een
week de tijd om daarop te reageren. Kunnen wij dan eind volgende week
een brief van de minister krijgen over het verdere verloop van de
procedure met een tijdpad? Dan kunnen wij op 2 juni een algemeen
overleg reserveren. Dat is de eerste vraag waarop ik nog graag een
antwoord krijg. De andere vraag die nog openstaat luidt als volgt.
Waarom schrijft de minister op 29 april eerst aan de Kamer dat er een
check op toezichtsvertrouwelijkheid plaatsvindt, terwijl vervolgens aan
DNB drie weken de ruimte wordt gegeven – in elk geval tot deze week –
om niet alleen een oordeel te geven over de toezichtsvertrouwelijkheid,
maar ook over feitelijke onjuistheid en om een reactie te geven in het
kader van hoor en wederhoor? Op die vraag heb ik ook nog geen
antwoord gekregen.
Minister De Jager: Ik ben het eens met mevrouw Blanksma. Die brief heb
ik toegezegd en die komt.
Ik begrijp de behoefte van de Kamer aan een brief voor 2 juni. Ik kan in
ieder geval een brief toezeggen, maar ik roep de Kamer op om terug-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 371, nr. 341

18

houdend te zijn met wat wij dan kunnen doen. Ik zal bekijken wat wij in die
brief kunnen zetten. Als de Kamer een brief wil, dan krijgt de Kamer een
brief. Ik kan echter nog niet zeggen wat daarin staat. Dat zou ik echt niet
weten. Het zou kunnen dat de commissie op dat moment, gelet op de
reacties, een duidelijker beeld heeft van het tijdpad. Nogmaals, dat geldt
niet voor de inhoud. Ik neem aan dat de heer Weekers niet bedoelt dat wij
dan al een voorschotje nemen op de belangrijkste conclusies en die alvast
even doorsturen. Ik zal in die brief aangeven of er duidelijk zicht is op het
tijdpad en, zo ja, dan zal ik die brief in ieder geval voor 2 juni versturen.
Dan de toezichtsvertrouwelijkheid. Daar heeft Financiën ook een bepaalde
rol in, want wij moeten uiteindelijk knopen doorhakken. Het proces van
hoor en wederhoor was echt een werkprocedure en daarom stond dat niet
in de brief. De procedure van hoor en wederhoor is onderdeel van het
proces van de commissie-Scheltema. Ik herhaal nog maar eens duidelijk
dat de commissie afgelopen woensdag heeft aangegeven dat de
conceptteksten zijn opgesteld met in het achterhoofd de wetenschap dat
die nog gecheckt zouden worden door andere partijen. Als dat laatste niet
het geval was geweest, dan had het de commissie meer tijd gekost om die
conceptteksten op te stellen. Het is goed om dat nog even te bevestigen.
De heer Scheltema knikt instemmend. Dat is dus een procedure van de
commissie zelf.
De voorzitter: Ik dank de minister voor zijn antwoorden. Ik dank de leden
voor hun belangstelling en ook de heer Scheltema omdat hij nog met de
fiets is teruggekomen. De zaken zijn opgehelderd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 371, nr. 341

19