Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2728
Vragen van het lid Yücel (PvdA) aan de minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid over het bericht dat een moskee in Amsterdam Slotervaart
onder «Koeweits gezag» staat (ingezonden 29 mei 2013).
Antwoord van minister Asscher (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 2 juli 2013).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Koeweit aan de macht in buurtmoskee Slotervaart»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat een (top)ambtenaar van het ministerie van Religieuze Zaken in
Koeweit bestuursvoorzitter is/wordt van de Blauwe Moskee in Amsterdam
Slotervaart? Zo nee, klopt het dat hij voorzitter is van het bedrijf dat eigenaar
is van het gebouw en dat de moskee runt? Zo nee, op welke andere wijze is
deze persoon bij de moskee betrokken?
Antwoord 2
De bestuursvoorzitter van de stichting Europe Trust Nederland is de heer
Alqawari. Deze stichting is eigenaar van de Blauwe Moskee. Of en in
hoeverre de heer Alqawari gelieerd is of was aan het ministerie van
Religieuze Zaken in Koeweit is bij de Rijksoverheid niet bekend.
Vraag 3, 5
Wat is uw opvatting over deze leidende rol van een overheidsorganisatie uit
Koeweit bij een gebedshuis in Nederland en over de invloed die daarmee
gepaard gaat? Wat is uw algemene opvatting over de sturing door buitenlandse mogendheden van Nederlandse moskeeën en daarmee indirect aan
Nederlandse moslims?
Wat is uw opvatting over het (mede) financieren door andere landen van
gebedshuizen in Nederland? Deelt u de mening dat daarmee automatisch

1

ah-tk-20122013-2728
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Het Parool, 25 mei 2013. Zie ook het vervolgartikel «De Koeweiti’s zijn dol op blauwe ogen».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

grote invloed gepaard gaat, die niet altijd strookt met het doel van de
integratie van moslims in de Nederlandse samenleving?
Antwoord 3, 5
Om te komen tot een volledige integratie in de Nederlandse samenleving is
het van belang dat migranten kennisnemen van de kernwaarden van de
Nederlandse samenleving en deze ook verinnerlijken. Het is niet acceptabel
als zij onder druk worden gezet door buitenlandse overheden of organisaties.
Voor buitenlandse mogendheden is het mogelijk om op basis van vrijwilligheid contact te onderhouden met (voormalige) onderdanen, zolang dit de
integratie in de Nederlandse samenleving niet belemmert. Het is toegestaan
om gebruik te maken van buitenlandse financiering om gebedshuizen te
stichten.
Vraag 4
In welke mate is deze moskee gefinancierd met geld van de overheid van
Koeweit?
Antwoord 4
De aankoop van de Blauwe moskee is grotendeels gefinancierd door het
ministerie van Religieuze Zaken in Koeweit.
Vraag 6, 7
Welk doel/bestemming had de bouw van deze moskee in de wijk Slotervaart?
Klopt het dat deze vooral tot doel had om als buurtcentrum te functioneren,
waar alle wijkbewoners laagdrempelig activiteiten konden ontplooien? Deelt u
de mening dat dit faliekant mislukt is, nu de moskee zich vooral op islamitische bekeerlingen richt en er preken worden gehouden om de superioriteit
van moslims ten opzichte van niet moslims uit te dragen?
Acht u al deze omstandigheden wenselijk? Welke landelijke of lokale
mogelijkheden zijn er om dit probleem aan te pakken en om te waarborgen
dat buurtbewoners daadwerkelijk het buurtcentrum krijgen dat zij voor ogen
hadden?
Antwoord 6, 7
Bij de bouw van de moskee ging het primair om een gebouw om het
islamitische geloof te kunnen uitoefenen. Daarnaast heeft stichting de Blauwe
Moskee een maatschappelijke doelstelling om bruggen te slaan met de wijk
en de samenleving.
Vanwege de scheiding van kerk en staat is het aan het moskeebestuur om
invulling te geven aan de wijze waarop het geloof wordt beoefend binnen de
grenzen van de wet. Het oproepen tot haat of het aanzetten tot geweld is
nadrukkelijk niet toegestaan.
Als buurtbewoners ontevreden zijn over de wijze waarop de moskee de
maatschappelijke doelstelling invult is het van belang dat er een gesprek
plaatsvindt tussen de buurtbewoners en het moskeebestuur om hier
afspraken over te maken.
Vraag 8, 9, 10
Kunt u een zo compleet mogelijk overzicht geven van de moskeeën in
Nederland die worden geleid, nadrukkelijk gestuurd of overwegend beïnvloed
door (iemand uit) een ander land?
Zijn er indicaties dat dit leidt tot een meer orthodoxe invulling van het
islamitische gebedswerk in de moskeeën? Zijn er indicaties dat hierdoor
radicalisering kan worden bevorderd? Zo ja, welke?
Zijn er indicaties dat dit de integratie van moslims in de Nederlandse
samenleving belemmert? Zo ja, welke?
Antwoord 8, 9, 10
De Kamer is eerder geïnformeerd over de risico’s van buitenlandse financiering (TK 2008–2009, 29 754, nr. 145). In deze brief staat dat financiering, zowel
binnenlands als buitenlands, altijd met invloed gepaard kan gaan. De
gevolgen voor de integratie van moslims in de Nederlandse samenleving zijn
niet altijd eenduidig vast te stellen.
Mogelijke maatregel is de inzet vanuit moskeeën om de risico’s die gepaard
kunnen gaan met buitenlandse financiering te beperken. Dit door de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

weerbaarheid van moskeeën te vergroten. De laatste jaren wordt zowel
binnen als buiten de moskee op een kritische manier gesproken over de
mogelijke invloed van buitenlandse financiering.
Andere maatregelen liggen op het terrein van toezicht, handhaving en
sancties. In die gevallen waar het vermoeden bestaat dat de Nederlandse wet
wordt overtreden door buitenlandse organisaties die in Nederland moskeeën
financieren, kan er onderzoek worden ingesteld. Het Openbaar Ministerie
heeft bijvoorbeeld een strafrechtelijke en civielrechtelijke toezichtstaak als het
gaat om het functioneren van stichtingen.
Ook is er in 2009 een handleiding ontwikkeld voor gemeenten om eventuele
façadepolitiek bij religieuze instellingen te herkennen. Dit kan spelen bij
organisaties die naar buiten toe een aanpak verkondigen gericht op integratie
in de samenleving, terwijl er naar binnen toe een andere boodschap wordt
verkondigd die zorgt voor afsluiting van de samenleving.
Op 4 juni jl. is de motie Segers c.s. (29 754, nr. 221) over een onderzoek naar
financiële steun vanuit onvrije landen aangenomen. De Tweede Kamer zal
door de minister van Veiligheid en Justitie naar aanleiding van deze motie
over dit onderwerp worden geïnformeerd.
Vraag 11
Op welke wijze wordt aan moskeeën zoals de Blauwe Moskee en andere
kerkelijke instellingen subsidie verstrekt? Is aan deze moskee ook subsidie
verstrekt? Wordt aan bestuursvoorzitters, zoals van de Blauwe Moskee, die in
dienst zijn van de Koeweitse overheid, eveneens subsidie verstrekt ten
behoeve van de moskee? Zo ja, deelt u de mening dat dit onwenselijk is? Is
er afdoende controle hoe dit geld wordt besteed? Kunt u aangeven op welke
wijze de belastinginning plaatsvindt als de financiering van moskeeën in
buitenlandse handen ligt?
Antwoord 11
Vanuit het principe van de scheiding van kerk en staat wordt door de
Rijksoverheid geen subsidie verstrekt aan religieuze instellingen voor de
uitoefening van het geloof. Wel wordt op lokaal niveau aan verschillende
religieuze instellingen subsidie verstrekt voor maatschappelijke activiteiten
die in een kerk of moskee plaatsvinden, bijvoorbeeld voor huiswerkbegeleiding van jongeren. In het geval van de Blauwe Moskee is door de gemeente
Amsterdam geen subsidie verstrekt.
Religieuze instellingen, zoals moskeeën, kunnen in aanmerking komen voor
de status van Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI) binnen de fiscale
regelgeving. De fiscale regelgeving maakt hierbij geen onderscheid tussen
verschillende wijzen van financiering van religieuze instellingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3