Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

30 015

Voortgang bodemsanering

Nr. 37

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 januari 2010
Hierbij zend ik u het rapport van de VROM-Inspectie en de Inspectie
Verkeer & Waterstaat met de bevindingen van een vervolgonderzoek naar
aanleiding van de in begin 2009 geconstateerde fraude door bodemadviesbureau Bodemstaete1.
Na de constatering hebben de VROM-Inspectie en de Inspectie Verkeer en
Waterstaat op 5 februari de erkenning van Bodemstaete ingetrokken.
Zonder deze in het Besluit Bodemkwaliteit vereiste erkenning kon Bodemstaete vanaf die datum geen rechtsgeldig verkennend bodemonderzoek
meer uitvoeren.
Op 15 december 2009 heeft de strafrechter de directeur van Bodemstaete
veroordeeld voor meermaals gepleegde valsheid in geschrifte2. Ook is de
VROM-Inspectie nagegaan welke mogelijk frauduleuze onderzoeken
Bodemstaete heeft uitgevoerd, en zijn bevoegde gezagen hiervan op de
hoogte gesteld.
Dit rapport beschrijft het vervolgonderzoek dat naar aanleiding van de
zaak Bodemstaete is verricht om na te gaan op welke schaal op een met
Bodemstaete vergelijkbare manier is gefraudeerd, welke andere fraudemomenten in de bodemketen voorkomen en welke verbeteringen in het
stelsel dit tegen kunnen gaan. Met dit onderzoek is dieper inzicht
verkregen in de verschijningsvormen van bodemfraude. Bij 50 overheden
zijn hiervoor ruim 500 bodemrapporten van 138 verschillende adviesbureaus onderzocht, en deze steekproef omvatte daarmee ongeveer 70% van
de adviesbureaus met een erkenning. In dit onderzoek zijn geen vervalste
bodemrapporten aangetroffen, maar lopende het onderzoek is wel nog
een ander bedrijf betrapt op fraude. Ook daar is de erkenning ingetrokken.

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
2
BK6310, Rechtbank ’s-Hertogenbosch,
01/995009-09.

KST140076
0910tkkst30015-37
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2010

Verder is gekeken naar de rol van de bij Bodemstaete betrokken certificerende instelling. Hoewel er enkele procesmatige kanttekeningen zijn heeft
deze zijn werk naar behoren uitgevoerd. Handhaving (inclusief het signa-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 015, nr. 37

1

leren) van frauduleus handelen is in de eerste plaats een taak van het
publiek toezicht en van de opsporingsinstanties.
Het stelsel van certificering is hier niet in de eerste plaats op gericht, maar
het is voor de certificerende instellingen wel mogelijk om via gerichte
audits bepaalde vormen van fraude aan het licht te brengen.
Het blijkt dat Certificerende Instellingen, de Raad voor Accreditatie (RvA)
en Inspecties beschikken over veel informatie met betrekking tot het functioneren van bodemintermediairs, maar dat deze tot nu toe onvoldoende
is uitgewisseld. Het bodembedrijfsleven en de Stichting Infrastructuur
Kwaliteitsborging Bodem (SIKB) hebben goede initiatieven genomen om
de kans op fraude te verkleinen: het SIKB heeft hiertoe een richtlijn voor
certificerende instellingen opgesteld, en met inzet van software, waarbij
door middel van een code een gebruiker direct kan verifiëren of de in een
rapport opgenomen gegevens juist zijn, kan worden bijgedragen aan
vergroting van de transparantie binnen de bodemsector en daarmee aan
het tegengaan van fraude.
De belangrijkste aanbevelingen uit het rapport zijn:
• gerichter toezicht uitoefenen op de belangrijkste fraudemomenten,
waarbij ook interventieteams kunnen worden ingezet. Deze aanbeveling is inmiddels vertaald naar concrete acties in het jaarprogramma
2010 van de VROM-Inspectie,
• stimuleren van reeds ingezette ontwikkelingen om informatie uit te
wisselen tussen de actoren in het private stelsel en de inspecties (de
eerste overleggen hierover zijn inmiddels gestart),
• ervoor zorgen dat informatieverkrijging uit strafrechtelijk onderzoek
ten behoeve van bestuurlijke doeleinden wordt vergemakkelijkt,
• er voor zorgen dat certificerende instellingen bij audits aanvullende
controles uitvoeren waarmee dieper wordt ingezoomd op de uitvoeringspraktijk (overleg met het SIKB is inmiddels gestart),
• stimuleren van de bodemsector om de ingezette ontwikkeling software
te benutten voor het vergroten van de transparantie binnen de bodemsector met kracht door te zetten.
Ik trek uit het rapport de conclusie dat het bestaande publiekprivate
systeem, dat uitgaat van continue inzet van publieke en private toezichthouders, goed in staat is de kwaliteit van de uitvoering te verbeteren en
fraude in de bodemsector aan te pakken. Fraude is nooit helemaal te
voorkomen maar daarom vind ik het belangrijk dat de aanbevelingen uit
het rapport voortvarend worden opgepakt om kwaliteit nog verder te
verbeteren en fraude zoveel mogelijk te voorkomen. Daar waar fraude
blijft voorkomen moet die stevig worden aangepakt met de bestuurlijke en
strafrechtelijke instrumenten die daarvoor zijn ontwikkeld.
Ik zal u op de hoogte houden van verdere ontwikkelingen.
De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
J. M. Cramer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 015, nr. 37

2