31-mei-17 Fin overig

8-jun-17

Fin mededeling

DISCUSSIENOTA OVER DE
VERDIEPING VAN DE
ECONOMISCHE EN MONETAIRE
UNIE

Opmerking

Deadline
Sub.toets

COM-nummer

Titel

Soort

Voortouw

Publicatiedatum

Lijst nieuwe EU-voorstellen 2017, week 22-23 (FIN), 2017

291

COMMUNICATION FROM THE
292
COMMISSION TO THE EUROPEAN
PARLIAMENT, THE COUNCIL, THE
EUROPEAN ECONOMIC AND SOCIAL
COMMITTEE AND THE COMMITTEE
OF THE REGIONS on the Mid-Term
Review of the Capital Markets Union
Action Plan

Behandelvoorstel: Over de wijze van behandeling van de discussienota is
reeds besloten in de procedurevergadering van 7 juni 2017.
Behandelvoorstel: Aangekondigde kabinetsreactie afwachten (zie 21501-07,
nr. 1443).

1

Behandelmogelijkheden EU-voorstellen, Versie 23 mei 2016
Hieronder treft u een overzicht aan van vaak voorkomende EU-instrumenten en een (niet uitputtend) overzicht van momenten waarop u als commissie of
als fractie invloed kunt uitoefenen op de vorming van EU beleid: hetzij via het kabinet; hetzij zelf in Brussel.
Indien de Europese Commissie een als prioritair aangemerkt EU-voorstel publiceert, wordt dit met een behandelvoorstel op de agenda van een
procedurevergadering geagendeerd. In EU-notities en EU-signaleringen, bijvoorbeeld ter voorbereiding op bijeenkomsten van Europese Raden, wordt ook
ingegaan op parlementaire beïnvloedingsmomenten in het EU-proces.
Soort Instrument

Toelichting

Wetgevende, bindende rechtshandelingen
Verordening
Een verordening heeft een algemene strekking, is verbindend in al haar
onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Dit betekent dat
een verordening algemene regels stelt die voor een ieder gelden, direct
van toepassing zijn in de nationale rechtsorde en voorrang hebben op
(eventueel strijdig) nationaal recht. Soms is aanvullende wetgeving nodig
om de verordening volledig te operationaliseren. Een door de EU wetgever
(Raad en/of Europees Parlement) aangenomen verordening komt niet
terug in de Kamer voor behandeling.
Richtlijn
Een richtlijn is verbindend ten aanzien van het te bereiken resultaat - aan
de nationale instanties wordt de bevoegdheid gelaten vorm en middelen
te kiezen. Lidstaten dienen richtlijnen om te zetten in nationaal recht - pas
dan treden de regels in werking. Een richtlijn laat zo ruimte aan lidstaten
om zelf invulling te geven aan het verwezenlijken van een
gemeenschappelijk vastgesteld doel. In de praktijk kunnen richtlijnen zeer
gedetailleerde bepalingen bevatten. Daarnaast bieden richtlijnen geen
soms geen enkele ruimte om andere regels te stellen. Een aangenomen
richtlijn komt terug in de Kamer indien er implementatiewetgeving wordt
voorgesteld.
(Besluit)
Een besluit is verbindend in al haar onderdelen. Indien de adressanten

Mogelijke beïnvloedingsmomenten

-

-

ambtenaren of Commissaris Europese Commissie
(de ‘auteurs’) uitnodigen voor briefing/gesprek,
evt. via videoconferentie.
subsidiariteitstoets overwegen: let op termijn (zie
hieronder).
behandelvoorbehoud overwegen: let op termijn
(zie hieronder).
ad-hoc rapporteur(s) binnen de commissie(s)
benoemen.
tijdens overleg met kabinet NL
onderhandelingsinzet aan de orde stellen, evt. aan
de hand van het “BNC-fiche”.1
EP-rapporteur uitnodigen, evt. via
videoconferentie.
NB: Pas na afronding van het
onderhandelingstraject: nationale
wetgevingstraject monitoren (i.h.k.v. omzetting
naar nationale wetgeving).

1
Krachtens de standaard EU informatieafspraken (Parlis 22112-1985) ontvangt de Kamer over alle nieuwe wetgevende en niet-wetgevende EU voorstellen een
kabinetsappreciatie in de vorm van een zgn. “BNC fiche” (‘Beoordeling nieuwe commissievoorstellen). met daarin onder andere rechtsbasis, subsidiariteits- en

2

worden vermeld, is zij alleen voor hen verbindend. Met besluiten kunnen
algemeen verbindende voorschriften worden toegepast op een concreet
geval. Daarnaast kunnen besluiten ook algemeen verbindende
voorschriften bevatten. In dat laatste geval is sprake van een wetgevende
handeling, in dat eerste geval niet.
Voor wetgevende besluiten kan gekozen worden als richtlijnen en
verordeningen niet geschikt zijn als instrument. Niet-wetgevende besluiten
kunnen gericht zijn tot individuele of alle lidstaten (bv. maatregelen tegen
onrechtmatige staatssteun) of individuen (natuurlijke personen en
rechtspersonen) (bv in mededingingszaken). Verder is er nog een aantal
bijzondere besluiten, zoals direct op de Verdragen gebaseerde
uitvoeringsbepalingen; besluiten van de Europese Raad (bv het
meerjarenplan op JBZ-gebied); en besluiten op het terrein van het
Gemeenschappelijk Buitenlands- en Veiligheidsbeleid (bv besluiten tot het
sluiten van internationale verdragen). Deze zijn in de regel niet wetgevend.
Indien een besluit alleen door de Commissie wordt genomen, is het een
niet-wetgevend besluit. Besluiten op voorstel van de Europese Commissie,
genomen door de Raad en het Parlement zullen in de regel wetgevend zijn.
Dit zal van geval tot geval moeten worden beoordeeld.
Niet-wetgevende bindende rechtshandelingen
Gedelegeerde
In een wetgevingshandeling (richtlijn, verordening) kan aan de Europese
handeling
Commissie de bevoegdheid worden overgedragen om nietwetgevingshandelingen van algemene strekking vast te stellen ter
aanvulling of wijziging van bepaalde niet-essentiële onderdelen van de
wetgevingshandeling. Essentiële onderdelen van een gebied worden
uitsluitend bij een wetgevingshandeling geregeld en kunnen derhalve niet
het voorwerp zijn van bevoegdheidsdelegatie. Er wordt over onderhandeld
door comités van nationale ambtenaren en de Europese Commissie.
UitvoeringsIndien de implementatie van Unierecht volgens uniforme standaarden van
handeling
procedurele aard moeten plaatsvinden, kan de Europese Commissie de
bevoegdheid worden overgedragen om uitvoeringshandelingen vast te

-

kabinet per brief of tijdens overleg bevragen over
stand van zaken en appreciatie EU
onderhandelingen en NL inzet.

-

kabinet per brief of tijdens algemeen
overleg/debat bevragen over stand van zaken en
appreciatie EU onderhandelingen en NL inzet.

proportionaliteitsoordeel, alsook het krachtenveld in Europa. De Kamer ontvangt elk fiche binnen zes weken, of binnen drie weken als in de prioriteitenlijst reeds een
subsidiariteitstoets of behandelvoorbehoud is voorzien.

3

Bijzondere
rechtshandelingen

stellen. Uitvoeringshandelingen gaan vaak om een nadere praktische of
technische uitwerking van regels die al bestaan, zoals templates,
procedures, deadlines, etc. Er wordt over onderhandeld door comités van
nationale ambtenaren en de Europese Commissie.
Er bestaan nog andere typen niet-wetgevende rechtshandelingen waarvan
op voorhand niet te zeggen zijn of zij bindend zijn of niet. Bijvoorbeeld
meerjarige kaderprogramma’s of actieprogramma’s. Deze programma’s
worden vastgesteld volgens dezelfde wetgevingsprocedures als richtlijnen
en verordeningen. Het is zaak goed in de teksten te bezien wat de
voorgestelde rechtskracht is.

-

-

Niet-bindende handelingen (soft-law)
Advies, aanbeveling, De EU kent een grote hoeveelheid uiteenlopende typen beleid (‘soft law’)
mededeling
zonder bindende rechtskracht, maar soms met juridische effecten, zoals
aanbevelingen en adviezen, resoluties, verklaringen, notificaties,
mededelingen, handboeken, gedragscodes, etc. Zij kunnen op
verschillende manieren toch effect hebben: zo is bijvoorbeeld de Europese
Commissie (en soms ook de lidstaten) gebonden aan het eigen beleid.
Daarnaast moet bij de toepassing van het ‘harde’ Unierecht gekeken
worden naar soft-law.
Overige handelingen en instrumenten
Routekaart,
Via routekaarten, actieplannen, strategieën en agenda’s informeert de
actieplannen,
Europese Commissie belanghebbenden en burgers over nieuwe
strategie, agenda
initiatieven, evaluaties en geschiktheidscontroles. In deze documenten
voor nieuwe initiatieven wordt uitgelegd wat het probleem is, wat de
Commissie wil bereiken, waarom juist de EU maatregelen moet nemen,
wat de toegevoegde waarde is en welke alternatieven er zijn. In deze
documenten voor evaluaties en geschiktheidscontroles wordt bepaald

op basis van de (gewijzigde) motie Van Gent dient
het kabinet de Kamer afschriften te sturen van
haar correspondentie met de Europese Commissie
over de uitvoering van Europese regelgeving.
kabinetsappreciatie (‘BNC-fiche’) vragen,
bespreken.
ambtenaren of Commissaris van Europese
Commissie (de ‘auteurs’) uitnodigen voor
briefing/gesprek, evt. via videoconferentie
indien het Europees Parlement een rapporteur
heeft aangesteld kan deze desgewenst worden
uitgenodigd voor een gesprek.
uw commissie kan op dit onderwerp een ad-hoc
rapporteur benoemen
nationale wetgevingstraject (i.h.k.v. omzetting van
richtlijn naar nationale wetgeving).

-

kabinet om appreciatie in de vorm van BNC-fiche
verzoeken aangezien over deze categorie niet
standaard een fiche wordt gemaakt.

-

kabinet om appreciatie in de vorm van BNC-fiche
verzoeken aangezien over deze categorie niet
standaard een fiche wordt gemaakt
en/of kabinet vragen om NL inzet (per
commissiebrief of tijdens algemeen
overleg/debat).

-

4

Groen- en witboek

wat er geëvalueerd moet worden en welke aspecten moeten worden
onderzocht.
Groenboek: een discussiestuk, waarmee de Europese Commissie de stand
van zaken inventariseert omtrent een onderwerp. Ook doet ze
aanbevelingen voor nieuw beleid.
Witboek: hierin zet de Europese Commissie uiteen hoe zij bepaalde doelen
wil bereiken. Vaak worden in een witboek al concrete voorstellen
uitgewerkt en toegelicht.
De Europese Commissie nodigt overheden, nationale parlementen en
andere organisaties uit om binnen een bepaalde termijn op een Groen- of
Witboek te reageren.

Openbare
raadpleging
(consultatie)

Als de Europese Commissie nieuw beleid ontwikkelt of bestaande
wetgeving herziet, organiseert ze meestal een openbare raadpleging of
consultatie. Particulieren, bedrijven en organisaties met belangen of
expertise op het betrokken gebied kunnen de Commissie helpen om
invulling te geven aan haar voorstellen, voordat ze die ter bespreking en
goedkeuring naar de Raad en het Europees Parlement stuurt. Bekijk alle
openbare raadplegingen op "Uw stem in Europa" .

-

-

-

-

Uitgelicht: twee specifieke parlementaire instrumenten bij nieuw gepubliceerde EU-voorstellen
Subsidiariteitstoets
Bij een subsidiariteitstoets toetst een nationale (Kamer van een) Parlement
(richting EU)
of de EU bevoegd is om hier actie op te nemen, of dat beleid/wetgeving
beter op lokaal, regionaal of nationaal niveau kan worden gemaakt. Bij een
negatief oordeel wordt een brief met daarin de subsidiariteitsbezwaren

-

desgewenst ambtenaren EC of Europees
Commissaris uitnodigen voor een toelichting.
in commissieverband (via schriftelijke inbreng in
de vorm van een politieke dialoog) of als lid,
burger of via fracties een reactie sturen aan de
Europese Commissie.
kabinet stuurt de Kamer het concept van haar
reactie op Groen- en Witboeken tenminste dertig
dagen voor het verstrijken van de reactietermijn
bij de Europese Commissie. Ook de definitieve
reactie wordt in afschrift aan de Kamer gezonden.
Deze reactie kan in behandeling worden
genomen, bv. door te agenderen voor een
algemeen overleg/debat.
als burger, lid, fractie of in commissieverband (via
schriftelijke inbreng in de vorm van een politieke
dialoog). meedoen aan de openbare raadpleging.
kabinet verzoeken om de concept-kabinetsreactie
naar de Kamer te sturen voordat de definitieve
versie naar de Europese Commissie wordt
gestuurd, teneinde desgewenst hierover met de
bewindspersoon in gesprek te treden.
de Kamer ontvangt krachtens de standaardinformatieafspraken de definitieve kabinetsreactie
op alle consultaties van de Europese Commissie
waarop het kabinet reageert.
bij wetgevende EU-voorstellen kan een
Kamercommissie besluiten tot het uitvoeren van
een subsidiariteitstoets. Let op: dit moet binnen
acht weken na het uitkomen van alle taalversies
5

Behandelvoorbehoud
(richting regering)

(een zogenaamd ‘gemotiveerd advies’) aan de Europese Commissie
verzonden. De nationale parlementen kunnen binnen acht weken bezwaar
maken uit een oogpunt van subsidiariteit. Een zgn. “gele kaart” is voor de
Commissie geldig als 1/3 van de nationale parlementen een voorstel in
strijd acht met het subsidiariteitsbeginsel. De Europese Commissie moet
dan haar voorstel heroverwegen. In totaal zijn er 28 Parlementen met 41
Kamers in de EU. Elk parlement krijgt 2 stemmen, maar bij een bicameraal
stelsel, zoals in Nederland, krijgt elke kamer 1 stem. Om een gele kaart te
trekken moeten er 19 stemmen worden gehaald.
Zodra de Europese Commissie een wetgevend voorstel heeft
gepresenteerd, kan de Kamer binnen 8 weken besluiten dat zij het
voorstel van dusdanig politiek belang acht, dat de Kamer door de regering
op bijzondere wijze geïnformeerd wil blijven worden over de EU
onderhandelingen. De Kamer stelt het kabinet hiervan schriftelijk op de
hoogte. Binnen vier weken na dit besluit vindt er een overleg plaats met
het kabinet - tot aan dit overleg wordt het kabinet geacht op de
onderhandelingen inzake dit dossier in de EU geen onomkeerbare
beslissingen te nemen. Tijdens dit overleg worden afspraken gemaakt over
de informatieverstrekking door het kabinet aan de Kamer, over het
verloop van de onderhandelingen en over een eventueel vervolgoverleg.
Deze afspraken worden in een brief aan het kabinet vastgelegd. Zodra het
nadere overleg heeft plaatsgevonden, wordt het behandelvoorbehoud
opgeheven.

-

-

-

-

van het voorstel.
kabinetsappreciatie (‘BNC-fiche’) komt voor
aangekondigde subsidiariteitstoetsen binnen drie
weken t.b.v. een snelle behandeling.
met andere parlementen in overleg treden t.b.v.
behalen meerderheid voor ’gele kaart’ (1/3
stemmen) via parlementaire vertegenwoordiging
en/of fractielijnen.
bij wetgevende EU-voorstellen kan een commissie
besluiten tot het uitvoeren van een zgn.
‘behandelvoorbehoud’. Over deze brief moet
plenair gestemd worden (let op de termijnen).
tijdens een speciaal overleg kan de commissie
afspraken maken over informatieverstrekking (bv.
in kwartaalrapportages) zolang het
desbetreffende dossier in onderhandeling is.
kabinetsappreciatie (‘BNC-fiche’) komt voor
aangekondigde behandelvoorbehouden binnen
drie weken t.b.v. een snelle behandeling.

6