Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 360 A

Jaarverslag en slotwet Infrastructuurfonds 2009

Nr. 4

MEMORIE VAN TOELICHTING

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikel 1 (uitgaven/verplichtingen en ontvangsten)
De begrotingsstaten die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting,
worden op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001
elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd.
Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2009 wijzigingen aan te brengen in: a. de begrotingsstaat van het Infrastructuurfonds.
De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze Memorie van Toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
De Minister van Verkeer en Waterstaat,
C. M. P. S. Eurlings

KST141708
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 A, nr. 4

1

B. BEGROTINGSTOELICHTING
In dit wetsvoorstel zijn alleen technische uitvoeringsmutaties, mutaties
van boekhoudkundige aard of mutaties voortvloeiend uit controlebevindingen opgenomen.
De absoluut of relatief kwantitatief omvangrijke mutaties zijn hieronder in
tabelvorm opgenomen. Hierbij is een onderverdeling gemaakt in
uitgaven, ontvangsten en verplichtingen.
Overeenkomstig mijn toezegging tijdens het Wetgevingsoverleg Verkeer
en Waterstaat van 24 juni 2009, is de informatievoorziening op projectniveau in deze suppletoire begroting verbeterd.
Hiertoe zijn projecttabellen met de realisatieprojecten opgenomen waarin
de begrotingsmutaties op projectniveau zichtbaar zijn gemaakt en
waarvan de belangrijkste mutaties zijn voorzien van een toelichting.
Verder is per begrotingsartikel een tabel met de Budgettaire gevolgen van
beleid opgenomen, waarin inzicht wordt verstrekt in de mutaties op financieel instrumentniveau. Ook hier worden de belangrijkste mutaties toegelicht.
Wat betreft deze verbeterde informatievoorziening wil ik verder graag
verwijzen naar mijn brief aan de voorzitter van de Tweede Kamer der
Staten Generaal van 4 november 2009 (Kamerstukken II, 2009–2010,
32 123 A, nr. 8).
Overzicht belangrijkste uitgaven-, ontvangsten- en
verplichtingenmutaties
Belangrijkste suppletore mutaties 2009 (slotwet) (in € mln.)
Art.
Stand ontwerpbegroting 2009
Stand 1e suppletore begroting 2009
Stand 2e suppletore begroting 2009
– belangrijkste mutaties Slotwet:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.

Hoofdwatersystemen
Hoofdwegennet
Spoorwegen
Regionale, lokale infrastructuur
Hoofdvaarwegennet
Megaprojecten niet-Verkeer en Vervoer
Megaprojecten Verkeer en Vervoer
Bijdragen andere begrotingen Rijk
Diversen

Realisatie 2009

11
12
13
14
15
16
17
19

Uitgaven

Ontvangsten

Verplichtingen

7 753,6
7 673,4
7 363,7

7 753,6
7 673,4
7 564,5

8 675,7
11 515,3
8 595,3

– 85,3
32,7
157,9

– 12,1
43,0
165,2

– 47,2
– 12,8
– 46,1

– 15,5

– 110,2
– 893,9
– 1 548,5
– 190,4
– 97,4
– 335,2
– 180,0

– 10,7

13,9
– 34,3
– 0,2

7 352,2

7 724,5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 A, nr. 4

1,2
5 240,9

2

Toelichting
11 Hoofdwatersystemen
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2009 (Bedragen in EUR 1 000)
Stand
ontwerpbegroting

Stand
1e suppletore
begroting

Stand
2e suppletore
begroting

Mutaties
3e suppletore
begroting

Stand 3e
suppletore
begroting

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)=(3 + 4)

Verplichtingen

720 949

836 823

1 308 167

– 110 178

1 197 989

Uitgaven

813 582

897 904

1 072 003

– 85 313

986 690

11.01 Watermanagement
11.01.01 Basispakket watermanagement
11.02 Beheer en Onderhoud
11.02.01 Basispakket B&O waterkeren
11.02.05 Basispakket B&O integraal waterbeheren
11.02.08 Groot var.onderh.waterbeheer
11.03 Aanleg
11.03.01 Real.programma waterkeren
11.03.02 Real.programma waterbeheren
11.05 Verkenning en planstudie
11.05.01 Verkenn.progr.hoofdwatersystemen
11.05.02 Planstudieprogr.waterkeren
11.05.03 Planstudieprogr.waterbeheer

87 091
87 091
200 123
117 016
51 156
31 951
466 706
292 045
174 661
59 662
622
56 947
2 093

87 091
87 091
243 015
137 016
51 156
54 843
502 570
310 837
191 733
65 228
5 624
57 078
2 526

91 231
91 231
352 410
209 779
105 028
37 603
619 399
408 527
210 872
8 963
6 821
858
1 284

0
0
– 25 372
0
40
– 25 412
– 60 028
– 31 714
– 28 314
87
– 110
– 131
328

91 231
91 231
327 038
209 779
105 068
12 191
559 371
376 813
182 558
9 050
6 711
727
1 612

Van totale uitgaven:
– Bijdrage aan baten-lastendienst
– Restant

441 129
545 561

11.09 Ontvangsten

33 065

39 917

40 317

– 12 133

28 184

11.02 Beheer en onderhoud
Het kasoverschot betreft de projecten Stuwen in de Lek en Masterplan
Haringvliet. In verband met de mislukte aanbesteding bij Stuwen Lek
wordt een nieuwe scope en planning voor dit project opgesteld. Bij
Masterplan Haringvliet is er sprake van een gewijzigde planning van de
aannemer doordat aanvankelijk niet aan de kwalitatieve verplichtingen
was voldaan.
11.03 Aanleg
Slotwetmutaties (Bedragen x EUR 1 mln.)
Realisatieprojecten Waterkeren (11.03.01)

Uitgaven

1
2
3

Deltaplan grote rivieren
Maatregelen i.r.t. rivierverruiming
Dijkversterking en Herstel steenbekleding
Hoogwaterbeschermingsprogramma
Overige onderzoeken en kleine
projecten
Afronding

Stand
ontwerpbegroting

Stand 1e
suppletore
begroting

Stand 2e
suppletore
begroting

Mutatie
slotwet

Realisatie

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

292

311

409

– 32

377

16
17
60

16
13
56

20
12
78

–1
–2
–6

19
10
72

140
59

152
74

226
73

– 15
–8

211
65

0

0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 A, nr. 4

Gevolgen
MIRT-budget

3

1. Met het voor 2009 beschikbare bedrag is cluster 1 (zeer urgente bestortingen: Westerschelde en Oosterschelde) van de bestortingen uitgevoerd. Wel is er voor ca. € 6 mln. aan naar 2010 overlopende betalingen.
2. Op het Hoogwaterbeschermingsprogramma is een kasoverschot van
€ 15 mln. door minder uitgaven op de projecten Middelharnis
(€ 2 mln.), Enkhuizen/Hoorn (€ 6 mln.) en projecten <25 mln.
(€ 12 mln.) en hogere uitgaven bij Zwakke Schakels Kust West Zeeuws
Vlaanderen (€ 5 mln.). Het betreffen hier projecten in beheer en uitvoering bij waterschappen, waardoor RWS geen invloed heeft op de
uitvoering.
3. In tegenstelling tot de verwachting tijdens het opstellen van de
Najaarsnota, zijn ten behoeve van de projecten Nederland leeft met
Water en Innovatie Delta technologie toch uitgaven verricht van
respectievelijk € 1,9 mln. en € 3,7 mln.
Anderzijds is er sprake van een lagere realisatie bij het project
«Versterking Delftlandse kust icm PMR» (€ 12 mln.) en onderzoek SBW
2e fase (€ 1 mln.). Het laatst genoemde is het gevolg van een rekening
voor meetpunten, die in 2009 te laat is ontvangen waardoor de betaling niet meer in dat jaar kon plaatsvinden.
De lagere realisatie bij Versterking Delflandse Kust wordt veroorzaakt
door vertraging in de uitvoering doordat a) de opdrachtnemer langer
in Ter Heijde bezig is geweest met het opspuiten van zand dan gepland
en b) door weersomstandigheden en averij aan schepen.
Slotwetmutaties (Bedragen x EUR 1 mln.)
Realisatieprojecten Waterbeheren
(11.03.02)

Uitgaven

1
2

3

4
5

Proef Grootschalige Verwerking
Baggerspecie (GVB)
Stimuleringsregeling verwerking
baggerspecie (SVB)
Subsidie baggeren bebouwd gebied
(SUBBIED)
Verbeterprogramma Waterkwaliteit
Rijkswateren
Tijdelijke regeling bestrijding
regionale wateroverlast
Inrichting IJsselmonding
Natte natuurprojecten IJsselmeergebied
Natuurpilot IJmeer/Markermeer
Integrale inrichting Veluwe randmeer
(IIVR)
Depot Hollandsch Diep
Klein Profijt
Uitbreiding gemaalcapaciteit
IJmuiden
Aanleg baggerdepots (voorheen
Depot Koerogspolder)
Doorlaatmiddel Veerse Meer
Natuurcompensatie Perkpolder
Verruiming vaargeul Westerschelde
Innovatie KRW/WB21
Synergie KRW/WB21
Kleine projecten
Afronding

Stand
ontwerpbegroting

Stand 1e
suppletore
begroting

Stand 2e
suppletore
begroting

Mutatie
slotwet

Realisatie

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

176

192

211

– 29

182

4

3

1

0

1

0

2

1

0

1

19

21

16

–6

10

75

69

129

– 13

116

24
1

34
2

8
1

1
–1

9
0

1
0

2
0

1
2

1
–1

2
1

10
1
0

10
2
0

5
6
0

–1
0
0

4
6

0

0

0

0

0
0
3
4
26
8
0
0

0
0
3
5
30
10
0
–1

0
0
5
3
17
13
5
–2

0
0
–1
–2
– 15
8
0
1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 A, nr. 4

Gevolgen
MIRT-budget

4
1
2
21
5
–1

4

1. De lagere gerealiseerde uitgaven worden verklaard doordat minder
subsidieaanvragen zijn ingediend dan het subsidieplafond.
2. Naast enkele meevallers in de aanbesteding van saneringen, is op een
aantal projecten binnen dit programma een kasoverschot ontstaan
door vertraging in grondaankopen, vertraging bij partners in geval van
mede-financieringsprojecten en capaciteitsproblemen.
3. Dit betreft diverse kleinere projecten met een groot aantal externe
initiatiefnemers. Een aantal daarvan is doorgeschoven. Besloten is het
programma met 2 jaar te verlengen.
4. De lagere realisatie is het gevolg van de lange doorlooptijd van de
notificatieprocedure bij de Europese Commissie, die nodig was om
ook ondernemingen ten volle van de regeling te kunnen laten profiteren. De oorspronkelijke planning was dat de regeling in het voorjaar
van 2009 gepubliceerd zou kunnen worden. Uiteindelijk lukte dit niet
eerder dan het afgelopen najaar.
5. De gesloten bestuursovereenkomsten voor projecten in het landelijk
gebied en de afgegeven beschikkingen aan de susidianten op de tijdelijke regeling eenmalige uitkering stedelijke synergieprojecten, hebben
geleid tot een voortvarende aanpak en daardoor een hogere realisatie.
Verplichtingen
Het overschot op de bij dit artikel behorende verplichtingenraming wordt
verklaard door het in overeenstemming brengen van de raming met de
uitvoeringsplanning, over het algemeen door het later aangaan van de
betalingsverplichtingen dan in de begroting verwacht, bij de projecten:
– Stuwen in de Lek en Haringvliet;
– NURG (Nadere Uitwerking Rivierengebied), Steenbekleding Ooster- en
Westerschelde, HWBP (Hoogwaterbeschermingsprogramma) en
Zwakke Schakels;
– Herstel & Inrichting, Innovatie KRW (Kaderrichtlijn Water) en Synergie
KRW.
Ontvangsten
Door complexiteit van het project VNK2 (Veiligheid Nederland in Kaart)
moeten veel gegevens van verschillende partijen verzameld worden en
een nieuwe innovatieve methode worden ontwikkeld. De met dit project
verband houdende verwachte inkomsten voor 2009 zijn daardoor ook
vertraagd.
12 Hoofdwegennet
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2009 (Bedragen in EUR 1 000)
Stand ontwerpbegroting

Stand
1e suppletore
begroting

Stand
2e suppletore
begroting

Mutaties
3e suppletore
begroting

Stand 3e
suppletore
begroting

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)=(3 + 4)

Verplichtingen

4 139 934

4 339 567

2 773 627

– 893 862

1 879 765

Uitgaven

2 680 965

2 142 155

2 875 926

32 680

2 908 606

12.01 Verkeersmanagement
12.01.01 Basispakket verkeersmanagement
12.01.02 Servicepakket verkeersmanagement
12.02 Beheer en onderhoud
12.02.01 Basispakket B&O
12.02.02 Service pakket B&O
12.02.04 Groot variabel onderhoud
12.03 Aanleg en planstudie na tracebesluit

55 171
55 171
0
806 215
627 891
99 624
78 700
1 152 223

55 171
55 171
0
525 153
352 891
99 624
72 638
883 304

56 527
56 527
0
816 700
642 227
102 253
72 220
1 609 716

0
0
0
10 511
15 000
0
– 4 489
43 216

56 527
56 527
0
827 211
657 227
102 253
67 731
1 652 932

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 A, nr. 4

5

Stand ontwerpbegroting

Stand
1e suppletore
begroting

Stand
2e suppletore
begroting

Mutaties
3e suppletore
begroting

Stand 3e
suppletore
begroting

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)=(3 + 4)

977 519
174 704
327 253
340 103
0
340 103

793 149
90 155
331 110
347 417
1 932
345 485

1 581 900
27 816
261 433
131 550
5 800
125 750

28 336
14 880
– 368
– 20 679
– 464
– 20 215

1 610 236
42 696
261 065
110 871
5 336
105 535

12.03.01 Realisatie programma
12.03.02 Planstudie na tracebesluit
12.04 Geintegreerde contractvormen/PPS
12.05 Verkenn.en planst.voor tracebesluit
12.05.01 Verkenningen
12.05.02 Planstudieprogr. voor tracebesluit
Van totale uitgaven:
– Apparaatsuitgaven
– Bijdrage aan baten-lastendienst
– Restant

3 356
1 170 895
1 734 355

12.09 Ontvangsten

78 246

74 747

79 993

43 026

123 019

12.02 Beheer en onderhoud
De hogere uitgaven op het Basispakket Beheer en Onderhoud van
€ 15 mln. is het gevolg van een versnelling. Hiervoor is een verschuiving
uit het jaar 2011 aangebracht.
Het kasoverschot op Groot variabel onderhoud is een saldo van relatief
kleine verschillen tussen de ramingen en de realisatie op de projecten
Betonverhardingen A1 (– € 3,4 mln.), Stalen kunstwerken (+ € 1,2 mln.) en
A23/N3 (– € 2,3 mln.).
12.03.01 Realisatie programma
Slotwetmutaties (Bedragen x EUR 1 mln.)
Realisatieprojecten hoofdwegennet
(12.03.01)

Uitgaven

1

2
3
4

5

A7 Rondweg Sneek
A7 Zuidelijke ringweg Groningen,
fase 1
N31 Zurich–Harlingen
A2 Everdingen–Deil–Zaltbommel–
Empel
N34 omleiding om Ommen
N35 Zwolle–Almelo (traverse
Nijverdal)
A12 Utrecht west benutting,
aansluitingen Woerden–Linschoten
en Woerden-Oost
A28 Utrecht–Amersfoort
A2 Holendrecht–Oudenrijn
A4 Burgerveen–Leiden
A12 Den Haag–Gouda benutting
N9 Koedijk–De Stolpen
N50 Ramspol–Ens
N14 Wassenaar–L’dam (incl.aansl.Hubertusviaduct)
A2 Rondweg Den Bosch
A2 Tangenten Eindhoven
A2/A76 Maatregelenpakket Limburg
A57 Veersedam–Middelburg

Stand
ontwerpbegroting

Stand 1e
suppletore
begroting

Stand 2e
suppletore
begroting

Mutatie
slotwet

Realisatie

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

978

794

1 582

28

1 610

18

18

21

–2

19

16
8

12
7

0
0

0
0

141
12

73
14

132
17

34
0

166
17

14

19

18

–2

16

30
0
311
0
46
0
0

13
0
237
0
29
0
0

16
6
274
83
82
6
0

0
–1
48
6
12
–2
7

16
5
322
89
94
4
7

15
91
170
17
57

20
90
89
29
57

0
92
206
2
53

0
19
–4
0
7

111
202
2
60

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 A, nr. 4

Gevolgen
MIRT-budget

6

Realisatieprojecten hoofdwegennet
(12.03.01)

6

7

8

A73/74 Venlo–Maasbracht ism A74,
N68 en OTR
A10 Amsterdam praktijkproef FES
Dynamisch verkeersmanagement
Kleine projecten/Afronding projecten
Verkeersveiligheid infrastructuurpakket hwn
Quick Wins FES
Afronding
Realisatieuitg.op IF 12.03.01 mbt
planstudieuitg.
Egalisatiereeks

Stand
ontwerpbegroting

Stand 1e
suppletore
begroting

Stand 2e
suppletore
begroting

Mutatie
slotwet

Realisatie

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

19
30
75
30

39
30
141
25

85
6
41
109

– 22
–1
0
– 20

63
5
41
89

2
4
1

6
6
1

0
1
1

0
0
0

1
1

112
– 241

287
– 448

331
0

– 51
0

Gevolgen
MIRT-budget

280

–

1. Op het deeltraject knooppunt Everdingen – aansluiting Everdingen is
de uitvoering versneld ten opzichte van eerdere verwachtingen.
2. Het verschil wordt met name verklaard door een aangepaste betalingsregeling met de aannemer en enkele kleine contractwijzigingen.
3. Er is één termijn meer betaald dan geprognosticeerd.
4. Tegen het eind van 2009 kon sneller dan verwacht een drietal grote
betalingen worden verricht, die ten tijde van de T2-rapportage niet
zeker waren. Het betroffen betalingen op de deelprojecten: reconstructie hoogspanningsleidingen Tennet (90% betaling), grondaankoop
gemeente Kampen en grondaankoop perceel Koomen.
5. De uitvoering is versneld waardoor rond de jaarwisseling het project is
opengesteld voor het verkeer.
6. De lagere realisatie wordt verklaard door de uitloop van de afhandeling van contractuele items.
7. De oorzaak van de lagere realisatie kan worden gevonden in aanpassingen van de planning bij de diverse kleine projecten.
8. De onderuitputting is voornamelijk veroorzaakt bij de volgende
projecten:
– A1 Muiderbrug (de gereserveerde versnellingsbonus ten behoeve
van de aannemer is niet uitgekeerd en 2 termijnen zijn niet betaald
omdat door de aannemer onvoldoende informatie was verstrekt);
– A12 Veenendaal–Ede (te optimistische prognose afgegeven);
– A12 Utrecht–Maarsbergen (door vertraging in de minnelijke grondverwerving is minder uitgegeven);
– A 28 Leusden–Hoevelaken (de realisatie van dit onderdeel van de
A28 is vertraagd doordat de aannemer een verplichting niet is
nagekomen);
– Packagedeal ZSM (door een aanbestedingsmeevaller op het project
Geluidschermen A1 fase 2. Daarnaast is door het besluit om het
project Holendrecht–Diemen onder het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit te laten vallen, in plaats van een luchtonderzoek uit te laten voeren, de bekendmaking van het Wegaanpassingsbesluit een kwartaal doorgeschoven en is in december de
uitvoering gestart in plaats van in september.)
– N61 Hoek–Schoondijk (de grondaankoop nabij de Braakman is niet
doorgegaan).
12.03.02 Planstudie na tracébesluit
De hogere uitgaven worden grotendeels veroorzaakt door de hogere
kosten van de spoedaanpak (Spoedwet wegverbreding).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 A, nr. 4

7

12.04 Geïntegreerde contractvormen/PPS
Slotwetmutaties (Bedragen x EUR 1 mln.)
Geintegreerde contractvorem (12.04)

Stand
ontwerpbegroting

Stand 1e
suppletore
begroting

Stand 2e
suppletore
begroting

Mutatie
slotwet

Realisatie

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

Uitgaven

327

331

262

–1

261

N31 Leeuwarden–Drachten (excl B&O)
Aflossing tunnels
N11 Alphen ad Rijn–Bodegraven, betaling
PPS-constr.
A10 2e Coentunnel
A59 Rosmalen–Geffen, PPS
Exploitatie Westerscheldetunnel

36
49

37
51

7
49

–1
–2

6
47

17
160
15
50

17
164
14
48

21
109
15
61

0
1
0
1

21
110
15
62

Gevolgen
MIRT-budget

12.05 Verkenningen en planstudie voor tracébesluit
De lagere uitgaven op het planstudie-onderdeel betreffen met name het
saldo van de diverse kasschuiven die samenhangen met de programmering van infrastructuur en de toedeling van het voordelig saldo over 2008
aan de verschillende jaren.
Ontvangsten
De hogere realisatie op de ontvangsten wordt met name verklaard door
een saldering van enerzijds hogere regionale ontvangsten ten behoeve
van de Rijksweg 2 Holendrecht en de A4 Burgerveen–Leiden en lagere
ontvangsten op het project Rijksweg 12 Den Haag–Gouda anderzijds.
Verplichtingen
Per saldo kan de verplichtingenraming bij dit artikel met bijna € 900 mln.
neerwaarts worden bijgesteld. De belangrijkste mutaties die tot deze
aanpassing leiden worden verklaard door:
– de gunning aan het eind van 2009 van twee grote projecten. Voor de
Rijksweg 2 passage Maastricht en Rijksweg 2 Maasbracht–Geleen zijn
verplichtingen vastgelegd voor een bedrag van respectievelijk
€ 413 mln. en € 124 mln.;
– de afboeking van de (meerjarige) betalingsverplichting op de exploitatie van de Westerscheldetunnel ter grootte van € 1,331 mlrd. Dit in
verband met de overdracht aan de provincie Zeeland;
– dat om redenen van bestuurlijke aard nog geen fasewisseling heeft
plaatsgevonden voor de projecten N31 Leeuwarden, A1/A6/A9
Schiphol–Amsterdam–Almere en A15 Maasvlakte–Vaanplein. Voor
deze projecten zijn dan ook nog geen betalingsverplichtingen vastgelegd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 A, nr. 4

8

13 Spoorwegen
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2009 (Bedragen in EUR 1 000)
Stand ontwerpbegroting

Stand
1e suppletore
begroting

Stand
2e suppletore
begroting

Mutaties
3e suppletore
begroting

Stand 3e
suppletore
begroting

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)=(3 en 4)

Verplichtingen

2 195 375

3 821 461

2 319 839

– 1 548 479

771 360

Uitgaven

2 741 843

2 877 844

1 919 446

157 879

2 077 325

13.02 Onderhoud en vervanging
13.02.01 Regulier onderhoud
13.02.02 Grote onderhoudsprojecten
13.02.03 Rentelasten
13.02.04 Betuweroute
13.02.05 Kleine infra en overige projecten
13.03 Aanleg
13.03.01 Real.progr.personenvervoer
13.03.02 Real.progr.goederenvervoer
13.04 Geintegreerde contractvormen/PPS
13.05 Verkenningen en planstudies
13.05.01 Planstudieprogr. personenvervoer
13.05.02 Planstudieprogr. goederenvervoer
13.05.03 Verkenningenprogramma

1 633 831
656 453
485 932
124 150
34 316
332 980
668 918
644 209
24 709
138 383
300 711
274 256
26 455
0

1 889 166
900 926
485 933
124 151
43 992
334 164
762 534
728 886
33 648
140 874
85 270
51 157
34 113
0

1 275 242
719 616
326 054
124 150
29 542
75 880
494 833
470 670
24 163
133 952
15 419
14 864
555
0

135 092
99 371
57 114
0
9 526
– 30 919
21 226
19 957
1 269
– 192
1 753
1 560
193
0

1 410 334
818 987
383 168
124 150
39 068
44 961
516 059
490 627
25 432
133 760
17 172
16 424
748
0

Van totale uitgaven:
– Apparaatsuitgaven
– Bijdrage aan baten-lastendienst
– Restant

2 651
0
2 074 674

13.09 Ontvangsten
– HSA
– Overige
– Mandje spoor

179 448
72 329
17 119
90 000

142 797
– 3 999
26 796
120 000

19 048
1
19 047
0

165 207
–1
165 208
0

184 255
0
184 255
0

13.02 Onderhoud en vervanging
Bij de subsidievaststelling (beheer en onderhoud van het spoorwegnet)
voor het jaar 2007 is een bedrag van € 137 mln. teruggevorderd in
verband met gerealiseerde efficiency. Dit bedrag is verrekend met de
betaling van de subsidie voor 2009.
Hiermee was netto reeds rekening gehouden in de beschikbare middelen
voor de uitgaven in 2009. Deze verrekening moet echter bruto worden
verantwoord, waardoor de realisatie van zowel de uitgaven als de
ontvangsten € 137 mln. hoger is dan begroot.
13.03 Aanleg
Slotwetmutaties (Bedragen x EUR 1 mln.)
Realisatieprojecten Personenvervoer
(13.03.01)

Uitgaven

1
2

BB21 (ontw. Bev21, VPT+,VPT2)
Geluid (empl. en innovatieve
ontwikkelingen)
Kleine projecten
HSA Claim

Stand
ontwerpbegroting

Stand 1e
suppletore
begroting

Stand 2e
suppletore
begroting

Mutatie
slotwet

Realisatie

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

644

729

471

20

491

5

11

6

–0

6

12
11
13

16
16
5

–0
6
18

1
5
– 12

1
11
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 A, nr. 4

Gevolgen
MIRT-budget

9

Realisatieprojecten Personenvervoer
(13.03.01)

3

4

5

6
7

8

9

Integrale spooruitbreiding
Amsterdam–Utrecht
Kleine stations
Afdekking risico’s spoorprogramma’s
AKI-plan en veiligheidsknelpunten
Intensivering Spoor in steden (I)
Intensivering Spoor in steden (II)
Nazorg gereedgekomen lijnen/halten
Ontsnippering
Traject Oost (perronverbredingen)
Traject Oost uitv. convenant DMB
Sporen in Arnhem
Arnhem Centraal (t.b.v. NSP)
Vleuten–Geldermalsen 4/6 sp. (incl.
RSS)
Amsterdam CS spoor 10/15
Den Haag Centraal (t.b.v. NSP)
Den Haag emplacement
Den Haag CS: terugbouwen sporen
11/12
Fietsenstalling Amsterdam CS
Rotterdam Centraal (t.b.v. NSP)
OV-terminal stationsgebied Utrecht
(VINEX/NSP)
OV Schiphol–Amsterdam–Almere–
Lelystad
Enveloppe extra NSP kwaliteit
Regionet (inclusief verkeersmaatregelen Schiphol)
Rijswijk–Schiedam incl. spoorcorridor
Delft
Extra perroncapaciteit A’dam Zuid (2e
eilandperron)
Hanzelijn
Breda Centraal (t.b.v. NSP)
Amsterdam CS Cuypershal
Ede spoorzone oost
Geluidsaneringsprogramma – spoor

Stand
ontwerpbegroting

Stand 1e
suppletore
begroting

Stand 2e
suppletore
begroting

Mutatie
slotwet

Realisatie

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

15
11
6
27
15
10
6
9
0
15
43
21

16
12
76
28
15
10
8
16
2
19
55
23

2
1
0
23
15
0
3
3
1
0
20
8

11
0
0
–0
–7
0
0
0
–1
0
3
1

13
1

54
0
18
0

36
0
24
0

57
0
–0
0

14
0
0
–0

71

1
1
30

1
5
27

–0
1
21

1
–1
–0

1
0
21

41

61

23

–0

23

0
0

0
0

0
0

0
0

42

35

23

–1

22

66

30

26

1

26

0
164
8
0
0
0

0
170
12
0
0
0

0
208
5
0
0
1

–0
4
–0
0
2
0

Gevolgen
MIRT-budget

23
8
3
3
0
23
9

212
5
2
1

1. De gerealiseerde hogere uitgaven zijn het gevolg van een aanvullende
beschikking voor het project Hilversum Larenseweg.
2. De lagere uitgaven komen voort uit de nog lopende onderhandelingen
met HSA omtrent de vaststelling van de hoogte van de aan HSA te
verlenen vergoeding. Eerst bij een definitief akkoord zal algehele uitbetaling plaats vinden, onder verrekening van het verleende voorschot.
3. Het verschil moet gezien worden in samenhang met de ontvangst met
betrekking tot dit project, dit in het kader van bruto/netto boeken (zie
ook de toelichting onder de ontvangsten).
4. De in de begroting opgenomen raming is een inschatting met betrekking tot de te declareren bedragen door de gemeenten. Deze raming is
voor 2009 te optimistisch ingeschat.
5. Bij dit project gaat het om een gebiedsgerichte aanpak waarbij spoor
slechts een deel van de werkzaamheden betreft. Het gevolg hiervan is
dat er veel afstemming is alvorens projecten kunnen worden gestart.
Deze afstemming heeft meer tijd gekost dan vooraf ingeschat.
6. Door intensieve samenwerking met de aannemer lopen de engineering- en voorbereidende bouwwerkzaamheden voorspoediger dan
gepland, waardoor een aanvullend voorschot over het 4e kwartaal
2009 is verstrekt.
7. De afronding van het onderbouwcontract was voorzien voor begin
2010 maar verliep voorspoediger dan gedacht. Hierdoor bleek een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 A, nr. 4

10

aanvullend voorschot over het 4e kwartaal 2009 gerechtvaardigd met
een hogere realisatie tot gevolg.
8. De hogere kasrealisatie wordt veroorzaakt door een aanvullend voorschot over het 4e kwartaal 2009 in verband met het voorspoediger
realiseren van de werkzaamheden.
9. Tijdens overleg tussen VenW, ProRail, NS-Poort en de gemeente Ede is
overeengekomen om met deze partijen een samenwerkingspilot te
starten om door een andere wijze van samenwerken tot een betere
risicobeheersing te komen voor het project Spoorzone Ede. Daar deze
pilot mede als voorbeeld zal kunnen dienen voor andere spoor(zone-)
projecten, was voor VenW de weg vrij om nog voor de MIRT-behandeling 2010 de bijbehorende beschikking ad € 40,9 mln. (prijspeil 2009) af
te geven. In 2009 is ook een eerste betaling van ca. € 2 mln verricht.
Slotwetmutaties (Bedragen x EUR 1 mln.)
Realisatieprojecten Goederenvervoer
(13.03.02)

Stand
ontwerpbegroting

Stand 1e
suppletore
begroting

Stand 2e
suppletore
begroting

Mutatie
slotwet

Realisatie

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

Uitgaven

25

34

25

1

26

Aslasten Cluster II
PAGE risico reductie
Geluidspilot Goederenvervoer
Uitv.progr.Goed.route Elst–Deventer–
Twente (NaNov)
Electr.empl. Maasvlakte West en
passeerspoor Botlek
Sloelijn/geluidmaatregelen Zeeuwselijn
Kleine projecten
Nazorg gereedgekomen lijnen-halten

1
6
1

0
9
3

0
3
1

–0
0
0

3
1

0

0

4

2

6

0
17

0
22
0
0

7
8
1
1

–1
0
0
0

6
8
1
1

Gevolgen
MIRT-budget

Ontvangsten
Ten opzichte van de raming in de Najaarsnota is ruim € 165 mln. meer
aan ontvangsten gerealiseerd dan werd verwacht.
Dit wordt veroorzaakt door enerzijds hogere ontvangsten op Beheer en
Vervanging (zie ook de toelichting onder 13.02) alsmede een aantal bruto/
netto boekingen op diverse projecten (waaronder spooruitbreiding
Amsterdam–Utrecht ad ca. € 11 mln.). Verder zijn niet geraamde inkomsten gerealiseerd van de provincie Overijssel (Hanzelijn), de NS (Concessieprijs) en ontvangsten conform een afspraak tussen Rijk en provincie
inzake het Openbaar Vervoer Schiphol–Amsterdam–Almere–Lelystad (OV
SAAL). Anderzijds zijn inkomsten (€ 8,1 mln) op de projecten Corridor
Amsterdam–Utrecht en de Sloelijn achter gebleven bij de verwachting.
Verplichtingen
Als gevolg van nader overleg over het Beheerplan 2010 van ProRail kon
pas in de loop van januari 2010 worden ingestemd met de betreffende
onderdelen van het Beheerplan en is tevens de subsidie voor 2010 pas in
januari van dat jaar verleend.
Normaliter vindt de instemming en de subsidieverlening voorafgaand aan
het jaar van uitvoering plaats. Hierdoor schuift het voor dit doel bestemde
maar niet in 2009 vastgelegde verplichtingenbudget door naar 2010. Voor
het uitgavenbudget heeft dit overigens geen effect.
Voorts is enerzijds op het project Ontsnippering (zie ook de toelichting
onder 13.03.01 ad 5.) ca. € 26 mln. minder en anderzijds op het project
spoorwegovergang Soestdijkseweg meer (ca. € 29 mln.) aan betalingsverplichtingen vastgelegd. Het laatst genoemde project was gepland te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 A, nr. 4

11

worden beschikt in 2010, maar doordat de beschikkingsaanvraag echter
nog eind 2009 is binnengekomen, bleek het mogelijk nog in december
2009 de aanlegbeschikking te verlenen.
14 Regionale, lokale infrastructuur
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2009 (Bedragen in EUR 1 000)
Stand ontwerpbegroting

Stand
1e suppletore
begroting

Stand
2e suppletore
begroting

Mutaties
3e suppletore
begroting

Stand 3e
suppletore
begroting

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)=(3 en 4)

Verplichtingen

116 247

339 699

383 613

– 190 414

193 199

Uitgaven

273 355

375 023

190 659

– 7 683

182 976

14.01 Grote regionaal/lokale projecten
14.01.01 Verkenningen
14.01.02 Planstudieprogr.reg./lok
14.01.03 Real.progr.reg./lok.
14.02 Regionale mob fondsen
14.03 RSP – ZZL: rijksbijdrage
14.03.01 RSP – ZZL: RB projecten
14.03.02 RSP – ZZL: RB mob.fondsen
14.03.03 RSP – ZZL: REP projecten

227 838
0
7 378
220 460
0
45 517
15 222
20 295
10 000

269 858
0
37 996
231 862
59 648
45 517
15 222
20 295
10 000

158 492
0
6 552
151 940
31 733
434
0
434
0

– 16 643
0
– 5 463
– 11 180
8 858
102
536
– 434
0

141 849
0
1 089
140 760
40 591
536
536
0
0

Van totale uitgaven:
– Apparaatsuitgaven
– Bijdrage aan baten-lastendienst
– Restant

0
668
182 308

14.09 Ontvangsten

0

0

0

0

0

14.01 Grote regionale/lokale projecten
De voornaamste reden voor het kasoverschot op hoofdproduct 14.01.02 is
een overboeking van het budget (en uitgaven) voor de Kanaalkruising
Sluiskil naar de operationele doelstelling 14.02 (Regionale Mobiliteitsfondsen).
Slotwetmutaties (Bedragen x EUR 1 mln.)
Real.progr.reg .lok. (14.01.03)

Stand
ontwerpbegroting

Stand 1e
suppletore
begroting

Stand 2e
suppletore
begroting

Mutatie
slotwet

Realisatie

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

Uitgaven

220

232

152

– 11

141

1
2
3

153
41

111
51

92
41

9
–1

101
40

25
1
0

51
7
5

18
0
1

– 18
0
–1

0

0
0

3
4

0
0

0
0

Noord Zuidlijn Noord-WTC
N201
Randstadrail (incl. voorbereidingskosten en aanlanding)
Experimenteerprojecten
Beneluxmetro VINEX)
Duurzaam Veilig W-Zeeuws
Vlaanderen
Afr.decentr. GDU

Gevolgen
MIRT-budget

0

1. Door de gemeente Amsterdam zijn meer subsidiemijlpalen gereed
gemeld, waardoor méér is betaald dan waarmee tijdens het opstellen
van de Najaarsnota rekening werd gehouden.
2. Het kasoverschot wordt veroorzaakt door het niet halen van een afgesproken mijlpaal.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 A, nr. 4

12

3. De gemeente Den Haag is bezig een plan op te stellen voor de aanlanding RandstadRail op Den Haag Centraal. Dit plan is begin 2010 definitief geworden, waardoor de mijlpaal, waaraan de betaling is gekoppeld, niet in 2009 is behaald.
Deze vertraagde mijlpaal betreft «aanleg noodspoor en tijdelijk
perron».
14.02 Regionale mobiliteitsfondsen
De hogere uitgaven op deze operationele doelstelling zijn veroorzaakt
doordat de provincie Gelderland alsnog haar aandeel heeft gestort, waardoor VenW ook heeft meebetaald. Verder zijn de uitgaven (en het budget)
voor de Kanaalkruising Sluiskil, die in eerste instantie ten laste van 14.01
Grote regionale/lokale projecten zouden komen, naar dit onderdeel overgeboekt.
Verplichtingen
De afwijking in de verplichtingrealisatie is ontstaan doordat:
– de voor 2009 geraamde af te geven beschikking voor het project Eindhoven (BOSE) niet in 2009 is gerealiseerd (Nadere uitwerking van het
project heeft vertraging opgeleverd);
– er geen verkenningen zijn gestart. De verkenningen voor regionale/
lokale projecten worden geïnitieerd door de decentrale overheden.
Voor integrale gebiedsverkenningen (zoals Holland Rijnland en
Rotterdam VooRuit) worden de verkenningen gezamenlijk door regio
en Rijk gestart;
– in tegenstelling tot de verwachting, door vertragingen geraamde betalingsverplichtingen voor de Noord-Zuidlijn Noord-WTC, Experimenteerprojecten en de Boulevard Scheveningen, niet in 2009 zijn vastgelegd;
– betalingen ten behoeve van de N62 Kanaalkruising Sluiskil via artikelonderdeel 14.02 Regionale Mobiliteitsfondsen worden verricht;
– betalingsverplichtingen ten behoeve van de Sluiskiltunnel ad ca.
€ 135 mln. zijn vastgelegd.
15 Hoofdvaarwegennet
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2009 (Bedragen in EUR 1 000)
Stand ontwerpbegroting

Stand
1e suppletore
begroting

Stand
2e suppletore
begroting

Mutaties
3e suppletore
begroting

Stand 3e
suppletore
begroting

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)=(3 + 4)

Verplichtingen

764 508

958 646

971 435

– 97 430

874 005

Uitgaven

746 958

716 083

839 757

– 47 223

792 534

15.01 Verkeersmanagement
15.01.01 Basispakket verkeersmanagement
15.01.02 Servicepakket verkeersmanagement
15.02 Beheer en onderhoud
15.02.01 Basispakket B&O hoofdvaarwegen
15.02.02 Servicepakket B&O hoofdvaarwegen
15.02.04 Groot var.onderhoud hoofdvaarwegen
15.03 Aanleg en planstudie na tracebesluit
15.03.01 Realisatieprogr. hoofdvaarwegen
15.03.02 Planstudieprogr. na tracebesluit
15.05 Verkenningen en planstudies voor
tracebesluit
15.05.01 Verkenningen

88 935
82 793
6 142
497 213
307 097
29 908
160 208
126 443
126 443
0

88 935
82 793
6 142
422 635
212 097
36 786
173 752
145 947
145 947
0

91 120
84 827
6 293
578 552
427 840
28 861
121 851
104 625
104 625
0

0
0
0
– 2 397
0
– 1 802
– 595
– 1 892
– 1 892
0

91 120
84 827
6 293
576 155
427 840
27 059
121 256
102 733
102 733
0

34 367
8 069

58 566
13 069

65 460
12 988

– 42 934
– 5 000

22 526
7 988

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 A, nr. 4

13

Stand ontwerpbegroting

Stand
1e suppletore
begroting

Stand
2e suppletore
begroting

Mutaties
3e suppletore
begroting

Stand 3e
suppletore
begroting

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)=(3 + 4)

26 298

45 497

52 472

– 37 934

14 538

15.05.02 Planstudieprogramma voor tracebesluit
Van totale uitgaven:
– Apparaatsuitgaven
– Bijdrage aan baten-lastendienst
– Waarvan 15.03 Aanleg en planst. na tb.
– Restant

0
598 109
14 125
194 425

15.09 Ontvangsten

32 413

48 009

28 142

– 15 515

12 627

15.03 Aanleg en planstudie na tracébesluit
Slotwetmutaties (Bedragen x EUR 1 mln.)
Realisatieprojecten hoofdvaarwegen
(15.03.01)

Uitgaven

1
2

3

4
5

6

Vaarweg Lemmer–Delfzijl fase 1;
verbetering tot klasse Va
Twentekanalen, verruiming (fase 1)
Lekkanaal, verbreding kanaalzijde en
uitbreiding ligplaatsen
Verbeteren vaargeul IJsselmeer
(Amsterdam-Lemmer)
Renovatie Noordzeesluizen IJmuiden
Vaarroute Ketelmeer (excl.
EU-bijdrage)
Walradar Noordzeekanaal
Lekkanaal/3e kolk Beatrixsluis
Maasroute fase 1, brugverhogingen
Roosteren en Echt
Maasroute fase 1, voorhavens en
wachtplaatsen
Maasroute, modernisering fase 2
Tweede Sluis Lith
Zuid-Willemsvaart; renovatie
middendeel klasse II
Zuid-Willemsvaart, omleggen en
opwaarderen (Maas-Veghel)
Wilhelmina kanaal
Zuid-Willemsvaart; vervanging
sluizen 4, 5 en 6
Burgemeester Delenkanaal Oss
Walradarsystemen
Kleine projecten
Ligplaatsvoorzieningen
Quick Wins binnenhavens (incl.amendement Anker)
Afronding

Stand
ontwerpbegroting

Stand 1e
suppletore
begroting

Stand 2e
suppletore
begroting

Mutatie
slotwet

Realisatie

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

126

146

104

–1

103

10
0

11
–7

10
2

–1
1

9
3

5

6

0

0

1
2

2
2

1
0

0
0

1

6
16
0

4
20
0

2
0
0

0
2
1

2
2
1

0

0

1

0

1

0
34
1

1
33
2

1
23
0

–1
8
1

0
31
1

3

3

3

–2

1

0
6

4
11

13
4

3
–1

10
3

22
0
5
2
0

22
2
5
4
1

29
0
3
3
1

–2
0
–2
0
0

27

15
–2

22
–2

10
–2

–4
2

6
0

Gevolgen
MIRT-budget

1
3
1

1. De mutatie heeft betrekking op voorbereidingskosten walradarsysteem
VTS en de aanleg van glasvezelkabel. De aanbesteding in zomer 2009
is niet goed verlopen en heeft onlangs opnieuw plaatsgevonden.
2. Dit betreffen voorbereidingskosten (onder andere grond- en
woningaankoop).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 A, nr. 4

14

3. De overschrijding wordt verklaard door de snellere uitvoering van de
maatregel Born–Heel–Maasbracht.
4. De aankoop van grond heeft vertraging opgelopen omdat het tracébesluit nog niet definitief is (de bereidheid tot verkoop door eigenaren is
minder dan verwacht).
5. De gemeente Tilburg, die als opdrachtgever voor het project fungeert,
heeft in tegenstelling tot eerdere planningen besloten dat er een wijziging van het bestemmingsplan nodig is, inclusief een Milieu Effect
Rapportage. Door dit besluit van de gemeente zal de huidige planning
naar verwachting enkele jaren vertraging oplopen.
6. Het verloop van de uitgaven bij Quick Wins binnenhavens is afhankelijk van de mate waarin de regionale plannen klaar zijn voor uitvoering.
15.05 verkenningen en planstudies voor tracébesluit
Ten behoeve van de verdieping van de regionale vaarweg de Boontjes is
door middel van een amendement van het lid Cramer (Kamerstukken II,
2007–2008, 31 474A, nr. 7) € 5 mln. aan de begroting van het Hoofdvaarwegennet toegevoegd als basis voor bestuurlijke afspraken met de regio
en vooruitlopend op de uitvoeringsplanning. Op basis van dit amendement zijn bestuurlijke afspraken gemaakt over de planstudie en de uitvoering van de Boontjes. Die afspraken zijn uitgewerkt in een bestuursovereenkomst die op 19 juni 2009 door VenW en de regio is ondertekend. De
provincie is nu bezig met de planstudie/MER. Start van de uitvoering is
voorzien in 2011
Het kasoverschot op Planstudie voor tracébesluit wordt enerzijds veroorzaakt door vertragingen bij de projecten Verruiming Eemsgeul en Waal
(toekomstvisie) als gevolg van ingewikkeld natuuronderzoek in het kader
van MER/Natura 2000-regelgeving en interactie met belanghebbenden.
Anderzijds zijn deze het gevolg van de door middel van een amendement
van de leden Cramer en Van Hijum (Kamerstukken II, 2007–2008, 31 474A,
nr. 9) aan de begroting van het Hoofdvaarwegennet toegevoegde
€ 10 mln. voor het project Vaarweg Meppel–Ramspol (Keersluis Zwartsluis), vooruitlopend op de daadwerkelijke planning van het project.
Verplichtingen
De planning was dat een aantal (deel)projecten op dit artikel al in het
verslagjaar zou worden beschikt. Door met name vertragingen is dit niet
in alle gevallen gerealiseerd. Het gaat dan voornamelijk om de volgende
(deel)projecten, waarvan de verwachte betalingsverplichtingen in overeenstemming zijn gebracht met de voorziene uitvoering:
– Fries-Groningse kanalen;
– Maas: baggeren en kunstwerken;
– Rotterdam-België/Zeeland: renovatie o.a. Volkeraksluizen en baggeren;
– Amsterdam-Rijnkanaal; baggeren en renovatie sluizen/oevers;
– Walradar Noordzeekanaal;
– Vaarweg Lemmer–Delfzijl;
– Walradarsystemen;
– Zuid Willemsvaart: vervanging sluizen 4, 5, 6;
– Vaarweg Meppel–Ramspol (Keersluis Zwartsluis);
– Waal, toekomstvisie;
– Verruiming Eemsgeul.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 A, nr. 4

15

16 Megaprojecten niet-Verkeer en Vervoer
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2009 (Bedragen in EUR 1 000)
Stand ontwerpbegroting

Stand
1e suppletore
begroting

Stand
2e suppletore
begroting

Mutaties
3e suppletore
begroting

Stand 3e
suppletore
begroting

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)=(3 + 4)

Verplichtingen

532 103

864 235

547 639

– 335 152

212 487

Uitgaven

288 105

287 828

249 974

– 12 830

237 144

16.01 Project Mainportontwikkeling R’dam
16.01.01 Planstudie PMR
16.01.02 Realisatieprogramma PMR
16.02 Ruimte voor de rivier
16.03 Maaswerken

31 441
0
31 441
197 184
59 480

29 013
0
29 013
202 542
56 273

55 733
0
55 733
136 677
57 564

– 6 186
0
– 6 186
12 760
– 19 404

49 547
0
49 547
149 437
38 160

Van totale uitgaven:
– Apparaatsuitgaven
– Bijdrage aan baten-lastendienst
– Restant

282
26 786
210 076

16.09 Ontvangsten

0

0

798

– 468

330

Slotwetmutaties (Bedragen x EUR 1 mln.)
Realisatie Megaprojecten niet VenV (16)

Uitgaven
Project Mainport Rotterdam
Uitvoeringsorganisatie
750 ha
Groene verbinding
Bestaand Rotterdams Gebied (BRG)
Voorfinanciering FES monitoringsprogramma
1
Voorfinanciering FES natuurcompensatie
Landaanwinning
BTW Buitencontour
Aan- en ontsluitende infrastructuur
Onvoorzien
Ruimte voor de rivier
2
Uitvoeringskosten
3
Planstudiekosten
Projectorganisatie en projectmanagement
Maaswerken
4
Zandmaas
4
Grensmaas

Stand
ontwerpbegroting

Stand 1e
suppletore
begroting

Stand 2e
suppletore
begroting

Mutatie
slotwet

Realisatie

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

288

287

249

– 12

237

2
0
8
0

4
0
8
0

3
0
8
0

0
0
0
0

3

0

0

0

0

22
0
0
0
0

17
0
0
0
0

45
0
0
0
0

–6
0
0
0
0

39

179
8

181
11

106
16

17
–5

123
11

10

10

15

–0

15

50
9

42
14

42
14

– 15
–3

27
11

Gevolgen
MIRT-budget

8

1. De raming van het uitgavenniveau ten tijde van de najaarsnota is te
optimistisch gebleken, reden waarom de begrotingsrealisatie is achtergebleven bij de raming. Dit heeft zich met name op het deelproject
Duincompensatie voorgedaan.
2. Per saldo is ten behoeve van het project Ruimte voor de Rivier
€ 12 mln. meer uitgegeven voor de aankoop van vastgoed dan tijdens
het opstellen van de Najaarsnota werd geraamd.
3. De projectbeslissing van enkele maatregelen (Munnikenland en beide

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 A, nr. 4

16

Deventer-maatregelen) is doorgeschoven vanuit 2009 naar begin 2010.
De financiële afrekening daarvan volgt daardoor ook later.
Voorts is Veessen vertraagd door het voortijdig beëindigen van het
contract met het ingenieursbureau wegens nalatige kwaliteit. De
beslissing en mijlpaalbetaling vindt daardoor niet in 2009 maar begin
2010 plaats.
4. De lagere gerealiseerde uitgaven worden verklaard door een aanbestedingsmeevaller en door het niet (tijdig) indienen van declaraties door
Waterschappen.
Ontvangsten
In de begroting over 2009 is een geraamde bijdrage opgenomen van het
Hoogheemraadschap Delfland ter grootte van ca. € 0,8 mln.
Dit bedrag maakt deel uit van een (meerjarige) bijdrage van in totaal ca.
€ 1,2 mln. Dit gehele bedrag zal om reden van administratieve eenvoud in
zijn geheel bij de afsluiting van het project in het jaar 2012 ten gunste van
de ontvangsten worden geboekt.
Verplichtingen
Wat betreft de Ruimte voor de Rivier start de feitelijke uitvoering van
enkele maatregelen later doordat de projectbeslissing later genomen
wordt. De raming van de betalingsverplichtingen zijn daardoor in overeenstemming gebracht met de uitvoeringsplanning. Dit heeft overigens
niet een directe doorwerking in de oplevering.
De verplichtingenraming voor de projecten Gensmaas en Zandmaas was
niet in overeenstemming met de uitvoeringsplanning van het projectbureau Maaswerken. Derhalve wordt de raming in overeenstemming
gebracht met de realisatie en wordt het niet bestede verplichtingenbudget
doorgeboekt naar 2010. In de begrotingsvoorbereiding 2011 zal ook voor
de volgende jaren de verplichtingenramingen in overeenstemming
worden gebracht met de uitvoeringsplanning van het projectbureau
Maaswerken.
17 Megaprojecten Verkeer en vervoer
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2009 (Bedragen in EUR 1 000)
Stand ontwerpbegroting

Stand
1e suppletore
begroting

Stand
2e suppletore
begroting

Mutaties
3e suppletore
begroting

Stand 3e
suppletore
begroting

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)=(3 + 4)

Verplichtingen

140 025

288 792

248 546

– 180 031

68 515

Uitgaven

140 010

289 652

167 655

– 46 136

121 519

17.01 Westerscheldetunnel
17.02 Betuweroute
17.03 Hoge snelheidslijn
17.03.01 Realisatie HSL-zuid
17.03.02 Realisatie HSL-zuid spoorwegen
17.03.03 Realisatie HSL-zuid hoofdwegen
17.04 Anders betalen voor mobiliteit
17.05 Zuiderzeelijn

0
10
0
0
0
0
140 000
0

6 740
76 777
106 509
99 116
2 168
5 225
99 626
0

6 740
54 065
51 851
44 458
2 168
5 225
54 999
0

– 5 600
– 9 311
– 18 970
– 11 577
– 2 168
– 5 225
– 12 273
18

1 140
44 754
32 881
32 881
0
0
42 726
18

Van totale uitgaven:
– Apparaatsuitgaven
– Bijdrage aan baten-lastendienst
– Restant
17.09 Ontvangsten

32 407
5 716
83 396
0

812

812

13 902

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 A, nr. 4

14 714

17

17.01 Westerscheldetunnel
De exploitatie van de Westerscheldetunnel is in 2009 overgeheveld naar
het ministerie van Financiën in het kader van de overdracht aan de
Provincie Zeeland.
17.02 Betuweroute
De uitvoering van de werkzaamheden ligt over het algemeen goed op
schema, zo is bijvoorbeeld ERTMS level 1 op de gehele Havenspoorlijn
ingeschakeld en is 25KV ook op het westelijke deel van de Havenspoorlijn
beschikbaar gekomen. De lagere realisatie komt met name voort uit
ramingsverschillen.
17.03 Hoge snelheidslijn
De lagere realisatie op HSL-zuid wordt veroorzaakt doordat uitgaven die
waren voorzien in 2009, zijn doorgeschoven naar 2010. De grootste post
hiervan is een schadevergoeding van € 6 mln., die in oktober 2009 zou
worden uitbetaald maar die nu begin 2010 zal worden afgerekend.
In het verleden zijn ten laste van HSL-Zuid spoorwegen de uitgaven
geboekt voor de aansluitingen van de HSL-Zuid op bestaand spoor, maar
omdat deze aansluitingen inmiddels zijn afgerond vindt er op dit artikelonderdeel geen realisatie meer plaats.
Het hoofdproduct HSL-Zuid hoofdwegen betreft uitgaven voor het rijkswegendeel van de gecombineerde contracten HSL/A4 en HSL/A16. Deze
onderdelen zijn gereed waardoor hierop geen uitgaven meer geboekt
zullen worden.
17.04 Anders betalen voor mobiliteit
Van met name de publieke partijen is een aantal facturen later ontvangen.
Daarnaast heeft de uitbreiding van inhuur later plaats gevonden dan voorzien
Verplichtingen
Gebleken is dat de beschikbare budgetten ten behoeve van de realisatie
van de Betuweroute in 2009 voldoende waren om alle in 2009 door
ProRail aan derden te verstrekken nieuwe en aanvullende opdrachten te
financieren. Bezien vanuit Voortgangsrapportage 26 over de eerste helft
van 2009 (Kamerstukken II, 2009–2010, 22 589, nr. 300) blijkt overigens wel
dat de verplichtingenruimte van ProRail ten behoeve van het aangaan van
verplichtingen met derden bijna geheel besteed is en dat op basis van de
prognose eindstand het niet in 2009 aangewende verplichtingenbudget
van ca. € 94 mln. benodigd is om vanaf 2010 alsnog de resterende
verplichtingen aan te gaan.
Op de verplichtingenraming ten behoeve van de HSL is een administratieve correctie (negatieve bijstelling) aangebracht waardoor bijna
€ 20 mln verplichtingenruimte is vrijgevallen. Daarnaast is er voor een
bedrag van ca. € 48 mln. aan niet-gebruikte verplichtingenruimte doorgeschoven naar 2010 en volgende jaren in verband met de doorloop van het
project (o.a. ERTMS). Ten laste van de hoofdproducten Spoorwegen en
Hoofdwegen zullen geen verplichtingen meer worden aangegaan.
Ten behoeve van Anders Betalen voor Mobiliteit is voorts ca. € 5 mln.
minder verplichtingenbudget nodig voor de verlenging van inhuurcontracten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 A, nr. 4

18

Artikel 18 Overige uitgaven
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2009 (Bedragen in EUR 1 000)
Stand ontwerpbegroting

Stand
1e suppletore
begroting

Stand
2e suppletore
begroting

Mutaties
3e suppletore
begroting

Stand 3e
suppletore
begroting

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)=(3 + 4)

Verplichtingen

51 552

66 120

42 458

1 106

43 564

Uitgaven
18.01 Saldo van de afgesloten rekeningen
18.03 Intermodaal vervoer
18.04 Gebiedsgerichte aanpak (UPR)
18.05 Railinfrabeheer
18.06 Externe veiligheid
18.07 Mobiliteitsonafhankelijke kennis en
expert.
18.07.01 Natl.basisinfo.voorziening en
ov.uitgaven
18.07.02 Subsidies algemeen

53 754
0
2 219
1 737
35 142
7 912

86 900
0
2 665
4 005
35 142
20 488

48 277
0
1 818
4 053
35 142
0

– 2 860
0
– 505
– 1 883
0
0

45 417
0
1 313
2 170
35 142
0

6 744

24 600

7 264

– 472

6 792

6 744
0

6 962
17 638

7 126
138

– 334
– 138

6 792
0

Van totale uitgaven:
– Apparaatsuitgaven
– Bijdrage aan baten-lastendienst
– Restant
18.09 Ontvangsten
18.10 Saldo van de afgesloten rekeningen

1 237
6 792
37 388
35 142
0

34 908
248 723

34 908
248 723

234
0

35 142
248 723

18.03 Intermodaal vervoer
Ten behoeve van de Openbare Inlandterminals is ca. € 0,9 mln. meer
uitgegeven dat ten tijde van het opstellen van de Najaarsnota werd
verwacht. Anderzijds zijn voor de Rail Service Center Maasvlakte geen
declaraties ontvangen en daardoor ook geen betalingen verricht.
18.04 Gebiedsgerichte aanpak (UPR)
De looptijd van het programma is verlengd waardoor het budget over een
langere periode wordt gerealiseerd. Dit verklaart de lagere uitgavenrealisatie.
19 Bijdragen andere begrotingen Rijk
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2009 (Bedragen in EUR 1 000)
Stand ontwerpbegroting

Stand
1e suppletore
begroting

Stand
2e suppletore
begroting

Mutaties
3e suppletore
begroting

Stand 3e
suppletore
begroting

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)=(3 + 4)

Ontvangsten

7 380 258

7 083 476

7 111 728

– 34 255

7 077 473

19.09 Ten laste van begroting VenW
19.10 Ten laste van het FES

6 202 356
1 177 902

6 235 404
848 072

6 276 290
835 438

14 464
– 48 719

6 290 754
786 719

19.09 Bijdragen ten laste van de begroting van VenW
De hogere ontvangsten op deze operationele doelstelling zijn het gevolg
van
– bijdragen van het ministerie van Ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit (ten behoeve van ICES natte infrastructuur, verken-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 A, nr. 4

19

–

ning Zuidwestelijk Deltaprogramma, eindafrekening Proses en onderzoeksrapport ecologische monitoring Wind op Zee)
een overboeking uit artikel 34 in de begroting van hoofdstuk XII in
verband met de inzet van subsidie ten behoeve van concessiefee NS
(afspraak in het kader van Mandje Spoor).

19.10 Bijdragen ten laste van het FES
Uit de begroting van het Fonds Economische Structuurversterking (FES) is
per saldo ca. € 49 mln. minder gedeclareerd. Dit heeft te maken met het in
2009 niet meer volledig kunnen uitgeven van gelden die bestemd waren
voor de projecten:
– Anders Betalen voor Mobiliteit;
– Slimmere Benuttingsmaatregelen Spoor (Benutting Spoor Moordrecht);
– BSIK proces/systeeminnovatie (Besluit subsidies investeringen kennisinfrastructuur);
– Haaglanden;
– Quick Wins Wegen/aanpak knooppunten;
– Praktijkproef verbetering doorstroming A10 Amsterdam;
– Scheveningen Boulevard.
Anderzijds zijn meer gelden opgevraagd ten behoeve van de projecten:
– Compartimentering dijken;
– Benutting Hoofdwegennet: programma filevermindering;
– Synergie KRW/WB21 (pijler 3).
De gelden voor de projecten waarop in 2009 minder is uitgegeven, zullen
weer uit het FES worden opgevraagd in de jaren waarin deze benodigd
zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 A, nr. 4

20