Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

27 406

Nota «De kenniseconomie in zicht»

Nr. 152

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 15 september 2009
De vaste commissie voor Economische Zaken1, heeft bij brief van 2 juli
2009 (2009D34301) een aantal vragen voorgelegd aan de minister van
Economische Zaken over kennisintensieve MKB-bedrijven in Twente.
De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 14 september
2009. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Timmer
De griffier van de commissie,
Franke

1

Samenstelling:
Leden: Van der Vlies (SGP), Schreijer-Pierik
(CDA), Vendrik (GL), Ten Hoopen (CDA), Spies
(CDA), Van der Ham (D66), Van Velzen (SP),
Aptroot (VVD), Smeets (PvdA), Samsom
(PvdA), Timmer (PvdA), voorzitter, Irrgang
(SP), Jansen (SP), Biskop (CDA), ondervoorzitter, Ortega-Martijn (CU), Blanksma-van den
Heuvel (CDA), Van der Burg (VVD), Graus
(PVV), Zijlstra (VVD), Besselink (PvdA), Gesthuizen (SP), Ouwehand (PvdD), Vos (PvdA), De
Rouwe (CDA) en Elias (VVD).
Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Van Dijk
(CDA), Sap (GL), Van Vroonhoven-Kok (CDA),
Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Koşer
Kaya (D66), Ulenbelt (SP), Blok (VVD), Boelhouwer (PvdA), Kalma (PvdA), Kraneveldt-van
der Veen (PvdA), Karabulut (SP), Luijben (SP),
De Nerée tot Babberich (CDA), Wiegman-van
Meppelen Scheppink (CU), Atsma (CDA),
Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Bosma
(PVV), Meeuwis (VVD), Van Dam (PvdA),
Gerkens (SP), Thieme (PvdD), Heerts (PvdA),
Uitslag (CDA) en Weekers (VVD).

KST134729
0809tkkst27406-152
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 27 406, nr. 152

1

1
Klopt het dat innovatieve MKB-ondernemingen vaak belemmeringen
ondervinden door te strenge subsidievoorwaarden, zoals het niet
begonnen mogen zijn voor ontvangst van een beschikking? Bent u het
eens met de stelling dat innovaties hier vaak niet op kunnen wachten? Zo
nee, waarom niet?
Voor het innovatietraject van de ondernemer is de marktintroductietijd,
oftewel de benodigde tijdsduur om een product te ontwikkelen totdat het
op de markt verschijnt, zeer relevant. Hoe korter deze tijdsduur, des te
beter. Dat vraagt van de ondernemer een planmatige aanpak waarbij de
toekenning van een subsidie een medebepalende rol kan spelen. Om de
ondernemer zo weinig mogelijk te vertragen, zijn de ontwikkelingskosten
in het geval van de regelingen Innovatiekrediet, Innovatieprogramma’s en
Innovatie Prestatie Contracten subsidiabel vanaf het moment van indiening van de aanvraag. Op die manier kan een ondernemer voor eigen
risico reeds voor de ontvangst van de beschikking beginnen met innoveren. Bij de Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk (WBSO) geldt
dit voor zelfstandigen zonder personeel, voor een onderneming met
personeel geldt dat er ten minste een maand moet zitten tussen de datum
van indiening en de datum van de start van de gewenste periode. Een
Innovatievoucher kan worden ingezet na toezegging.
In algemene zin streef ik er naar om de tijdsduur tussen de indiening van
een subsidieaanvraag en de toekenning van een beschikking kort te
houden. De termijn die daarvoor staat is twaalf weken. Deze termijn hangt
onder meer af van de wijze van de indiening en de beoordeling van de
aanvragen. Verder wil ik lagere administratieve lasten bereiken door de
ondernemer meer vertrouwen te geven (de «high trust»-benadering),
bijvoorbeeld door het eenvoudiger verstrekken van vaak hogere voorschotten en minder controles. Omdat voor alle subsidies van het ministerie van Economische Zaken (EZ) nu één set van algemene subsidievoorwaarden geldt1, kunnen ondernemers eenvoudiger subsidies
aanvragen.
2
In hoeverre kunnen innovatieve MKB-bedrijven zonder financiële buffer
met behulp van de huidige regelingen een marktrijp product op grotere
schaal introduceren op de markt?
Voor het MKB met goede plannen maar beperkte financiële middelen
heeft EZ veel aandacht en een uitgebalanceerd pakket. Vanaf de fase
«proof of principle» biedt het Innovatiekrediet steun aan de ondernemer
om een verkoopbaar product te ontwikkelen. Wanneer het innovatieproces achter de rug is, kan opschaling plaatsvinden. Deze fase kan via de
banken met het innovatieluik van het Besluit Borgstelling MKB (BMKB)
worden ondersteund. Voor het innovatieve MKB bestaat in deze fase
bovendien de TechnoPartner SEED Capital regeling, met financieringsmogelijkheden voor technostarters. Wanneer het innovatieve MKB zich
kwalificeert voor het TechnoPartner-label, kan via de BBMKB een hoger
percentage borgstelling bij banken worden gevraagd.
3
Wat is uw reactie op de stelling dat de huidige stimuleringmaatregelen
van de overheid te veel zijn gericht op universiteiten en kennisinstituten
en niet op het MKB?

1

Kaderbesluit EZ-subsidies (Staatsblad 499,
2008)

Deze stelling doet weinig recht aan de inspanningen van het kabinet om
het MKB te stimuleren. Zo biedt EZ een uitgebalanceerd aanbod aan van
regelingen die er op gericht zijn dat bedrijven, in het bijzonder het MKB,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 27 406, nr. 152

2

ruimte krijgen om te ondernemen en te innoveren. Daartoe is er een voor
het MKB toegankelijk basispakket dat bestaat uit drie modules:
1. Starten, Groeien en Overdragen van ondernemingen
2. Innoveren
3. Internationaal Ondernemen
Met de financiële regelingen binnen deze modules, maar ook met een
fiscale regeling zoals de WBSO en advies en begeleiding voor het MKB,
helpt de overheid bedrijven in de verschillende fases van de bedrijfsontwikkeling. Van start tot overdacht en van speur- en ontwikkelingswerk
tot internationaal ondernemen. Daarnaast bestaat een programmatisch
pakket gericht op de uitbouw van sterktes in de Nederlandse economie,
dat ook open staat voor participatie van het MKB. Het MKB ontvangt circa
70% van dit beleidsgeld, dat via SenterNovem wordt verstrekt.
Het kabinet streeft er verder naar het bedrijfsleven te betrekken bij het
oplossen van maatschappelijke uitdagingen. Daarvoor zijn maatschappelijke innovatieagenda’s opgesteld voor o.a. de terreinen water, energie,
veiligheid en gezondheid. Het financiële instrumentarium dat binnen deze
agenda’s wordt ontwikkeld, is uiteraard ook toegankelijk voor het MKB.
Denk bijvoorbeeld aan de zorg-innovatievouchers en de zorginnovatieprestatiecontracten die onlangs zijn gepubliceerd.
Een specifieke regeling daarbij is het Small Business Innovation Research
programma (SBIR), dat bedrijven via aanbesteding de opdracht geeft om
nieuwe producten, processen of diensten te leveren voor maatschappelijke uitdagingen. Zo is het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit recent gestart met een SBIR voor agro-logistiek en de biobased
economie en heeft het ministerie van Verkeer en Waterstaat een SBIR
lopen voor alternatieven voor dijkbewaking. De praktijk toont dat dit soort
opdrachten vooral bij het MKB terecht komt en ook bij startende ondernemingen.
Innovatiegericht inkopen is gericht op het snijvlak overheid/bedrijfsleven.
Professioneel aanbesteden, gericht op innovatie, geeft meer ruimte aan
bedrijven om te innoveren. Dit vraagt veel aandacht in het voortraject met
als een van de voordelen dat een grotere groep bedrijven hun oplossingen aanbieden. Ook helpt de overheid het MKB met het Koplopersloket
om voor innovaties een eerste gebruiker binnen de overheid te vinden.
De participatie van het MKB in de toekenningen bij de eerste tender tijdelijke inzet kenniswerkers is groot. Uit een quick scan van de te honoreren
aanvragen blijkt dat het MKB bij ongeveer 80% van de aanvragen
betrokken is.
4
In hoeverre kunnen aanvullende kredietfaciliteiten voor het MKB direct
positieve gevolgen hebben voor de werkgelegenheid? Is dit reden om de
huidige regelingen nog eens kritisch tegen het licht te houden met het
oog op de innovatiekracht van het MKB?
Uiteraard kunnen aanvullende kredietfaciliteiten voor in de kern gezonde
MKB-bedrijven positieve gevolgen hebben voor de werkgelegenheid. Het
verbetert de randvoorwaarden voor de ontwikkeling van kansrijke
bedrijfsactiviteiten, zodat bedrijven kunnen blijven investeren of in staat
zijn de huidige crisis te overleven.
Voor innovatieve MKB-bedrijven zal naast kredieten ook risicokapitaal
nodig zijn. Daarvoor zijn reeds een aantal instrumenten beschikbaar: het
innovatieluik binnen de borgstellingsregeling voor het MKB (BBMKB), het
Innovatiekrediet, de Seed Capital regeling voor technostarters en de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 27 406, nr. 152

3

Groeifaciliteit. EZ is in voortdurend overleg met de ondernemingen,
banken en werkgeversorganisaties over de ontwikkelingen rondom de
financiering en neemt, indien nodig, passende maatregelen om de financiering verder te verbeteren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 27 406, nr. 152

4