TOETSINGSKADER RISICOREGELINGEN RIJKSOVERHEID
- COVID-19 crisismaatregel:
Herstelinstrument / Next Generation Europe

Probleemstelling en rol van de overheid
1. Wat is het probleem dat aanleiding is voor het beleidsvoorstel?
Om de economische en sociale schade van de mondiale C OVID-19 crisis te verzachten en de
economische weerbaarheid en veerkracht van Europese lidstaten te verbeteren, zijn er zowel
structurele hervormingen als grote publieke investeringen nodig in Europa. Deze hervormingen en
investeringen moeten een duurzaam en weerbaar herstel bewerkstelligen en banen creëren,
zonder de groene en digitale prioriteiten van de Unie uit het oog te verliezen. De Europese Raad
heeft op 21 juli jl. overeenstemming bereikt over het voorstel voor een EU-herstelfonds dat de
Europese C ommissie als aanvulling op het Meerjarig Financieel Kader (MFK) 2021-2027 heeft
voorgesteld. Dit voorstel voorziet in middelen om de genoemde uitdagingen te adresseren, meer
specifiek betreft dit een verordening van de Raad van de Europese Unie tot vaststelling van een
herstelinstrument voor de Europese Unie ter ondersteuning van het herstel in de nasleep van de
C OVID-19-crisis (Next Generation EU, NGEU).
NGEU heeft een omvang van 807,1 mld. euro in lopende prijzen. Hiervan kan 421,2 mld. euro
worden uitgegeven via Unieprogramma’s en 385,9 mld. euro als leningen aan lidstaten worden
verstrekt (in lopende prijzen). De Europese C ommissie wordt in een nieuw Eigenmiddelenbesluit
gemachtigd om hiervoor middelen te lenen 1. Het grootste onderdeel van het herstelinstrument is
de Recovery and Resilience Facility (RFF), waaruit lidstaten onder voorwaarden steun kunnen
aanvragen voor hervormings- en investeringsprojecten. De RRF heeft een omvang van 723,8 mld
euro, met een verdeling van 385,9 mld. euro leningen en 338 mld. euro subsidies (in lopende
prijzen). Alle leningen uit NGEU worden dus binnen de RRF verstrekt.
Vormgeving NGEU
Herstelinstrument Next Generation EU (in miljarden euro; prijzen 2018)
Leningen

Subsidies

Totaal

Recovery and Resilience Facility

360

312,5

672,5

ReactEU

-

47,5

47,5

Horizon Europe

-

5

5

InvestEU

-

5,6

5,6

GLB - plattelandsontwikkeling

-

7,5

7,5

JTF

-

10

10

RescEU

-

1,9

1,9

Totaal

360

390

750

De rente en aflossing op de leningen die de Unie aangaat voor het verstrekken van de subsidies
zal uit de reguliere EU-begroting worden betaald. Het subsidiedeel van NGEU betreft een
daadwerkelijke betalingsverwachting, en zal op termijn in de raming voor de EU-afdrachten op de
1 O p 21 juli jl. is er een akkoord bereikt door de Europese Raad over NGEU en een nieuw E igenmiddelenbesluit. D it akkoord

wordt momenteel nog uitgewerkt in de relevante Europese verordeningen en besluiten. D it toetsingskader risicoregelingen is
om deze reden gebaseerd op het akkoord dat op 21 juli is bereikt.

begroting van Buitenlandse Zaken opgenomen worden. Het leningendeel van NGEU wordt op
gelijkwaardige wijze gefinancierd als het EFSM, BoP en SURE 2. Het leningendeel van NGEU kan
worden gezien als een voorwaardelijke betalingsverplichting, en wordt daarom als garantieregeling
op de begroting opgenomen. Dit toetsingskader risicoregelingen is dus alleen van toepassing op de
Unieschuld die wordt gebruikt voor het verstrekken van leningen aan lidstaten binnen de RRF.
Gegeven dat NGEU in reactie op exceptionele en tijdelijke omstandigheden is opgezet (conform
artikel 122 van het Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie; VWEU), is dit
instrument tijdelijk en afgebakend in omvang (en de RRF dus ook). Leningen onder de RRF kunnen
worden toegezegd tot 31 december 2023 en betalingen kunnen in principe worden gedaan tot 31
december 2026. Het aangaan van netto nieuwe leningen door de Europese Unie is in principe dus
ook alleen mogelijk tot eind 2026. Leningen onder de RRF hebben op dit moment geen gevolgen
voor de raming van de aanvullende Nederlandse afdrachten, daar geen schades verwacht worden.
Nederland zal voor NGEU garant staan uit hoofde van het Eigenmiddelenbesluit (EMB). Het EMB
legt de maximum omvang vast voor de eigen middelen (afdrachten) die de Europese Unie mag
opvragen bij de lidstaten en zal in betalingen 1,40% van het Europees bni beslaan vanaf 2021
(1,46% bni in vastleggingen). Hiernaast wordt dit EMB-plafond tijdelijk (tot 2058) verhoogd voor
NGEU met 0,6% van het bni, waarmee het totale EMB-plafond tijdelijk wordt opgehoogd tot 2,0%
bni. Deze tijdelijke verhoging mag alleen worden gebruikt voor de financiering van NGEU en de
sectorale wetgeving waarnaar in NGEU wordt verwezen en dus voor de bestrijding van de gevolgen
van C OVID-19. Deze verhoging is noodzakelijk gezien de omvang van NGEU en zal alleen van
toepassing zijn voor de duur van de aflossing van leningen (tot 2058). Lidstaten staan hiervoor,
net als bij het reguliere EMB plafond, middels de Europese verdeelsleutel op basis van het bni
garant, in die zin dat de Unie de benodigde middelen voor het voldoen van rente en
aflossingsverplichtingen op Unieschulden op kan vragen bij de lidstaten. Het Nederlandse aandeel
is 5,8%.
Het Europees financieel stabilisatiemechanisme (EFSM), de faciliteit voor betalingsbalanssteun
(Balance of Payments facility, BoP) en de C OVID-19 crisismaatregel SURE worden op vergelijkbare
wijze gefinancierd via leningen; Nederland staat voor deze instrumenten ook uit hoofde van het
Eigenmiddelenbesluit garant. Deze instrumenten worden echter niet gegarandeerd via de tijdelijke
verhoging van het EMB maar via het reguliere EMB plafond.
2. Waarom rekent de centrale overheid het tot haar verantwoordelijkheid om het
probleem op te lossen?
Op maandag 16 maart jl. heeft de Eurogroep gesproken over een gecoördineerde aanpak van de
economische gevolgen en uitdagingen van de C OVID-19 uitbraak. De President van de Eurogroep,
Mario C enteno, heeft daarbij de Europese C ommissie opgeroepen instrumenten te ontwikkelen om
de economische gevolgen van C OVID-19 te verzachten. Ook Nederland heeft steun uitgesproken
voor de stappen die de Europese instellingen hebben gezet en het belang uitgedragen van een
gecoördineerde Europese aanpak van de economische gevolgen van de C OVID-19 uitbraak. Hierna
heeft de Europese Raad op 23 april jl. de plannen van de Eurogroep verwelkomd en opgeroepen
tot het opzetten van een herstelfonds. 3 Als onderdeel van maatregelen om de economische impact
van de coronacrisis te verzachten, in het licht van de buitengewone omstandigheden, heeft de
Europese Raad op 21 juli jl. overeenstemming bereikt over het voorstel voor NGEU en de RRF.
Om de economische en sociale consequenties van de C OVID-19 crisis te verzachten en de
economische, sociale en territoriale cohesie te versterken door de weerbaarheid van lidstaten te
vergroten en de groene en digitale transities van lidstaten te stimuleren, is NGEU opgericht door
Voor SURE geldt e chter dat ook een bilaterale garantie door de lidstaten aan de Unie is verstrekt. Dit was
nodig omdat te n tijde van de besluitvorming over dit instrument onvoldoende zekerheid bestond over de
hoogte van de marge onder het plafond voor de e igen middelen.
2

3

https ://www.rijksoverheid.nl/documenten/vergaderstukken/2020/04/30/verslag-videoconferentie-europese-raad-covid-192 3 -april-2020

de Unie. Hierdoor zullen de middelen die via NGEU beschikbaar komen bijdragen aan economische
en sociale convergentie, het versterkten van de interne markt, het creëren van banen, het
versterken van het groeipotentieel van lidstaten en bijdragen aan zowel het behalen van de 2030
klimaatdoelstelling van de Unie als de doelstelling t.a.v. klimaatneutraliteit in 2050. C onform
artikel 122 VWEU kan de Raad van de Europese Unie op voorstel van de C ommissie maatregelen
nemen, waaronder het verlenen van financiële bijstand aan lidstaten, die in moeilijkheden zijn
geraakt of dreigen te raken vanwege buitengewone gebeurtenissen buiten de controle van die
lidstaat.
3. Is het voorstel voor de risicoregeling:
a. ter compensatie van risico’s die niet in de markt kunnen worden gedekt, en/of
b. het beste instrument waarmee een optimale doelmatigheidswinst kan worden
bewerkstelligd ten opzichte van andere beleidsinstrumenten? Maak een
vergelijking met alternatieve beleidsinstrumenten.
Het betreft met name doelmatigheidswinst. Via het Eigenmiddelenbesluit en NGEU stellen lidstaten
de C ommissie in staat om namens de Europese Unie op de kapitaalmarkt obligaties uit te geven,
waardoor middelen kunnen worden verstrekt aan lidstaten, en de Europese Unie haar
kredietwaardigheid behoudt zonder dat dit direct leidt tot extra afdrachten voor lidstaten. Het
afgeven van garanties door lidstaten aan de Europese C ommissie zorgt er voor dat lidstaten tegen
lage rentes leningen kunnen afnemen bij de C ommissie.

4.

Op welke wijze wordt het nieuw aan te gane risico gecompenseerd door risico’s
vanuit andere risicoregelingen binnen de begroting te verminderen?

Dit is niet van toepassing gezien het een tijdelijke noodmaatregel vanwege de C OVID-19 crisis
betreft.
Risico’s en risicobeheersing
5.

Wat zijn de risico’s van de regeling voor het Rijk:
a. Wat is het totaalrisico van de regeling op jaarbasis? Kent de regeling een
totaalplafond?

De RRF heeft een maximale uitleencapaciteit van 723,8 mld. euro, waarvoor Nederland voor haar
bni-aandeel garant staat via de tijdelijke ophoging van het plafond in het Eigenmiddelenbesluit 4
(0,6% van het BNI). Het Nederlands aandeel bedraagt momenteel circa 5,8% (het Nederlandse
aandeel in het Europese BNI EU-27 in 2020). Hiernaast staat Nederland garant voor de rentelasten
die van toepassing zijn op de leningen. De genomen rentelasten op de begroting worden
gebaseerd op de door de C ommissie verwachte rente voor het lenen van de NGEU middelen op de
kapitaalmarkt. De maximale uitleencapaciteit in lopende prijzen bedraagt 385,9 mld. euro. Het
Nederlandse aandeel hiervan is 22,4 mld. euro en van de rentelasten is het Nederlandse aandeel
geraamd op 5,0 mld. euro. Nederland staat dus in totaal voor 27,4 mld. euro voor dit instrument
garant op de Financiënbegroting. Zodra de schuld daadwerkelijk is uitgegeven zal de raming
aangepast worden op de daadwerkelijk uitstaande bedragen en de daadwerkelijke rentelasten die
erop van toepassing zijn. Met het aflossen van de leningen zal het garantieplafond op den duur
dalen. Er worden op dit moment geen schades verwacht; het betreft leningen van de Europese
Unie aan haar lidstaten waardoor het risico dat deze leningen niet worden terugbetaald laag is.
De totale door Nederland verstrekte garantie voor de RRF kan niet volledig in één jaar ingeroepen
worden bij schade. Aan het opvragen van Eigen Middelen door de C ommissie bij de lidstaten zit
een jaarlijks plafond, wat voor de RRF wordt bepaald door de tijdelijke ophoging van het EMB
(0,6% van het Europees bni). Deze ophoging van de eigen middelen die jaarlijks door de Unie
opgevraagd kunnen worden, ligt lager dan de verwachte totale hoofdsom en rentebetalingen voor
4

Besluit van de Raad van de Europese Unie van 26 mei 2014 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese
Unie.

het gehele instrument. Voor Nederland wordt het maximale jaarlijkse risico bepaald door het
aandeel volgens de EU bni verdeelsleutel in de tijdelijke ophoging van het EMB. Bij het opvragen
van aanvullende afdrachten ten behoeve van het voldoen van rente- en aflossingsverplichtingen
van de RRF leningen, kan de C ommissie als voorlopige maatregel afwijken van een verdeling naar
rato van het bni, als sommige lidstaten niet in staat zijn tijdig hun volledige bijdrage te leveren. In
dat geval kan het voorkomen dat Nederland tijdelijk een hogere bijdrage levert dan op basis van
het bni-aandeel verwacht wordt. Deze tijdelijke afwijking van bijdragen naar rato van het bniaandeel wordt voorts bij de eerstvolgende aanpassing van de EU-begroting hersteld.
b. Hoe staan risico en rendement van de regeling tot elkaar in verhouding?
De rente die steun ontvangende landen betalen voor financiële steun is gelijk aan de
financieringskosten van de Europese C ommissie. Alle kosten die worden gemaakt voor het
voorbereiden en implementeren van het leningscontract en andere kosten in relatie tot het
leningscontract gedurende de gehele lengte van het contract (zoals juridische-, reis-, registratie-,
publicatie- en ratingskosten, commissies i.v.m. de financiële dienstverlening en belastingen),
worden daarnaast door de lenende lidstaat betaald.
c. Wat is de inschatting van het risico voor het Rijk in termen van
waarschijnlijkheid, impact, blootstellingduur en beheersingsmate?
Op dit moment van grote economische onzekerheid is het moeilijk in te schatten hoe waarschijnlijk
bepaalde risico’s zijn. De maatregelen die met hulp van de garanties worden genomen moeten
bijdragen aan een spoedig economisch herstel in alle lidstaten van de Unie en is daarmee op
zichzelf gericht op het verminderen van de economische risico’s. Daarmee neemt het risico op het
effectueren van de garantie ook af. De garanties zijn bedoeld als extra zekerheid dat de Europese
Unie altijd aan haar betalingsverplichtingen kan voldoen, in het onwaarschijnlijke geval dat
lidstaten in gebreke blijven op de lening die zij van de Unie hebben ontvangen en andere
maatregelen om aan die verplichtingen te kunnen voldoen niet afdoende blijken.
6. Welke risico beheersende en risico mitigerende maatregelen worden getroffen om het
risico voor het Rijk te minimaliseren? Heeft de budgettair verantwoordelijke minister
voldoende mogelijkheden tot beheersing van de risico’s, ook als de regeling op
afstand van het Rijk wordt uitgevoerd?
De leningen binnen de RRF voor de hervormings- en investeringsplannen mogen niet hoger zijn
dan het verschil tussen de totale kosten van de plannen en het maximale beschikbare bedrag aan
subsidies voor die lidstaat. Voor 70% van de subsidies binnen de RRF wordt er per lidstaat een
maximaal beschikbaar bedrag vastgesteld op basis van werkloosheidscijfers (2015-2019), de
omvang van de bevolking (2019) en het bbp per capita (2019). Dit geldt voor subsidies die worden
verstrekt in 2021 en 2022. Voor de resterende 30% geldt vanaf 2023 een aangepaste
verdeelsleutel waarbij de factor werkloosheid wordt vervangen door (in gelijke delen) het bbpverlies in 2020 en het cumulatieve bbp-verlies over de periode 2020-2021 op basis van de cijfers
die eind juni 2022 beschikbaar zijn.
Er zullen alleen middelen worden uitgekeerd, met uitzondering van de mogelijkheid om 10%
voorschot op de middelen te kunnen ontvangen in 2021, wanneer mijlpalen en doelen zoals
geformuleerd in de hervormings- en investeringsplannen, zijn behaald. Zoals met uw Kamer
gedeeld is het voor Nederland van belang dat er een strikte, transparante en objectieve
beoordeling is van de hervormings- en investeringsplannen en dat uitbetaling alleen volgt bij
aantoonbare implementatie van de hervormingen, waarin lidstaten een doorslaggevend oordeel
kunnen geven over de toekenning van de herstelsteun. Dit is voor Nederland essentieel om de
garantie te hebben dat het herstelfonds wordt gebruikt om lidstaten sterker te maken. Het
akkoord dat bereikt is over de governance van de RRF zorgt hiervoor. Er is op verzoek van
Nederland een mogelijkheid gecreëerd voor individuele lidstaten om in het uiterste geval aan de
noodrem te trekken als er onvoldoende voortgang wordt geboekt bij de uitvoering van de plannen.
Hiernaast geldt dat het totaal aan leningen niet meer dan 6,8% van het bni van die lidstaat mag
bedragen. Alleen in buitengewone omstandigheden en wanneer de tijdelijke ophoging van het EMB
dit toelaat, mag er worden afgeweken van dit maximum aan leningen. Tot slot zal de C ommissie in

geval zij niet aan haar financieringsverplichtingen kan voldoen, voordat er daadwerkelijk middelen
worden opgevraagd bij lidstaten, gebruik maken van actief cashmanagement en korte termijn
financiering via kapitaalmarkten om alsnog aan haar verplichtingen te kunnen voldoen. Het
opvragen van Eigen Middelen aan lidstaten zal dus alleen als laatste redmiddel worden ingezet.
Tot slot kan de totaal opvraagbare jaarlijkse garantie voor de lidstaten niet meer zijn dan het
vastgestelde percentage van de tijdelijke ophoging van het EMB, volgens de verdeelsleutel op
basis van het Europese BNI. Echter, bij het opvragen van aanvullende afdrachten voor het voldoen
van de financiële verplichtingen van de Unie, kan de C ommissie als voorlopige maatregel afwijken
van een verdeling naar rato van het bni, als sommige lidstaten niet in staat zijn tijdig hun volledige
bijdrage te leveren. In dat onwaarschijnlijke geval kan het voorkomen dat Nederland tijdelijk een
hogere bijdrage levert dan op basis van het bni-aandeel verwacht wordt. Deze tijdelijke afwijking
van bijdragen naar rato van het bni-aandeel wordt bij de eerstvolgende aanpassing van de EUbegroting hersteld.
7. Bij complexe risico's: hoe beoordeelt een onafhankelijke expert het risico van het
voorstel en de risico beheersende en risico mitigerende maatregelen van Rijk?
De C ommissie mag hulp inschakelen van een onafhankelijke expert voor het beoordelen van het
risico’s van de hervormings- en investeringsplannen indien de C ommissie dat nodig acht. Hiernaast
houdt de Europese Rekenkamer onafhankelijk toezicht op de C ommissie en zal er een
onafhankelijke evaluatie na 2 jaar na de ingang van de RRF-verordening en binnen 3 jaar na het
eind van 2023 plaatsvinden (zie vraag 12). Tot slot moet de C ommissie verantwoording afleggen
aan de begrotingsautoriteit volgens het Interinstitutioneel Akkoord tussen het Europees Parlement,
de Raad en de C ommissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer.
Vormgeving
8. Welke premie wordt voorgesteld en hoeveel wordt doorberekend aan de
eindgebruiker? Is deze premie kostendekkend en marktconform. Zo nee, hoeveel
budgettaire ruimte wordt het door het vakdepartement specifiek ingezet?
N.v.t. Voor deze garantie wordt geen premie ontvangen omdat dit niet in de aard van de garantie
ligt, die wordt verschaft uit hoofde van het lidmaatschap van de Europese Unie.
9. Hoe wordt de risicoregeling vormgegeven?
Voor het verkrijgen van middelen binnen de RRF, zowel voor de subsidies als leningen, moeten
lidstaten hervormings- en investeringsplannen indienen. In deze plannen moet worden
aangegeven wat de reden is voor de leningen en welke additionele hervormingen of investeringen
hiermee worden gefinancierd (naast de plannen die door de subsidies zullen worden gerealiseerd).
Om de kwaliteit van deze plannen te borgen, zijn meerdere criteria opgesteld. Ten eerste moeten
de plannen bijdragen aan de uitdagingen zoals geïdentificeerd in de landspecifieke aanbevelingen,
of in andere relevante documenten die zijn aangenomen door de C ommissie in het kader van het
Europees Semester. De plannen moeten ook effectief bijdragen aan de groene en digitale transitie
van lidstaten, naast het versterken van het groeipotentieel, het creëren van banen, het stimuleren
van economische en sociale weerbaarheid, het verzachten van de economische en sociale effecten
van de C OVID-19 crisis en het versterken van economische, sociale en territoriale cohesie.
Hiernaast moet er een duidelijke verwachting zijn dat de plannen een blijvend effect in de
desbetreffende lidstaat hebben en coherente maatregelen bevatten. Ook wordt er van de lidstaten
een effectieve implementatie van de plannen verwacht t.a.v. de tijdslijn, mijlpalen, doelstellingen
en gerelateerde indicatoren. Tot slot moet de omvang van de aangevraagde lening redelijk zijn en
plausibel ten opzichte van de additionele geplande hervormingen en investeringen. De C ommissie
kan bij de beoordeling van de plannen assistentie verkrijgen van experts.

Wanneer de kosten van de hervormings- en investeringsplannen hoger zijn aan het maximale
beschikbare bedrag aan subsidies onder de RRF per lidstaat (zie vraag 6), zal de omvang van de

lening niet hoger zijn dan het verschil tussen de totale kosten van de plannen en maximale
beschikbare bedrag aan subsidies, gegeven dat de plannen voldoen aan de bovengenoemde
criteria en deze voor 31 augustus 2023 zijn ingediend. Lidstaten kunnen in 2021 op verzoek 10%
van deze financiële assistentie verkrijgen als voorschot. De latere betalingen van de leningen op
basis van de mijlpalen en doelstellingen, zullen dan proportioneel met de omvang van het
voorschot naar beneden worden bijgesteld. Voor het ontvangen van de leningen moeten lidstaten
een aparte rekening openen, waarvan ook de aflossingen en rentelasten van moeten worden
betaald.
De C ommissie toetst de ingediende hervormings- en investeringsplannen op basis van de
bovengenoemde criteria. De Raad zal over de goedkeuring van de plannen en de financiële
assistentie beslissen op basis van een voorstel van de C ommissie met gekwalificeerde
meerderheid. Hierna wordt een overeenkomst over de lening opgesteld tussen de C ommissie en de
lidstaat, waarbij details over de lening zullen worden opgenomen (de omvang, looptijd, prijs,
aflossingen en andere mogelijke aspecten die van belang zijn voor de hervormings- en
investeringsplannen).
Vervolgens geven de lidstaten uitvoering aan het goedgekeurde plan. De C ommissie beoordeelt of
bij de uitvoering van het plan aan de mijlpalen en doelen is voldaan. Een positieve beoordeling is
nodig om tot uitbetaling van de middelen uit de RRF over te kunnen gaan. Deze beoordeling zal
ook zonder vertraging met het Europees Parlement worden gedeeld. Over een concept van deze
beoordeling zal de C ommissie het Economisch en Financieel C omité (EFC ) raadplegen. Het EFC zal
een advies opstellen en moet daarbij streven naar consensus. Daarbij toetst het EFC of de door de
C ommissie in haar concept-beoordeling getrokken conclusies over het halen van de mijlpalen en
doelen overeenkomen met zijn beeld hierover. Indien een of meerdere lidstaten van mening zijn
dat dat niet het geval is, kan een lidstaat de voorzitter van de Europese Raad verzoeken om de
kwestie op de agenda van de Europese Raad te zetten, voorzien van een onderbouwing waaruit
blijkt dat desbetreffende mijlpaal niet of onvoldoende bereikt is.
Zolang de volgende Europese Raad de kwestie niet uitputtend heeft besproken, zal de C ommissie
geen besluit nemen over de beoordeling en uitbetaling. Het uitgangspunt is dat de procedure vanaf
het moment van raadpleging van het EFC in de regel niet langer dan drie maanden duurt. Een
langere periode is niet uitgesloten, indien dat noodzakelijk is. De procedure is afgesproken tussen
alle leden van de Europese Raad, waar ook de voorzitter van de Europese C ommissie deel van
uitmaakt. Alle betrokkenen bij de afspraak hebben er baat bij dat de afgesproken procedure gaat
functioneren zoals overeengekomen. Hierbij geldt dat de lidstaten tot een unaniem oordeel moeten
komen.
Indien onverhoopt de Europese Raad waar de kwestie wordt besproken niet tot een unaniem
oordeel komt, ontstaat een nieuwe politieke situatie. In zo’n geval ligt het voor de hand dat de
C ommissie weer voor de EFC -route kiest waarbij in het uiterste geval de noodremprocedure weer
kan worden ingezet. 5
Met het oog op consistentie zal NGEU op vergelijkbare wijze worden weergegeven in de
Financiënbegroting op artikel 4 (Internationale financiële betrekkingen) als het EFSM, BoP en
SURE; op basis van het verwachte (maximale) leenvolume. Het Nederlandse aandeel van de totale
maximale uitleencapaciteit van de RRF leningen zal worden weergegeven, inclusief de verwachte
rentelasten. Naast de aflossingen staan de lidstaten namelijk garant voor de bijbehorende
rentelasten van de leningen. Dit is ook voor het EFSM, BoP en SURE het geval. 6 De maximale
5

De Juridische Dienst van de Raad heeft een advies over de procedure vrijgegeven (documentnummer EUCO
12/20, https://www.consilium.europa.eu/register/en/content/out?&typ=ENTRY&i=ADV&DOC_ID=ST-12-2020INIT). Ne derland kan zich hierin vinden.
6
Voor he t EFSM, BoP e n SURE is dit ook aangepast op de begroting e n zijn re ntelasten dus hierbij opgenomen.

uitleencapaciteit van de RRF leningen in lopende prijzen bedraagt 385,9 mld. euro. Het
Nederlandse aandeel hiervan is 22,4 mld. euro en van de rentelasten is het Nederlandse aandeel
geraamd op 5,0 mld. euro. Nederland staat dus in totaal voor 27,4 mld. euro voor dit instrument
garant op de Financiënbegroting. De raming van deze rentelasten zal worden bijgesteld op basis
van de daadwerkelijke uitgegeven schuld. Aangezien NGEU een tijdelijk instrument is en dit niet
meer beschikbaar is na de uitgifte van de leningen, zal de garantie met het aflossen van de schuld
afnemen op de begroting.
10. Welke horizonbepaling wordt gehanteerd (standaardtermijn is maximaal 5 jaar)?
NGEU, en dus ook de RRF, zal van tijdelijke aard zijn. Tot 31 december 2023 mogen er leningen
onder de RRF worden toegekend. Tot 31 december 2026 kunnen er daadwerkelijke betalingen voor
deze leningen worden gedaan aan lidstaten, wat betekent dat dan ook de mijlpalen en
doelstellingen van de hervormings- en investeringsplannen gerealiseerd moeten zijn. Het gebruik
van de garanties middels de ophoging van het EMB van 0,6% BNI is echter langer nodig,
aangezien het aflossen en rentebetalingen van de leningen langer zal duren dan dat de RRF
inzetbaar is (aflossingen zullen uiterlijk in 2028 starten en de uiterste terugbetaaldatum van
leningen uit hoofde van de RRF is vastgesteld op 31 december 2058). Hierna zal de tijdelijke
ophoging van het EMB niet meer van toepassing zijn en de garantie naar 0 zijn gedaald.
11. Wie voert de risicoregeling uit en wat zijn de uitvoeringskosten van de regeling?
De Europese C ommissie zal de risicoregeling uitvoeren. De volledige uitvoeringskosten van de RRF
zullen worden doorberekend en omgeslagen over de lenende lidstaten. Dit geldt ook voor de
kosten die voor de monitoring van de implementatie van de hervormings- en investeringsplannen
zullen worden gemaakt. Er zijn dan ook geen uitvoeringskosten voor de Nederlandse begroting.
12. Hoe wordt de regeling geëvalueerd, welke informatie is daarvoor relevant evaluatie
en hoe wordt een deugdelijke evaluatie geborgd?
De desbetreffende lidstaat zal tweejaarlijks binnen het Europees Semester rapporteren over de
voortgang van de implementatie van de hervormings- en investeringsplannen, inclusief de
mogelijke additionele mijlpalen en doelstelling gerelateerd aan de toegekende lening. Deze
tweejaarlijkse rapportages zullen in de Nationale Hervormingsplannen van lidstaten worden
verwerkt en hierop zal worden gereflecteerd.
Hiernaast informeert de C ommissie de Raad en het Europees Parlement jaarlijks over de
implementatie van het RRF middels een rapport wat de voortgang van de lidstaten, de omvang
van het gebruik van het RRF in het voorgaande jaar en de bijdrage van de RRF middelen in het
behalen van de doelstellingen geformuleerd onder de hervormings- en investeringsplannen, bevat.
Twee jaar na de ingang van de RRF-verordening, zal de C ommissie het Europees Parlement, de
Raad, het European Economic and Social Committee en het Committee of the Regions informeren
over de implementatie middels een onafhankelijk evaluatie. Deze evaluatie moet reflecteren op in
hoeverre de vastgestelde mijlpalen zijn behaald, de efficiëntie van de gebruikte middelen en de
toegevoegde waarde van de Europese middelen. Hiernaast moet er worden beoordeeld in hoeverre
de doelstellingen en maatregelen nog relevant zijn.
Ook zal er niet langer dan drie jaar na 31 december 2023 een onafhankelijke ex-post evaluatie
plaatsvinden. Deze evaluatie zal een globale beoordeling bevatten over de RRF en de lange termijn
impact van het instrument.