Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 157

Wijziging van onder meer de Wet op het primair
onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de
Wet College voor examens in verband met de
invoering van een centrale eindtoets, de
invoering van een leerling- en
onderwijsvolgsysteem en invoering van
bekostigingsvoorschriften voor
minimumleerresultaten voor speciale scholen
voor basisonderwijs en scholen voor speciaal
onderwijs en speciaal en voortgezet speciaal
onderwijs (centrale eindtoets en leerling- en
onderwijsvolgsysteem primair onderwijs)

Nr. 47

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR
EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 maart 2013
Bij de plenaire behandeling in uw Kamer van het wetsvoorstel Eindtoets
primair onderwijs (Kamerstukken II, 2011 – 2012, 33 157) heb ik twee
toezeggingen gedaan waarop ik in deze brief inga (Handelingen II,
2012/13, nr. 65, behandeling wetsvoorstel primair onderwijs). Ik heb aan
mevrouw Schouten (ChristenUnie) toegezegd schriftelijk in te gaan op
amendement nummer 23, ingediend door de ChristenUnie en het CDA.
Verder heb ik de heer Jasper van Dijk (SP) toegezegd om contact op te
nemen met de heer De Bruijne (stichting Openbaar onderwijs aan de
Amstel te Amsterdam) naar aanleiding van zijn uitlatingen in de Volkskrant van 9 maart jl.1 en om uw Kamer schriftelijk te berichten over het
resultaat daarvan.
Toezegging aan mevrouw Schouten (ChristenUnie)
Strekking amendement
De bedoeling van het amendement Schouten/Rog onder nummer 23 is
om het toezicht van de Inspectie van het Onderwijs (hierna: inspectie) op
de leerresultaten niet te zwaar afhankelijk te stellen van de centrale
eindtoets (of andere toegelaten eindtoetsen). De indieners zijn van
mening dat de resultaten van een eindtoets een te beperkt beeld geven
van de onderwijskwaliteit van een school. Zij bepleiten om de huidige
1

kst-33157-47
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Artikel «Ouders kiezen niet op Citoscores».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 157, nr. 47

1

bepaling daarover in het derde lid van artikel 10a van de WPO te
handhaven. Deze bepaling geeft de inspectie al voldoende wettelijk basis
om bij de weging van de leerresultaten van een school haar werk goed te
kunnen doen, zo schrijven de indieners in de toelichting.
Herbevestiging oordeel amendement
In het debat heb ik dit amendement «ontraden». Ik handhaaf mijn politieke
oordeel over dit amendement en licht mijn argumenten daarvoor
hieronder toe.
Bij de aanvaarding van het wetsvoorstel «Goed onderwijs, goed bestuur»
(Stb. 2010, 80)2 is het principe in de Wet op het primair onderwijs
verankerd dat het behalen van voldoende eindresultaten voor taal en
rekenen wordt aangemerkt als een wettelijke bekostigingsvoorwaarde c.q.
deugdelijkheidseis. Dit geeft de inspectie de wettelijke basis toe te zien op
de naleving deze eis. Wanneer een school gedurende een langere periode
niet voldoet aan de deugdelijkheidseis dan wordt deze aangemerkt als een
school die qua leerresultaten tekortschiet. De inspectie betrekt dit gegeven
bij het uiteindelijke bredere kwaliteitsoordeel over de school.
Zoals ik bij de plenaire behandeling heb opgemerkt kijkt de inspectie
hierbij altijd verder dan alleen de eindresultaten. Bij haar oordeel betrekt
de inspectie ook andere kwaliteitsaspecten, zoals die zijn vastgelegd in de
Wet op het onderwijstoezicht. Onderwijskwaliteit is immers meer dan
alleen de leerresultaten. Het voorliggende wetsvoorstel wijzigt daar niets
in.
Voor de weging van amendement nummer 23 is het van belang dat de
wetgever er voor zorgt dat de deugdelijkheidseis van voldoende leerresultaten in duidelijke en heldere normen wordt geobjectiveerd. Ook de Raad
van State en de Onderwijsraad3 wijzen op het belang daarvan. Zo wordt
recht gedaan aan een zorgvuldige, geobjectiveerde en gelijkwaardige
weging van de leerresultaten tussen scholen. Ook de inspectie heeft dit
nodig om het toezicht op de leerresultaten te kunnen uitoefenen op een
manier die voor scholen en besturen transparant is.
De door de indieners voorgestelde handhaving van de huidige situatie bij
de beoordeling van leerresultaten komt daaraan niet tegemoet. Nu
kunnen scholen zich met zes verschillende toetsen verantwoorden over de
eindresultaten. Deze toetsen zijn onderling niet goed vergelijkbaar en
meten verschillende onderdelen van taal en rekenen.
Duidelijkheid van de zijde van de wetgever voorkomt dat na aanvaarding
van het wetsvoorstel dit diffuse geheel blijft bestaan. Dan vormen de
schoolresultaten van de centrale eindtoets of van andere toegelaten
eindtoetsen (amendement nummer 38 van de leden Rog en Schouten) de
enige en meest geëigende basis voor de noodzakelijke heldere, vergelijkbare en geobjectiveerde normering van de eindresultaten van een
school. Daarmee geeft de wetgever invulling aan de opdracht om de
deugdelijkheidseis van voldoende leerresultaten te objectiveren.
Toezegging aan de heer Jasper van Dijk (SP)
Op 25 maart jl. is er gesproken met de heer De Bruijne naar aanleiding
van zijn uitlatingen in de Volkskrant. De heer De Bruijne is algemeen
2
3

In werking getreden op 1 augustus 2010.
Zie Onderwijsraad, Artikel 23 Grondwet in maatschappelijk perspectief, Den Haag 2012, p. 58
e.v. Voor het advies van de Raad van State, zie Kamerstukken II, 2011 – 2012, 33 157, nr. 4.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 157, nr. 47

2

directeur van de stichting Openbaar onderwijs aan de Amstel. De stichting
heeft 21 scholen voor primair onderwijs in Amsterdam Zuid en Centrum.
Daarnaast is de heer De Bruijne voorzitter van het Breed Bestuurlijk
Overleg Amsterdam, het zogeheten BBO. Hierin zijn de Amsterdamse
schoolbesturen voor het primair onderwijs en het speciaal onderwijs
verenigd.
De passage uit het artikel waaraan de heer Jasper van Dijk in het debat
refereerde, is als volgt:
«Verantwoording is goed, maar zo’n systeem heeft ook nadelen, zegt
Monique Volman, onderwijskundige verbonden aan de Universiteit van
Amsterdam. Ze vreest dat scholen zwakke leerlingen weigeren om hun
resultaten op peil te houden. De Bruijne beaamt dat dat gebeurt. «Niet
alleen in Amsterdam. En dat is onwenselijk. Zwakke leerlingen zijn een
collectieve verantwoordelijkheid van scholen in een bepaalde gemeente,
waar schoolbesturen samen afspraken over moeten maken.»
Toelichting van de heer de Bruijne
Hieronder volgt de toelichting van de heer De Bruijne op zijn uitlatingen.
Met de weergave daarvan heeft hij ingestemd.
De heer De Bruijne geeft aan dat hij met zijn opmerkingen in de Volkskrant
uiting gaf aan de zorg die hij heeft over de tussentijdse plaatsing van
vooral de leerlingen die extra (taal)ondersteuning nodig hebben. In
Amsterdam wisselt 46% van de leerlingen in het primair onderwijs één of
meer keren tussentijds van school. Het grootste deel daarvan is het
gevolg van reguliere verhuisbewegingen en verloopt vanwege lokale
afspraken tussen schoolbesturen soepel. De heer De Bruijne constateert
wel dat de plaatsing van leerlingen die extra ondersteuning behoeven nog
niet optimaal verloopt. Dit speelt volgens hem vooral bij kleine schoolbesturen. Desgevraagd heeft de heer De Bruijne er geen behoefte aan in dit
stadium schoolbesturen en scholen bij naam en toenaam te noemen.
Naar zijn oordeel hoort deze kwestie thuis in het genoemde BBO en het
betreffende samenwerkingsverband passend onderwijs dat momenteel
volop in ontwikkeling is. Daar moeten de oplossingen worden gevonden;
daar zijn alle Amsterdamse besturen (groot en klein) collectief verantwoordelijk om een zo passend mogelijke ondersteuning te bieden aan
leerlingen die dat nodig hebben. De zorgplicht voor besturen gaat ervoor
zorgen dat iedere leerling een passende plaats krijgt in het onderwijs.
Ik constateer dat de heer De Bruijne niet concreet kan of wil worden.
Daarmee is het voor mij en de inspectie helaas niet mogelijk om in
concrete gevallen actie te ondernemen.
De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
S. Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 157, nr. 47

3