Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3565
Vragen van het lid Kops (PVV) aan de Staatssecretaris van Economische Zaken
en Klimaat over een Europese CO2-heffing voor huizen (ingezonden 25 juni
2021).
Antwoord van Staatssecretaris Yeşilgöz-Zegerius (Economische Zaken en
Klimaat), mede namens Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (ontvangen 13 juli 2021).
Vraag 1
Bent u bekend met het voornemen van de Europese Commissie voor de
invoering van een Europese CO2-heffing voor huizen (af te dragen door de
gasleverancier)?1
Antwoord 1
De Europese Commissie publiceert naar verwachting op 14 juli 2021 het
zogenoemde Fit-for-55 pakket, met daarin wetgevingsvoorstellen ter
implementatie van de aangescherpte Europese klimaatdoelstellingen
waarvoor Nederland heeft gepleit. Hier zit naar verwachting ook een voorstel
bij voor de uitbreiding van het EU emissiehandelssysteem (ETS) naar de
sectoren gebouwde omgeving en mobiliteit. Als het voorstel er is, kan pas
worden beoordeeld wat de plannen van de Europese Commissie precies
behelzen. Een emissiehandelssysteem in de gebouwde omgeving is geen
CO2-heffing voor huizen. In zo’n systeem kopen leveranciers van energie
rechten om broeikasgassen uit te mogen stoten, waarbij het aantal beschikbare rechten en daarmee de uitstoot van broeikasgassen is gelimiteerd.
Vraag 2
Hoe reageert u op de uitspraak van PvdA’er Samsom, de rechterhand van
PvdA’er Timmermans, dat «de gasleverancier deze kosten zal doorberekenen
aan de klant en dat dan de prijs omhoog zal gaan»?

1

ah-tk-20202021-3565
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

De Telegraaf, 24 juni 2021, «EU aast op klimaatgeld: CO2-beprijzing voor auto’s en huizen moet
geld in laatje brengen». (https://www.telegraaf.nl/nieuws/825944281/eu-aast-op-klimaatgeldco2-beprijzing-voor-auto-s-en-huizen-moet-geld-in-laatje-brengen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Antwoord 2
De Europese Commissie zal medio juli haar plannen bekend maken over het
gehele Fit for 55 pakket dat dient om ons Europese doel van ten minste 55%
broeikasgasreductie t.o.v. 1990 in 2030 te realiseren. Op dat moment wordt
duidelijk wat de plannen van de Europese Commissie precies behelzen.
Klimaatbeleid moet betaalbaar blijven, en moet niet leiden tot onevenwichtige lastenverzwaring door stapeling van nationale en Europese regelgeving.
Het kabinet is daarbij bekend met de achterliggende gedachte van de
Commissie dat versterking van de prijsprikkel een bijdrage kan leveren aan
de transitie in sectoren die nu niet onder het ETS vallen. Dit principe heeft
voor de huidige ETS-sectoren goed gewerkt. Mocht de Commissie een
voorstel doen voor uitbreiding van het ETS naar de gebouwde omgeving (zie
ook antwoord bij 1), dan zal het kabinet deze voorstellen inclusief impact
assessment, waaruit zal blijken wat de gevolgen zijn van een ETS in de
gebouwde omgeving, kritisch bekijken.
Het systeem dient verder aan te sluiten op de land specifieke kenmerken van
de sector, zoals isolatiegraad van gebouwen en CO2-intensiteit van de
warmtevoorziening. Afgezien van een eventueel ETS, is het wat betreft de
transitie in de gebouwde omgeving belangrijk dat er keuzevrijheid is voor
consumenten en dat er op tijd alternatieven zijn voor huishoudens. Het hele
pakket aan voorstellen zal het kabinet op een integrale manier afwegen,
waarbij deze elementen worden meegenomen.
Vraag 3
Welke gevolgen heeft dit onzalige plan voor de energierekening van
huishoudens? Hoeveel verwacht u dat de gasprijs hierdoor zal stijgen? Bent u
ertoe bereid dit niet te laten gebeuren?
Antwoord 3
Het kabinet is van mening dat de energietransitie betaalbaar moet blijven. Het
effect op de energierekening op huishoudniveau hangt af van de vormgeving
van het wetsvoorstel, van de mate waarin energieleveranciers deze kosten
doorberekenen in hun tarieven en van de wijze waarop het Europese beleid
door het kabinet wordt ingepast in de Nederlandse beleidscontext. Dit is nu
niet vast te stellen, aangezien het Fit for 55 pakket nog door de Europese
Commissie gepubliceerd moet worden. Zie ook beantwoording onder vraag
2.
Vraag 4, 5, 6
Wat vindt u ervan dat de Europese Commissie jaarlijks € 40 miljard euro van
de opbrengst van deze CO2-heffing in een nieuw «solidariteitsfonds» wil
stoppen en vervolgens over de Europese Unie wil herverdelen (bedoeld voor
onder andere de «vergroening» van woningen)? Deelt u de conclusie dat
klimaatbeleid wordt ingezet als herverdelingsmechanisme?
Hoe reageert u op de uitspraak van de heer Samsom dat «Nederland ook
geld krijgt uit dit fonds, maar dat Polen méér krijgt»?
Deelt u de conclusie dat het te bizar voor woorden en ronduit onacceptabel is
als Nederlandse huishoudens middels een nóg verder stijgende energierekening moeten gaan dokken voor de «vergroening» van o.a. Poolse huishoudens? Bent u ertoe bereid hier nóóit mee akkoord te gaan?
Antwoord 4, 5, 6
Zoals onder vraag 2 geantwoord, wordt het Fit for 55 pakket medio juli door
de Europese Commissie gepubliceerd. Voor zo ver nu bekend schat de
Europese Commissie in dat de eventuele uitbreiding van het ETS jaarlijks
ongeveer € 40 miljard zou opleveren. Het overgrote deel van deze middelen
zou daarbij naar verwachting worden verdeeld over de lidstaten, gelijk het
bestaande ETS. Een emissiehandelssysteem in de gebouwde omgeving is
geen CO2-heffing voor huizen. In zo’n systeem kopen leveranciers van
energie rechten om broeikasgassen uit te mogen stoten, waarbij het aantal
beschikbare rechten en daarmee de uitstoot van broeikasgassen is gelimiteerd. De Europese Commissie speelt daarnaast met het idee om een klein
deel van deze inkomsten te plaatsen in een nieuw fonds, bestemd voor
specifieke emissie reducerende maatregelen en het tegengaan van sociaaleconomische effecten op minder draagkrachtige huishoudens door hogere
energieprijzen. De onderhandelingen in Europa over dit pakket aan voorstellen, zullen na publicatie beginnen. Het kabinet wacht de voorstellen van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Commissie af en zal een afweging maken als duidelijk is hoe het gehele
pakket er uit ziet, waarbij zowel gekeken wordt naar de realisatie van het doel
in 2030, als de kosten en de wijze waarop rekening wordt gehouden met een
eerlijke en rechtvaardige transitie. In deze afweging zullen ook de reeds
beschikbare middelen voor de klimaattransitie in het kader van het
EU-herstelfonds en het Meerjarig Financieel Kader worden betrokken.
Vraag 7
Welke betekenis heeft uw uitspraak dat «het van belang is dat de financiële
en administratieve lasten beperkt blijven en dat lastenverzwaring door
stapeling van nationale en Europese regelingen beperkt blijft»? Mogen we
hieruit concluderen dat u de aangekondigde CO2-heffing voor huizen – de
zóveelste (klimaat)belasting op de energierekening – nóóit zult accepteren?
Antwoord 7
Het uitgangspunt van het kabinet is dat de energietransitie haalbaar en
betaalbaar moet zijn. Als onderdeel van het Klimaatakkoord zijn belastingmaatregelen aangekondigd ten gunste van huishoudens, waardoor het
belastingdeel op de energierekening in 2021 voor huishoudens met een
gemiddeld verbruik dit jaar onveranderd is gebleven, na een daling van 100
euro bij gemiddeld verbruik in 2020. De energierekening bestaat ook uit
leveringstarieven en nettarieven, waar het kabinet geen invloed op heeft.
Op de lange termijn, richting 2030, verwacht het PBL een beperkte stijging
van de energierekening voor een huishouden met een gemiddeld verbruik. In
het voorjaar van 2022 komt CBS met een update van het beeld voor de korte
termijn.
Of een huishouden zijn energierekening kan betalen, hangt niet alleen af van
de uitgaven aan energie, maar ook van het besteedbare inkomen en de
andere noodzakelijke uitgaven van huishoudens. Het kabinet weegt jaarlijks
het integrale inkomensbeeld en stuurt waar nodig in de begroting bij.
Mocht de Commissie een voorstel doen voor uitbreiding van het ETS naar de
gebouwde omgeving (zie ook antwoord bij 1 en 2), dan zal het kabinet deze
voorstellen inclusief impact assessments kritisch bekijken. Het kabinet zal het
gehele pakket na uitkomen in zijn integraliteit beoordelen.
Vraag 8
Deelt u de mening dat energie een basisbehoefte is en dus voor ieder
huishouden betaalbaar moet zijn? Bent u er dan ook toe bereid de energierekening substantieel te verlagen en de Europese Commissie mede te delen dat
zij naar de maan kan lopen met haar CO2-heffing?
Antwoord 8
Ja, het kabinet deelt de mening dat energie een basisbehoefte is en voor
ieder huishouden betaalbaar moet zijn. Zie ook het antwoord op vraag 7.
Juist om er voor te zorgen dat energie altijd toegankelijk blijft, op een wijze
dat we ons land op een goede manier doorgeven aan de generaties na ons,
zetten we in op de transitie naar schone energie. We proberen daarbij onze
energiemix ook zo in te richten dat we als land niet voor altijd voor een zeer
groot deel afhankelijk blijven van fossiele energie. In deze transitie moet oog
zijn voor de sociaaleconomische gevolgen voor huishoudens. Het kabinet
hecht waarde aan een evenwichtige inkomensontwikkeling en heeft hier
continue aandacht voor. Daarom zet Nederland in op een zo kosteneffectief
mogelijke transitie.
Het kabinet zal het hele pakket integraal afwegen waarbij de elementen,
benoemd in antwoord op vraag 2, worden meegewogen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3