Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 468

Wijziging van de Huisvestingswet 2014, de Wet
op de huurtoeslag, de Woningwet en enkele
andere wetten teneinde daarin een aantal
technische wijzigingen en een aantal
wijzigingen met beperkte beleidsmatige
gevolgen aan te brengen (Veegwet wonen)

Nr. 6

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 4 juli 2016
I. Algemeen
Met belangstelling heb ik kennisgenomen van de vragen van de algemene
commissie voor Wonen en Rijksdienst over haar bevindingen inzake
bovenvermeld wetsvoorstel. Ik dank de leden van de VVD-fractie, de
PvdA-fractie, de SP-fractie, de D66-fractie, de SGP-fractie en het lid Van
Vliet voor hun bijdragen.
Ik ga gaarne in op de gestelde vragen en gemaakte opmerkingen van de
leden van de verschillende fracties. Daarbij houd ik zoveel mogelijk de
indeling van het verslag aan. Waar vragen van de leden van de verschillende fracties betrekking hebben op hetzelfde onderwerp, heb ik deze
evenwel in de beantwoording samengenomen. Deze nota gaat vergezeld
van een nota van wijziging waarmee een aantal inhoudelijke en een aantal
technische wijzigingen in het wetsvoorstel wordt doorgevoerd. Voor een
toelichting op die wijzigingen wordt verwezen naar de nota van wijziging
en naar mijn brief die ik uw Kamer gelijktijdig met deze nota heb doen
toekomen.
De leden van de fractie van de SP vragen om een overzicht van alle
wijzigingen met beleidsmatige gevolgen.
De wijzigingen met beleidsmatige gevolgen zijn gelegen in artikel II
(wijziging van de Huisvestingswet 2015), onderdeel C, artikel VI (wijziging
van de Wet op de huurtoeslag) en artikel IV (wijziging van de Woningwet)
onderdelen H, L, N, R, Y, AA, CC, DD, FF en II.
1. Consultatie
De leden van de SP-fractie vragen naar de uitvoeringstoets van de
Autoriteit woningcorporaties (hierna: Autoriteit).
De toets op handhaafbaarheid en uitvoerbaarheid is gepubliceerd op de
website van de Autoriteit (https://www.ilent.nl/onderwerpen/autoriteit
woningcorporaties).
Ook vragen de leden van de SP-fractie wat de inbrengen van huurdersorganisaties op het voorstel zijn geweest.

kst-34468-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 468, nr. 6

1

Bij de internetconsultatie in december 2015 hebben twee huurdersorganisaties gereageerd op de voorgestelde wijzigingen in de Veegwet wonen.
Daarnaast heeft de Woonbond een reactie geleverd. Alle openbare
reacties in de consultatie zijn te vinden via de website https://
www.internetconsultatie.nl/veegwetwonen/reacties.
2. Uitvoeringstoets
Wijziging van de Huisvestingswet 2014
De leden van de SP-fractie vragen op welke wijze gemeenten, indien zij
dat wensen, kunnen sturen op leefbaarheid. Zou ook de verdeling van
standplaatsen niet benut kunnen worden voor de leefbaarheid, zo vragen
deze leden. Voorts vragen zij op welke wijze dit wijzigingsvoorstel
gemeenten beperkt in hun mogelijkheden tot spreiding van bevolkingsgroepen, mede in het kader van het tegengaan van segregatie.
Gemeenten hebben vele mogelijkheden om de leefbaarheid in buurten en
wijken te bevorderen. Hierbij valt te denken aan fysieke maatregelen ter
bestrijding van onveilige plaatsen, de inzet van gemeentelijke menskracht
en middelen om buurten schoon te krijgen en te houden, alsmede
initiatieven die de sociale cohesie in de buurt bevorderen. De instrumenten voor woonruimteverdeling, zoals vastgelegd in de Huisvestingswet 2014, zijn niet inzetbaar. Dit is uitvoerig gewisseld met de
Tweede Kamer in de behandeling van het wetsvoorstel Huisvestingswet
20141. Uitsluitend in gebieden met ernstige leefbaarheidsproblemen, die
op verzoek van de gemeenteraad door de Minister voor Wonen en
Rijksdienst zijn aangewezen op grond van de Wet bijzondere maatregelen
grootstedelijke problematiek, kunnen bepaalde maatregelen inzake
woonruimteverdeling worden ingezet ter bevordering van de
leefbaarheid. De toevoeging van standplaatsen aan de vormen van
woonruimte die onder de werking van de plaatselijke huisvestingsverordening kunnen vallen, staat hier los van. Deze toevoeging is noodzakelijk
omdat er in bepaalde gemeenten schaarste is aan standplaatsen en de
gemeenten daarom regels wil stellen om te komen tot een evenwichtige
en rechtvaardige verdeling. Zoals in de memorie van toelichting bij dit
wetsvoorstel is uiteengezet, staat de Huisvestingswet 2014 niet toe via de
privaatrechtelijke weg regels te stellen voor woonruimteverdeling, ook
niet voor standplaatsen. Met het opnemen van de standplaats als vorm
van woonruimte die onder de werking van de huisvestingsverordening
kan vallen, wordt benadrukt dat de huisvestingsverordening de enige
wijze is waarop regels gesteld mogen worden ten behoeve van de
verdeling van standplaatsen. Extra regels hierover naast de huisvestingsverordening kunnen derhalve, anders dan de leden van de SP-fractie
veronderstellen, niet bestaan.
Wijziging van de Wet op de huurtoeslag
De leden van de SP-fractie vragen of er een uitgebreidere toelichting kan
komen op de wijzigingen op de Wet op de huurtoeslag, bijvoorbeeld over
de bepaling van het huishoudinkomen. Daarnaast zien deze leden graag
de exacte formuleringen van de definitie naast elkaar, net als de budgettaire effecten voor de huurtoeslagontvangers.
De voorgestelde wijziging behelst dat het uitsluitend nog van de leeftijd
van de leden van het huishouden afhankelijk is of een huishouden een
meerpersoonshuishouden of een meerpersoonsouderenhuishouden is.
De hoogte van het inkomen van het huishouden dan wel van de onder1

Kamerstukken II 2013/14, 32 271, 30.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 468, nr. 6

2

scheiden leden daarvan is hierbij niet langer van belang. De huidige,
respectievelijk de voorgestelde, definities van de begrippen meerpersoonshuishouden en meerpersoonsouderenhuishouden zijn hieronder
aangegeven.

Meerpersoons huishouden

Meerpersoons
ouderenhuishouden

Huidige definitie

Voorgestelde definitie

het huishouden van een
huurder die samen met diens
partner of een of meer
medebewoners een woning
bewoont, als het aandeel in
het rekeninkomen, afkomstig
van personen die op 1 januari
van het berekeningsjaar de
pensioengerechtigde leeftijd,
bedoeld in artikel 7a, eerste lid,
van de Algemene Ouderdomswet, hebben bereikt, de helft of
minder bedraagt
het huishouden van een
huurder die samen met diens
partner of een of meer
medebewoners een woning
bewoont, als het aandeel in
het rekeninkomen, afkomstig
van personen die op 1 januari
van het berekeningsjaar de
pensioengerechtigde leeftijd,
bedoeld in artikel 7a, eerste lid,
van de Algemene Ouderdomswet, hebben bereikt, meer dan
de helft bedraagt

het huishouden van een huurder
die samen met diens partner of
een of meer medebewoners een
woning bewoont, indien geen
van deze personen op 1 januari
van het berekeningsjaar de
pensioengerechtigde leeftijd,
bedoeld in artikel 7a, eerste lid,
van de Algemene Ouderdomswet, heeft bereikt

het huishouden van een huurder
die samen met diens partner of
een of meer medebewoners een
woning bewoont, indien een of
meer van deze personen op
1 januari van het berekeningsjaar de pensioengerechtigde
leeftijd, bedoeld in artikel 7a,
eerste lid, van de Algemene
Ouderdomswet, heeft bereikt

Ook vragen de leden van de SP-fractie wat de verwachte gevolgen op de
huurtoeslag zijn op de langere termijn, gezien de vergrijzing, en hoe vaak
een tussentijdse herziening op een voorschot of nabetaling in het
algemeen voorkomt en specifiek voor de groep in de pensioengerechtigde
leeftijd.
De inkomenseffecten voor de naar schatting 3.000 huishoudens die door
deze wijziging geraakt worden, zijn in alle gevallen positief, ca. € 165 per
huishouden per jaar. Het budgettaire effect van de voorgestelde maatregel
op de huurtoeslaguitgaven wordt geraamd op ca. € 500.000 structureel; in
deze raming is rekening gehouden met demografische ontwikkelingen,
zoals de vergrijzing.
Hieronder is weergegeven hoe vaak in het algemeen terugvorderingen en
nabetalingen plaatsvinden en hoe vaak specifiek voor de groep meerpersoonsouderenhuishoudens (cijfers 2013). Daarbij is uitgegaan van de
situatie bij definitieve toekenning, aangezien van tussentijdse wijzingen in
de voorschotbetalingen geen registratie wordt bijgehouden. Hierbij wordt
aangetekend dat de hieronder aangegeven vorderingen en nabetalingen
allerlei uiteenlopende oorzaken kunnen hebben.
Alle huishoudens

Vordering
Gelijk
Nabetaling
Totaal

356.775
311.222
669.344
1.337.341

Meerpersoonsouderenhuishoudens
27%
23%
50%
100%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 468, nr. 6

25.829
16.000
87.614
129.443

20%
12%
68%
100%

3

Wijziging van de Woningwet
Algemeen
De leden van de PvdA-fractie vragen naar de wijze waarop de Autoriteit de
regelgeving interpreteert, die op basis van het voorliggende wetsvoorstel
gewijzigd zal worden.
Zoals in het antwoord op schriftelijke vragen bij de wijziging van het
Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting 2015 (hierna: BTIV) is
aangegeven2, kan de Autoriteit niet vooruitlopen op voorgenomen
wijzigingen in regelgeving zolang deze nog niet in werking zijn getreden.
Dit betekent dat zij geen toestemming kan geven voor aanvragen die
leiden tot activiteiten die thans niet toegestaan zijn. De Autoriteit zal
echter niet handhavend optreden in reeds bestaande situaties die thans
niet zijn toegestaan, maar wel na inwerkingtreding van de gewijzigde
regelgeving. De Autoriteit handelt in lijn met deze interpretatie.
De leden van de SP-fractie vragen hoe het kan dat een benaming van de
raad van toezicht niet bepalend is voor de juridische kwalificatie.
In het algemeen kan gesteld worden dat voor de juridische kwalificatie
van een entiteit, niet bepalend is welke benaming daaraan in de praktijk
wordt gegeven, maar welke wettelijke regeling daarop naar haar inhoud
van toepassing is. Verenigingen en stichtingen die een toezichthoudend
orgaan hebben ingesteld, duiden dat orgaan vaak aan als «raad van
toezicht». Wanneer aan dat orgaan echter de taak is toegekend om
toezicht te houden op het beleid van het bestuur en op de algemene gang
van zaken in de rechtspersoon en de daarmee verbonden ondernemingen,
dan is dat orgaan een raad van commissarissen in de zin van de wet en
heeft het de bevoegdheden die daar door de wet aan worden toebedeeld.
Derhalve wordt eveneens voorkomen dat de regels die voor toezichthoudende organen gelden, kunnen worden ontweken door aan dat orgaan in
de praktijk een andere naam te geven.
De leden van de PvdA-fractie vragen wanneer het beoordelingskader voor
het scheiden en splitsen wordt gepubliceerd en of duidelijk is wat een
toegelaten instelling mag doen binnen de DAEB-tak. Hoewel deze vraag
buiten de reikwijdte van het voorstel Veegwet wonen valt, zal ik haar
evenwel beantwoorden.
Het beoordelingskader is op 31 mei gepubliceerd op de website van de
Autoriteit.3 De werkzaamheden die toegelaten instellingen binnen de
DAEB-tak mogen uitvoeren zijn opgenomen in artikel 47 van de
Woningwet en in artikel 53 van het BTIV.
Werkdomein
De leden van de fractie van D66 vragen om nader te duiden wat onder
diensten ten behoeve van de bedrijfsvoering of administratie wordt
verstaan.
Hieronder vallen alle diensten die samenhangen met het bouwen, kopen,
verkopen, verhuren, onderhouden en transformeren van het vastgoed van
haar dochtermaatschappijen of van toegelaten instellingen of met hen
verbonden ondernemingen. Hierbij kan worden gedacht aan het beheren
van het personeelsbestand, het opstellen van een onderhoudsplan of het
ontwikkelen van een ICT-administratiesysteem. Ook het bijhouden van de
verhuuradministratie behoort tot dergelijke diensten. In het geval van de
2
3

Kamerstukken II 2015/16, 32 847, 213.
https://www.ilent.nl/Images/Beoordelingskader%20scheiding%20DAEB%20niet-DAEB_tcm334–
375893.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 468, nr. 6

4

diensten in het kader van de administratie van huurdersorganisaties kan
het gaan om het bijhouden van de contactgegevens en de betalingsadministratie.
De leden van de PvdA-fractie vragen of het na inwerkingtreding van de
Veegwet wonen is toegestaan voor een dochteronderneming van een
toegelaten instelling om werkzaamheden te verrichten of diensten te
leveren aan een bedrijf waarvan een toegelaten instelling slechts een deel
van de aandelen bezit, zoals bijvoorbeeld ten behoeve van de bouw van
huurwoningen in het middensegment die niet door (100%) marktpartijen
wordt opgepakt.
Met de Veegwet wonen wordt het werkdomein van dochterondernemingen uitgebreid: het wordt toegestaan dat een dochter werkzaamheden
verricht voor een met haar verbonden onderneming of voor toegelaten
instellingen of de met hen verbonden ondernemingen. Voornemen is om
op grond van de mogelijkheid die het wetsvoorstel daartoe biedt, de
uitbreiding in het BTIV te clausuleren: de aandelen van de verbonden
onderneming moeten voor 100% in bezit zijn van een toegelaten
instelling. In de praktijk is namelijk gebleken dat een aantal toegelaten
instellingen een onderhouds-BV heeft die ook werkzaamheden verricht
voor niet-DAEB-bezit. Het wordt onwenselijk geacht dat deze
onderhouds-BV na juridische splitsing geen werkzaamheden mag
verrichten voor de woningvennootschap. Het betreft hier nadrukkelijk een
niet-DAEB-activiteit, waar geen geborgde financiering voor beschikbaar is.
Verder is het niet beoogd een meer algemene uitbreiding van het
werkdomein van dochterondernemingen, zoals het leveren van
werkzaamheden voor BV’s (deels) in bezit van derden, te verruimen.
Ook vragen de leden van de PvdA-fractie of een toegelaten instelling met
een marktpartij kan samenwerken in een verbonden onderneming, zoals
ten behoeve van de bouw van huurwoningen in het middensegment die
niet door (100%) marktpartijen wordt opgepakt.
Dat is het geval. Deze verbonden onderneming dient werkzaam te zijn op
het gebied van de volkshuisvesting naar rato van het percentage aandelen
dat de toegelaten instelling heeft. Het bouwen van huurwoningen in het
middensegment valt onder het gebied van de volkshuisvesting; de
verbonden onderneming mag dus zonder verdere restricties woningen
voor het middensegment bouwen en verhuren. Zij mag, zoals hierboven
is beschreven, deze werkzaamheden niet verrichten voor verbonden
ondernemingen die niet 100% in bezit zijn van een toegelaten instelling.
De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering in aanvulling op het
voorgelegde wetsvoorstel voornemens is om toe te staan dat toegelaten
instellingen een rol hebben in beheer van monumenten en woonwagens
in bezit van gemeenten, maatschappelijke stichtingen en verenigingen.
Bij de hiervoor genoemde nota van wijziging is het wetsvoorstel in die zin
gewijzigd dat het mogelijk wordt gemaakt dat toegelaten instellingen
onder voorwaarden werkzaamheden uitvoeren voor derden. Dit zal nader
worden geclausuleerd in het BTIV; beoogd is om een tweetal beheerconstructies onder voorwaarden toe te staan: beheer op basis van een
dienstverleningsovereenkomst en beheer op basis van een zuivere
huurconstructie.
De leden van de PvdA-fractie geven aan te begrijpen dat in het voorliggende wetsvoorstel is opgenomen dat personeel van toegelaten instellingen geen ontwikkel- en onderhoudsdiensten mag verrichten voor een
dochteronderneming van de toegelaten instelling, zelfs niet wanneer de
toegelaten instelling 100% van de aandelen in handen heeft of deze
diensten alleen ten behoeve van het bezit van de toegelaten instelling
worden verricht. Zij vragen om een overgangsregeling in verband met
uitvoeringsproblemen en onzekerheid voor het personeel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 468, nr. 6

5

De veronderstelling van de leden van de PvdA-fractie dat de toegelaten
instelling geen ontwikkel- en onderhoudsdiensten mag verrichten voor
bezit van de toegelaten instelling zelf, is niet juist. Wel klopt de constatering dat de toegelaten instelling met invoering van de Woningwet geen
onderhoudsdiensten mag verrichten voor een dochteronderneming. De
dochteronderneming dient haar onderhoudswerkzaamheden zelf uit te
voeren. Indien de dochter hiervoor geen personeel in dienst wil nemen, is
de verwachting van de regering dat hiervoor genoeg derde partijen
kunnen worden benaderd die onder marktconforme omstandigheden het
onderhoud willen uitvoeren.
Hieronder vallen overigens met toegelaten instellingen verbonden
ondernemingen (zie eerdere antwoorden over werkzaamheden door
verbonden ondernemingen).
Een oplossing voor het onderhoudspersoneel kan zijn dat de toegelaten
instelling bij het scheiden van de organisatie de onderhoudstak in een
juridische dochter onderbrengt. In dat geval heeft het personeel, waarvan
de werkzaamheden gekoppeld zijn aan de afgesplitste activiteiten, een
overgangsgarantie naar de dochter. De dochter is dus verplicht deze
medewerkers in dienst te nemen tegen dezelfde voorwaarden als
waaronder de medewerker momenteel werkzaam is. Voor dit personeel
betekent dit een nieuwe werkgever en arbeidsovereenkomst.
Bestaande onderhoudscontracten tussen toegelaten instelling en
dochterondernemingen kunnen worden voortgezet op basis van het
overgangsrecht. Een verdere overgangsregeling acht de regering dan ook
niet nodig.
De leden van de PvdA-fractie vragen of toegelaten instellingen kunnen
doorgaan met het leveren van duurzame energie aan hun eigen huurders,
bewoners van gemengde complexen en bewoners van voormalige
woningen van toegelaten instellingen.
Toegelaten instellingen kunnen op basis van de Woningwet duurzame
energie leveren. Zij mogen dit aan drie categorieën van personen:
huurders van een toegelaten instelling, leden van een vereniging van
eigenaars (VVE) (ongeacht of de toegelaten instelling lid is, met dien
verstande dat de leden van een VVE woonachtig dienen te zijn in
woningen die een bouwkundige eenheid vormen of gelegen zijn in de
directe nabijheid van het bezit van de toegelaten instelling) en bewoners
van woongelegenheden die bouwkundig een geheel vormen met de eigen
woongelegenheden, zoals voormalig huurders die een woning in een
complex van de toegelaten instelling hebben gekocht.
Ook vragen de leden van de PvdA-fractie of toegelaten instellingen een
klein aandeel mogen hebben in een lokaal duurzaamheidsinitiatief waarin
grote groepen bewoners en lokale bedrijven ook een zelfde soort klein
aandeel hebben.
Dat is het geval, zo lang een deel van de bewoners (gelijk aan het aandeel
van de toegelaten instelling in het initiatief) valt onder de hierboven
genoemde categorieën van personen.
De leden van de D66-fractie vragen waarom diensten ten behoeve van
bedrijfsvoering of administratie voor andere toegelaten instellingen,
dochterondernemingen en huurdersorganisaties van algemeen belang
zijn en waarom deze werkzaamheden niet door marktpartijen verricht
kunnen worden.
Met de voorgenomen wijziging wil de regering het toegelaten instellingen
zo makkelijk mogelijk maken om samen te werken en zo de efficiency
bevorderen. Deze efficiency is er vooral in gelegen dat de toegelaten
instelling dezelfde werkzaamheden ook voor zijn eigen bezit en organisatie reeds uitvoert; zij neemt het deel van de ontvangende toegelaten
instelling daarbij. Overigens kunnen deze diensten alleen vanuit de
DAEB-tak worden uitgevoerd indien ze ten goede komen aan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 468, nr. 6

6

DAEB-werkzaamheden van de ontvangende toegelaten instelling. De
reden voor het toestaan van de diensten voor dochterondernemingen is
dat de regering de keuze om juridisch te splitsen wil vergemakkelijken.
Het verlenen van diensten voor de huurdersorganisatie bevordert in de
ogen van de regering de professionalisering van huurdersorganisaties; zij
kunnen hun mensen en middelen op deze manier aanwenden voor het
vertegenwoordigen van huurders.
Het lid Van Vliet vraagt waar de regering de stelling op baseert dat het
verrichten van handelingen voor andere toegelaten instellingen middels
een samenwerkingsvennootschap niet leidt tot lagere risico’s voor
toegelaten instellingen.
Een samenwerkingsvennootschap kan de vorm hebben van een vennootschap onder firma (VOF) of een commanditaire vennootschap (CV), die
moet staan ingeschreven bij het Handelsregister van de Kamer van
Koophandel. In beide gevallen geldt als enige contractvereiste dat
onderlinge afspraken en verantwoordelijkheden gedocumenteerd zijn,
zoals welke werkzaamheden tegen welke kosten worden verricht. In de
consultatie hebben toegelaten instellingen aangegeven dergelijke
afspraken te maken en te documenteren. Deze afspraken dienen als
juridische basis voor een samenwerking die past binnen het werkgebied
van toegelaten instellingen. De regering is van mening dat zowel het
afdekken van risico’s als het bieden van transparantie voor gemeenten en
huurdersorganisaties op basis van de staande praktijk afdoende is
geborgd. De extra administratieve last om hiervoor een VOF of CV op te
richten staat echter niet in verhouding tot de beperkte meerwaarde van
een dergelijke constructie.
Het lid Van Vliet vraagt voorts hoe de transparantie van het verlenen van
diensten aan een dochteronderneming of aan huurdersorganisaties wordt
geborgd.
In overleg met de Autoriteit zal de regering bezien op welke wijze deze
dienstverlening kan worden uitgevraagd in het kader van de verantwoordingsinformatie (dVi) van de toegelaten instellingen.
Huurders
De leden van de PvdA-fractie hebben geconstateerd dat de regels in de
Wet doorstroming ten aanzien van beperkingen in huurverhoging niet van
toepassing zijn op verhuurders die geen toegelaten instelling zijn,
waardoor er na de verkoop van corporatiewoningen aan een derde een
ander huurregime kan gaan gelden. Op dit moment zijn er verschillende
regels voor de verkoop van gereguleerde woningen die wel en niet
liberaliseerbaar zijn op basis van hun WWS-punten. In dat kader vragen
de leden van de PvdA-fractie of de regering huurders een recht op het
indienen van een zienswijze willen geven bij de verkoop van alle
gereguleerde woningen. Hoewel deze vraag buiten de reikwijdte van het
voorstel Veegwet wonen valt, zal ik haar evenwel beantwoorden.
De regering is niet voornemens om een zienswijze van huurders verplicht
te stellen bij alle verkoopvoornemens van huurwoningen van toegelaten
instellingen.
Voor blijvend gereguleerde huurwoningen (woningen met een WWSpuntentotaal t/m 144 cq. een huurprijs tot € 710,68) is reeds geborgd dat
een verkoopverzoek van een toegelaten instelling aan een derde (niet
zijnde een andere toegelaten instelling of een natuurlijk persoon die de
woning voor eigen gebruik koopt) vergezeld moet gaan van een zienswijze van de huurders.
Voor te liberaliseren huurwoningen (woningen met een WWS-puntentotaal boven de 144, maar een feitelijke huurprijs tot € 710,68) is
momenteel alleen een zienswijze van de gemeente nodig, omdat deze
woningen in potentie niet geëigend zijn als corporatiewoning. Hierbij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 468, nr. 6

7

wordt nog bezien of ook de zienswijze van de gemeente kan vervallen,
indien de verkoop ten goede komt aan het middensegment huur. Wel
geldt dat voor zover de te liberaliseren woningen onderdeel uitmaken van
de DAEB-tak van de toegelaten instelling, het uitgangspunt dat er over de
voorgenomen verkopen van de toegelaten instelling (op viercijferig
postcodeniveau) prestatieafspraken worden gemaakt tussen toegelaten
instellingen, gemeenten en huurders. Daarmee is de inspraak van
huurders in deze situaties indirect en voldoende geborgd.
De leden van de SP-fractie vragen of het wetsontwerp gevolgen heeft
voor de inspraak en rechten van huurdersorganisaties en de huurderscommissarissen.
Ten aanzien van huurdersorganisaties regelt het wetsontwerp wat er dient
te gebeuren indien er meerdere huurdersorganisaties zijn. Daarbij is
aansluiting gezocht bij het stelsel van artikel 2 van de Wet op het overleg
huurders verhuurder (Wohv). Dat heeft onder meer tot gevolg dat indien
er één huurdersorganisatie is opgericht voor alle woongelegenheden (op
instellingsniveau), de huurdersorganisaties die zijn opgericht voor slechts
een of meerdere wooncomplexen (op complexniveau), niet als huurdersorganisatie worden aangemerkt. Dit om te voorkomen dat de verhuurder
al deze huurdersorganisaties zou moeten informeren, hen advies zou
moeten vragen en met hen in overleg zou moeten treden.
Op de hoofdregel wordt een uitzondering gemaakt ten aanzien van
voornemens tot sloop, renovatie, vervreemden en bezwaren van
woongelegenheden, leefbaarheid, herstructurering en overeenkomsten
met betrekking tot de servicekosten. Dergelijke beslissingen zijn zeer
ingrijpend voor individuele huurders en worden meestal op complexniveau genomen. In dergelijke gevallen worden de huurdersorganisaties
op complexniveau dan ook wel als huurdersorganisatie aangemerkt. Ook
kan de verhuurder met de huurdersorganisaties op instellingsniveau
afspreken dat de andere huurdersorganisaties toch bij besluitvorming
worden betrokken. Ten aanzien van de huurderscommissarissen wordt
voorgesteld dat de raad van commissarissen er zorg voor draagt dat
huurders in de gelegenheid worden gesteld een voordracht te doen indien
er geen huurdersorganisatie aanwezig is. Voor de rechten of inspraak van
de huurderscommissarissen heeft dit geen gevolgen.
De leden van de SP-fractie vragen of de term bewonerscommissie komt te
vervallen en of de bewonerscommissie, wanneer er geen huurdersorganisatie is, als volwaardig belangenbehartiger kan optreden bij prestatieafspraken.
De term bewonerscommissie komt niet te vervallen, maar is nu eenduidig
vastgelegd door aan te sluiten bij de verdeling in de Wohv, waardoor ook
artikel 2 van die wet van toepassing is: indien er een overkoepelende
huurdersorganisatie is, is dat de instantie waarmee de toegelaten
instelling (en de gemeente) in overleg treedt op beleidsniveau. Als er geen
overkoepelende huurdersorganisatie is, moet de toegelaten instelling met
alle huurdersorganisaties in overleg treden. Als ook die er niet zijn, moet
de toegelaten instelling met de bewonerscommissies van de complexen
die de beleidswijziging betreft overleggen. Dit geldt mutatis mutandis ook
voor het maken van prestatieafspraken.
Daarnaast vragen de leden van de SP-fractie om een overzicht van de
rechten van huurders zoals die nu geregeld zijn in de wet, de voorgestelde
wijzigingen hieromtrent en de verhouding tot de door de Tweede Kamer
aangenomen amendementen op dit gebied. Een en ander is hierna
schematisch weergegeven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 468, nr. 6

8

Onderwerp

Artikel

Woningwet 2015

Na wetswijziging

Verhouding tot amendementen

Toelating

19, lid 2

Ongewijzigd.

N.v.t.

Instemming
verbindingen

21, lid 2

De in het belang van de
huurders van haar woongelegenheden huurdersorganisaties, bedoeld in artikel 1, eerste
lid, onderdeel f, van de Wohv.

Er is eenduidigheid gecreëerd
om te voorkomen dat meerdere
partijen per toegelaten instelling
instemming kunnen verlenen.

Huurdersraadpleging

21e

Ongewijzigd.

N.v.t.

Voordracht
RvC

30, lid 9, sub a en sub
b

De in het belang van de
huurders van haar woongelegenheden werkzame huurdersorganisaties en bewonerscommissies (zoals art 1, lid 1, sub f
en g van de Wohv).
De in het belang van de
huurders van haar woongelegenheden werkzame huurdersorganisaties en bewonerscommissies (zoals art 1, lid 1, sub f
en g van de Wohv).
Huurdersorganisaties en
bewonerscommissies (zoals
art 1, lid 1, sub f en g van de
Wohv).
De in het belang van de
huurders van haar woongelegenheden werkzame huurdersorganisaties (zoals art 1, lid 1,
sub f van de Wohv), indien er
geen zodanige huurdersorganisatie is, dan berust voordrachtsrecht bij de huurders
van de woongelegenheden
van de toegelaten instelling
gezamenlijk.

Er is eenduidigheid gecreeerd
door de getraptheid aan te
geven van de partij die de
voordracht moet regelen. Indien
er geen huurdersorganisatie is,
ligt dit recht bij de bewonerscommissies gezamenlijk en als
ook die ontbreken moet de
toegelaten instelling de
huurders in de gelegenheid
stellen om dat alsnog te doen
omdat dit recht bij de «huurders
gezamenlijk neerleggen» in de
praktijk niet uitvoerbaar is,
omdat dit geen organiserende
instantie is.

Verslaglegging

38, lid 1

De in het belang van de
huurders van haar woongelegenheden werkzame huurdersorganisaties en bewonerscommissies (zoals art 1, lid 1, sub f
en g van de Wohv).

b. In onderdeel b wordt «de
huurders van de woongelegenheden van de toegelaten
instelling gezamenlijk»
vervangen door: de bewonerscommissies als bedoeld in
artikel 1, eerste lid, onderdeel
g, van de Wet op het overleg
huurders verhuurder
gezamenlijk.
En tevens:
c. indien geen voordracht als
bedoeld in onderdeel a is
gedaan op grond van
onderdeel a of b, de raad van
toezicht er zorg voor draagt
dat de huurders van de
woongelegenheden van de
toegelaten instelling in de
gelegenheid worden gesteld
om een zodanige voordracht te
doen;
In artikel 38, eerste lid, wordt
na «Wet op het overleg
huurders verhuurder,»
ingevoegd: met overeenkomstige toepassing van het
bepaalde in artikel 2 van die
wet,.

Onderwerp

Artikel

Woningwet 2015

Na wetswijziging

Verhouding tot amendementen

Ondernemingskamer

39

Huurdersorganisaties (zoals art
1, lid 1, sub f en g van de
Wohv).

Niet alleen huurdersorganisaties, maar ook bewonerscommissies moeten in staat worden
gesteld misstanden in de
governance bij de Ondernemingskamer aan te kaarten.

Overleg bod

43, lid 2

De in het belang van de
huurders van haar woongelegenheden werkzame huurdersorganisaties en bewonerscommissies (zoals art 1, lid 1, sub f
en g van de Wohv).

In artikel 39 wordt «huurdersorganisaties, bedoeld in artikel
1, eerste lid, onderdeel f, van
de Wet op het overleg
huurders verhuurder»
vervangen door: huurdersorganisaties en bewonerscommissies, bedoeld in artikel 1,
eerste lid, onderdeel f
respectievelijk g, van de Wet
op het overleg huurders
verhuurder.
In het tweede lid, wordt na
«Wet op het overleg huurders
verhuurder,» ingevoegd: met
overeenkomstige toepassing
van het bepaalde in artikel 2
van die wet,.

Er is eenduidigheid gecreëerd in
de belangenbehartiging door
aan te sluiten bij het stelsel van
de Wohv. Indien er een
overkoepelende huurdersorganisatie is voert die het overleg
t.b.v. de prestatieafspraken.

Er is eenduidigheid gecreëerd in
de belangenbehartiging door
aan te sluiten bij het stelsel van
de Wohv. Indien er een
overkoepelende huurdersorganisatie is voert die het overleg
t.b.v. beleidszaken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 468, nr. 6

9

Onderwerp

Artikel

Woningwet 2015

Na wetswijziging

Verhouding tot amendementen

Toesturen bod

44, lid 1

De in het belang van de
huurders van haar woongelegenheden werkzame huurdersorganisaties en bewonerscommissies (zoals art 1, lid 1, sub f
en g van de Wohv).

In het eerste lid, wordt na
«Wet op het overleg huurders
verhuurder,» ingevoegd: met
overeenkomstige toepassing
van het bepaalde in artikel 2
van die wet,.

Uitnodiging
prestatieafspraken

44, lid 2

De in het belang van de
huurders van haar woongelegenheden werkzame huurdersorganisaties en bewonerscommissies (zoals art 1, lid 1, sub f
en g van de Wohv).

Idem

Geschilbeslechting

44, lid 4

De in het belang van de
huurders van haar woongelegenheden werkzame huurdersorganisaties en bewonerscommissies (zoals art 1, lid 1, sub f
en g van de Wohv).

Idem

dPi

44a, lid 1

De in het belang van de
huurders van haar woongelegenheden werkzame huurdersorganisaties en bewonerscommissies (zoals art 1, lid 1, sub f
en g van de Wohv).

In artikel 44a, eerste lid, wordt
na «Wet op het overleg
huurders verhuurder,»
ingevoegd: met overeenkomstige toepassing van het
bepaalde in artikel 2 van die
wet,.

Er is eenduidigheid gecreëerd in
de belangenbehartiging door
aan te sluiten bij het stelsel van
de Wohv. Indien er een
overkoepelende huurdersorganisatie is voert die het overleg
t.b.v. beleidszaken.
Er is eenduidigheid gecreëerd in
de belangenbehartiging door
aan te sluiten bij het stelsel van
de Wohv. Indien er een
overkoepelende huurdersorganisatie is voert die het overleg
t.b.v. beleidszaken.
Er is eenduidigheid gecreëerd in
de belangenbehartiging door
aan te sluiten bij het stelsel van
de Wohv. Indien er een
overkoepelende huurdersorganisatie is voert die het overleg
t.b.v. beleidszaken.
Er is eenduidigheid gecreëerd in
de belangenbehartiging door
aan te sluiten bij het stelsel van
de Wohv. Indien er een
overkoepelende huurdersorganisatie is voert die het overleg
t.b.v. beleidszaken.

Onderwerp

Artikel

Woningwet 2015

Na wetswijziging

Verhouding tot amendementen

dVi

44b, lid 1

De in het belang van de
huurders van haar woongelegenheden werkzame huurdersorganisaties en bewonerscommissies (zoals art 1, lid 1, sub f
en g van de Wohv).

In het eerste lid wordt na «Wet
op het overleg huurders
verhuurder,» ingevoegd: met
overeenkomstige toepassing
van het bepaalde in artikel 2
van die wet,.omen».

Instemmingsrecht fusie

53

De in het belang van de
huurders van haar woongelegenheden werkzame huurdersorganisaties (zoals art 1, lid 1,
sub f van de Wohv).

Sloopreglement

55b, lid 2

De in het belang van de
huurders van haar woongelegenheden werkzame huurdersorganisaties en bewonerscommissies (zoals art 1, lid 1, sub f
en g van de Wohv).
De in het belang van de
huurders van haar woongelegenheden werkzame huurdersorganisaties en bewonerscommissies (zoals art 1, lid 1, sub f
en g van de Wohv).

Er is eenduidigheid gecreëerd in
de belangenbehartiging door
aan te sluiten bij het stelsel van
de Wohv. Indien er een
overkoepelende huurdersorganisatie is voert die het overleg
t.b.v. beleidszaken.
Er is eenduidigheid gecreëerd
om te voorkomen dat meerdere
partijen per toegelaten instelling
instemming kunnen verlenen.

In artikel 55b, tweede lid,
wordt na «Wet op het overleg
huurders verhuurder,»
ingevoegd: met overeenkomstige toepassing van het
bepaalde in artikel 2 van die
wet,.

Er is eenduidigheid gecreëerd in
de belangenbehartiging door
aan te sluiten bij het stelsel van
de Wohv. Indien er een
overkoepelende huurdersorganisatie is voert die het overleg
t.b.v. beleidszaken.

Inkomenstoets
De leden van de SP-fractie vragen of het laten vallen van een inkomenstoets in het kader van passend toewijzen voor mensen die een woning
huren via een maatschappelijke instelling die in bezit is van een woningcorporatie, moet worden opgenomen. De leden van deze fractie vinden
het in het belang van de door- en uitstroom van de maatschappelijke
opvang dat er zo min mogelijk bureaucratie is voor de instellingen en
corporaties. Deze leden vragen op welke manier dit terugkomt in het
voorliggende wetsvoorstel.
Het kabinet is niet voornemens de eisen voor passend toewijzen voor de
huurtoeslag en de inzet van staatssteun (DAEB) voor de huisvesting van
de doelgroep en die voor de verantwoording daarover te schrappen voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 468, nr. 6

10

mensen die woonruimte huren van een toegelaten instelling via een
maatschappelijke instelling. Ook bij (intermediaire) verhuur van woningen
door zorg- en maatschappelijke instellingen zijn de wettelijke eisen van
inkomenstoetsing en verantwoording van kracht. De toegelaten instelling
moet hierover sluitende afspraken maken met deze instellingen.
Wel is betrokken partijen in december 2015 gemeld dat op grond van de
Woningwet bij het in gebruik geven van woningen voor maatschappelijke
opvang, waarbij zowel verblijf als begeleiding worden gefinancierd op
grond van een wettelijke regeling op het terrein van zorg of maatschappelijke ondersteuning, inkomenstoetsing achterwege kan blijven. In die
gevallen betreft het immers geen huur. Uit oogpunt van administratieve
lastenbeperking mag de opvanginstelling het gebruik van de betreffende
woningen voor opvang aan de toegelaten instelling verantwoorden via
een bestuursverklaring. Een modelverklaring is opgesteld. Deze is bij brief
van 8 juni 2016 in afschrift aan uw kamer toegestuurd. Omdat de
Woningwet deze mogelijkheid reeds bood, behoeft dit geen nadere
regeling in het onderhavige wetsvoorstel.
De leden van de SGP-fractie vragen om een toelichting op de inkomenstoets in de huurtoeslag als het gaat om medebewoners. Deze leden
hebben uit de uitvoeringspraktijk vernomen dat de toerekening van het
inkomen van medebewoners niet zou worden beperkt tot het aantal
maanden dat de medebewoner bij de hoofdbewoner is ingeschreven.
Deze leden vragen of deze constatering juist is, in welke regelgeving dit
uitgangspunt vervat is en wat de achtergronden zijn.
Het recht op en de hoogte van de huurtoeslag is afhankelijk van de
draagkracht van het huishouden, waarbij het inkomen van de aanvrager,
diens partner en eventuele medebewoners meetellen zodra en zolang
deze personen de woning bewonen. Dit volgt uit artikel 2, eerste lid onder
e, en artikel 7, tweede lid, van de Algemene wet inkomensafhankelijke
regelingen, gelezen in samenhang met artikel 7, eerste lid, van de Wet op
de huurtoeslag. Indien de draagkracht van het huishouden wijzigt,
bijvoorbeeld doordat een medebewoner de woning niet langer bewoont,
zal voor de hoogte van de huurtoeslag met deze gewijzigde draagkracht
rekening dienen te worden gehouden.
II. Artikelsgewijs
De leden van de SP-fractie vragen welke omissies worden hersteld met
artikel V en wat de gevolgen daarvan zijn.
Artikel V behelst enkele wijzigingen van de Wet op de architectentitel, die
nodig zijn als gevolg van een per 18 januari 2016 in werking getreden wet
inzake de implementatie van een Europese richtlijn.4 Met die implementatiewet zijn enkele bepalingen gewijzigd, waarnaar in de Wet op de
architectentitel verwezen wordt. Deze verwijzingen zijn met artikel V
geactualiseerd. De wijzigingen hebben geen beleidsmatige gevolgen.
In relatie tot artikel IX, onderdeel F, stellen de leden van de SP-fractie dat
de in dit onderdeel voorgestelde wijziging van de Woningwet het mogelijk
maakt om de winst van verbonden ondernemingen niet langer alleen uit
te keren aan de toegelaten instelling, maar ook aan anderen.

4

Wet van 2 december 2015 tot wijziging van onder meer de Algemene wet erkenning
EG-beroepskwalificaties in verband met de implementatie van Richtlijn 2013/55/EU van het
Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 20 november 2013 tot wijziging van
Richtlijn 2005/36/EG betreffende de erkenning van beroepskwalificaties en Verordening (EU) nr.
1024/2012 betreffende de administratieve samenwerking via het Informatiesysteem interne
markt («de IMI-verordening»).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 468, nr. 6

11

De leden van de SP-fractie vragen zich af hoe dit wijzigingsvoorstel zich
verhoudt tot de bekrachtiging in de Woningwet van de publieke en
maatschappelijke taak die toegelaten instellingen hebben, en waarom de
regering niet eerder heeft aangegeven dat zij niet langer wil dat winst van
verbonden ondernemingen aan de huurders en hun huizen ten goede
komt.
De in artikel IX, onderdeel F, voorgestelde wijziging is geenszins gericht
op het ten goede laten komen van de winst van verbonden ondernemingen aan anderen dan de toegelaten instelling naar rato van haar
aandelenbezit. Door de betreffende wijziging wordt de buitenwerkingstelling van artikel 2:216, lid 1 van het BW, waarin de bevoegdheid tot
winstbestemming bij een BV is geregeld, ongedaan gemaakt. De
buitenwerkingstelling was gericht op het voorkomen dat de bevoegdheid
zou kunnen worden gebruikt om de winstrechten van toegelaten
instellingen aan te tasten. Onbedoeld en ongewenst leidde de buitenwerkingstelling er echter toe dat de uitkeerbare winst zodanig groot zou
kunnen zijn dat het eigen vermogen van de BV kleiner wordt dan de
wettelijk en/of statutair verplicht aan te houden reserves.
Om die reden wordt in artikel IX, onderdeel F deze buitenwerkingstelling
in artikel 21b van de Woningwet vervangen door de bepaling dat niet van
de artikelen 2:201 en 2:216 van het BW, waarin de verdeling van winst en
andere rechten naar rato van het aandelenbezit is geregeld, mag worden
afgeweken ten nadele van de toegelaten instellingen met aandelen in de
BV. Deze wijziging heeft geen gevolgen voor de bestemming van de uit te
keren winst; ook op deze wijze komt de uit te keren winst geheel ten
goede aan de toegelaten instelling naar rato van haar aandelenbezit,
echter zonder dat de wettelijke en/of statutaire reserves kunnen worden
onderschreden.
De leden van de SP-fractie hebben gevraagd wat de ontwikkeling is bij
verbonden ondernemingen sinds inwerkingtreding van de Woningwet en
waarom er geen maximum gesteld is aan het aantal verbonden ondernemingen.
Naar aanleiding van de verplichting in de Woningwet tot het administratief scheiden of juridisch splitsen, zijn de toegelaten instellingen nu
doende om te bezien of het wenselijk is om hun niet-DAEB-activiteiten
onder te brengen in een verbonden onderneming. Gelet op het feit dat dit
volop in ontwikkeling is en toegelaten instellingen voor 1 januari 2017 een
ontwerpvoorstel tot scheiding/splitsing bij de Autoriteit moeten indienen
en medio 2017 een definitief plan, heeft het bezien van de ontwikkeling
van het aantal verbonden ondernemingen op dit moment beperkte
informatiewaarde. Gelet op het lopende traject van het indienen van
scheidings- en splitsingsplannen, ligt het bovendien niet in de rede om
vooruit te lopen op de keuze die de wet aan toegelaten instellingen biedt
door een maximum te stellen aan het aantal verbonden ondernemingen.
De leden van de SP-fractie willen graag concreet weten over welke
gegevens het gaat die gedeeld zullen worden met de Belastingdienst. Ook
willen deze leden weten hoe dit zich verhoudt tot de Wet bescherming
persoonsgegevens.
Vooropgesteld zij dat zowel voor de zienswijze op de betrouwbaarheid
van een kandidaat-bestuurder of commissaris bij een (her)benoeming als
voor het toezichtoordeel op governance en met name integriteit, de
Belastingdienst ook nu al informatie verstrekt aan de Autoriteit. Dit
gebeurt thans op basis van het BTIV, respectievelijk de Uitvoeringsregeling Algemene wet inzake rijksbelastingen 1994. Juist gelet op de
bescherming van persoonsgegevens bij de uitvoering van deze taken door
de Autoriteit, wordt voor deze gegevensverstrekking een basis bij formele
wet wenselijk geacht. Dit wordt geregeld met de voorgestelde artikelen 20
en 21g. Voor de betrouwbaarheidtoets stelt de Autoriteit aan de hand van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 468, nr. 6

12

de VOG, het door de kandidaat zelf ingevulde betrouwbaarheidformulier
en nader (open) brononderzoek vast of deze voldoende betrouwbaar
geacht kan worden voor de beoogde functie. De Belastingdienst verifieert
of de kandidaat de fiscale antecedenten naar waarheid heeft ingevuld.
Mocht deze opgave afwijken van de bij Belastingdienst bekende antecedenten, dan geeft de Belastingdienst dit gemotiveerd door aan de
Autoriteit, die de kandidaat in het toetsingsgesprek om opheldering kan
vragen. Uit oogpunt van bescherming van persoonsgegevens is in de
Regeling toegelaten instellingen volkshuisvesting 2015 opgenomen dat de
informatie die van en over kandidaten is verkregen en die in de administratie van de Autoriteit is opgenomen zonder de uitdrukkelijke
toestemming van betrokkene, niet aan derden wordt verstrekt. De
zienswijzen van de Autoriteit worden alleen kenbaar gemaakt aan de
betrokken toegelaten instelling en (via die instelling) de kandidaat zelf.
De Autoriteit kan deze informatie overigens wel gebruiken bij een
beoogde herbenoeming van een eerder getoetste kandidaat. De Belastingdienst verstrekt in dit kader geen inzicht in belastingdossiers van
personen. In het kader van het toezicht op integriteit betrekt de Autoriteit
over personen grotendeels dezelfde gegevens als die worden verstrekt in
het kader van het onderzoek naar de geschiktheid en betrouwbaarheid.
Wel is de doelgroep breder dan bestuurders en toezichthouders, waarbij
het onderzoek ook medewerkers en derden die een direct verband houden
met de toegelaten instelling kan betreffen. Verder wordt informatie niet
opgevraagd op verzoek van de kandidaat maar op initiatief van de
Autoriteit, indien zij hiertoe aanleiding ziet. Dit kan bijvoorbeeld zijn naar
aanleiding van signalen die via het Meldpunt Integriteit Woningcorporaties binnenkomen.
Overeenkomstig de werkwijze bij de toets op de betrouwbaarheid, beperkt
de gegevensverstrekking door de Belastingdienst zich (desgevraagd) tot
de melding aan de Autoriteit dat er geen bijzonderheden over een
persoon bekend zijn. Ook in dit kader biedt de Belastingdienst de
Autoriteit geen inzage in persoonlijke belastingdossiers. Daarnaast kan de
Autoriteit eigen bestandsbevragingen zoals uitkomsten van analyses van
kadastergegevens ter verificatie aan de Belastingdienst voorleggen.
Aangezien de gegevens door de Autoriteit slechts worden gebruikt voor
haar toezicht op integriteit vindt geen informatieverstrekking aan derden
plaats, tenzij sprake is van (vermoedens van) strafbare feiten. In dat geval
kan betrokkenheid van aan de Inlichtingen- en Opsporingsdienst van de
Inspectie Leefomgeving en Transport aan de orde zijn.
De leden van de SP-fractie vragen of de mogelijkheden van een gemeenteraad worden beperkt door onderdeel O. De gemeenteraad is het
hoogste orgaan van een gemeente en dat moet niet ondermijnd worden
door de Woningwet. De leden van de SP-fractie vragen of de regering dit
kan garanderen en in hoeverre gemeenteraden zeggenschap hebben over
het volkshuisvestelijke beleid en het vaststellen van Woonvisies of het
eisen stellen aan de voorraad sociale huurwoningen, liberalisatie, de
woonruimteverdeling of bijvoorbeeld de leefbaarheid.
De Woningwet ondermijnt niet de positie van de gemeenteraad als het
hoogste orgaan in een gemeente. De Woningwet stelt geen vereisten aan
het al dan niet vaststellen van het woonbeleid in een gemeente door de
gemeenteraad. Dit geldt ook ten aanzien van het maken van prestatieafspraken. De Woningwet spreekt van «gemeente», zonder daarin een
onderscheid te maken waar het de verschillende organen van de
gemeente betreft. In de geest van de Woningwet is het wenselijk dat de
gemeenteraad vanaf een begin stadium actief betrokken is bij het
woonbeleid en de prestatieafspraken en de besluitvorming hierover
vooraf en tevens de verantwoording over de uitvoering van prestatieafspraken achteraf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 468, nr. 6

13

Op grond van de Gemeentewet is het college van B&W belast met het
dagelijks bestuur van de gemeente en de voorbereiding en uitvoering van
besluiten door de gemeenteraad. Daarbij rust op het college een actieve
informatieplicht richting de gemeenteraad. In praktijk komt het voor dat
het college voorstellen met betrekking tot het woonbeleid en prestatieafspraken voorbereidt (en de gemeenteraad daarbij al vroeg betrekt) en het
eindresultaat vervolgens voorlegt aan de gemeenteraad via een raadsbesluit of via een procedure waarin «het gevoelen van de raad» wordt
meegenomen, maar het college uiteindelijk het besluit neemt. In praktijk
kan het voorkomen dat de gemeenteraad de bevoegdheid om prestatieafspraken te tekenen heeft gemandateerd aan het college. In dat geval heeft
het college de plicht de gemeenteraad altijd te informeren over de
totstandkoming van het woonbeleid en prestatieafspraken door middel
van een brief, waarna de gemeenteraad dit ter bespreking kan agenderen.
De leden van de SP-fractie vragen naar de verschillen tussen het komen
tot een samenwerkingsverband in de oude en de nieuwe situatie.
In de huidige situatie moeten toegelaten instellingen die onderling
werkzaamheden willen uitvoeren een samenwerkingsvennootschap
oprichten. Dit betekent dat zij, naast het contractueel vastleggen van
wederzijdse verplichtingen, zich moeten inschrijven in het Handelsregister
van de Kamer van Koophandel. In de nieuwe situatie komt deze inschrijvingsverplichting te vervallen. Dit leidt tot minder administratieve lasten
en tot een lagere drempel voor toegelaten instellingen om samen te
werken.
Ook vragen de leden van de SP-fractie naar een toelichting op onderdeel
AA.
In dit onderdeel is geregeld dat werkzaamheden die door een toegelaten
instelling vanuit de DAEB-tak mogen worden verricht, ook vanuit de
DAEB-tak van een andere toegelaten instelling mogen worden verricht. Dit
volgt uit de redenering dat het maatschappelijk bestemd vermogen ten
goede dient te komen aan DAEB-activiteiten, ongeacht welke toegelaten
instelling de activiteit uitvoert.
Gevolg van de vorming van woningmarktregio’s is dat het moet gaan om
toegelaten instellingen die werkzaam zijn in dezelfde regio, of – als het
niet om het bouwen of verwerven van vastgoed gaat – al vóór de vorming
van woningmarktregio’s feitelijk werkzaam waren in dezelfde gemeente
waar de activiteit moest plaatsvinden.
De leden van de SP-fractie vragen waarom de regering het toestaat dat
fusies ook buiten de eigen woningmarktregio plaatsvinden.
In de huidige Woningwet is het regionale werkgebied van een toegelaten
instelling geen toetspunt bij het beoordelen van een fusieverzoek. De
regering acht deze situatie niet wenselijk en stelt daarom voor dat
toegelaten instellingen uit verschillende woningmarktregio’s bij een
voorgenomen fusie aannemelijk zullen moeten maken waarom de
volkshuisvesting beter is gediend met die fusie, dan met een fusie binnen
de regio. De Autoriteit zal deze voorwaarde toepassen bij de beoordeling
van fusieverzoeken, aanvullend op reeds bestaande punten als het
instemmingsrecht van de huurdersorganisatie, de onderbouwing waarom
een fusie te prefereren is boven andere vormen van samenwerking en het
hanteren van een aanspreekpunt per gemeente waar de gefuseerde
toegelaten instelling werkzaam is. Ik verwacht dat deze voorwaarden er bij
toekomstige fusies gezamenlijk toe zullen leiden dat, als een fusie
noodzakelijk blijkt, deze in beginsel tussen toegelaten instellingen binnen
de regio zal plaatsvinden. Het geheel uitsluiten van fusies buiten de
woningmarktregio acht de regering niet wenselijk, omdat dit de opties in
bijvoorbeeld saneringssituaties zou beperken wanneer er binnen de regio
geen draagkrachtige fusiepartner gevonden kan worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 468, nr. 6

14

Verder vragen de leden van de SP-fractie om een kaart van de voorlopige
of verwachte verdeling van Nederland in woningmarktregio’s.
In onderstaande kaart is weergegeven welke aanvragen tot dusver zijn
ingediend.5 Het betreft de regio’s Friesland, Holland Rijnland, Noordoost
Brabant, Woongaard, Zeeland en de Metropoolregio Eindhoven. Op deze
aanvragen is nog niet besloten. Gemeenten hebben tot 1 juli om
aanvragen in te dienen. Ik zal de aanvragen in samenhang beoordelen en
daarover besluiten. Ook zal ik uw Kamer zo spoedig mogelijk informeren,
alsmede over welke gemeenten eventueel bij algemene maatregel van
bestuur zullen moeten worden ingedeeld.

De leden van de SP-fractie hebben de voorliggende wetswijzigingen
aangegrepen om te vragen naar de stand van zaken omtrent de motie
Karabulut (33 966, nr. 38) om alle salarissen bij woningcorporaties onder
de CAO te brengen. Deze leden wijzen erop dat in een eerdere brief van de
regering er melding werd gemaakt van een onderzoek dat door Aedes zelf
werd gedaan over de bereidheid om het salaris van de directeurbestuurder onder de CAO te brengen. Deze leden vernemen graag de
uitkomst van het onderzoek en hebben gevraagd naar de mening van de
regering hierover. Zij vragen tevens op welke manieren de regering
stimuleert dat alle salarissen in de woningcorporatiesector onder de CAO
komen. Hoewel deze vragen buiten de reikwijdte van het voorstel Veegwet
wonen vallen, zal ik ze evenwel beantwoorden.
Desgevraagd heeft Aedes naar aanleiding van deze vragen laten weten
dat het betreffende onderzoek nog niet is afgerond, maar dat zij de
resultaten na de zomer verwacht. Ik kan op dit moment dan ook nog geen
reactie daarop geven. Zoals in de brief van 12 november 20156 aan uw
Kamer ook werd aangegeven, verwacht het kabinet overigens in
5
6

Het overzicht is geactualiseerd tot 29 juni 2016.
Kamerstukken II 2015/16, 29 453, nr. 408.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 468, nr. 6

15

algemene zin dat met de verlaging van het wettelijk maximum van de
WNT en het in verband daarmee teruggebrachte maximum in de
staffelregeling een verdere matiging van de beloningen in de sector kan
worden bewerkstelligd.
De Minister voor Wonen en Rijksdienst,
S.A. Blok

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 468, nr. 6

16