3
Vragenuur: Vragen Jasper van Dijk
Vragen van het lid Jasper van Dijk aan de minister van
Buitenlandse Zaken over het bericht "Nederland aan
Afghaanse tolken: zonder paspoort evacuatie onmogelijk".
De voorzitter:
Dan geef ik het woord aan de heer Jasper van Dijk van de
SP. Hij heeft een vraag aan de minister van Buitenlandse
Zaken, die ik ook van harte welkom heet in onze plenaire
zaal. Hij heeft een vraag over het bericht "Nederland aan
Afghaanse tolken: zonder paspoort evacuatie onmogelijk".
Het woord is aan de heer Jasper van Dijk van de SP.

De heer Jasper van Dijk (SP):
Dank u, voorzitter. In augustus viel Afghanistan opnieuw
in handen van de taliban na een twintig jaar lange, verschrikkelijke oorlog. Sindsdien zien we dat de regering in Nederland constant achter de feiten aanloopt en veel te weinig
haast maakt met de broodnodige evacuaties. Er is een motie
aangenomen door de Kamer, de zogeheten motie-Belhaj.
De strekking daarvan is: help de mensen die ons geholpen
hebben. Maar de afgelopen weken zien we eigenlijk steeds
pogingen vanuit het kabinet om die motie uit te kleden. Aan
nog zo'n 2.000 mensen zou het recht worden verleend om
naar Nederland te komen, maar daar blijft het bij. De regering heeft geen zin om nog meer te doen, terwijl de mensen
die ons geholpen hebben enorm gevaar lopen. Zij worden
immers als verraders gezien door de taliban. Er is al één
tolk vermoord. We zien echter dat de evacuaties steeds
meer vastlopen. De minister zegt dat het niet meer lukt om
mensen op te halen, omdat ze bijvoorbeeld geen paspoort
hebben. Ik betwijfel of dit werkelijk is wat er aan de hand
is. Volgens mij kan de regering veel meer doen om mensen
te helpen. Er wordt al gedreigd met een rechtszaak in dat
verband.
Voorzitter, mijn vragen. Erkent de regering dat zij de dure
plicht heeft om mensen te helpen die ons hebben geholpen?
Klopt het dat op 7 september nog een afspraak is gemaakt
met de taliban inzake evacuaties en, zo ja, waarom lukt dat
dan niet opnieuw? Drie. Bent u bereid om werk te maken
van reisdocumenten, bijvoorbeeld laissez-passers, die via
een partnerland in Kabul verstrekt kunnen worden? Dat zou
bijvoorbeeld een land kunnen zijn dat nog actief is in
Afghanistan, zoals India, waarmee Nederland afspraken
maakt om alsnog mensen te evacueren.
De voorzitter:
Dank u wel. Het woord is aan de minister van Buitenlandse
Zaken.

Knapen:
Voorzitter. Ik ben blij dat de heer Van Dijk mij de gelegenheid geeft om hierop te reageren, misschien ook wat vooronderstellingen weg te nemen en aan te geven wat wij doen
en wat wij niet kunnen doen. In het debat destijds heb ik al
gezegd dat we op een gegeven moment een soort afspraak

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Jasper van Dijk

met elkaar hadden gemaakt hoe we hiermee verdergaan,
maar dat dit een Haagse afspraak was die zich geheel en
al onttrok aan de soms bittere werkelijkheid in Afghanistan.
Die bittere werkelijkheid in Afghanistan is een andere dan
wellicht hier en daar wordt gesuggereerd.
Om te beginnen de paspoorten. Ik ben vorige week daar
een paar keer naar gevraagd. De heer Van Dijk vraagt het
nu ook. De paspoorten zijn niet nodig omdat wij willen dat
mensen daar een paspoort hebben, maar — ik zal het direct
even nuanceren — omdat het gegeven de situatie daar op
dit moment de enige manier is om eruit te komen. Wij
moeten mensen die wij benaderen erop attenderen dat ze
een paspoort nodig hebben omdat we ze er anders nu niet
uit krijgen. De paspoorten worden vereist door de taliban,
door de Pakistani, door Qatar. Mensen komen simpelweg
het vliegtuig niet in als ze geen paspoort hebben. Dat is niet
omdat wij dat willen — sterker nog, wat ons betreft hoeft
dat helemaal niet — maar omdat de autoriteiten daar het
ter plekke eisen.
Als de heer Van Dijk zegt dat er te weinig haast wordt
gemaakt, is dat nogal een conclusie, gegeven de dingen
die wij op dit moment aan het doen zijn. Dat gaat moeizaam,
dat gaat langzaam. Ik heb steeds gezegd, en dat blijf ik
volhouden, dat dit waarschijnlijk ook niet altijd zal lukken.
Dat is niet omdat wij te beroerd zouden zijn, omdat wij te
lui zouden zijn of omdat wij pogingen om moties na te leven
zouden uitkleden, maar simpelweg omdat de omstandigheden door ons niet zijn te organiseren en ook niet naar onze
hand zijn te zetten.
Ik wil er toch even aan toevoegen dat er ondertussen dingen
gebeuren. Ik heb met mijn Duitse collega een brief
geschreven aan mijn Pakistaanse collega omdat het buitengewoon lastig is wanneer Pakistan paspoorten eist van
mensen die via de landweg het land hebben verlaten. In de
brief hebben gevraagd om hun de mogelijkheid te geven
toch naar Nederland te komen. Ik weet niet zeker of het
allemaal gaat lukken, maar wellicht zijn er kleine tekenen
dat daar iets zou kunnen bewegen. Dat hebben wij niet in
de hand, zeg ik nog maar een keer via de voorzitter tegen
de heer Van Dijk. Wij kunnen niet op een knop drukken om
Pakistan op andere gedachten te brengen. Wij moeten dat
in goed overleg doen.
Gisteren zijn er nog 35 mensen naar Doha gevlogen die we
er graag uit wilden halen. Dat zijn belhajers — zo noemen
we ze intussen; het is een zelfstandig naamwoord aan het
worden, geloof ik — en tolken. Ik moet er meteen bij zeggen
dat dit allemaal mensen waren die dus een paspoort hebben.
Een ander klein lichtpuntje is dat de taliban soms toestaan
dat er paspoorten worden uitgegeven. Dit lichtpuntje kan
morgen weer gedoofd zijn. Dat ligt niet aan ons; wij hebben
dat niet in de hand. Er zijn, zo zeg ik maar even in de vertrouwelijkheid van deze ruimte, wellicht wat mensen op
onze radar gekomen die we wel op een lijst hadden staan
maar die geen paspoort hadden, en die er nu wellicht een
hebben of gaan krijgen. Dat is een lichtpuntje.
Garanties kan ik niet geven, zoals ik steeds heb gezegd. Ik
kan aangeven dat wij onze stinkende best doen. Daarmee
bestrijd ik de vooronderstelling van de heer Van Dijk. Niet
om het te relativeren, maar wel om het te vergelijken: het
is een probleem waar wij niet alleen in staan. Alle westerse

2 november 2021
TK 16

16-3-1

landen die bezig zijn mensen eruit te halen, lopen tegen
ditzelfde probleem aan.
Eén laatste punt. De heer Van Dijk had het over laissezpassers. Dat heb ik eerder gehoord. Wij kunnen geen laissez-passers in Afghanistan uitgeven. Laissez-passers kunnen
wij alleen uitgeven in een land waar je iemand laat passeren. Als iemand in Pakistan is, kunnen wij diegene een
document geven opdat diegene naar Nederland komt. We
kunnen diegene ook een voorlopig visum geven, bijvoorbeeld in Doha. Maar wij kunnen iemand geen laissez-passer
geven in Afghanistan, in Kabul. Dat heeft geen enkele
betekenis en zo iemand komt er ook niet mee in een toestel.
Ik zou het dus graag opvolgen, maar helaas werkt het tot
nu toe niet zo.
De voorzitter:
Dank u wel.
De heer Jasper van Dijk (SP):
Ik twijfel er niet aan dat de minister nu doet wat hij kan.
Toch wil ik hem erop wijzen dat er misschien meer wegen
zijn, dat er meer oplossingen mogelijk zijn. Heeft hij de brief
van advocaat Barbara Wegelin gezien die hij gisteren heeft
ontvangen? Zij spreekt namens 240 Afghanen die geëvacueerd willen worden. Het gaat om een grote groep zonder
paspoort, sommigen zelfs mét een paspoort, en om een
groep die überhaupt helemaal niets hoort van Buitenlandse
Zaken, wat mij ook een slechte zaak lijkt. Wat betreft de
opties rond de reisdocumenten zouden laissez-passers maar
ook visumbrieven een mogelijkheid kunnen zijn als de
minister in Afghanistan, in Kabul, met een ander land contact legt, bijvoorbeeld met India. Dat is een mogelijke constructie. Die heb ik hem ook aangereikt. Ik vraag hem dus
om meer te doen dan hij nu doet.
Knapen:
Het is goed dat de heer Van Dijk mij hierop wijst. Laten we
eerlijk zijn: ik geef een reactie op de heer Van Dijk en ik
probeer het te weerleggen, maar we delen samen de
urgentie dat er iets moet gebeuren. Dat is waarschijnlijk
ook de inspiratie voor een vraag als deze. Ik ben er ook
buitengewoon ongerust over dat het allemaal lang duurt.
Daarover moet geen misverstand bestaan. Wij kunnen in
Pakistan geen visum geven. Dat heeft geen betekenis en je
komt er ook niet mee weg. We willen op den duur proberen
om op een of andere manier een vertegenwoordiging in
Kabul te verwezenlijken. We zijn aan het kijken of we dat
met een paar lidstaten van de Europese Unie zouden kunnen doen, opdat we iets van een loket kunnen creëren, met
alle risico's van dien. Maar het begint met het punt dat als
iemand geen paspoort heeft, wij dat probleem in Afghanistan niet via een visum kunnen oplossen. We kunnen het
wél oplossen, zeg ik tegen de heer Van Dijk, als iemand
eenmaal in Doha, in Pakistan of in sommige gevallen in
Teheran is, maar in ieder geval ergens in een land in de
buurt en niet in Afghanistan zelf. Overigens wil ik de heer
Van Dijk meegeven dat wij echt achter alle opties aan gaan
die we krijgen en waar we brood in zien.

gemaakt met de taliban. Er valt op dit punt dus te onderhandelen om levens te redden. Mijn vraag was waarom dat
niet opnieuw lukt. Mijn tweede vraag is hoe het staat met
de vertegenwoordiging in Kabul. Dat hoor ik inderdaad al
langer, maar het wordt natuurlijk wel tijd dat daar dan ook
werk van wordt gemaakt.
Knapen:
Wat het eerste betreft: wij zijn voortdurend aan het kijken
of we samen met anderen, ook met de taliban, in overleg
kunnen om wat te bewegen. Dat is buitengewoon onvoorspelbaar. Het probleem is ook een beetje dat het volgens
mij in ons land nog een goed gebruik is om met één mond
te spreken als kabinet, maar dat dat daar tamelijk ingewikkeld is. Misschien is het ook een leerproces; dat weet ik niet
helemaal. Maar het maakt het dus wel moeilijk om te weten
wat voor afspraken je met wie maakt en wat voor gevolgen
dat heeft.
Wat de tweede vraag betreft: ook dat hebben wij niet helemaal in de hand. Ik heb met de heer Borrell, de Hoge Vertegenwoordiger, bijvoorbeeld gesproken over de volgende
vragen. Hoe zit het met de huisvesting? Hoe zit het met de
veiligheid? Hoe zit het met de bewaking? Wie gaat over de
bewaking? Kan er bewaakt worden? Kan er bewapend
bewaakt worden? Het zijn allemaal ogenschijnlijk hele triviale vragen die natuurlijk te maken hebben met de vraag
hoeveel ruimte de een de ander wil gunnen om daar een
kantoor te openen.
De heer Jasper van Dijk (SP):
Ik rond af. Ik vraag de minister om ons nauwkeurig op de
hoogte te houden van de ontwikkelingen. Dat is vanzelfsprekend. Ik concludeer dat het dossier evacuaties uit Afghanistan buitengewoon moeizaam verloopt. Ik blijf van mening
dat deze regering achter de feiten aanloopt. Dat is buitengewoon tragisch. Er kunnen nog meer slachtoffers vallen.
Ik heb gezien dat de minister de evacuaties wil laten evalueren door oud-minister Frank de Grave, prominent VVD'er.
Ik vraag hem tot slot of hij dat niet erg ongelukkig vindt.
We zoeken iemand die onafhankelijk is en deze evaluaties
kan evalueren.
Knapen:
Wat de eerste opmerking over "achter de feiten aan lopen"
betreft: ik denk dat dat het precies is. De feiten worden
elders gecreëerd, niet door ons, want wij zijn daar niet. Op
basis van die feiten gaan wij handelen. Het klopt dus: wij
lopen achter feiten aan, feiten die wij niet in de hand hebben. Maar dat neemt niet weg dat wij proberen daar zo snel
mogelijk en zo adequaat mogelijk op te reageren.
Over de tweede vraag zou ik het eigenlijk heel graag uitvoeriger willen hebben, als de voorzitter zegt: laten we daar
nog eens een halfuurtje voor nemen. Want ik vind dat dit
onderwerp zich eigenlijk niet leent voor het even kort door
de bocht, klits klats klandere, trekken van een conclusie. Ik
vind dat dat de zorgvuldigheid van het proces niet dient,
maar ik laat het graag over aan de voorzitter of die hier een
halfuurtje extra voor wil uittrekken.

De heer Jasper van Dijk (SP):
Ik heb nog twee vragen op dit punt. Ik had de minister ook
gevraagd of het juist is dat op 7 september een afspraak is

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Jasper van Dijk

2 november 2021
TK 16

16-3-2

De voorzitter:
Ik deel dat dit zich er niet voor leent om daar nu in dit
mondelinge vragenuur aandacht aan te besteden. Er is ook
een brief gestuurd naar de commissie en volgens mij is het
goed om te kijken wat de commissie daar verder mee doet.
Ik dank u wel, meneer Van Dijk. Er zijn een aantal vervolgvragen, allereerst mevrouw Belhaj van D66, mevrouw Piri
van de PvdA, mevrouw Bromet van GroenLinks en dan de
heer Ceder van de ChristenUnie. Allereerst mevrouw Belhaj
van D66.
Mevrouw Belhaj (D66):
Ik dank de minister voor zijn beantwoording. Ik dank ook
mijn collega van de SP voor het aanvragen van dit debat,
hoewel we ergens met elkaar hadden gezegd dat we moeten
opletten dat we niet over alles wat er gebeurt, een debat
voeren. Maar dit is wel heel schrijnend. De minister weet
vaak heel veel meer dan wij. D66 maakt zich natuurlijk ook
zorgen. De minister zegt: ik kan niks beloven. Dat is duidelijk. Tegelijkertijd vind ik het idee van iemand in Kabul
hebben heel goed. Ik zou het fijn vinden als alles op alles
gezet wordt om dat te realiseren, want dan heb je er iemand
zitten. Desnoods kan dat inderdaad in Europees verband.
In mijn hoofd zit ik ten tweede de hele tijd af te spelen dat
de minister aangeeft: de taliban keuren dat niet goed. Ik
denk de hele tijd: hoe ziet dat eruit? Ik ga geen voorstellen
doen die niet kunnen. Maar staan daar dan overal taliban
en zeggen die: paspoort? Zijn we heel erg braaf of is het
een bureaucratie en zijn er meer mogelijkheden om gebruik
te maken van die bureaucratie en de niet-transparante sfeer
die er op dit moment is, zodat mensen ook ...
Knapen:
Dat is een terechte vraag. Want je denkt steeds: hoe ingewikkeld kan het zijn? Dat heb ik eerlijk gezegd zelf ook wel
een beetje. Ik denk dan: zo ingewikkeld kan het niet zijn!
Maar dan doet zich in Kabul plotseling een gerucht voor
dat de volgende dag ergens een kantoortje open zal gaan
waar paspoorten worden gedistribueerd. Dan hoor je twee
dagen niets en vervolgens kijk je toevallig even naar het
journaal en zie je beelden van honderden mensen die voor
een kantoor staan. Die zijn op basis van het gerucht dat
daar paspoorten worden gedistribueerd daarop afgekomen.
De ene keer blijkt dat het geval. De andere keer blijkt dat
niet het geval. Een derde keer moet de overgrote meerderheid teleurgesteld huiswaarts keren of naar wat huiswaarts
is in zo'n situatie. En een vierde keer komt het voor dat het
ook voor de betrokkenen betrekkelijk unheimisch is, omdat
de gang naar zo'n kantoor ook betekent dat je buitengewoon
zichtbaar bent, wat in sommige gevallen een onaantrekkelijke gedachte is. Ik druk het maar een beetje mild uit. Het
is dus inderdaad heel ingewikkeld om vast te stellen hoe
het werkt, op basis waarvan iemand een paspoort krijgt en
hoe we dat kunnen bevorderen. Zoals gezegd proberen we
echt te wrikken om te kijken of we dingen kunnen bewegen,
maar het is buitengewoon ingewikkeld. Ik heb al eerder
gezegd dat we dit met heel veel landen delen die proberen
om mensen eruit te krijgen. Dat is een schrale troost. Het
is buitengewoon ingewikkeld om allerlei redenen. Wat de
redenen zijn, is voor een deel speculatie. Voor een deel is
ook wel uit te tekenen wat zich daar afspeelt, wat gevraagd
zou kunnen worden et cetera. Maar goed, dat is speculatie,
dus daar wil ik nu niet verder op ingaan.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Jasper van Dijk

Mevrouw Piri (PvdA):
De reden waarom we deels achter de feiten aan lopen, is
dat de bereidheid van het Nederlandse kabinet om iets te
doen en om creatief om te gaan met de documentenverschaffing eigenlijk veel te laat kwam. Maar goed, we zitten
in deze situatie. Eindelijk is die bereidheid er, maar het is
nu een stuk moeilijker geworden om de tolken, die hier
allang hadden moeten zijn, alsnog veilig hiernaartoe te
brengen. Mij verbaasde de communicatie van het ministerie
van Buitenlandse Zaken naar de mensen die daar in
doodsangst ondergedoken zitten. Daar gaat mijn vraag aan
de minister over. Die communicatie was, kort samengevat:
zonder paspoort kunnen wij u niet verder helpen, blijf veilig!
Dat was het! Minister, kunt u zich voorstellen hoe dat aanvoelt voor mensen die al weken ondergedoken zitten en
dan zo'n communicatie krijgen? Ik hoor daar graag een
reactie op van de minister.
Knapen:
Daar kan ik heel kort over zijn. Ik heb de letterlijke teksten
van die brieven niet in extenso gezien, dus ik weet dat niet.
Als het niet meer zou zijn dan dit, dan zou ik zeggen dat dit
heel weinig empathisch is. Als het zo zou zijn geweest, zeg
ik: dat mag wel met iets meer inlevingsvermogen. Ik
betwijfel dat, omdat ik merk ... Weet u, voorzitter, ik krijg
soms filmpjes van medewerkers op het ministerie waarin
je een vliegtuig van Qatar Airways ziet opstijgen. Nu woon
ik in Amsterdam, dus ik zie vaak vliegtuigen van Qatar Airways opstijgen en ik zie ze ook landen. Dan denk ik: waarom
dit filmpje? Het is een betrekkelijk hulpeloze vorm van
enthousiasme over het feit dat er in Kabul een toestel
opstijgt waar we weer wat mensen in hebben gekregen.
Het ontbreekt dus wis en waarachtig niet aan compassie
en inzet wanneer dingen lukken. Neem bijvoorbeeld die 35
mensen van gisteren. Dat gaat rond in de projectgroep die
daarmee bezig is en daarbuiten. Dus als de mededeling zou
zijn zoals mevrouw Piri deze citeert, met die drie zinnen en
that's it, kan ik het niet goed rijmen met de empathie en
passie die ik tegenkom bij de mensen die zich hiermee
bezighouden.
Mevrouw Bromet (GroenLinks):
Ik zou even door willen gaan op de communicatie. Ook onze
informatie is dat er weinig handelingsperspectief gegeven
wordt aan de mensen die daar met smart op een bericht
zitten te wachten over wat ze te doen staat. Nu is het bericht
eigenlijk: sorry, we kunnen niks doen; stay safe. Uit de
antwoorden die de minister net gaf, heb ik echter begrepen
dat als het mensen lukt om zelf de grens over te komen,
Nederland dan wél iets kan doen. Het zou ook kunnen dat
er straks meer luchtvaart mogelijk is. Dus je zou ook in zo'n
brief kunnen zeggen: als er meer vluchten komen, dan
nemen we weer contact met u op. Mijn vraag aan de
minister is dus: kan die mensen wat meer handelingsperspectief gegeven worden binnen de situatie, die daar heel
armoedig is?
Knapen:
Wij raden mensen niet aan en niet af om de landweg naar
Pakistan te nemen. Dat aanraden zou de suggestie wekken
dat wij op het gebied van veiligheid meer weten dan zij, en
dat weten we niet. Dat afraden zou ook suggereren dat wij
meer weten dan zij, en dat weten we ook niet. Wij horen

2 november 2021
TK 16

16-3-3

dat het soms riskant is. Wij horen dat het soms op diverse
plekken riskant is, en dat het soms ook wel weer meevalt.
Dus wij kunnen moeilijk treden in die overwegingen en als
overheid een gezaghebbend advies geven over de vraag
of ze het moeten doen of moeten laten.
Het tweede punt. Als ze geen documenten hebben, is de
situatie inmiddels al enige tijd zo dat ze Pakistan niet inkomen. Dus dan staan ze daar. Zelfs als het mensen lukt om
daar te komen, is het dus nog afwachten of het ze lukt om
de grens over te komen en in Pakistan te zijn. We hebben
op dit moment enkele mensen die dat is gelukt. Ik meen
dat we op dit moment veertien mensen op het lijstje hebben
die daar zonder documenten zitten. Maar die zijn Pakistan
binnengekomen. Dus het gaat ons lukken om hen hierheen
te halen, want zij zitten nu veilig. Maar wij kunnen absoluut
niet treden in de overwegingen om dit te doen omdat we
mensen dan potentieel niet alleen het bos in sturen, maar
ook in gevaar brengen. Dat past ons niet.
In die zin zijn wij dus eigenlijk met handen en voeten
gebonden aan de dingen die nu kunnen en moeten we
wachten tot er meer kan. De suggestie van mevrouw Bromet
om mensen te laten weten dat het kan zodra er meer
vluchten mogelijk zijn, is mij heel sympathiek, maar de
situatie is op dit moment niet zo dat wij hun zomaar de
hoop kunnen verschaffen dat dat de volgende stap is. Ik
weet het niet. Ik hoop het van harte en er wordt van alle
kanten aan gewerkt, maar het is een weerbarstige omgeving. Nu vliegt Pakistan Airways een enkele keer weer, maar
op een gegeven moment lag het gewoon helemaal stil. In
die zin is het dus heel lastig voorspelbaar en kun je niet
zomaar zeggen of de suggestie wekken: verstop u nog enige
tijd, want dan komt het goed. Want …
De voorzitter:
Dank u wel.
Knapen:
Sorry, ik ben te lang aan het woord.
De voorzitter:
Geeft helemaal niks. Het is lastig, zo'n groot onderwerp in
een mondeling vragenuur. Vandaar dat ik iedereen iets
korter moet houden.

De heer Ceder (ChristenUnie):
Mijn vraag is niet echt beantwoord. Hoeveel mensen van
de personen die onder de criteria vallen, hebben wel een
paspoort? Wat is het percentage mensen dat wel een paspoort heeft? Als ik de minister zo hoor, zegt hij eigenlijk dat
het gaat om een kleine groep die wel een paspoort heeft.
Betekent dit dat ongeveer 90% van de mensen die wel onder
de criteria vallen, geen paspoort heeft en dus niet mee kan?
Is het 80%? Daar kunt u in ieder geval wel iets over zeggen.
Ik zou daar graag wat duidelijkheid over willen.
Knapen:
Het is de overgrote meerderheid waar we een probleem
mee hebben omdat ze geen paspoort hebben.
Mevrouw Piri (PvdA):
Ik begrijp niet helemaal wat een loket in Afghanistan opeens
voor mogelijkheden schept die er nu niet zijn. Ik hoor graag
van de minister hoe dit zit. Waarom kunnen we mensen
eigenlijk niet gewoon een Nederlands paspoort geven?
Knapen:
Afghanen gewoon een Nederlands paspoort geven, bedoelt
u?
Mevrouw Piri (PvdA):
Ja, voor Afghanen die op onze evacuatielijst staan en voor
wie het ontbreken van een paspoort een blokkade is om
hen op welke manier dan ook weg te halen uit Afghanistan.
Zou dat niet kunnen met een Nederlands paspoort?

Knapen:
Heel goed.
De heer Ceder (ChristenUnie):
De afgelopen weken of maanden zijn we natuurlijk bezig
om alles op alles te zetten om zo veel mogelijk mensen die
onder de motie vallen, hierheen te halen. Ik vroeg me even
af … In de berichten van de afgelopen weken zijn er veel
getallen of percentages genoemd van het aantal mensen
waar het om zou gaan. Hoeveel mensen hebben geen paspoort? We hebben een aantal streefgetallen genoemd tijdens het laatste debat, maar hoeveel mensen kunnen er nu
uiteindelijk mee? Hoeveel mensen hebben dus een paspoort
en hoeveel niet? Kunt u daar iets over zeggen?

Tweede Kamer

Knapen:
Paspoorten? Dat zijn er heel weinig. Er zitten overigens ook
nog mensen met Nederlandse paspoorten, die ook nog niet
overgekomen zijn, soms simpelweg omdat hun partner
Afghaans of Afghaanse is en het land niet uit mag. Iemand
met een Nederlands paspoort staat dan voor het dilemma:
ga ik alleen of laat ik m'n partner niet in de steek? Hier
spelen dus allerlei pijnlijke afwegingen. Wat de aantallen
betreft: wij zijn bezig om … We hebben criteria opgesteld
op basis waarvan we tot een selectie komen. We zijn met
ngo's bezig om die langs de lat te leggen en te kijken waar
we dan uitkomen. Ik ben niet zo'n grote fan van getallen,
zeg ik via de voorzitter tegen de heer Ceder. Wij hebben
criteria afgesproken; daar val je onder of daar val je niet
onder. Als het er meer zijn dan de getallen die ik soms de
ronde hoor doen, dan zij dat zo, en als het er minder zijn,
dan zij dat ook zo.

Vragenuur: Vragen Jasper van Dijk

Knapen:
Dat is hetzelfde als hun een laissez-passer geven. Dan
besluit je even formeel dat een Afghaans staatsburger die
in Afghanistan woont, wordt veranderd in een Nederlands
staatsburger die in Afghanistan woont en vervolgens weg
kan. Dat staat haaks op alles wat de soevereiniteit van een
land en het gezag van de machthebbers op dit moment
belichamen. Als we dat zouden kunnen doen, zou het probleem opgelost zijn, want dan gaven we gewoon iedereen
die zich daar ongemakkelijk voelt een paspoort en dan was
het probleem opgelost. Maar dat kan niet. Wij kunnen hun

2 november 2021
TK 16

16-3-4

geen paspoorten geven. Dat is uitgesloten, dat is onacceptabel voor de machthebbers. Het druist in tegen alle regels
en alle wetten. Als Amerika graag de uitlevering van iemand
uit Nederland wil, kan het land ook niet zomaar een Amerikaans paspoort uitreiken en vervolgens aan de rechter
vragen om deze persoon naar Amerika te laten gaan. Zo
werkt dat niet.
De voorzitter:
Dank u wel. Ik dank de minister van Buitenlandse Zaken
van harte voor de antwoorden en de heer Jasper van Dijk
voor het stellen van de vragen.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Jasper van Dijk

2 november 2021
TK 16

16-3-5