Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1154
Vragen van de leden Bontes en Van Klaveren (beiden Groep Bontes/Van
Klaveren) aan de Minister van Defensie over de integratie van een Nederlandse
gemechaniseerde brigade in het Duitse leger (ingezonden 2 december 2014).
Antwoord van Minister Hennis – Plasschaert (Defensie) (ontvangen
28 januari 2015). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2014–2015, nr.
1008.
Vraag 1
Klopt het bericht dat de versmelting van de 43ste Gemechaniseerde Brigade
met de 1ste Duitse Pantserdivisie deze maand definitief vorm krijgt?1
Antwoord 1
Nee. Na de afschaffing van de tankcapaciteit in 2011 (zie ook het antwoord op
vraag 3) streeft Defensie naar het behoud van kennis en ervaring van het
opereren met tanks op compagnies- en bataljonsniveau. In dit kader is eerder
deze maand bij het Commando Landstrijdkrachten een kleine eenheid van
achttien militairen opgericht die opleidingen zullen volgen op Duitse tanks.
Deze eenheid zal niet operationeel inzetbaar zijn, maar is bestemd voor
oefen- en trainingsdoeleinden. Hierdoor wordt het mogelijk infanterieeenheden op het compagniesniveau en lager vertrouwd te maken met het
optreden samen met tanks.
Zoals gemeld in de rapportage over internationale militaire samenwerking
van 7 november jl. (Kamerstuk 33 279, nr. 12) bezien Duitsland en Nederland
of de integratie mogelijk is van de 43e Gemechaniseerde Brigade in Havelte
in de Duitse Eerste Pantserdivisie en, als onderdeel hiervan, van een Duits
bataljon in de Nederlandse brigade.
Vraag 2
Zo ja, kunt u aangeven waarom u het nodig acht om, in navolging van de
Luchtmobiele Brigade, nu onze zwaarste eenheid in een legeronderdeel van
een ander land te integreren?

1

ah-tk-20142015-1154
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Telegraaf, 1 december 2014.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Internationale samenwerking is een speerpunt van de nota In het belang van
Nederland.Samenwerking met andere landen kan er onder andere voor
zorgen dat Nederland beschikt over capaciteiten die ons land zich zelfstandig
niet (meer) kan veroorloven. Duitsland behoort, samen met België en
Luxemburg, tot de belangrijkste samenwerkingspartners van Defensie. In mei
2013 hebben mijn Duitse ambtgenoot en ik een intentieverklaring getekend
over verdieping van de onderlinge samenwerking. Daarbij is afgesproken dat
beide landen krijgsmachtbreed de mogelijkheden daarvoor zullen onderzoeken, tot de integratie van eenheden aan toe (Kamerstuk 33 279, nr. 6).
De integratie van eenheden is niet alleen een uiting van solidariteit en van de
politieke wil om – met behoud van zeggenschap over de eigen eenheden – de
Europese defensiesamenwerking te versterken, maar kan ook zorgen voor
operationele en bedrijfsmatige meerwaarde. In het geval van de integratie
van de Luchtmobiele Brigade in de Duitse Division Schnelle Kräfte, bijvoorbeeld, kunnen beide landen onder meer profiteren van elkaars kennis van
verschillende aspecten van het luchtmobiele optreden. De integratie van de
43e Gemechaniseerde Brigade in de Eerste Duitse Pantserdivisie zou Defensie
onder meer de mogelijkheid bieden om de benodigde deskundigheid te
behouden om met tanks op te treden, ook op bataljonsniveau. De verdere
gevolgen van deze mogelijke integratie worden nu geïnventariseerd.
Vraag 3 en 6
Vindt u het niet absurd dat ons land nu gebruik moet maken van Duitse
tankcapaciteit, terwijl u zelf kort geleden uitstekende Nederlandse tanks aan
Finland heeft verkocht?
Deelt u de mening dat de Nederlandse krijgsmacht wederom de beschikking
moet krijgen over eigen operationele gevechtstanks? Zo ja, op welke termijn
bent u bereid om hier wederom budget voor vrij te maken?
Antwoord 3 en 6
Het besluit om de Leopard-tanks af te schaffen is in april 2011 genomen als
onderdeel van de beleidsbrief Defensie na de kredietcrisis (Kamerstuk 32 733,
nr. 1). In deze beleidsbrief moesten pijnlijke keuzes worden gemaakt om te
kunnen voldoen aan de toenmalige bezuinigingstaakstelling.
Na de afschaffing van de tankcapaciteit heeft Defensie, zoals aangekondigd in
de beleidsbrief, de verkoop van de Leopard 2A6-tanks in gang gezet. Nadat in
2012 de voorgenomen verkoop aan Indonesië niet was doorgegaan (Kamerstuk 22 054, nr. 201), is in januari 2014 met Finland overeenstemming bereikt
over de verkoop van 100 van deze tanks (Kamerstuk 27 830, nr. 122). Zoals
gemeld in de beleidsbrief van april 2011 komen de verkoopopbrengsten van
het afgestoten materieel ten goede aan de investeringen van Defensie.
Zoals uiteengezet in het antwoord op vraag 1 streeft Defensie naar het
behoud van kennis en ervaring op het gebied van tanks.
Vraag 4
Welke beperkingen zullen er worden gesteld aan onze eigen zeggenschap om
deze militairen wel of niet in te zetten?
Antwoord 4
Zowel Duitsland als Nederland behoudt altijd het laatste woord over de inzet
van eigen militairen.
Vraag 5
Deelt u de mening dat de krijgsmacht de Nederlandse soevereiniteit dient te
bewaken? Zo ja, waarom blijft u doorgaan met deze salamitactiek om
Nederland, stapje voor stapje, een Europees leger in te rommelen?
Antwoord 5
Van de vorming van een Europees leger dat wordt ingezet op grond van een
besluit van een Europese instelling, is geen sprake. Europese landen werken
intensief samen op defensiegebied, maar elk land beslist zelf over de inzet
van de eigen eenheden. Wel geldt dat internationale samenwerking niet
vrijblijvend is en dat landen die samenwerken, zich een betrouwbare partner
moeten tonen. Veelvuldige contacten, niet alleen tussen regeringen maar ook
tussen parlementen, kunnen het onderlinge vertrouwen bestendigen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

De taken van de krijgsmacht zijn vastgelegd in artikel 97 van de Grondwet. De
eerste hoofdtaak van de krijgsmacht, zoals verwoord in dit artikel, is de
verdediging en de bescherming van de belangen van het Koninkrijk. Hieraan
wordt niet getornd. Zoals in mei 2012 uiteengezet in de kabinetsreactie op
advies nr. 78 van de Adviesraad Internationale Vraagstukken hoeven
defensiesamenwerking en soevereiniteit niet haaks op elkaar te staan
(Kamerstuk 33 279, nr. 2). Soevereiniteit betekent niet alleen de exclusieve
zeggenschap over het eigen territorium en de eigen middelen, maar kan ook
worden opgevat als het vermogen om handelend te kunnen optreden. Voor
dat handelingsvermogen zijn capaciteiten noodzakelijk. Defensiesamenwerking waarbij partners gezamenlijk capaciteiten opbouwen, vergroot het
handelingsvermogen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3