2023D34553

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking hebben de onderstaande fracties de behoefte vragen en
opmerkingen voor te leggen aan de Minister voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking over onder meer de Geannoteerde agenda
van de informele Raad Buitenlandse Zaken Ontwikkelingssamenwerking
d.d. 4–5 september 2023.
De voorzitter van de commissie,
Wuite
De adjunct-griffier van de commissie,
Prenger

nds-tk-2023D34553

1

Inhoudsopgave
I

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Inbreng VVD-fractie
Inbreng SP-fractie
Inbreng CU-fractie
II Antwoord / Reactie van de Minister
III Volledige agenda
I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Inbreng leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie danken de Minister voor de toegezonden
geannoteerde agenda voor de informele Raad Buitenlandse Zaken
Ontwikkelingssamenwerking op 4 en 5 september 2023. Zij hebben
daarover de volgende vragen en opmerkingen.
Any other business (AOB) – Niger
De Minister schrijft dat op het gebied van ontwikkelingssamenwerking,
veiligheid en migratie de bilaterale steun aan de centrale Nigerese
overheid is opgeschort. Daarnaast schrijft de Minister dat het kabinet
probeert zoveel mogelijk de programma’s die ten goede komen aan de
Nigerese bevolking voort te zetten, net zoals in Mali en Burkina Faso. De
leden van de VVD-fractie vragen of inmiddels onderzocht is of
programma’s in Niger via de Verenigde Naties, andere internationale
organisaties en lokale partners voortgezet kunnen worden, en zo ja, om
welke programma’s dat gaat. Hoe gaat het kabinet ervoor waken dat
(financiële) middelen niet in handen zullen komen van de coupplegers?
Overig – Hulp na aardbeving Turkije en Syrië
De Minister geeft aan een bedrag van 10 miljoen euro te reserveren voor
de Global Concessional Financing Facility (GCFF) ten behoeve van Turkije.
Ook schrijft de Minister dat het op dit moment echter nog onzeker is of de
GCFF open gaat voor Turkije. De leden van de VVD-fractie vragen wat de
Minister concreet doet bij collega Ministers om als bilaterale donor geld
beschikbaar te stellen? Welke landen hebben met welke bedragen geld
gereserveerd voor de GCFF ten behoeve van Turkije? Hoe ziet het proces
eruit om donorbijdragen te mobiliseren?
Inbreng leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de geannoteerde
agenda voor de informele Raad. Dit heeft bij deze leden geleid tot een
aantal opmerkingen en vragen aan de Minister.
Uit de agenda blijkt dat de Minister tijdens de informele Raad zal spreken
met de plaatsvervangend secretaris-generaal van de Verenigde Naties, ter
voorbereiding op de SDG top in New York van 18 en 19 september
aanstaande. De conceptconclusies zijn niet erg optimistisch over de
voortgang van de duurzame ontwikkelingsdoelen (SDGs): «The achievement of the SDGs is in peril. At the midpoint of the 2030 Agenda, we
are alarmed that only 12 percent of the SDGs are on track and 30 percent
remain unchanged or below the 2015 baseline.»1 De leden van de
1

Revised Zero Draft of the Political Declaration to be adopted at the High-level Political Forum
on Sustainable Development (HLPF), 8 juni 2023, https://hlpf.un.org/sites/default/files/2023-06/
Zero%20Final%20SDG%20PD%20Revised.pdf?_gl=1*rrdfrb*_ga*NzA2NjI0NzQxLjE2NDUxOTk4NjE.*_ga_TK9BQL

2

SP-fractie hechten veel waarde aan de duurzame ontwikkelingsdoelen
omdat zij inzetten op zaken als armoedebestrijding, schoon water en
gezondheidszorg, onderwijs voor alle kinderen en de bestrijding van
klimaatverandering. Deze leden zijn bezorgd over het feit dat de realisatie
van de ontwikkelingsdoelen zo moeizaam verloopt. Uit de spilloverranking van het Sustainable Development Report blijkt dat het Nederlandse beleid en Nederlandse bedrijfsactiviteit een zeer negatieve invloed
hebben op het bereiken van de ontwikkelingsdoelen. Nederland scoort
hierop het slechtst van alle EU-landen, op Luxemburg na.2Erkent het
kabinet dit? Erkent zij ook dat, als wij ons inderdaad aan de SDGs
committeren, het juist Nederland en andere (West-Europese) landen zijn
die extra inzet moeten tonen? Is de Nederlandse bijdrage nog wel
geloofwaardig? Wat voor gevolgen trekt zij hier uit?
Een van de belangrijkste redenen voor het slechte presteren van
Nederland in de duurzame ontwikkelingsdoelen is de status van
Nederland als belastingparadijs.3Bedrijven gebruiken Nederland om te
voorkomen dat zij in andere landen belasting moeten betalen. Hierdoor
lopen andere (vaak ook armere) landen de nodige belastinginkomsten
mis, wat mede bijdraagt aan de vertraging van de ontwikkeling van die
landen. Erkent het kabinet dat Nederland een belastingparadijs is? Erkent
de Minister ook de kwalijke rol die het Nederlandse kabinet hierin speelt?
Is het kabinet bereid om de mogelijkheden voor bedrijven om via
Nederland belasting te ontwijken, te schrappen?
Gezien het gegeven dat Nederland extra inzet moet tonen om bij te
dragen aan de realisatie van de SDGs, zijn de leden van de SP-fractie van
mening dat wetgeving nodig is om bedrijven aan deze doelen te binden.
Een van de conclusies van de vrijwillige evaluatie door de Europese Unie
over de realisatie van de SDGs is dan ook: «[De EU hernieuwt] haar
verbintenis om, op grond van het herziene kader voor betere regelgeving,
ervoor te zorgen dat haar wetgevingsvoorstellen de uitvoering van de
SDGs blijven verwezenlijken.»4 Onderschrijft de Minister deze conclusie?
Hoe gaat de Minister dit implementeren, met name ook bij andere
ministeries?
Inbreng leden van de CU-fractie
De leden van de ChristenUnie-fractie in de Tweede Kamer hebben
kennisgenomen van de agenda van de informele Raad Buitenlandse
Zaken Ontwikkelingssamenwerking. Zij hebben daarover enkele vragen en
aandachtspunten.
In het kader van het gesprek met plaatsvervangend secretaris-generaal
van de VN Amina Mohammed over het tekort aan financiering voor de
SDGs en de klimaatdoelen, zouden deze leden de Minister willen vragen
of zij kan aangeven hoe de Europese Commissie waarborgt dat kwetsbare
groepen en lokale maatschappelijke organisaties verbeterd toegang
kunnen krijgen tot klimaatfinanciering. Ook vragen zij welke instrumenten
voor klimaatfinanciering op dit moment beschikbaar zijn op nationaal en
Europees niveau, en wie daar – onder welke voorwaarden – gebruik van
kunnen maken. Is de Minister bereid aandacht te vragen voor de
toegankelijkheid van klimaatfinancieringsinstrumenten voor lokale
maatschappelijke organisaties tijdens de aankomende Raad, maar ook op
relevante internationale fora zoals COP28?
2

Sustainable Development Report 2023 (sdgindex.org).
Sustainable Development Report 2023 (sdgindex.org).
4
Vrijwillige evaluatie van de vooruitgang bij de uitvoering van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) (europa.eu).
3

3

Ten aanzien van de Global Gateway vragen de leden van de ChristenUniefractie of de Minister kan aangeven wat de status is van het aangekondigde Civil Society Dialogue Platform. Is de Minister het met deze leden
eens dat de betrokkenheid van (lokale) maatschappelijke organisaties bij
Global Gateway projecten / Team Europe Initiatives belangrijk is en is zij
bereid dit punt in te brengen tijdens de Raad?
Tot slot hebben deze leden nog een vraag over de partnerschapsovereenkomst na Cotonou: wat is de appreciatie van de Minister ten aanzien van
de inhoud van de nieuwe partnerschapsovereenkomst tussen de EU en de
staten in Afrika, het Caraïbisch gebied en de Stille Oceaan (OACPS)? Wat
zijn de belangrijkste verschillen met het Cotonou verdrag en hoe
waardeert de Minister deze?
II. Antwoord / Reactie van de Minister
III. Volledige agenda
Geannoteerde agenda voor de informele Raad Buitenlandse Zaken
Ontwikkelingssamenwerking van 4–5 september 2023. 2023Z14311
– Brief regering d.d. 28-08-2023, Minister voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking, E.N.A.J. Schreinemacher
Verslag van Buitenlandse Zaken Ontwikkelingssamenwerking van
4 mei 2023. 21 501-04, nr. 260 – Brief regering d.d. 17-05-2023 – Minister
voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, E.N.A.J.
Schreinemacher

4