Wsw-statistiek 2017
Jaarrapport
Co

Eelco Flapper
Inge Harteveld
Pieter Fris
Zoetermeer, 28 juni 2018
Foto omslag: “Wsw-ers aan het werk” / Cedris – Werkse Delft
De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of
teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen, scripties en boeken is toegestaan mits
de bron duidelijk wordt vermeld. Vermenigvuldigen en/of openbaarmaking in welke vorm
ook, alsmede opslag in een retrieval system, is uitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van Panteia. Panteia aanvaardt geen aansprakelijkheid voor drukfouten en/of
andere onvolkomenheden.

The responsibility for the contents of this report lies with Panteia. Quoting numbers or text
in papers, essays and books is permitted only when the source is clearly mentioned. No
part of this publication may be copied and/or published in any form or by any means, or
stored in a retrieval system, without the prior written permission of Panteia. Panteia does
not accept responsibility for printing errors and/or other imperfections.

C11725

2

Voorwoord
In opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid voert Panteia
sinds 2000 de Wsw-statistiek uit bij gemeenten.
Sinds 2008 verschijnt hiervan een jaarlijkse rapportage.
Het projectteam van Panteia dat de Wsw-statistiek uitvoert, heeft regelmatig overleg
met het Ministerie van SZW. De analysebestanden op grond waarvan dit rappor t is samengesteld, zijn opgeleverd aan het CBS en aan het Ministerie van SZW. Dit rapport is
in overleg met de klankbordgroep vastgesteld. De klankbordgroep bestaat uit:


Ministerie van SZW



Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG)



Branchevereniging Cedris

Het Wsw-projectteam van Panteia bestaat uit Inge Harteveld, Pieter Fris en Eelco Flapper. Het projectteam is in haar activiteiten ondersteund door Jasper Westmaas en Paul
Vogels.
Pieter Fris
projectleider Wsw-statistiek

C12003

3

Inhoudsopgave
Voorwoord

3

1

Inleiding

7

1.1
1.2
1.3

Achtergrond
Verantwoording
Inhoud en opzet van het rapport

7
7
8

2

Omvang van de Wsw

9

2.1
2.2
2.3
2.4
2.5

Volumegegevens Wsw in aantal personen over het jaar 2017
Volumegegevens Wsw in arbeidsjaren over het jaar 2017
Recente volumeontwikkelingen
Historische volumeontwikkelingen
Resumerend volumeontwikkelingen

9
11
12
12
14

3

Werknemersbestand

15

3.1
3.2

17

3.5

Kenmerken werknemers met een Wsw-dienstbetrekking
Kenmerken werknemers met een arbeidsovereenkomst begeleid
werken
Kenmerken werknemers met een dienstbetrekking en met een
arbeidsovereenkomst begeleid werken (plus Geen plaatsingen)
Duur en omvang van Wsw-dienstbetrekkingen en
arbeidsovereenkomsten begeleid werken
Uitstroom uit het werknemersbestand

4

Herindicaties 2017

31

4.1
4.2

Aantal herindicatiebesluiten
Doelgroep-besluiten

31
31

3.3
3.4

Bijlage 1
Bijlage 2
Bijlage 3
Bijlage 4
Bijlage 5

C12003

Responsverantwoording 35e en 36e meting
Te registreren kenmerken Wsw-statistiek 2017
Volledigheid van de gegevens
VBTB-rapportage 1 e halfjaar 2017
VBTB-rapportage 2 e halfjaar 2017

18
20
21
25

33
35
37
39
43

5

1

Inleiding

1.1

Achtergrond
Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) werd op de hoogte gehouden van de omvang van de Wsw-populatie en de realisatiecijfers door jaarlijkse volumeopgaven van de gemeenten. Voor meer uitgebreide beleidsinformatie heeft het Ministerie de halfjaarlijkse Wsw-statistiek op persoonsniveau ingevoerd. Het ministerie
van SZW heeft Panteia opdracht gegeven om jaarlijks te rapporteren over de volume
ontwikkelingen in de WSW.
De benodigde gegevens voor de Wsw-statistiek worden halfjaarlijks aangeleverd door:


alle Sw-bedrijven in Nederland namens en gemandateerd door de gemeenten;



een aantal gemeenten zelf.

Na controle, correctie en statistische verwerking van de gegevensbestanden wordt deze
landelijke jaarrapportage opgesteld die inzicht geeft in de omvang en kenmerken van
de doelgroep en de ontwikkelingen daarin. Er wordt met dit rapport alleen inzicht gegeven in cijfermatige ontwikkelingen en er wordt over het algemeen niet ingegaan op de
oorzaken en mogelijke gevolgen daarvan.

1.2

Verantwoording
Gemeenten zijn verplicht om 6 weken na het einde van een halfjaar een databestand
aan te leveren met alle voor de statistiek noodzakelijke gegevens op persoonsniveau.
Bijlage 2 geeft een overzicht van die gegevens (kenmerken) die deel uitmaken van de
Wsw-statistiek in 2017.
De meeste gemeenten hebben de aanleveringstaak neergelegd bij ‘hun’ Sw-bedrijf: eind
2017 zijn er 79 Sw-bedrijven actief. Enkele gemeenten hebben besloten om het beheer
van de Wsw-dienstverbanden van het Sw-bedrijf (deels) over te nemen. Er zijn ondertussen 13 gemeenten, die alle Wsw-gegevens zelf aan Panteia hebben aangeleverd en
8 gemeenten die alleen van (een aantal van) de Wsw-dienstverbanden de gegevens zelf
aanleveren. Een meer uitgebreide beschrijving van de gerealiseerde respons is opgenomen in bijlage 1 van dit rapport.
Met de invoering van de Participatiewet in 2015 bestaat er geen instroom in de Wsw
meer. Dit heeft tot gevolg gehad dat mensen niet meer voor de Wsw worden geïndiceerd
en dat er geen Wsw-wachtlijst meer bestaat.
Vanaf 2015 blijven personen die zijn uitgestroomd uit een Wsw-dienstverband, gevolgd
worden in de Wsw-statistiek in de categorie Geen plaatsing. Het betreft personen die:
- eind 2014 tot het zittend bestand van de Wsw behoorden;
- in 2015, 2016 of in het eerste halfjaar 2017 zijn uitgestroomd, niet vanwege het
bereiken van de AOW-leeftijd of vanwege overlijden;
- eind 2017 nog over een geldige indicatie beschikken;
- een niet verstreken geldigheidsduur van de indicatie bezitten en er heeft geen herindicatie met doelgroep-besluit “boven- of onderzijde” 1 plaatsgevonden;
- eind 2017 nog niet de AOW-leeftijd hebben bereikt of zijn overleden.
In de Wsw-statistiek wordt gestreefd naar 100% ingevulde kenmerken. De volledigheid
van de in dit rapport opgenomen gegevens is zeer hoog. De marges zijn nog geen
1

Met een doelgroep-besluit boven- of onderzijde beschikt een Wsw-er niet meer over een geldige indicatie. Bovenzijde betekent dat iemand dusdanig weinig of lichte beperkingen heeft dat hij/zij niet langer in de Wsw werkzaam hoeft te zijn (‘te goed’ voor de Wsw). Onderzijde houdt in dat iemand dusdanig veel of zware beperkingen
heeft dat hij/zij niet langer in de Wsw werkzaam kan zijn (‘te slecht’ voor de Wsw).

C12003

7

0,01%. Dit houdt in dat op één of meerdere kenmerken niet meer dan 0,01% van de
gegevens ontbreekt (item non-respons). Een overzicht van de kwaliteit van de aangeleverde bestanden is opgenomen in bijlage 3.
De beginstanden in de verschillende tabellen komen niet altijd overeen met de eindstanden in de voorgaande rapportage over 2016. Dit wordt veroorzaakt door nagekomen
informatie over (onterecht) afgesloten dienstverbanden die alsnog is verwerkt en opgenomen in de huidige rapportage van 2017.

1.3

Inhoud en opzet van het rapport
In dit rapport wordt een beeld gegeven van de omvang en karakteristieken van de W sw
in 2017. Daarnaast komen ontwikkelingen in de voorafgaande jaren aan de orde. Hoofdstuk 2 geeft bij wijze van samenvatting een overzicht van de aantallen personen en
aantallen arbeidsjaren in de Wsw. Tevens is hierin informatie opgenomen over de personen met een geldige Wsw-indicatie die zonder plaatsing in een Wsw-dienstverband
nog deel uitmaken van de Wsw. De ontwikkelingen in het werknemersbestand komen
aan de orde in hoofdstuk 3. In hoofdstuk 4 worden resultaten gepresenteerd van de
herindicatiebesluiten die in 2017 zijn genomen.
Voor de vergelijkbaarheid van gegevens zijn alle missende waarden (cases waarbij een
bepaald kenmerk niet of niet juist is aangeleverd) uit de tabellen gehouden. In de tabellen worden dus alleen de valide percentages weergegeven. De in de tabellen vermelde
absolute aantallen zijn wel inclusief de missende waarden (tenzij anders aangegeven).
Genoemde percentages in dezelfde periode van het voorgaande jaar zijn, voor zover hier
niet gepresenteerd, terug te lezen in het voorgaande jaarrapport 2016.

C12003

8

2

Omvang van de Wsw
In dit hoofdstuk worden over heel 2017 de volumegegevens gepresenteerd, zowel in aantallen personen als in arbeidsjaren (de realisatiecijfers). Er wordt stilgestaan bij de ontwikkelingen in deze volumegegevens in 2017 en over de voorgaande 8 jaar.
Na afloop van iedere meting van de Wsw-statistiek (ieder halfjaar) presenteert Panteia
aan het Ministerie van SZW de volumegegevens en -ontwikkelingen binnen de Wsw in dat
afgesloten halfjaar. De rapportages met de halfjaarcijfers zijn terug te vinden in de bijlagen 4 en 5.

2.1

Volumegegevens Wsw in aantal personen over het jaar 2017
Tabel 2.1 geeft een overzicht van de volumeontwikkelingen in aantal personen binnen de
Wsw in 2017.
Tabel 2.1

Volumeontwikkeling Wsw in aantal personen in 2017
In %

Uit % Toe-/afname %

Werknemersbestand

Begin 2017 Instroom Uitstroom Eind 2017
91.158

671

4.832

86.959

0,7%

5,3%

-4,6%

Dienstbetrekkingen

85.304

597

4.520

81.271

0,7%

5,3%

-4,7%

Individuele detachering

15.763

14.983

-4,9%

Groepsdetachering

18.099

17.210

-4,9%

Geen detachering

51.442

49.078

Begeleid werken

5.892

74

328

5.730

1,3%

5,6%

-2,7%

3.412

1519

767

4.164

44,5%

22,5%

22,0%

Geen plaatsing
Herindicatie

-4,6%

14.486

Instroompercentage = instroom / beginstand; Uitstroompercentage = uitstroom / beginstand
Toename-/afnamepercentage = (verschil eindstand – beginstand) / beginstand;
Geen plaatsing = geen dienstbetrekking of arbeidsovereenkomst begeleid werken in 2017, uitgestroomd in 2015,
2016 of in het 1e halfjaar 2017 en beschikkend over een geldige Wsw-indicatie.

De begin- en eindstanden kunnen zeer betrouwbaar worden geacht, maar de in- en uitstroom gegevens bevatten enige onnauwkeurigheid. Dit wordt veroorzaakt doordat sommige mensen met meerdere records in de statistiek voorkomen, waardoor iemand zowel
in de uit- en de instroom kan voorkomen. Bij de dienstbetrekkingen en de arbeidsovereenkomsten op grond van begeleid werken bedraagt het verschil tussen de som “beginstand + instroom – uitstroom” en de werkelijke eindstand in geval van dienstbetrekkingen
110 personen en bij begeleid werken 92 personen. Dit wordt veroorzaakt door (soms
meerdere malen) wisselen tussen een dienstbetrekking en een arbeidsovereenkomst begeleid werken, terugkeer in een Wsw-dienstverband na uitstroom en/of (naadloze) overnames 2.
Het werknemersbestand is niet gelijk aan dienstbetrekkingen + begeleid werken 3. Door
de overgang van bijvoorbeeld een dienstbetrekking naar een arbeidsovereenk omst,
stroomt de persoon uit de dienstbetrekking uit, stroomt in op het begeleid werken maar

2

Met naadloze overname wordt bedoeld een aansluitend dienstverband bij het ene Sw-bedrijf (of gemeente) na
uitstroom bij het andere Sw-bedrijf (of gemeente). Met een overname wordt bedoeld dat een Wsw-er naar een
andere gemeente (Sw-bedrijf) overgaat en daar na enige tijd een nieuw dienstverband aangaat.
3
De totale omvang van het werknemersbestand aan het eind van 2017 is gelijk aan de som van het aantal dienstbetrekkingen (81.271) en het aantal arbeidsovereenkomsten begeleid werken (5.730): 81.271 + 5.730 = 87.001
werknemers. Hierin zijn echter personen dubbel opgenomen, die (tegelijkertijd) in 2017 een dienstbetrekking en
een begeleid werkenplaats bezitten of bezeten hebben. De eindstand 2017 van het werknemersbestand (enkele
personen) bedraagt 86.959 personen: dit is de “N” in de tabellen in dit rapport.

C12003

9

blijft binnen het werknemersbestand (geen in- of uitstroom, maar wel in de beginstand
en in de eindstand).
Ondanks dat vanaf 2015 de toegang tot de Wsw is afgesloten ten gevolge van de Participatiewet, heeft er nog een beperkte instroom in het Wsw-werknemersbestand plaatsgevonden. Dit betreft personen die (naadloos) overgenomen worden van een ander Sw bedrijf of gemeente of personen die na uitstroom uit de Wsw in het eerste of tweede
halfjaar 2017 weer in dienst zijn gekomen na een nieuw Wsw-dienstverband aangeboden
gekregen te hebben.
De in de bijlagen 4 en 5 (tabel 1) gepresenteerde vergelijkbare cijfers als in tabel 2.1
betreffen aantallen personen over de afzonderlijke 6 maanden van het 1 e en het 2 e halfjaar 2017, die na afsluiting van de meting over dat halfjaar zijn berekend . De grootste
verschillen betreffen het in het 1 e halfjaar 2017 nog niet meenemen van nagekomen informatie uit het 2 e halfjaar en het in het 1 e halfjaar bij de berekening in arbeidsjaren nog
wel meenemen van de zgn. slapers (niet werkzaam, doorlopend dienstverband, geen salarisuitbetaling). De halfjaargegevens zijn, doordat de beide halfjaren zich niet hetzelfde
ontwikkelen, niet te extrapoleren naar jaarcijfers.
Omvang van het bestand met Geen plaatsingen na uitstroom in 2015, 2016 of het
1 e halfjaar 2017
Vanaf 2015 blijven personen die zijn uitgestroomd uit een Wsw-dienstverband, in de Wswstatistiek gevolgd worden in de categorie Geen plaatsing. Het betreft personen die:
- eind 2014 tot het zittend bestand van de Wsw behoorden;
- in 2015, 2016 of in het eerste halfjaar 2017 zijn uitgestroomd;
- geen uitstroom vanwege het bereiken van de AOW-leeftijd of vanwege overlijden;
- eind 2017 nog over een geldige indicatie beschikken;
– de geldigheidsduur van de indicatie is niet verstreken en er heeft geen herindicatie met
doelgroep besluit “boven-/onderzijde” plaatsgevonden;
- eind 2017 nog niet de AOW-leeftijd hebben bereikt of zijn overleden.
Het aantal personen met Geen plaatsing in het tweede halfjaar 2017 bedraagt eind 2017
4.164 personen. Hierin zijn niet degenen opgenomen die in het tweede halfjaar 2017 zijn
uitgestroomd (niet vanwege pensionering of overlijden) en die nog over een geldige indicatie beschikken. Deze personen zouden anders dubbel in het statistiekbestand van h et
tweede halfjaar 2017 voorkomen: een record van het dienstverband en een record met
Geen plaatsing. Het is ongewenst dat zij in twee hoedanigheden in de statistiek voorkomen en vervolgens dubbel weergegeven worden in de volumecijfers. De in het tweede
halfjaar 2017 uitgestroomde personen komen in de categorie Geen plaatsing terug in het
eerste halfjaar van 2018.
In 2017 zijn 1519 personen toegetreden tot de categorie Geen plaatsing. Dit zijn personen
met een geldige indicatie op 31-12-2107, die in 2017 zijn uitgestroomd uit een dienstverband niet vanwege het bereiken van de AOW-leeftijd of overlijden 4.
Daartegenover zijn in 2017 767 personen weg uit de groep Geen plaatsing vanwege:
het verlopen (of intrekken) van hun Wsw-indicatie;
het ondergaan van een herindicatie met als doelgroep-besluit “boven-/onderzijde”;
het in de loop van 2017 bereiken van de AOW-leeftijd of overlijden;

4

Er zijn ook personen die een dienstverband verlaten maar niet in de categorie Geen plaatsing terechtkomen
doordat:
hun indicatie door de gemeente wordt ingetrokken d.m.v. een vaststellings-/beëindigingsovereenkomst;
de gemeente de indicatie intrekt volgens art. 12 lid 1 Wsw;
ze uitstromen naar een ander Sw-bedrijf of andere gemeente, waar ze een nieuwe dienstverband aangaan of waar helaas geen overdracht van het dossier plaatsvindt waardoor ze niet in de categorie Geen
plaatsing door de nieuwe gemeente worden opgenomen.

C12003

10

het verhuizen naar het buitenland of naar een andere gemeente en daar niet aangemeld
voor de Wsw.
Daarnaast heeft een aantal van 46 personen in 2017 vanuit Geen plaatsing opnieuw een
Wsw-dienstverband gekregen.
De groep Geen plaatsingen bestaat eind 2017 uit:


23% doelgroep van vóór 1998 (960);



77% doelgroep vanaf 1998 (3.204).

De groep Geen plaatsingen van vóór 1998 heeft een indicatie ‘voor ’t leven’: er zit geen geldigheidstermijn aan hun Wsw-indicatie die derhalve pas vervalt op het moment van hun AOWleeftijd, hun overlijden of als de indicatie wordt ingetrokken (zie verder ook hoofdstuk 3, inleiding).

2.2

Volumegegevens Wsw in arbeidsjaren over het jaar 2017
Volumeontwikkeling Wsw in arbeidsjaren
Tabel 2.2 geeft een overzicht van de volumeontwikkelingen in arbeidsjaren binnen de
Wsw in 2017. Voor de berekening in arbeidsjaren wordt uitgegaan van een volledig dienstverband (1 SE) van 36 uur. In de berekening heeft de arbeidsbeperking “matig” factor
1,00 en de arbeidsbeperking “ernstig” factor 1,25.
Tabel 2.2

Volumeontwikkeling Wsw in arbeidsjaren in 2017
Begin 2017 Instroom Uitstroom

Eind 2017

In %

Uit %

Toe-/afname %

Werknemersbestand

80.113

587

3.918

76.529

0,7%

4,9%

-4,5%

Dienstbetrekkingen

74.861

523

3.666

71.395

0,7%

4,9%

-4,6%

Begeleid werken

5.251

64

272

5.134

1,2%

5,2%

-2,2%

Instroompercentage = instroom / beginstand; Uitstroompercentage = uitstroom / beginstand
Toename-/afnamepercentage = (verschil eindstand – beginstand) / beginstand;

In de berekening van het aantal arbeidsjaren over 2017 zijn de zgn. slapers (niet werkzaam, doorlopend dienstverband, geen salarisuitbetaling) buiten beschouwing gelaten. De
berekening is op deze manier gemaakt voor de vergelijking met andere berekeningen van
arbeidsjaren (o.a. de gemiddelde realisatie over 2017 in arbeidsjaren) waarin de slapers
ook buiten beschouwing blijven. Slapers vertegenwoordigen immers geen realisatie omdat
zij niet werkzaam zijn. Ze beschikken echter wel over een Wsw-dienstverband dat door
het Sw-bedrijf / gemeente is aangegaan, waardoor zij wel meetellen in de resultaten over
2017 in aantallen (percentages) personen.
Uitgaande van de omvang van het dienstverband en hun arbeidshandicap is op de eindstand 2017 het aantal arbeidsjaren van de 855 slapers 703 arbeidsjaren: dienstbetrekkingen 696,5 arbeidsjaren; begeleid werken 6,5 arbeidsjaren .
De gemiddelde realisatie van de slapers over heel 2017 bedraagt 1174 arbeidsjaren.
Verder informatie over slapers is te vinden in paragraaf 3.4, pag. 24/25, onder Salariëring
van de medewerkers.
Gemiddelde realisatieberekening in arbeidsjaren
Naast de eindstanden wordt ook de gemiddelde realisatie per jaar berekend. Dit wordt
berekend door voor een heel jaar de realisatie per maand (conform de hierboven beschreven wijze van berekening van het aantal arbeidsjaren) te berekenen en deze vervolgens
te middelen. De gemiddelde realisatie over een jaar speelt een rol bij de verdeling van
het budget Wsw over de gemeenten. De gemiddelde realisatie per gemeente is terug te
vinden in de meicirculaire van het gemeentefonds 2018.

C12003

11

Als totaal van alle gemeenten bedraagt de totale gemiddelde realisatie over 2017 78.613
arbeidsjaren 5.
De totale realisatie op eindstand 2017 is 76.529 arbeidsjaren 5 (zie tabel 2.2).
De ontwikkeling in de totale gemiddelde realisatie is als volgt:

2.3

Totale gemiddelde realisatie 2016:

83.014 arbeidsjaren

Totale gemiddelde realisatie 2017 5:

78.613 arbeidsjaren -/-

Afname gemiddelde realisatie 2017:

4.401 arbeidsjaren.

Recente volumeontwikkelingen
De recente volumeontwikkelingen zijn af te lezen uit de tabellen 2.1 en 2.2.
De omvang van het totale werknemersbestand is in 2017 met 4.199 personen afgenomen
(-4,6%); in arbeidsjaren komt dat neer op 3.584 arbeidsjaren 5 (-4,5%).
De omvang van het aantal dienstbetrekkingen is met 4.033 personen afgenomen (-4,7%);
in arbeidsjaren is dat een vermindering met 3.466 arbeidsjaren 5 (-4,6%).
De omvang van het aantal arbeidsovereenkomsten op grond van begeleid werken is afgenomen met 162 personen (-2,7%); dit is een terugloop in arbeidsjaren 5 met 117 (2,2%).
De omvang van het aantal Geen plaatsingen is in 2017 met 752 personen toegenomen
(22,0%).
Nadere analyse laat zien dat eind 2017 112 personen met een dienstbetrekking of een
arbeidsovereenkomst begeleid werken in het buitenland wonen.

2.4

Historische volumeontwikkelingen
In tabel 2.3 staan de eindstanden in aantal personen weergegeven over de jaren 200 9 tot
en met 2017 uitgesplitst naar werk- en detacheringsvorm.
Tabel 2.3

Eindstanden ultimo 2009 t/m 2017, jaarlijkse toe-/afname en uitsplitsing naar werk- en detacheringsvorm
Aantal personen op eindstand
2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

102.218

102.809

102.031

102.369

101.912

102.855

96.300

91.158

86.959

+591

-778

+338

-457

+943

-6.555

-5.142

-4.199

Dienstbetrekking

96.946

97.121

95.881

96.119

95.679

96.125

90.040

85.304

81.271

Individuele detacher

15.421

15.427

15.709

16.609

16.870

17.476

16.294

15.763

14.983

Totaal werknemers 6
Af-/toename

Groepsdetachering

8.564

8.879

8.318

10.890

13.679

13.777

18.048

18.099

17.210

Geen detachering

72.961

72.815

71.854

68.620

65.130

64.872

55.698

51.442

49.078

Begeleid werken

5.305

5.734

6.190

6.297

6.290

6.780

6.302

5.892

5.730

1.872

3.412

4.164

Geen plaatsing

Over de jaren 2009 t/m 2014 schommelde het aantal Wsw-werknemers aan het eind van
ieder jaar tussen de 102.000 en 103.000 personen, maar na 2014, toen er geen instroom
in de Wsw meer plaatsvond, daalt het aantal Wsw-ers aan het eind van ieder jaar met
6.500 in 2015 tot zo’n 4.000 personen in 2017: de jaarlijkse afname van het aantal werknemers in de Wsw lijkt per jaar telkens zo’n duizend personen minder te bedragen.
5

Exclusief de zgn. slapers (t.w.v. eindstand: Wnb: 703 aj; Dbt: 696,5 aj; Bw: 6,5 aj; gemiddeld: 1174 arbeidsjaren); zie paragraaf 2.2, pag. 11
6
De totale omvang van het werknemersbestand aan het eind van ieder jaar is niet gelijk aan de som van het aantal
dienstbetrekkingen en het aantal arbeidsovereenkomsten begeleid werken. Doordat anders personen dubbel zijn
opgenomen, die (tegelijkertijd) in een jaar een dienstbetrekking en een begeleid werkenplaats bezitten of bezeten
hebben, wordt uitgegaan van het werkelijke aantal werknemers op de eindstand: dit is de “N” in de andere tabellen.

C12003

12

Voor het aantal dienstbetrekkingen geldt eenzelfde trend.
Het aantal individuele detacheringen groeit over de jaren heen maar na 2014 daalt dit
aantal ook onder invloed van de algehele afname van Wsw-ers.
Het aantal groepsdetacheringen groeide aanvankelijk gestaag, maar in 2015 is dit aantal
juist sterk gestegen. In 2016 en 2017 daalt het aantal groepsdetacheringen weer iets
onder invloed van een totale afname van dienstbetrekkingen.
Het aantal personen zonder detachering, die veelal beschut werk verrichten 7, is over de
laatste negen jaren gestaag afgenomen, maar in de laatste drie jaren nog veel sterker.
Het begeleid werken is nagenoeg ieder jaar gegroeid, maar ook hier valt er een afname
in de laatste drie jaren te constateren onder invloed van een totaal kleiner aantal Wsw werknemers.
Tabel 2.4 laat de bovenstaande gesignaleerde jaarlijkse toe- en afname zien en geeft het
aandeel van detacheringen, geen detacheringen en begeleid werken in het totale werknemersbestand weer.
Tabel 2.4

Eindstanden ultimo 2009 t/m 2017 en aandeel van werk- en detacheringsvorm
Aandeel van aantal personen op eindstand
2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

102.218

102.809

102.031

102.369

101.912

102.855

96.300

91.158

86.959

Dienstbetrekking

95%

94%

94%

94%

94%

93%

93%

93%

93%

Detachering

24%

23%

24%

27%

30%

30%

35%

36%

37%

Geen detachering

71%

71%

70%

67%

64%

63%

58%

57%

56%

Begeleid werken

5%

6%

6%

6%

6%

7%

7%

7%

7%

Totaal werknemers

8

De verhouding tussen het aantal dienstbetrekkingen en begeleid werken verandert door
de jaren heen nauwelijks: het aandeel dienstbetrekkingen in het werknemersbestand
neemt licht af van 95% in 2009 naar 93% in 2017 en het begeleid werken van 5% in 2009
naar 7% in 2017 (zie ook tabel 3.1 in hoofdstuk 3).
Het aandeel detacheringen binnen het werknemersbestand groeit gestaag tot 30% in
2014. Bij de intrede van de Participatiewet in 2015 is het aandeel 35% en groeit jaarlijks
met 1% naar 37% in 2017. Het aandeel Geen detachering (grotendeels beschut werk 7 )
volgt de omgekeerde weg en neemt derhalve af van 63% in 2014 naar 58% in 2015 en
56% in 2017.
In tabel 2.5 en in figuur 2.1 staan de eindstanden in arbeidsjaren weergegeven over de
jaren 2009 tot en met 2017, in de tabel uitgesplitst naar werkvorm.
Tabel 2.5

Arbeidsjaren (aj) ultimo 2009 t/m 2017
Aantal arbeidsjaren
2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

Dienstbetrekking in aj

89.723

86.925

85.339

85.021

84.298

84.562

79.506

75.954

71.395 9

Begeleid werken in aj

5.206

5.212

5.607

5.593

5.564

5.958

5.596

5.270

5.134 9

Totaal (arbeidsjaren)

94.929

92.137

90.946

90.614

89.862

90.520

85.102

81.224

76.529 9

7

Zie ook voetnoot 11, pag. 15
Zie voetnoot 6, pag. 12
9
Exclusief de zgn. slapers (t.w.v. eindstand: Wnb: 703 aj; Dbt: 696,5 aj; Bw: 6,5 aj); zie paragraaf 2.2, pag. 11
8

C12003

13

Figuur 2.1

Arbeidsjaren ultimo 2008 t/m 2017

Arbeidsjaren 2008-2017
98000
96000
94000
92000
90000
88000
86000
84000
82000
80000
78000
76000
2008

2.5

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

Resumerend volumeontwikkelingen
Tabel 2.6 geeft samengevat de volumeontwikkelingen over 2017 weer.
Tabel 2.6

Volumeontwikkelingen 2017: afname in 2017
Afname werknemers en arbeidsjaren
2016

2017

Afname

Aantal Wsw-werknemers op eindstand (personen)

91.158

86.959

4.199

Arbeidsjaren van Wsw-werknemers op eindstand

81.224

76.529 10

4.695

Gemiddelde realisatie (arbeidsjaren) over een jaar

83.014

78.613 10

4.401

Afname van het aantal Wsw-werknemers in 2017 is 4.199 personen.
Afname van het aantal arbeidsjaren van Wsw-werknemers in 2017 is 4.695 arbeidsjaren 10.
Afname van de gemiddelde realisatie in 2017 is 4.401 arbeidsjaren 10 .

10

Exclusief de zgn. slapers (t.w.v. 703 arbeidsjaren op eindstand; 1174 arbeidsjaren gemiddeld); zie paragraaf
2.2, pag. 11

C12003

14

3

Werknemersbestand
Het werknemersbestand bestaat uit personen met een Wsw-dienstbetrekking, aangegaan
vóór of na 1998, of met een arbeidsovereenkomst begeleid werken. Binnen de dienstbetrekkingen zijn Wsw-ers individueel of als groep gedetacheerd of op een beschutte plaat sing werkzaam 11. In dit hoofdstuk komen eerst de aantallen van deze werk- en detacheringsvormen aan de orde en hun relatieve aandeel in de aantallen.
Paragraaf 3.1 gaat in op de kenmerken van de personen met een dienstbetrekking en
paragraaf 3.2 gaat in op de kenmerken van de mensen met een arbeidsovereenkomst
begeleid werken. In paragraaf 3.3 worden de kenmerken van de personen op een beschutte plaatsing, in een detachering in het begeleid werken of op een Geen plaatsing
naast elkaar gezet. In paragraaf 3.4 vergelijken we de duur en omvang van dienstbetrekkingen met die van arbeidsovereenkomsten begeleid werken. Paragraaf 3.5 ten slotte beschrijft de duur van het dienstverband bij uitstroom uit het werknemersbestand, de reden
van ontslag en de bestemming van mensen die uitstromen.
Eind 2017 bevinden zich 86.959 personen in het werknemersbestand:


41,4% dienstbetrekkingen van vóór 1998;



52,0% dienstbetrekkingen vanaf 1998;



6,6% arbeidsovereenkomsten begeleid werken (vanaf 1998).

De dienstbetrekkingen van vóór 1998 zijn personen die op andere criteria in de Wsw zijn gekomen dan de groep van na 1998: zij zijn ook vanuit hun werkloosheidssituatie toegelaten tot de
Wsw en hebben niet een Wsw-indicatie gekregen van een toetsings-/indicatiecommissie of later
(het) CWI / UWV. De groep van vóór 1998 heeft een soort indicatie ‘voor ’t leven’: er zit geen
geldigheidstermijn aan hun Wsw-indicatie die derhalve pas vervalt op het moment van hun
AOW-leeftijd, hun overlijden of als de indicatie door de gemeente wordt ingetrokken (art. 12 lid
1 Wsw).
In onderstaande tabel 3.1 staat de verhouding tussen de dienstbetrekkingen van vóór
1998 en vanaf 1998 over een langere periode weergegeven.
Tabel 3.1

Verhouding dienstbetrekkingen (Dbt-en) van vóór 1998 en vanaf 1998 van eind 2011 tot eind 2017
Eind 2011

Eind 2012

Eind 2013

Eind 2014

Eind 2015

Eind 2016

Eind 2017

Dbt-en vóór 1998

47%

44%

42%

40%

40%

40%

41%

Dbt-en vanaf 1998

47%

50%

52%

53%

53%

53%

52%

Begeleid werken

6%

6%

6%

7%

7%

7%

7%

100%

100%

100%

100%

100%

100%

100%

Totaal

De dienstbetrekkingen van vóór 1998 namen jaarlijks tot aan de Participatiewet in 2015
langzaam aan met zo’n 2 à 3 procentpunt af: de uitstroom vanuit deze dienstbetrekkingen
was relatief wat groter doordat van deze dienstbetrekkingen meer mensen de AOW-leeftijd bereikten en doordat hun aandeel kleiner werd door instroom van nieuwe Wsw-ers.
De afgelopen jaren is het aandeel van de dienstbetrekkingen van vóór 1998 redelijk stabiel.
De dienstbetrekkingen vanaf 1998 groeiden verhoudingsgewijs in gelijke mate met de
afname bij de dienstbetrekking van vóór 1998. Vanaf 2015 blijft de verhouding dienstbetrekkingen van vóór en vanaf 1998 gelijk onder invloed van de Participatiewet waardoor
de groep dienstbetrekkingen vanaf 1998 niet meer groeit.
11

Onder ‘beschutte’ plaatsing valt ook ‘werken op locatie’ (WOL); dit is niet hetzelfde als een groepsdetachering.
Het onderscheid tussen detachering en beschutte plaatsing wordt gemaakt op basis van waaruit de begeleiding
van de medewerkers plaatsvindt (beschut betekent dat de begeleiding plaatsvindt vanuit het Sw-bedrijf).

C12003

15

Het aandeel begeleid werken blijft nagenoeg stabiel: slechts een toename van tienden
van een procentpunt.
Figuur 3.1 geeft de verdeling weer van de verschillende soorten plaatsingen.
Figuur 3.1 Samenstelling werknemersbestand12 eind 2017 (n=87.00113)
Begeleid werken;
6,6%
Individuele
detachering; 17,2%

Beschutte plaatsing;
56,4%
Groepsdetachering;
19,8%

De figuur laat zien dat 93,4% van de werkenden binnen de Wsw werkt in een dienstbetrekking (81.271 personen). Het aandeel detacheringen in het werknemersbestand komt
op 37,0% (32.193 personen): 17,2% individuele detacheringen (14.983 personen) en
19,8% groepsdetacheringen (17.210 personen).
Het percentage mensen met een arbeidsovereenkomst begeleid werken is eind 2016 6,6%
(5.730 personen).
Figuur 3.2 Samenstelling werknemersbestand eind 2017 (87.001), eind 2016 (n=91.469), eind 2015 (n=96.361)
en eind 2014 (n=102.857)14

57,1%
56,4%

63,1%

57,8%

2017
2016

17,1%
17,2%
6,5%
6,6%

6,6%

17,0%

16,9%

2015

19,4%
19,8%

2014

18,7%
13,4%

6,5%

Begeleid werken

Individuele detachering Groepsdetachering

Beschutte plaatsing

Het aandeel detacheringen in het werknemersbestand is in 2017 totaal 37,0% (32.193
personen) en is hoger dan het aandeel detacheringen in 2016 (36,5%; 33.364 personen),
2015 (35,6%; 34.348 personen) en 2014 (30,4%; 31.206 personen). Er lijkt zich een
verschuiving voor te doen van beschutte plaatsingen naar detacheringen en dan vooral
naar groepsdetacheringen.
Het percentage mensen met een arbeidsovereenkomst begeleid werken ligt in 2017 op
6,6% (5.730 personen) en is nagenoeg gelijk gebleven ten opzichte van het percentage
12

Zie voetnoot 11, pag. 15
Zie voetnoot 3, pag. 9
14
Zie voetnoot 6, pag. 12
13

C12003

16

in 2016 (6,5%; 5.909 personen), 2015 (6,5%; 6.304 personen) en 2014 (6,6%; 6.778
personen).

3.1

Kenmerken werknemers met een W sw-dienstbetrekking
In tabel 3.2 wordt het profiel van de werknemers met een dienstbetrekking weergegeven,
uitgesplitst naar beginstand, instroom, uitstroom en eindstand 201 7.
Tabel 3.2

Profiel werknemers met een dienstbetrekking (2017)
Begin 2017

Instroom15

Uitstroom

Eind 2017

Leeftijd
Jonger dan 27 jaar

3%

5%

3%

2%

27 tot 45 jaar

26%

33%

14%

25%

45 jaar en ouder

70%

62%

83%

72%

Gemiddelde leeftijd (jaren)

49,3

46,5

56,3

49,9

Lichamelijk

29%

23%

37%

28%

Verstandelijk

36%

41%

27%

37%

Psychisch

32%

34%

32%

32%

Overig

3%

3%

4%

3%

Matig

84%

85%

85%

84%

Ernstig

16%

15%

15%

16%

Totaal

100%

100%

100%

100%

(n=85.304)

(n=597)

(n=4.520)

(n=81.271)

Soort beperking

Arbeidshandicap

Profiel eind 2017
Eind 2017 ziet het profiel van de personen met een dienstbetrekking er als volgt uit :


Ruim 70 procent (72%) is ouder dan 45 jaar; de gemiddelde leeftijd is bijna 50 jaar;



Bijna dertig procent (28%) heeft een lichamelijke beperking, een verstandelijke beperking is
aanwezig bij 37% en bijna een derde heeft een psychische beperking (32%);



Een ernstige arbeidshandicap is aanwezig bij 16% van de personen met een dienstbetrekking
eind 2017.

Vergelijking beginpopulatie - eindpopulatie
Er vindt nauwelijks een verschuiving plaats in het profiel van de deelnemers. Alleen de
gemiddelde leeftijd is wat toegenomen. Hoewel de bestaande populatie een jaar ouder is
geworden, komt de stijging uit op 6 maanden. Dit wordt veroorzaakt doordat de kleine
groep mensen die instromen (n=597), relatief jonger zijn (gemiddelde leeftijd instroom
46,5 jaar).
Vergelijking uitstroom – beginpopulatie


Leeftijd: ten opzichte van de beginpopulatie stromen relatief meer personen ouder dan 45
jaar uit (83% tegenover 70%) en relatief minder vanuit de groep 27 tot 45 jaar (14% om
26%). Per saldo is de gemiddelde leeftijd van de mensen die uitstromen zeven jaar hoger
dan die van de beginpopulatie. Dit is verklaarbaar omdat een aanzienlijk deel van de uitstroom het bereiken van de AOW-leeftijd betreft; inmiddels ligt in 2017 de AOW-leeftijd bij
65 jaar en 6 of 9 maanden.



Soort beperking: in vergelijking met de beginpopulatie stromen er relatief minder mensen
met een verstandelijke beperking uit (27% tegenover 36%) en stromen er relatief meer
mensen met een lichamelijke beperking uit (37% om 29%).

15

C12003

In paragraaf 2.1 op pagina 10 staat vermeld waarom er in 2017 sprake van instroom in de Wsw is geweest en
wat deze instroom inhoudt.

17



Arbeidshandicap: er stromen iets minder personen met een ernstige arbeidsbeperking uit in
vergelijking tot de beginpopulatie en dus iets meer met een matige arbeidsbeperking.

In paragraaf 3.3 wordt het profiel van de werknemers met een dienstbetrekking op eindstand 2017 weergegeven uitgesplitst naar beschut werk en detacheringen en afgezet tegen het profiel van de werknemers met een arbeidsovereenkomst begeleid werken.
Ontwikkelingen in het profiel van de mensen met een dienstbetrekking
Als de profielgegevens op verschillende peildata in de afgelopen zes jaar naast elkaar
worden gezet, zijn de volgende trends herkenbaar bij de mensen met e en dienstbetrekking (zie tabel 3.3).


De gemiddelde leeftijd neemt met (bijna) 3 jaar toe; vooral het aandeel van de groep mensen
vanaf 45 jaar is groter geworden (met 8 procentpunt); het verhogen van de AOW-leeftijd in
2017 met 6 en later 9 maanden speelt hierbij een rol doordat mensen een half- tot driekwartjaar langer in de Wsw werkzaam blijven;



Het aandeel mensen met een lichamelijke beperking neemt af (met 3 procentpunt) en het



Het aandeel mensen met een ernstige arbeidsbeperking neemt iets toe (met 2 procentpunt)

aandeel mensen met een verstandelijke beperking neemt toe (met 2 procentpunt);
en dus neemt het aandeel mensen met een matige arbeidsbeperking in gelijke mate iets af.
Tabel 3.3

Profiel werknemers met een dienstbetrekking van eind 2012 tot eind 2017
Eind 2012

Eind 2013

Eind 2014

Eind 2015

Eind 2016

Eind 2017

Jonger dan 27 jaar

6%

5%

5%

4%

3%

2%

27 tot 45 jaar

30%

29%

29%

28%

26%

25%

45 jaar en ouder

64%

65%

66%

68%

70%

72%

47

47,6

47,9

48,6

49,3

49,9

Lichamelijk

31%

30%

30%

29%

29%

28%

Verstandelijk

35%

35%

35%

36%

36%

37%

Psychisch

31%

32%

32%

32%

32%

32%

Overig

3%

3%

3%

3%

3%

3%

Matig

86%

86%

85%

85%

85%

84%

Ernstig

14%

14%

15%

15%

15%

16%

Leeftijd

Gemiddelde leeftijd (jaren)
Soort beperking

Arbeidshandicap

Totaal

3.2

100%

100%

100%

100%

100%

100%

(n=96.140)

(n=95.682)

(n=96.096)

(n=90.057)

(n=85.560)

(n=81.271)

Kenmerken werknemers met een arbeidsovereenkomst begeleid
werken
Profiel eind 2017
In tabel 3.4 wordt het profiel van de werknemers met een arbeidsovereenkomst begeleid
werken weergegeven, uitgesplitst naar beginstand, instroom, uitstroom en eindstand
2017.
Eind 2017 ziet het profiel van de personen met een arbeidsovereenkomst begeleid werken er
als volgt uit:


Leeftijd: meer dan de helft van de personen met een arbeidsovereenkomst voor begeleid
werken is ouder dan 45 jaar; de gemiddelde leeftijd bedraagt 44 jaar en 6 maanden.



Soort beperking: 45% heeft een psychische beperking, 32% heeft een verstandelijke beperking en 23% heeft een lichamelijke beperking.

C12003

18



Arbeidshandicap: 82% heeft een matige arbeidsbeperking en 18% heeft een ernstige arbeidsbeperking.

Tabel 3.4

Profiel werknemers met een arbeidsovereenkomst begeleid werken (2017)
Begin 2017

Instroom

Uitstroom

Eind 2017

Jonger dan 27 jaar

8%

16%

9%

6%

27 tot 45 jaar

42%

39%

31%

41%

45 jaar en ouder

51%

45%

59%

53%

Gemiddelde leeftijd (jaren)

43,8

40,8

47,5

44,5

Lichamelijk

23%

16%

22%

23%

Verstandelijk

32%

32%

27%

32%

Psychisch

45%

50%

51%

45%

Overig

0%

1%

-

0%

Matig

82%

81%

83%

82%

Ernstig

18%

19%

17%

18%

Totaal

100%

100%

100%

100%

(n=5.892)

(n=74)

(n=328)

(n=5.730)

Leeftijd

Soort beperking

Arbeidshandicap

Vergelijking beginpopulatie – eindpopulatie
Vergelijkbaar met de dienstbetrekkingen is de instroom van begeleid werkenden laag
(n=74) en hierdoor kunnen slechts ten aanzien van leeftijd kleine verschuivingen van
maximaal 1 à 2 procentpunten in het profiel van de eindpopulatie worden waargenomen.
Alleen de gemiddelde leeftijd is iets toegenomen. Hoewel de bestaande populatie een jaar
ouder is geworden, komt de stijging uit op 8,5 maanden. Dit wordt veroorzaakt doordat
de kleine groep mensen die instromen (n=74), relatief jonger zijn (gemiddelde leeftijd
instroom 40,8 jaar), terwijl de uitstroom juist gemiddeld ouder is (gemiddelde leefti jd
uitstroom 47,5 jaar).
Vergelijking uitstroom – beginpopulatie


Leeftijd: er stromen verhoudingsgewijs minder personen tussen de 27 en 45 jaar uit (-11
procentpunt) in vergelijking met de beginpopulatie en meer personen boven de 45 jaar (+8
procentpunt). Dit is verklaarbaar omdat een deel van de uitstroom het bereiken van de AOWleeftijd betreft; de AOW-leeftijd ligt in 2017 bij 65 jaar en 6 of 9 maanden.



Soort beperking: er stromen relatief meer mensen met een psychische beperking uit (+6
procentpunt) en relatief minder met een verstandelijke beperking (-5 procentpunt) in vergelijking met het aandeel van deze groepen in de beginpopulatie.



Arbeidshandicap: er is nauwelijks verschil tussen de beginpopulatie en de uitstroom ten aanzien van de arbeidsbeperking.

In paragraaf 3.3 wordt het profiel van de werknemers met een arbeidsovereenkomst begeleid werken op eindstand 2017 weergegeven en afgezet tegen het profiel van de werknemers met een dienstbetrekking uitgesplitst naar beschut werk en detacheringen.

C12003

19

Ontwikkelingen in het profiel van mensen met een arbeidsovereenkomst begeleid
werken
Wanneer het profiel van mensen met een arbeidsovereenkomst begeleid werken over een
langere periode bekeken wordt, is een aantal trends zichtbaar (zie tabel 3.5). Gedurende
de laatste 6 jaar valt het volgende te constateren:


De gemiddelde leeftijd neemt toe met 3 jaar; het aandeel jongeren onder de 27 jaar is meer
dan gehalveerd (van 14% naar 6%), terwijl het aandeel ouderen boven de 45 jaar in gelijke
mate is gestegen tot 53%; het verhogen van de AOW-leeftijd met 6 of 9 maanden in 2017
speelt bij dit laatste een rol doordat mensen een halfjaar of driekwart langer hun arbeidsovereenkomst begeleid werken behouden;



De verhouding tussen de soorten beperking wijzigt enigszins; het aandeel mensen met een
lichamelijke beperking is met 2 procentpunt gedaald tot 23%, terwijl het aandeel mensen
met een verstandelijke beperking met 2 procentpunt is gestegen tot 32%;



Het aandeel mensen met een ernstige arbeidshandicap blijft nagenoeg constant.

Tabel 3.5

Profiel werknemers met een arbeidsovereenkomst begeleid werken van eind 2012 tot eind 2017
Eind 2012

Eind 2013

Eind 2014

Eind 2015

Eind 2016

Eind 2017

Jonger dan 27 jaar

14%

13%

12%

10%

8%

6%

27 tot 45 jaar

41%

41%

42%

41%

42%

41%

45 jaar en ouder

44%

46%

46%

48%

50%

53%

Gemiddelde leeftijd (jaren)

41,5

42,2

42,1

43,0

43,8

44,5

Lichamelijk

25%

25%

23%

23%

23%

23%

Verstandelijk

30%

30%

31%

31%

32%

32%

Psychisch

44%

45%

46%

46%

45%

45%

Overig

0%

0%

0%

0%

0%

0%

83%

83%

83%

83%

83%

82%

Leeftijd

Soort beperking

Arbeidshandicap
Matig

3.3

Ernstig

17%

17%

17%

17%

17%

18%

Totaal

100%

100%

100%

100%

100%

100%

(n=6.325)

(n=6.298)

(n=6.778)

(n=6.304)

(n=5.909)

(n=5.730)

Kenmerken werknemers met een dienstbetrekking en met een
arbeidsovereenkomst begeleid werken (plus Geen plaatsingen)
Profiel eind 2017
In tabel 3.6 wordt het profiel van de werknemers met een dienstbetrekking, uitgesplitst
naar beschutte plaatsing en detachering, weergegeven naast het profiel van werknemers
met een arbeidsovereenkomst begeleid werken en naast dat van de Geen plaatsingen.
Eind 2017 zien de profielen van de personen met een beschutte plaatsing, detachering, arbeidsovereenkomst begeleid werken en Geen plaatsing er als volgt uit:


Leeftijd: de personen met een beschutte plaatsing zijn gemiddeld 1,5 jaar ouder dan degenen met een detachering en ruim 5 jaar ouder dan de begeleid werkers; de Geen plaatsingen
zitten qua gemiddelde leeftijd tussen dienstbetrekkingen en begeleid werken in.
Van de personen op een beschutte plaatsing is 73% boven de 45 jaar; bij de detacheringen
is dit 68% en van de begeleid werkers is ruim de helft boven de 45 jaar (53%).
De gemiddelde leeftijd bedraagt bij de beschutte plaatsingen bijna 50 jaar, bij de detacheringen 48,5 jaar en bij degenen op een begeleid werkenplaats 44,5 jaar.

C12003

20



Soort beperking: in de profielen komt de soort beperking van de beschutte plaatsingen en
van de detacheringen nagenoeg overeen; er zijn wat minder begeleid werkers met een lichamelijke of verstandelijke beperking en wat meer met een psychische beperking; bij de
Geen plaatsingen komt de verstandelijke beperking wat minder en de psychische beperking
wat meer voor.



Arbeidshandicap: Onder de gedetacheerden zitten minder personen met een ernstige arbeidsbeperking dan bij de beschutte plaatsingen en het begeleid werken; de Geen plaatsingen kennen het hoogste percentage ernstige arbeidshandicap.

Tabel 3.6

Profiel werknemers met een dienstbetrekking en met een arbeidsovereenkomst begeleid werken plus
de personen met Geen plaatsing (eindstand 2017)
Beschutte plaatsing

Detachering

Dienstbetrekking

Begeleid werken

Geen plaatsing

Jonger dan 27 jaar

3%

3%

2%

6%

6%

27 tot 45 jaar

24%

29%

25%

41%

32%

45 jaar en ouder

73%

68%

72%

53%

62%

Gemiddelde leeftijd

49,9

48,5

49,9

44,5

47,1

Lichamelijk

29%

27%

28%

23%

26%

Verstandelijk

37%

37%

37%

32%

28%

Psychisch

32%

33%

32%

45%

44%

Overig

2%

3%

3%

0%

1%

Matig

81%

88%

84%

82%

80%

Ernstig

19%

12%

16%

18%

20%

Totaal

100%

100%

100%

100%

100%

(n=49.078)

(n=32.193)

(n=81.271)

(n=5.730)

(n=4.164)

Leeftijd

Soort beperking

Arbeidshandicap

3.4

Duur en omvang van Wsw-dienstbetrekkingen en arbeids overeenkomsten begeleid werken
Duur van dienstbetrekking en arbeidsovereenkomst begeleid werken
Doordat, zoals eerder al gememoreerd, er in feite geen nieuwe instroom meer plaatsvindt,
bevat de categorie “Tot 1 jaar” (Wnb 1%; zie tabel 3.7) nog slechts die personen die al
eerder werkzaam waren in de Wsw en zijn overgegaan in een andere werkvorm, een nieuw
dienstverband zijn aangegaan of een nieuw contract bij een ander Sw -bedrijf of gemeente
hebben afgesloten.
Tabel 3.7 laat zien dat ruim een kwart van de werknemers in 2017 25 jaar of langer een
dienstbetrekking heeft (26%). Totaal bijna twee derde (64%) heeft een dienstverband
van 10 jaar of meer. De gemiddelde duur van een Wsw-dienstverband is opgelopen naar
bijna 17 (16,8) jaar, bijna een jaar meer dan in 2016 (16 jaar).
De gemiddelde duur van de dienstbetrekkingen vanaf 1998 is 3 jaar langer dan die van
het begeleid werken (vanaf 1998): 9,2 jaar tegenover 6,2 jaar.
De gemiddelde duur van de dienstbetrekkingen vóór 1998 is opgelopen naar ruim 27 jaar:
bijna twee derde (64%) is 25 jaar of langer werkzaam op een dienstbetrekking.

C12003

21

Tabel 3.7

Duur huidige dienstbetrekkingen en begeleid werken eind 2017
Dienstbetrekking

Begeleid werken

Totaal

Vóór 1998

Vanaf 1998

Totaal

(vanaf 1998)

Werknemersbestand

1% 16

1%

1%

6%

1%

1 tot 5 jaar

1%

16

19%

11%

34%

13%

5 tot 10 jaar

2% 16

35%

20%

41%

22%

10 tot 25 jaar

33%16

44%

39%

20%

38%

25 jaar of meer

64%

-

28%

-

26%

Gemiddelde duur

27,4

9,2

17,3

6,2

16,8

Tot 1 jaar

Totaal

100%

100%

100%

100%

100%

(n=36.028)

(n=45.243)

(n=81.271)

(n=5.730)

(n=86.959)

Omvang van dienstbetrekking en arbeidsovereenkomst begeleid werken
Tabel 3.8 geeft een beeld van de omvang van de huidige dienstbetrekkingen en arbeidsovereenkomsten voor begeleid werken 17.
Tabel 3.8

Omvang huidige dienstbetrekkingen en begeleid werken eind 2017
Begeleid werken

Totaal

Vóór 1998

Dienstbetrekking
Vanaf 1998

Totaal

(vanaf 1998)

Werknemersbestand

0%

1%

1%

1%

1%

10 tot 20 uur

8%

14%

11%

9%

11%

20 tot 32 uur

13%

26%

20%

24%

20%

32 tot 36 uur

8%

20%

14%

17%

14%

36 uur /40 uur (voltijd)

71%

40%

54%

49%

54%

Gemiddelde omvang

32,8

29,3

30,8

31,0

30,8

Tot 10 uur

Totaal

100%

100%

100%

100%

100%

(n=36.028)

(n=45.243)

(n=81.271)

(n=5.730)

(n=86.959)

Gemiddeld werkt men 30,8 uur per week. Werknemers met een dienstbetrekking vanaf
1998 (gemiddeld 29,3 uur) werken gemiddeld 3,5 uur korter dan de populatie van vóór
1998 (gemiddeld 32,8 uur) en ruim 2 uur korter dan het begeleid werken (gemiddeld 31
uur).
Ruim zeventig procent (71%) van de populatie van vóór 1998 werkt voltijds (36 uur) tegenover 40% van de dienstbetrekkingen vanaf 1998. Van de begeleid werkers werkt
bijna de helft (49%) voltijds (36 tot 40 uur). Voor het gehele werknemersbestand geldt
dat ruim de helft (54%) 36 tot 40 uur werkt.
Omvang Wsw-dienstverband 19
Nadere analyse laat zien dat er in de loop van de afgelopen zeven jaren een lichte verschuiving plaatsvond in de omvang van het dienstverband bij de dienstbetrekkingen van
voltijd naar deeltijd (zie tabel 3.9.1), maar in de periode 2015 - 2017 is het aandeel
voltijd stabiel gebleven op 54% na een aanvankelijke daling in 2013 en 2014 (53%).

16

De totaal 4% dienstbetrekkingen met een duur van 0 tot 10 jaar en een deel van de 33% van de dienstbetrekkingen met een duur van 10 tot 25 jaar in de groep die voor 1-1-1998 is gestart, zijn dienstbetrekkingen:
- die zijn aangegaan op grond van een terugkeergarantie voor Wsw-ers of na een langere tijd of tussentijdse periode op de wachtlijst (vóór 2015);
- van personen die zijn gewisseld van werkvorm of van Sw-bedrijf.
Deze mensen blijven vallen onder het ‘regime’ van de dienstbetrekkingen van vóór 1998.
17
Onder voltijd werk wordt hier verstaan 36 uur per week of meer. Voor een bedrijfstak waar volgens de CAO voltijd
werk gelijk staat aan 38 of 40 uur per week betekent dit dat ook een (deeltijd) arbeidsovereenkomst van 36 uur
per week het predicaat voltijd krijgt. De Wsw-statistiek bevat geen informatie over de bedrijfstak waar het begeleid
werken plaatsvindt.

C12003

22

Tabel 3.9.1

Omvang dienstbetrekkingen 2011 - 2017

Dienstbetrekkingen

eind 2011

eind 2012

eind 2013

eind 2014

eind 2015

eind 2016

eind 2017

Tot 10 uur

1%

1%

1%

1%

1%

1%

1%

10 tot 20 uur

12%

12%

12%

12%

11%

11%

11%

20 tot 32 uur

18%

19%

20%

20%

20%

20%

20%

32 tot 36 uur

12%

13%

14%

14%

14%

14%

14%

36 uur (voltijd)

57%

55%

53%

53%

54%

54%

54%

31

31

31

31

31

31

31

Gemiddelde omvang
Totaal

100%

100%

100%

100%

100%

100%

100%

(n=95.882)

(n=96.117)

(n=95.682)

(n=96.096)

(n=90.057)

(n=85.560)

(n=81.271)

Bij het begeleid werken nam het aandeel werkenden met een contract voor minder dan
32 uur gestaag iets af (zie tabel 3.9.2). De laatste drie jaar is het aandeel fulltime met 2
tot 4 procentpunt weer toegenomen na een aanvankelijke daling door de eerdere jaren
heen.
Tabel 3.9.2

Omvang begeleid werken 2011 - 2017

Begeleid werken

eind 2011

eind 2012

eind 2013

eind 2014

eind 2015

eind 2016

eind 2017
1%

Tot 10 uur

1%

1%

1%

2%

1%

1%

10 tot 20 uur

10%

10%

10%

10%

10%

9%

9%

20 tot 32 uur

25%

25%

25%

25%

24%

24%

24%

32 tot 36 uur

17%

18%

18%

18%

17%

17%

17%

36 uur of meer (v.t)

47%

46%

46%

45%

47%

48%

49%

Gemiddelde omvang

31

31

31

30

31

31

31

100%

100%

100%

100%

100%

100%

100%

(n=6.187)

(n=6.323)

(n=6.298)

(n=6.778)

(n=6.304)

(n=5.909)

(n=5.730)

Totaal

Vergelijking van werknemers in voltijd en deeltijd
In de dienstbetrekkingen van vóór 1998 wordt in ruim 70% van de gevallen (71%) in
voltijd gewerkt (zie tabel 3.8, pag. 22). In dienstbetrekkingen vanaf 1998 werkt 40% in
voltijd. Van alle dienstbetrekkingen heeft ruim meer dan de helft (54%) een voltijd-omvang en hetzelfde geldt voor de omvang in het totale werknemersbestand: 54% werkt in
voltijd. Van de groep werkzaam in het begeleid werken werkt bijna de helft in voltijd
(49%).
In tabel 3.10 zijn profielen van voltijd- en deeltijdwerkenden met een dienstbetrekking, een
arbeidsovereenkomst voor begeleid werken en uit het gehele werknemersbestand naast elkaar
gezet.
Bij een vergelijking van mensen die in voltijd werken met degenen die in deeltijd werken,
zijn de volgende verschillen te zien:


Leeftijd: bij de dienstbetrekkingen zijn de mensen die in voltijd werken (gemiddelde leeftijd
bedraagt 50,6 jaar) gemiddeld anderhalf jaar ouder dan degenen die in deeltijd werken (gemiddelde leeftijd 49,0 jaar). Mensen die een voltijd arbeidsovereenkomst begeleid werken
hebben, zijn gemiddeld iets jonger (gemiddelde leeftijd bedraagt 43,8 jaar) dan degenen die
in deeltijd werken (gemiddelde leeftijd bedraagt 45,2 jaar).



Soort beperking: de groep die een deeltijd dienstbetrekking heeft, kent een groter aandeel
mensen met een psychische beperking (40%) dan de groep die een voltijd dienstbetrekking
heeft (25%). Bij personen in het begeleid werken is dat verschil er ook, zij het in mindere
mate (49% tegenover 39%). Voor zowel dienstbetrekkingen als begeleid werken geldt dat
het aandeel mensen met een verstandelijke beperking groter is onder de groep met een

C12003

23

voltijd dienstverband (41% resp. 38%) dan onder de groep met een deeltijd dienstverband
(32% resp. 27%).


Arbeidshandicap: de voltijdwerkenden in een dienstbetrekking hebben nagenoeg allemaal
een matige arbeidsbeperking (90%), terwijl dit bij de deeltijdwerkenden een kleinere groep
is (77%). Mensen met een ernstige arbeidsbeperking werken vaker in deeltijd (23%) dan in
voltijd (10%).
Bij voltijd- en deeltijdbanen bij arbeidsovereenkomsten begeleid werken verschilt het aandeel mensen met een matige arbeidsbeperking iets van elkaar (85% respectievelijk 80%).

Tabel 3.10

Omvang dienstbetrekkingen en begeleid werken naar persoonskenmerken (2017)
Dienstbetrekking
Deeltijd

Voltijd

Begeleid werken
Totaal

Deeltijd

Voltijd

Totaal werknemersbestand

Totaal

Deeltijd

Voltijd

Totaal

Leeftijd
Jonger dan 27 jaar

3%

2%

2%

6%

7%

6%

3%

2%

3%

27 tot 45 jaar

28%

23%

25%

39%

44%

41%

29%

24%

27%

45 jaar en ouder

69%

75%

72%

55%

50%

53%

68%

73%

71%

Gem. leeftijd (jr.)

49,0

50,6

49,9

45,2

43,8

44,5

48,7

50,2

49,5

Lichamelijk

26%

29%

28%

23%

22%

23%

26%

29%

28%

Verstandelijk

32%

41%

37%

27%

38%

32%

32%

41%

37%

Psychisch

40%

25%

32%

49%

39%

44%

41%

26%

33%

Overig

1%

4%

3%

0%

1%

0%

1%

4%

3%

Matig

77%

90%

84%

80%

85%

82%

77%

90%

84%

Ernstig

23%

10%

16%

20%

15%

18%

23%

10%

16%

Soort beperking

Arbeidshandicap

Totaal
(missing 0,0%)

100%

100%

100%

100%

100%

100%

100%

100%

100%

n=37.430

n=43.841

n=81.271

n=2.923

n=2.807

n=5.730

n=40.311

n=46.647

n=86.958

Salariëring van de medewerkers
Sw-bedrijven betalen niet altijd het volledige loon volgens de loonschaal uit. Wanneer
iemand minder is gaan werken dan contractueel overeengekomen of helemaal niet meer
werkt, wordt een deel van het loon of het hele loon niet uitbetaald. Dit geldt bijvoorbeeld
voor personen met een ouderdomsregeling, personen die zich in hun tweede ziektejaar
bevinden, personen die meer dan twee jaar arbeidsongeschikt zijn of personen die geschorst zijn vanwege het zich niet houden aan de regels, maar van wie hun dienstverband
nog doorloopt (de zogenoemde slapers; zie hieronder).
Van de mensen met een dienstbetrekking ontvangt totaal 4,9% niet het volledige loon.
Tabel 3.11

Percentage uitbetaald loon dienstbetrekkingen op de eindstand 2017 (n=81.271)
percentage

100%

95,1%

75% - 99%

2,2%

50% - 74%

1,7%

25% - 49%

0,0%

1% - 24%

0,0%

0% (‘slaper’)

1,0%

Totaal (missing 0,0%)

100%

De hier gepresenteerde percentages onder de 100% zijn minimale percentages: niet alle
percentages onder de 100% worden geregistreerd. In de loop der jaren wordt het percentage uitbetaald loon steeds beter in de Wsw-statistiek aangeleverd, is er meer aandacht voor en worden de softwareprogramma’s daar ook beter op ingericht; de informatie

C12003

24

moet soms van een andere (salaris)afdeling komen. Toch staan personen nog met 100%
uitbetaald loon geregistreerd, terwijl zij feitelijk minder dan 100% uitbetaald loon ontvangen (ouderdomsregeling, 2 e jaar ziekte).
De zogenoemde slapers worden over het algemeen wel beter geregistreerd, zeker nu daar
meer aandacht voor is doordat ‘slapers’ niet meer meetellen in de realisatie in arbeidsjaren die als basis dient voor de verdeling van de Wsw-gelden.
‘Slapers’ zijn personen met nog wel een Wsw-dienstverband, maar zij ontvangen geen
salaris meer omdat zij ook niet meer werkzaam zijn. Vaak hebben zij na 2 jaar ziekte nog
wel een dienstverband of zij zijn geschorst vanwege het zich niet houden aan de regels,
maar het ontslag is om moverende redenen niet geëffectueerd. Ook weerhoudt de te
betalen transitievergoeding Sw-bedrijven of gemeenten van het ontslaan van Sw-ers.
Van de personen met een dienstbetrekking stond eind 2017 1,0% (848 personen) als
‘slaper’ geregistreerd: dit is een verdubbeling ten opzichte van 2016. Eind 2016 bevatte
de statistiek 442 ‘slapers’ (0,5%); eind 2015 betrof het 0,2% ‘slapers’ (175 personen) en
eind 2014 ging het om een groep van 0,1% ‘slapers’ (137 personen). Een mogelijke verklaring voor deze stijging kan gevonden worden in een betere manier van registreren en
het niet meenemen van slapers in de realisatieberekening. Ook speelt een rol dat het
moeilijker wordt ontslag te verlenen aan personen na 2 jaar ziekte en dat Sw-bedrijven
de transitievergoeding niet willen betalen: ze werken niet meer, maar gaan nog niet met
ontslag.
In principe kunnen bij het begeleid werken ook ‘slapers’ voorkomen, alhoewel dit vreemd
lijkt: het contract met de werkgever zou immers al tijdens de 2 jaar ziekte of vanwege
schorsing beëindigd zijn. Toch staan er eind 2017 5 begeleid werkers als ‘slaper’ geregistreerd.

3.5

Uitstroom uit het werknemersbestand
Duur van het dienstverband bij uitstroom
De duur van de beëindigde dienstbetrekkingen, uitgesplitst naar dienstbetrekkingen vóór
1998 en vanaf 1998, en de arbeidsovereenkomsten begeleid werken bij uitstroom uit het
werknemersbestand wordt weergegeven in tabel 3.12.
Tabel 3.12

Duur beëindigde Wsw-dienstbetrekkingen en arbeidsovereenkomsten begeleid werken (2017)18
Dienstbetrekkingen
Gestart vóór 1-1-98

Begeleid werken

Gestart vanaf 1-1-98

Totaal

Tot 1 jaar

0%19

2%

1%

9%

1 tot 5 jaar

1%19

24%

13%

42%

5 tot 10 jaar

2%19

33%

17%

34%

10 tot 25 jaar

30%19

41%

36%

15%

25 jaar of meer

67%

-

33%

-

Gemiddelde duur (jaren)

29,2

8,6

18,8

5,2

Totaal

100%

100%

100%

100%

(n=2.234)

(n=2.286)

(n=4.520)

(n=328)

De medewerkers met een arbeidsovereenkomst begeleid werken (vanaf 1998) die in 2017
uitstromen uit het werknemersbestand, hebben gemiddeld ruim 5 jaar als zodanig gewerkt
(5,2 jaar) en degenen met een dienstbetrekking vanaf 1998 gemiddeld nog geen 9 jaar

18

De uitstroom vanuit een dienstbetrekking naar het begeleid werken of omgekeerd is hierin niet meegenomen.
De 3% dienstbetrekkingen met een duur van 0 tot 10 jaar en een deel van de 30% dienstbetrekkingen met een
duur van 10 tot 25 jaar in de groep die voor 1-1-1998 is gestart, zijn dienstbetrekkingen:
- die zijn aangegaan op grond van een terugkeergarantie voor Wsw-ers of na een langere tijd of tussentijdse periode op de wachtlijst (vóór 2015);
- van personen die zijn gewisseld van werkvorm of van Sw-bedrijf.
Deze mensen blijven vallen onder het ‘regime’ van de dienstbetrekkingen van vóór 1998.
19

C12003

25

(8,6 jaar). Degenen die al vóór 1998 in een Wsw-dienstbetrekking werkzaam waren, hebben bij uitstroom gemiddeld 29,2 jaar bij de sociale werkvoorziening gewerkt.
Reden van ontslag en bestemming na uitstroom
Meer dan twee derde van alle uitstroom uit het werknemersbestand wordt veroorzaakt
door “overlijden, (vervroegd) pensioen, 2 jaar ziek” (68%); zie tabel 3.13.
De reden van ontslag “overlijden, (vervroegd) pensioen, 2 jaar ziek” is de belang rijkste
reden van ontslag onder personen met een dienstbetrekking van v óór 1998 (84%). Bij de
uitstroom van de werknemers met een dienstverband vanaf 1998 (dienstbetrekkingen
57% en arbeidsovereenkomst begeleid werken 38%) komt deze reden minder vaak voor.
Bij de arbeidsovereenkomsten begeleid werken vindt nog regelmatig uitstroom plaats
vanwege het “aflopen overeenkomst voor bepaalde tijd”: 23%. Bij de dienstbetrekkingen
is naar verwachting deze reden bijna verdwenen: 9% van de beëindigingen van de dienstbetrekkingen vanaf 1998 heeft als reden “aflopen overeenkomst voor bepaalde tijd”.
De andere verdeling van redenen van uitstroom tussen dienstbetrekkingen enerzijds en
begeleid werken anderzijds komt deels voort uit het andere karakter van de werkvorm
begeleid werken: een (tijdelijk) dienstverband bij een reguliere werkgever in plaats van
een contract met een Sw-bedrijf.
Tabel 3.13

Reden van ontslag bij uitstroom uit werknemersbestand (Wnb) in 201720
Dienstbetrekking

Onvoldoende medewerking arbeid
Onvoldoende medewerking herindicatie

Begeleid werken

Gestart vóór

Gestart vanaf

1-1-1998

1-1-1998

0%

1%

1%

Totaal

Totaal

Wnb

2%

1%
0%

-

0%

0%

-

Behoort niet langer tot doelgroep

2%

2%

2%

1%

2%

Ontslag op eigen verzoek

7%

18%

12%

12%

12%

Overige redenen

7%

12%

10%

20%

10%

Aflopen proeftijd

0%

0%

0%

1%

0%

Aflopen overeenkomst voor bepaalde tijd

0%

9%

5%

23%

6%

Overlijden, 2 jaar ziek, pensioen

84%

57%

70%

38%

68%

Onbekend

0%

0%

0%

3%

0%

100%

100%

100%

100%

100%

(n=2.234)

(n=2.286)

(n=4.520)

(n=328)

(n=4.832)

Totaal

Bij het begeleid werken gaat 20% met ontslag vanwege “overige redenen”. Het is niet
helemaal duidelijk wat onder “overige redenen” 21 wordt verstaan. Uit het feit dat deze
reden zoveel meer voorkomt bij begeleid werken dan bij dienstbetrekkingen kan worden
afgeleid dat onder “overige redenen” ook ontslagredenen vallen, die bij de werkgever van
het begeleid werken liggen, zoals faillissement, inkrimping en het wegvallen van werk.
Tabel 3.14 laat zien dat pensioen, het bereiken van de AOW-leeftijd, de belangrijkste
bestemming na uitstroom uit het werknemersbestand van de Wsw (43%) is. Bij de dienstbetrekkingen van vóór 1998 is pensioen de bestemming van 6 1% van de uitstroom.
In de uitstroom van de korter lopende dienstverbanden (dienstbetrekkingen vanaf 1998
en begeleid werken) maakt pensionering 29% en 19% uit van de bestemming na uitstroom. Een verklaring kan liggen in het feit dat het hier wat jongere Wsw -ers betreft
(dienstverband na 1998) voor wie de AOW-leeftijd nog ver weg ligt. De uitstroom vanuit

20

De uitstroom vanuit een dienstbetrekking naar het begeleid werken of omgekeerd is hierin niet meegenomen.
De reden van ontslag “Overige redenen” is in de Wsw-statistiek een standaard antwoordcategorie. Sw-bedrijven
(en gemeenten) hoeven hier geen verklaring aan mee te geven.
21

C12003

26

deze dienstverbanden vanaf 1998 komt het meest terecht in een uitkeringssituatie: uitkering Bijstand of WW (respectievelijk 8% en 20%) en uitkering ziekte of WAO / WIA
(respectievelijk 25% en 22%).
Een uitkering Bijstand of WW of een uitkering ziekte of WAO / WIA is respectievelijk de
bestemming van 5% en 21% van de uitstroom uit het gehele werknemersbestand.
Tabel 3.14

Bestemming na uitstroom uit werknemersbestand (Wnb) in 201722
Dienstbetrekking
Gestart vóór

Gestart vanaf

Begeleid werken

Totaal

Totaal

Wnb

1-1-1998

1-1-1998

Reguliere arbeid buiten Wsw

0%

2%

1%

5%

1%

Wsw-plaatsing andere gemeente/WGR

4%

9%

6%

3%

6%

Geen Wsw-plaatsing

0%

1%

1%

6%

1%

Participatievoorziening (gesubs. arbeid)

0%

0%

0%

0%

0%

WMO (Dagbesteding) / WLZ (Instelling)

1%

1%

1%

0%

1%

Uitkering ziekte / WAO / WIA

16%

25%

21%

22%

21%

(Vervroegd) pensioen

61%

29%

45%

19%

43%

Overige bestemmingen

3%

12%

8%

12%

8%

Overlijden werknemer

12%

9%

10%

5%

10%

Participatiewet / Bijstand / WW

1%

8%

5%

20%

5%

Onbekend

1%

4%

3%

8%

3%

Totaal

100%

100%

100%

100%

100%

(n=2.234)

(n=2.286)

(n=4.520)

(n=328)

(n=4.832)

De bestemmingscategorie “Geen Wsw-plaatsing” is in feite van toepassing op alle uitstroom behalve de uitstroom naar pensioen, overlijden of een Wsw -plaatsing bij een ander(e) Sw-bedrijf of gemeente. Er zijn echter andere bestemmingscategorieën die “Geen
plaatsing” in feite “overrulen” en meer informatie leveren. Dit is de reden dat Geen plaatsing alleen nog gebruikt wordt als restcategorie bij bijvoorbeeld een niet aansluitende
overname tussen twee Sw-bedrijven of een niet aansluitende overgang tussen twee werkvormen.
De hier gepresenteerde percentages van de bestemmingscategorie “Uitkering Bijstand of
WW” zijn een minimum. De afstand tussen Sw-bedrijven en gemeentelijke afdelingen of
UWV is vaak dermate groot dat na overdracht van het dossier geen zich t is op het al dan
niet verkrijgen van een bijstandsuitkering of WW-uitkering. Vaak werd het aflopen van
een tijdelijk contract gevolgd door een WW-uitkering, maar er waren in 2017 niet veel
tijdelijke contracten meer, waardoor de uitstroom naar WW ook sterk is teruggelopen.
Alleen bij het begeleid werken komt de afloop van het tijdelijke contract vaker voor (23%)
en hier gaat de uitstroom dan ook bij 20% naar Bijstand / WW.
In de bijlagen 4 en 5 (tabel 3 en 4) worden ook uitstroompercentages gepresenteerd die
echter de uitstroom in de afzonderlijke 6 maanden van het 1 e en het 2 e halfjaar 2017
betreffen. Deze halfjaargegevens zijn doordat de beide halfjaren zich niet hetzelfde ontwikkelen niet te extrapoleren naar jaarcijfers.

22

C12003

De uitstroom vanuit een dienstbetrekking naar het begeleid werken of omgekeerd is hierin niet meegenomen.

27

Reden van ontslag en bestemming na uitstroom in historisch perspectief
In tabel 3.15 wordt de reden van ontslag weergegeven over de jaren 2013 t/m 2017.
Tabel 3.15

Reden van ontslag bij uitstroom uit werknemersbestand gedurende de jaren 2013 – 2017
2013

2014

2015

2016

2017

Onvoldoende medewerking arbeid

1%

1%

1%

1%

1%

Onvoldoende medewerking herindicatie

0%

0%

0%

-

0%

Behoort niet langer tot doelgroep

4%

3%

4%

2%

2%

Ontslag op eigen verzoek

12%

11%

9%

11%

12%

Overige redenen

14%

11%

8%

11%

10%

Aflopen proeftijd

3%

3%

1%

0%

0%

Aflopen overeenkomst voor bepaalde tijd

29%

30%

27%

17%

6%

Overlijden, 2 jaar ziek, pensioen

38%

39%

51%

57%

68%

Onbekend

0%

1%

0%

0%

0%

Totaal

100%

100%

100%

100%

100%

(n=6.808)

(n=6.714)

(n=6.561)

(n=5.264)

(n=4.832)

Sinds het invoeren van de participatiewet in 2015 wordt over de jaren 2015 t/m 2017
meer dan de helft tot twee derde van alle uitstroom uit het werknemersbestand veroorzaakt door ‘overlijden, (vervroegd) pensioen, 2 jaar ziek’ ( in 2015 51%, in 2016 57% en
in 2017 68%), terwijl in voorgaande jaren dit percentage rond de 40% lag. Daar tegenover staat vanaf 2015 een sterke afname van ontslag vanwege het aflopen van een tijdelijk contract.
In tabel 3.16 wordt de bestemming na ontslag weergegeven over de jaren 2013 t/m 2017.
Tabel 3.16

Bestemming na uitstroom uit werknemersbestand gedurende de jaren 2013 – 201723
2013

2014

2015

2016

2017

Reguliere arbeid buiten Wsw

1%

1%

1%

1%

1%

Wsw-plaatsing andere gemeente/WGR

2%

3%

0%

6%

6%

Wachtlijst Wsw23

26%

25%
6%

1%

1%

Participatievoorziening (gesubs arbeid) 23

0%

0%

0%

0%

0%

WMO (dagbesteding) / WLZ (Instelling)23

2%

2%

2%

1%

1%

Uitkering ziekte / WAO /WIA23

19%

20%

18%

17%

21%

(Vervroegd) pensioen

21%

22%

34%

38%

43%

Overige bestemmingen

13%

13%

7%

6%

8%

Overlijden werknemer

7%

6%

7%

9%

10%

Participatiewet / Bijstand / WW23

2%

3%

21%

18%

5%

Onbekend

5%

6%

4%

2%

3%

100%

100%

100%

100%

100%

(n=6.808)

(n=6.714)

(n=6.561)

(n=5.264)

(n=4.832)

Geen Wsw-plaatsing23

Totaal

Een vergelijking tussen enerzijds 2013 en 2014 en anderzijds de daarop volgende jaren
wordt bemoeilijkt door het wegvallen van de terugkeer naar de Wsw-wachtlijst waar jaarlijks zo’n kwart van de uitstroom naar toe ging. Deze uitstroom leek in 2015 en 2016
gedeeltelijk terecht te komen bij de bestemming Uitkering Bijstand / WW (in 2015 21%
en in 2016 18%; een toename van zo’n 15 tot 20 procentpunten). Onder invloed echter
van het wegvallen van het beëindigen van tijdelijke contracten in 2017 is de uitstroom
naar Bijstand / WW sterk teruggelopen tot 5%.
23

M.i.v. 2015 zijn onder invloed van de Participatiewet (o.a. het wegvallen van de wachtlijst) de bestemmingen in
de Wsw-statistiek enigszins gewijzigd t.o.v. de voorgaande jaren.

C12003

28

Ondanks dat vanaf 2015 de AOW-leeftijd ieder halfjaar 3 maanden later komt te liggen,
is in de uitstroom het aandeel Wsw-ers dat met pensioen gaat, steeds groter geworden:
in 2015 34%, in 2016 38% en in 2017 43%: dit is een toename t.o.v. 2014 van zo’n 12
tot 20 procentpunten. De doelgroep van de Wsw is steeds ouder geworden.
De toename van uitstroom naar een ander Sw-bedrijf / gemeente wordt veroorzaakt door
een groeiend aantal gemeenten dat Wsw-ers zelf in dienst neemt na het uiteenvallen van
het WGR-verband waarbij de gemeenten aangesloten waren (zie ook bijlage 1).
Met de inwerkingtreding van de Participatiewet en het wegvallen van de wachtlijst zijn
vanaf 2015 de verhoudingen in redenen van ontslag (tabel 3.15) en de bestemmingen na
uitstroom uit het werknemersbestand (tabel 3.16) anders komen te liggen. Het bereiken
van de AOW-leeftijd (of overlijden of 2 jaar ziekte) is verreweg de belangrijkste reden
voor ontslag geworden (meer dan twee derde). Het aflopen van tijdelijke contracten is
geheel afgenomen, omdat er sowieso in 2017 nauwelijks meer tijdelijke contracten waren
(uit 2014).
Pensioen is vanaf 2015 de meest voorkomende bestemming na uitstroom. In plaats van
de terugkeer naar de wachtlijst vóór 2015 komen de uitgestroomde Wsw-ers vanaf 2015
in Bijstand of WW terecht.

C12003

29

4

Herindicaties 2017
In dit hoofdstuk worden de herindicaties in 2017 besproken.
Vanaf 2015 worden er geen 1 e indicaties meer afgegeven.

4.1

Aantal herindicatiebesluiten
In 2017 zijn in totaal 14.486 herindicatiebesluiten genomen. In 2016 waren dit 14.191
herindicatiebesluiten tegenover 14.107 besluiten in 2015 en 14.361 besluiten in 2014 (zie
tabel 4.1). In 2017 is het aantal herindicatiebesluiten hoger dan in de drie voorgaande
jaren ondanks een geringer aantal Wsw-ers.
Het jaar 2017 kent een toename van 2,1% ten opzichte van 2016. Dit wordt deels veroorzaakt doordat in 2017 (en 2016) een groep personen, die geen plaatsing hebben,
alsnog zijn geherindiceerd nadat hun herindicatietermijn al eerder verlopen was. Mede als
gevolg van de oproep van de voormalige Staatssecretaris aan gemeenten om de gegevens
van iedereen die mogelijk nog steeds tot de Wsw kan behoren, ook aan te leveren voor
de Wsw-statistiek, zijn de herindicaties van de personen zonder een Wsw-plaatsing als
nog bekeken en zijn als nog herindicaties bij UWV aangevraagd.
In 2016 viel een geringe toename van 0,6% waar te nemen terwijl 2015 een kleine daling
in het aantal herindicaties van 1,8% ten opzichte van 2014 kent. In 2014 was er echter
een grote daling waar te nemen in het aantal herindicatiebesluiten van bijna 30% ten
opzichte van het jaar 2013 en het aantal besluiten ligt daarna op nagenoeg hetzelfde
niveau net boven de 14.000 herindicatiebesluiten per jaar. De intrede van de participatiewet in 2015 kan hier als oorzaak aangewezen worden.
Tabel 4.1

4.2

Herindicaties 2009 - 2017

Herindicaties

2009

2010

Aantal

16.244

10.606

Af-/toename %

-

-34,7%

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

16.714

19.185

+57,6%

+14,8%

20.445

14.361

14.107

14.191

14.486

+6,6%

-29,8%

-1,8%

+0,6%

+2,1%

Doelgroep-besluiten
In de herindicaties wordt een doelgroep-besluit afgegeven: behoort iemand nog verder
tot de doelgroep van de Wsw zoals eerder bij de 1 e indicatie is vastgesteld. Of behoort
iemand niet langer tot de doelgroep van de Wsw: kent deze persoon te veel of te zware
beperkingen om in de Wsw aan het werk te zijn (onderzijde) of heeft deze persoon te
weinig of te lichte beperkingen om nog gerechtvaardigd in de Wsw werkzaam te zijn (bovenzijde). Iemand die onder- of bovenzijde geherindiceerd wordt tijdens een Wsw-dienstverband, heeft geen geldige indicatie voor de Wsw meer, maar blijft zolang tot de Wsw
behoren totdat er ontslag is verleend en blijft zolang nog deel uitmaken van de Wsw statistiek. Ingeval van onder- of bovenzijde bij personen met Geen plaatsing beschikt de
persoon niet langer over een geldige indicatie en wordt niet verder gevolgd binnen de
Wsw. In het halfjaar waarin het herindicatiebesluit boven - of onderzijde wordt genomen,
komt deze persoon niet meer voor in de Wsw-statistiek: de persoon beschikt aan het
einde van het halfjaar van meting niet over een geldige indicatie.
In 2017 zijn er 14.486 personen periodiek (of op eigen verzoek) geherindiceerd.
Volgens deze herindicatiebesluiten behoort 98,5% nog steeds tot de doelgroep van de
Wsw, 1,5% tot de onderzijde en 0,0% tot de bovenzijde (zie figuur 4.1).

C12003

31

Figuur 4.1

Herindicaties periodiek naar doelgroep-besluit 2017 (n=14.486)

onderzijde
1,5%

bovenzijde
0,0%

doelgroep 98,5%

In tabel 4.2 worden de doelgroep-besluiten uit de herindicaties in de periode 2009 tot
2017 naast elkaar gezet.
Tabel 4.2

Doelgroep-besluiten in de herindicaties 2009 - 2017

Herindicaties

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

Doelgroep

94,8%

94,1%

94,7%

95,9%

96,2%

96,1%

98,2%

98,7%

98,5%

Onderzijde

2,7%

4,1%

3,7%

2,7%

2,6%

3,0%

1,7%

1,2%

1,5%

Bovenzijde

2,5%

1,8%

1,7%

1,3%

1,1%

0,9%

0,1%

0,1%

0,0%

Totaal

16.244

10.606

16.714

19.185

20.445

14.361

14.107

14.191

14.486

Er is een tendens zichtbaar dat over de laatste negen jaar bij de herindicaties het besluit
doelgroep steeds meer genomen wordt: een toename van zo’n 4 procentpunt. In 2015
was er onder invloed van het ‘op slot gaan’ van de Wsw een toename van 2 procentpunt
ten opzichte van 2014 in het aandeel doelgroep.
Het aandeel doelgroep-besluiten onderzijde fluctueert nogal, maar vanaf de Participatiewet in 2015 is het aandeel onderzijde in de herindicatiebesluiten sterk teruggelopen.
Herindicatiebesluiten bovenzijde komen langzaamaan steeds minder voor tot nog maar 6
besluiten in 2017.

C12003

32

Bijlage 1

Responsverantwoording 35e en 36e meting
Uitvoering van de Wsw-statistiek
Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft Panteia aangewezen
als bewerker en beheerder van de Wsw-statistiek. Panteia heeft ervoor gezorgd dat van
alle gemeenten en Sociale werkvoorziening(Sw)-bedrijven bekend is welke partijen op
welke wijze betrokken zijn bij de uitvoering van de Wsw en wie de gegevens voor de Wswstatistiek aanlevert. Door overleg te voeren met de softwareleveranciers van veel gebruikte pakketten in de sociale werkvoorziening is bereikt dat de meeste van deze softwareleveranciers exportmodules aan hun programma hebben toegevoegd speciaal bedoeld voor de Wsw-statistiek. Hierdoor is Panteia in staat tot het verwerken van de gegevens van de Wsw-statistiek en het rapporteren hierover.
Respondenten
Gemeenten zijn bestuurlijk verantwoordelijk voor de uitvoering van de W sw. Vanaf 1 januari 2008 zijn individuele gemeenten ook verantwoordelijk voor het indienen van de
beleidsinformatie over alle Wsw-geïndiceerde inwoners die in de sociale werkvoorziening
werkzaam zijn of waren en nog over een geldige indicatie beschikken, inclusief Wswgeïndiceerde inwoners die bij een andere gemeente/uitvoeringsorganisatie werken.
Gemeenten kunnen deze verantwoordelijkheid geheel overdragen aan een samenwerkingsverband van gemeenten conform de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (WGR).
Als een gemeente er voor kiest om de beleidsinformatie over haar inwoners niet zelf te
verstrekken, maar dit over te laten aan de betreffende WGR-en/Sw-bedrijven waar het
beheer van de gegevens over de inwoners die in de Wsw werken berust, dient de gemeente de betreffende WGR-en/Sw-bedrijven te machtigen deze gegevens aan Panteia te
leveren.
De feitelijke uitvoering van de Wsw wordt over het algemeen verricht door Sw-bedrijven.
De activiteiten rond arbeidsovereenkomsten begeleid werken kunnen al dan niet uitbesteed zijn aan een aparte organisatie of door de gemeente zelf worden uitgevoerd.
Met de gemeenten en Sw-bedrijven zijn afspraken gemaakt over de aanlevering van bestanden voor de Wsw-persoonsstatistiek.
De meeste gemeenten hebben de aanleveringstaak neergelegd bij ‘hun’ Sw -bedrijf: eind
2017 zijn er 79 Sw-bedrijven actief. Enkele gemeenten hebben besloten om het beheer
van de Wsw-dienstverbanden van het Sw-bedrijf (deels) over te nemen. Er zijn ondertussen 13 gemeenten, die alle Wsw-gegevens zelf aan Panteia hebben aangeleverd en 8
gemeenten die alleen van een aantal van de Wsw-dienstverbanden de gegevens zelf aanleveren 24.
Door het wegvallen van de Wsw-wachtlijst (3 kenmerken) per 1 januari 2015 onder invloed
van de Participatiewet en de toevoeging van 2 kenmerken bevatte de Wsw-statistiek in
2015 en 2016 28 kenmerken.
Voor het nauwkeuriger kunnen berekenen van de jaarlijkse realisatiecijfers waarop de budgetverdeling wordt gebaseerd, zijn aan de Wsw-statistiek in 2017 5 wijzigingsdatums toegevoegd: moment van wijziging van de Betalende gemeente, moment van wijziging van
de omvang van het dienstverband (2 datums) en moment van stopzetting van de loonuitbetaling van ‘slapers’ (2 datums). Ook voor de bepaling van het moment waarop iemand

24

C12003

De 21 gemeenten die in 2017 (ook) zelf aanleveren, zijn: Sociale Diest Oost-Achterhoek (3 gemeenten), Groningen, Goeree-Overflakkee, Rotterdam, Midden-Groningen (2 gemeenten), ’s-Hertogenbosch, Rijssen-Holten,
Hellendoorn, Ameland, Losser, Oldenzaal, Dalfsen, Raalte, Haren, Lansingerland, Haaksbergen, Leeuwarden,
Achtkarspelen, Weststellingwerf, Ooststellingwerf en de afdeling Werk & Re-integratie van Amsterdam.

33

gedetacheerd is (of niet meer), is een wijzigingsdatum toegevoegd. Hiermee bevat de
Wsw-statistiek in 2017 34 kenmerken.
Responsverantwoording
Op de deadline van de 36 e meting op 15 februari 2018 (6 weken na afloop van het halfjaar
van die meting) hadden 7 Sw-bedrijven/gemeenten nog geen bestand aangeleverd aan
Panteia: 6 Sw-bedrijven hadden uitstel aangevraagd en 1 gemeente heeft de aanlevertermijn niet gehaald omdat de gemeente nieuw als gegevensverstrekker optrad. In de
week van de deadline is 1 bestand ontvangen en een week na de deadline werden nog
eens 4 bestanden aangeleverd. De laatste 2 bestanden zijn twee weken na de deadline
binnengekomen. Redenen voor de vertraging in de aanlevering zijn de software(-update),
reorganisatie, ziekte en nieuwe contactpersonen na vertrek van de eerdere gegevensleveraars.
Op de deadline van de eerdere meting 35 op 15 augustus 2017 hadden 10 Sw-bedrijven
nog geen bestand aangeleverd aan Panteia: 9 Sw-bedrijven hadden uitstel aangevraagd
en 1 Sw-bedrijf heeft in overleg de aanlevertermijn niet gehaald vanwege ziekte. Vier Swbedrijven hebben in de daarop volgende week deze omissie ongedaan gemaakt. Nog eens
4 Sw-bedrijven hebben hier nog een week langer de tijd voor nodig gehad. De laatste 2
Sw-bedrijven hebben vier en zes weken langer de tijd nodig gehad om aan de verplichtingen te voldoen.
Redenen voor de vertraging in de aanlevering zijn de software(-update), ziekte en vakantie.
In onderstaande tabel B1.1 staat een overzicht per halfjaar van het aantal aangeleverde
bestanden.
Bij de 1 e meting van 2017 konden 84 organisaties volstaan met één versie van het bestand
en bij de 2 e meting waren dit er 83. De overige (15 of 17) organisaties hebben een 2 e
versie nodig gehad om tot een goed kwalitatief bestand te komen. Hierbij dient opgemerkt
te worden dat een aantal organisaties tezamen met gevraagde correcties een geheel
nieuw bestand aangeleverd hebben.
Alle organisaties en gemeenten hebben uiteindelijk een bestand aangeleverd dat van voldoende kwaliteit is bevonden voor verdere verwerking en analyse.
Tabel B1.1

C12003

Aantal geleverde versies van bestanden per organisatie per meting over 2017
N leveranciers

Totaal aantal bestanden

N leveranciers

Totaal aantal bestanden

1e helft 2017

1e helft 2017

2e helft 2017

2e helft 2017

1 versie

84

84

83

83

2 versies

15

30

17

34

Totaal

99

114

100

117

34

Bijlage 2

Te registreren kenmerken Wsw-statistiek 2017
Kenmerk

relevant bij
Dbt van vóór
1-1-1998

Dbt vanaf
1-1-1998

Begeleid
werken

Geen plaatsing

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

(X)

(X)

(X)

(5) BSN
(6) geboortedatum

X

X

X

X

X

X

X

X

(7) geslacht
(8) huidige gemeente van inschrijving
(9) handicapcode (1)
(10) handicapcode (2)
(11) handicapcode (3)

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

(X)

(X)

(X)

(X)

(X)

(X)

Administratieve gegevens
(1) statistiekjaar en halfjaarperiode
(2) verantwoordelijke gemeente of WGR-verband
(3) betalende gemeente
(4) datum wijziging betalende gemeente
Persoonsgegevens

Aanvraag indicatie
X1

X1

X3

(X)2

(X)

(X)

X3

(14) datum indicatiebesluit
(15) datum afloop geldigheidsduur indicatie
(16) besluit doelgroep
(17) besluit arbeidshandicap

(X)2

X

X

X3

X

X

X3

X

X

X3

X

X

X3

(18) advies werkvorm

(X)2

X

X

X3

X

X

(12) datum aanvraag 1e indicatie
(13) datum aanvraag herindicatie
Besluit/advies indicatie

(X)2

Dienstbetrekking
(19) begindatum dienstbetrekking
(20) detachering
(21) datum wijziging soort detachering
(22) einddatum dienstbetrekking
(23) overeengekomen aantal contracturen
(24) datum wijziging overeengekomen aantal contracturen
(25) percentage uitbetaald contractloon
(26) datum stopzetting uitbetaling loon (m.b.v. contract)

X

X

(X)

(X)

(X)

(X)

X

X

(X)

(X)

X

X

(X)

(X)

Arbeidsovereenkomst (begeleid werken)
X

(27) begindatum arbeidsovereenkomst
(28) einddatum arbeidsovereenkomst
(29) overeengekomen aantal uren per week
(30) datum wijziging overeengekomen aantal contracturen
(31) percentage uitbetaald contractloon
(32) datum stopzetting uitbetaling loon (m.b.v. contract)

(X)
X
(X)
X
(X)

Uitstroom
(33) reden ontslag werknemersbestand
(34) bestemming uitstroom werknemersbestand

(X)

(X)

(X)

(X)

(X)

(X)

(X) Deze gegevens worden alleen geregistreerd als de situatie zich voordoet (bijv. bij daadwerkelijke uitstroom,
wijziging, stopzetting of herindicatie).
1

Bij mensen die op 31 december 1997 al op de wachtlijst stonden hoeft dit gegeven niet geregistreerd te worden,
tenzij zij op 1 januari 1998 nog op de wachtlijst stonden en alsnog geherindiceerd zijn volgens de nWsw (zonder
datum aanvraag 1 e indicatie).
2 Alleen van toepassing bij herindicatie op eigen verzoek (voor onderzijde of voor begeleid werken)
3 Niet van toepassing bij de dienstbetrekkingen van vóór 1-1-1998, tenzij 1 geldt

C12003

35

Bijlage 3

Volledigheid van de gegevens
De huidige rapportage betreft de vijf- en zesendertigste meting van de Wsw-statistiek.
De volledigheid van gegevens is als volgt berekend: het aantal fouten op een item wordt
gedeeld door het aantal records dat een geldige waarde op dat item zou moeten hebben.
Geconstateerd is dat de onvolledigheid van de gegevens niet boven de 0,01% uitkomt.
Dit houdt in dat op één of meerdere kenmerken niet meer dan 0,01% van de gegevens
ontbreekt (item non-respons).

C12003

37

Bijlage 4

VBTB-rapportage 1 e halfjaar 2017
Van beleidsbegroting tot beleidsverantwoording (VBTB)
VBTB Wsw medio 2017
In dit document treft u de VBTB-gegevens uit de Wsw-statistiek over het eerste halfjaar 2017.
De gegevens zijn gebaseerd op de bewerkte bestanden van 81 Sw-bedrijven en 18 gemeenten.
Kengetallen medio 2017
Hieronder volgt een overzicht van de kengetallen van het eerste halfjaar van 2017.
Tabel 1

Kengetallen 1 e halfjaar 2017

Beginstand

Instroom

Uitstroom

2017

Eindstand

In %

Uit %

+/- %

0,2%

2,2%

-2,1%

medio 2017

Dienstbetrekkingen

85.559

Individuele detachering

16.193

15.866

-2,0%

Groepsdetachering

17.735

17.493

-1,4%

Geen detachering

51.631

50.368

148

1.899

Begeleidwerken plaatsen

5.902

38

146

Totaal werknemers

91.422

186

2.028

Geen plaatsing

83.727

-2,4%

5.867

0,6%

2,5%

-0,6%

89.556

0,2%

2,2%

-2,0%

3.886

Instroompercentage = instroom / beginstand, Uitstroompercentage = uitstroom / beginstand
Toename/afname %: (eindstand - beginstand) / beginstand
Geen plaatsing = geen dienstbetrekking of arbeidsovereenkomst begeleid werken in het 1 e halfjaar 2017, uitgestroomd
in 2015 of 2016, behorend tot de doelgroep en op 30/6/2017 beschikkend over een geldige Wsw-indicatie.

NB: de som (beginstand + instroom – uitstroom) is niet gelijk aan de eindstand. Dit
wordt veroorzaakt door wisselingen en overlap tussen de werkvormen. In de eerste
helft van 2017 zijn 246 personen gewisseld van een dienstbetrekking naar begeleid
werken of omgekeerd.

Tabel 1a

Eindstanden ultimo 2009 t/m 2016 plus medio 2017

Aantal personen op eind/medio-stand
2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

Medio

Dienstbetrekking

96.946

97.121

95.881

96.119

95.679

96.125

90.040

85.560

83.727

Individuele detachering

15.421

15.427

15.709

16.609

16.870

17.476

16.294

15.656

15.866

Groepsdetachering

8.564

8.879

8.318

10.890

13.679

13.777

18.048

17.708

17.493

Geen detachering

72.961

72.815

71.854

68.620

65.130

64.872

55.698

52.196

50.368

2017

Begeleid werken
Totaal werknemers
Geen plaatsing

C12003

5.305

5.734

6.190

6.297

6.290

6.780

6.302

5.909

5.867

102.218

102.809

102.031

102.369

101.969

102.855

96.300

91.432

89.556

1.872

3.412

3.886

39

Detachering
Medio 2017 hadden 83.727 personen een dienstbetrekking. Van deze mensen waren
er 15.866 (19%) individueel gedetacheerd en 17.493 (21%) gedetacheerd in groepsverband.

Samenstelling werknemersbestand medio 2017

Begeleid Werken
6,3%

GROEPS
19,6%

Begeleid Werken

BESCHUT

INDIVIDUEEL

INDIVIDUEEL 17,8%
BESCHUT
56,3%

Tabel 2

GROEPS

Arbeidsjaren ultimo 2009 t/m 2016 plus medio 2017

Aantal arbeidsjaren
2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

Medio

89.723

86.925

85.339

85.021

84.298

84.684

79.555

75.770

74.180

2017
Dienstbetrekking in arbeidsjaren
Begeleid werken in arbeidsjaren

5.206

5.212

5.607

5.593

5.564

5.958

5.582

5.270

5.247

Totaal (arbeidsjaren)

94.929

92.137

90.946

90.614

89.862

90.642

85.137

81.224

79.427

-2,9%

-1,3%

-0,4%

-0,8%

+0,9%

-6,1%

-4,6%

-2,2%

Af(toe)name totaal (arbeidsjaren)

Arbeidsjaren 2008-2017
98000
96000
94000
92000
90000
88000
86000
84000
82000
80000
78000
76000
2008

C12003

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

40

Bestemming na uitstroom 2017 1e halfjaar
Van alle gemelde uitstroom uit het werknemersbestand gaat ruim een derde met pensioen (36%) en 11,4% is overleden; deze personen verlaten de Wsw. Bijna 30%
(29,6%) gaat naar een uitkeringssituatie: 21,8% naar een ziekte - of WAO-uitkering en
een veel kleinere groep (7,8%) naar een Bijstand / WW uitkering 25. De uitstroom naar
een ander WGR-verband / Sw-bedrijf / gemeente (5,2%) en een deel van de groep
‘Overig’ (9,0%) bestaat uit naadloze overnames en verhuizingen.
Tabel 3

Bestemming na uitstroom uit werknemersbestand 2017 1 e halfjaar

Aantal

Percentage

Reguliere arbeid

36

1,8

Andere gemeente / WGR

106

5,2

Geen Wsw-plaatsing

22

1,1

Participatievoorziening

1

0,0

WMO (Dagbesteding) / WLZ (Instelling)

31

1,5

Uitkering ziekte / WAO / WIA

442

21,8

AOW / pensioen

730

36,0

Overig

183

9,0

Overlijden

232

11,4

Participatiewet / Bijstand / WW

159

7,8

Onbekend

86

4,2

2.028

100%

Totaal

25

Meerdere Sw-bedrijven geven aan geen zicht te hebben op het al dan niet verkrijgen van een Bijstand of WW
uitkering van degenen die uit een Wsw-dienstverband zijn uitgestroomd: dit percentage kan feitelijk dus hoger
liggen (en de percentages “overig” en “onbekend” lager).

C12003

41

Bijlage 5

VBTB-rapportage 2 e halfjaar 2017
Van beleidsbegroting tot beleidsverantwoording (VBTB)
VBTB Wsw ultimo 2017
In dit document treft u de VBTB-gegevens uit de Wsw-statistiek over het tweede halfjaar 2017.
De gegevens zijn gebaseerd op de bewerkte bestanden van 79 Sw-bedrijven en 21 gemeenten.
Kengetallen ultimo 2017
Hieronder volgt een overzicht van de kengetallen van het tweede halfjaar van 2017.
Tabel 1

Kengetallen 2 e halfjaar 2017

Beginstand

Instroom

Uitstroom

medio 2017

Eindstand

In %

Uit %

+/- %

0,2%

3,1%

-2,9%

ultimo 2017

Dienstbetrekkingen

83.724

Individuele detachering

15.348

14.983

-2,4%

Groepsdetachering

17.565

17.210

-2,0%

Geen detachering

50.811

49.078

193

2.621

Begeleidwerken plaatsen

5.860

26

174

Totaal werknemers

89.544

219

2.792

Geen plaatsing

81.271

-3,4%

5.730

0,4%

3,0%

-2,5%

86.959

0,2%

3,1%

-2,9%

4.164

Instroompercentage = instroom / beginstand, Uitstroompercentage = uitstroom / beginstand
Toename/afname %: (eindstand - beginstand) / beginstand
Geen plaatsing = geen dienstbetrekking of arbeidsovereenkomst begeleid werken in het 2 e halfjaar 2017, uitgestroomd
in 2015, 2016 of de 1 e helft van 2017 behorend tot de doelgroep en op 31/12/2017 beschikkend over een geldige Wswindicatie.

NB: de som (beginstand + instroom – uitstroom) is niet gelijk aan de eindstand. Dit
wordt veroorzaakt door wisselingen en overlap tussen de werkvormen. In de tweede
helft van 2017 zijn 147 personen gewisseld van een dienstbetrekking naar begeleid
werken of omgekeerd.
De beginstanden van dit tweede halfjaar 2017 wijken enigszins af van de eindstanden
van het eerste halfjaar 2017 door nagekomen informatie over afgesloten dienstverbanden.

Tabel 1a

Eindstanden ultimo 2009 t/m 2017

Aantal personen op eindstand
2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

Dienstbetrekking

96.946

97.121

95.881

96.119

95.679

96.125

90.040

85.560

81.271

Individuele detachering

15.421

15.427

15.709

16.609

16.870

17.476

16.294

15.656

14.983

Groepsdetachering

8.564

8.879

8.318

10.890

13.679

13.777

18.048

17.708

17.210

Geen detachering

72.961

72.815

71.854

68.620

65.130

64.872

55.698

52.196

49.078

Begeleid werken
Totaal werknemers
Geen plaatsing

C12003

5.305

5.734

6.190

6.297

6.290

6.780

6.302

5.909

5.730

102.218

102.809

102.031

102.369

101.969

102.855

96.300

91.432

86.959

1.872

3.412

4.164

43

Detachering
Ultimo 2017 hadden 81.271 personen een dienstbetrekking. Van deze mensen waren
er 14.983 (18%) individueel gedetacheerd en 17.210 (21%) gedetacheerd in groepsverband.

Tabel 2

Arbeidsjaren ultimo 2009 t/m 2017

Aantal arbeidsjaren
Dienstbetrekking in arbeidsjaren

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

89.723

86.925

85.339

85.021

84.298

84.684

79.555

75.954

71.395

Begeleid werken in arbeidsjaren

5.206

5.212

5.607

5.593

5.564

5.958

5.582

5.270

5.134

Totaal (arbeidsjaren)

94.929

92.137

90.946

90.614

89.862

90.642

85.137

81.224

76.529

-2,9%

-1,3%

-0,4%

-0,8%

+0,9%

-6,1%

-4,6%

-5,8%

Af(toe)name totaal (arbeidsjaren)

In de berekening van het aantal arbeidsjaren eindstand 2017 zijn de zgn. slapers (niet
werkzaam, doorlopend dienstverband, geen salarisuitbetaling) buiten beschouwing gelaten. De berekening is op deze manier gemaakt voor de vergelijking met andere berekeningen van arbeidsjaren (o.a. de gemiddelde realisatie over 2017 in arbeidsjaren) waarin
ook de slapers buiten beschouwing blijven.

C12003

44

Arbeidsjaren 2008-2017
98000
96000
94000
92000
90000
88000
86000
84000
82000
80000
78000
76000
2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

Reden ontslag 2017 2 e halfjaar
De reden ontslag uit het werknemersbestand ligt voor 72,4% in overlijden, 2 jaar ziekte
of pensioen. Zoals in de lijn der verwachtingen ligt, zijn er in het 2 e halfjaar 2017 nauwelijks meer tijdelijke contracten die afliepen in 2017: bij 134 personen (4,8%) is de overeenkomst voor bepaalde tijd afgelopen.
Tabel 3

Reden ontslag uit werknemersbestand 2017 2 e halfjaar

Onvoldoende medewerking arbeid

Percentage

21

0,7

Onvoldoende medewerking herindicatie

1

-

Behoort niet langer tot doelgroep

49

1,6

Ontslag op eigen verzoek

283

10,1

Overige redenen

271

10,1

4

0,1

Aflopen proeftijd
Aflopen overeenkomst voor bepaalde tijd

134

5,4

Overlijden, 2 jaar ziek, pensioen

2022

71,2

7

0,2

2.792

100%

Onbekend
Totaal

C12003

Aantal

45

Bestemming na uitstroom 2017 2e halfjaar
Van alle gemelde uitstroom uit het werknemersbestand gaat bijna de helft met pensioen
(48,3%) en 9,3% is overleden; deze personen verlaten de Wsw. Bijna een kwart (23,5%)
gaat naar een uitkeringssituatie: 19,8% naar een ziekte- of WAO-uitkering en een veel
kleinere groep (3,7%) naar een bijstands- of WW-uitkering26. De uitstroom naar een ander WGR-verband / Sw-bedrijf / gemeente (6,5%) en een deel van de groep ‘Overig’
(7,1%) bestaat uit naadloze overnames en verhuizingen.
Tabel 4

Bestemming na uitstroom uit werknemersbestand 2017 2 e halfjaar

Aantal

Percentage

Reguliere arbeid

35

1,3

Andere gemeente / WGR

181

6,5

Geen Wsw-plaatsing

16

0,6

Participatievoorziening

4

0,1

WMO (Dagbesteding) / WLZ (Instelling)

16

0,6

Uitkering ziekte / WAO / WIA

554

19,8

AOW / pensioen

1349

48,3

Overig

199

7,1

Overlijden

259

9,3

Participatiewet / Bijstand / WW

104

3,7

Onbekend

75

2,7

2.792

100%

Totaal

26

Meerdere Sw-bedrijven geven, afhankelijk van hun afstand tot de gemeenten, aan geen zicht te hebben op
het al dan niet verkrijgen van een WW- of Bijstandsuitkering van degenen die uit een Wsw-dienstverband zijn
uitgestroomd: dit percentage kan feitelijk dus hoger liggen (en de percentages “overig” en “onbekend” lager).

C12003

46