Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 3128

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 31 mei 2021
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij 2 fiches die
werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissie
voorstellen (BNC).
Fiche: Mededeling Bevorderen Europese aanpak inzake Kunstmatige
Intelligentie
Fiche: Verordening betreffende Kunstmatige Intelligentie (Kamerstuk
22 112, nr. 3129)
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A.M. Kaag

kst-22112-3128
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 22 112, nr. 3128

1

Fiche: Mededeling Bevorderen Europese aanpak inzake Kunstmatige Intelligentie
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstel
Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de
Europese Raad, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité
en het Comité van de Regio’s: Bevorderen van een Europese aanpak
inzake kunstmatige intelligentie
b) Datum ontvangst Commissiedocument
21 april 2021
c) Nr. Commissiedocument
COM(2021) 205
d) EUR-Lex
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/
?uri=CELEX%3A52021DC0205&qid=1619946346479
e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie
Niet opgesteld
f) Behandelingstraject Raad
Telecomraad
g) Eerstverantwoordelijk ministerie
Gezamenlijke verantwoordelijkheid van Ministerie van Economische
Zaken en Klimaat, Ministerie van Justitie en Veiligheid en Ministerie
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
2. Essentie voorstel
In deze mededeling geeft de Commissie een toelichting op het op 21 april
2021 gepresenteerde kunstmatige intelligentie-pakket (hierna AI)1. Het
bevat een voorstel voor een verordening voor AI2 en een herziening van
het Gecoördineerd plan inzake kunstmatige intelligentie uit 20183, met als
doel de EU wereldleider te maken op het gebied van verantwoorde
ontwikkeling en toepassing van AI waarbij de mens centraal staat, en die
is gebaseerd op Europese normen en waarden4.
Het voorstel voor een verordening voor AI bevat regels voor het ontwerp,
de ontwikkeling en het gebruik van AI-systemen in verschillende
risico-categorieën, in aanvulling op het huidige regulerend kader. Zie voor
een nadere toelichting het BNC-fiche over het voorstel voor een Verordening voor een Europese aanpak van kunstmatige intelligentie dat
gelijktijdig met dit fiche aan uw Kamer is aangeboden.
De herziening van het gecoördineerde plan voor AI bevat concrete
gemeenschappelijke acties van de Commissie en lidstaten om de
toegevoegde waarde van AI voor de EU te optimaliseren en de positie van
de EU op AI te versterken. Dit is onderdeel van de bredere strategie voor
de digitale transitie van de EU in de komende tien jaar, zoals onlangs is
geschetst in het Digitale Kompas5. De Commissie stelt een aanpak voor
langs de volgende vier actielijnen:
1

Gelijktijdig is ook de herziening van de Machinerichtlijn door de Europese Commissie
gepubliceerd.
2
COM(2021) 206.
3
Deze mededeling geeft een herziening op de in 2018 gepubliceerde mededeling «Gecoördineerd Actieplan AI» COM(2018)795. Kamerstuk 22 112, nr. 2758, COM(2021) 205.
4
In april 2018 heeft de Commissie de Europese strategie op voor AI gepubliceerd. Kern van dit
beleid is om van de EU een wereldklasse AI-hub voor kennis en innovatie te maken, en
tegelijkertijd te zorgen voor mensgerichte en betrouwbare AI. In het Witboek AI van 2020 van
de Commissie staat een heldere visie voor AI in Europa: een ecosysteem van excellentie en een
ecosysteem van vertrouwen voor AI.
5
COM (2021) 118.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 22 112, nr. 3128

2

Schep gunstige voorwaarden voor de ontwikkeling en toepassing van AI
door onder andere uitwisseling van beleidsinzichten, het benutten van
data en investeren in kritische computercapaciteit;
Maak van de EU een plek waar AI-excellentie kan floreren van het
laboratorium tot de markt, onder meer door het financieren van
AI-excellentiecenters en het opzetten van Europese samenwerkingsverbanden op het gebied van AI, data en robotica (onder Horizon Europe).
Faciliteer test- en experimenteerfaciliteiten voor innovatieve AI, digitale
innovatiehubs voor het ondersteunen van AI-toepassingen door het MKB
en overheidsdiensten (via het Digital Europe Programme);
Zorg ervoor dat AI ten dienste staat van de mens en ten goede komt aan
de samenleving door onder andere in te zetten op een beleidskader voor
AI dat bijdraagt aan vertrouwen in AI; door lidstaten aan te moedigen om
talent en vaardigheden te stimuleren voor de ontwikkeling van verantwoorde AI en door de Europese visie op duurzame en verantwoorde AI
wereldwijd uit te dragen;
Ontwikkel strategisch leiderschap op AI in sectoren met een hoge impact,
zoals op het gebied van energie en milieu, gezondheidszorg, robotics
(smart industry), publieke dienstverlening, veiligheid, mobiliteit en
landbouw.
3. Nederlandse positie ten aanzien van het voorstel
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
De ontwikkeling en inzet van verantwoorde AI in Nederland is een van de
prioriteiten in de kabinetsbrede Nederlandse Digitaliseringsstrategie
(NDS)6. In navolging daarvan heeft het kabinet op 8 oktober 2019 het
Strategisch Actieplan voor AI7 (SAPAI) gelanceerd, met een overkoepelende AI-aanpak. Ook heeft het kabinet op 8 oktober jl. met de beleidsbrief
AI, publieke waarden en mensenrechten8 en de brief over waarborgen
tegen risico’s van data-analyses door de overheid9 uw Kamer geïnformeerd. Kern van het Nederlandse AI-beleid is om de maatschappelijke en
economische kansen van AI te verzilveren, en de publieke belangen bij AI
te borgen. Tegelijkertijd met SAPAI is de publiek-private Nederlandse AI
Coalitie (NLAIC) gelanceerd, met inmiddels meer dan 450 deelnemers uit
het bedrijfsleven, wetenschap, overheid en onderwijs. Deze coalitie is er
op gericht om samenwerking in het land te versterken en krachten te
bundelen op het gebied van onderzoek, innovatie en vaardigheden. Vanuit
het Nationaal Groeifonds zijn onlangs middelen toegekend voor het
meerjarige AiNed investeringsprogramma. In de voortgangsrapportages
van de NDS staat een jaarlijkse update van het AI-beleid en een overzicht
van de financiële middelen voor investeringen in AI.
Naar aanleiding van de publicatie van het «Witboek AI» 10 door de
Commissie heeft het kabinet haar appreciatie hiervan met de Kamer
gedeeld11. In de appreciatie wordt ingegaan op de gewenste samenhang
tussen het – in het Witboek genoemde – Ecosysteem van excellentie en
Ecosysteem van vertrouwen. Het kabinet heeft als vertrekpunt dat de twee
ecosystemen van excellentie en vertrouwen hand in hand gaan en elkaar
versterken. Het Ecosysteem van vertrouwen creëert de juiste randvoorwaarden voor mensgerichte en veilige AI-systemen, waardoor econo-

6

Kamerstuk 26 643, nr. 755.
Kamerstukken 26 643 en 32 761, nr, 640.
8
Kamerstukken 26 643 en 32 761, nr. 642.
9
Kamerstukken 26 643 en 32 761, nr. 641.
10
https://ec.europa.eu/digital-single-market/en/news/white-paper-artificial-intelligence-publicconsultation-towards-european-approach-excellence.
11
Kamerstuk 26 643 nr. 680.
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 22 112, nr. 3128

3

mische en maatschappelijke kansen van AI kunnen worden benut. Voor
(aanvullend) beleid en wetgeving pleit het kabinet voor een «lerende
aanpak», waarbij onderzoek, experimenten en pilots input opleveren voor
nut, noodzaak, toepasbaarheid en impact van het instrumentarium.
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
Het kabinet verwelkomt de voorstellen van de Commissie die verdere
invulling geven aan haar eerdere mededelingen over AI.12 Het kabinet
staat positief tegenover de AI-ambities zoals beschreven in de
mededeling. De snelle wereldwijde opmars van AI en de miljardeninvesteringen vanuit onder meer de Verenigde Staten en China en bredere
geopolitieke ontwikkelingen en veiligheidsdreigingen vragen om een
proactieve en ambitieuze aanpak. Dit vereist een intensivering van de
Europese investeringen, een meer gecoördineerde inzet om de Europese
concurrentiekracht te behouden en vergroten, én in het tonen van
leiderschap in het bevorderen van betrouwbare en veilige AI door
wetgevende kaders te stellen waarmee de EU wereldwijd de standaard
kan zetten. Ook sluit het uitgangspunt van de Commissie dat vertrouwen
en excellentie twee kanten van dezelfde medaille zijn aan bij de ambitie
van het kabinet om in te zetten op het verzilveren van kansen voor
innovatieve AI op basis van verantwoorde AI die fundamentele rechten
borgt.
Het kabinet verwelkomt de voorgestelde verordening en staat positief
tegenover de doelstellingen zoals beschreven in het voorstel voor een
verordening. Tegelijkertijd heeft het kabinet wel meerdere aandachtspunten. Zie voor een uitgebreide appreciatie het BNC-fiche over het
voorstel voor een verordening AI dat gelijktijdig aan uw Kamer is
gezonden.
De herziening van het gecoördineerde plan voor AI wordt door het kabinet
positief ontvangen. Het kabinet deelt het standpunt van de Commissie dat
fragmentatie tegen moet worden gegaan bij de inspanningen voor AI
tussen nationaal en EU-niveau, in de onderzoekswereld zelf, en tussen de
onderzoekswereld en industrie. Het kabinet acht het van belang dat zoveel
als mogelijk aansluiting wordt gezocht bij bestaande samenwerkingsverbanden, zoals de Nederlandse AI Coalitie. Hieronder wordt ingegaan op
de vier actielijnen van de herziening van het gecoördineerde plan.
Gunstige voorwaarden scheppen voor de ontwikkeling en toepassing van
AI
Het kabinet onderschrijft het belang van gunstige voorwaarden voor de
ontwikkeling en toepassing van AI, zoals een bestuurlijk en coördinerend
kader om effectief beleidsinzichten te delen en het potentieel van data
voor AI te benutten. Voor dit laatste is ook een sterke nationale-data
infrastructuur, inclusief innovatieve rekenfaciliteiten essentieel. Initiatieven als GAIA-X, de Europese Alliantie voor industriële data, edge en
cloud, Important Projects of Common European Interest (IPCEI) Cloudinfrastructuur en services, de European Open Science Cloud (EOSC) en de
Europese data ruimtes kunnen bijdragen aan een veilige en betrouwbare
data-infrastructuur in de EU. Aandachtspunt is dat de Commissie ervoor
zorgt dat de samenhang tussen de initiatieven gewaarborgd blijft, onder
meer door de nodige aandacht te geven aan interoperabiliteit.
12

Strategisch Actieplan voor Artificiële intelligentie, Kamertukken 26 643 en 32 761, nr. 640,
Waarborgen tegen risico’s van data-analyses door de overheid Kamerstukken 26 643 en
32 761, nr. 641 en AI, publieke waarden en mensenrechten, Kamerstukken 26 643 en 32 761,
nr. 642.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 22 112, nr. 3128

4

Van de EU een plek maken waar AI-excellentie kan floreren van laboratorium tot de markt
Het kabinet verwelkomt de inzet van de Commissie op horizontale acties
zoals het opzetten van Europese samenwerkingsverbanden in onderzoek
en innovatie op het gebied van AI, data en robotica onder Horizon Europe.
De voorgestelde maatregelen van de Commissie bieden een adequaat
kader voor Europese samenwerking op het terrein van onderzoek en
innovatie. De EU heeft op AI-gebied onderzoekers, laboratoria en startups
van wereldklasse. Door de snelle mondiale ontwikkelingen is een
intensivering van Europese investeringen én een meer gecoördineerde
aanpak ter vergroting van de Europese concurrentiekracht gewenst. Het
kabinet is voorstander van Europese publiek-private partnerschappen
tussen bedrijfsleven en kennisinstellingen, onder meer voor grootschalige
strategische Research, Development, and Innovation (R&D&I)samenwerking. Dergelijke meerjarige internationale en strategische
samenwerking is noodzakelijk om EU-brede ecosystemen te realiseren
voor snellere, bredere, diepere en dus succesvollere R&D&I. Partnerschappen vormen tevens een basis om nationaal en EU-beleid, strategieën en middelen op elkaar af te stemmen, waardoor particuliere
investeringen worden aangetrokken en de doeltreffendheid van
overheidssteun wordt vergroot. Nederland staat sterk in het Europese AI
netwerk13. Het kabinet kan zich ook vinden in de voorgestelde maatregelen om ondersteund vanuit Horizon Europe excellent AI-onderzoek en
-innovatie te stimuleren en het Europese concurrentievermogen te
verbeteren door onder andere het opzetten van een «AI Lighthouse», om
een alliantie van sterke Europese onderzoekscentra verder uit te
bouwen14.
Ervoor zorgen dat AI ten dienste staat van de mens en ten goede komt
aan de samenleving
Om ervoor te zorgen dat AI ten dienste staat van de mens en ten goede
komt aan de samenleving wordt een Europese aanpak voor AI ontwikkeld
op basis van de genoemde ecosystemen voor vertrouwen en excellentie15. Voor dat eerste wordt onder meer ingezet op een voorstel voor
een verordening voor AI16. Een ecosysteem van vertrouwen heeft echter
niet alleen met regelgeving te maken, maar ook bijvoorbeeld met de
meerwaarde van het toepassen van AI voor maatschappelijke uitdagingen17. Dat doet het kabinet bijvoorbeeld samen met partners binnen de
NLAIC. Een voorbeeld hiervan is het Ethical, Legal and Societal Aspects
Lab (ELSA lab) «Voorkomen armoede en schulden», waar zowel overheid
als private bedrijven inzetten op het gebruik van ethische AI. Om de
Europese aanpak voor mensgerichte AI wereldwijd te bevorderen spant
het kabinet zich in voor meer samenwerking met gelijkgestemde partners.
Ook wil het kabinet een actieve rol blijven spelen in internationale
discussies en initiatieven zoals in multilaterale fora als OESO, UNESCO en
het Global Partnership on AI (GPAI).

13

Zo is Nederland betrokken in alle vijf toegekende AI-excellentiecentra en is actief en leidend in
het grootste Europese netwerk van onderzoeksinstituten Confederation of Laboraties for AI
Resarch in Europe (CLAIRE) en het complementaire netwerk European Lab for Learning &
Intelligent Systems (ELLIS).
14
De activiteiten sluiten ook aan bij het AiNed investeringsprogramma AI 2021–2027, dat
financiering heeft gekregen van het Nationaal Groeifonds.
15
Kamerstuk 26 643, nr. 680.
16
Zie het BNC-fiche over het voorstel voor een verordening over AI dat gelijktijdig aan uw Kamer
is gestuurd. Kamerstuk 22 112, nr. 3129.
17
Vertrouwen heeft ook te maken met het borgen van bescherming van fundamentele rechten
en veiligheid, zoals privacy, non-discriminatie, en het tegengaan van oneigenlijk gebruik.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 22 112, nr. 3128

5

Het kabinet vindt het voorts van groot belang om talent en vaardigheden
te stimuleren voor de ontwikkeling van verantwoorde AI, en dat iedereen
(bij)scholingsmogelijkheden heeft voor AI-gerelateerde kennis en
vaardigheden. Daarom verwelkomt het kabinet de oproep van de
Commissie aan lidstaten om hieraan hoge prioriteit aan te geven18.
Opbouwen van strategisch leiderschap in sectoren met een hoge impact
Het kabinet verwelkomt de zeven sectorale actiegebieden om strategisch
leiderschap in sectoren met een hoge impact op te bouwen zoals op het
gebied van energie en milieu, gezondheid en zorg, robotica (smart
industry), publieke dienstverlening, veiligheid, mobiliteit en landbouw.
Deze toepassingsgebieden sluiten aan bij de Nederlandse inzet, waar ook
deelnemers uit de Nederlandse AI Coalitie aan werken. Hieronder gaat het
kabinet nader in op een aantal van deze sectoren.
Het kabinet verwelkomt de ambitieuze Commissievoorstellen om de
publieke sector een pionier te maken in het toepassen van AI. De scope
van de publieke sector kan echter scherper worden geformuleerd. Het
kabinet ziet potentie in een bredere scope van publieke dienstverlening op
maat door ook het fysieke domein, zoals bouwwerken en openbare
ruimte, toezicht en handhaving hierbij te betrekken. Daarbij vraagt het
kabinet aandacht voor een gebalanceerde lijst van acties, die niet alleen
toeziet op implementatie, maar ook op ontwikkeling, in relatie tot publieke
waarden en grondrechten.
Het kabinet ondersteunt het standpunt dat AI grote kansen biedt voor
rechtshandhaving, en dat samenwerking tussen rechtshandhaving van de
diverse lidstaten op bepaalde onderwerpen de ontwikkelingen kunnen
versnellen en effectiever kunnen maken. Het kabinet verwelkomt de
ambities om kennisdeling en samenwerking te verbeteren en te vergemakkelijken. Daarbij vraagt het kabinet aandacht voor het beginsel dat
samenwerking tussen de partijen gelijkwaardig en wederkerig dient te
zijn.
Het kabinet verwelkomt de initiatieven om mobiliteit en logistiek, zowel
van personen als van goederen, slimmer, veiliger en duurzamer te maken
via AI. Het is goed dat de EU daarbij oog heeft voor het belang van data,
van het standaardiseren en het delen daarvan. Naast aandacht voor
techniek, vragen we aandacht voor de wijze waarop personen en
bedrijven vervolgens hun mobiliteits/transportbehoefte willen invullen
met behulp van het verbeterde aanbod. Dat vraagt om een constructieve
dialoog tussen inwoners, bedrijven en overheden, ondersteund door
kennisinstellingen.
c) Eerste inschatting van krachtenveld
De eerste reacties van de EU-lidstaten op het AI-pakket zijn overwegend
positief. Mensgerichte AI wordt door EU-lidstaten als een Europese
aanpak beschouwd, waarbij de mens centraal staat bij het ontwikkelen
van AI.
Vorig jaar heeft het Europees Parlement een tijdelijk speciale comité
inzake kunstmatige intelligentie in het digitale tijdperk opgericht welke
heeft gepleit voor een kader voor ethische aspecten van kunstmatige
intelligentie. De rapporteur is Ibán García del Blanco. Het EP heeft nog
geen specifiek standpunt ingenomen ten aanzien van de mededeling en
het gecoördineerde plan.
18

In Nederland zijn vanuit het Nationaal Groeifonds (eerste ronde) begin april in dat verband
relevante voorstellen goedgekeurd om human capital en AI te bevorderen in de specifieke
actielijnen binnen het grotere AiNed investeringsprogramma. Het programma zet onder meer
in op een nieuw Onderwijslab. Dit lab gaat (mensgerichte) AI-innovaties in het onderwijs
stimuleren, met oog voor publieke waarden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 22 112, nr. 3128

6

4. Grondhouding ten aanzien van bevoegdheid, subsidiariteit,
proportionaliteit, financiële gevolgen en gevolgen voor regeldruk,
concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
a) Bevoegdheid
De grondhouding ten aanzien van de bevoegdheid van de EU is positief.
De mededeling heeft betrekking op meerdere beleidsterreinen, o.a. de
interne markt, industriebeleid, onderzoek en technologische ontwikkeling.
Op het terrein van interne markt is sprake van een gedeelde bevoegdheid
van de Unie en de lidstaten (art. 4, lid 2, sub a VWEU). Op het terrein van
onderzoek en technologische ontwikkeling is sprake van een parallelle
bevoegdheid van de EU en de lidstaten, waarbij geldt dat het optreden
van de Unie de lidstaten niet belet hun eigen bevoegdheid uit te oefenen
(artikel 4, lid 3, VWEU). Op het terrein van industriebeleid is sprake van
een aanvullende bevoegdheid (zie artikel 6, onder b, VWEU), dat wil
zeggen dat de Unie bevoegd is om m.b.t. de Europese dimensie van het
industriebeleid het optreden van de lidstaten te ondersteunen, te
coördineren of aan te vullen.
b) Subsidiariteit
De grondhouding ten opzichte van de subsidiariteit van de mededeling is
positief. Het doel van de mededeling is om de toegevoegde waarde van AI
voor de EU te optimaliseren en de positie van de EU op AI te versterken.
Ter realisatie van deze doelstelling is optreden op EU-niveau gerechtvaardigd. Door op Europees niveau optimale randvoorwaarden te creëren
kan het potentieel van de Europese digitale economie verder ontsloten
worden. Europese AI-bedrijven kunnen zich onderscheiden door middel
van een Europese mensgerichte benadering, met concurrentievoordeel
als gevolg. Dit kan onvoldoende door de lidstaten op centraal, regionaal
of lokaal niveau worden verwezenlijkt, daarom is een EU-aanpak nodig.
c) Proportionaliteit
De grondhouding ten aanzien van de proportionaliteit is positief. De
voorgestelde vorm en inhoud van het Europees brede AI-initiatief staan in
een evenredige verhouding tot het doel: het versterken van technologische en industriële capaciteit op het terrein van AI van de EU en de
verantwoorde toepassing van AI. Het pakket adresseert marktfalen door te
investeren in innovatie en talent, bevordert samenwerking bij onderzoek
en innovatie en bevordert (geharmoniseerde) wet- en regelgeving. De
vervolgstappen die staan beschreven in de herziening van het gecoördineerde plan voor AI, laten de lidstaten bovendien voldoende ruimte en
gaan niet verder dan noodzakelijk is. Het gaat o.a. om de implementatie
van acties om fragmentatie tussen verschillende instrumenten voor AI op
nationaal- en EU-niveau te verminderen.
d) Financiële gevolgen
De mededeling verplicht niet tot een budgettaire inspanning van de
lidstaten, maar beoogt met EU-instrumenten samenwerking tussen
lidstaten te bevorderen en financiering te bieden voor nationale initiatieven. Het kabinet is van mening dat eventueel benodigde EU-middelen
gevonden dienen te worden binnen de in de Raad afgesproken financiële
kaders van de EU-begroting 2021–2027 en dat deze moeten passen bij een
prudente ontwikkeling van de jaarbegroting. Er wordt expliciet verwezen
naar EU-fondsen als Horizon en Digital Europe, die vaak cofinanciering
vragen. Vorig jaar heeft het kabinet daarvoor incidenteel extra budget

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 22 112, nr. 3128

7

beschikbaar gesteld19. Eventuele extra cofinanciering vereist nieuwe
besluitvorming door het kabinet. De Commissie verwijst expliciet naar de
kansen die de Recovery and Resilience Facility (RRF) biedt om investeringen in AI en data te bevorderen. Het kabinet heeft besloten de
hervormingen en investeringen voor een nationaal plan voor herstel en
veerkracht aan het volgende kabinet te laten. In de Annex bij de
mededeling heeft de Commissie de huidige inzet van lidstaten op dit
beleidsterrein opgenomen. Voor Nederland zijn hier de publieke investeringen uit SAPAI (€ 45 mln per jaar), de publieke bijdrage aan de
publiek-private samenwerking in de NLAIC (€ 23,5 mln) en de publieke
investeringen uit het Nationaal Groeifonds (€ 276 mln) opgenomen.
Budgettaire gevolgen voor Nederland worden ingepast op de begroting
van het beleidsverantwoordelijke departement, conform de regels van de
budgetdiscipline.
e) Gevolgen voor regeldruk, concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
De herziening van het gecoördineerde plan voor AI draagt bij aan het
Europese concurrentievermogen, onder meer door in te zetten op het
stimuleren van onderzoek en innovatie en talent, samenwerkingsverbanden en het opbouwen van strategisch leiderschap in sectoren met een
hoge impact. De onderscheidende voordelen die de EU biedt moeten voor
bedrijven groot genoeg zijn om de EU als vestigingsplaats te verkiezen
boven bijvoorbeeld de VS en China, waar ook stevig wordt geïnvesteerd
in de ontwikkeling en toepassing van AI. Ook kan een meer gecoördineerde AI-aanpak binnen de EU een bijdrage leveren aan het beantwoorden van geopolitieke spanningen en dreigingen. Daarnaast raakt dit
aan het kabinetsbeleid gericht op het waarborgen van de kennisveiligheid
binnen instellingen voor hoger onderwijs en onderzoekscentra.
Het kabinet is positief over de inzet van de Commissie voor een gemeenschappelijke en gecoördineerde Europese aanpak voor het opbouwen en
versterken van strategisch leiderschap op het gebied van AI in sectoren
van groot mondiaal belang, zoals op het gebied van gezondheidszorg,
robotica, publieke dienstverlening, mobiliteit, en landbouw. Dit versterkt
de weerbaarheid van deze sectoren en kan de strategische autonomie van
de EU versterken. Daarnaast kunnen met het voorstel voor een verordening voor AI, Europese fundamentele rechten en veiligheid bij
AI-toepassingen beter worden geborgd en kunnen samenwerkingsverbanden met derde landen worden versterkt.

19

Kamerstuk 35 420, M.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 22 112, nr. 3128

8