Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

31 109

Evaluatie Wet BIBOB

Nr. 19

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 december 2015
De vaste commissie voor Veiligheid en Justitie van uw Kamer heeft mij
per brief van 10 september jl. verzocht te reageren op een aan de
commissie toegezonden klacht inzake het functioneren van het landelijk
bureau Bibob. In de onderhavige zaak is door de klager en betrokkene
reeds driemaal een klacht ingediend bij het landelijk bureau Bibob (LBB).
Twee hiervan zijn inmiddels overeenkomstig de bepalingen van de
Algemene wet bestuursrecht afgehandeld en deels ongegrond verklaard
dan wel deels niet in behandeling genomen. Eén klacht is thans nog in
behandeling in afwachting van de onderbouwing door betrokkene.
Met betrekking tot de aan uw Kamer toegezonden brief stel ik vast dat
deze een viertal klachten bevat waarop u hieronder een reactie aantreft.
1. Medewerkers van het Bureau kennen de grenzen van de bevoegdheden
niet, zetten aan tot wetsovertredingen, plegen strafbare feiten en schaden
moedwillig betrokkenen.
Vooropgesteld moet worden dat deze grief niet is onderbouwd. Uit de
brief wordt niet duidelijk welke bevoegdheid zou zijn overschreden, tot
welke strafbare handeling het LBB zou hebben aangezet, welke strafbare
feiten er zouden zijn gepleegd en op welke wijze betrokkene moedwillig is
geschaad. Zonder concretisering van deze grief is een inhoudelijke reactie
in beginsel niet mogelijk.
Vermoed wordt dat, gelet op de inhoud van de reeds afgehandelde
klachten, de achtergrond van dit klachtpunt de verontwaardiging van
betrokkene is over het feit dat inlichtingen over de financiering en de
zeggenschapsstructuur van haar onderneming zijn ingewonnen in het
kader van het Bibob-onderzoek. Het LBB heeft daartoe de bevoegdheid op
grond van artikel 12, vierde lid, van de Wet Bibob en heeft de grenzen van
deze bevoegdheid niet overschreden. Dit wordt nogmaals bevestigd in
een recente uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad

kst-31109-19
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 31 109, nr. 19

1

van State van 23 september 2015, waarin wordt overwogen dat het LBB
inderdaad de bevoegdheid heeft om aan betrokkenen deze vragen te
stellen.
2. Toezicht op het Bureau ontbreekt / controle is onmogelijk vanwege de
geheimhoudingsverplichting.
Ingevolge artikel 28 van de Wet Bibob is een ieder die krachtens de Wet
Bibob beschikking krijgt over gegevens met betrekking tot een derde
verplicht tot geheimhouding van deze gegevens. Anders dan de
betrokkene stelt, staat de geheimhoudingsverplichting controle op het
LBB niet in de weg. Nadat een gemeente met inachtneming van het
Bibob-advies een besluit heeft genomen op een vergunningaanvraag,
staat voor betrokkene de mogelijkheid van bezwaar en beroep open.
Uiteindelijk kan de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State
toetsen of het besluit van de gemeente standhoudt, waarbij ook aan de
orde kan komen in hoeverre de gemeente het advies van het Bureau aan
dat besluit ten grondslag had mogen leggen. In artikel 28, tweede lid,
onder j, en onder g, van de Wet Bibob is geregeld dat Bibob-informatie
respectievelijk aan de bezwaarschriftencommissie en aan de rechter kan
worden verstrekt. De geheimhoudingsplicht doet derhalve niet af aan de
rechtsbescherming van de betrokkene. Het staat deze dan ook vrij de
besluiten van de burgemeester door de bestuursrechter te laten toetsen.
De stelling dat toezicht op het LBB ontbreekt is voorts onjuist. De in 2011
ingestelde onafhankelijke kwaliteitscommissie toetst de adviezen van het
LBB en rapporteert jaarlijks aan de Minister van Veiligheid en Justitie.
Deze rapportages worden eveneens aan de Kamer gestuurd. Het beeld dat
in de klacht geschetst wordt komt niet overeen met de bevindingen van
de commissie in het meest recente jaarverslag, waarin staat:
«Op basis van haar beoordelingen concludeert de kwaliteitscommissie dat
de onderzoeken van het Landelijk Bureau Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur aan een hoge standaard van zorgvuldigheid voldoen. De kwaliteitscommissie is van oordeel dat in het
algemeen de conclusies goed zijn onderbouwd. Er is op deskundige en
uitvoerige wijze onderzoek gedaan. De broninformatie van de adviezen is
correct geselecteerd en op de juiste wijze in de adviezen verwerkt en
geanalyseerd. Over het algemeen zijn de adviezen juridisch houdbaar en
bruikbaar voor het bestuursorgaan. In enkele gevallen acht de kwaliteitscommissie adviezen op onderdelen voor verbetering vatbaar.»
3. De klachtbehandeling is erop gericht om feiten in de doofpot te
stoppen.
In de klachtenprocedure is op iedere klachtgrond uitgebreid gereageerd.
Betrokkene en haar gemachtigde zijn in de gelegenheid gesteld om over
de klachten te worden gehoord, maar hebben daarvan geen gebruik
gemaakt. Daarnaast staat tevens de weg naar de Nationale ombudsman
open.
4. De onafhankelijkheid ten aanzien van de opdrachtgever ontbreekt.
Ik herken mij niet in deze stelling. Adviezen komen onafhankelijk van de
aanvrager van een advies tot stand. Nu gemachtigde deze stelling niet
heeft onderbouwd is een verdere inhoudelijke reactie niet mogelijk.
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
K.H.D.M. Dijkhoff

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 31 109, nr. 19

2