Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1192
Vragen van de leden Tellegen en Van Wijngaarden (beiden VVD) aan de
Minister van Justitie en Veiligheid over het artikel «Grapperhaus blokkeert
benoeming van rechter in euthanasiecommissie» (ingezonden 2 december
2020).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) en van Minister
van Ark (Medische Zorg) (ontvangen 18 december 2020)
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Grapperhaus blokkeert benoeming van rechter
in euthanasiecommissie»?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat u voor de eerste keer in 20 jaar euthanasiewet een dergelijke
benoeming blokkeert?
Antwoord 2
Voor zover we hebben kunnen nagaan, is het in ieder geval een keer eerder
voorgekomen dat een door de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie
(RTE) voorgedragen kandidaat-lid niet is benoemd. Dit was in juli 2007.
Tijdens onze ambtsperiodes is dit niet eerder voorgekomen.
Vraag 3
Kunt u toelichten op basis van welke argumenten, bevoegdheden, motivering
en criteria u in deze uitzonderlijke situatie gebruik maakt van uw vetorecht?
Antwoord 3
Over de voorbereiding en motivering van beslissingen ten aanzien van
voorgedragen kandidaat-leden worden, zoals gebruikelijk, in het belang van
de bescherming van de privacy van de betrokkenen bij benoemingsprocedures geen inhoudelijke mededelingen gedaan.
In het algemeen kan worden gezegd dat op grond van artikel 4, eerste lid,
van de Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding
(Wtl) de leden van de RTE-commissies worden benoemd door de ministers
van Justitie en Veiligheid en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Hierbij zij
opgemerkt dat deze bevoegdheid niet bij de Minister van VWS, maar bij de

ah-tk-20202021-1192
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Minister voor Medische Zorg en Sport is belegd. Een benoemingsbeslissing is
altijd een gezamenlijke beslissing. Ook een beslissing om niet te benoemen is
een gezamenlijke beslissing.
Vraag 4
Wat is de reden dat het blokkeren van de benoeming van een rechter in
Nederland vrijwel nooit voorkomt en in context van de euthanasiewet zelfs
nog nooit is voorgekomen?
Antwoord 4
Vooropgesteld wordt dat op grond van artikel 4, eerste lid, Wtl geen rechters
worden benoemd maar leden en plaatsvervangend leden van de RTE.
Onze bevoegdheid om (plaatsvervangend) leden van de RTE te benoemen
impliceert tevens de bevoegdheid om ze niet te benoemen. Als gezegd
kunnen wij niet publiekelijk ingaan op de inhoudelijke redenen die in
individuele gevallen leiden tot een beslissing om al dan niet te benoemen.
Vraag 5
Ziet u er een risico in uit naam van de regering de benoeming van een
rechter te blokkeren wanneer deze benoeming te maken heeft met een
maatschappelijk gevoelig thema zoals euthanasie? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Nee. Onze bevoegdheid om (plaatsvervangend) leden van de RTE te
benoemen impliceert tevens de bevoegdheid om ze niet te benoemen. De
gevoeligheid van het thema brengt juist met zich mee dat benoeming van
een voorgedragen kandidaat geen formaliteit is maar dat de ministers zich
ook daadwerkelijk behoren te vergewissen van de benoembaarheid van
kandidaten.
Vraag 6
Kunt u toelichten welke vervolgstappen worden ondernomen nu de benoeming is geblokkeerd?
Antwoord 6
Zoals de Minister van Justitie en Veiligheid tijdens het wekelijkse vragenuur
op dinsdag 1 december jl. heeft aangekondigd, hebben de Minister van
Justitie en Veiligheid en de Minister voor Medische Zorg en Sport de
coördinerend voorzitter van de RTE vertrouwelijk per brief geïnformeerd over
de beweegredenen die ten grondslag liggen aan de beslissing om de
betreffende kandidaat niet te benoemen. Ook het betreffende kandidaat-lid is
hierover geïnformeerd door de Minister van Justitie en Veiligheid.
Vraag 7
In welke mate hebben de persoonlijke opvattingen van de kandidaat een rol
gespeeld in het besluit?
Antwoord 7
Over de voorbereiding en motivering van beslissingen ten aanzien van
voorgedragen kandidaat-leden worden, zoals gebruikelijk, in het belang van
de bescherming van de privacy van de betrokkenen bij benoemingsprocedures geen inhoudelijke mededelingen gedaan.
Meer in het algemeen kan worden opgemerkt dat persoonlijke opvattingen
van kandidaten als zodanig niet in de weg staan aan benoeming. Iedere
kandidaat zal persoonlijke opvattingen hebben over het thema euthanasie.
Doorslaggevend is de toetssteen die in de memorie van toelichting bij de Wtl
wordt aangelegd en die bepaalt dat de leden en plaatsvervangend leden van
de RTE worden benoemd ¨op grond van hun specifieke deskundigheid vanuit
de eigen discipline op het terrein van de onderhavige problematiek, alsmede
op grond van geschiktheid om een voorgelegd geval van verschillende
kanten te bezien en aan abstract geformuleerde criteria te toetsen¨.1

1

Kamerstuk 26 691, nr. 3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Vraag 8
Kunnen de regionale toetsingscommissies in beroep gaan tegen dit besluit of
kan de beslissing nog op een andere manier worden tenietgedaan?
Antwoord 8
Tegen benoemingsbeslissingen op grond van artikel 4 Wtl, positief dan wel
negatief, staat op grond van artikel 8:4, derde lid, onder a, van de Algemene
wet bestuursrecht, in samenhang met artikel 7:1, eerste lid, van de Algemene
wet bestuursrecht, geen bezwaar en beroep open voor belanghebbenden.
Volledigheidshalve kan hieraan worden toegevoegd dat de gang naar de
civiele rechter natuurlijk open staat voor betrokkene(n) bij een benoemingsbeslissing.
Vraag 9
Kan de Kamer eventueel nog op een later moment vertrouwelijk worden
geïnformeerd over de motivering achter deze beslissing?
Antwoord 9
Wij vinden het in het belang van de bescherming van de privacy van de
betrokkenen bij benoemingsprocedures onwenselijk om over de voorbereiding en motivering van beslissingen ten aanzien van voorgedragen
kandidaat-leden inhoudelijk mededelingen te doen aan anderen dan de direct
betrokkenen (in dit geval het kandidaat-lid en de coördinerend voorzitter van
de RTE).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3