Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1049
Vragen van de leden Van der Staaij (SGP), Voordewind (ChristenUnie) en
Van Helvert (CDA) aan de Minister van Buitenlandse Zaken over de Open
Doors ranglijst christenvervolging 2018 (ingezonden 11 januari 2018).
Antwoord van Minister Zijlstra (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 5 februari
2018).
Vraag 1
Kent u het bericht «Geweld tegen christenen in Pakistan en India neemt
schrikbarende vormen aan»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Onderschrijft u de conclusie van Open Doors die in haar ranglijst christenvervolging de toename van religieus nationalisme in veel Aziatische landen
noemt als belangrijke trend in 2017? Klopt het dat met name de trend van
religieus nationalisme in Azië doorzet richting 2018?
Antwoord 2
Ja. De toename van religieus nationalisme is een belangrijke trend in veel
Aziatische landen. Het is nog te vroeg om uitspraken te doen over het
verloop van deze trend in 2018.
Vraag 3
Wat doet Nederland om de godsdienstvrijheid te promoten in Pakistan, een
land met de maximale score voor geweld tegen christenen?
Antwoord 3
In het antwoord op vragen van de leden Van der Staaij, De Roon en
Voordewind d.d. 19 december 2017, over een zelfmoordaanslag op een kerk
in Pakistan heeft het kabinet aangegeven dat vrijheid van religie en levensovertuiging een van de centrale thema’s in het Nederlandse mensenrechtenbeleid is. Tijdens het meest recente bezoek van de mensenrechtenambassadeur aan Pakistan, in april 2017, is vrijheid van religie en levensovertuiging

1

ah-tk-20172018-1049
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

www.opendoors.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

onderwerp van gesprek geweest bij zijn ontmoetingen met Pakistaanse
autoriteiten en religieuze leiders en heeft de ambassadeur de situatie van
christenen ter sprake gebracht. Ook tijdens het jaarlijkse bilaterale overleg op
hoogambtelijk niveau tussen Nederland en Pakistan en in andere contacten
met vertegenwoordigers van de Pakistaanse overheid wordt dit onderwerp
aan de orde gesteld.
Vanuit het Mensenrechtenfonds worden verscheidene programma’s in
Pakistan gefinancierd die gericht zijn op vrijheid van religie en levensovertuiging, en het verhogen van onderling begrip en tolerantie. De programma’s
richten zich op het creëren en versterken van netwerken van activisten,
waaronder van minderheden en lokale NGO’s, het stimuleren van dialoog
tussen verschillende religieuze en sociale groepen, en het direct beschermen
van bedreigde (christelijke) minderheden door het verlenen van juridische
ondersteuning en noodopvang.
Ook in EU-verband is vrijheid van religie en levensovertuiging een centraal
thema. De EU ondersteunt diverse projecten op dit gebied. Van 10 tot
16 december 2017 bezocht Ján Figel, de EU Speciaal Vertegenwoordiger voor
vrijheid van religie en levensovertuiging, Pakistan. Hij heeft met leden van de
overheid, politici, academici, scholen en vertegenwoordigers van het
maatschappelijk middenveld gesproken. Tijdens zijn bezoek, maar ook tijdens
de regelmatige contacten tussen EU-vertegenwoordigers en de Pakistaanse
regering, wordt consequent aandacht besteed aan dit belangrijke onderwerp.
Vraag 4
Welke directe of indirecte mogelijkheden heeft Nederland om zich in te zetten
voor godsdienstvrijheid in Noord-Korea als land dat voor de zeventiende keer
bovenaan de ranglijst staat en onder meer 50.000 christengevangenen in
strafkampen gezet heeft?
Antwoord 4
Het kabinet kan het exacte aantal Noord-Koreaanse christenen in strafkampen
niet eigenstandig bevestigen, maar onderschrijft wel de bevindingen van de
VN-onderzoekscommissie naar mensenrechten in Noord-Korea, die in haar
rapport de vervolging van christenen als een van de mensenrechtenschendingen in Noord-Korea benoemt.
Nederland komt op voor de mensenrechten van alle Noord-Koreanen,
waaronder het recht op vrijheid van religie en levensovertuiging. Bijzondere
aandacht gaat daarbij uit naar kwetsbare groepen die een verhoogd risico
lopen op vervolging, zoals Noord-Koreaanse christenen. Gezien de zeer
beperkte mogelijkheden om in Noord-Korea projecten te ontplooien, ligt
daarbij de nadruk op het documenteren van misstanden met als doel de
schuldigen te zijner tijd verantwoordelijk te kunnen houden voor hun
misdaden. Hiertoe worden onder andere projecten gefinancierd vanuit het
Mensenrechtenfonds in Zuid-Korea.
Vraag 5 en 6
Deelt u de zorgen van de indieners over de gestaag afnemende godsdienstvrijheid en het recordaantal geweldsincidenten tegen christenen in India; een
land dat in vijf jaar tijd steeg van plaats 28 naar plaats 11 op de Open Doors
Ranglijst Christenvervolging?
Klopt de bewering dat de Indiase overheid wil dat alle niet-hindoes voor
30 december 2021 bekeerd zijn tot het hindoeïsme? Zo ja, bent u bereid dit
onderwerp concreet aan te kaarten in gesprekken met de Indiase regering?
Antwoord 5 en 6
Het kabinet deelt de zorgen over gestaag afnemende godsdienstvrijheid in
India. De bewering dat de Indiase overheid wil dat alle niet-hindoes bekeerd
zijn voor 30 december 2021 klopt niet. Dit is een uitspraak van een radicale
politicus en geen overheidsbeleid. De Nederlandse overheid zoekt blijvend de
dialoog met India over mensenrechten. Nederland benadrukt daarbij het
belang van respect voor mensenrechten voor een ieder, waaronder religieuze
en andere minderheden, voor een goed functionerende democratische
rechtsstaat. De mensenrechtenambassadeur heeft tijdens zijn bezoek aan
New Delhi op 22 en 23 november 2017 aandacht besteed aan het onderwerp
godsdienstvrijheid en de wetten die in een aantal Indiase staten zijn
aangenomen die veranderen van geloof bemoeilijken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Vraag 7
Kunt u aangeven op welke manieren Nederland in het afgelopen jaar, via de
beschikbare bilaterale en multilaterale kanalen en vanuit het Mensenrechtenfonds, bijzondere aandacht heeft besteed aan de zorgwekkende situatie van
christelijke minderheidsgroepen in Azië, het Midden-Oosten, en delen van
Afrika?
Antwoord 7
Vrijheid van godsdienst en levensovertuiging is een prioriteit van het
Nederlandse mensenrechtenbeleid. Nederland komt op voor het recht op
vrijheid van religie en levensovertuiging wereldwijd. Het kabinet maakt van
verschillende mogelijkheden gebruik om deze mensenrechten aan de orde te
stellen. Via bilaterale kanalen onderhouden diverse ambassades nauw contact
met religieuze leiders en wordt in externe contacten aandacht gevraagd voor
de situatie van minderheidsgroepen, waaronder christenen. Ook de mensenrechtenambassadeur brengt de situatie van christenen onder de aandacht. Dit
heeft hij o.a. gedaan tijdens zijn recente reizen naar China, Pakistan,
Indonesië en Irak.
Via het Mensenrechtenfonds wordt een aantal projecten gesteund met ook
aandacht voor kwetsbare christelijke minderheidsgroepen. Zo steunt de
Nederlandse ambassade in Caïro bijvoorbeeld de interreligieuze dialoog door
middel van projecten over godsdienstvrijheid en uitwisselingen tussen imams
en priesters die zijn gericht op het kweken van tolerantie en begrip. In
Libanon wordt een project gesteund dat zich richt op vredesopbouw en
sociale cohesie onder gemengde gemeenschappen, waaronder christelijke, in
de Bekaa vallei. In India steunt Nederland een project met als doel capaciteitsopbouw bij religieuze minderheden, m.n. christenen, mede ter adressering van sektarisch geweld. Voorts wordt een meerjarig project ondersteund
in Pakistan, Indonesië en Kenia dat zich richt op religieuze tolerantie, mede
ter verbetering van de situatie van christenen in deze landen.
Ook binnen de EU en VN staat het thema hoog op de agenda. Langs
multilaterale weg wordt waar mogelijk opgetreden met de EU om demarches
uit te voeren en gezamenlijke verklaringen af te geven.
Vraag 8
Is het kabinet bereid om zich ook in 2018, via bilaterale en multilaterale
kanalen, in te zetten voor godsdienstvrijheid voor christelijke minderheden
wereldwijd en daarbij bijzondere aandacht te hebben voor christenen in India
en in de landen in de top 10 van de Open Doors ranglijst christenvervolging
2018 zoals Noord-Korea, Pakistan, Afghanistan en Jemen?
Antwoord 8
Ja. Het kabinet zal zich ook in 2018 via bilaterale en multilaterale kanalen
blijven inzetten voor vrijheid van religie en levensovertuiging voor christelijke
en andere religieuze en niet religieuze minderheden daar waar mogelijk.
Vraag 9
Is dit kabinet bereid om godsdienstvrijheid niet alleen een speerpunt te
maken binnen het buitenlandbeleid maar ook binnen het vluchtelingen- en
asielbeleid met het oog op de asielmogelijkheden voor christenasielzoekers?
Antwoord 9
Het bieden van asielbescherming aan personen die vanwege hun geloofsovertuiging vrezen voor vervolging is reeds lange tijd een belangrijk
uitgangspunt van het Nederlands asielbeleid. Dit uitgangspunt is ook
verankerd in het Vluchtelingenverdrag en in het toepasselijke EU-acquis. Bij
die asielbeoordeling, zo is in het Nederlandse beleid vastgelegd, zal nimmer
van een vreemdeling worden verlangd dat deze bij terugkeer uitingen van zijn
godsdienst verborgen zou moeten houden. Ook zal niet van de vreemdeling
worden verwacht dat hij afziet van godsdienstige handelingen, die voor hem
persoonlijk bijzonder belangrijk zijn om zijn godsdienstige identiteit te
bewaren. Bij de behandeling van de begroting van het Ministerie van Justitie
en Veiligheid heeft de Staatssecretaris voorts aangegeven een onderzoek te
starten over de vraag of de geloofwaardigheidsbeoordeling van gestelde
bekering in asielzaken verder kan worden verbeterd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3

Gezien deze bestaande uitgangs- en aandachtspunten binnen het Nederlandse asielbeleid ziet het kabinet geen reden om de asielmogelijkheden van
christenasielzoekers nog verder als speerpunt te benoemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

4