Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 384

Wijziging van de Wet op het
bevolkingsonderzoek in verband met actuele
ontwikkelingen op het terrein van preventief
gezondheidsonderzoek

Nr. 17

AMENDEMENT VAN HET LID VAN DER LAAN
Ontvangen 9 september 2021
De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:
I
In artikel I, onderdeel B, onder 1, wordt in het voorgestelde artikel 2,
eerste lid, onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel d
door een puntkomma een onderdeel toegevoegd, luidende:
e. waarbij op regelmatige basis nevenbevindingen worden aangetroffen
die betrekking hebben op ziekten, afwijkingen of risico-indicatoren als
bedoeld in de onderdelen a en c.
II
In artikel I, onderdeel C, onder 1, wordt «aan te bieden» vervangen door
«of preventief gezondheidsonderzoek dat mede gericht is op het krijgen
van bevindingen omtrent ziekten, afwijkingen of risico-indicatoren als
bedoeld in artikel 2, eerste lid, onder a en c, aan te bieden».
III
In artikel I, onderdeel G, komt het voorgestelde artikel 9a als volgt te
luiden:
Artikel 9a
Het is verboden preventief gezondheidsonderzoek aan te bieden met
het kennelijke doel bij dat onderzoek tevens nevenbevindingen aan te
treffen over ziekten, aandoeningen of risico-indicatoren als bedoeld in
artikel 2, eerste lid, onder a en c of bevindingen te doen waarvoor
ingevolge artikel 9c, tweede lid, een verbod geldt.
IV
Artikel IV, onderdeel A, wordt als volgt gewijzigd:

kst-35384-17
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 384, nr. 17

1

1. In het in onderdeel 1, onder B, voorgestelde artikel 2, eerste lid, wordt
onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel d door een
puntkomma een onderdeel toegevoegd, luidende:
e. waarbij op regelmatige basis nevenbevindingen worden aangetroffen
die betrekking hebben op ziekten, afwijkingen of risico-indicatoren als
bedoeld in de onderdelen a en c.
2. In onderdeel 2, onder G, komt het voorgestelde artikel 9a als volgt te
luiden:
Artikel 9a
Het is verboden preventief gezondheidsonderzoek aan te bieden met
het kennelijke doel bij dat onderzoek tevens nevenbevindingen aan te
treffen over ziekten, aandoeningen of risico-indicatoren als bedoeld in
artikel 2, eerste lid, onder a en c of bevindingen te doen waarvoor
ingevolge artikel 9c, tweede lid, een verbod geldt.
Toelichting
Het doel van voorliggend wetsvoorstel is om te voorkomen dat
onderzoeken bij aandoeningen die onder de vergunningplicht vallen
worden omzeild doordat aandoeningen worden gepresenteerd als
onbedoelde nevenbevindingen, waar het preventief gezondheidsonderzoek initieel niet op gericht was. Indiener ondersteunt dit doel maar
betwijfelt of dit doel het best wordt bereikt door het ingezette middel.
Want voorliggend wetsvoorstel voorziet in een verbod op het
vermelden van deze nevenbevindingen aan deelnemers van dat
onderzoek. Met andere woorden: nevenbevindingen die betrekking
hebben op één van de aandoeningen waar een vergunning voor geldt
mogen niet aan patiënten worden verteld.
Indiener is van mening dat het recht op informatie van de deelnemer
over zijn of haar gezondheid wordt ingeperkt. Er wordt wettelijk
vastgelegd wat hulpverleners (of afnemers) wel en niet mogen vertellen
aan hun deelnemers1. Indiener vindt dit in strijd met het recht op
informatie over je gezondheid, vastgelegd in de Wet op de geneeskundige
behandelovereenkomst (WGBO). De WGBO moet volgens indieners
leidend zijn, ondanks dat er enkele uitzonderingen in het voorliggend
wetsvoorstel zijn ingebouwd. Er zijn reeds voorbeelden van onder andere
«opt-in» en «opt-out» die binnen de WGBO passen, zie bijvoorbeeld de
richtlijn van de Vereniging Klinische Genetica Nederland (VKGN) en de
Vereniging Klinische Genetische Laboratoriumdiagnostiek (VKGL).2 Dat
wil zeggen dat er van te voren een optie wordt gegeven om informatie
over nevenbevindingen wel of niet te weten van te voren.
Dit amendement beoogt voor te stellen om het doel, het tegengaan van
het omzeilen van de vergunningsplicht via nevenbevindingen, op een
alternatieve manier te bereiken. Met dit amendement wordt het «verbod
op doorgeven» in het bestaande wetsvoorstel geschrapt en een alternatief
wordt voorgesteld. Door dit amendement blijft de WGBO de basis van de
informatie-uitwisseling tussen aanbieder en deelnemer, maar worden er
nadere regels opgesteld over de positie van nevenbevindingen binnen de
wet. Zo wordt voorkomen dat aanbieders bewust via de nevenbevindingen de vergunningplicht omzeilen.
1

Waar «deelnemer» staat kan ook «gebruiker», «de te onderzoeken persoon», «patiënt»,
«consumenten» of «klant» worden gelezen.
2
https://www.vkgl.nl/images/links/Richtlijnen_en_protocollen/
20200702_Onderbouwing_Consensus-based_leidraad_melden_nevenbevindingen.pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 384, nr. 17

2

Indiener stelt voor om op te nemen in de wet dat:
(1) het verboden is om onder het mom van nevenbevinding actief te
zoeken naar aandoeningen waarvoor een vergunningplicht geldt.
(2) het verboden is om voor preventief gezondheidsonderzoek op zo een
manier reclame3 te maken dat er een kans bestaat dat je via een nevenbevinding aandoeningen kan aantonen, danwel uitsluiten, waarvoor een
vergunningplicht geldt.
(3) indien een aanbieder aandoeningen waarvoor een vergunningplicht
geldt op regelmatige basis aantoont dan wel uitsluit via nevenbevindingen dan kan er worden gehandhaafd alsof de aanbieder preventieve
gezondheidsonderzoeken aanbiedt zonder noodzakelijke vergunning.
Zo blijft in uitzonderlijke gevallen het mogelijk om nevenbevindingen te
communiceren met deelnemers als een aanbieder dit noodzakelijk acht,
waar de regels van de WGBO onverkort van toepassing zijn. Uiteraard
behoudt een deelnemer volgens de WGBO ook het recht om informatie te
weigeren. Als een deelnemer informatie niet wil ontvangen, dan dient de
aanbieder die wens in principe te respecteren. Het is goed gebruik van
hulpverleners om te vragen hoe de deelnemer wil omgaan met
nevenbevindingen.
Van der Laan

3

reclame = in de gelegenheid stellen, uitnodigen of aanprijzen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 384, nr. 17

3