Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

29 338

Wetenschapsbudget

Nr. 189

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 maart 2019
Met deze brief informeer ik u over de inzet van de middelen uit het
regeerakkoord (bijlage bij Kamerstuk 34 700, nr. 34) voor de digitale
onderzoeksinfrastructuur, jaarlijks € 20 miljoen. Aan de inzet van de
middelen ligt het advies «Integrale aanpak voor digitalisering in wetenschap» van NWO ten grondslag. Dit advies is op mijn verzoek opgesteld
waarbij aan NWO is gevraagd om alle relevante partijen te betrekken. Het
advies en de brief van NWO treft u bijgevoegd aan1.
Met de extra investering in de digitale onderzoeksinfrastructuur geef ik
uitvoering aan het regeerakkoord en aan de ambities beschreven in de
Wetenschapsbrief «Nieuwsgierig en betrokken: De waarde van wetenschap».2 Nederlandse universiteiten vinden dit eveneens belangrijk zoals
blijkt uit het initiatief «De Digitale Samenleving». Daarin hebben de
universiteiten in 2016 gezamenlijk hun ambitie uitgesproken om van
Nederland een gidsland te maken op het gebied van mens- en samenlevingsgerichte digitale technologie. De wetenschap speelt hierin een
sleutelrol. Met deze regeerakkoordmiddelen wil het kabinet tegemoet
komen aan de groeiende behoefte van onderzoekers in Nederland aan
digitale onderzoeksinfrastructuren en kan de Nederlandse wetenschap
blijven meedoen op wereldniveau.
Investering in de landelijk supercomputer
In lijn met het advies investeer ik dit jaar eenmalig € 18 miljoen in de
aanschaf van een nieuwe landelijke supercomputer. SURF zal uit eigen
middelen € 2 miljoen bijdragen. De ontwikkelingen in supercomputers
gaan snel, de landelijke supercomputer is volgens het advies van NWO
verouderd en daarom dringend aan vervanging toe.

1
2

kst-29338-189
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Kamerstuk 29 338, nr. 186

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 338, nr. 189

1

De groeiende omvang en complexiteit van onderzoeksdata maakt dat
steeds meer Nederlandse onderzoekers rekenkracht nodig hebben. De
wetenschappers die bij hun onderzoek afhankelijk zijn van de nationale
supercomputer uit vakgebieden zoals klimaatwetenschap, theoretische
chemie en astronomie moeten internationaal competitief kunnen blijven.
De capaciteit van de nieuwe supercomputer wordt met een factor 5.5 – 7.8
vergroot ten opzichte van huidige landelijke supercomputer, hiermee
heeft Nederland weer een supercomputer die in de mondiale top 50
staat.3
Door meer capaciteit en snelheid kunnen onderzoekers beter simulaties
van grootschalige modellen uitvoeren. Daarnaast biedt de nieuwe
computer ook ruimte voor nieuwe gebruikersgroepen, zoals onderzoekers
in kunstmatige intelligentie.
Overige investeringen, inclusief open science
Het advies geeft aan dat het – naast de landelijke supercomputer –
wenselijk is om te investeren in een aantal andere onderwerpen. NWO
stelt dat hiervoor een nadere uitwerking vereist is. Het gaat om de
volgende onderwerpen:
1. NWO adviseert diverse digitaliseringsmaatregelen voor open science
om onderzoeksdata geschikt te maken voor hergebruik en om
hergebruik te bevorderen, zoals de aanstelling van datastewards op
universiteiten.
2. Naast de supercomputer adviseert NWO om te investeren in andere
rekenfaciliteiten, zoals data archiveringsmogelijkheden of hele
specifieke rekenfaciliteiten voor onderzoeksvelden als astronomie en
hoge energie fysica.
3. Naast de huidige investeringen in de supercomputer adviseert NWO
om jaarlijks geld te reserveren om ook in de toekomstige behoefte
aan rekenkracht te kunnen voorzien. De ontwikkelingen in supercomputers hebben namelijk een hoog tempo en om te kunnen blijven
meedoen aan de wereldtop is het belangrijk dat wetenschappers ook
in de toekomst voldoende rekenkracht tot hun beschikking hebben.
4. Zelfs de snelste supercomputer kan niet functioneren zonder
menskracht met specifieke IT-expertise, kennis van supercomputers
en gebruikersondersteuning. Met de juiste kennis en ondersteuning
kunnen de nieuwe supercomputer en andere rekenfaciliteiten
optimaal gebruikt worden, ook door nieuwe gebruikers uit bijvoorbeeld de sociale en geesteswetenschappen.
Ik heb aan NWO gevraagd om voor de zomer een uitwerkingsplan voor
deze investeringen te maken, in overleg met de relevante partijen uit het
veld.
Brief totale inzet digitalisering wetenschap
Na de zomer informeer ik de Kamer over de totale inzet op digitalisering
in de wetenschap uit de regeerakkoordmiddelen van de begroting van
OCW. Hiermee reageer ik op het verzoek dat het Kamerlid Van Meenen
heeft gedaan tijdens het VAO Wetenschapsbeleid van 13 juni 2018
(Handelingen II 2017/18, nr. 93, item 3). Ik zal onder andere ingaan op de
volgende onderwerpen: de nadere uitwerking van de inzet van de
middelen voor digitale onderzoeksinfrastructuur, de middelen die via de

3

Momenteel staat de nationale supercomputer op plaats 360, naar verwachting zal de computer
in juni 2019 niet meer in de mondiale top 500 lijst staan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 338, nr. 189

2

sectorplannen beschikbaar komen voor informatica en de middelen die
via de Nationale Wetenschapsagenda mogelijk ter beschikking komen
voor onderwerpen als kunstmatige intelligentie en cyber security.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
I.K. van Engelshoven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 338, nr. 189

3