Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

29 515

Kabinetsplan aanpak administratieve lasten

Nr. 283

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 februari 2009
Hierbij bied ik u mede namens staatssecretaris Heemskerk van Economische Zaken de kabinetsreactie op het adviesrapport van de Commissie
Fundamentele Verkenning Transportbelemmeringen (Commissie
Noordzij).
Bijgevoegd is een onderliggend rapport van SIRA Consulting «Analyse
knelpunten en inventarisatie werkbare oplossingen inzake Rapport Weg
Belemmeringen (Commissie Noordzij)». Dit rapport bevat een gezamenlijk
actieplan van overheid en bedrijfsleven voor de top 15 knelpunten uit het
rapport Noordzij.1
Voor de zomer van dit jaar zal ik u een aanvalsplan sturen voor de overige
25 knelpunten uit het adviesrapport van de Commissie Noordzij.
De minister van Verkeer en Waterstaat,
C. M. P. S. Eurlings

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

KST127898
0809tkkst29515-283
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

1

Kabinetsreactie op het adviesrapport
«Weg belemmeringen, van red tape naar red carpet» van de
Commissie Fundamentele Verkenning Transportbelemmeringen
(Commissie Noordzij)
Inhoudsopgave

blz.

0. Samenvatting kabinetsreactie

3

1. Aanleiding en voorgeschiedenis

5

2. Samenvatting van het advies van de Commissie Noordzij

6

3. Kabinetsreactie op de adviezen
3.1 De concrete 40 knelpunten
3.2 Test regels in experimenten
3.3 Voorkom nieuwe belemmeringen

6
6
8
13

4. Vervolgproces

17

Bijlagen
1.
2.
3.
4.

Actieplan Top-15 knelpunten
Overzicht 40 knelpunten uit het rapport van de Commissie Noordzij
Top 10 Knelpunten EVO
Top 10 Ergernissen Truckers (opgesteld door TK-lid de heer Koopmans)
5. Werkprogramma ministerie van Justitie voor een integraal
wetgevingsbeleid
6. Advies van het Overlegorgaan Goederenvervoer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

19
25
26
27
28
29

2

Samenvatting kabinetsreactie
De regeldruk op het terrein van transport kan en moet verminderen. Dat is
de boodschap van de Commissie Noordzij. Het kabinet deelt die conclusie.
Het rapport van de Commissie Noordzij is voor het kabinet aanleiding
geweest om over de volle breedte van het wegtransport nog eens goed na
te gaan welke mogelijkheden er zijn ter verbetering van de situatie.
In het kader van vermindering van regeldruk van bedrijven is in mei 2007 in opdracht van
het kabinet een fundamentele verkenning transportbelemmeringen gestart onder voorzitterschap van de heer K. Noordzij. De Commissie Noordzij heeft haar advies op 11 juni
2008 aan het kabinet aangeboden.
– De Commissie geeft aan dat twee thema’s topprioriteit hebben: infrastructuur en stadsdistributie. Ter vermindering van de problemen op die twee terreinen adviseert de
Commissie om meer te werken met praktijkexperimenten.
– Maar ook op andere terreinen kunnen volgens de Commissie praktijkexperimenten
zinvol zijn zoals rondom innovatieve vervoersconcepten (gyrocopter) of betere publieke
private dialoog (Red-Carpet-Team).
– Daarnaast heeft de Commissie een 40-tal actuele regeldruk-knelpunten van uiteenlopende aard geïnventariseerd. De Commissie adviseert een aantal (15-tal) daarvan
binnen één jaar op te lossen en voor de overige 25 knelpunten een aanvalsplan op te
stellen.
– Ten slotte doet de Commissie voorstellen om in de toekomst nieuwe onnodige, onuitvoerbare of kostbare regelgeving te voorkomen.

Het kabinet reageert hierbij op het hele rapport, met uitzondering op de
25 overige – niet binnen een jaar oplosbare – knelpunten uit het rapport
Noordzij. Voor de zomer van 2009 stellen het kabinet en het bedrijfsleven
daarvoor een gezamenlijk aanvalsplan op.
Bij het voorbereiden van deze reactie heeft het kabinet het bedrijfsleven
intensief geconsulteerd, zowel in oplossingsgerichte werksessies per
knelpunt, als op overkoepelend niveau in het Overlegorgaan Goederenvervoer. Deze innovatieve werkwijze is gekozen naar aanleiding van het
advies van de Commissie Noordzij voor de instelling van een Red Carpet
Team Vervoer en Logistiek. Zowel bedrijfsleven als overheden zijn heel
content met het gekozen werkproces. Het heeft geleid tot meer wederzijds
begrip, verheldering van knelpunten en gedeelde beelden over werkbare
oplossingsroutes.
Alle betrokken partijen zijn verheugd dat de werksessies per knelpunt
hebben geleid tot een concreet gezamenlijk actieplan (bijlage 1) van overheden en bedrijfsleven voor de aanpak van de top 15 van de Commissie
Noordzij. Het gaat daarbij om een breed palet aan acties, zowel van overheden als bedrijfsleven. De acties lopen uiteen van maatregelen gericht
op de uitvoering- en handhavingpraktijk tot aanpassing van Europese weten regelgeving. Dit leidt er toe dat een aantal knelpunten inderdaad
binnen 1 jaar wordt opgelost dan wel sterk wordt verminderd. Op een
aantal andere punten blijkt voor echte verbeteringen echter toch aanpassing van Europese regelgeving noodzakelijk, waardoor het resultaat nog
ongewis is, en zeker langer op zich zal laten wachten.
Het ministerie van Verkeer en Waterstaat en de Regiegroep Regeldruk
zullen met inschakeling van het Overlegorgaan Goederenvervoer regelmatig en actief de voortgang van de gemaakte afspraken monitoren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

3

Samenvatting resultaten van de acties op de 15 knelpunten
• Ten eerste zijn er twee knelpunten door het bedrijfsleven teruggetrokken: lengte van
vrachtauto/aanhangcombinaties (VenW) en de breedte van dikwandige voertuigen
(VenW)
• Binnen 1 jaar worden 4 knelpunten opgelost of (zijn inmiddels) aanzienlijk verminderd:
fiscale bijtelling bestelauto-van-de-zaak (FIN), nieuwe verpakkingenbelasting (FIN), CBS
verkeers- en vervoersenquête (VenW/EZ), vergunningen speciaal vervoer (VNG).
• Vier andere knelpunten worden deels opgelost: melding hergebruikt asfalt als afval
(VROM), rijbewijs & vakbekwaamheid chauffeur (SZW/VenW: rijbewijs vanaf 17 jaar),
afgiftetermijn bestuurderskaart digitale tachograaf (VenW: uitplaatsing naar markt) en
gebruik 45 voet ISO containers (VenW: 80 cm langere aanhanger mogelijk voor binnenlands vervoer).
• Voor de resterende vijf knelpunten laat de oplossing zeker langer dan 1 jaar op zich

wachten als gevolg van benodigde (Europese) overeenstemming: registratie VIHB-lijst
(VROM), Arbeidstijdenwet naast rust- en rijtijden (SZW/VenW), invoerrechten kustvaart
(FIN), Milieuheffing laadbakken kiepauto’s (FIN), digitale tachograaf/28 dagen-bewaartermijn (VenW).
• Overigens, voor meer fundamentele oplossingen worden ook Europese interventies
voorbereid voor melding hergebruikt asfalt, rijbewijs & vakbekwaamheid vrachtauto’s,
internationaal gebruik van 45 voet ISO-containers.

Het kabinet en de brancheorganisaties ontwikkelen voor de Europese
knelpunten een gezamenlijke strategische aanpak, waarbij aan de hand
van concrete voorbeelden en verbeterpunten gepoogd zal worden om
zowel top down als bottom up medestanders te mobiliseren voor de
Nederlandse inzet. Daarnaast vormt dit actieplan input voor de Nederlandse inzet voor de Europese regeldrukagenda. Zowel kabinet als
bedrijfsleven realiseren zich wel dat in een Europa van 27 lidstaten de
verwachtingen over de te realiseren resultaten niet al te hoog gestemd
mogen zijn.
Naast de advisering over concrete regeldruk-knelpunten heeft de
Commissie Noordzij ook aandacht gevraagd voor verbetering van de
bereikbaarheid en stedelijk distributie. Dat zijn de twee topprioriteiten
voor het bedrijfsleven in het wegvervoer. Het kabinet heeft op die punten
de handschoen opgepakt.
Met het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL), het
wetsvoorstel versnelling besluitvorming wegprojecten (de herziening van
de Spoedwet en de Tracéwet), en andere acties voortkomend uit het
advies van de Commissie Elverding is het einde in zicht van de periode
van stagnatie bij de aanleg van wegen.
In steeds meer steden, stadsregio’s en provincies zijn initiatieven
genomen en afspraken gemaakt over stedelijke distributie. Om te bevorderen dat dit proces wordt voortgezet in alle steden en stadsregio’s heeft
het kabinet, op basis van de aanbevelingen van de Commissie Stedelijke
Distributie, per 1 januari de heer E. Janse de Jonge als Ambassadeur
Stedelijke Distributie aangesteld. Hij gaat zich inspannen om het door de
Commissie Stedelijke Distributie ontwikkelde Referentiemodel Stedelijke
Distributie (onderdeel van de Instrumentenmap CSD) een vaste plek te
geven in het besluitvormingsproces van gemeenten waarvan alleen om
gegronde redenen van mag worden afgeweken. Inzet is dat het Referentiemodel gaat fungeren als nationaal kader zoals door de Commissie
Noordzij is voorgesteld. Voorts behoort tot zijn taken onder meer het
bevorderen van praktijkexperimenten, eveneens als uitvloeisel van het
advies van de Commissie Noordzij. Inmiddels is er al een subsidie
verstrekt voor een proef met intergemeentelijke distributie in de steden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

4

Amersfoort en Utrecht. Daarnaast heeft het ministerie van Verkeer en
Waterstaat het voornemen om in samenwerking met de Ambassadeur
Stedelijke Distributie een prijsvraag in te stellen om gemeentes en
bedrijfsleven te stimuleren tot toepassing van een vernieuwende aanpak
van stedelijke distributie praktijkexperimenten.
Ten slotte heeft de Commissie Noordzij geadviseerd over een wenselijke
paradigmashift op terrein van wet- en regelgeving, het toepassen van
praktijkexperimenten en de Europese dimensie van wet- en regelgeving.
Per brief van 16 juli 2008 heeft het kabinet op hoofdlijnen hier reeds op
hoofdlijnen gereageerd. De meeste aanbevelingen op deze punten
worden door het kabinet herkend en omarmd. Een belangrijk voorbehoud
bij het beginsel vertrouwen en verantwoordelijkheid blijft echter de veronderstelling dan wel noodzaak dat de politiek, zowel landelijk als lokaal, bij
incidenten niet reageert door onmiddellijk de verantwoordelijkheid weer
naar zich toe te trekken door bijvoorbeeld nadere voorschriften te stellen.
Die terughoudende rol zal zeker niet gemakkelijk zijn.
Dit alles laat onverlet dat het kabinet met grote inzet doorgaat met de
ingezette koers om minder en anders te regelen, en een groter beroep te
doen op maatschappelijke krachten. Om deze ambities niet te doen
verzanden in goede bedoelingen zal het kabinet samen met de betrokken
maatschappelijke sectoren de voortgang van de hieraan verbonden acties
monitoren.
Bij de reactie op de knelpunten (zie bijlage 2) van de Commissie Noordzij
worden integraal de knelpunten-toptienlijstjes van EVO (zie bijlage 3) en
van het Kamerlid de heer Koopmans (zie bijlage 4) meegenomen.
Deze reactie heeft het kabinet gelijkertijd ook aan de Commissie Regeldruk
Bedrijven (commissie Wientjes) en het Adviescollege toetsing administratieve lasten (Actal) toegezonden om hen in de gelegenheid te stellen hierover desgewenst advies uit te brengen.
1. Aanleiding en voorgeschiedenis
In het kader van vermindering van regeldruk van bedrijven is in mei 2007
in opdracht van het kabinet een fundamentele verkenning gestart voor de
sector transport1. Deze verkenning is uitgevoerd door een commissie
onder voorzitterschap van dhr. K. Noordzij. De Commissie Noordzij heeft
haar advies op 11 juni 2008 naar buiten gebracht.
Per brief van 16 juli 2008 is het rapport van de Commissie Noordzij door
het kabinet aangeboden aan de Tweede Kamer. In de brief is een reactie
opgenomen over de algemene sturingsfilosofie (in samenhang met het
rapport Dekker over de bouwsector) en er wordt een inhoudelijke reactie
aangekondigd, na overleg met bedrijfsleven (TK nr. 29 515/261).

1

Het verminderen van onnodige regeldruk
heeft overigens al langer de uitdrukkelijke
aandacht van dit kabinet. Op het gebied van
wegvervoer zijn reeds belangrijke stappen
gezet. Op naar verwachting 1 mei 2009 gaat
bijvoorbeeld de nieuwe Wet Wegvervoer
Goederen in, die een forse vermindering van
de administratieve lasten en minder regels
voor het bedrijfsleven betekent. Een ander
voorbeeld: de Inspectie van Verkeer en Waterstaat heeft vorig jaar het nieuwe Frontoffice
wegvervoer geopend met als motto: Minder
last, meer effect.

Inmiddels is er uitvoerig overleg met het bedrijfsleven geweest over het
door de Commissie Noordzij uitgebrachte advies, vooral toegespitst op de
geïnventariseerde specifieke transportknelpunten. In deze brief treft u de
kabinetsreactie op alle deeladviezen van de Commissie Noordzij alsmede
de 15 knelpunten waarvan de Commissie de inschatting heeft gemaakt dat
ze binnen een jaar geheel of gedeeltelijk oplosbaar zijn. Een actieplan voor
de overige 25 knelpunten volgt voor de zomer van 2009.
Bij de analyse en aanpak van de door de Commissie Noordzij geïnventariseerde knelpunten worden de samenhangende knelpunten uit de EVO top
tien administratieve lasten en overbodige regels en de lijst TopTien-ergernissen van truckers in het internationaal vrachtverkeer zoals opgesteld
door het kamerlid G. Koopmans integraal meegenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

5

2. Samenvatting van het advies van de Commissie Noordzij
De Commissie geeft aan dat twee thema’s topprioriteit hebben: infrastructuur en stadsdistributie. Ter vermindering van de problemen op die twee
terreinen adviseert de Commissie om meer te werken met praktijkexperimenten. Maar ook op andere terreinen kunnen praktijkexperimenten
zinvol zijn zoals rondom innovatieve vervoersconcepten (gyrocopter) of
betere publieke private dialoog (Red-Carpet-Team).
Daarnaast heeft de Commissie een veertigtal actuele regeldruk-knelpunten van uiteenlopende aard geïnventariseerd. De Commissie adviseert een
aantal (15-tal) daarvan binnen één jaar op te lossen en voor de overige
een aanvalsplan op te stellen. Ten slotte doet de Commissie voorstellen
om in de toekomst nieuwe onnodige, onuitvoerbare of kostbare regelgeving te voorkomen. In onderstaande tabel staan de adviezen opgesomd.

Tabel 1 Adviezen van de Commissie Noordzij
1. Neem ondernemers serieus, neem belemmeringen weg
• Resultaatsverplichting: los binnen 1 jaar 15 actuele knelpunten op
(1.1)
• Maak een aanvalsplan voor de overige 25 actuele knelpunten (1.2)
2. Neem de praktijk serieus, test regels en regelreductie uit in experimenten
• Doe meer met praktijkexperimenten (2.1)
• Creëer ruimte voor praktijkexperimenten Wegverbreding en
wegaanpassing (2.2)
• Stimuleer praktijkexperimenten Stadsdistributie (2.3)
• Start een praktijkexperiment Red-Carpet-Team Vervoer en Logistiek
(2.4)
• Start praktijkexperimenten Innovatieve Vervoersconcepten (2.5)
3. Neem de toekomst serieus, voorkom nieuwe belemmeringen
• Benader de voorbereiding nieuwe regels vanuit positieve principes
(3.1)
• Creëer toekomstige regelgeving met minimale lastendruk (3.2)
• Versterk de Nederlandse positie in Europa (3.3)
• Organiseer brede discussiebijeenkomsten over de fundamentelere
vraagstukken en samenhangen achter het verschijnsel regeldruk
(3.4)
3. Kabinetsreactie op de adviezen

3.1 De concrete 40 knelpunten
Advies 1.1: los binnen 1 jaar 15 actuele knelpunten op.
Treedt hierover tweemaandelijks in overleg met de betrokkenen van het verladende en
vervoerende bedrijfsleven. Betrek bij deze publiek-private afstemmingswerkzaamheden
het experimentele Red-Carpet-Team Vervoer en Logistiek (zie advies 2.4). Rapporteer na 6
maanden resp. 12 maanden over de voortgang aan de Tweede Kamer, en laat deze voortgangsverslagen vergezeld gaan van een advies door de overkoepelende Commissie
Regeldruk Bedrijven en door het Adviescollege toetsing administratieve lasten (Actal).

Reactie
Voor de Top 15 knelpunten zijn in gezamenlijke werksessies met deskundigen van ministeries, uitvoeringsorganisaties en het bedrijfsleven
concrete oplossingen uitgewerkt. Deze oplossingen zijn vervolgens
vertaald naar een concreet actieplan waarin is aangegeven wie verantwoordelijk is voor de uitvoering en wanneer dit is gerealiseerd. Dit actieplan heeft het kabinet gelijkertijd ook aan de Commissie Regeldruk
Bedrijven (commissie Wientjes) en het Adviescollege toetsing administratieve lasten (Actal) toegezonden om hen in de gelegenheid te stellen hier-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

6

over desgewenst advies uit te brengen. Zie bijlage 1 voor het concrete
actieplan.
De commissie Noordzij heeft voor bepaalde knelpunten tevens suggesties
gedaan voor een oplossingsrichting. Hierbij is aangegeven dat de Top 15
binnen 1 jaar dient te zijn opgelost. In samenspraak tussen ministeries,
uitvoeringsorganisaties en het bedrijfsleven is echter geconstateerd dat
dit maar voor een aantal punten van de Top 15 haalbaar is.
In onderstaande tabel staan de oplossingsrichtingen geïnventariseerd.
Daarbij worden vijf typen maatregelen onderscheiden:
– Besluitvorming Europees of internationaal (A). De oplossingsrichtingen in deze categorie kennen een lange doorlooptijd (> 1 jaar). Dit
wordt bepaald door (1) enkele vastgestelde momenten voor officieel
overleg, (2) verschillende niveaus en (3) internationale verschillen. De
uiteindelijke besluitvorming is onzeker. [Acties in actieplan: gezamenlijke lobbyagenda, Oplossingen direct inbrengen in bestuurlijk EU
overleg en Regeldrukprogramma]
– Besluitvorming binnen Nederland (B). De oplossingsrichtingen in deze
categorie kunnen nationaal worden opgelost waardoor de doorlooptijd
korter kan zijn (> 6 maanden). Dit wordt vooral bepaald door aanpassing van weten/of regelgeving. Bovendien kan besluitvorming onzeker
zijn vanwege politieke standpunten. [Acties in actieplan: aanpassen
nationale regelgeving, verduidelijken toezicht en ontwikkelen Best
Practice voor gemeenten]
– Uitvoeringstraject (C). De oplossingsrichtingen in deze categorie
kunnen in de uitvoering worden doorgevoerd en hebben een korte
doorlooptijd (< 6 maanden). Besluitvorming is bij voldoende draagvlak
ook meteen resultaat. [Acties in actieplan: afspraken maken over handhaving of verduidelijken handhavingsbeleid, organiseren van (internationale) voorlichting en afstemming]
– Nader onderzoek/experiment (D). De oplossingsrichting is niet duidelijk
en dus is nader onderzoek of een experiment nodig (< 6 maanden).
– Knelpunt is weggenomen (E). Het knelpunt is opgelost door reeds
genomen maatregelen.
Tabel 2. Categorieën acties uit actieplan voor Top 15 van de
Commissie Noordzij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

7

Advies 1.2 Maak een aanvalsplan voor de overige 25 actuele knelpunten.
Leg het aanvalsplan uiterlijk na 9 maanden voor aan de Tweede Kamer, en laat deze voortgangsverslagen vergezeld gaan van een advies door de overkoepelende Commissie
Regeldruk Bedrijven en door het Adviescollege Toetsing Administratieve Lasten (Actal).
Betrek ook hierbij het experimentele Red-Carpet-Team Vervoer en Logistiek (advies 2.4).

Reactie
Het kabinet zal voor de zomer van 2009 een dergelijk aanvalsplan aan de
Tweede Kamer sturen. Dit aanvalsplan zal worden opgesteld in nauw
overleg met het bedrijfsleven en het wordt toegezonden aan de Commissie Regeldruk Bedrijven en het Adviescollege toetsing administratieve
lasten (Actal) om hen in de gelegenheid te stellen hierover desgewenst
advies uit te brengen.
Advies 2.1 Doe meer met praktijkexperimenten
Maak bij het voorbereiden en implementeren van regelgeving en/of regelreductie veel
meer gebruik van praktijkexperimenten, waarbij in een goed evalueerbare omgeving
wordt getoetst wat de positieve en negatieve effecten zijn van de voorgenomen regelgeving en/of regelreductie. Kies daarbij voor «evidence based policy making», maak «meer
experimenteren» tot een structurele werkwijze en neem in regels waar mogelijk een
horizonbepaling op.

Reactie
Het kabinet is het met de Commissie eens dat aan praktijkexperimenten
belangrijke voordelen zijn verbonden. Op verschillende terreinen gaat het
kabinet daarmee aan de slag. Zie hieronder bij de reacties op adviezen 2.2
t/m 2.5 inzake weginfrastructuur, stedelijke distributie, Red-Carpet-Team
en innovatieve vervoersconcepten.
Het kabinet zal in het kader van het wetgevingsbeleid de mogelijkheden
voor experimenteerruimte in wetgeving herzien, zodat niet alleen in de
door de Commissie Noordzij genoemde gevallen, maar ook op andere
terreinen ruimte ontstaat voor praktijkexperimenten (zie ook bij advies 3.1
en de reactie daarop). Het kabinet wil dit onderdeel maken van een
bredere benadering, waarin sprake kan zijn van zowel experimenteren,
gefaseerde invoering en horizonbepalingen. Een project hiertoe zal in
2009 worden uitgevoerd.

3.2 Test regels in experimenten
Advies 2.2 Creëer ruimte voor praktijkexperimenten Wegverbreding/Wegaanpassing
Creëer rond de ontwikkeling en aanleg van weginfrastructuur juridische ruimte voor
praktijkexperimenten, waarin concrete ervaringen kunnen worden opgedaan met nieuwe
werkwijzen en instrumenten. Zorg daarbij, net als in de Wegenverkeerswet, ook in de
Tracéwet in relatie tot de Wet Milieubeheer voor een experimenteerartikel. Evalueer deze
praktijkexperimenten en vertaal de resultaten zonodig in aanvullende regelgeving op het
gebied van aanleg en gebruik van infrastructuur, met name bij de nadere uitwerking van
doelvoorschriften en flexibiliteitmaatregelen, inclusief bandbreedtes voor het inzetten van
extra (verkeers)maatregelen. Maak van deze werkwijze van praktijkexperimenten ter voorbereiding en toetsing van eventuele aanvullende regelgeving en/of uitvoeringsmaatregelen in de toekomst structureel gebruik

Reactie
Ook het kabinet wil vaart zetten achter de uitbreiding van wegcapaciteit.
Gelukkig maken het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit
(NSL), het wetsvoorstel versnelling besluitvorming wegprojecten (de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

8

herziening van de Spoedwet en de Tracéwet), en (andere) acties voortkomend uit het advies van de Commissie Elverding dit ook mogelijk binnen
de gestelde randvoorwaarden van milieuwetgeving. Het einde van de
periode van stagnatie is gelet op het voorgaande dan ook in zicht.
Het kabinet heeft geen behoefte aan experimenteerruimte op de nieuwe
werkwijze die voortvloeit uit het advies van de Commissie Elverding. In de
wetgevingsnota die zal verschijnen naar aanleiding van het advies van de
Commissie Elverding, zal immers al worden ingegaan op de structurele
herziening van het besluitvormingsvormingsproces van de Tracéwet. Een
zinvollere wijze van effectbepaling maakt daar onderdeel van uit.
Noordzij adviseert verder een praktijkexperiment te doen waarbij op basis
van werkelijk gemeten luchtkwaliteit verkeersmaatregelen worden ingezet
bij dreigende normoverschrijding. Het kabinet constateert dat de basisgedachte achter dit voorstel overeen komt met het advies van de commissie Elverding op dit punt en het komt ook terug in het advies van de
commissie Meten en Berekenen van Luchtkwaliteit (Commissie Verheijen).
De Commissie Meten en Berekenen Luchtkwaliteit (Commissie Verheijen) is gevraagd om
aan te geven welke verbeteringen mogelijk zijn in de wijze waarop de luchtkwaliteit wordt
bepaald, en op welke wijze met de onzekerheden hierin kan worden omgegaan.
De Commissie Verheijen geeft in algemene zin oplossingen langs drie sporen:
1. Behoud en versterk de gegroeide focus op maatregelen. Zet de aanpak gericht op het
verbeteren van de luchtkwaliteit ook na afloop van het NSL door.
2. Ga anders om met onzekerheid in de bepaling van luchtkwaliteit. Elke berekening van
de toekomstige concentratie na uitvoering van een project kent een bandbreedte van
onzekerheid die kan oplopen tot ruim 20 % boven of onder de berekende concentratie.
Houdt daarom een pakket maatregelen achter de hand om ook bij tegenvallers aan de
norm te kunnen voldoen.
3. Verminder de kwantiteit en verbeter de kwaliteit van berekeningen. Reken gedetailleerd
waar het moet en globaal waar het kan.

De adviezen van de Commissie Verheijen zijn ook van belang voor nietNSL-projecten. Zij hebben betrekking op een breed spectrum aan besluitvorming, zowel over ruimtelijke en infrastructurele besluiten als over
gemeentelijke besluiten (bestemmingsplannen, vergunningverlening etc.).
Om ervaring op te doen met deze adviezen zal op korte termijn de toepasbaarheid hiervan aan de hand van een aantal praktijkcases worden beoordeeld. Dit zal door het ministerie van VROM worden geïnitieerd. Hiermee
kunnen uitvoerende overheden ervaring opdoen hoe de adviezen van de
Commissie Verheijen in de praktijk toepasbaar zijn hetgeen bepalend zal
zijn voor de beleidskeuzes die gemaakt worden bij de verschillende
adviezen. In deze praktijkvoorbeelden zullen ook beleidsmatige of juridische belemmeringen zichtbaar worden.
Tot slot wijst het kabinet op het voornemen om in aanvulling op deze
initiatieven te bezien of er andere mogelijkheden zijn om de besluitvorming en geschilbeslechting in het bestuursrecht, in het bijzonder het
omgevingsrecht, te versnellen (zie hierover de brief van de minister van
Justitie d.d. 29 oktober 2008).
Advies 2.3 Stimuleer vanuit de rijksoverheid praktijkexperimenten Stadsdistributie
Stimuleer vanuit de rijksoverheid in diverse gemeenten en regio’s praktijkexperimenten
voor het opdoen van (leer)ervaringen met varianten ter vergroting van de effectiviteit van
de goederenbelevering in steden, door het vereenvoudigen en/of beter op elkaar
afstemmen en/of tijdelijk opschorten van regels met betrekking tot venstertijden, toegestane aslasten, voertuiglengten, eisen aan nachtbelevering, e.d.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

9

Stel vanuit de rijksoverheid voor deze praktijkexperimenten gedurende 3 jaar een
stimuleringsbudget-voor-best-practices beschikbaar.
Start tegelijk met de praktijkexperimenten stadsdistributie ook met de ontwikkeling van
een nationaal kader met bandbreedtes voor stadsdistributie-regulering.

Reactie
In de Nota Mobiliteit is afgesproken dat stedelijke distributie een gezamenlijke verantwoordelijkheid is van bedrijfsleven (producenten, vervoerders, verladers en ontvangers) en decentrale overheden, in het bijzonder
de gemeenten. Om dat proces te stimuleren en hierbij te ondersteunen en
eventueel te bemiddelen is door de minister van Verkeer en Waterstaat
enkele jaren terug de Commissie Stedelijke Distributie ingesteld. Deze
gezamenlijke decentrale benadering begint zijn vruchten af te werpen. In
steeds meer steden, stadsregio’s en provincies zijn initiatieven genomen
en afspraken gemaakt over stedelijke distributie. Desalniettemin moet er
nog veel gebeuren om de bevoorrading van steden efficiënter te laten
verlopen. Daarom heeft het kabinet, op basis van de aanbevelingen van
de Commissie Stedelijke Distributie, per 1 januari de heer E. Janse de
Jonge als Ambassadeur Stedelijke Distributie aangesteld. Tot zijn taken
behoort onder meer het bevorderen van praktijkexperimenten en het
(blijven) uitdragen van «best practices» zoals goed afgestemde venstertijden en de stille PIEK-bevoorrading voor en na de spits.
Het oplossen van de problematiek rondom stedelijke distributie is vooral
een kwestie van goed overleg. Bestuurlijke wil en inzet zijn daarbij
cruciaal. Het kabinet stelt daarom geen algemeen stimuleringsbudget
voor stedelijke distributie beschikbaar. Dit neemt niet weg dat voor
praktijkproeven met een belangrijke maatschappelijke meerwaarde het
kabinet van geval tot geval serieus beziet hoe zij een bijdrage kan leveren
aan het ondersteunen van de proef. Zo is vanuit het programma Fileproof
van het ministerie van Verkeer en Waterstaat in 2008 de landelijke uitrol
van het Nijmeegse initiatief Binnenstadservice.nl gefaciliteerd. Daarnaast
heeft dit jaar het ministerie van Economische Zaken een subsidie verstrekt
voor een proef met intergemeentelijke stedelijke distributie in de steden
Amersfoort en Utrecht. Bovendien zal er in samenwerking met de Ambassadeur Stedelijke Distributie een prijsvraag worden ingesteld om
gemeentes en bedrijfsleven te stimuleren tot toepassing van een vernieuwende aanpak van stedelijke distributie praktijkexperimenten.
Binnenstadservice.nl
Binnenstadservice.nl is een serviceproject dat ontstaan is vanuit lokale Nijmeegse ondernemers. Sinds april 2008 is het project operationeel. Winkeliers in de binnenstad laten hun
goederen afleveren bij een gezamenlijk magazijn, Binnenstadservice.nl, gevestigd buiten
de binnenstad. Daar vandaan gaan de goederen in een «schone» (aardgas) vrachtauto
gebundeld naar de winkel of direct naar de klant.
Inmiddels zijn in vijf andere steden initiatiefnemers zich aan het warm lopen om ook met
een lokaal Binnenstadservicepunt te starten.

Het is inderdaad een goede zaak om, de decentrale autonomie respecterend en met behoud van het benodigde lokale maatwerk, de afstemming
van lokale regelgeving voor stedelijke distributie te verbeteren. Zoals
hierboven aangegeven gaat de Ambassadeur Stedelijke Distributie
hiermee aan de slag. Daarnaast gaat hij zich ook inspannen om het door
de Commissie Stedelijke Distributie ontwikkelde Referentiemodel Stedelijke Distributie (onderdeel van de Instrumentenmap CSD) een vaste plek
te geven in het besluitvormingsproces van gemeenten waarvan alleen om
gegronde redenen van mag worden afgeweken. Inzet is dat het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

10

Referentiemodel gaat fungeren als nationaal kader zoals door de
Commissie Noordzij is voorgesteld. Met deze reactie geef ik gelijk tevens
gevolg aan de motie van de leden Blanksma-Van den Heuvel en Smeets
(TK 29 515, nr. 255).
Voor de sector Geld en Waardetransport worden venstertijden afgeschaft
Op 7 november 2008 is de wet van 24 oktober 2008 tot wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in werking getreden. Op grond hiervan kan en zal de minister van Verkeer en
Waterstaat aan geld- en waardetransporteurs vrijstelling verlenen van venstertijdbepalingen in lagere regelgeving. Voortaan hoeven de geld- en waardetransporteurs niet meer
(vroeger veelal in elke gemeente apart, soms per voertuig en periodiek) vrijstelling van
venstertijden aan te vragen. De onderhavige vrijstelling van venstertijden beoogt de
bestaande praktijk, waarbij op grote schaal ontheffing wordt verleend ten behoeve van de
veiligheid te vereenvoudigen, te bestendigen en te uniformeren. Wanneer geld- en waardevervoerders zich wél aan de venstertijden zouden moeten houden, betekent dit een
grotere voorspelbaarheid en daarmee een hoger ongevalrisico.

Advies 2.4 Start een praktijkexperiment Red-Carpet-Team Vervoer en Logistiek
Start onder regie van het ministerie van Verkeer en Waterstaat een experimenteel publiekprivaat samengesteld Red-Carpet-Team Vervoer en Logistiek. Dit team zou, gedurende een
periode van tenminste 3 jaar, moeten fungeren als vraagbaak, feedback- en klankbordgroep voor bedrijfsleven en overheden op het terrein regeldruk van vervoer en logistiek,
bijvoorbeeld bij de aanpak van de 40 door de Commissie geïnventariseerde knelpunten.
Daarnaast adviseert de Commissie om onderlinge stage- en ervaringsuitwisselingsprogramma’s te organiseren voor betrokken beleidsambtenaren en medewerkers uit de verladende en vervoerende bedrijven.

Reactie
Het kabinet deelt de visie dat de overheid bij regelgeving meer oog moet
hebben voor de praktijk. Wet- en regelgeving zijn lang niet altijd even
goed uitvoerbaar en handhaafbaar, ondanks het feit dat deze worden
getoetst voor de introductie van die regelgeving (standaard wordt bij de
introductie van nieuwe wetgeving de zogenoemde HUF-toets -toets op
handhaafbaarheid, uitvoerbaarheid en fraudegevoeligheiduitgevoerd).
Ook is het nodig dat beleidsmakers, wetgevers en uitvoerders en handhavers elkaars werelden gaan delen, al in een vroeg stadium met elkaar in
gesprek komen en oog hebben voor elkaars belangen én die van de doelgroep van de regels.
Het kabinet is het daarom met de Commissie eens dat er in het gehele
traject van voorbereiding van regelgeving tot uitvoering en handhaving
sprake moet zijn van een goede dialoog tussen overheden en bedrijfsleven. In de ogen van het kabinet is dat in het algemeen – en zeker ook op
het terrein van het wegtransport – reeds jaren lang goed gebruik. Zowel
op ambtelijk als politiek niveau is sprake van intensieve inhoudelijke
contacten over wenselijke beleidsontwikkelingen. Alhoewel dat – mede
door het brede (inter)nationale krachtenveld – niet altijd helemaal lukt, is
daarbij ook altijd oog voor de praktische uitwerking voor transportondernemingen en chauffeurs. Kortom op alle niveaus en vanuit alle relevante
aspecten (beleid, rijkswaterstaat, inspectie, rijksdienst voor het wegverkeer, etc) is er via vele gremia en informele overlegsituaties sprake van
uitwisseling van inzichten tussen overheid, brancheorganisaties en individuele ondernemers.
Om die reden – en ook ter voorkoming van extra bestuurlijke drukte –
organiseert het kabinet de overkoepelende dialoog tussen overheid en
bedrijfsleven via het bestaande Overlegorgaan Goederenvervoer van
Verkeer en Waterstaat en tussen overheden via het Nationaal Mobiliteits-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

11

beraad. In het Overlegorgaan worden alle betrokken overheden en
brancheorganisaties en maatschappelijke organisaties uitgenodigd om te
komen tot een integrale uitwisseling en afweging van belangen. In het
overlegorgaan wordt regelmatig het rapport Noordzij geagendeerd.
Daarbij gaat het zowel om bespreking van de (voortgang in de) aanpak
van de meer algemene adviezen van de Commissie als de concrete regeldrukknelpunten. Daarmee is het bedoeling dat het Overlegorgaan de
functie vervult die de Commissie Noordzij voor ogen had met het
Red-Carpet-Team Vervoer en Logistiek.
Ter voorbereiding van de discussie in het Overlegorgaan over de knelpunten uit het rapport van de Commissie Noordzij organiseert het ministerie van Verkeer en Waterstaat publiek-private werksessies waarin knelpunten en oplossingsrichtingen door inhoudelijke experts worden
besproken. Inzet daarbij is steeds gezamenlijk concrete werkafspraken te
maken over te ondernemen acties, wie daarbij het voortouw heeft en de
termijn waarop (deel)resultaten zijn te verwachten. Eventuele verschillen
van inzicht zullen na bespreking in het Overlegorgaan desgewenst op
politiek niveau worden geagendeerd. Alle betrokken partijen zijn heel
enthousiast over dit gezamenlijke interactieve samenwerkingsproces en
de daarmee bereikte resultaten. Zie bijlage 6 voor het advies van het Overlegorgaan Goederenvervoer over de kabinetsreactie en het gekozen werkproces.
Ten slotte een reactie op het voorstel van de Commissie Noordzij voor
stage- en uitwisselingsprogramma’s tussen bedrijfsleven en overheden.
Dit kan inderdaad een extra bijdrage leveren aan kennis en begrip van
elkanders positie en belangen. Organisaties zoals TLN, EVO, KNV en
VERN zijn door hun goede kennis van zowel de praktijk als van de het
overheidsbeleid bij uitstek in de positie om behulpzaam te zijn bij het
maken van «matches» bij uitwisselingsverzoeken. Zij hebben de bereidheid uitgesproken deze bemiddelingsrol te willen vervullen.
Overigens leert de ervaring – ook op andere beleidsterreinen – dat in de
praktijk uitwisselingsprogramma’s vooral uitmonden in korte «snuffelstages». Gezien de specifieke benodigde expertise op diverse zakelijke en
beleidsfuncties is dat niet verwonderlijk. Bovendien is er door bezuinigingen en taakstellingen ook steeds minder ruimte om ervaren medewerkers langere tijd uit te wisselen.
Afspraken tussen Shell en Rijksoverheid over uitwisselen van managers
Vermeldenswaard zijn in dit verband ook de recent gemaakte afspraken tussen Shell en de
rijksoverheid over het onderling uitwisselen van managers. Doel van de uitwisseling is het
op managementniveau verbeteren van inzicht in de vaak zo gescheiden werelden van
overheid en bedrijfsleven. Bovendien worden hiermee contacten gelegd die de samenwerking tussen de rijksoverheid en Shell ten goede kunnen komen. De uitwisseling heeft de
vorm van detachering van overheidsmanagers bij Shell en andersom. De detachering
duurt in principe een á twee jaar. De afspraak tussen Shell en rijksoverheid is gemaakt in
het kader van het uitwisselingsprogramma overheid-bedrijfsleven van de Algemene
Bestuursdienst van het ministerie van BZK en VNO-NCW. Het is een initiatief van de Stichting Verkiezing Overheidsmanager van het Jaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

12

Advies 2.5 Start praktijkexperimenten Innovatieve Vervoersconcepten
Initieer en faciliteer vanuit de rijksoverheid praktijkexperimenten om gericht (leer)ervaringen op te doen met de kansen en bedreigingen van het eventuele gebruik van innovatieve
vervoersconcepten op openbare infrastructuren.
Start als eerste een concreet praktijkexperiment rond voertuigen die zowel kunnen rijden
als vliegen, zoals de «gyrocopter» die nu in Nederland wordt ontwikkeld. Betrek in dit
praktijkexperiment in elk geval de volgende te evalueren aspecten: de noodzaak en wijze
van certificering in de luchtvaartwereld en in de wereld van weg vervoer en wegverkeer,
voorzieningen voor opstijgen en landen, en voor brandstofinname, verantwoorde/minderverantwoorde vliegroutes, behoefte aan aanvullende infrastructuurvoorzieningen, aan evt.
aanvullende regelgeving, mogelijkheden voor zelfregulering.

Reactie
Het kabinet neemt de handschoen wat betreft innovatieve vervoersconcepten op. Naast een reeds lopend innovatietraject «Auto van de
Toekomst» heeft het kabinet naar aanleiding van het advies van de
Commissie een projectgroep opgericht om een praktijkexperiment uit te
voeren met de Personal Air and land Vehicle (PAL-V), een voertuig dat
zowel kan rijden als vliegen. Het ministerie van Economische Zaken heeft
hiervoor een subsidie ter beschikking gesteld. De praktijkproef – uitgevoerd vanaf een verzorgingsplaats langs een rijksweg – heeft als doel om
inzicht te geven in de kansen en bedreigingen van het gebruik van een
gyrocopter/PAL-V op de openbare infrastructuur. Tijdens de praktijkproef
zullen de volgende aspecten geëvalueerd worden: de noodzaak en wijze
van certificering, voorzieningen voor opstijgen en landen en mogelijkheden van structurering van desbetreffende voorzieningen, verantwoorde/
minder-verantwoorde vliegroutes, behoefte aan aanvullende infrastructuurvoorzieningen en implicaties ten aanzien van regelgeving. De
volgende actoren worden o.a. bij het project betrokken: Inspectie Verkeer
en Waterstaat (goedkeuring luchtvaart deel), Rijksdienst voor het wegverkeer (goedkeuring automotive deel), RWS Dienst Verkeer en Scheepvaart
(toelating op HWN en verzorgingsplaatsen), ondernemers in het MKB (die
de PAL-V ontwerpen, bouwen en ter goedkeuring aanbieden), de
provincie Utrecht (ontheffing voor praktijkproef), gemeenten (de Wet op
de Ruimtelijke Ordening, Wet Geluidhinder etc), ministerie van VROM
(regelgeving op het gebied van de landelijke ruimtelijke ordening en KLPD
afdeling luchtvaart (een van de toekomstige gebruikers van de PAL-V voor
inspectie en hulpverleningsdoeleinden).
3.3 Voorkom nieuwe belemmeringen
Advies 3.1 Benader de voorbereiding van nieuwe regels vanuit positieve principes.
Start ieder proces ter voorbereiding van nieuwe regelgeving met een aantal fundamentele
«kan-het-anders-vragen», in de vorm van werkhypothesen die oplossingsrichtingen in
beeld kunnen brengen die uitgaan van positieve paradigma’s ten aanzien van het opstellen en handhaven van publieke regels. Betrek hierbij in ieder geval steeds de volgende zes
werkhypothesen:
* Ga uit van vertrouwen, maar wordt het vertrouwen beschaamd dan harde sancties.
* Ga uit van de perceptie van de ondernemer (en/of de burger) en betrek betrokkenen
actief bij de voorbereiding van regels.
* Ga (waar mogelijk) van red tape naar red carpet, richt je zoveel mogelijk op wat wel kan
en zo min mogelijk op wat niet kan.
* Beloon gewenst gedrag, en begin niet meteen met bestraffen van ongewenst gedrag.
* Leer leven met risico’s, en manage for the best instead of for the worst.
* Zet als standaard benadering meer praktijkexperimenten in.
Geef in de memorie van toelichting bij een nieuwe wet of wetswijziging aan hoe bij de
voorbereiding van de regelgeving met deze principes is omgesprongen, en laat Actal deze
toelichting meenemen bij de gebruikelijke beoordeling door dit college van nieuwe
wetten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

13

Reactie
Veel van de elementen van dit advies komen terug in de nota «Vertrouwen
in wetgeving» die het ministerie van Justitie namens het kabinet oktober
2008 aan de Kamer heeft gezonden. In die nota is een programma voor
een integraal wetgevingsbeleid ontwikkeld. Uitgangspunt is dat de wet
vrijheid en ruimte voor burgers waarborgt en omgekeerd zekerheid biedt
als basis voor ondernemen en ontplooien. Wetgeving moet minder
gericht zijn op beheersing door steeds verder verfijnde regels, maar
ruimte geven door meer te vertrouwen op professionaliteit van uitvoerders en op andere vormen van sturing en verantwoording. Dit betekent
volgens het kabinet ook dat de bestuurlijke reflex om op incidenten te
reageren met regelgeving moet worden doorbroken. Een ander element
in de nota is de benadering van toezicht en handhaving vanuit reële
risico’s (selectiviteit), zodat burgers en bedrijven die zich aan de wet
houden, de minste last van toezicht en handhaving ondervinden.
Het kabinet richt de aandacht niet alleen op de toepassing en ontwikkeling
van kwaliteitscriteria, maar ook op de vragen die in de fase van beleidsvoorbereiding aan de orde moeten komen. Eerder in het beleidsproces
moet onder ogen worden gezien of nieuw beleid en nieuwe wetgeving
werkelijk nodig zijn of dat andere instrumenten van sturing de voorkeur
verdienen. Het Integraal afwegingskader voor beleid en wetgeving dat dit
jaar zal worden ingevoerd biedt hiervoor de hulpmiddelen.
Op die wijze ontstaat een integraal wetgevingsbeleid gericht op alle eisen
voor goede wetgeving. Het kabinet komt tot de volgende speerpunten:
– terughoudendheid met wetgeving
– ruimte bieden aan burgers, professionals en bedrijven
– heldere, uitvoerbare en rechtmatige wetgeving
– meer aandacht voor informatie- en communicatietechnologie bij de
voorbereiding en uitvoering van nieuwe regelgeving
– meer aandacht voor de betekenis van de Europese en internationale
rechtsorde.
Daarbij moet er meer ruimte zijn voor het experiment: werkt deze regel
wel? Moeten we niet onze koers bijstellen gelet op de ervaringen? Lossen
we het probleem wel op of creëren we nieuwe problemen? En moeten we
de wet dan niet aanpassen? Gefaseerde invoering van wetgeving is een
van de mogelijkheden om te leren van ervaringen. Zoals gezegd zal het
kabinet een project starten om te verkennen waar de mogelijkheden voor
experimenteerruimte in wetgeving liggen, waarbij ook gefaseerde invoering, evaluatie en eventuele inzet van horizonbepalingen zullen worden
betrokken. Zie bijlage 5 voor een overzicht van het werkprogramma op dit
punt.
Advies 3.2 Creëer toekomstige regelgeving met minimale lastendruk. Vermijdt mechanismen die regeldruk genereren, voorkom onuitvoerbare en/of maatschappelijk onnodig
kostbare regels.
Toets iedere voorgenomen nieuwe regel van tevoren aan vermijding van regeldrukmechanismen, uitvoerbaarheid en kosten van uitvoering door bedrijven en door overheidsorganen, juridische handhaafbaarheid en voorafgaande berekening van het «saldo
van de schade»: wat is de optelsom van kosten en besparingen bij alle groepen van
private en publieke betrokkenen? Betrek rechtseconomische kennis bij de voorbereiding
van regelgeving, bundel de kennis en ervaringsinzichten van juristen, economen en
bedrijfskundigen, zowel van overheidszijde, als uit de kring van de bedrijven die in de
praktijk met de regels moeten werken.
Geef in de Memorie van Toelichting bij een nieuwe wet of wetswijziging aan hoe met deze
toetsingspunten is omgegaan bij de voorbereiding van de regelgeving, en laat Actal deze
toelichting meenemen bij de gebruikelijke beoordeling door dit college van nieuwe
wetten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

14

Reactie
Het is duidelijk dat regelgeving naast de beoogde effecten vaak ook ongewenste neveneffecten heeft. Het is daarom verstandig om pas wanneer
alle effecten goed in beeld hebben gebracht een beslissing te nemen over
ontwerpregelgeving.
Binnen het ministerie van Verkeer en Waterstaat is daartoe sinds 2008 een
werkwijze ingesteld, waarbij in een vroeg stadium van gedachtevorming
voornemens voor beleid en/of regelgeving worden getoetst door een
reviewteam en vervolgens door de Stuurgroep Beter Geregeld en zo
nodig de bestuursraad en de bewindspersonen. Deze nieuwe wijze van
werken wordt in de tweede helft van 2009 geëvalueerd.
Inzet van V&W is om minder en anders te regelen, en een groter beroep te
doen op maatschappelijke krachten. V&W wil dus anders sturen.
Dat is hard nodig, omdat de traditionele manier van sturen heeft geleid tot
een te ingewikkeld complex van wet- en regelgeving en dat van jaar op
jaar de neiging heeft nóg ingewikkelder te worden. Dat werkt verstarrend.
En omdat uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid afnemen, wordt ook
ingeboet aan effectiviteit.
Daarnaast zal het ministerie ook het eerder genoemde integraal afwegingskader beleid en wetgeving gaan toepassen, waarin naast opties voor te
kiezen sturingsinstrumenten ook de hulpmiddelen zijn opgenomen om de
effecten daarvan voor doelgroepen en overheid in kaart te brengen, zoals
administratieve lasten, toezichtslasten etc. Onderdeel van deze integrale
aanpak zijn onder meer advisering door Actal, uitvoering van de bedrijfseffectentoets en impact assessments op EU-niveau. Kortom, ten eerste is
de inzet om in het begin van het beleidsproces regeldruk te voorkomen.
Ten tweede wordt aan het eind van het proces kritisch getoetst op uitvoerbaarheid en (neven-)effecten.
Advies 3.3 Versterk de Nederlandse positie in Europa:
Draag vanuit Nederland zorg voor een veel proactievere houding ten opzichte van de
politieke voorbereiding van beleid en regelgeving in Europa, en voor effectieve en tijdige
politieke reacties op voorstellen voor Europese richtlijnen en verordeningen. Doe dat door
• Instelling van een zgn. Scrutiny-commissie in de Tweede Kamer, volledige en tijdige
«fiches» over voorgenomen Europese beleid en regels aan de Tweede Kamer; houdt
beraadslagingen in het parlement over de relevante veranderingen zonodig achter
gesloten deuren; begin alle beraadslagingen in de Vaste Kamercommissie Verkeer en
Waterstaat standaard met een openingsagendapunt: wat zit er op ons terrein in de pijplijn in EU, en welke procesafspraken maken wij om ons daarop voor te bereiden? En ten
slotte, rust de Tweede Kamer uit met een eigen Ondersteuningsbureau voor Europese
aangelegenheden.
• Vorm bij het ministerie van Verkeer en Waterstaat (en bij de andere departementen die
te maken hebben met verkeeren vervoergerelateerde onderwerpen) een vaste Task
Force Europa. Leg de eindverantwoordelijkheid bij een «directeur-generaal in de lijn»,
betrek de topambtenaren van alle relevante onderdelen van het ministerie en vorm rond
deze Task Force een Adviesgroep uit het bedrijfsleven en andere relevante maatschappelijke organisaties. Stem alle belangrijke voorgenomen nationale stellingnamen rond
nieuw Europees beleid tevoren af met deze Adviesgroep resp. Task Force. Win voor
cruciale beslismomenten bij de Adviesgroep verplicht advies in.
• Maak het benoemingsbeleid voor topfuncties bij de Nederlandse overheid veel «Europeser». Zorg dat op directeurgeneraal- en directeurposities alleen mensen kunnen
worden benoemd met voorafgaande Brusselse ervaring, indien het beleidsterrein waarvoor de benoeming geldt in belangrijke mate door Europa beïnvloed wordt.

Reactie
De aanbevelingen om de Nederlandse positie in Europa te versterken
hebben voor een deel betrekking op de organisatie en werkwijze van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

15

Tweede Kamer der Staten-Generaal. Het Kabinet informeert de Tweede
Kamer op regelmatige basis over de voortgang van de Europese besluitvorming. Dit gebeurt onder meer door het versturen van fiches over het
Nederlandse standpunt met betrekking tot nieuwe voorstellen van de
Europese Commissie (BNC-fiches) en geannoteerde agenda’s over de
Nederlandse inzet in de Transportraad. Tenminste vier keer per jaar vindt
een Algemeen Overleg plaats met de Vaste Kamercommissie Verkeer en
Waterstaat over Europese dossiers. Voorts stuurt het Kabinet ieder jaar
een appreciatie van het jaarlijkse werkprogramma van de Europese
Commissie aan de Tweede Kamer en ontvangt de Tweede Kamer de zogenaamde «Staat van de Unie».
De aanbevelingen die door de Commissie Noordzij zijn gericht aan het
ministerie van Verkeer en Waterstaat, zijn reeds ingevuld of is het ministerie bezig te ontwikkelen.
Binnen het ministerie van Verkeer en Waterstaat vindt reeds op structurele
basis, onder voorzitterschap van de DG Luchtvaart en Maritieme Zaken,
tevens portefeuillehouder Internationaal in de Bestuursraad, overleg
plaats over de inzet van VenW op relevante Europese dossiers.
Daarnaast is er afstemming met het bedrijfsleven en andere externe stakeholders via het zogenaamde «VenW Europa forum» dat met enige regelmaat bijeenkomt. In dit forum wordt gesproken over actuele Europese
dossiers. Tevens worden Europese onderwerpen geagendeerd die zich
nog in een voorfase bevinden, om zodoende al in een vroegtijdig stadium
een Nederlandse positie te bepalen.
Momenteel wordt, in samenwerking met het Overlegorgaan Verkeer en
Waterstaat, bekeken hoe de samenwerking met stakeholders in dit forum
kan worden versterkt. De afstemming inzake het Nederlandse standpunt
met betrekking tot nieuwe Europese voorstellen maakt hier onderdeel van
uit.
Randvoorwaarden bij het functioneren van deze overlegstructuren zijn dat
ze geen vertraging opleveren bij bijvoorbeeld de BNC-fiches die binnen
6 weken bij de Tweede Kamer moeten liggen en dat ze voldoende beleidsmatige ruimte bieden om als Nederland effectief in de Europese Unie te
opereren.
Het benoemingsbeleid voor topfuncties bij de Nederlandse overheid is
reeds veel «Europeser» gemaakt. De Algemene Bestuursdienst hecht veel
waarde aan de Europese dimensie. Een coördinator EU-benoemingen van
Bureau ABD bevordert de kansen van Nederlandse topambtenaren bij
Europese instellingen. Tijdens de kabinetsvorming is er bijvoorbeeld
aandacht besteed aan de benoeming van Nederlanders in de kabinetten
van de Europese Commissarissen. Ook voor topfuncties binnen Nederland wordt Europa-ervaring al lange tijd als richtlijn gehanteerd.
Vanaf 1 januari 2011 wordt het een selectie-eis voor een ABD-functie. De
ontwikkeling van kennis van en samenwerking met «Brussel» wordt op
verschillende manieren gestimuleerd. Er zijn bijvoorbeeld masterclasses
voor leden van de Topmanagement Groep. Europa maakt ook een belangrijk deel uit van het ABD-Kandidatenprogramma, een ontwikkeltraject voor
aankomende ABD-managers (directeuren). Verplichte onderdelen in dit
programma zijn een 3-daagse introductiemodule en een stage van enkele
maanden in Brussel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

16

Advies 3.4 Organiseer brede discussiebijeenkomsten over de fundamentelere vraagstukken en samenhangen achter het verschijnsel regeldruk.
Laat de overkoepelende Commissie Regeldruk Bedrijven hierin een leidende rol vervullen.
In het najaar van 2008 zullen voorzitter en leden van de commissie, samen met voorzitter
en leden van de Commissie Fundamentele Verkenning Bouw en van de innovatieve
Programma-organisatie InAxis een eerste conferentie (laten) organiseren over deze vraagstukken en samenhangen, en de mogelijkheden tot effectieve paradigma-veranderingen
rond de wijze waarop regels in het Nederlandse politiek-juridische bestel tot stand komen.

Reactie
Zowel de commissie Noordzij als de commissie Dekker hebben in hun
adviezen verwezen naar het essay «Repertoires voor regelreductie», dat
de Commissie Lemstra voor Innovatie Openbaar Bestuur ongeveer gelijktijdig publiceerde. In dat essay zetten de bestuurskundigen Mark van Twist
en Martijn van der Steen de lijnen uit voor een ander sturingsparadigma,
meer gebaseerd op vertrouwen. Maar de vraag is: hoe wordt dat in praktijk gebracht, in een wereld waarin bij elk incident de roep om meer regels
weerklinkt en het uitsluiten van risico’s in de genen van onze openbare
instituties is doorgedrongen.
Inmiddels is er in samenwerking met de overkoepelende Commissie
Regeldruk Bedrijven en InAxis door de commissies Dekker, Noordzij en
Lemstra een gezamenlijk symposium georganiseerd op 10 november
2008. Het thema was: volharden in vertrouwen.
De belangrijkste les uit deze sessie is dat het gaat om een andere manier
van omgaan met regelgeving. Om tot deze andere werkwijze zouden
onder andere de volgende voorwaarden in acht moeten worden
genomen:
• Vertrouwen belonen en misbruik keihard afstraffen;
• Overheid en bedrijfsleven moeten gezamenlijk op weg naar nieuw
beleid en elkaars wereld leren kennen, o.a. door stages te lopen bij
elkaar;
• Pressure Cooker: resultaatgedreven werksessies (onder tijdsdruk);
• Uitgaan van hoe het wel kan i.p.v. hoe het niet kan, positieve benadering;
• Commitment aan de top, zowel ambtelijk als politiek;
• Niet altijd streven naar een 10, een 8 is al fantastisch (zeker Europese
regeldruk is vaak lastig weg te nemen);
• Controleerbare afspraken maken, deadlines en actiepunten
Daarnaast zal het kabinet in het kader van de uitvoering van de nota
Vertrouwen in wetgeving het komende jaar zowel onderzoek uitvoeren
naar reguleringsconcepten die een fundamentele bijdrage kunnen leveren
aan vermindering van regeldruk, en is het voornemen bijeenkomsten te
organiseren met organisaties en instellingen om concrete mogelijkheden
voor een andere wijzen van «regelen» te verkennen en uit te werken. Het
idee zou zijn om de overkoepelende Commissie Regeldruk Bedrijven
(Wientjes) te benutten als klankbord voor de uitkomsten van deze onderzoeken en bijeenkomsten.
4. Vervolgproces
Deze brief markeert het begin van een meerjarig proces om de regeldruk
in de sector van het wegtransport te verminderen. Samen met het
bedrijfsleven is het kabinet aan de slag gegaan om een start te maken met
het uitvoeren van het gepresenteerde actieplan voor de 15 knelpunten.
Vervolgens stellen we voor de zomer van 2009 een aanvalsplan op voor
de overige 25 knelpunten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

17

Het uitvoeren van de plannen en het daadwerkelijk verminderen van de
regeldruk is een kwestie van lange adem.
Om alle betrokkenen alert te houden, zal het kabinet samen met het
bedrijfsleven de voortgang van de acties goed in de gaten houden. Dat
zullen we doen in het Overlegorgaan Goederenvervoer. In 2009 wordt de
voortgang minimaal twee maal geagendeerd in het Overlegorgaan
Goederenvervoer. Maar ook in de jaren daarna zal het kabinet de voortgang blijven monitoren, opdat we de intenties ter vermindering van de
regeldruk zo snel en zo goed mogelijk zullen realiseren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

18

BIJLAGE 1

Samenvatting Actieplan Top 15 knelpunten (complete actieplan is
separaat bijgevoegd)
In de werksessies zijn voor de Top-15 knelpunten afspraken gemaakt over
de (gedeeltelijke) oplossing en de acties die daarvoor worden ondernomen. In deze paragraaf worden de afspraken per knelpunt kort samengevat. In Bijlage I staat een planning van de afgesproken acties. Bijlage II
bevat de rapportageformats per knelpunt. Deze rapportageformats geven
weer wat in de werksessies is besproken en zijn (ambtelijk) afgestemd. In
deze bijlagen wordt de nummering van het rapport Weg Belemmeringen
gevolgd. Op die manier kan na de tweede reeks van werksessies een
totaal overzicht worden opgesteld.
Een aantal van de acties in de actieplannen zijn kort na de werksessies
opgepakt. Bij de reactie op de concept rapportages is voor enkele punten
al een terugkoppeling gegeven. Deze terugkoppelingen zijn, bij wijze van
actualisatie, opgenomen in de onderstaande samenvatting van acties per
knelpunt. Het doel is niet om een volledig en actueel beeld te geven.
1. Registratie VIHB-lijst
In Europa is een comitologie-procedure gestart om de eisen van registratie beter op elkaar af te stemmen. In januari 2009 wordt bekend op
welke termijn deze wordt behandeld. Indien deze niet op korte termijn in
behandeling wordt genomen, dan wordt aanbevolen om binnen de Nederlandse regelgeving aanpassingen te maken om de eisen voor de registratie te versoepelen met aandacht voor ondernemers die werken met
groene lijst afvalstoffen.
Ten aanzien van de onduidelijkheden met betrekking tot de uitzonderingen
voor Eigen Vervoer, zal in januari een overleg plaats vinden tussen het
ministerie van VROM, de VROM-Inspectie en EVO (eventueel aangevuld
met andere geïnteresseerde brancheorganisaties). Hiertoe zal EVO, eventueel met hulp van andere brancheorganisaties, voor 2009 een overzicht
opstellen met de belangrijkste situaties waarin de registratie problemen
oplevert.
2. Melding (hergebruikt) asfalt als afval
Naar aanleiding van een evaluatie van het Besluit melden bedrijfsafvalstoffen en gevaarlijke afvalstoffen is een wijziging in voorbereiding
die vermoedelijk op 1 oktober 2009 van kracht wordt. In deze wijziging is
opgenomen dat het mogelijk wordt om voor repeterende vrachten per
gebruikt voertuig te volstaan met één begeleidingsbrief per week. De
branchevereniging geeft aan dat het geen volledige oplossing is voor het
probleem, maar dat het wel een aanzienlijke vermindering van de administratieve lasten oplevert. De betrokkenen geven aan dat deze oplossing op
dit moment het hoogst haalbare is. Aanpassing van de EU-regelgeving
lijkt niet haalbaar door de opstelling van een aantal lidstaten in een
bredere discussie over de afvalstatus van materialen.
3. Arbeidstijdenwet naast rij- en rusttijden
Het betreft een bijzonder complexe verzameling van (Europese) regelgeving. Aanpassing van Europese regelgeving wordt als oplossingsrichting
op korte termijn niet haalbaar geacht. Afgesproken is dat de verschillende
partijen in voorkomende gevallen door communicatie en voorlichting de
ervaren complexiteit van ATBV proberen te reduceren. Uniformering van
de handhaving wordt nagestreefd door gezamenlijke lobby en een internationale studiedag. Rond (het toepassingsgebied van) de rij- en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

19

rusttijdenregeling en de uitvoering van de 48-urige werkweek vindt
overleg plaats tussen de sociale partners om te komen tot een gezamenlijk voorstel. Dat voorstel wordt vervolgens besproken met SZW en V&W
en eventueel geplaatst op de lijst met dereguleringsvoorstellen voor de
High Level Group (EU).
4. Rijbewijs en vakbekwaamheid chauffeurs
Zowel de EU-richtlijnen inzake het rijbewijs als de EU-richtlijn over vakbekwaamheid van bestuurders bevatten vakbekwaamheideisen. Deze eisen
komen terug in de theorie-examens voor het rijbewijs en het chauffeursdiploma. CBR wordt gevraagd in theorie-examens voor het rijbewijs minimale nadruk op vakbekwaamheid te leggen. V&W kaart de kwestie ook
aan bij het Rijbewijscomité in de EU. Onderdeel van de vakbekwaamheidrichtlijn is de nascholingsverplichting. Voor februari 2009 doet V&W – in
het licht van de huidige economische crisis – een uitspraak of erkende
opleidingen, gevolgd voor de EU-brede inwerkingtreding van richtlijn
2003/59, meetellen voor de nascholingsverplichting.
V&W en CBR onderzoeken het Nederlandse systeem voor het aantonen
van medische geschiktheid, waarbij de meldingsplicht als uitgangspunt
danwel mogelijkheid in beschouwing wordt genomen. Daarnaast wordt
onderzocht of inhoudelijke keuringsvereisten modernisering behoeven.
V&W voert begeleid rijden in en verlaagt de minimumleeftijd voor rijbewijs B naar 17 jaar, tenzij dit gelet op verkeersveiligheid onverantwoord is.
Als terugvaloptie is een pilot met inzet van BBL-leerlingen voorgesteld,
waarbij leerlingen met rijbewijs zelfstandig mogen rijden.

Actualisatie
Nederland heeft recent een aantal zaken in Europa aangekaart. Dit heeft
tot nu toe niet geleid tot bijstelling van de medische keuringsnormen.
V&W beschikt over mogelijkheden om vooruitlopend op een beslissing in
Europa, voor bepaalde keuringsnormen een regionale rijgeschiktheid te
geven voor bestuurders in Nederland. Daarover vindt overleg met het
CBR plaats. Het streven is om dit in 2009 te realiseren.
5. Fiscale bijtelling (bestel) auto-van-de-zaak
De fiscale bijtelling voor (bestel) auto-van-de-zaak zelf blijft ongewijzigd.
Wel vindt overleg plaats tussen overheid en bedrijfsleven over vereenvoudiging van de rittenregistratie. In dit kader wordt gesproken over een
systeem van convenanten per branche, waarbij ook individuele bedrijven
zich kunnen aansluiten. Er wordt nader onderzocht of nog eenvoudigere
werkwijzen mogelijk zijn. Op 9 december heeft overleg plaatsgevonden
om tot nadere afspraken te komen. Volgens het bedrijfsleven is met de
vereenvoudigde rittenregistratie het knelpunt voor het merendeel
verholpen.

Actualisatie
Het systeem van convenanten per branche is losgelaten. Er is consensus
bereikt over hoe de vereenvoudigde rittenregistratie eruit komt te zien en
welke voorwaarden eraan worden gesteld. De vereenvoudiging biedt niet
voor alle bedrijven soelaas, maar het lijkt een eerste (en belangrijke) stap.
In januari 2009 zal deze oplossing worden gecommuniceerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

20

6. Nieuwe Verpakkingenbelasting
Er is een rekentool beschikbaar om te beoordelen of een onderneming
onder de grens van 15 000 kg blijft, waardoor geen verpakkingenbelasting
is verschuldigd. Hiermee is een deel van het knelpunt opgelost. In het
Belastingplan 2009, waar de Tweede Kamer op 25 november 2008 mee
heeft ingestemd, zijn daarnaast een aantal wijzigingen opgenomen die de
rest van het knelpunt verhelpen. Dit betreft met name de volgende
punten:
– Bedrijven kunnen een forfaitaire berekening van het aantal kilogram
verpakkingen overeenkomen waardoor geen aparte, jaarlijkse administratie nodig is.
– Bedrijven kunnen werken met een algemeen tarief indien het niet
mogelijk is om de gebruikte verpakkingsmaterialen apart op te geven.
– Er is een lijst opgesteld met uitgezonderde logistieke hulpmiddelen.
Om ervoor te zorgen dat de bedrijven goed op de hoogte zijn van de
veranderingen in Belastingplan 2009 stellen de overheid en het bedrijfsleven gezamenlijk een communicatieplan op om de doorgevoerde vereenvoudigingen te communiceren.
In het kader van de afstemming tussen de verpakkingenbelasting en het
Besluit beheer verpakkingen inventariseert het bedrijfsleven de problemen rond deze regelingen. Op basis van deze inventarisatie beziet de
overheid of verdere afstemming tussen de regelingen nodig is.
7. Invoerrechten kustvaart; afhandelingwijze
Er wordt een overleg georganiseerd tussen deskundigen van overheid en
bedrijfsleven om te bezien of in Nederland een pilot kan worden gestart.
De bedoeling is om, bij succes, te bezien in hoeverre die pilot kan worden
uitgebreid richting andere lidstaten. Eventueel kan dit punt op de lijst
worden geplaatst met dereguleringsvoorstellen voor de High Level Group,
onder leiding van Stoiber.

Actualisatie
Tijdens informeel contact is met de Europese verladersorganisatie (ESC)
gesproken over een (eventuele) pilot. ESC is enthousiast en lijkt bereid om
hieraan mee te werken. Ook wordt binnen DG TAXUD nagedacht over een
voorstel waarbij goederen geacht worden een communautaire oorsprong
te hebben zolang alleen gemeenschapshavens worden aangedaan.
Daarmee zou de pilot niet nodig zijn. Om die reden is het in januari
geplande overleg over de pilot opgeschoven naar juni 2009. De High Level
Group heeft dit knelpunt ook opgenomen in de «offline consultation» van
18 september 2008.
8. Afvalstoffenbelasting inhoud laadbakken/kiepauto’s
Momenteel vindt rond het knelpunt van de afvalstoffenbelasting overleg
en nader onderzoek plaats. De transportsector sluit hierbij aan. De uitkomsten van dit onderzoek kunnen eventueel worden meegenomen in het
Belastingplan 2010. Tevens beveelt de transportsector nader onderzoek
naar het effect van het duale tariefsysteem aan. Hiervoor wordt VROM
benaderd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

21

9. CBS-vervoersenquête en verkeersenquête
Met de vervoers- en verkeersenquêtes wordt informatie ingewonnen voor
statistiekverplichtingen uit diverse verordeningen en (inter-)nationale
afspraken. Er zijn een aantal wijzigingen in de uitvoering van kracht
geworden waardoor de enquêtedruk afneemt en het knelpunt deels wordt
opgelost. Voor 2009 staat een verdere vereenvoudiging op stapel. Verder
blijft het CBS gebruik van gegevens uit andere bronnen onderzoeken. Ook
doet CBS onderzoek naar de omvang en samenstelling van de steekproef,
mede om te bestuderen hoe kleine bedrijven minder kunnen worden
belast. Uiterlijk in februari 2009 wordt hierover een rapportage verwacht.
10. Digitale tachograaf; 28 dagen bewaartermijn
De huidige digitale tachograaf is technisch verouderd en de specificaties
staan in de EU-verordening. In 2009 start een evaluatie om de verordening
aan te passen. Ook start het project SMART om te komen tot een nieuwe
of verbeterde versie van de digitale tachograaf. De brancheorganisaties
proberen samen met de collega’s in andere lidstaten een gezamenlijke
lobby te voeren. De overheid streeft doelregelgeving na en is proactief bij
de evaluatie en het SMART-project.
Met de invoering van de digitale tachograaf is de bewaar- en controleperiode voor controles langs de weg opgerekt naar 28 dagen. Lidstaten
verschillen onderling in de manier van handhaven en het boetebeleid.
Nederland probeert via diverse sporen, samen met collega’s uit andere
lidstaten, meer uniformiteit in de handhaving te realiseren. De redelijkheid
van het Nederlandse handhavingsbeleid is daarbij het uitgangspunt. De
uniformiteit van handhaving wordt als onderwerp besproken tijdens een
internationale studiedag die het bedrijfsleven, samen met de overheid, in
2009 organiseert.
Er komt een nieuw Europees formulier voor het aantonen van (privé)activiteiten, dat algemeen erkend moet worden. Dat lijkt een verbetering
ten opzichte van de huidige situatie. Nederland streeft op langere termijn
volledig afschaffen van het formulier na, mits er andere controlemogelijkheden zijn. Hiertoe wordt de kwestie opgenomen in een lijst met dereguleringsvoorstellen voor de High Level Group onder leiding van Stoiber.

Actualisatie
Tijdens het Comité op 20 november 2008 is aangegeven, dat (de introductie van) het nieuwe Europese formulier de volgende keer op de
agenda zal komen. Het project SMART is gestart.
11. Afgiftetermijn bestuurderskaart digitale tachograaf
De afgifte van de persoonsgebonden bestuurderskaarten wordt uitgeplaatst naar de markt. Daarmee moeten de kosten van de bestuurderskaart zo laag en de doorlooptijd van de aanvraag zo kort mogelijk worden.
De verordening staat alleen persoonsgebonden bestuurderskaarten toe.
Daarom onderzoekt IVW of een waterdichte noodprocedure bij urgente
gevallen mogelijk is. Begin 2009 moet rond de afgifte van de bestuurderskaarten meer duidelijk zijn.
12. Beperkingen gebruik 45-voet ISO-containers
Voertuigen voor het vervoer van 45-voets containers over de weg overschrijden de maximale lengte. Voor binnenlands vervoer mogen lidstaten
uitzonderingen toestaan. Op 17 november 2008 is overleg tussen de over-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

22

heid en het bedrijfsleven om afspraken te maken over de nationaal toegestane extra voertuiglengte. Ook is afgesproken dat zowel overheid als
bedrijfsleven contact opnemen met collega’s in België en Duitsland om
hen te informeren over de Nederlandse oplossing, hen over te halen
dezelfde condities voor binnenlands vervoer in te voeren en afspraken te
maken. Via gezamenlijke lobby wordt verruiming van de EU-regelgeving
gestimuleerd.

Actualisatie
Uitkomst van het overleg op 17 oktober 2008 is dat Nederland een overhang van 80 centimeter gaat toestaan voor binnenlands vervoer. Daarmee
komt de totale lengte met een 45-voet container uit op maximaal 17,30
meter. De regeling is op 1 januari 2009 van kracht geworden1. Minister
Eurlings heeft in de Transportraad al toegezegd dat de maximale voertuiglengte in Nederland wordt verruimd. Ook heeft Eurlings toegezegd te
gaan lobbyen bij Duitse en Belgische collega’s voor verruiming.
13. Lengte voertuig/aanhang combinaties
Voor voertuigcombinaties die, met uitgeschoven materieel, ondeelbare
lading vervoeren wordt onderzocht of EU-regelgeving toestaat dat nationaal 22 meter als maximum wordt toegestaan. Op 17 november 2008
worden hierover verdere afspraken gemaakt.

Actualisatie
Tijdens het overleg bleek geen consensus over een grotere combinatielengte mogelijk. Wel is overeengekomen dat het knelpunt kan vervallen.
Een uitbreiding van de combinatielengte vereist minutieuze regelgeving
en leidt tot moeizame controle in verband met de beperking van de belading van het trekkende voertuig, mede in relatie tot de voorgeschreven
druk onder de aangedreven assen. Ook is er kans op misbruik door inzet
van de combinatie voor het vervoer van deelbare lading en door andere
bedrijfstakken en sectoren.
Gezien de omvang van de doelgroep is een dergelijke inspanning niet
verantwoord. Daarbij komt dat er verschillende praktische oplossingen
mogelijk zijn:
– Inzetten van een combinatie van trekker met oplegger.
– Inhuren van een kortere (trekkende) vrachtauto.
– Door de wettelijk toegestane uitsteek van lading is vervoer met een
grotere lengte mogelijk dan de lengte van de voertuigcombinatie zelf.
14. Breedte geconditioneerd vervoer/dikwandige voertuigen
Voor de maximaal toegestane breedte bij dikwandige voertuigen wordt
door de sector en de handhavende instanties verkend of afspraken in de
handhavingsfeer volstaan om wel dikwandige voertuigen met een breedte
van 2,60 meter in te kunnen zetten.

Actualisatie

1

De Regeling tot wijziging van de Regeling
meetmethoden massa’s en afmetingen van
bedrijfsauto’s en aanhangwagens is op
10 december 2008 gepubliceerd in de Staatscourant (Nr. 1655).

Tijdens overleg op 17 november bleek het probleem in de praktijk binnen
Nederland niet erg nijpend. Het Voertuigreglement eist een speciale
inrichting, maar niet een specifiek gebruik van het geconditioneerde voertuig. Ook andere goederen mogen in deze voertuigen worden vervoerd.
Verder controleert de RDW bij toelating uitsluitend op de dikte van de
wanden en niet op de aanwezigheid van een koelof verwarmingselement.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

23

In de praktijk betekent dit dat met een geconditioneerd voertuig – zeker
binnen Nederland – kan worden gereden, indien de omschrijving op het
kentekenbewijs «code 63: geconditioneerd voertuig» vermeldt.
Het knelpunt kan daarom vervallen. Wel blijft de meer principiële vraag of
het noodzakelijk is de breedte afhankelijk te stellen van de inrichting als
geconditioneerd voertuig. In feite is de grotere wanddikte reden om een
grotere breedte toe te staan.
15. Vergunning voor plaatsen hijskranen op de openbare weg
Voor de lokale vergunningen voor het plaatsen van hijskranen en andere
werktuigen op de openbare weg wordt een experiment opgestart. Bij dat
experiment worden een uniform voorbeeld en een handreiking voor
gemeenten opgesteld in samenwerking met VNG. Hiertoe levert het
bedrijfsleven eerst voorbeelden aan van gemeenten waar het goed geregeld is. Deze handreiking wordt begin 2009 verspreid richting gemeenten
en bedrijfsleven. In januari 2010 wordt het experiment geëvalueerd.

Actualisatie
Als actiepunt is nader onderzoek naar de dubbele precariobelasting overeengekomen. Dit onderzoek heeft inmiddels plaatsgevonden, met de
volgende uitkomst:
Een gemeente kan precariobelasting heffen voor het hebben van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond (artikel 228 Gemeentewet). De heffing is dus gekoppeld aan een
voorwerp. Dat betekent dat men niet dubbel betaalt, maar voor verschillende voorwerpen. Als men een APV-vergunning heeft is op zich nog niet
voldaan aan het belastbaar feit «het hebben van voorwerpen».
Betalen bij de aanvraag is niet mogelijk. In beginsel kan een gemeente pas
achteraf heffen, omdat dan pas de totale omvang van de belastingschuld
vaststaat (artikel 11 Algemene wet inzake rijksbelastingen).
Voor voorwerpen die aan een vergunning gekoppeld zijn, kan worden
aangesloten bij de periode waarvoor de vergunning is afgegeven en kan
nadat de voorwerpen geplaatst zijn al een aanslag worden opgelegd, met
tegenbewijs-mogelijkheid voor het geval het hebben van de voorwerpen
niet de hele vergunningperiode heeft geduurd (ontheffingsregeling). De
VNG modelverordening precariobelasting voorziet daarin. Maar omdat
het 2 voorwerpen zijn, zal men altijd voor die 2 voorwerpen moeten
betalen. Wel kan de gemeente de aanslagen daarvoor op één aanslagbiljet
verenigen.
Dit laatste kan mogelijk worden meegenomen bij de handreiking en bij
publicatie over goede voorbeelden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

24

BIJLAGE 2

OVERZICHT 40 KNELPUNTEN UIT RAPPORT NOORDZIJ

Thema

Knelpunt

verantwoordelijk

Afval (5x)
1. Afval:
2. Afval:
3. Afval:
4. Afval:
5. Afval:

Registratie VIHB-lijst*
Melding (hergebruikt) asfalt als afval*
Europese Verordening Overbrenging Afvalstoffen (EVOA)
Vervoer paardenmest
Verplicht gebruik ondergrondse afvalcontainers

VROM
VROM
VROM
VROM/LNV
gemeenten

Arbeid (7x)
6. Arbeid:
7. Arbeid:
8. Arbeid:
9. Arbeid:
10. Arbeid:
11. Arbeid:
12. Arbeid:

Arbeidstijdenwet naast rust/rijtijden, ATBV*
Rijbewijs & vakbekwaamheid chauffeurs*
EU-lidstaatverschillen weekendrijverboden, e.d.
Formulier EU-101: dekking sociale zekerheid
Limosa-melding België (buitenlandse werknemers)
Reikwijdte ARIE-regeling (arbeidsrisico’s)
Toepassing BRZO-regeling op logistieke dienstverleners

SZW/V&W
SZW/V&W
SZW
SZW
SZW
SZW
SZW

Fiscus (9x)
13. Fiscus:
14. Fiscus:
15. Fiscus:
16. Fiscus:
17. Fiscus:
18. Fiscus:
19. Fiscus:
20. Fiscus:
21. Fiscus:

Fiscale bijtelling bestelauto-van-de-zaak*
Nieuwe verpakkingsregeling/hergebruikte laadeenheden*
Invoerrechten kustvaart, afhandelingswijze*
Milieuheffing inhoud laadbakken kiepauto’s*
Naheffing LPG-tax heftrucks
EU-procedures teruggaaf BTW (6de richtlijn)
Verschillen inkomsten/loonbelasting, woon/werkverkeer
Oponthoud inklaren containers
EU-lidstaatverschillen dieselaccijns

Fin
Fin
Fin
Fin
Fin
Fin
Fin
Fin
Fin

Inspecties (2x)
22. Inspecties:
23. Inspecties:

Hoge (weekend)kosten inspecties
EU-inspectie-eisen veterinaire controles

LNV/V&W/Fin
LNV

Open EUmarkt (1x)
24. EU-markt:

Vergunningstelsel wegvervoer en cabotage

V&W

Security (1x)
25. Security

EU-ketensecurity voor diverse modaliteiten

V&W/Fin

Statistiek (1x)
26. Statistiek:

CBS-vervoersenquête, verkeersenquête*

V&W/EZ

Voertuigen (14x)
27. Voertuig:
28. Voertuig:
29. Voertuig:
30. Voertuig:
31. Voertuig:
32. Voertuig:
33. Voertuig:
34. Voertuig:
35. Voertuig:
36. Voertuig:
37. Voertuig:
38. Voertuig:
39. Voertuig:
40. Voertuig:

Digitale tachograaf; 28 dagen bewaartermijn, e.d.*
Afgiftetermijn bestuurderskaart digitale tachograaf*
Beperkingen gebruik 45 voet ISO-containers*
Lengte van vrachtauto/aanhangwagencombinaties*
Breedte geconditioneerd vervoer/dikwandige voertuigen*
Mogelijkheid verplichte APK-keuring ook in andere lidstaten
EU-lidstaatverschillen uitrustingseisen voertuigen
Aslastendruk, drukverplaatsing lading
EU-lidstaatverschillen vastzetten lading
EU-Trilingsrichtlijn
Roetfilters diesel-uitlaatemissies, DME-lijst
Aansprakelijkheid van de vervoerder in Nederland
Vergunningen speciaal vervoer, hijskranen, e.d.*
Vervoermanagementeisen gemeenten

V&W
V&W
V&W
V&W
V&W
V&W
V&W
V&W
V&W
SZW
SZW/VROM
Justitie
gemeenten
gemeenten

* De taxatie van de Commissie Noordzij is dat dit knelpunt binnen 1 jaar geheel of gedeeltelijk oplosbaar is, mits er politieke wil is om het op te
lossen. Dit geldt volgens Noordzij voor 15 van de 40 geïnventariseerde knelpunten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

25

BIJLAGE 3

Top 10 Knelpunten EVO
De door EVO gepresenteerde toptien administratieve lasten vertoont een
grote mate van overlap en samenhang met de door de Commissie
Noordzij geïnventariseerde regeldruk-knelpunten (zie bijlage 2). Alle knelpunten uit de EVO toptien komen aan de orde in het rapport van Noordzij.
Onderstaande tabel schetst die samenhang.
EVO top tien administratieve lasten en overbodige regels

agendering in rapport
Noordzij1

1. Digitale tachograaf
2. Knelpunten interne markt
3. Efficiëntere controles bij import
4. Verpakkingsbelasting
5. Voertuigbeperkingen
6. Verplichte rittenregistratie voor bestelautorijders
7. Anti-terreurmaatregelen
8. Arbeidstijdenwet naast rij- en rusttijdenregeling
9. Afvalstoffen regeling (VIHB en EVOA)
10. Stedelijke distributie

27*
8, 32, 35
15*, 20, 22, 23
14*
29*, 30*, 31*
13*
25
6*
1*, 3
topprioriteit

1

Zie bijlage 2 voor de omschrijving van de door de Commissie Noordzij geïnventariseerde knelpunten. Knelpunten met een asterix (*) zijn volgens Noordzij binnen 1 jaar geheel of gedeeltelijk
oplosbaar, mits er politieke wil is om het op te lossen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

26

BIJLAGE 4

Top 10 Ergernissen Truckers (opgesteld door TK-lid G. Koopmans)
Er blijkt een grote mate van overlap en samenhang van de toptien
truckers-ellende met de knelpunten van Noordzij en de top tien administratieve lasten van EVO. Onderstaande tabel geeft de samenhang weer.
TopTien-ergernissen van truckers in het internationaal vrachtverkeer

agendering bij Noordzij en
bij EVO-toptien1

1. Chauffeur is vooral boekhouder
2. Digitale tachograaf en boetes
3. Tachograaf en parkeerplaatsen
4. Oneerlijke concurrentie in Zwitserland
5. Rompslomp aan b.v. Zwitserse grens
6. Europese jungle aan regels en rijverboden
7. Nationale en lokale milieuregels
8. Nationale tolsystemen: elk land zijn eigen kastje?
9. Invoering 48-urige werkweek
10. Eenduidig EU-sanctiebeleid ontbreekt

6*, EVO-8
27*, EVO-1
EVO-1
–
–
8, EVO-2
8, EVO-2
EVO-2
6*, EVO-8
8, EVO-2

1

Zie bijlage 2 voor de omschrijving van de door de Commissie Noordzij geïnventariseerde knelpunten. Knelpunten met een asterix (*) zijn volgens Noordzij binnen 1 jaar geheel of gedeeltelijk
oplosbaar, mits er politieke wil is om het op te lossen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

27

BIJLAGE 5

Werkprogramma ministerie van Justitie voor een integraal
wetgevingsbeleid
A. Terughoudendheid met nieuwe wetgeving
• invoering integraal afwegingskader (vanaf 1 april 2008)
• invoering selectieve en geïntensiveerde wetgevingstoets (2008)
• ontwikkeling van een «objecttest» (2009)
• rijksbreed experiment met internetconsultatie (2009–2010)
B. Ruimte voor burgers, bedrijven en uitvoerders
• verkenningen naar bredere toepasbaarheid van private afspraken
(2008–2011)
• wettelijke regeling van verantwoorde openbaarmaking (voorbereiding 2008)
• nieuwe rechtsfiguren en rechtsvormen in het maatschappelijk
domein (deze kabinetsperiode)
C. Betere uitvoering
• invoering vaste verandermomenten (gefaseerd vanaf 2008)
• «clearing house» voor wetsevaluatie (2009)
• het delen van ervaringen en best practices van dossierteams en
panels van uitvoerenden (deze kabinetsperiode)
• rijksbrede toepassing van startnotities met de keuze voor doel en
instrumenten en departementale toetspools (2009)
• wegnemen belemmeringen voor samenwerking door inspectiediensten (voorbereiding 2008)
D. Uitvoering programma Legis (ICT en wetgeving) (deze
kabinetsperiode)
E. De betekenis van Europa
• onderzoek naar de betekenis van de Europese rechtsruimte voor de
inrichting van het nationale rechtsstelsel (deze kabinetsperiode)
• nieuwe vraagbaak Wetgeving en Europa (2008)
• effectenanalyse van Europese voorstellen (2009)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

28

BIJLAGE 6

Advies van het Overlegorgaan Goederenvervoer

Dit advies is gebaseerd op de discussie in het Overlegorgaan op
19 november jl. over de toen beschikbare meest recente concept kabinetsreactie.
Advies actieplan Commissie Noordzij
Datum behandeling Ovw: 19 november 2008
Kenmerk: OVW-2008/725
Aanleiding en doel themabijeenkomst
Op 11 juni 2008 kwam het rapport van de Commissie Noordzij uit. Inmiddels is de kabinetsreactie op het rapport van de commissie bijna gereed.
Daarnaast zijn in verschillende werksessies een aantal knelpunten uit het
rapport van de commissie aangepakt. Op de themabijeenkomst van
19 november 2008 zijn de conceptkabinetsreactie en de uitkomsten van de
werksessies besproken en is de aanpak geëvalueerd. Op deze bijeenkomst
heeft dhr. Noordzij een presentatie gegeven over een aanverwante sessie
die plaats vond op 10 november jl. met topmensen uit het maatschappelijk veld en van de overheid. Ook gaf hij zijn zienswijze op de conceptkabinetsreactie (zie bijlage 1).
Dit advies geeft inzicht in de zienswijze van de deelnemers op de conceptkabinetsreactie, de aanpak en het vervolgproces.
Samenvatting van het advies
1. Conceptkabinetsreactie: De deelnemers zijn in hoofdlijnen erg
tevreden met de conceptkabinetsreactie zoals deze nu voor ligt. In de
reactie wordt concreet ingegaan op de door de commissie Noordzij
naar voren gebrachte punten. De gezamenlijke koers van overheid en
bedrijfsleven om knelpunten op te lossen is een goede tendens.
Aandachtspunten die in de kabinetreactie beter naar voren moeten
worden gebracht zijn volgens de deelnemers:
– In het kader van de Europese Unie: samen optrekken van overheid
en bedrijfsleven en vroegtijdig agenderen;
– Gezamenlijke toezichthouder/inspectie;
– Maatregelen concreter formuleren en experimenten met naam en
toenaam benoemen;
– Meer duidelijkheid over het Integraal afwegingskader.
2. Inhoudelijke aanpak werksessies: Zowel marktpartijen als overheden
zijn bijzonder te spreken over de werksessies. Positieve punten zijn:
– Constructieve insteek bij alle partijen;
– Uitstralingseffect op de sector;
– Er wordt gezocht naar concrete oplossingen of deeloplossingen
voor knelpunten;
– Deze oplossingen zijn in een aantal gevallen al bereikt.
3. Evaluatie werkproces: Het werkproces wordt als zeer positief ervaren
door de deelnemers en zij willen graag op dezelfde weg doorgaan met
dit proces. De succesfactoren hierbij zijn:
– Duidelijke afspraken over actiepunten en deadlines;
– De mix van inhoudelijke experts vanuit de marktpartijen en de
ministeries enerzijds en de kritische spelers met verstand van de
uitvoering bij de departementen anderzijds werkt opbouwend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

29

De marktpartijen stellen voor een dergelijke aanpak van knelpunten om de
drie tot vijf jaar te herhalen.
Onderstaand vindt u een nadere toelichting van deze adviezen en het
verloop van de bijeenkomst.
Toelichting

1. Conceptkabinetsreactie
Dhr. Hensems (projectleider uitvoering Noordzij) geeft een presentatie
over de Conceptkabinetsreactie, waarna de deelnemers hierop kunnen
reageren. De deelnemers geven aan in hoofdlijnen de conceptkabinetsreactie te steunen. In de reactie wordt concreet ingegaan op de door de
commissie Noordzij naar voren gebrachte punten. Een gezamenlijke koers
van overheid en bedrijfsleven om knelpunten op te lossen is een goede
tendens.
Aandachtspunten die in de kabinetreactie beter naar voren gebracht
moeten worden zijn volgens de deelnemers:
Binnen de EU, samen optrekken van overheid en bedrijfsleven en vroegtijdig agenderen.
De indruk bestaat bij enkele deelnemers dat Nederland zijn belangen in
Brussel in het verleden te weinig heeft behartigd. Nederland zal echter
reëel moeten zijn bij bereiken van haar doelstellingen in Europa. Nederland is een klein land, maar heeft wel een grote transport en logistiek
sector. In de conceptkabinetsreactie zou daarom duidelijker moeten
worden beschreven dat Nederland fors moet inzetten op Europese lobby
op dit terrein. Om haar doelstellingen te bereiken zal meer moeten
worden samengewerkt tussen overheid en bedrijfsleven, met andere
landen en met het bedrijfsleven in andere landen voor een effectievere
lobby. Daarnaast moet Nederland van tevoren weten hoe Brussel tegen
onderwerpen op dit gebied aankijkt, om zo een effectievere lobby te
kunnen organiseren.

Gezamenlijke toezichthouder/inspectie
Het grote verschil in de handhaving binnen de EU blijft een knelpunt voor
de marktpartijen. De handhavers zouden minder langs elkaar heen
moeten werken. Meer harmonisatie in de EU is daarom wenselijk en hier
moet in de lobby op worden ingezet. De deelnemers zijn zich ervan
bewust dat dit op deelonderwerpen tot gevolg kan hebben dat het toezicht
strenger wordt.
Maatregelen concreter formuleren en experimenten met naam en
toenaam benoemen
De deelnemers verzoeken om de conceptkabinetsreactie te versterken
door maatregelen concreet te formuleren. Verschillende goede experimenten lopen op dit moment al, maar deze worden niet altijd genoemd. In
de conceptkabinetsreactie kunnen deze genoemd worden om zo de
reactie concreter te maken.
Integraal afwegingskader
Er bestaat bij de deelnemers onduidelijkheid over het integraal afwegingskader.
Toelichting: Een effectieve aanpak van regeldruk vereist dat alle informatie, die nodig is om een goede afweging te kunnen maken voor een
overheidsbesluit, verzameld wordt. Het Rijk heeft daarom het initiatief

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

30

genomen om in samenwerking met de Actal een integraal afwegingskader
te ontwikkelen in de vorm van een website dat informatie aanbiedt over
de verschillende componenten van een integrale afweging en dat helpt de
verschillende effecten van voorgenomen overheidsbesluiten in kaart te
brengen. In dit kader worden bestaande interdepartementaal geldende
kwaliteitseisen gebundeld. In de dialoog met uitvoerders, toezichthouders
en burgers over de maatschappelijke problemen moet deze informatie
worden benut. Door in de beleidsfase de relevante vragen aan bod te
brengen kan de toetsing achteraf verminderd worden. De invoering van
het IAK zal dan ook gepaard gaan met een vereenvoudiging van de toetsprocedures.
Aanvullende vragen over het integraal afwegingskader kunnen schriftelijk
gericht worden aan het OVW. Deze zal ze doorsturen aan het ministerie
van Justitie.
Overige opmerkingen en suggesties
–

–

–

Commitment vanuit de top: ACN geeft aan het van belang te vinden
dat in de top van de ministeries naast procesmanagers ook materiedeskundigheid aanwezig is;
Het betrekken van de binnenvaart: De CBOB benadrukt dat de binnenvaart voor een belangrijk deel een oplossing kan zijn voor de problemen op de weg. Zij geven aan het te betreuren dat deze dimensie niet
in het advies Noordzij is opgenomen.
Gezamenlijke inspectie in Nederland: verschillende deelnemers geven
aan de beweging naar een gezamenlijk loket voor de inspecties te
ondersteunen. ACN zou graag een verder samengaan van de verschillende inspecties willen bepleiten.

2. Inhoudelijke aanpak werksessies
Dhr. Bex van SIRA consulting geeft een presentatie over de inhoudelijke
uitkomsten van de afgeronde werksessies. Er is een overzicht gemaakt
van de uitkomsten van de sessies. Hierbij is een onderscheid gemaakt
tussen 4 categorieën onderwerpen (Voertuig, afval, fiscaal en arbeid) en
5 categorieën uitkomsten (Europees of internationaal niveau, besluitvorming Nederland, uitvoeringstraject, nader onderzoek, knelpunt is weggenomen). In de sessies wordt altijd gezocht naar de meest concrete (deel)oplossing.
Zowel marktpartijen als overheden zijn bijzonder te spreken over de praktische uitkomsten van de werksessies. Bij alle partijen bestaat een positieve insteek en dit heeft een uitstralingseffect op de sector. Aan de hand
van de werksessies wordt gezocht naar concrete oplossingen of deeloplossingen voor knelpunten. Deze oplossingen zijn in een aantal gevallen
al bereikt.

3. Evaluatie werkproces
Op 10 december a.s. zal het AO in de Kamer plaatsvinden over de uitvoering van het rapport Noordzij. Voor de kerst zal de kabinetsreactie worden
behandeld in de Ministerraad.
Het werkproces wordt eveneens als zeer positief ervaren door de deelnemers en zij willen graag op dezelfde weg doorgaan met dit proces. In de
werksessies worden duidelijke actiepunten en deadlines afgesproken. De
marktpartijen stellen voor een dergelijke aanpak van knelpunten om de 3
tot 5 jaar te herhalen. De mix van inhoudelijke experts vanuit de markt-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

31

partijen en de ministeries enerzijds en de kritische spelers met verstand
van de uitvoering bij de departementen anderzijds werkt opbouwend.
Tot slot
Dit advies zal worden meegestuurd met de Kabinetsreactie.
HET OVERLEGORGAAN GOEDERENVERVOER
Hoogachtend,
J. G. M. Alders
Voorzitter Overlegorgaan Goederenvervoer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 515, nr. 283

32