Directoraat-generaal Klimaat
en Energie
Directie Strategie
Energiesysteem

Toelichting
Kenmerk
DGKE-DSE / 22569165
•
De brief is gebaseerd op de Monitor RES 2022 van het Planbureau voor de
Leefomgeving (PBL), 'foto' van het proces van het Nationaal Programma (NP)
RES en het adviesrapport van mevrouw Bos ‘Bouwen aan de brug, terwijl we
er overheen lopen’.
•
Het rapport van mevrouw Bos gaat in op de vraag of het mogelijk en/of
gewenst is het landelijke doel van 35 TWh hernieuwbaar op land voor 2030
formeel op te hogen in het licht van het gezamenlijke bod uit de RES 1.0 van
55 TWh, en aan welke randvoorwaarden moet worden voldaan om zoveel
mogelijk boven het bod van 35 TWh te verzilveren.
•
De PBL-analyse laat zien dat het doel van 35 TWh voor 2030 nog steeds
binnen bereik is en dat de realisatie van pijplijnprojecten het afgelopen jaar
sterk is doorgezet. Tegelijkertijd constateert het PBL dat regio’s moeite
hebben met het omzetten van ambitie in nieuwe pijplijn projecten, waardoor
het risico op stilstand ontstaat. Grosso modo liggen hier vier oorzaken aan ten
grondslag: 1) netcongestie, 2) schaarste aan personeel en materialen, 3) de
wisselingen van de wacht na de gemeenteraadsverkiezingen en 4) de impact
van de uitspraken van de Raad van State n.a.v. het Nevele arrest en het
Porthos-project.
•
Om het proces niet onnodig te vertragen, ligt in het BO K&E het besluit voor
om, op basis van het advies van mevrouw Bos, het doel van 35 TWh in 2030
voor duurzame opwek uit het Klimaatakkoord niet formeel op te hogen. De
RES-biedingen van de regio’s die samen optellen tot 55 TWh zijn de basis voor
de uitvoering tot 2030. Dit leidt er indirect toe dat er waarschijnlijk meer dan
35 TWh gerealiseerd zal worden.
•
Hoofdboodschap van de brief is dat het niet formeel ophogen van het
nationale doel en de veranderende context waarbinnen de RES’en opereren
niet betekenen dat we rustiger aan mogen gaan doen. We moeten blijven
inzetten op creatieve oplossingen om meer dan 35 TWh mogelijk te maken
zoals het expliciet meenemen van vraag, opslag en beschikbare netcapaciteit
in het uitwerken van de zoekgebieden in de RES’en. EZK heeft daar ook een
verantwoordelijkheid in, bijvoorbeeld als het gaat om een meerjarige
overheidscampagne over de nut en noodzaak van de energietransitie en lange
termijn sturingsmechanismen om slimme projecten, kwaliteit en
netneutraliteit te stimuleren. De opdrachtgevende partijen van NP RES kijken
kritisch naar het tijdspad en de opgave van 35 TWh. Omdat het PBL
constateert dat het kwantitatieve doel van 2030 binnen bereik ligt zijn er
vooralsnog geen redenen tot aanvullende maatregelen.
•
U heeft in het najaar toegezegd de Kamer te informeren over de verkenning
naar het kwaliteitsbudget. Uit de verkenning blijkt dat een financiële regeling
wellicht kan helpen om kwaliteit toe te voegen aan
energie(infrastructuur)projecten en in de gebieden, maar in de praktijk niet de
bottleneck is. Verschillende voorbeelden laten zien dat er alternatieven zijn,
zoals het opnemen van kwaliteitseisen in de vergunningverlening, een
gebiedsfonds en/of het toezien op 50% lokaal eigendom.

Pagina 2 van 2