Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

21 501-08

Milieuraad

Nr. 610

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 januari 2016
Graag informeer ik u over de Milieuraad die ik op woensdag 16 december
jl. in Brussel heb bijgewoond. Hiermee voldoe ik tevens aan het verzoek
van het lid-Geurts om te berichten over de uitvoering van de moties met
Kamerstuk 21 501-08, nr. 607 (was 602) en met Kamerstuk 21 501-08, nr.
603, die werden aangenomen tijdens het VSO Milieuraad op 3 december
jl. (Handelingen II 2015/16, nr. 33, item 7) en betrekking hebben op de
Nederlandse inzet voor de NEC-Richtlijn (National Emission Ceilings).
Tijdens deze laatste Milieuraad onder Luxemburgs Voorzitterschap zijn er
Raadsconclusies aangenomen over de tussentijdse evaluatie van de EU
Biodiversiteitsstrategie. Ook is er een algemene oriëntatie overeengekomen over de NEC-richtlijn. Tijdens de informele ministeriele lunch gaf
Eurocommissaris Vella een update over de besluitvorming over de Real
Driving Emissions (RDE) testprocedure. Tot slot stond er een achttal
diversenpunten op de agenda. Eén daarvan was mijn presentatie van het
werkprogramma van het Nederlands Voorzitterschap op het gebied van
milieu en klimaat.
Vanuit de Europese Commissie waren Eurocommissaris Arias Cañete
(klimaat en energie), Commissaris Maroš Šefčovič (Energie Unie) en
Commissaris Karmenu Vella (milieu, maritieme zaken en visserij)
aanwezig bij deze Raad.
Tussentijdse evaluatie EU Biodiversiteitsstrategie
In oktober 2015 publiceerde de Commissie de tussentijdse evaluatie van
de EU Biodiversiteitsstrategie. In de aanloop naar deze Milieuraad had het
Luxemburgse Voorzitterschap Raadsconclusies voorbereid waarmee de
Raad een appreciatie geeft van dit rapport. Hierin onderstreept de Raad
het belang om vast te houden aan de doelen van Biodiversiteitsstrategie
en worden zowel de Europese Lidstaten als de Commissie opgeroepen
om meer werk te maken van de implementatie en realisatie van

kst-21501-08-610
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-08, nr. 610

1

afgesproken acties. Ook wordt benadrukt dat er voldoende financiële
middelen gemobiliseerd moeten worden voor investeringen in biodiversiteit en ecosysteemdiensten, en dat er een kader ontwikkeld moet
worden om de voortgang van de implementatie van de Biodiversiteitsstrategie te kunnen monitoren. Tijdens de Milieuraad werden deze Raadsconclusies aangenomen.
Daarbij benadrukte Eurocommissaris Vella dat de in de Biodiversiteitsstrategie genoemde acties nu daadwerkelijk moeten worden uitgevoerd. In
het bijzonder noemde hij de implementatie van natuurbeleid zoals
vastgelegd in de Vogel- en Habitatrichtlijnen, het bestrijden van invasieve
soorten en de integratie van natuurbeleid in beleid voor land- en
bosbouw. Hij bedankte het Voorzitterschap voor de evenwichtige
Raadsconclusies en het efficiënte proces dat ertoe heeft geleid dat deze
Conclusies nu zijn aangenomen. Veel lidstaten sloten zich daarbij aan.
Lidstaten benadrukten hun inzet om de doelen van de Biodiversiteitsstrategie te behalen. Coherent beleid en de integratie van natuurbeleid in
andere sectoren zijn hiervoor volgens veel lidstaten noodzakelijk. Ook
benadrukten lidstaten dat ze de Vogel- en Habitatrichtlijnen niet willen
aanpassen, maar dat deze richtlijnen wel beter geïmplementeerd moeten
worden. De fitness check van deze richtlijnen, die de Commissie in het
tweede kwartaal van 2016 zal publiceren, zal hiervoor mogelijk aanknopingspunten bieden. In juni 2016 zal onder Nederlands Voorzitterschap
een conferentie rondom de fitness check plaatsvinden.
Het kabinet is tevreden met de aangenomen Raadsconclusies. Een aantal
voor Nederland belangrijke punten, zoals het meenemen van ecosysteemdiensten in besluitvorming, de relatie tussen natuurlijk kapitaal en
circulaire economie en het behoud van de huidige beschermingsniveaus
van de Vogel- en Habitatrichtlijnen, komen hier duidelijk in naar voren.
NEC-Richtlijn
Tijdens deze Milieuraad is een algemene oriëntatie aangenomen over de
herziening van de NEC-Richtlijn. Deze Richtlijn stelt voor alle lidstaten
uitstootplafonds voor een aantal luchtverontreinigende stoffen.
In de aanloop naar de Raad was intensief overlegd tussen Voorzitterschap
en lidstaten over de exacte hoogte van deze plafonds. In het uiteindelijke
voorstel hoopte het Voorzitterschap de juiste balans te hebben gevonden
tussen uitvoerbaarheid en ambitie, en voldoende rekening te hebben
gehouden met verschillende nationale omstandigheden. Eurocommissaris
Vella riep de lidstaten op ambitie te tonen, mede met het oog op het
bereiken van een akkoord met het Europees parlement.
Een grote meerderheid van lidstaten sprak in de discussie hun steun uit
voor de voorgestelde algemene oriëntatie en de balans tussen
haalbaarheid en ambitie. Veel lidstaten gaven daarbij aan dat de huidige
reductieplafonds voor hen het hoogst haalbare zijn.
Slechts enkele landen gaven aan liever een ambitieuzer voorstel te
hebben gezien. Door deze lidstaten werd betreurd dat de te boeken
gezondheidswinst, die in het oorspronkelijke Commissievoorstel op 52%
lag, nu onder de 50% is gezakt. Ook werden door deze lidstaten vraagtekens gezet bij de verdeling van de lasten over de lidstaten. Tegelijkertijd
zagen deze lidstaten wel de noodzaak om voortgang te boeken op dit
dossier en wilden ze de besluitvorming daarom niet in de weg staan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-08, nr. 610

2

Nederland is één van de landen die liever een ambitieuzere Raadspositie
had gezien. Ik heb in mijn interventie het belang van luchtkwaliteit voor
milieu en gezondheid benadrukt, en aangegeven teleurgesteld te zijn in
het ambitieniveau.
Het methaanplafond was al geschrapt uit de voorliggende algemene
oriëntatie omdat hier geen meerderheid voor was in de Raad. Ik heb de
Commissie daarom niet gevraagd naar de kosten en baten van een
methaanplafond onder de NEC-Richtlijn. Zolang het methaanplafond niet
terugkeert in het richtlijnvoorstel, beschouw ik motie met Kamerstuk
21 501-08, nr. 607 (was 602) als uitgevoerd.
Motie met Kamerstuk 21 501-08, nr. 603 verzocht om te pleiten voor het
proportioneel wijzigen van de reductiepercentages voor ammoniak op
basis van al bereikte uitstootreductie. In het Commissievoorstel wordt
voor Nederland een reductiepercentage van 21% voorgesteld. De
Nationale Energieverkenning 2015 geeft aan dat de combinatie van
vastgesteld en voorgenomen beleid zal leiden tot een emissiereductie van
ammoniak met 26% in 2030 ten opzichte van 2005. Dit is onder meer het
gevolg van de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS). De voorgestelde
reductie wordt dus ruimschoots gehaald zonder aanvullend beleid.
Hiermee beschouw ik deze motie als uitgevoerd en heb ik in de Milieuraad
niet gepleit voor een gewijzigd ammoniakplafond voor Nederland.
Na een moeizame discussie – aangezien de reductieplafonds voor een
aantal lidstaten nog steeds te streng waren – kon de algemene oriëntatie
aangenomen worden met steun van een gekwalificeerde meerderheid van
de lidstaten. Nederland zal komend half jaar de onderhandelingen tussen
Raad, Commissie en Europees parlement verder moeten brengen. Dit
wordt een pittige klus gezien de uiteenlopende posities van lidstaten en
parlement. Ik heb in de Milieuraad mijn hoop uitgesproken dat er tijdens
het Nederlands Voorzitterschap een gebalanceerd compromis kan worden
bereikt.
Diversen
Presentatie van het inkomend Voorzitterschap
Zoals gebruikelijk is als inkomend Voorzitter, heb ik het werkprogramma
op het gebied van milieu en klimaat voor het komende half jaar gepresenteerd. Klimaat, circulaire economie, luchtkwaliteit (zie boven), betere
(milieu)regelgeving en duurzame mobiliteit staan komend half jaar hoog
op de agenda. Middels de «Voorzitterschapseditie Staat van de Europese
Unie 2015» d.d. 16 november jl. (Kamerstuk 34 166, nr. 22) en de Kamerbrief over het werkprogramma en activiteiten van IenM d.d. 14 december
jl. (Kamerstuk 34 139, nr. 8) bent u al uitgebreid geïnformeerd over de
concrete inzet en activiteiten tijdens het Nederlands EU-Voorzitterschap.
Terugkoppeling klimaattop
Eurocommissaris Cañete blikte terug op de klimaattop in Parijs en het
bereiken van een historisch klimaatakkoord op 12 december 2015. Veel
dank ging uit naar het Franse Voorzitterschap van de klimaattop en het
Luxemburgse EU-Voorzitterschap. De uitkomsten van de klimaattop en de
verdere uitwerking van de afspraken staan ook op de agenda van de
Milieuraad van 4 maart a.s., onder Nederlands Voorzitterschap.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-08, nr. 610

3

Staat van de Energie Unie
Eurocommissaris Šefčovič presenteerde het recent verschenen rapport
State of the Energy Union. Met dit nieuwe instrument wil de Commissie
Juncker jaarlijks de voortgang rapporteren m.b.t. de energie- en klimaatdoelen van de Unie.
Aankondiging COP19 Barcelona Convention
De Griekse delegatie kondigde kort de 19e Conference of the Parties (COP)
van de Barcelona Conventie aan, die in februari 2016 in Athene plaats zal
vinden. Dit verdrag richt zich op de bescherming van het mariene milieu
en kustgebied van de Middellandse Zee. Nederland is hierbij geen
verdragspartij.
REACH-UP
Met steun van acht lidstaten (waaronder Nederland) vroeg het Voorzitterschap deze Milieuraad aandacht voor het functioneren van de REACHverordening voor de registratie van chemische stoffen. Dezelfde lidstaten,
verenigd in de zogenaamde «REACH-UP» groep, organiseerden in oktober
2015 een conferentie over het functioneren van REACH, mogelijke
verbeteringen en wensen voor de toekomst. De uitkomsten van deze
conferentie werden nu aangeboden aan de Milieuraad.
Een aantal lidstaten benadrukte hierbij nogmaals dat REACH versterkt
moet worden en riep inkomende Voorzitterschappen op om hier aandacht
aan te besteden. Enkele lidstaten riepen de Commissie bovendien op om
zo snel mogelijk met criteria te komen voor het identificeren van
hormoonverstorende stoffen; hierbij verwijzend naar de uitspraak van het
Hof op 15 december jl. die de Commissie hiervoor in gebreke heeft
gesteld.
Eurocommissaris Vella gaf in zijn reactie aan dat de effectbeoordeling
voor hormoonverstorende stoffen op schema ligt en in 2016 zal
verschijnen. Daarna kunnen verdere stappen ondernomen worden.
Daarnaast gaf hij aan dat er in 2017 een fitness check zal verschijnen over
alle wetgeving rondom chemicaliën buiten REACH om.
EU Geneesmiddelenstrategie
De Zweedse delegatie riep de Commissie op om snel met een strategische
aanpak te komen van medicijnenresten in het milieu. Deze had eigenlijk in
september 2015 al moeten verschijnen. Enkele lidstaten, waaronder
Nederland, spraken hun steun uit voor de Zweedse oproep. Eurocommissaris Vella gaf aan dat er, ondanks de vertraging, al wel een begin is
gemaakt en dat de Commissie nog meer informatie en input vanuit de
lidstaten zal verzamelen.
Europees statiegeldsysteem tegen afval op straat
De Belgische delegatie riep de Commissie op om te onderzoeken hoe de
hoeveelheid afval op straat (blikjes, flesjes e.d.) verminderd kan worden,
bijvoorbeeld met een Europees statiegeldsysteem. Enkele lidstaten
toonden hun interesse, maar gaven ook aan dat gekeken moet worden
naar de kosten en baten van een dergelijk systeem en naar de gevolgen
voor de lidstaten die al nationaal beleid op dit terrein geïmplementeerd
hebben.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-08, nr. 610

4

Eurocommissaris Vella benadrukte dat lidstaten conform de bestaande
Europese Verpakkingsrichtlijn al verplicht zijn om maatregelen te nemen
voor afvalinzameling die goed passen bij hun nationale omstandigheden.
In Nederland worden in 2016 en 2017 al pilots uitgevoerd voor de
inzameling van kleine PET-flesjes en blikjes via innovatieve beloningssystemen.
Circulaire economie
Eurocommissaris Vella presenteerde het nieuwe Europese pakket voor de
transitie naar een circulaire economie, dat op 2 december jl. gepubliceerd
is. Hij gaf aan dat er nu een ambitieus pakket ligt waarin naar de hele
productiecyclus gekeken wordt, van de ontwerpfase tot en met de
afvalfase. Het commentaar van lidstaten op het teruggetrokken afvalpakket uit 2014 is verwerkt, waardoor het tijdsverlies door de intrekking
beperkt is. Tevens worden de administratieve lasten voor lokale
overheden en het MKB beperkt en wordt rekening gehouden met
verschillende nationale omstandigheden.
Enkele lidstaten gaven een voorzichtig positieve reactie op het nieuwe
pakket, dat als realistisch en volledig wordt beschouwd, maar vrijwel alle
lidstaten zijn nog bezig met het analyseren van het voorstel en het
bepalen van hun nationale positie.
Vooruitblik
De volgende Milieuraad zal op vrijdag 4 maart 2016 onder Nederlands
Voorzitterschap plaatsvinden in Brussel. Dan zal o.a. het nieuwe circulaire
economiepakket uitgebreid worden besproken. Voor deze Milieuraad is op
18 februari a.s. een algemeen overleg met uw Kamer voorzien. De
geannoteerde agenda van deze Raad zal ik u begin februari doen
toekomen.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-08, nr. 610

5