Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2146
Vragen van de leden Van Ginneken (D66) en Van der Graaf (ChristenUnie)
aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat over de
kwartaalrapportage OV Ombudsman van het vierde kwartaal van 2021 en het
bericht «Gps-proef moet eind maken aan meervoudig in- en uitchecken in ov»
(ingezonden 9 februari 2022).
Antwoord van Staatssecretaris Heijnen (Infrastructuur en Waterstaat)
(ontvangen 21 maart 2022).
Vraag 1
Bent u het eens met de OV Ombudsman dat de reparatie van liften en
roltrappen de absolute prioriteit moet krijgen in het toegankelijk houden van
stations?1
Antwoord 1
Ik deel de mening van de OV Ombudsman dat de reparatie van liften en
roltrappen prioriteit moet hebben in het toegankelijk houden van stations.
Vraag 2
Kunt u aangeven hoeveel stations in het afgelopen jaar langdurig onbereikbaar zijn geweest voor bijvoorbeeld mensen in een rolstoel als gevolg van
defecte liften of roltrappen? Hoe zit dat met buslijnen waar uitschuifplanken
ontbreken of defect zijn?
Antwoord 2
Het afgelopen jaar (2021) waren er enkele tientallen liften en roltrappen die
langer defect zijn geweest. Aan de defecten hebben verschillende redenen ten
grondslag gelegen. Gedacht kan worden aan onderhoud, maar ook schade
naar aanleiding van baldadigheid. Op dit moment is er sprake van vier liften
die door verschillende redenen niet functioneren. Gelukkig is het overgrote
deel van de liften en roltrappen beschikbaar en wordt gewerkt aan het
vergroten van de reparatiesnelheid. Met onder andere gemeentes en
bouwaannemers werkt ProRail aan verbeteringen in de beschikbaarheid van
liften en roltrappen. Zo worden alle liften voorzien van een monitoringssys-

1

ah-tk-20212022-2146
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

NOS.nl, 4 februari 2022, «Gps-proef moet eind maken aan meervoudig in- en uitchecken in ov»
(https://nos.nl/artikel/2415659-gps-proef-moet-eind-maken-aan-meervoudig-in-en-uitcheckenin-ov)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

teem. Hierdoor worden storingen sneller gedetecteerd, waardoor sneller aan
een oplossing kan worden gewerkt. Ook kunnen door dit monitoringssysteem
reizigers beter geïnformeerd worden over de beschikbaarheid van de liften.
Voor buslijnen is de aanwezigheid van uitschuifplanken een verplichting die
volgt uit het Besluit toegankelijkheid OV. Er zijn daarom in beginsel geen
voertuigen die niet beschikken over uitschuifplanken. Het functioneren van
uitschuifplanken wordt bij de regelmatige onderhoudsbeurten gecontroleerd,
waardoor er tevens in de regel geen sprake is van langdurig disfunctioneren
van uitschuifplanken.
Vraag 3
Maken afspraken met gemeenten, ProRail en vervoerders over de maximale
tijd waarbinnen een reparatie moet worden uitgevoerd onderdeel uit van het
bestuursakkoord toegankelijkheid ov? Zo nee, bent u bereid hierover
afspraken te maken en op te nemen in het akkoord?
Antwoord 3
Ik zal dit bespreken met ProRail en indien mogelijk meenemen in het nog af
te sluiten bestuursakkoord.
Vraag 4, 5 en 6
Bent u bereid om in die gevallen waar de maximale tijd niet haalbaar blijkt,
bijvoorbeeld als gevolg van een langdurige levertijd van ontbrekende
onderdelen, afspraken te maken over tijdige en duidelijke communicatie naar
passagiers over de duur van het effect en alternatieve reisopties?
Bent u het eens dat het aanbieden van alternatief vervoer per taxi door
ProRail, zoals voorgesteld door de OV Ombudsman, kan bijdragen aan het
bespoedigen van reparatie?
Bent u bereid te onderzoeken of dit tot standaard kan worden gemaakt in
situaties waarin een station (langdurig) onbereikbaar is?
Antwoord 4, 5 en 6
Hierover zijn al afspraken gemaakt tussen ProRail en NS. De kern van deze
afspraak is dat NS deze reizigers helpt hun reis te voltooien. In geval van een
lift die langer dan 4 uur in storing is of waar gepland onderhoud aan wordt
uitgevoerd, wordt verder een gele sticker op de lift geplakt waarop staat
aangegeven dat en waarom de lift niet gebruikt kan worden. Op de sticker
staat ook een telefoonnummer. Via dit telefoonnummer krijgt de reiziger
contact met de NS Servicedesk die advies geeft over een reisalternatief en/of
voor vervangend taxivervoer zorgt. De taxikosten komen voor rekening van
ProRail. Het aanbieden van alternatief vervoer zal de reparatie niet bespoedigen, maar helpt wel om de overlast voor de reiziger, die voor het maken van
zijn toegankelijke reis afhankelijk is van de lift, te beperken. Op dit moment
wordt ook de mogelijkheid ontwikkeld om via de NS-app actuele informatie
over defecten ten aanzien van liften en roltrappen te delen met reizigers.
Vraag 7
Kunt u bevestigen dat het inderdaad niet mogelijk is op één OV-chipkaart
zowel een abonnement als op saldo reizen aan te bieden?
Antwoord 7
Een abonnement Reizen op Rekening gaat op de huidige OV-chipkaart niet
samen met een abonnement op saldoreizen. Ik zal dit toelichten. Er zijn twee
betaalwijzen in het OV, Reizen op Saldo en Reizen op Rekening.
Met een OV-chipkaart, zowel een anonieme als een persoonlijke, kun je bij
alle OV-bedrijven in Nederland op saldo reizen. De ritprijs met het OV wordt
na in- en uitchecken direct verrekend met het vooraf opgeladen saldo op de
OV-chipkaart.
Reizen op Rekening is een betaalwijze waarmee de reiziger achteraf betaalt
voor de gemaakte reizen. Met Reizen op Rekening wordt er geen saldo van
de OV-chipkaart afgeschreven maar de reiziger checkt in en uit en betaalt
achteraf (in de regel maandelijks) via een factuur voor de gemaakte reiskosten. Dit kan alleen met een persoonlijke OV-chipkaart en pas nadat de reiziger
bij een vervoerder een account heeft gemaakt en een factuurrelatie is
aangegaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Dat er op één OV-chipkaart niet gelijktijdig abonnementen met twee typen
betaalwijzen (Reizen op Rekening en Reizen op Saldo) kunnen staan, heeft te
maken met de volgorde waarin de kaartlezer een keuze moet maken. Bij het
inchecken met de OV-chipkaart moet de kaartlezer in een fractie van een
seconde een keuze maken welke betaalwijze, abonnement of regulier tarief,
gekozen moet worden. Om die keuze te kunnen maken is er een prioritering
afgesproken in de volgorde waarop de kaartlezer moet kiezen. In deze
prioritering staat Reizen op Rekening bovenaan en worden eventuele
regionale abonnementen op saldo niet meer bekeken.
Regionale abonnementen op saldoreizen kunnen (nog) niet in combinatie met
Reizen op Rekening abonnementen gebruikt worden. In die gevallen is op dit
moment de beste oplossing om een extra OV-chipkaart aan te schaffen. In de
toekomstige situatie wordt het via het programma OV-betalen technisch
mogelijk gemaakt om met de opvolger van de huidige OV-chipkaart wel
Reizen op Rekening en Reizen op Saldo op één kaart te combineren. De
praktische mogelijkheden voor de reiziger, dus welke combinaties van
betaalopties straks mogelijk zijn, moeten nog bepaald gaan worden.
Vraag 8
In hoeverre biedt de landelijke proef voor inchecken via gps hier een
toekomstige oplossing voor?
Antwoord 8
De proef met treinreizen met gps dient een ander doel, namelijk enkelvoudig
in- en uitchecken in de treinketen. De proef heeft geen directe link met de
situatie zoals beschreven onder vraag 7 en levert daarvoor ook geen
specifieke bijdrage tot oplossing.
De proef met treinreizen met gps maakt onderdeel uit van het werkprogramma OV-betalen van vervoerders en Translink. Dit innovatieve programma, onder auspiciën van het Nationaal OV Beraad (NOVB), heeft tot doel
nieuwe betaalwijzen in het OV in te voeren onder de paraplunaam OVpay.
Een van de verschillen met de huidige situatie is dat abonnementen niet
langer op de OV-chipkaart staan, maar in de backoffice van het betaalsysteem. Doordat straks de abonnementen niet langer op de OV-chipkaart zelf
staan zullen situaties, zoals in vraag 7 vermeld, niet meer voorkomen.
Planning is dat medio dit jaar de betaalapparatuur in het gehele OV gereed is
voor de nieuwe betaalwijzen, in eerste instantie voor het in- en uitchecken
met de betaalpas en creditcard. Daarna volgen de landelijke invoering van
kortingsabonnementen en de nieuwe OV-chipkaart.
Gebruiksgemak en betrouwbaarheid van het OV betaalsysteem zijn randvoorwaardelijk. Pas als het nieuwe systeem zich bewezen heeft kan de techniek
achter de huidige OV-chipkaart stopgezet worden. Dit zal goed gecommuniceerd en gefaciliteerd worden zodat de reizigers die dan nog op de
OV-chipkaart reizen eenvoudig kunnen overstappen naar de nieuwe betaalwijzen. Zoals eerder gecommuniceerd is de planning dat de huidige
OV-chipkaart tot eind 2023 gebruikt kan worden.
Vraag 9
Bent u bereid om deze problematiek verder te betrekken bij de ontwikkeling
van de OV-chipkaart, reizen met gps en andere betaalmethoden?
Antwoord 9
In de gewenste ontwikkeling wordt door het programma OV-betalen voorzien.
Zie ook mijn antwoord op vraag 8.
Vraag 10
Welke stappen onderneemt u in de tussentijd om het reizen op rekening
naast het reizen op saldo met één OV-chipkaart te vereenvoudigen?
Antwoord 10
Het genoemde probleem wordt opgelost zodra de abonnementen naar de
backoffice worden verplaatst. Zie ook mijn antwoord op vraag 8. Tot die tijd is
het niet doelmatig om stappen te ondernemen voor investeringen in het
huidige betaalsysteem gezien de verwachte levensduur.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3