Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3026
Vragen van de leden Kuiken (PvdA) en Kuik (CDA) aan de Staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over zelfmoordpreventie ten tijde van
corona (ingezonden 30 april 2020).
Antwoord van Staatssecretaris Blokhuis (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 4 juni 2020).
Vraag 1
Kent u de pagina op de website van 113 Zelfmoordpreventie «Naasten: steun
in coronatijd»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Loopt er momenteel een onderzoek naar de impact van de coronacrisis en
het aantal suïcides, aangezien er in Nederland in eerdere economische
recessies (begin jaren tachtig en na 2007) een stijging was in het aantal
suïcides (37 procent)? Zo ja, wanneer kan dit onderzoek worden verwacht en
zo nee, bent u bereid dit onderzoek uit te voeren?
Antwoord 2
Om na te gaan hoe de suïcidecijfers zich de komende tijd ontwikkelen, is een
snelle monitoring van het aantal suïcides in Nederland van belang. Hiertoe
heeft 113 Zelfmoordpreventie een commissie opgericht met leden uit diverse
instellingen (waaronder GGZ NL, NS, ProRail, Forensisch artsen, CBS, IGJ)
die suïcidecijfers wekelijks met elkaar deelt en zicht houdt op de ontwikkeling
van de cijfers en op de noodzaak van preventieve maatregelen.
Daarnaast lopen momenteel verschillende onderzoeken naar de invloed van
de coronacrisis op de geestelijke gezondheidszorg (ggz) en haar cliënten,
naast de onderzoekslijnen die breder kijken naar de impact van de coronacrisis op de mentale gezondheid van de algemene Nederlandse bevolking.
ZonMw inventariseert in opdracht van VWS de uitkomsten van deze
onderzoeken. Binnen deze onderzoeken wordt ook gekeken naar suïcidaliteit,
waarbij er aandacht is voor het aantal zorgvragen en meldingen met
betrekking tot suïcidaliteit. De Kamer wordt op een later moment geïnfor-

1

ah-tk-20192020-3026
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

https://www.113.nl/naasten-steun-coronatijd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

meerd over de opbrengsten van de verschillende onderzoeken die er lopen
naar de effecten van corona op de ggz.
Vraag 3
Acht u het mogelijk dat in tijden waarin mensen hun sociale contacten
moeten beperken, onzeker of bang zijn of vrezen voor hun baan of inkomen,
dit tot een toename van psychische klachten of meer zelfmoorden zou
kunnen leiden? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
De coronacrisis heeft op iedereen invloed. Het is begrijpelijk als mensen zich
somber, gespannen of angstig voelen in deze tijd. Ik heb uw Kamer reeds
verschillende keren aangegeven dat wij met elkaar een verantwoordelijkheid
dragen om te waken voor het mentale welzijn van iedereen in onze samenleving. Mede daarom heb ik de uitvoering van de motie Segers aangaande
preventieve maatregelen om de negatieve gevolgen voor het mentaal welzijn
te beperken (Kamerstuk 25 295, nr. 230) met urgentie ter hand genomen. Bij
brief van 15 april (Kamerstuk 25 295, nr. 249) jl. heb ik u aangeven op welke
manier ik hier invulling aan geef. De coronacrisis of de gevolgen daarvan
kunnen zeker van invloed zijn op het aantal mensen met psychische klachten
en ook op het aantal mensen met suïcidaal gedrag.2 Het is belangrijk om dit
actief te blijven monitoren. Daarom worden er verschillende onderzoeken
uitgevoerd, die bij de beantwoording op vraag 2 zijn beschreven.
Vraag 4
Bent u bereid om contact met 113 Zelfmoordpreventie op te nemen om te
vernemen of er aanwijzingen zijn voor een toename van het aantal zelfmoorden en welke preventieve maatregelen nog genomen zouden kunnen
worden? Wilt u ook informeren of 113 Zelfmoordpreventie voldoende mensen
en middelen heeft om het belangrijke werk goed voort te kunnen zetten? Zo
ja, wilt u de Kamer van de uitkomsten daarvan op de hoogte stellen? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 4
Het is van belang, zeker in deze tijd, dat mensen met suïcidale gedachten
kunnen worden geholpen. De hulpverlening van 113 Zelfmoordpreventie is
daarin van grote waarde. De genoemde organisatie neemt daarom vanaf de
beginfase ook deel binnen de crisisstructuur die ik heb ingericht met
betrekking tot corona&ggz.
Ik hecht eraan hierbij te melden dat naast 113 Zelfmoordpreventie ook andere
hulplijnen, zoals de Luisterlijn, de Kindertelefoon, en MIND Korrelatie, hun
diensten en openingstijden hebben uitgebreid. Ook zij doen belangrijk werk
ten behoeve voor mensen die door de coronacrisis worden getroffen in hun
mentale welzijn. Ik heb actief contact met 113 Zelfmoordpreventie over de
ontwikkelingen die zij zien, de preventieve activiteiten en de middelen en
mensen die daarvoor nodig zijn. Ik vind het belangrijk dat zij voldoende
toegerust worden om juist ook in deze en komende jaren, waarin we een
toename van mentale problematiek verwachten, hun werk te kunnen doen. Ik
zal de Kamer informeren over de uitkomsten van mijn contact met 113
Zelfmoordpreventie in de brief die ik voor het notaoverleg op 8 juni aanstaande naar de Kamer zal sturen. Daarmee samenhangend zal ik in deze
brief ook aangeven hoe ik uitvoering ga geven aan de motie Van Brenk en
Van der Staaij die de regering verzoekt extra middelen vrij te maken als het
noodzakelijk is om de capaciteit van 113 Zelfmoordpreventie te vergroten.3
Vraag 5
Kunt u de Kamer voor 1 juni 2020 informeren over het vervolg van de
Landelijke agenda suïcidepreventie?

2

https://www.113.nl/actueel/wetenschappers-vrezen-toename-van-suicides-ieders-handelen-nunodig-om-dit-te-voorkomen
3
Kamerstuk 25 295, nr. 368.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Er wordt momenteel gewerkt aan het opstellen van een nieuwe Landelijke
Agenda Suïcidepreventie. Conform de toezeggingen die gedaan zijn tijdens
het AO van 17 oktober 2019 zal de Kamer voor de zomer geïnformeerd
worden over de stand van zaken van de nieuwe Landelijke Agenda en zal
deze nieuwe agenda uiterlijk in oktober 2020 naar de Kamer gestuurd
worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3