Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 052

Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 en
enkele andere wetten in verband met de
versterking van de positie van de referent in het
reguliere vreemdelingenrecht en versnelling van
de vreemdelingenrechtelijke procedure (Wet
modern migratiebeleid)

Nr. 9

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 februari 2010
Zoals toegezegd in de Nota naar aanleiding van het verslag bij het wetsvoorstel modern migratiebeleid (Kamerstukken II 2009/10, 32 052, nr. 7,
p. 54), informeer ik uw Kamer met deze brief over de actuele stand van
zaken van de implementatie van het moderne migratiebeleid.
Uitwerking lagere regelgeving
De geplande datum van inwerkingtreding van het modern migratiebeleid
is 1 januari 2011. Indien de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel is afgerond, zullen de wijzigingen van de Vreemdelingenwet 2000, het
Vreemdelingenbesluit 2000 (na parlementaire goedkeuring), het Voorschrift Vreemdelingen 2000 en de Vreemdelingencirculaire 2000 op die
datum in werking treden.
De ontwerp-regeling tot wijziging van het Voorschrift Vreemdelingen 2000
wordt voor schriftelijke consultatie naar de belanghebbenden verzonden.
De Vreemdelingencirculaire 2000 zal de komende maanden worden
aangepast aan de wijzigingen in de hogere regelgeving.
Digitale ondersteuning van de processen
Van wezenlijk belang voor een efficiënte uitvoering van het modern
migratiebeleid is het nieuwe informatiesysteem INDiGO van de IND. In
INDiGO zijn de werkprocessen van de IND opnieuw ingericht en wordt de
informatievoorziening voor het primaire proces geleverd met behulp van
een aantal standaard ICT-pakketten.
Deze pakketten moeten onder andere het werken met een digitaal dossier,
de digitale indiening van aanvragen, geautomatiseerde gegevensuitwisseling met andere overheidsinstanties en geautomatiseerde ondersteuning
van de behandeling van aanvragen mogelijk maken. Dit alles dient om de
doelstelling van de IND, te komen tot een klantgerichte, effectieve, efficiënte en flexibele dienstverlening, te ondersteunen en te verwezenlijken.

KST140733
0910tkkst32052-9
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 052, nr. 9

1

Ook levert INDiGO een belangrijke bijdrage aan de handhaving. INDiGO
zal in verschillende plateaus (fasen) worden gerealiseerd. Het eerste
plateau is eind 2009 van start gegaan. De rest van het eerste plateau
wordt in het voorjaar van 2010 opgeleverd. Hiermee zal de IND al het
werkaanbod kunnen afhandelen met een moderner en flexibeler systeem
en kunnen gegevens van de oude IND-systemen (waar mogelijk
geschoond) worden overgezet naar INDiGO.
In INDiGO worden alle klanten van de IND geregistreerd, zowel vreemdelingen als referenten. Daarbij wordt een relatie gelegd tussen de vreemdeling en zijn referent, voor zover referentschap vanuit wet- en regelgeving
noodzakelijk is voor een aanvraag. Dit zal het geval zijn bij, bijvoorbeeld,
verblijfsaanvragen in het kader van arbeid in loondienst of gezinsmigratie.
Bij iedere referent kan een overzicht worden getoond van de afhankelijke
vreemdelingen. In INDiGO is een onderscheid te maken tussen de verschillende soorten referenten. De referentenadministratie zal naar verwachting
medio 2010 operationeel zijn en kunnen worden gevuld.
Plateau 2 van INDiGO bestaat uit internetportalen om digitale dienstverlening nader te ondersteunen. De realisatie van de internetportalen staat
gepland voor 2010. Referenten worden door middel van deze internetportalen in staat gesteld om nieuwe vreemdelingen aan te melden, aanvragen in te dienen en incidentele wijzigingen door te geven voor alle vreemdelingen van wie zij referent zijn.
Uitgangspunt bij de digitale gegevensuitwisseling met referenten is dat de
IND maximaal gebruik zal maken van overheidsbrede voorzieningen, zoals
DigiD en het door het Ministerie van Economische Zaken ontwikkelde
programma e-herkenning voor bedrijven. De IND start hiervoor binnenkort met verschillende pilots.
Handhaving
Om misbruik en oneigenlijk gebruik van de vreemdelingenwetgeving te
voorkomen, wordt stevig ingezet op handhaving. Om systematisch handhaven mogelijk te maken, heeft de IND het taakveld opgedeeld in zes
handhavingsgebieden binnen het generiek behandelproces. De handhavingsgebieden zijn:
• handhaving als trajectcontrole (handhavingsprofielen, waarmee met
geautomatiseerde ondersteuning na het verlenen van de verblijfsvergunning actief wordt gecontroleerd of nog aan de verblijfsvoorwaarden wordt voldaan);
• handhaving door risicosturing (bijvoorbeeld door middel van behandelen persoonsprofielen);
• handhaving als ondersteuning van het handmatig beslisproces
(bijvoorbeeld door middel van het aanbieden van handhavingsinformatie die de beslisser bij zijn werk kan gebruiken, zoals onderzoeksmogelijkheden en verificatiemiddelen);
• handhaving aan de hand van signalen en onderzoek (bijvoorbeeld
door middel van berichten van ketenpartners);
• handhaving aan het loket (bijvoorbeeld door middel van het detecteren
van valse identiteitsdocumenten);
• handhaving in het klantkanaal (bijvoorbeeld door middel van preventief handhaven door informatie op internet, in folders, bij ambassades
etc.).
In de afgelopen maanden is intensief gesproken met het ministerie van
Buitenlandse Zaken, met het UWV Werkbedrijf, UWV Gegevensdiensten,
de Arbeidsinspectie, de Kamer van Koophandel Nederland, het Centraal
Justitieel Incasso Bureau, de Dienst JUSTIS en de Belastingdienst. Doel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 052, nr. 9

2

hiervan is te komen tot operationele afspraken waar het gaat om handhaving en werkprocessen waarbij optimaal gebruik wordt gemaakt van de
aanwezige expertise. Deze afstemming wordt de komende maanden
voortgezet.
Met de vreemdelingenpolitie en de Arbeidsinspectie is vooral gesproken
over de wijze waarop de organisaties elkaar kunnen versterken op het
terrein van handhaving. Daarbij is voortgeborduurd op de eerdere
aanzetten tot het uitwisselen van informatie en signalen op dit terrein.
Digitale gegevensuitwisseling met andere overheidsinstanties
INDiGO is tevens van belang voor de elektronische dienstverlening. In het
kader van het in de Ministerraad vastgestelde Nationaal uitvoeringsprogramma dienstverlening en E-overheid (NUP) is afgesproken dat de overheid de verschillende onderdelen van haar E-dienstverlening gaat uniformeren en op elkaar gaat afstemmen. Het is uiteindelijk de bedoeling om
een stelsel van basisregistraties tot stand te brengen. Aan deze basisregistraties worden éénmalig de betreffende gegevens van personen en
bedrijven aangeleverd. Daarmee wordt bewerkstelligd dat er één authentieke bron van dit gegeven is binnen de overheid. Ook in het wetsvoorstel
zijn hiertoe bepalingen opgenomen.
Vervolgens kan op basis van de gegevens uit deze basisregistraties onderlinge gegevensuitwisseling tussen overheden plaatsvinden. Een burger of
bedrijf hoeft derhalve slechts éénmaal zijn gegevens aan te leveren,
hetgeen niet alleen leidt tot een administratieve lastenverlaging, maar
tevens borgt dat overheidsbreed van dezelfde informatie wordt uitgegaan.
Tevens heeft de burger hiermee de mogelijkheid zich tot één instantie – te
weten de beheerder van het desbetreffende gegeven – te wenden, indien
hij correctie van het gegeven wenst.
Het inrichten van de automatische gegevensuitwisseling zal gefaseerd
plaatsvinden. Totdat alle gegevens geautomatiseerd kunnen worden
uitgewisseld, heeft de IND een werkeenheid geformeerd (de Centrale
Verificatie Unit) die verantwoordelijk is voor het handmatig controleren
van de gegevens bij andere overheidsinstanties. Deze eenheid is verantwoordelijk voor de controle van gegevens bij (of in het kader van) de
behandeling van een aanvraag, en tijdens de handhaving.
Stand van zaken proeftuinen
Zoals eerder gemeld, doet de IND sinds 2008 in zogenaamde «proeftuinen» ervaring op met onderdelen van het modern migratiebeleid. In
deze proeftuinen wordt in nauw overleg met de belanghebbenden
getoetst of onderzocht hoe de wijzigingen het meest optimaal kunnen
worden geïmplementeerd. De belangrijkste proeftuinen worden hierna
beschreven.
In de proeftuin au pair doet de IND ervaring op met de verkorte aanvraagprocedure voor referenten. Er zijn tien deelnemende au-pairbureaus.
In de proeftuin studie wordt geëxperimenteerd met een centrale procedure voor het verlengen van verblijfsvergunningen van studenten. De
onderwijsinstelling levert centraal de verlengingsaanvragen aan. Het
totale legesbedrag wordt in één keer per incasso voldaan. De IND reikt na
beoordeling van de aanvragen de verblijfsdocumenten op locatie bij de
onderwijsinstelling uit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 052, nr. 9

3

In een andere proeftuin doet de IND ervaring op met de verkorte
aanvraagprocedure voor mvv-plichtige studenten (toegangs- en verblijfsaanvraag) en niet-mvv-plichtige studenten (vvr-referentprocedure). Tien
onderwijsinstellingen nemen hieraan deel. De onderwijsinstelling dient de
verblijfsaanvragen ten behoeve van hun toekomstige studenten in. Nadat
de aanvragen zijn ingewilligd en de studenten zijn ingereisd, reikt de IND
de verblijfsdocumenten op locatie uit.
In het Expatcenter Amsterdam Area experimenteert de IND met de
verkorte toelatingsprocedure voor kennismigranten en hun gezinsleden.
Na inwilliging van de aanvraag reist de kennismigrant naar Nederland en
meldt zich bij het Expatcenter. Daar ontvangt hij zijn verblijfsdocument en
wordt ter plekke in het GBA ingeschreven (one-stop-shop). Binnen deze
proeftuin doet de IND samen met twintig werkgevers van kennismigranten ook ervaring op met het werken met zogeheten eigen verklaringen van de referent en met de administratieplicht. Bij de aanvraag
worden geen stukken overgelegd. De informatie die de referent via eigen
verklaringen heeft verstrekt, wordt achteraf steekproefsgewijs door de IND
gecontroleerd.
Zowel bij de IND als bij de deelnemende partijen bestaat een positief
beeld over de resultaten van de proeftuinen tot nu toe. De proeftuinen
lopen in 2010 door. Ook zijn er nieuwe proeftuinen in voorbereiding. Zo
zal in de proeftuin «monitoring studievoortgang» in samenwerking met
onderwijsinstellingen geoefend gaan worden met de toekomstige
verplichting om aan de IND te melden dat een student onvoldoende
studievoortgang heeft geboekt. In de pilot «religieus verblijf» zal in
samenwerking met een aantal religieuze organisaties nadere invulling
worden gegeven aan de voorwaarden voor religieuze referenten. De
bevindingen van deze pilot zullen mede van belang zijn voor de nadere
uitwerking van de door de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in zijn notitie van 18 september 2009 aan uw Kamer aangekondigde
herziening van de Wet arbeid vreemdelingen (Kamerstukken II 2009/10,
32 144, nr. 1), waarbij voortaan bij een aanvraag voor een tewerkstellingsvergunning in bepaalde gevallen kan worden afgezien van de toets op het
wettelijk minimumloon voor religieuze organisaties die als referent
optreden bij de IND.
De voorlichting aan klanten en referenten
De IND heeft de voorlichting aan direct betrokkenen gestart. Door middel
van gerichte voorlichting, informatiebijeenkomsten voor bedrijven en
koepelorganisaties en nieuwsbrieven worden belanghebbenden op de
hoogte gebracht. Ook de eerder genoemde proeftuinen spelen hierin een
belangrijke rol. Naarmate het moment van inwerkingtreding nadert, wordt
de communicatie geïntensiveerd. De informatie wordt toegespitst op de
doelgroep.
Samenvattend loopt de voorbereiding van de implementatie van het
modern migratiebeleid per 1 januari 2011 op schema.
De staatssecretaris van Justitie,
N. Albayrak

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 052, nr. 9

4