Conclusie
DE VOORGESTELDE MAATREGEL IS UITVOERBAAR ONDER VOORWAARDEN
Op basis van de resultaten van het kwalitatieve en verkennende onderzoek acht
LVNL de voorgestelde maatregel uitvoerbaar onder voorwaarden. Voor de
uitvoerbaarheid van de maatregel is het van belang dat door Lelystad Airport (waar
nodig in samenspraak met de overheid) invulling gegeven wordt aan de volgende
twee onderwerpen:
1. De uitgegeven capaciteitsdeclaratie wordt zo ingericht dat (in ieder geval tot aan
de luchtruimherziening) geen of slechts zeer beperkt behoefte is aan het gebruik
maken van de routes via sector3;
2. Stuurmaatregelen worden ingesteld om ervoor te zorgen dat het verkeer van en
naar Lelystad Airport zich zo geleidelijk mogelijk verdeeld over de dag aanbiedt.
Invulling van bovengenoemde punten dient ervoor te zorgen dat bij invoering van
de voorgestelde maatregel de effecten op de verkeersverdeling voorspelbaar
blijven, de effecten op andere verkeersstromen beheersbaar blijven en tevens geen
onbalans ontstaat tussen marktvraag en aangeboden routenetwerk. Dit laatste
voorkomt dat in de tactische afhandeling van het verkeer een impliciete druk op de
operationele uitvoering ontstaat om af te gaan wijken van het ontwerp. Gelet op
bovenstaande zal LVNL een deel van het ontwerp- en validatieproces opnieuw
moeten doorlopen. Op basis van een veranderde verkeersverdeling zal een nieuwe
operationele risico-inschatting over het route ontwerp gemaakt moeten worden.
Dit alles steeds voor de situatie dat er maximaal 10.000 vliegtuigbewegingen
handelsverkeer afgehandeld kunnen worden op de Lelystad Airport.
Graag wil ik u erop wijzen dat, zoals ook al eerder naar uw ministerie aangegeven,
de doorlooptijden die nodig zijn voor de openstelling van Lelystad Airport voor
commercieel groothandelsverkeer na besluitvorming opnieuw ingeschat zullen
moeten worden, samen met de effecten hiervan op de rest van het LVNLprojectenportfolio.
Met vriendelijke groet,

General Manager Performance & Development

Reactie LVNL op verzoek Lelystad Airport inzake maatregelen inbound sector 3

2

BIJLAGE
1. Impact van de maatregel op de te verwachten verkeersverdeling
Voor onderdeel 1 is samen met Lelystad Airport gekeken naar de
verkeersverdeling die is gebruikt voor het opstellen van de huidige MER
voor Lelystad uit 2018. Deze verkeersverdeling komt in de basis overeen
met de verkeersverdeling zoals die ook bij Rotterdam The Hague Airport te
zien is. In deze verkeersverdeling is de verwachting dat ongeveer 60% van
het naderende verkeer richting Lelystad Airport de naderingsroute via
sector 3 zou gebruiken. Dit betreft gemiddeld 7 tot 8 vliegtuigbewegingen
per dag. In de zomer betreft het naar verwachting gemiddeld 11
vliegtuigbewegingen per dag, in de winter gemiddeld 3. Dat verkeer is
daarbij naar verwachting verdeeld in een middag-, namiddag- en
avondwave. Zie ook onderstaande tabel.

Figuur 1 Verwachte aantallen vliegtuigbewegingen voor wat betreft naderingen zoals
gebruikt in het opstellen van de MER 2018 voor Lelystad Airport.

In onderstaande figuur is de voorgestelde maatregel schematisch
weergegeven. De rode route is de route die in dit voorstel wordt gesloten
voor inbound verkeer. Onderzoek richt zich op het verdelen van het verkeer
dat deze route normaal zou willen gebruiken via sector 4/5 (Noordzee) en
via sector 2 (Duitsland).

Reactie LVNL op verzoek Lelystad Airport inzake maatregelen inbound sector 3

3

Figuur 2 Overzicht huidig routeontwerp voor Lelystad Airport. De voorgestelde maatregel
houdt in dat de inbound sector 3 (rood) niet langer beschikbaar is en het verkeer uit het
zuiden en zuidwesten via de huidige routes voor sector 4/5 (Noordzee) of via sector 2
(Duitsland) richting EHLE vliegt.

Omdat momenteel nog geen historische data beschikbaar is over het
verkeer dat normaal gezien via sector 3 richting Lelystad Airport zou
naderen, is het niet mogelijk in te schatten of dat verkeer bij sluiting voor
handelsverkeer voor naderingen vanuit sector 3, zou kiezen om via
sector1/4/5 (via de Noordzee) óf via sector2 (via Duitsland) zou gaan
naderen. Vandaar dat is gekeken naar de uitersten: de situatie waarin ál het
verkeer via sector1/4/5 óf de situatie dat ál het verkeer via sector2 zal gaan
naderen.

Figuur 3 Verkeersverdeling indien alle vluchten die normaal via S3 Lelystad Airport zouden
naderen, nu via S1/4/5 gaan. Tussen haken de aantallen in de oorspronkelijke MER 2018
voor de sectoren waarbij in dit scenario iets veranderd. Aantallen voor S2 blijven in dit geval
gelijk.

Reactie LVNL op verzoek Lelystad Airport inzake maatregelen inbound sector 3

4

Figuur 4 Verkeersverdeling indien alle vluchten die normaal via S3 Lelystad Airport zouden
naderen, nu via S2 gaan. Tussen haken de aantallen in de oorspronkelijke MER 2018 voor de
sectoren waarbij in dit scenario iets veranderd. Aantallen voor S1/4/5 blijven in dit geval
gelijk.

Uit bovenstaande tabellen is af te lezen wat de sluiting voor handelsverkeer
voor naderingen vanuit sector 3 zou kunnen beteken voor de andere
sectoren.
Zoals in Figuur 2 te zien, is het laatste deel van de naderingen voor sector 2
en 3 in het huidige ontwerp, lateraal gezien, gelijk. Daar zal door invoering
van de maatregel v.w.b. aantallen vluchten dus geen verandering optreden
t.o.v. de aannames zoals gedaan in de MER 2018. Wel zal het verkeer in
sector 2 toenemen en zal het levelsegment bij Lemelerveld bij een
dergelijke verschuiving van het verkeer niet ingezet hoeven te worden.
Voor de sectoren S1/4/5, is een toename van het verkeer te verwachten
indien de voorgestelde maatregel wordt ingevoerd. Het verkeer zal hier
gebruik maken van sector 4 of 5, maar in beide gevallen uiteindelijk via
sector 1 de luchthaven naderen. De effecten hiervan op de omgeving zullen
zoals toegezegd door Lelystad Airport meegenomen worden in de
actualisatie van de MER.
LVNL zal een deel van het ontwerp- en validatieproces opnieuw moeten
doorlopen. Op basis van een veranderde verkeersverdeling zal een nieuwe
risico-inschatting over het route ontwerp gemaakt moeten worden. Ook zal
de bestaande veiligheid-, efficiëntie- en milieueffect rapportage (VEMER)
hierop aangepast moeten worden.

2. Inschatting van de mogelijke operationele effecten van de maatregel
Op basis van de effecten op de verkeersverdeling is met operationele
experts kwalitatief bekeken wat de te verwachten impact op de
operationele afhandeling van vliegverkeer (Schiphol en andere velden) zou
zijn als de voorgestelde maatregel zou worden ingevoerd. Daarnaast is ook
in meer algemene zin verkend wat de gevolgen zouden kunnen zijn op het
gebruik van het voorgestelde ontwerp door airlines en individuele vliegers.
Voorkomen bunching
Het routeontwerp voor Lelystad Airport is gebaseerd op de verwachten
marktvraag, en kent in zijn huidige vorm al beperkingen. Zo is met dit
routenetwerk geen doorgroei mogelijk naar meer dan 10.000 bewegingen
groothandelsverkeer. Door nu de naar verwachting meest te gebruiken
inbound-route gesloten te houden, wordt de druk op de rest van het ATMsysteem groter. De huidige ontworpen route vanuit het zuiden heeft
operationeel een lage werklast. Door het verkeer via andere sectoren om te
leiden neemt de relatieve werklast en interactie met overig verkeer toe.

Reactie LVNL op verzoek Lelystad Airport inzake maatregelen inbound sector 3

5

Ook tellen deze vluchten in de belasting van twee sectoren mee in plaats
van in één sector. Bunching of clustering van verkeer dient voorkomen te
worden maar LVNL heeft hierin beperkte stuurmogelijkheden. Om de
effecten het beste op te kunnen vangen is het verzoek richting Lelystad
Airport om ervoor te zorgen dat het verkeer zich zo geleidelijk mogelijk over
de dag aanbiedt.
Het is daarbij van belang om deze stuurmaatregelen op een dusdanige
manier in te richten dat het aangepaste route-ontwerp ook voor de
toekomst (tot aan de ingebruikname van de luchtruimherziening) houdbaar
is en inzetbaar blijft. Een mogelijk onlogische situatie die door de maatregel
gecreëerd wordt dient er niet toe te leiden dat een impliciete druk ontstaat
om af te wijken van het ontwerp. Voorkomen dient te worden dat een
dergelijke druk zich ontwikkelt omdat door afwijking ongewenste situaties
kunnen ontstaan die mogelijk leiden tot de noodzaak voor het nemen van
aanvullende maatregelen die ook andere verkeersstromen kunnen treffen.
Voorkomen ongewenste effecten
Indien de beïnvloeding van de marktvraag niet leidt tot een volledige
afname van het sector 3 verkeer, is een mogelijk effect van de voorgestelde
maatregel dat vluchten toch via sector 3 de NL FIR binnen komen en dan via
het punt SPY(kerboor) het routenetwerk oppakken (zie Figuur 5). Deze
mogelijkheid is eerder tijdens de uitwerking van spoor 1 van de
Luchtruimherziening onderzocht. De conclusie was ook destijds dat een
dergelijk effect ongewenst is en voorkomen dient te worden.

Figuur 5 De mogelijkheid om vanuit sector 3 via SPY(kerboor) het routenetwerk op te pakken
dient voorkomen te worden.

Reactie LVNL op verzoek Lelystad Airport inzake maatregelen inbound sector 3

6

Veranderingen in aantallen en vlootmix General Aviation (GA)
Er vliegt momenteel al GA verkeer op Lelystad wat gebruik maakt van het
bestaande routenetwerk. Dit verkeer is niet meegenomen in de
voorgestelde maatregel die alleen het commerciële groothandelsverkeer
betreft. Tevens wordt dit verkeer niet meegerekend in het maximum van
10.000 vliegtuigbewegingen voor Lelystad Airport. Indien het GA verkeer op
LA verder toeneemt, wat gezien de toenemende beperkingen op Schiphol
en Eindhoven een mogelijk gevolg zou zijn en waarbij het momenteel de
tendens is dat de toestellen waarmee gevlogen wordt steeds groter
worden, verhoogt dit wederom de druk op het systeem. Dit kan, samen met
de veranderingen in de verkeersverdeling door de voorgestelde maatregel,
leiden tot capaciteitsbeperkingen in het luchtruim. Of en in welke mate is
sterk afhankelijk van de daadwerkelijke groei en of verandering in vlootmix
van het GA verkeer.

Reactie LVNL op verzoek Lelystad Airport inzake maatregelen inbound sector 3

7