2013D50388

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Veiligheid en Justitie heeft een aantal vragen ter
beantwoording voorgelegd aan de staatssecretaris van Veiligheid en
Justitie over de brief van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken d.d.
4 februari 2009 inzake het BNC-Fiche over de Dublin-verordening
(Kamerstuk 22 112, nr. 795).
De voorzitter van de commissie,
Jadnanansing
De adjunct-griffier van de commissie,
Tielens-Tripels

nds-tk-2013D50388

1

Inhoudsopgave
I.
II.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Reactie van de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie

blz.
2
6

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Inbreng van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben enkele vragen over de waarborgen
voor personen die onder de werking vallen van de herschikking van de
verordening (EU) nr. 604/2013 van het Europees Parlement en de Raad
van 26 juni 2013 tot vaststelling van de criteria en instrumenten om te
bepalen welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van een
verzoek om internationale bescherming dat door een onderdaan van een
derde land of een staatloze bij een van de lidstaten wordt ingediend
(PbEU 2013, L 180) (hierna: de Dublin-verordening). De Dublin-verordening stelt een zelfstandig vereiste voor inbewaringstelling, te weten
«significant risico op onderduiken». Dat is een zwaarder criterium dan in
de richtlijn 2008/115/EG van het Europees Parlement en de Raad van
16 december 2008 over gemeenschappelijke normen en procedures in de
lidstaten voor de terugkeer van onderdanen van derde landen die illegaal
op hun grondgebied verblijven (hierna: de Terugkeerrichtlijn) wordt
gehanteerd, waar wordt gesproken van een «risico op onderduiken». Dit
wordt tot uitdrukking gebracht door verplicht te stellen dat er ten minste
één zware grond en ten minste nog een lichte of zware grond aanwezig
dienen te zijn voor inbewaringstelling. Hieruit maken deze leden op dat
twee lichte gronden gelijkgesteld worden aan één zware grond. Zij vragen
waar dit op gebaseerd is. Hoe is dit tot stand gekomen? Waarom is er niet
voor gekozen twee lichte gronden samen zwaarder te laten wegen dan
één zware grond? Op die manier biedt de aanwezigheid van twee lichte
gronden voldoende rechtvaardiging voor inbewaringstelling.
Inbreng van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering het standpunt huldigt
dat, voordat sprake kan zijn van een situatie als bedoeld in artikel 3,
tweede lid, van de Dublin-verordening op grond waarvan overdrachten
worden opgeschort, voorafgaand altijd eerst het vroegtijdig waarschuwingsmechanisme als bedoeld in artikel 33 van de Dublin-verordening in
werking moet zijn gesteld of zelfs zijn afgerond. Waarop baseert de
regering deze stellingname? Op welke wijze voorkomt de regering dat
asielzoekers door een overdracht het risico lopen op een met artikel 3 van
het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens
(EVRM) strijdige behandeling? Dit doet zich bijvoorbeeld voor in Bulgarije,
waarbij als gevolg van een toename van de asielinstroom langdurig
ernstige problemen zijn met de opvangvoorzieningen, de asielprocedure
en de tussenperiode. Deelt de regering de mening dat de discretionaire
bevoegdheid uit artikel 17 van de Dublin-verordening hiervoor onvoldoende soelaas biedt? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke alternatieve
wijze kunnen asielzoekers hiertegen worden beschermd? Heeft Nederland
hier een eigenstandige mogelijkheid, bijvoorbeeld door een bepaalde
periode terughoudendheid te betrachten in het overdragen aan een
bepaalde lidstaat omdat er feitelijk een aanzienlijk risico bestaat dat deze
asielzoekers na overdracht in erbarmelijke omstandigheden terecht zullen
komen?

2

Deze leden vragen of de regering de mening deelt dat de Dublin-verordening met het criterium «significant risico op onderduiking» zwaardere
eisen stelt aan die bewaring dan de eerdere Dublin-verordening. Zo ja,
beoogt de regering met deze implementatie te bereiken dat aan dat
uitgangspunt recht wordt gedaan en Dublin-claimanten derhalve minder
snel en minder vaak in vreemdelingenbewaring worden genomen? Op
welke wijze is dat gegarandeerd, nu aan de vereisten (zware en lichte
grond) tamelijk snel lijkt te kunnen worden voldaan omdat deze asielzoekers veelal geen documenten en een vaste verblijfplaats hebben?
Voorts willen de leden van de PvdA-fractie weten op welke wijze de
regering volledig ondervangt dat asielzoekers uit een gezin dat
gescheiden is geraakt en waarvan de gezinsleden in verschillende
lidstaten een asielvergunning hebben gekregen, niet gescheiden hoeven
te blijven. Op welke wijze bevat het wetsvoorstel tot wijziging van de
Vreemdelingenwet 2000 en de Algemene wet bestuursrecht ter uitvoering
van de verordening (EU) nr. 604/2013 van het Europees Parlement en de
Raad van 26 juni 2013 tot vaststelling van de criteria en instrumenten om
te bepalen welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van een
verzoek om internationale bescherming dat door een onderdaan van een
derde land of een staatloze bij een van de lidstaten wordt ingediend
(PbEU 2013, L 180) (Kamerstuk 33 699) flexibiliteit dat dit op asielgronden
kan, zodat deze mensen niet op reguliere vergunningvereisten stuiten?
Inbreng van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie zien verbeteringen in de nieuwe Dublinverordening, maar hebben nog de volgende vragen en opmerkingen over
de uitwerking en uitvoering van de bepalingen in die verordening. Zij
constateren dat een formeel asielverzoek moet worden ingediend voor de
rust- en voorbereidingstermijn. Vreemdelingen zijn dan nog niet voorbereid op de wijze van indiening van hun asielaanvraag. Hoe zal dit in de
praktijk worden uitgevoerd en wat wordt van een asielzoeker verwacht?
Wordt hierdoor de kans op fouten groter? Zo nee, waarom niet?
De leden van de SP-fractie krijgen zorgwekkende signalen over de
praktijken rondom «family tracing». Volgens de regering wordt bij «family
tracing» rekening gehouden met de verklaringen van de minderjarige.
Betekent dit dat het voorkomt dat zonder toestemming of inlichting van de
minderjarige, voogd dan wel vertegenwoordiger over wordt gegaan tot
«family tracing»? Zo nee, waarom niet? Wordt dan wel gericht gevraagd
naar de situatie met de familie? Kan worden toegelicht wat wordt bedoeld
met «zwaarwegende omstandigheden»?
Deze leden ontvangen ook signalen dat minderjarigen, voogd dan wel
vertegenwoordiger niet in kennis worden gesteld van de start van «family
tracing» en vervolgens plotseling worden geconfronteerd met een
resultaat. Klopt dit? Waarom is dit beleid zo ingericht? Vindt er verder wel
structurele en volledige terugkoppeling plaats? Wat wordt tijdens die
terugkoppeling precies medegedeeld?
Wat is de reactie van de regering op de kritiek dat het resultaat van
«family tracing» vaak na de gerechtelijke procedure naar voren komt en er
derhalve geen reactie op kan worden gegeven door de vertegenwoordiger? Welke mogelijkheden heeft de voogd of minderjarige om hiertegen
in verweer te komen als zij van mening is dat er wel degelijk sprake is van
zwaarwegende omstandigheden?
Tevens willen voornoemde leden weten of de door de autoriteiten of
andere partijen verstrekte informatie over de familie door Nederland
wordt geverifieerd. Zo nee, waarom niet?
De aan het woord zijnde leden vragen hoe de regering omgaat met
gezinnen die wel graag herenigd willen worden, maar verspreid door

3

Europa al dan niet een asielvergunning hebben. Wat moeten deze
gezinnen ondernemen om toch herenigd te worden? Erkent de regering
dat het voor vluchtelingen lang kan duren voordat zij aan de reguliere
verblijfseisen voldoen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke maatregelen
zullen hierin genomen moeten worden om deze drempels weg te nemen?
De leden van de SP-fractie constateren dat de regering in de nota naar
aanleiding van het verslag over het wetsvoorstel tot wijziging van de
Vreemdelingenwet 2000 en de Algemene wet bestuursrecht ter uitvoering
van de verordening (EU) nr. 604/2013 van het Europees Parlement en de
Raad van 26 juni 2013 tot vaststelling van de criteria en instrumenten om
te bepalen welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van een
verzoek om internationale bescherming dat door een onderdaan van een
derde land of een staatloze bij een van de lidstaten wordt ingediend
(PbEU 2013, L 180) aangeeft dat de kern van het interstatelijk vertrouwensbeginsel in het Europees asielrecht is, dat ervan uit kan worden gegaan
dat andere lidstaten hun asielrecht op orde hebben. Deze leden vinden het
dan ook ongeloofwaardig vreemdelingen over te willen dragen aan
bijvoorbeeld een land als Bulgarije als datzelfde land asielondersteuning
krijgt van onder andere het Europees Ondersteuningsbureau voor
Asielzaken (EASO). Hoe past dit in de voorgaande definitie van het
interstatelijk vertrouwensbeginsel en hoe wordt door Nederland getoetst
of sprake is van een zorgvuldige asielprocedure en opvang in een andere
lidstaat zoals Bulgarije? Waarom wordt er niet besloten om niet over te
dragen totdat het asielrecht en de opvang weer op orde is? Indien wordt
doorgegaan met pogingen tot overdracht, is de regering dan bereid de
garantie te geven dat de grondrechten van asielzoekers in Bulgarije niet
worden geschonden?
Begrijpen voornoemde leden het goed dat in het geval van Bulgarije nog
geen sprake is van het opleggen van maatregelen conform artikel 33 van
de Dublin-verordening, waarin wordt gesproken over een kennelijk risico
van bijzondere druk op het asielstelsel? Zo nee, waarom niet en wanneer
wel? Is de regering bereid conform artikel 2 van de Dublin-verordening in
het geval van Bulgarije niet over te dragen en de asielaanvraag zelf in
behandeling te nemen zolang Bulgarije zijn zaken nog niet op orde heeft,
dus in ieder geval tot september 2014?1 Zo nee, waarom niet?
Welke landen zitten tegen de ondergrens aan met betrekking tot het
waarborgen van de mensenrechten? Welke mogelijkheden zijn er deze
landen hier tijdig op aan te spreken? Wanneer wordt en is hiervan gebruik
gemaakt?
De leden van de SP-fractie willen weten of de regering ook van mening is
dat het Nederlandse grensdetentiebeleid ten aanzien van Dublinclaimanten niet overeenkomt met de voorwaarden zoals gesteld in de
Dublin-verordening. Is de regering bereid deze op een lijn met elkaar te
stellen? Zo nee, waarom niet?
De leden van de SP-fractie constateren dat er nog geen nadere regelgeving is omtrent de overdracht van medische informatie. Wanneer komt
deze regelgeving? Op welke wijze vindt de overdracht nu plaats en zal dat
beleid naar aanleiding van artikel 32 van de Dublin-verordening nog
wijzigen? Hoe gaat de regering kwesties zoals die van het Georgische
meisje Renata in het vervolg voorkomen?2

1
2

In antwoord op Kamervragen d.d. 4 december 2013, kenmerk 458651
http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2686/Binnenland/article/detail/3485585/2013/08/02/Teeven-weeronder-vuur-na-betwiste-uitzetting-doodzieke-Renata.dhtml

4

Inbreng van de leden van de PVV-fractie
De leden van de PVV-fractie merken op dat de regering in de nota naar
aanleiding van het verslag bij het wetsvoorstel tot wijziging van de
Vreemdelingenwet 2000 en de Algemene wet Bestuursrecht ter uitvoering
van de herziene Dublinverordening (604/2013) in reactie op hun vragen
aangeeft dat wanneer de vreemdeling zich niet houdt aan de aanwijzing
Nederland te verlaten de vreemdeling kan worden uitgezet naar het land
van herkomst of een ander land waar hij rechtmatig verblijf heeft. Uit het
feit dat het hier een «kan-bepaling» betreft, volgt dat zich ook omstandigheden kunnen voordoen waarin niet tot uitzetting wordt overgegaan. In
welke gevallen kan van uitzetting worden afgezien? Welke maatregelen
worden er getroffen om daadwerkelijke uitzetting te bewerkstelligen?
Een persoon die onder de Dublin-verordening valt kan in bewaring
worden gesteld indien er blijk is gegeven van een «significant risico op
onderduiken». Dit criterium is zwaarder dan het criterium van de
Terugkeerrichtlijn dat als voorwaarde een «risico op onderduiken» noemt.
Daarbij gaan in bewaringszaken dwingende termijnen gelden. Binnen zes
weken na de claimaanvaarding dient de overdracht te hebben plaatsgevonden. Anders volgt opheffing van de bewaring, tenzij het door de
vreemdeling ingestelde rechtsmiddel tegen de overdracht opschortende
werking heeft.
Voornoemde leden vragen of de bewaring van de Dublin-claimant ook
opgeheven wordt wanneer de overdracht niet binnen zes weken kan
worden gerealiseerd omdat de lidstaat die verantwoordelijk is voor de
behandeling van de aanvraag van de vreemdeling niet (voldoende)
meewerkt aan overname.
Inbreng van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie stellen met tevredenheid vast dat door middel
van het wetsvoorstel tot wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 en de
Algemene wet bestuursrecht ter uitvoering van de verordening (EU) nr.
604/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 tot
vaststelling van de criteria en instrumenten om te bepalen welke lidstaat
verantwoordelijk is voor de behandeling van een verzoek om internationale bescherming dat door een onderdaan van een derde land of een
staatloze bij een van de lidstaten wordt ingediend (PbEU 2013, L 180) het
Nederlands recht verder gestroomlijnd wordt met Europese wetgeving.
Deze leden hechten groot belang aan een gezamenlijke Europese aanpak
van het asielbeleid.
Zij hebben verschillende kritische vragen gesteld en zijn tot op zekere
hoogte tevreden met de antwoorden van de regering in de nota naar
aanleiding van het verslag. Enkele zaken zijn nog steeds reden van zorg.
Voornoemde leden lezen dat in artikel 3, tweede lid, van de Dublinverordening is opgenomen dat overdracht niet plaatsvindt wanneer er een
risico bestaat op een onmenselijke of een vernederende behandeling
veroorzaakt door slechte asielprocedures of opvangvoorzieningen. Deze
leden zijn positief over de opname van deze clausule, maar zetten wel
vraagtekens bij de implementatie hiervan, ook na de antwoorden van de
regering in de nota naar aanleiding van het verslag. Zij begrijpen uit deze
antwoorden dat er wel maatregelen genomen worden wanneer er een
risico bestaat op onmenselijke of vernederende behandeling veroorzaakt
door slechte asielprocedures of opvangvoorzieningen, maar dat lijkt nog
geen reden te zijn voor Nederland om overdracht naar dergelijke landen
op te schorten. De aan het woord zijnde leden zijn van mening dat ook als
er geen sprake is van een structureel karakter, maar wel van een reëel
risico op onmenselijke of vernederende behandeling veroorzaakt door

5

slechte asielprocedures of opvangvoorzieningen, de overdracht
opgeschort zou moeten worden.
II. Reactie van de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie

6