11a

> Postbus 9046, 7300 GH Apeldoorn

AAN

KOPIE AAN

Inleiding
Deze notitie schetst in het kort de wijze waarop wijziging van perceelsgrenzen kan plaatsvinden. Verder is
summier het oude en vigerende beleid beschreven in geval van afwijking van de grootte van een perceel
bij de vorming van percelen en wordt ten slotte een globaal overzicht gegeven van de juridische en
administratieve mogelijkheden die bestaan om de begrenzingen van een perceel te wijzigen in geval een
perceel reeds is gevormd en de rechthebbende(n) op een later moment aangeeft (aangeven) dat de
ligging van de perceelsgrenzen niet conform de bedoeling van partijen is dan wel vanwege de wens van
partijen (thans) een andere oppervlakte van het gevormde perceel te realiseren of anderszins een
wijziging door te voeren.

Perceelsvorming
Wanneer een gedeelte van een kadastraal perceel is verkocht en geleverd, zal een landmeter van het
Kadaster de partijen in het terrein uitnodigen om aan hem de nieuwe perceelsgrenzen aan te wijzen.
Partijen bepalen dus gezamenlijk de ligging van de nieuwe grenzen. De perceelsgrenzen worden alleen
gevormd wanneer partijen het eens zijn en dezelfde grens aanwijzen. Bij het proces van aanwijs aan de
landmeter kunnen partijen een gevolmachtigde namens hen de grenzen aan de landmeter aanwijzen.
Op basis van deze aanwijs volgt een meting. Na verwerking van deze meetgegevens wordt een
vastgestelde grootte opgenomen in de basisregistratie kadaster (BRK). De in de BRK vermelde grootte
van het perceel is hierbij niet meer dan een afgeleide. Immers, artikel 7:17 lid 6 BW bepaalt dat bij de koop
van een onroerende zaak de vermelding van de oppervlakte wordt vermoed slechts als aanduiding
bedoeld te zijn, zonder dat de zaak daaraan behoeft te antwoorden.

Afwijking van de grootte zoals in de akte vermeld
Wanneer er grote verschillen worden geconstateerd tussen de grootte van het perceel op basis van
hetgeen partijen aan de landmeter hebben aangewezen en de in de akte vermelde grootte, zal het

Postbus 9046, 7300 GH Apeldoorn

WWW.KADASTER.NL

DATUM

13 mei 2020
ONDERWERP

Perceelsvorming
BLAD

2 van 4

Kadaster op basis van het huidig beleid de notaris verzoeken een onderzoek in te stellen naar de
mogelijkheid de akte te herstellen.
In het verleden was het beleid om aan de civiel-juridische werkelijkheid vast te houden, nu de grootte in de
akte vermeld slechts wordt vermoed als aanduiding bedoeld te zijn. Om die reden werden er geen
aanvullende vragen gesteld bij verschillen tussen de kadastrale grootte en de in de akte vermelde
oppervlakte. Niettemin bestond (en bestaat nog altijd) de mogelijkheid voor belanghebbenden om bezwaar
te maken tegen de kadastrale vastlegging van het grensverloop.
Ondanks de wettelijke regeling van artikel 7:17 lid 6 BW en het juridisch ondergeschikte belang van de
oppervlakte heeft het Kadaster ervaren dat aan de Basisregistratie Kadaster (BRK) in een toenemende
mate betekenis wordt toegekend. Steeds meer partijen en zeker overheidspartijen vertrouwen in het
reguliere maatschappelijke verkeer op de inhoud van de BRK.
Waar de BRK van oorsprong slechts een functie vervulde als index, als een zoekingang, op de openbare
registers, zien we dat steeds meer partijen de informatie in de BRK volledig aannemen. Vanwege deze
toenemende betekenis, heeft het Kadaster enige jaren geleden een aantal maatregelen genomen om de
nauwkeurigheid van de informatie verder te bevorderen en daarmee te anticiperen op deze
maatschappelijke ontwikkelingen. Onderdeel van het vigerend beleid is dat geen perceelsvorming
plaatsvindt bij een aanzienlijke afwijking tussen de op grond van de aanwijs van het grensverloop
berekende oppervlakte en de grootte als vermeld in de akte van levering.

(Juridische) Mogelijkheden tot wijziging perceelsgrenzen
Afhankelijk van de omstandigheden van het geval kunnen belanghebbenden (verzoeken) de
perceelsgrenzen (te) wijzigen. Hieronder worden de diverse juridische en administratieve mogelijkheden
geschetst.
Bezwaar tegen grensverloop
Het Kadaster legt de kadastrale grenzen vast op basis van de verkregen informatie, waaronder begrepen
de aanwijs door belanghebbenden. Van deze perceelsvorming ontvangen de belanghebbenden
vervolgens een kennisgeving. Tegen dit besluit kan bezwaar worden ingediend. Het maken van bezwaar
dient te geschieden binnen een periode van zes weken nadat de kennisgeving is ontvangen. Wanneer van
deze mogelijkheid geen of niet tijdig gebruik is gemaakt, is de perceelsvorming definitief en staan de
kadastrale grenzen vast.

Verzoek tot herstel

DATUM

13 mei 2020
ONDERWERP

Perceelsvorming
BLAD

3 van 4

Wanneer het Kadaster een kennelijke fout heeft gemaakt bij het perceelsvormingsproces kan een
belanghebbende een verzoek tot herstel (artikel 7t Kadasterwet) indienen. Dit verzoek wordt afgewezen
indien het proces van perceelsvorming in overeenstemming is met de aanwijs van partijen, (de inhoud van
de akte) en het op het moment van de perceelsvorming vigerend beleid.
Wanneer blijkt dat de perceelsvorming niet heeft plaatsgevonden op een wijze zoals partijen dit (thans)
voorstaan of voorstonden, kan wijziging van het verloop van de perceelsgrenzen uitsluitend plaatsvinden
door de inschrijving van een notariële akte of een rechterlijke uitspraak. De notaris kan de
belanghebbenden hierbij van advies dienen. Mogelijkerwijs kan gebruik worden gemaakt van de volgende
rechtsfiguren.
Dwaling bij grensaanwijs
Van dwaling bij grensaanwijs kan sprake zijn wanneer partijen zich bij het aanwijzen van de grenzen aan
de landmeter hebben vergist. Om een beroep te kunnen doen op dwaling, dienen alle betrokkenen, mits
die nog dezelfde zijn als bij de oorspronkelijke aanwijs, mee te werken.
Alle betrokkenen dienen in de notariële akte te verklaren dat zij hebben gedwaald ten aanzien van de
juiste ligging van de grens en dientengevolge een andere grens hebben aangewezen. De notaris dient in
de akte te verklaren dat haar of hem de dwaling voldoende betrouwbaar is aangetoond.
Afhankelijk van de omstandigheden van de situatie ter plaatse en de omstandigheden van het geval zal
van dwaling niet snel sprake zijn. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer de perceelsgrenzen (reeds enige
jaren) zichtbaar zijn afgebakend in het terrein; een geslaagd beroep op dwaling ten aanzien van de juiste
ligging van de perceelsgrenzen lijkt dan niet of minder snel aannemelijk.
Vaststellingsovereenkomst
Bij een vaststellingsovereenkomst binden partijen, ter beëindiging of voorkoming van onzekerheid of een
geschil over wat tussen hen rechtens geldt, bijvoorbeeld het verloop van de juridische grens tussen 2
percelen, zich tegenover elkaar aan een vaststelling daarvan (artikel 7:900 Burgerlijk Wetboek). Wanneer
de perceelsgrens waarvan het verloop in juridische zin anders dient te liggen is gesitueerd tussen twee
percelen die in één hand zijn, kan dit instrument (om die reden) niet worden gebruikt. Bij de
vaststellingsovereenkomst dienen twee (of meer) partijen betrokken te zijn die de – of een mogelijke –
onzekerheid wensen te beëindigen of te voorkomen.
Rectificatie van de akte van levering
Wanneer de inhoud van de overeenkomst tussen partijen niet conform hetgeen partijen hebben beoogd is
vastgelegd in de akte van levering, kan de notaris door partijen worden verzocht de akte te rectificeren. De
in de akte genoemde partijen dienen het over het te rectificeren gegeven eens te zijn. Daarnaast dient de
notaris overtuigd te zijn van een ambtsfout of misslag van haar of zijn hand.

DATUM

Interne
notitie
13 mei 2020
ONDERWERP
DATUM

Perceelsvorming
13 mei 2020
BLAD
ONDERWERP

4
van 4
Perceelsvorming
CORSANUMMER

VAN

mr.
BLAD

4 van 4
(Terug)levering
Wanneer geen van voormelde instrumenten kan worden gebruikt, bestaat wellicht de mogelijkheid om
(een gedeelte van) het nieuw gevormde perceel terug te leveren. (Ook) In dit geval dienen de in de akte
genoemde partijen (dan wel hun rechtsopvolgers) het eens te zijn over de nieuwe afspraken (verkoop,
schenking, ruiling of enig andere titel) en deze gezamenlijk te willen vastleggen in een akte van levering.
Alsdan zal de notaris een akte van levering opstellen. In geval van de (terug)levering een gedeelte van
een bestaand perceel zal (wederom) perceelsvorming dienen plaats te vinden en zullen partijen het
verloop van de grenzen dienen aan te wijzen aan de landmeter van het Kadaster. In zo een geval is het
aan te bevelen het (terug) te leveren perceel voorafgaand aan de (terug)levering te splitsen in twee (of
meer) nieuwe percelen.
Splitsing van percelen
In principe kunnen alle percelen in twee of meer nieuwe percelen worden gesplitst. De rechthebbenden
van het bewuste te splitsen perceel geven hiertoe opdracht tot splitsing van het perceel in twee (of meer)
nieuwe kadastrale percelen. Zij zullen (wederom) het verloop van de grens aan de landmeter moeten
aanwijzen. Vervolgens kan de eigenaar het perceel eenvoudig(er) verkopen, bezwaren met een hypotheek
of bijvoorbeeld verzoeken om wijziging van de bestemming of anderszins.