Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2955
Vragen van het lid Berndsen-Jansen (D66) aan de Minister van Veiligheid en
Justitie over het bericht dat de Friese rechtspraak wordt ontmanteld
(ingezonden 29 juni 2015).
Antwoord van Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
17 juli 2015)
Vraag 1
Herinnert u zich het Algemeen overleg over de rechtspraak op 1 april 2015
waarin nadrukkelijk is gepleit voor behoud van de rechtspraak in Friesland en
de mogelijkheid voor Friezen om in de eigen taal een proces te kunnen
voeren?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Herkent u het beeld van de Friese advocatenvereniging die stelt dat het
gerechtshof in Leeuwarden wordt ontmanteld?1 Zo ja, welke delen zijn
inmiddels verschoven naar steden buiten Friesland waaronder Groningen en
Zwolle? Zo nee, wat klopt er niet?
Antwoord 2
Nee. Het zaaksverdelingsreglement van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden
is materieel ongewijzigd gebleven. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden
behandelt sinds 1 januari 2013 in de zittingsplaats Leeuwarden het hoger
beroep tegen beslissingen van de rechtbank Midden-Nederland gedaan in de
zittingsplaatsen Almere en Lelystad, van de rechtbank Noord-Nederland en
van de rechtbank Overijssel gedaan in de zittingsplaats Zwolle. Verder
houden raadsheren uit de zittingsplaatsen Arnhem en Leeuwarden, ter
bevordering van de kwaliteit van rechtspraak en de rechtseenheid in civiele
zaken, periodiek gezamenlijk zittingen in Zwolle. Het kan dus voorkomen dat
Friese civiele zaken in hoger beroep dienen in Zwolle.

1

ah-tk-20142015-2955
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

«Friese rechtspraak wordt ontmanteld» Leeuwarder Courant, 25 juni 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Vraag 3
Klopt het dat het overgrote deel van de bestuursrechtszaken naar de
rechtbank in Groningen gaat? Zo ja, wanneer is dat besloten en door wie?
Waarom wordt daarvoor gekozen?
Antwoord 3
Ja. Op 22 november 2013 is door het bestuur van de rechtbank NoordNederland besloten het afdoen van bestuursrechtelijke zaken grotendeels te
concentreren in de zittingsplaats Groningen. Dit besluit is op 27 februari 2014
gepubliceerd in de Staatscourant (jaargang 2014, nr. 5060) en van kracht
sinds 1 maart 2014. Vanaf die datum worden alleen de voor de burger meest
relevante zaken in alle drie de zittingsplaatsen van de rechtbank NoordNederland behandeld: sociale zekerheidszaken en lokale belastingzaken. De
overige bestuursrechtelijke zaken uit het arrondissement Noord-Nederland
worden behandeld in Groningen. Indien een bepaalde zaak een bepaalde
regionale binding heeft, kan het gerechtsbestuur besluiten om deze in de in
die regio gelegen zittingsplaats te behandelen.
Het gerechtsbestuur van de rechtbank Noord-Nederland heeft destijds hiertoe
besloten vanwege de relatief kleine en daardoor kwetsbare teams bestuursrecht die in iedere zittingsplaats van de rechtbank werkzaam waren.
Concentratie werd nodig gevonden om te kunnen verzekeren dat er op de
verschillende deelterreinen van het bestuursrecht een voldoende volume aan
zaken zou ontstaan voor kennisbundeling en specialisatie. Dit besluit past
binnen de doelstelling van de herziening van de gerechtelijke kaart om de
kwaliteit van rechtspraak te versterken door het organiseren van grotere
teamverbanden. Vanuit een oogpunt van toegankelijkheid van de bestuursrechtspraak is tegelijk besloten om veelvoorkomende burgerzaken ook in
Leeuwarden en Assen te behandelen.
Vraag 4
Wat betekent de verschuiving van delen van de rechtspraak voor civiele zaken
die in Friesland spelen en voor de mogelijkheden om een zitting in de Friese
taal te voeren?
Antwoord 4
In voorkomende gevallen kunnen Friese civiele zaken in hoger beroep dienen
in Zwolle zoals toegelicht in mijn antwoord op vraag 2. De Wet gebruik Friese
taal maakt het mogelijk om tijdens een procedure bij de rechtbank in het
gehele arrondissement Noord-Nederland en tijdens een procedure bij het
gerechtshof in het gehele ressort Arnhem-Leeuwarden schriftelijk of
mondeling de Friese taal te gebruiken.
Vraag 5, 6 en 7
Hoe verhoudt deze «ontmanteling» van de rechtspraak in Friesland zich tot de
gerechtelijke kaart en bovenal tot het uitgangspunt van laagdrempelige
bereikbaarheid van rechtspraak in heel Nederland?
Hoe verhoudt deze «ontmanteling» van de rechtspraak in Friesland zich tot de
boodschap van de Tweede Kamer om de rechtspraak in Friesland zoveel
mogelijk te behouden?
Welke stappen zet u samen met de Raad voor de rechtspraak om de
rechtspraak voor Friesland te behouden?
Antwoord 5, 6 en 7
Het gerechtsbestuur stelt krachtens de Wet op de rechterlijke organisatie een
zaaksverdelingsreglement vast, waarin per zittingsplaats wordt bepaald voor
welke categorieën zaken in die zittingsplaats zittingen worden gehouden.
Daarbij wordt in ieder geval rekening gehouden met het belang van een
goede toegankelijkheid, de kwaliteit en een gezonde bedrijfsvoering van de
rechtspraak. Het zaaksverdelingsreglement behoeft vervolgens instemming
van de Raad voor de rechtspraak, die onder meer toetst aan een goede
toegankelijkheid van rechtspraak en een goede bedrijfsvoering van het
gerecht. Ook de aanwezigheid van rechtspraak in Friesland wordt bezien
binnen dit afwegingskader. Ik heb de genoemde boodschap van uw Kamer,
verwoord in de motie van het lid Recourt c.s. (Kamerstuk 29 279, nr. 234),
goed verstaan en zal hier in mijn contacten met de Raad voor de rechtspraak
aandacht voor blijven houden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

Ik verwijs verder naar mijn antwoorden op vragen 2 en 3.
Vraag 8 en 9
Wordt ten aanzien van alle regio’s in het meerjarenplan voor de Nederlandse
gerechten expliciet rekening gehouden met laagdrempelige bereikbaarheid
binnen de eigen regio? Zo ja, op welke wijze en welke overwegingen worden
gehanteerd voor eventuele keuzes?
Kunt u de Kamer actief informeren zodra meer bekend is over de toekomstvisie voor de Friese rechtspraak?
Antwoord 8 en 9
De rechtspraak werkt aan een meerjarenplan voor de gehele rechtspraak en
de inhoud daarvan is mij nog niet bekend. De Raad voor de rechtspraak heeft
mij laten weten dat dit plan eind augustus 2015 wordt vastgesteld, waarna ik
geïnformeerd zal worden. Zoals door mij toegezegd tijdens het algemeen
overleg over de rechtspraak van 1 april 2015 zal uw Kamer het meerjarenplan
van mij ontvangen.
Ik verwijs verder naar mijn antwoorden op vragen 5, 6 en 7.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3