10
VAO walvisjacht
Aan de orde is het debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 10 april 2012 over de walvisjacht.

Mevrouw Ouwehand (PvdD):
Mijn laatste motie gaat over de Nederlandse inzet in aanloop naar de walvisconferentie. Daar hebben we nog niets
van gezien en ik vind dat een beetje lang duren.
Motie

Mevrouw Ouwehand (PvdD):
Voorzitter. Ik heb drie moties.

De Kamer,

Motie

constaterende dat Nederland de jacht op walvissen principieel afkeurt;

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de Europese Commissie in gesprek is
met Japan over een vrijhandelsakkoord;
verzoekt de regering, het naleven van mensenrechten-,
milieu- en dierenwelzijnverdragen, waaronder het moratorium op de walvisjacht, als voorwaarde te stellen voor
het aangaan van een eventueel vrijhandelsakkoord tussen
de Europese Unie en Japan,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Ouwehand. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 179 (33000-XIII).

gehoord de beraadslaging,

constaterende dat bij dit principiële standpunt een stevige
inzet hoort voor de komende vergadering van de International Whaling Commission;
constaterende dat de ambtelijke voorbereidingen voor die
vergadering in Panama City, waaraan ook Nederland deelneemt, al van start gaan;
verzoekt de regering om voor het IWC64 een stevige inzet te formuleren en daarbij met een nieuw voorstel te komen om de beschermingsbevoegdheden van de IWC uit
te breiden naar alle walvisachtigen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Ouwehand. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 181 (33000-XIII).

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de gruwelijke slachting van grienden
op de Faeröer-eilanden onverminderd doorgaat;
constaterende dat de Europese Commissie wel dreigt met
sancties tegen de Faeröer-eilanden voor het niet naleven
van makreelakkoorden, maar niet voor het afslachten van
meer dan duizend grienden per jaar;
verzoekt de regering, zich in te zetten voor Europese sancties tegen de Faeröer-eilanden voor de slachting van
grienden,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Ouwehand. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 180 (33000-XIII).

Tweede Kamer

VAO walvisjacht

De heer Kortenoeven (PVV):
Voorzitter. De PVV is een groot voorstander van het recht
op demonstratie op volle zee, maar ook de veiligheid op
zee is heel belangrijk. Ook milieuorganisaties en dierenrechtenorganisaties dienen zich volgens mijn fractie te
conformeren aan wet- en regelgeving, en zich dus te onthouden van zeecriminaliteit, dus het in gevaar brengen
van de scheepvaart en van mensenlevens.
De kwestie-Sea Shepherd, en in het bijzonder de
rechtsgang van de heer Vermeulen in Japan, heeft bevestigd dat veiligheid op zee prevaleert boven demonstraties op volle zee. De Internationale Maritieme Organisatie (IMO) gaat over de handhaving van de orde op zee. Ik
roep de bewindspersonen dan ook op om de volgende
motie uit te voeren.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat het recht op vreedzame demonstraties
op zee de veiligheid niet in gevaar mag brengen;

25 april 2012
TK 81

81-10-34

Kortenoeven
verzoekt de regering om de handhaving van de orde op
zee aanhangig te maken bij de Internationale Maritieme
Organisatie (IMO) met als doel te komen tot een sanctiepakket voor milieu- en dierenrechtenorganisaties zoals
Sea Shepherd en Greenpeace als die bij demonstraties op
zee de veiligheid in gevaar brengen,
en gaat over tot de orde van de dag.

Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks):
Voorzitter. Ik was even digitaal gehandicapt. Ik weet niet
of het aan Vodafone of aan het wifinetwerk in de Kamer
lag. Ik heb de motie die ik nu indien snel even van mijn
scherm overgeschreven.

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Kortenoeven. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 182 (33000-XIII).

Motie

Mevrouw Ouwehand (PvdD):
Hoe kunnen eventuele schendingen van de verdragen
rond veiligheid op zee en andere verdragen volgens de
PVV worden vastgesteld? Wij hebben daar al een aantal
keren vragen over gesteld. Een organisatie als Sea Shepherd blijkt wel volledig bereid om beeldmateriaal over te
dragen en mee te werken aan onderzoek, en Japan niet
altijd. Het blijkt dus moeilijk om vast te stellen wat er is
gebeurd. Ik wil daar ook meer duidelijkheid over.

overwegende dat ondersteunende handelingen aan iedere vorm van walvisjacht onwenselijk zijn;

De heer Kortenoeven (PVV):
Mevrouw Ouwehand heeft de beelden gezien die ik ook
heb gezien, waarin schepen van Sea Shepherd op volle
zee rampogingen doen bij schepen die onder de Japanse vlag varen. Dat is onaanvaardbaar. Mijn fractie wil dat
daar een eind aan komt. Zij wil bovendien de waarborg
inbouwen in het internationale maritieme recht dat dit
soort praktijken zich niet ongestraft kunnen voordoen.
Wat betreft het beeldmateriaal denk ik dat de legitieme
bevaarders van de zee, zoals deze Japanse schepen, genoeg bewijsmateriaal zullen gaan verzamelen op het moment dat er een mogelijkheid is om er juridische consequenties aan te laten verbinden als er wordt geramd.
Mevrouw Ouwehand (PvdD):
Het is me toch niet helemaal duidelijk. Volgens mij moet
je er zo ongeveer ter plekke bij zijn om het goed vast te
kunnen stellen. Daar zou de Partij voor de Dieren overigens voor zijn. Ook strafrechtelijk onderzoek vinden wij
prima. Laat er maar helderheid over komen, zodat we
kunnen vaststellen wat er precies gebeurt. Nu blijft het
toch een beetje zo dat de PVV zegt: ons lijkt het strafbaar,
dus we moeten het aanpakken. Maar zo werkt het in de
rechtsstaat toch niet?
De heer Kortenoeven (PVV):
Ik heb ook wel eens klasjes "recht" gevolgd. Volgens
mij werkt het in een rechtsstaat en in een internationale
omgeving juist wel zo. Als een schending van het recht
wordt vastgesteld en kan worden bewezen, bijvoorbeeld
middels een cameraopname, kan aangifte worden gedaan
met bewijsmateriaal. Ik ga er dan ook van uit dat als mensen, bedrijven of organisaties zich gedupeerd achten vanwege een rampoging door bijvoorbeeld een milieuorganisatie, zij zelf het bewijsmateriaal zullen moeten verzamelen en overleggen aan de internationale autoriteiten.

Tweede Kamer

VAO walvisjacht

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

overwegende dat handel in alle walvisachtigen is verboden onder het Cites-verdrag, Nederland heeft daarop
geen uitzondering gemaakt bij ondertekening;
overwegende dat Nederland onder GATT art XX, lid g,
over kan gaan tot inbeslagname van producten gemaakt
van walvissen;
verzoekt de regering, te handelen in de geest van het Cites-verdrag en geen gedode walvissen via Nederlandse
(lucht)havens door te laten voeren en deze dus in beslag
te nemen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Van Tongeren.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 183 (33000-XIII).

Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks):
Mijn excuses voor mijn slechte handschrift.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

Staatssecretaris Bleker:
Voorzitter. De motie op stuk nr. 179 moet ik helaas ontraden. Ik heb aangegeven dat we het daarin genoemde
punt wel inbrengen als onderwerp bij de besprekingen
over vrijhandelsakkoorden, althans we zullen de Europese Unie daartoe stimuleren. Dit is wat ons betreft echter
geen voorwaarde voor een handelsakkoord. Daarom ontraad ik deze motie.
In de motie op stuk nr. 180 wordt de regering verzocht
om zich in te zetten voor Europese sancties tegen de Faeröer-eilanden. Ik ontraad deze motie. Wat gevraagd wordt,
is niet mogelijk. De slachting van grienden kan alleen via
de organisatie ASCOBANS aanhangig worden gemaakt,
niet rechtstreeks door Europa. Daarom ontraad ik deze
motie.
In de motie op stuk nr. 181 wordt de regering verzocht
om een stevige inzet te formuleren. Dat is reeds toegezegd. Ik zie deze motie als ondersteuning van beleid en

25 april 2012
TK 81

81-10-35

Bleker
laat het oordeel over aan de Kamer. Dat ik dat doe met
een motie van mevrouw Ouwehand is een historisch moment.
De voorzitter:
Dat wordt trakteren, mevrouw Ouwehand.
Mevrouw Ouwehand (PvdD):
Dat zullen we nog wel even zien. Wanneer gaan we die inzet krijgen?
Staatssecretaris Bleker:
We formuleren die inzet wanneer het onderwerp aan de
orde is in de gremia waar we dat plegen te doen. Ik heb
echter al aangegeven dat we dat doen. Ik meen dat de
IWC in de loop van dit jaar opnieuw bijeenkomt. Ik hoor
zojuist dat dit op 23 juni is. Dan zullen we dat melden.
Mevrouw Ouwehand (PvdD):
De staatssecretaris zei dat de in de motie op stuk nr. 180
gevraagde sancties tegen de Faeröer-eilanden niet via Europa kunnen worden geregeld. Hij noemde wel een andere mogelijkheid. Is de staatssecretaris bereid om zich
daarvoor wel in te spannen? Welke mogelijkheden heeft
hij daartoe?
Staatssecretaris Bleker:
Ik ben bereid om dat aan te kaarten bij de daartoe bevoegde organisatie.
Mevrouw Ouwehand (PvdD):
Prima. Wanneer krijgt de Kamer een bericht over hoe dat
verlopen is?
Staatssecretaris Bleker:
Geen bericht. We doen dat gewoon.
Mevrouw Ouwehand (PvdD):
We willen wel graag weten hoe dat dan verlopen is.
Staatssecretaris Bleker:
Als we daarop een reactie hebben, krijgt mevrouw
Ouwehand die.
De motie op stuk nr. 182 ontraad ik. De IMO is geen
handhavingsorgaan en beschikt ook niet over een handhavingsorgaan. De overtredingen worden gemeld bij de
betrokken vlaggenstaat en die overlegt vervolgens met de
autoriteit die bevoegd is in de wateren waarin de overtreding heeft plaatsgevonden. Deze motie kan dus niet worden uitgevoerd.

De motie op stuk nr. 183 is handgeschreven. Het kost
wat meer tijd om die te begrijpen. Op zichzelf is de motie
overzichtelijk. Ze gaat over producten van walvissen. Wij
zijn het erover eens dat het aantal walvissen dat gevangen wordt op nul moet uitkomen. Als er eentje per jaar
wordt gevangen voor wetenschappelijk onderzoek, lijkt
mij dat, vanuit mijn beperkte kennis, meer dan genoeg.
Over de intentie zijn wij het dus eens. Dit betekent ook dat
wij de handel moeten ontmoedigen. Die is ook verboden
onder Cites.
Mevrouw Van Tongeren vraagt in haar motie om de inbeslagname van handelsproducten voor zover die op Nederlandse bodem worden verhandeld of doorgevoerd.
Voor producten die in transito zijn, dat wil zeggen op de
luchthaven of op het haventerrein, geldt dat zij zich niet
op Nederlandse bodem bevinden. Wij kunnen die niet volgens de geldende verdragen uit de handel nemen. Dat
is juridisch niet mogelijk. Mevrouw Van Tongeren vraagt
echter wel daarom. Als ik zeg dat wij dit zullen doen, dan
doe ik die toezegging onder de voorwaarde "voor zover
het juridisch kan". De wijze waarop het transport plaatsvindt, impliceert dat het juridisch niet kan, omdat de producten zogenaamd "in transito" en dus tijdelijk op Nederlands grondgebied verblijven.
De voorzitter:
U ontraadt de aanneming van de motie dus?
Staatssecretaris Bleker:
Ja.
Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks):
Op 31 maart 2009 is door de Nederlandse overheid een
partij walvisvlees in beslag genomen in de Rotterdamse haven, precies om deze redenen. Eerst werd door de
scheepseigenaar ontkend dat er walvisvlees aan boord
was. Er vond destijds een actie plaats van mijn vorige
werkgever en toen zijn de desbetreffende containers inderdaad van het schip gehaald en in beslag genomen. Het
schijnt dus van tijd tot tijd mogelijk te zijn. Ik wil de tekst
van mijn motie ook wel aanpassen, in die zin dat de regering dit ten eerste waar mogelijk zo veel mogelijk ontmoedigt. Dat gebeurt nu niet. Als men namelijk weet dat men
in Rotterdam tegen de lamp kan lopen, komt dat spul al
niet meer via Rotterdam. Ten tweede verzoek ik de regering dan om in Europees verband na te streven om dit zo
veel mogelijk niet te doen. Nu wordt er door Nederland
vrij selectief gewoon weggekeken. Nederland wil dit eigenlijk niet, maar laat de transporten toch gewoon via
Rotterdam en Schiphol komen.

De heer Kortenoeven (PVV):
Hoe kan de staatssecretaris bevorderen dat er wat tegen
die incidenten gedaan wordt? Wij hebben op televisie gezien dat schepen van milieu- en dierenorganisaties strafrechtelijke vergrijpen plegen door de ramkoers in te zetten op gewone, civiele scheepvaart.

De voorzitter:
Wat is uw vraag?

Staatssecretaris Bleker:
Wij hebben het voor overtredingen of misdrijven alleen in
de hand in wateren waar we bevoegd zijn. Als het om Nederlandse vlaggenschepen gaat, wordt het bij ons gemeld
en maken wij het aanhangig bij de autoriteit die bevoegd
is in de wateren waar de overtreding of het misdrijf heeft
plaatsgevonden. Dat is de route waarlangs het loopt.

Staatssecretaris Bleker:
Ik denk het wel, want wij zijn het eens over de intentie.
Het gaat ook niet erom dat wij willen wegkijken. Het gaat
erom wat je formeel wel en niet kunt, als je de handelsverdragen enzovoorts respecteert. Als wij iets kunnen
doen, ben ik bereid om dat te doen, althans om onze autoriteiten te verzoeken om dat te doen, of het nu gaat om
de douane of de nVWA.

Tweede Kamer

VAO walvisjacht

Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks):
Kan de staatssecretaris wel instemmen met mijn motie
als ik die op een dergelijke manier aanpas?

25 april 2012
TK 81

81-10-36

Bleker
Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks):
Ik stel voor dat ik de motie aanhoud en in overleg met de
staf van de heer Bleker de tekst aanpas.

van beleid zou zijn? Moet je die motie dan nog wel indienen?

Daartoe wordt besloten.

De voorzitter:
De motie is aangehouden en is daarmee van de baan. Laten we niet te zeer in wat-alsvragen vervallen vandaag.
Bovendien kunnen de leden nu geen vragen aan elkaar
stellen. Daarnaast staat u ook nog eens niet op de sprekerslijst. Is dat een uitgebreid antwoord of niet?

De voorzitter:
U komt dus niet met een nieuwe versie van de motie,
maar u houdt de motie aan?

De heer Ormel (CDA):
Ik heb in ieder geval de vraag gesteld en daarmee mijn
verbazing getoond.

Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks):
Dat lukt mij niet voor de volgende stemmingen, dus ik
moet de motie voorlopig nog even aanhouden. Dan kan
ik de tekst in overleg met de staf van de heer Bleker zodanig aanpassen dat de staatssecretaris zegt dat het kan.
Dat lukt mij niet voor de stemmingen morgen.

De voorzitter:
En u staat weer in de geschriften van vandaag.
Heeft de staatssecretaris wellicht nog een stichtelijk
laatste woord?

De voorzitter:
Op verzoek van mevrouw Van Tongeren stel ik voor, haar
motie (33000 XIII, nr. 183) aan te houden.

De voorzitter:
Dan houden wij die motie dus aan. Zij is bij dezen van de
baan.
Staatssecretaris Bleker:
Ik bied alle medewerking van mijn zijde aan.
De voorzitter:
Ik zie nu twee of zelfs drie mensen richting de microfoon
lopen. Ik ben echter van mening dat wij klaar zijn. Alle
moties zijn toch behandeld?
Mevrouw Ouwehand (PvdD):
Ik wil mijn motie op stuk nr. 180 wel aanhouden, maar natuurlijk niet tot in lengte van dagen. De staatssecretaris
deed de toezegging dat hij het zal navragen bij de organisaties die gaan over de sancties. Kan hij aangeven wanneer hij de Kamer hierover informeert?

Staatssecretaris Bleker:
Nee. Ik ben blij dat ik ook weer in de geschriften van vandaag voorkom.
De voorzitter:
Dat is altijd een eer en een genoegen. Ik dank u voor uw
aanwezigheid tot nu toe.
De beraadslaging wordt gesloten.
De vergadering wordt van 17.37 uur tot 17.45 uur geschorst.
Voorzitter: Heijnen

Staatssecretaris Bleker:
In september.
De voorzitter:
Op verzoek van mevrouw Ouwehand stel ik voor, haar
motie (33000-XIII, nr. 180) aan te houden.
Daartoe wordt besloten.
De heer Kortenoeven (PVV):
De uitleg van de staatssecretaris is bevredigend. Daarom
trek ik mijn motie op stuk nr. 182 in.
De voorzitter:
Aangezien de motie-Kortenoeven (33000-XIII, nr. 182) is
ingetrokken, maakt zij geen onderwerp van beraadslaging
meer uit.
Mijnheer Ormel, u staat niet ingeschreven als spreker,
maar vooruit.
De heer Ormel (CDA):
Ik begrijp de handelwijze van de GroenLinks-fractie niet.
Hoe kun je een motie in samenwerking met de ambtenaren opstellen, terwijl die vervolgens geen ondersteuning

Tweede Kamer

VAO walvisjacht

25 april 2012
TK 81

81-10-37