Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2007–2008

29 389

Vergrijzing en het integrale ouderenbeleid

Nr. 10

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 3 juni 2008
Tijdens het plenaire debat over het rapport «Lang zullen we leven»
(Kamerstuk 29 549, nrs. 4 en 5) van de themacommissie Ouderenbeleid
heb ik toegezegd u te informeren over de lopende projecten op het gebied
van homoseksuele en allochtone ouderen in de zorg.
Daarnaast heeft u op 12 februari 2008 – voortkomend uit bovengenoemd
debat over het Ouderenbeleid – een motie aangenomen waarin u vóór
1 juni 2008 inzicht vraagt in de verschillende zorg- en welzijnsloketten in
relatie tot doelmatigheid, kwaliteit en klantvriendelijkheid, zonodig vergezeld met beleidsaanbevelingen.
In deze brief ga ik op beide onderwerpen in.
1. Homoseksuele en allochtone ouderen in de zorg
Allereerst wil ik benadrukken dat ouderen, net als iedereen in zorg, altijd
correct bejegend dienen te worden, ongeacht herkomst of levenswijze. Dit
is primair de verantwoordelijkheid van de zorgsector zelf. Bejegening is
een belangrijk onderdeel van het normenkader voor kwaliteit in de zorg:
«verantwoorde zorg». Omdat ik het belangrijk vind dat mensen op
fatsoenlijke en klantvriendelijke wijze geholpen worden, financier ik een
aantal activiteiten op dit vlak. In kwaliteitsprogramma «Zorg voor beter»
wordt bijvoorbeeld veel aandacht besteed aan bejegening en zeggenschap. Dit programma is gericht op een correcte bejegening van iedereen,
ongeacht herkomst of levenswijze. Verder besteden de kennisinstituten
Movisie en Vilans in hun reguliere werkprogramma’s aandacht aan specifieke doelgroepen waaronder homoseksuele en allochtone ouderen.
Movisie voert bijvoorbeeld dit jaar het project «Samenwerken aan attractieve woonmilieus voor allochtone ouderen» uit. Dit project is gericht op
de op wijkniveau werkende eerstelijns professionals op het gebied van
wonen, zorg en welzijn. Het project beoogt deze professionals toe te
rusten in het ontwikkelen en ondersteunen van attractieve woonmilieus
voor allochtone ouderen.

KST119158
0708tkkst29389-10
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 29 389, nr. 10

1

Ik financier een aantal specifieke projecten voor goede zorg voor homoseksuele en allochtone ouderen. Hieronder volgt een beknopt overzicht.

Homoseksuele ouderen
Samen met mijn collega voor WWI subsidieer ik het project «Roze
Ouderen in Nederland». Dit project wordt door ANBO voor 50-plussers,
COC Nederland, Schorer en Movisie uitgevoerd. In een zogenaamd
«Groenboek» zijn de behoeften en wensen van homoseksuele ouderen op
het gebied van wonen, welzijn en zorg geïnventariseerd. Het «Groenboek»
vormt de basis van een aantal activiteiten: bijvoorbeeld een pilot bij de
zorginstelling Flesseman te Amsterdam en het uitvoeren van een
onderwijsmodule voor MBO- en HBO-opleidingen.
ActiZ (organisatie van zorgondernemers) en Aedes (vereniging van
woningcorporaties) zijn bij het project «Roze Ouderen in Nederland»
betrokken. Het project eindigt op 1 juli 2008. Ik heb u toegezegd om de
uitkomsten te bespreken met betrokken partijen zoals ANBO, COC Nederland, ActiZ en Aedes en u daarover te informeren.

Allochtone ouderen
Op initiatief van de Integratieraad allochtone ouderen van juli 2006 is in
januari 2007 het project «Op weg naar een interculturele ouderenzorg»
van ActiZ van start gegaan. Het project loopt tot en met december 2008 en
wordt gefinancierd door WWI en VWS. Het project beoogt het aanbod van
wonen, zorg en welzijn af te stemmen op de specifieke vragen en achtergrond van allochtone ouderen. Daarnaast wordt gestimuleerd dat allochtone arbeidskrachten, zorgorganisaties als werkgever weten te vinden. Er
zijn ambassadeursnetwerken opgezet met als taak culturele diversiteit in
de ouderenzorg op de agenda te houden: één bestaat uit bestuurders, één
uit zorgmanagers en één uit verzorgenden. ActiZ is in de provincie Noord
Brabant en de gemeente Dordrecht actief om de zorg toegankelijker te
maken voor allochtone ouderen en om de zorg aantrekkelijker te maken
voor allochtone personeelsleden. De resultaten van het project worden
uitgedragen door ActiZ.
Tijdens de zogenaamde Poject!mpulsbijeenkomsten die het Kenniscentrum wonen en zorg van Aedes/ActiZ in november 2006 heeft georganiseerd, zijn er workshops gehouden over allochtone ouderen en wonen,
zorg en welzijn. De informatie uit deze workshops en andere relevante
projecten zijn beschikbaar via de site van het Kenniscentrum.
Turkse en Marokkaanse vrouwen zijn relatief ondervertegenwoordigd op
de arbeidsmarkt in de zorg. Prismant onderzoekt in opdracht van de Raad
voor Werk en Inkomen (RWI) waarom dat zo is. Door middel van een
zestal concrete toeleidingspilots wil ik er achterkomen hoe deze vrouwen
wèl voor de zorg gewonnen kunnen worden. Per pilot worden ongeveer
30 Turkse en 30 Marokkaanse vrouwen intensief begeleid, om zo de
succes- en faalfactoren in beeld te krijgen. De pilots zijn in januari 2008
gestart en lopen tot 1 juli 2009. Hoewel de projecten primair bedoeld zijn
om het arbeidspotentieel onder Turkse en Marokkaanse vrouwen beter te
benutten, draagt de aanwezigheid van Turkse en Marokkaanse hulpverleners ook bij aan een correcte bejegening van allochtone ouderen.
2. Informatie over de verschillende zorg- en welzijnsloketten
Per motie (29 549 nr. 37) heeft u mij gevraagd om u vóór 1 juni 2008
inzicht te geven in de verschillende zorg- en welzijnsloketten in relatie tot
doelmatigheid, kwaliteit en klantvriendelijkheid, zonodig vergezeld met
beleidsaanbevelingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 29 389, nr. 10

2

Het verkrijgen van het door u gewenste inzicht kost mij helaas meer tijd
dan ik aanvankelijk dacht. Het onderzoek is complex zowel vanwege de
breedte van het onderwerp (zorg en welzijn), vanwege de veelheid van
onderzoeksperspectieven (kwaliteit, doelmatigheid en klantvriendelijkheid) als vanwege de grote variëteit aan soorten loketten. Daarnaast vind
ik gedegen afstemming over het onderzoek en de eventuele beleidsconclusies met het zorg- en welzijnsveld en met de VNG wenselijk. Ik
verwacht u na het zomerreces het gevraagde inzicht te kunnen geven.
De staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M. Bussemaker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 29 389, nr. 10

3