Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 934

Wijziging van de Pensioenwet, de Wet verplichte
beroepspensioenregeling en de Wet op het
financieel toezicht in verband met de
implementatie van Richtlijn 2016/2341/EU van
het Europees parlement en de Raad van
14 december 2016 betreffende de
werkzaamheden van en het toezicht op
instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening
(IBPV’s) (PbEU 2016, L 354)

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING
Algemeen
1. Inleiding
Dit wetsvoorstel dient ter implementatie van Richtlijn 2016/2341/EU van
het Europees parlement en de Raad van 14 december 2016 betreffende de
werkzaamheden van en het toezicht op instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening (IBPV’s) (PbEU 2016, L 354) (hierna: de richtlijn) die op
13 januari 2017 in werking is getreden. Het betreft een herziening van
Richtlijn 2003/41/EG van het Europees parlement en de Raad van 3 juni
2003 betreffende de werkzaamheden van en het toezicht op instellingen
voor bedrijfspensioenvoorziening (PbEG 2003, L 235) (hierna: richtlijn
2003/41/EG). De uiterste implementatiedatum is 13 januari 2019. De
transponeringstabellen met daarin een artikelsgewijs overzicht van de
gevolgen van de richtlijn zijn in de bijlage bij deze memorie van
toelichting opgenomen.
Het doel van de richtlijn is het bevorderen van de verdere ontwikkeling
van tweedepijlerpensioenen in de Europese Unie. Daartoe wordt de
procedure rond een grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht
verduidelijkt en aangescherpt. Verder worden in de richtlijn algemene
regels gesteld op het gebied van governance, zoals over risicobeheer,
accounting, risico-evaluaties en verslaglegging en bevat de richtlijn
algemene regels ten aanzien van de informatieverstrekking aan (gewezen)
deelnemers en pensioengerechtigden. Ook bevat de richtlijn regels ten
aanzien van het toezicht op pensioeninstellingen, zoals de doelstellingen
van het toezicht, het toezichtproces en de informatie-uitwisseling tussen
de toezichthouders en andere partijen.
De belangrijkste meerwaarde van de richtlijn voor Nederland is dat de
positie van (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden bij een
grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht wordt versterkt door
goedkeuring door hun vertegenwoordigers noodzakelijk te maken en de

kst-34934-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

1

toetsingscriteria voor De Nederlandsche Bank (hierna: DNB) wettelijk te
verankeren. Bij de totstandkoming van de richtlijn heeft het kabinet daar
sterk op ingezet. Daarnaast is het ook in het belang van (gewezen)
deelnemers en pensioengerechtigden dat er algemene regels op het
gebied van governance en communicatie in de richtlijn zijn opgenomen.
Door de verbeterde regels op dit gebied kan de richtlijn voor lidstaten met
minder ver ontwikkelde tweedepijlerpensioenstelsels een bijdrage leveren
aan een meer toekomstbestendige inrichting van de oudedagsvoorzieningen, hetgeen de financiële stabiliteit in de Europese Unie als geheel
ten goede komt. Dit is in het belang van Nederland vanwege de grote
financiële en economische verwevenheid met de andere lidstaten in de
Europese Unie.
De Tweede Kamer is vanaf het uitbrengen van het voorstel voor de
richtlijn door de Europese Commissie tot en met het uiteindelijke akkoord
door het kabinet geïnformeerd over de voortgang1. Op 13 april 20172 is de
Tweede Kamer per brief geïnformeerd over de gevolgen van de richtlijn
voor de Nederlandse wet- en regelgeving. Op wettelijk niveau heeft de
richtlijn gevolgen voor de Pensioenwet, de Wet verplichte beroepspensioenregeling (hierna: Wvb) en de Wet op het financieel toezicht (hierna:
Wft). In deze memorie van toelichting wordt nader toegelicht welke
gevolgen de richtlijn heeft.
2. Algemene opmerkingen over de artikelen van de richtlijn
2.1 Reikwijdte van de richtlijn (artikelen 2 t/m 5)
De richtlijn is van toepassing op pensioenfondsen en premiepensioeninstellingen (hierna: ppi’s). In deze toelichting wordt – waar de gevolgen van
de richtlijn voor pensioenfondsen en ppi’s hetzelfde zijn – kortheidshalve
gesproken van «pensioenfondsen». Wanneer het onderscheid tussen
pensioenfondsen en ppi’s relevant is, wordt dit expliciet toegelicht.
Net als bij de implementatie van richtlijn 2003/41/EG wordt geen gebruik
gemaakt van de mogelijkheid om de richtlijn toe te passen op verzekeraars (artikel 4) en de mogelijkheid om de richtlijn niet toe te passen op
kleine pensioeninstellingen (artikel 5)3.
Voor de informatievereisten richting (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden geldt dat de noodzakelijke veranderingen in de bepalingen
over informatieverstrekking in de Pensioenwet en Wvb ook gevolgen
hebben voor verzekeraars voor zover zij een tweede pijlerpensioenregeling uitvoeren. Reden hiervoor is het belang van een uniforme manier
van communiceren richting (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden. Zie in dit kader ook paragraaf 2.7 van deze memorie van
toelichting.
2.2 Definities en algemene bepalingen omtrent werkzaamheden pensioenfondsen (artikelen 6 t/m 10)
In de richtlijn zijn verschillende definities opgenomen (artikel 6). De
definities die in de Pensioenwet, Wvb en Wft zijn opgenomen komen
grotendeels overeen met deze definities. Er zijn slechts summiere
wijzigingen nodig.

1

Kamerstukken II 2014/15, 33 931, nr. 7 t/m 10, Kamerstukken II 2015/16, 33 931, nr. 11 t/m 14, 17
en 18 en Kamerstukken II 2016/17, 33 931, nr. 19.
2
Kamerstukken II 2016/17, 33 931, nr. 20.
3
Kamerstukken II 2004/05, 30 104, nr. 3, p. 6–7.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

2

De richtlijn bevat voorts enkele algemene bepalingen: zo moeten
pensioeninstellingen hun werkzaamheden beperken tot werkzaamheden
die met de pensioenvoorziening te maken hebben (artikel 7), dienen
pensioeninstellingen juridisch gescheiden te zijn van de bijdragende
onderneming (artikel 8), moeten instellingen in een nationaal register zijn
ingeschreven of een door de toezichthouder afgegeven vergunning
hebben (artikel 9) en is voorgeschreven wat de operationele voorschriften
zijn ten aanzien van de instellingen (artikel 10). Deze artikelen zijn reeds
geïmplementeerd.
2.3 Grensoverschrijdende activiteiten en grensoverschrijdende collectieve
waardeoverdracht (artikelen 11 en 12)
Met de richtlijn worden de spelregels voor grensoverschrijdende
activiteiten van pensioeninstellingen en een grensoverschrijdende
collectieve waardeoverdracht verduidelijkt en aangescherpt. Belangrijkste
uitgangspunt daarbij is de bescherming van de deelnemer. De
bescherming van de deelnemer is via verschillende onderdelen geregeld,
zowel in de bestaande wet- en regelgeving (al dan niet voortkomend uit
richtlijn 2003/41/EG) als via dit wetsvoorstel. Met de implementatie van de
richtlijn wordt de bescherming van de deelnemer versterkt.
De richtlijn bevat allereerst regels over de situatie waarin een pensioeninstelling een pensioenregeling uitvoert waarvan de bijdragende onderneming in een andere lidstaat is gevestigd dan waar de pensioeninstelling
gevestigd is (artikel 11).
Naar huidig recht is het reeds mogelijk dat een pensioenregeling waaraan
wordt bijgedragen door een in Nederland zetel hebbende bijdragende
onderneming wordt uitgevoerd door een pensioeninstelling uit een
andere lidstaat. Voordat een pensioeninstelling uit een andere lidstaat een
pensioenregeling mag uitvoeren waaraan wordt bijgedragen door een in
Nederland zetel hebbende bijdragende onderneming, dient zij hiervoor
een vergunning te ontvangen van de bevoegde autoriteiten van de
lidstaat waar de pensioeninstelling uit de andere lidstaat haar zetel heeft4.
Bij grensoverschrijdende activiteiten moet de sociale en arbeidswetgeving
(inclusief informatievoorschriften) van de lidstaat waaruit de pensioenregeling afkomstig is in acht worden genomen.
Recent heeft het kabinet onderzoek laten uitvoeren naar de ontwikkeling
van grensoverschrijdende pensioenregelingen. Uit dit onderzoek5blijkt dat
de huidige omvang van het aantal Nederlandse pensioenregelingen die in
een andere lidstaat worden uitgevoerd zeer beperkt is, het betreft
ongeveer 0,1% van het aantal deelnemers en belegd vermogen. Voor
verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen is het niet mogelijk om een
pensioenregeling in een andere lidstaat te laten uitvoeren, omdat de
verplichtstelling dan komt te vervallen. Op basis van het onderzoek lijkt de
aantrekkelijkheid van het uitvoeren van een Nederlandse pensioenregeling in België ook in de toekomst vooralsnog geen grote vormen aan te
nemen en beperkt te blijven tot enkele multinationals, veelal met een
buitenlandse moederonderneming, die schaalvoordelen zoeken.
In het concrete geval dat een Nederlandse pensioenregeling door een
pensioeninstelling uit een andere lidstaat wordt uitgevoerd, blijft de
Nederlandse sociale en arbeidswetgeving gelden. Het gaat dan bijvoorbeeld om de eisen ten aanzien van het verbod op afkoop van pensioen,
het recht op waardeoverdracht en de informatievereisten die we in
4
5

Artikel 199 van de Pensioenwet en artikel 193 van de Wvb.
Kamerstukken II 2016/17, 32 043, nr. 352.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

3

Nederland kennen. DNB en de Autoriteit Financiële Markten (hierna: AFM)
houden hier toezicht op. Voor wat betreft het prudentiële kader gelden de
vereisten van de lidstaat waar de pensioeninstelling haar zetel heeft.
Ook de omgekeerde situatie is mogelijk. Een (Nederlands) pensioenfonds
is – met een vergunning van de toezichthouder – bevoegd om een
pensioenregeling uit te voeren waaraan wordt bijgedragen door een
onderneming die zetel heeft in een andere lidstaat dan Nederland6. Het
pensioenfonds moet daarbij de sociale en arbeidswetgeving (inclusief
informatievoorschriften) in acht nemen van de lidstaat waaruit de
pensioenregeling afkomstig is7.
Voornoemde punten over de grensoverschrijdende uitvoering van
pensioenregelingen zijn ter implementatie van richtlijn 2003/41/EG in de
Nederlandse wetgeving verankerd en worden slechts op kleine punten
gewijzigd. Het gaat bijvoorbeeld om de termijn waarbinnen informatie
moet worden uitgewisseld tussen de toezichthouder – in dit geval DNB –
en de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de pensioeninstelling uit
de andere lidstaat haar zetel heeft over de toepasselijke sociale en
arbeidswetgeving in geval van grensoverschrijdende uitvoering van een
pensioenregeling.
De richtlijn bevat ook regels over een collectieve waardeoverdracht van
een pensioeninstelling in de ene lidstaat naar een pensioeninstelling in
een andere lidstaat (artikel 12).
Deze regels hebben specifiek betrekking op een grensoverschrijdende
collectieve waardeoverdracht. De regels voor een collectieve waardeoverdracht binnen Nederland wijzigen met dit wetsvoorstel dan ook niet. Voor
de volledigheid wordt opgemerkt dat het binnen de kaders van het
Verdrag inzake de Werking van de Europese Unie (hierna: VWEU) mogelijk
is om onderscheid te maken tussen een grensoverschrijdende collectieve
waardeoverdracht en een collectieve waardeoverdracht binnen
Nederland. In het VWEU zijn onder andere het vrij verkeer van diensten
(artikel 56 VWEU) en het vrij verkeer van kapitaal (artikel 63 VWEU)
neergelegd. Om onder deze vrijheden te vallen, dient er sprake te zijn van
een grensoverschrijdend element. Zogeheten interne situaties, oftewel
situaties waarin alle aspecten zich in één lidstaat afspelen, worden niet
door de vrijheden geraakt. Als een Nederlandse pensioenuitvoerder de
waarde van een pensioenregeling overdraagt aan een andere Nederlandse pensioenuitvoerder is sprake van zo’n interne situatie. Derhalve
hoeven de (aanvullende) regels die op grond van de richtlijn moeten
gelden voor een grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht niet
te worden geïmplementeerd voor een collectieve waardeoverdracht
binnen Nederland.
In de Nederlandse wet- en regelgeving zijn reeds bepalingen opgenomen
over een collectieve waardeoverdracht van een (Nederlandse) pensioenuitvoerder naar een pensioeninstelling uit een andere lidstaat. DNB toetst
een voorgenomen collectieve waardeoverdracht naar een pensioeninstelling uit een andere lidstaat op basis van de artikelen 83, 84 en 90 van
de Pensioenwet dan wel de artikelen 91, 92 en 98 van de Wvb. DNB werkt
daarbij nauw samen met de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de
pensioeninstelling uit de andere lidstaat haar zetel heeft. De bescherming
van (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden bij een collectieve
waardeoverdracht is al op verschillende manieren geregeld in de
Nederlandse wet- en regelgeving. Zo behoeft een werkgever voordat hij
6
7

Artikel 125, eerste lid, van de Pensioenwet en artikel 25 van de Wvb.
Artikel 196, tweede lid, van de Pensioenwet en artikel 27 van de Wvb.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

4

een definitief besluit tot collectieve waardeoverdracht kan nemen, eerst de
instemming van de ondernemingsraad van de betreffende organisatie8.
Ook heeft de raad van toezicht een goedkeuringsrecht bij een voorgenomen besluit tot collectieve waardeoverdracht9. Daarnaast heeft de
deelnemer in geval van een collectieve waardeoverdracht die plaatsvindt
op verzoek van de werkgever een individueel bezwaarrecht ten aanzien
van de collectieve waardeoverdracht10.
In de richtlijn is onder andere de rol van de bevoegde autoriteiten van de
betrokken lidstaten bij een grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht verder uitgewerkt. Het is een belangrijke meerwaarde dat op
Europees niveau regels zijn vastgelegd over een grensoverschrijdende
collectieve waardeoverdracht. Allereerst wordt hierdoor het proces
gestroomlijnd en de rol van de bevoegde autoriteiten verduidelijkt en
versterkt gegeven de grondslag in Europees recht. Daarnaast zorgt het
Europees vastleggen van de spelregels ervoor dat deze door alle lidstaten
moeten worden geïmplementeerd, hetgeen leidt tot meer duidelijkheid en
bescherming voor de bij de collectieve waardeoverdracht betrokken
(gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden in alle lidstaten.
Ter implementatie van de richtlijn worden de criteria waar DNB op toetst
bij een collectieve waardeoverdracht naar een pensioeninstelling uit een
andere lidstaat wettelijk verankerd. Het gaat daarbij om criteria die erop
toezien dat de langetermijnbelangen van de eventuele achterblijvende
(gewezen) deelnemers, andere aanspraakgerechtigden en pensioengerechtigden afdoende worden beschermd, dat de individuele pensioenaanspraken en pensioenrechten minstens gelijk blijven na de collectieve
waardeoverdracht en dat er geen sprake is van onderdekking op het
moment van overdracht op basis van de waarderingsregels van het
Nederlandse financieel toetsingskader. Een collectieve waardeoverdracht
vanuit Nederland naar een pensioeninstelling uit een andere lidstaat kan
niet plaatsvinden zonder voorafgaande toestemming door DNB. Deze
wettelijke verankering versterkt de positie van DNB.
Ook de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de pensioeninstelling
uit de andere lidstaat haar zetel heeft, moeten de voorgenomen collectieve waardeoverdracht toetsen. Die bevoegde autoriteiten toetsen onder
andere of de pensioeninstelling toegerust is op de te ontvangen waarde,
of de langetermijnbelangen van de eventuele bestaande deelnemers en
pensioengerechtigden van de pensioeninstelling voldoende worden
gewaarborgd, of de pensioeninstelling niet in onderdekking verkeert op
het moment van overdracht en of de over te dragen waarde toereikend is
om de overdragende verplichtingen te dekken. De bevoegde autoriteiten
moeten goedkeuring verlenen voor de collectieve waardeoverdracht.
Naast toestemming van DNB en goedkeuring van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de pensioeninstelling uit de andere lidstaat
haar zetel heeft, is in geval van een grensoverschrijdende collectieve
waardeoverdracht op basis van de richtlijn ook goedkeuring vereist van
(1) de betrokken werkgever en (2) een meerderheid van de (gewezen)
deelnemers en pensioengerechtigden of een meerderheid van hun
vertegenwoordigers.

8

Artikel 27, zevende lid, van de Wet op de ondernemingsraden.
Artikel 104, derde lid, onderdeel d, van de Pensioenwet en artikel 110a, derde lid, onderdeel d,
van de Wvb.
10
Artikel 83, tweede lid, onderdeel a, van de Pensioenwet en artikel 91, tweede lid, onderdeel a,
van de Wvb.
9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

5

Bij de uitwerking hiervan wordt in het kader van de Pensioenwet
onderscheid gemaakt tussen een pensioenfonds met een verantwoordingsorgaan en een pensioenfonds met een belanghebbendenorgaan.
Een pensioenfonds moet een verantwoordingsorgaan instellen, indien het
een paritair bestuur, een paritair gemengd bestuur of een omgekeerd
gemengd bestuur heeft11. In deze gevallen is de werkgever vertegenwoordigd in het bestuur. Hierdoor hoeft er voor pensioenfondsen met een
verantwoordingsorgaan geen afzonderlijk goedkeuringsrecht voor de
werkgever vastgelegd te worden. Daarnaast vindt een grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht vaak op verzoek van de werkgever
plaats12, waarmee de goedkeuring van de werkgever een gegeven is. Voor
het goedkeuringsrecht van (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden is een aanpassing van de huidige wetgeving nodig. Voorgesteld
wordt dat het verantwoordingsorgaan, zonder de eventuele vertegenwoordiging van de werkgever, het besluit moet goedkeuren. Hierdoor is
gewaarborgd dat de vertegenwoordigers van (gewezen) deelnemers en
pensioengerechtigden om goedkeuring worden gevraagd voor een
grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht.
Een pensioenfonds moet een belanghebbendenorgaan instellen, indien
het een onafhankelijk bestuur of een onafhankelijk gemengd bestuur
heeft13. In deze gevallen is de werkgever niet vertegenwoordigd in het
bestuur. Hoewel een grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht
zoals gezegd meestal op verzoek van de werkgever plaatsvindt, is dat niet
altijd het geval. Een grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht
kan ook plaatsvinden in verband met de liquidatie van de pensioenuitvoerder14. In de praktijk is de werkgever hier uiteraard bij betrokken. Ter
implementatie van de richtlijn is het evenwel van belang om expliciet een
goedkeuringsrecht van de werkgever in de wet vast te leggen. Voorgesteld wordt om voor pensioenfondsen met een belanghebbendenorgaan
wettelijk vast te leggen dat de goedkeuring is vereist van (1) de
meerderheid van de vertegenwoordigers van de werknemers of werknemersverenigingen en de vertegenwoordigers van de pensioengerechtigden in het belanghebbendenorgaan en, indien van toepassing, (2) de
meerderheid van de vertegenwoordigers van de werkgever of werkgeversverenigingen in het belanghebbendenorgaan. Met de zinsnede
«indien van toepassing» wordt tot uitdrukking gebracht dat er alleen
goedkeuring van de vertegenwoordiging van de werkgever of werkgeversverenigingen is vereist voor zover er nog sprake is van een
werkgever. Indien een pensioenregeling is beëindigd, hoeft dat niet meer
het geval te zijn15.
Voor een beroepspensioenfonds geldt in alle gevallen dat goedkeuring
door het verantwoordingsorgaan vereist is, waarin – vanwege het
ontbreken van een werkgever -de deelnemers en pensioengerechtigden
zijn vertegenwoordigd16.
Voor ppi’s is een orgaan zoals een belanghebbenden- of verantwoordingsorgaan niet vereist vanwege het andere bedrijfsmodel en het type
pensioenregeling dat door ppi’s wordt uitgevoerd. Deze instellingen
richten zich veelal specifiek op de opbouwfase van premieregelingen en
zijn primair actief voor het midden- en kleinbedrijf. Ter implementatie van
11

Artikel 115, eerste lid, van de Pensioenwet.
Artikelen 83 en 90 van de Pensioenwet.
13
Artikel 115b, eerste lid, van de Pensioenwet.
14
Artikelen 84 en 90 van de Pensioenwet.
15
Artikel 115b, tweede lid, van de Pensioenwet.
16
Artikel 110d, tweede lid, van de Wvb.
12

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

6

de richtlijn wordt wettelijk verankerd dat, indien van toepassing, de
werkgever een voorgenomen besluit met betrekking tot een grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht moet goedkeuren. Deze
goedkeuring zal in veel gevallen een gegeven zijn. Ook bij ppi’s geldt
namelijk dat een grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht
meestal op verzoek van de werkgever plaatsvindt. Zoals gezegd kan een
grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht echter ook plaatsvinden in verband met de liquidatie van de ppi. Dan is de goedkeuring van
de werkgever nog niet wettelijk gewaarborgd. Met dit wetsvoorstel wordt
daarin voorzien.
Om de administratieve lasten voortvloeiende uit de richtlijn voor ppi’s te
beperken, is er voorts voor gekozen de ondernemingsraad van de
bijdragende onderneming te hanteren als vertegenwoordiging van de
deelnemers. Wanneer instemming door de ondernemingsraad niet
mogelijk is, wordt het voorgenomen besluit tot een grensoverschrijdende
collectieve waardeoverdracht voorgelegd aan alle (gewezen) deelnemers
en, indien van toepassing, pensioengerechtigden. De meerderheid van de
reacties geeft dan de doorslag. Instemming door de ondernemingsraad
zal onder andere niet mogelijk zijn als er op grond van artikel 27, derde lid,
van de Wet op de ondernemingsraden geen instemming van de ondernemingsraad is vereist, er geen ondernemingsraad is, het gaat om de
overdracht van een beroepspensioenregeling of de ppi een pensioen in de
uitkeringsfase aanbiedt voor de betreffende regeling en er dus ook
pensioengerechtigden zijn waardoor de ondernemingsraad geen goede
vertegenwoordiging is.
De richtlijn schrijft niet voor hoe de goedkeuring van de (gewezen)
deelnemers en pensioengerechtigden precies tot stand moet komen, maar
laat op dit punt beleidsruimte bestaan. Met de voorgestelde vormgeving
wordt aangesloten bij – of voortgebouwd op – reeds bestaande vertegenwoordigingsorganen bij de verschillende pensioeninstellingen zoals
verankerd in de Nederlandse wet- en regelgeving. Hierdoor blijven de
administratieve lasten beperkt. Op dit moment heeft het belanghebbendenorgaan namelijk reeds een goedkeuringsrecht bij een voorgenomen
besluit van het bestuur met betrekking tot een gehele of gedeeltelijke
overdracht van de verplichtingen van het pensioenfonds. Bij ppi’s is geen
belanghebbenden- of verantwoordingsorgaan aanwezig. De ondernemingsraad van de bijdragende onderneming is daar de beste afspiegeling
van de belangen van deelnemers. De ondernemingsraad heeft ten aanzien
van pensioen bovendien reeds een versterkte rol gekregen en dient naar
huidig recht al instemming te verlenen bij vaststelling, wijziging of
intrekking van een regeling op grond van de pensioenovereenkomst17. Uit
artikel 27, zevende lid, van de Wet op de ondernemingsraden volgt dat
onder een regeling op grond van de pensioenovereenkomst wordt
verstaan een regeling opgenomen in de uitvoeringsovereenkomst die van
invloed is op de pensioenovereenkomst. Daaronder wordt ook begrepen
de keuze voor onderbrenging van de pensioenovereenkomst bij een
pensioeninstelling uit een andere lidstaat.
2.4 Kwantitatieve vereisten (artikelen 13 t/m 19)
De richtlijn bevat verschillende algemene eisen ten aanzien van de
financiële spelregels voor pensioenfondsen, zoals het aanhouden van
toereikende technische voorzieningen om aan de verplichtingen te kunnen
voldoen. De bepalingen vloeien voort uit richtlijn 2003/41/EG en zijn reeds
in nationale wetgeving geïmplementeerd.

17

Artikel 27, eerste lid, onderdeel a, van de Wet op de ondernemingsraden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

7

2.5 Bedrijfsuitoefening en governance (artikelen 20 t/m 32)
Meerdere bepalingen in de richtlijn hebben als doel het minimumniveau
van het governancesysteem van pensioeninstellingen in Europa omhoog
te tillen. Door de invoering van de Wet versterking bestuur pensioenfondsen is Nederland op dit gebied al verder dan de meeste andere
lidstaten. Het grootste deel van de bepalingen over governance uit de
richtlijn heeft dan ook geen gevolgen voor de Nederlandse wet- en
regelgeving. Wel dienen enkele reeds in de praktijk gangbare aspecten te
worden verankerd in wet- en regelgeving.
De richtlijn vereist dat pensioenfondsen een deugdelijk beloningsbeleid
moeten vaststellen en toepassen dat in verhouding staat tot hun omvang
en werkzaamheden. In dit kader moet onder andere worden vastgelegd
dat het beloningsbeleid van een pensioenfonds ook van toepassing is op
dienstverleners waaraan het pensioenfonds bepaalde taken uitbesteedt.
Dit uitgangspunt wordt – conform de huidige systematiek – vastgelegd in
lagere regelgeving. In de praktijk zal dit voorschrift naar verwachting niet
tot noemenswaardige aanpassingen leiden.
In navolging van Europese regelgeving voor verzekeraars, wordt in de
richtlijn voor pensioenfondsen bepaald dat die over zogenoemde
sleutelfuncties moeten beschikken.
Het gaat om de risicobeheerfunctie, interne auditfunctie en actuariële
functie. De risicobeheerfunctie beoordeelt, monitort en rapporteert over
het risicobeheersysteem. Ook heeft de risicobeheerfunctie een initiërende
en adviserende rol bij het vormgeven van het risicobeheer. De interne
auditfunctie is belast met het uitvoeren van (interne) audits binnen de
bedrijfsvoering van een pensioenfonds. De actuariële functie dient onder
meer toe te zien op de berekeningen van de technische voorzieningen en
premiestelling van een pensioenfonds. De werkzaamheden die verband
houden met de sleutelfuncties worden reeds uitgevoerd bij de meeste
pensioenfondsen. Ter implementatie van de richtlijn worden de functies
expliciet in wet- en regelgeving vastgelegd. Voor ppi’s zijn over de
sleutelfuncties al enkele bepalingen vastgelegd in het Besluit prudentiële
regels Wft. Ter implementatie van de richtlijn worden deze bepalingen
verder uitgewerkt. Opgemerkt zij dat voor ppi’s de actuariële functie niet
vereist is. Reden hiervoor is dat een ppi geen dekking biedt tegen
biometrische risico’s en ook geen bepaalde hoogte van de uitkering of een
beleggingsrendement garandeert.
Een pensioenfonds mag bij de inrichting van de sleutelfuncties rekening
houden met de omvang en interne organisatie van het pensioenfonds,
alsmede met de omvang, de aard, de schaal en de complexiteit van de
werkzaamheden van het pensioenfonds. Uitgangspunt is dat het
identificeren van de sleutelfuncties niet tot al te belastende vereisten voor
een pensioenfonds mag leiden18. Er zijn dan ook verschillende mogelijkheden om binnen de wettelijke voorwaarden te voldoen aan de vereisten
omtrent de sleutelfuncties. Een pensioenfonds is zelf verantwoordelijk
voor het naar behoren inrichten van de sleutelfuncties. DNB ziet hierop
toe.
Bij het inrichten van de sleutelfuncties is het van belang dat de richtlijn
onderscheid maakt tussen «personen die sleutelfuncties vervullen»
(artikel 22, eerste en tweede lid, van de richtlijn en artikel 24, tweede en
derde lid, van de richtlijn) en «houders van een sleutelfunctie» (artikel 24,
eerste, vierde en vijfde lid, van de richtlijn)19. De richtlijn verduidelijkt dit
18
19

Overweging 54 van de richtlijn en de artikelen 25 en 26 van de richtlijn.
Zie ook overweging 55 van de richtlijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

8

onderscheid niet. Beoogd uitgangspunt van de richtlijn lijkt te zijn dat de
eerste categorie betrekking heeft op alle personen die betrokken zijn bij de
uitvoering van de sleutelfuncties. De tweede categorie lijkt daarentegen
enkel te zien op de personen die eindverantwoordelijk zijn voor de
uitoefening van de taken die vallen onder een sleutelfunctie. Hierbij dient
met name te worden gedacht aan de leidinggevende van een bepaalde
sleutelfunctie. Bij de verschillende bepalingen uit de richtlijn over de
sleutelfuncties dient dan ook steeds te worden bezien of deze gelden ten
aanzien van alle betrokkenen bij het vervullen van een sleutelfunctie of
alleen ten aanzien van de houder van de sleutelfunctie.
De richtlijn schrijft voor dat alle personen die betrokken zijn bij het
vervullen van een sleutelfunctie geschikt en betrouwbaar dienen te zijn
voor het vervullen van die functie. Het gaat hier niet alleen om de houder
van de sleutelfunctie. Pensioenfondsen zijn zelf verantwoordelijk voor het
toetsen van de geschiktheid en betrouwbaarheid van de personen die
betrokken zijn bij het vervullen van een sleutelfunctie. DNB kan, indien zij
daartoe aanleiding ziet, de personen onderwerpen aan een toets.
Verplichte voorafgaande toetsing door DNB wordt niet noodzakelijk
geacht. Dit is op grond van de richtlijn niet vereist en is onwenselijk
gegeven de kosten van het intensieve proces dat bestaat uit volledige
toetsing vooraf op geschiktheid en betrouwbaarheid van alle personen die
betrokken zijn bij het vervullen van een sleutelfunctie.
Daarnaast introduceert de richtlijn in het kader van de sleutelfuncties een
rapportage- en meldingsplicht. Deze verplichtingen gelden alleen voor de
houders van een sleutelfunctie. De houder van een sleutelfunctie is
verplicht eventuele materiële bevindingen en aanbevelingen op het
gebied dat onder zijn verantwoordelijkheid valt, in ieder geval aan het
bestuur van het pensioenfonds te rapporteren. De richtlijn laat beleidsruimte bestaan wat betreft het orgaan waaraan deze materiële bevindingen en aanbevelingen moeten worden gerapporteerd. Aangezien het
bestuur van het pensioenfonds zorg draagt voor de naleving van wet- en
regelgeving, is ervoor gekozen voor te schrijven dat materiële bevindingen en aanbevelingen in ieder geval aan het bestuur moeten worden
gerapporteerd. Een materiële bevinding zal in de regel betrekking hebben
op significante fouten of risico’s ten aanzien van het pensioenfonds.
Daarnaast kan het uiteraard gaan om algemene aanbevelingen om de
bedrijfsvoering binnen het pensioenfonds te verbeteren. Het bestuur is
verantwoordelijk voor het al dan niet nemen van maatregelen ten aanzien
van de bevindingen.
In de praktijk kan het – onder andere gelet op de omvang, aard,
complexiteit en interne organisatie van een pensioenfonds en het feit dat
de inrichting van de sleutelfuncties niet tot al te belastende vereisten voor
een pensioenfonds mag leiden – voorkomen dat de houder van een
sleutelfunctie tevens één van de personen is die het pensioenfonds
bestuurt. In dat geval moeten materiële bevindingen en aanbevelingen in
het kader van een sleutelfunctie ook aan de raad van toezicht of de
visitatiecommissie worden gerapporteerd. Op die manier wordt getracht
te waarborgen dat het interne toezicht van het pensioenfonds op de
hoogte is van de bevindingen en aanbevelingen en op die manier het
bestuur kan aanspreken, indien het bestuur niet tot handelen overgaat
naar aanleiding van een materiële bevinding of aanbeveling terwijl dat
gezien de omstandigheden wel vereist is. Een pensioenfonds met een
gemengd bestuur hoeft geen raad van toezicht of visitatiecommissie te
hebben. Het intern toezicht wordt uitgeoefend door de niet uitvoerende
bestuurders. Hierdoor volstaat het dat bij een pensioenfonds met een
gemengd bestuur – ook als de persoon die houder is van een sleutelfunctie tevens bestuurslid is – alleen aan het bestuur wordt gerapporteerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

9

Indien de houder van een sleutelfunctie heeft gerapporteerd aan het
bestuur en het bestuur van het pensioenfonds naar aanleiding daarvan
geen afdoende maatregelen treft, is de houder van de sleutelfunctie in
voorkomende gevallen verplicht hiervan melding te doen bij DNB. Het
gaat bijvoorbeeld om de situatie waarin een significante inbreuk is
geconstateerd op de wet- en regelgeving die op het pensioenfonds van
toepassing is. In de huidige Pensioenwet is voor accountants en actuarissen al vastgelegd dat zij relevante zaken moeten melden aan de
toezichthouder20.
Bij het melden van een bevinding aan de toezichthouder is het van belang
dat de houder van een sleutelfunctie voldoende rechtsbescherming
geniet. Naast de rechtsbescherming die houders van een sleutelfunctie in
hun hoedanigheid van werknemer op basis van de huidige wet- en
regelgeving genieten, wordt voorgesteld een algemeen benadelingsverbod voor deze situatie in de Pensioenwet en Wvb te verankeren.
Daarnaast ligt het voor de hand dat pensioenfondsen, indien zij een
dergelijke regeling nog niet hebben, een klokkenluidersregeling opstellen,
op grond waarvan houders van een sleutelfunctie worden beschermd.
De richtlijn bepaalt dat lidstaten kunnen toestaan dat sleutelfuncties
worden uitbesteed. Nederland maakt gebruik van deze optie. Hiervoor
hoeft de wet- en regelgeving niet te worden aangepast. De mogelijkheid
om sleutelfuncties uit te besteden wordt begrensd door artikel 31, derde
lid, van de richtlijn. Dit artikellid komt grotendeels overeen met artikel 12
van het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb. Hierin is vastgelegd dat
een pensioenuitvoerder niet uitbesteedt:
– taken en werkzaamheden van personen die het dagelijks beleid
bepalen (onderdeel a);
– werkzaamheden waarvan uitbesteding de verantwoordelijkheid van de
uitvoerder voor de organisatie en beheersing van bedrijfsprocessen en
het toezicht daarop kan ondermijnen (onderdeel b); of
– indien de uitbesteding een belemmering kan vormen voor een
adequaat toezicht op de naleving van hetgeen bij of krachtens de
Pensioenwet dan wel Wvb is bepaald (onderdeel c).
Ter implementatie van artikel 31, derde lid, onderdelen b en d, van de
richtlijn wordt artikel 12 van het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb
aangepast. Hiermee wordt geëxpliciteerd dat een pensioenuitvoerder ook
niet tot uitbesteding mag overgaan indien het operationele risico hierdoor
onnodig toeneemt of de continuïteit en de toereikendheid van de
dienstverlening aan deelnemers, gewezen deelnemers, andere aanspraakgerechtigden en pensioengerechtigden wordt ondermijnd. Deze beperkingen gelden ook bij de uitbesteding van de sleutelfuncties.
Indien een pensioenfonds wenst over te gaan tot uitbesteding van een
sleutelfunctie, zal steeds per geval moeten worden beoordeeld of
uitbesteding mogelijk is aan de hand van het kader zoals (na implementatie van de richtlijn is) neergelegd in artikel 12 van het Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wvb.
Ook hier is het relevant een onderscheid te maken tussen de houder van
een sleutelfunctie en alle personen die betrokken zijn bij het vervullen van
een sleutelfunctie. Met het oog op de beperkingen die worden gesteld aan
uitbesteding, zal het veelal niet mogelijk zijn de rol van houder van de
risicobeheerfunctie en de interne auditfunctie uit te besteden. Uitbesteding van de rol van houder van de risicobeheerfunctie leidt tot
20

Artikel 170, eerste en tweede lid, van de Pensioenwet en artikel 165, eerste en tweede lid, van
de Wvb.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

10

bezwaren omdat dit de verantwoordelijkheid van het pensioenfonds voor
de organisatie en beheersing van bedrijfsprocessen en het toezicht daarop
kan ondermijnen. De houder van de risicobeheerfunctie moet immers in
staat zijn om alle relevante risico’s en beheersmaatregelen voor het
pensioenfonds integraal te overzien, inclusief de strategische risico’s en
het bestuur hierover op totaalniveau te informeren. Dit verhoudt zich in
veel gevallen niet met uitbesteding van deze verantwoordelijkheid.
Uitbesteding van de rol van houder van de interne auditfunctie zal in veel
gevallen tot bezwaren leiden omdat onder de werkzaamheden, bedoeld in
artikel 12, onderdeel b, van het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb
onder andere werkzaamheden vallen waarbij uitbesteding afbreuk doet
aan de kwaliteit van de onafhankelijke interne toetsing bij de pensioenuitvoerder.21 Hiervan zal in veel gevallen sprake zijn als de rol van houder
van de interne auditfunctie wordt uitbesteed.
Het lijkt minder bezwaarlijk dat de (ondersteunende) werkzaamheden van
de overige personen betrokken bij het vervullen van deze sleutelfuncties
worden uitbesteed.
2.6 Bewaarder (artikelen 33 t/m 35)
Nederland maakt voor pensioenfondsen geen gebruik van de
mogelijkheid uit de richtlijn om een bewaarder verplicht te stellen. Reden
hiervoor is dat op grond van de huidige wet- en regelgeving reeds
voldoende waarborgen gelden ter bescherming van de belangen van
(gewezen) deelnemers, andere aanspraakgerechtigden en pensioengerechtigden. Hierbij kan onder andere worden gedacht aan de eis dat het
beleggingsbeleid in overeenstemming moet zijn met de prudent-person
regel22. Het verplicht aanstellen van een bewaarder wordt derhalve niet
noodzakelijk geacht. Dit laat evenwel onverlet dat een pensioenfonds
vrijwillig kan besluiten een bewaarder aan te stellen. De artikelen 33 tot en
met 35 van de richtlijn zijn ook voor die situatie relevant en behoeven
derhalve, waar relevant, implementatie. Bij de implementatie wordt
aangesloten bij de regels die in de Wft zijn opgenomen over de pensioenbewaarder. Aansluiting bij de Wft zorgt voor consistentie in de regels die
gelden voor ppi’s en pensioenfondsen die vrijwillig besluiten een
pensioenbewaarder aan te stellen.
Overigens is de verwachting dat in de praktijk weinig betekenis toekomt
aan de implementatie van deze artikelen. Voor zover bekend zijn er op dit
moment geen pensioenfondsen die vrijwillig een bewaarder hebben
aangesteld. Daarnaast wordt – onder andere vanwege de extra kosten die
gepaard gaan met het aanstellen van een bewaarder – niet verwacht dat
dit in de toekomst (veelvuldig) gaat voorkomen.
Voor ppi’s is een pensioenbewaarder naar huidig recht alleen verplicht als
er een reeël risico bestaat dat als gevolg van het beleggingsbeleid het
pensioenvermogen en het eigen vermogen van de ppi onvoldoende zijn
om de rechten van de (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden en
de beheerskosten te voldoen23. De facto is deze verplichting alleen
relevant voor ppi’s die pensioenregelingen van buiten de Europese Unie
uitvoeren. De vereisten aan de bewaarder uit de richtlijn behoeven deels
implementatie in de Wft. Zie in dit kader ook de artikelsgewijze toelichting

21

Besluit van 18 december 2006, houdende vaststelling van regels ter uitwerking van de
Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling (Stb. 2006, 709, blz. 49–50).
22
Artikel 135, eerste lid, van de Pensioenwet en artikel 130, eerste lid, van de Wvb.
23
Artikel 4:71b, eerste lid, van de Wft.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

11

bij artikel III, onderdeel B, van dit wetsvoorstel en de transponeringstabel
bij de Wft bij de artikelen 33 tot en met 35.
In de richtlijn zijn ook generieke vereisten opgenomen voor het geval er
geen bewaarder is aangesteld. Het gaat onder andere om het voorkomen
van belangenconflicten en het administreren en beschermen van de
activa. Deze vereisten zijn al opgenomen in de Pensioenwet, Wvb en de
Wft en behoeven dus geen verdere implementatie.
2.7 Communicatie (artikelen 36 t/m 44)
Met de Wet pensioencommunicatie is in Nederland recentelijk de wet- en
regelgeving op het gebied van informatievoorziening aan (gewezen)
deelnemers en pensioengerechtigden aangepast. Uitgangspunt is dat bij
de communicatie over pensioen de behoeften van (gewezen) deelnemers,
gewezen partners en pensioengerechtigden centraal staan. Doel is dat de
(gewezen) deelnemer weet hoeveel pensioen ongeveer kan worden
verwacht, dat kan worden nagegaan of dat voldoende is en duidelijkheid
wordt geboden over de risico’s van de pensioenvoorziening. Om dat doel
te bereiken is het van belang dat de informatie persoonlijk is en – waar
mogelijk – wordt aangeboden in verschillende lagen.
De richtlijn bevat hoofdzakelijk algemene vereisten voor de informatieverstrekking. Lidstaten houden de ruimte om de wijze van informatieverstrekking af te stemmen op de kenmerken van het eigen pensioenstelsel.
Veel van de voorschriften uit de richtlijn gaan over informatie die in
Nederland al beschikbaar is voor de (gewezen) deelnemer of pensioengerechtigde en behoeven dus geen implementatie. De belangrijkste
onderdelen van de richtlijn die wel implementatie behoeven, worden
hierna toegelicht.
Een belangrijk onderdeel van de richtlijn is het pensioenoverzicht dat
wordt voorgeschreven. De richtlijn schrijft voor dat ten minste jaarlijks
aan iedere (gewezen) deelnemer een beknopt document met essentiële
informatie ter beschikking moet worden gesteld. Dit document moet in de
titel het woord «pensioenoverzicht» bevatten. In de richtlijn is expliciet
vastgelegd wat in ieder geval als essentiële informatie moet worden
aangemerkt. In Nederland kennen we al het uniform pensioenoverzicht
(hierna: UPO). Een deel van de in de richtlijn voorgeschreven informatie
betreft informatie die in Nederland op het UPO staat, zoals informatie over
de opgebouwde pensioenaanspraken of het opgebouwde kapitaal24. Een
aantal andere aspecten staat niet op het UPO vermeld. Het gaat hierbij om
het bereikbaar pensioen op grond van scenario’s, een uitsplitsing van de
ingehouden kosten (voor beschikbare premieregelingen) en informatie
over de betaalde bijdragen door de werkgever en de werknemer. Om aan
de richtlijn te voldoen wordt het UPO voor (gewezen) deelnemers met
deze extra informatie uitgebreid.
Wat betreft de verstrekking van het UPO aan (gewezen) deelnemers
blijven de uitgangspunten van artikel 49 van de Pensioenwet en artikel 60
van de Wvb gelden. In geval van elektronische verstrekking kan worden
aangesloten bij het systeem van gelaagd communiceren. Dit betekent dat
de extra informatie die op grond van de richtlijn aan het UPO moet
worden toegevoegd, bij elektronische verstrekking desgewenst door
middel van het doorklikken via een link kan worden bereikt. Uitgangspunt
blijft evenwel dat het UPO bij elektronische verstrekking op een zodanige
wijze moet worden verstrekt dat de deelnemer het UPO duurzaam kan
bewaren. Dit kan bijvoorbeeld worden gerealiseerd door, zoals in de
24

De artikelen 38 en 40 van de Pensioenwet en de artikelen 49 en 51 van de Wvb.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

12

praktijk veelal het geval is, het mogelijk te maken dat het UPO integraal
kan worden opgeslagen als een PDF-bestand. Bij schriftelijke verstrekking
van het UPO zal de extra informatie die op grond van de richtlijn moet
worden opgenomen altijd volledig uitgeschreven op het UPO moeten zijn
opgenomen.
In Nederland is voorgeschreven dat de pensioenuitvoerder aan een
deelnemer jaarlijks een UPO verstrekt en aan een gewezen deelnemer ten
minste vijfjaarlijks. De richtlijn maakt – anders dan de Pensioenwet en de
Wvb – geen onderscheid tussen het pensioenoverzicht dat aan
deelnemers en gewezen deelnemers beschikbaar moet worden gesteld.
De richtlijn schrijft voor dat de gewezen deelnemer, net als de deelnemer,
ieder jaar wordt geïnformeerd over zijn pensioenaanspraken. De
Pensioenwet en Wvb worden hiertoe aangepast. Aangezien de richtlijn
niet verplicht tot het actief verstrekken van het pensioenoverzicht, wordt
het mogelijk voor pensioenuitvoerders om het UPO voor gewezen
deelnemers jaarlijks op een website te plaatsen, mits het UPO ten minste
één keer in de vijf jaar actief wordt verstrekt. Het ligt voor de hand dat bij
het op de website plaatsen van het UPO aan gewezen deelnemers, het
UPO door de pensioenuitvoerder wordt geplaatst op een portal op een
afgeschermd deel van de website van de pensioenuitvoerder (een
«MijnOmgeving»). Zie in dit kader ook de artikelsgewijze toelichting bij
artikel I, onderdeel E, en artikel II, onderdeel F, van dit wetsvoorstel.
Naast regels over het pensioenoverzicht, bevat de richtlijn regels over het
informeren van pensioengerechtigden over het verminderen van hun
pensioenrechten («korten»). De richtlijn schrijft voor dat pensioengerechtigden ten minste drie maanden voordat een korting wordt doorgevoerd
hierover moeten worden geïnformeerd. Op dit moment is dat één maand.
Door deze termijn te verlengen naar drie maanden, zal de daadwerkelijke
korting later plaatsvinden. Voor (gewezen) deelnemers blijft gelden dat zij
ten minste één maand voordat een korting wordt doorgevoerd hierover
moeten worden geïnformeerd. Het wordt rechtvaardig geacht om voor
pensioengerechtigden een langere termijn te hanteren. Een pensioengerechtigde merkt immers direct in de hoogte van het inkomen dat de
pensioenuitkering gekort wordt waardoor een langere tijd om zich voor te
bereiden op de korting in de rede ligt.
2.8 Toezicht (artikelen 45 t/m 59)
De richtlijn bevat verschillende regels over het prudentiële toezicht op
pensioenfondsen. Een groot deel hiervan is reeds neergelegd in de
Nederlandse wet- en regelgeving. Enkele bepalingen sluiten aan bij de
bestaande praktijk, maar worden met dit wetsvoorstel expliciet in
wetgeving verankerd.
Net als voor andere financiële instellingen gaat voor pensioenfondsen
gelden dat eventuele bestuursrechtelijke sancties of andere maatregelen
verplicht openbaar moeten worden gemaakt. De toezichthouder kan
hierop een uitzondering maken als de openbaarmaking onevenredig is,
openbaarmaking de stabiliteit van de financiële markten in gevaar brengt
of openbaarmaking een lopend strafrechtelijk onderzoek of een lopend
onderzoek door de toezichthouder naar mogelijke overtredingen
ondermijnt.
Voorgesteld wordt de verplichting uit de richtlijn om besluiten tot het
opleggen van bestuurlijke sancties of andere maatregelen openbaar te
maken, niet te beperken tot bestuurlijke sancties of andere maatregelen
vanwege het overtreden van verplichtingen die uit de richtlijn voortvloeien. Achtergrond hiervan is dat de verplichting voor toezichthouders

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

13

om bestuurlijke sancties of andere maatregelen openbaar te maken
inmiddels vast onderdeel is van het Europese regime voor openbaarmaking van besluiten van de toezichthouders en ook in de Wft deze
verplichting geldt voor alle bestuurlijke sancties of maatregelen die op
grond van de Wft kunnen worden opgelegd.
Uitgangspunt is dat het besluit tot het opleggen van een bestuurlijke
sanctie of andere maatregel op grond van de Pensioenwet of Wvb pas
openbaar wordt gemaakt, als het besluit onherroepelijk is. Dit wordt
wenselijk geacht, omdat openbaarmaking van een besluit tot het
opleggen van een bestuurlijke sanctie of een andere maatregel voor een
pensioenuitvoerder ingrijpend kan zijn. De pensioenuitvoerder moet de
gelegenheid hebben gehad de inhoud te onderwerpen aan een rechterlijke toets. Op dit uitgangspunt worden – anders dan in de Wft – geen
uitzonderingen gemaakt. Achtergrond hiervan is dat in het kader van de
Pensioenwet en Wvb de openbaarmaking niet de functie heeft van een
waarschuwing, aangezien het aanspraak- en pensioengerechtigden bij een
pensioenuitvoerder niet vrij staat een andere pensioenuitvoerder te
kiezen. Het gaat om het algemene belang dat de toezichthouder
aanspraak- en pensioengerechtigden publiek informeert over eventuele
problemen. Het wordt in het licht van deze andere functie van de
openbaarmaking proportioneel geacht om in alle gevallen te wachten tot
het besluit onherroepelijk is.
3. Financiële gevolgen en regeldruk
Dit wetsvoorstel heeft gevolgen voor de regeldruk voor pensioenuitvoerders. In Nederland zijn er 334 pensioenuitvoerders die in totaal voor
ruim 18 miljoen (gewezen) deelnemers en ruim 3 miljoen pensioengerechtigden een pensioenregeling uitvoeren. Voor burgers zijn geen verplichtingen in de richtlijn opgenomen. Voor een groot aantal bepalingen geldt
dat deze niet leiden tot extra regeldruk, omdat de daarin opgenomen
voorschriften in grote mate overeenkomen met de bestaande praktijk.
In een aantal gevallen leiden de bepalingen uit de richtlijn tot een
wijziging van de bestaande praktijk, maar niet tot extra regeldruk. Een
voorbeeld is dat ter implementatie van de richtlijn wordt vastgelegd dat
een grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht in geval van een
pensioenfonds vooraf moet worden goedgekeurd door het verantwoordingsorgaan of het belanghebbendenorgaan. Dit is nieuw ten opzichte
van de bestaande praktijk, waarin bij een (grensoverschrijdende)
collectieve waardeoverdracht een adviesrecht voor het verantwoordingsorgaan bestaat. De werkzaamheden die in het kader van het adviesrecht
moeten worden uitgevoerd wijken echter niet af van de werkzaamheden
die in het kader van het goedkeuringsrecht moeten worden uitgevoerd.
In geval van een ppi moet het voornemen om de uitvoering van de
pensioenregeling in een andere lidstaat onder te brengen worden
voorgelegd aan de ondernemingsraad (van de werkgever) of – in
voorkomende gevallen – schriftelijk aan de deelnemers, gewezen
deelnemers en pensioengerechtigden van de pensioenregeling. Een
meerderheid van de respondenten zal daarbij moeten instemmen. Uit
recent onderzoek van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid blijkt dat slechts een zeer klein deel van werkgevers met een
Nederlandse pensioenregeling overweegt naar het buitenland te gaan
(met name buitenlandse multinationals met een sponsorverplichting). De
mogelijke impact op de regeldruk wordt daarom op dit vlak als zeer
beperkt gezien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

14

Een ander voorbeeld zijn de bepalingen uit de richtlijn ten aanzien van
sleutelfuncties, te weten de risicobeheerfunctie, de interne auditfunctie en
de actuariële functie. Pensioeninstellingen zijn er zelf verantwoordelijk
voor dat de personen die betrokken zijn bij het vervullen van een
sleutelfunctie geschikt en betrouwbaar zijn. De risicobeheerfunctie,
interne auditfunctie en actuariële functie zijn voor Nederlandse pensioeninstellingen bekende functies die ook nu al bestaan. Het formeel
vastleggen van deze sleutelfuncties in wetgeving levert naar verwachting
geen extra regeldruk op.
Een laatste voorbeeld is de bepaling uit de richtlijn ten aanzien van
stresstesten die DNB als toezichthouder kan uitvoeren. De richtlijn geeft
DNB de mogelijkheid om pensioenfondsen te verplichten mee te werken
aan het uitvoeren van een stresstest. DNB is niet voornemens om gebruik
te maken van deze bevoegdheid. Daarom leidt deze bepaling uit de
richtlijn niet tot extra regeldruk voor pensioenfondsen.
Een aantal bepalingen uit de richtlijn ten aanzien van informatieverstrekking aan (gewezen) deelnemers brengen extra regeldruk met zich
mee. Ten eerste is er sprake van eenmalige regeldruk. Deze regeldruk
hangt samen met de uitbreiding van het UPO met extra gegevens. Hierbij
gaat het zowel om het aanpassen van de modellen van het UPO als om
aanpassingen aan programmatuur en digitale infrastructuur om de
benodigde extra gegevens te ontsluiten en beschikbaar te stellen. De extra
regeldruk die hiermee samenhangt wordt geschat op € 12,8 miljoen.
Ten tweede is er sprake van structurele regeldruk. Voor het toevoegen van
de extra informatie op het UPO van (gewezen) deelnemers maken
pensioenuitvoerders meer kosten voor het jaarlijkse beheer. Daarnaast
leidt het toevoegen van extra pagina’s aan de UPO’s die schriftelijk
worden verzonden tot hogere papier- en printkosten. De totale regeldruk
die hiermee samenhangt wordt geschat op € 12 miljoen. De verwachting
is dat in de toekomst steeds minder UPO’s schriftelijk worden verstrekt.
Deze structurele kosten kunnen derhalve in de toekomst dalen.
Tot slot leidt de verplichting om gewezen deelnemers jaarlijks, in plaats
van vijfjaarlijks zoals in de huidige situatie, te informeren over de
pensioenaanspraken tot extra regeldruk. Voor gewezen deelnemers moet
het UPO vier van de vijf jaar extra ter beschikking worden gesteld, dit kan
door het plaatsen van het UPO in een digitale «MijnOmgeving» (zie ook
paragraaf 2.7 van deze memorie van toelichting). Voor gewezen
deelnemers die niet beschikken over een «MijnOmgeving», moet het UPO
elk jaar schriftelijk worden verstrekt. Voor deze schriftelijke UPO’s moet
rekening worden gehouden met papier-, print- en portokosten. Een
gedeelte van deze schriftelijke UPO’s moet bovendien naar het buitenland
worden verzonden. Ook daarmee hangen structurele kosten samen. De
totale structurele regeldruk die samenhangt met de verplichting om
gewezen deelnemers jaarlijks in plaats van vijfjaarlijks te informeren over
de pensioenaanspraken wordt geschat op € 21,9 miljoen.
De totale extra regeldruk die ontstaat voor pensioenuitvoerders is
eenmalig 12,8 miljoen euro en structureel 33,9 miljoen euro. Uitgedrukt in
kosten per (gewezen) deelnemer is de eenmalige regeldruk 0,68 euro per
(gewezen) deelnemer en de structurele regeldruk jaarlijks 1,82 euro per
(gewezen) deelnemer.
Als gevolg van de Wet waardeoverdracht klein pensioen kan het aantal
gewezen deelnemers op termijn met 40% afnemen. De Wet waardeoverdracht klein pensioen maakt een automatische waardeoverdracht van een
klein pensioen van een gewezen deelnemer naar zijn of haar nieuwe

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

15

pensioenuitvoerder mogelijk. De kleine pensioenaanspraken zijn dan niet
langer ondergebracht bij verschillende pensioenuitvoerders, die allemaal
een UPO aan de gewezen deelnemer ter beschikking moeten stellen.
Hierdoor kunnen ook de kosten voor het ter beschikking stellen van het
UPO aan gewezen deelnemers op termijn aanzienlijk lager worden.
Tot slot is het de verwachting dat in de toekomst steeds minder UPO’s
schriftelijk worden verstrekt. De kosten die samenhangen met het
versturen van schriftelijke UPO’s kunnen derhalve in de toekomst dalen.
Het wetsvoorstel, inclusief deze regeldrukparagraaf, is voorgelegd aan het
Adviescollege Toetsing Regeldruk (hierna: ATR). Het ATR concludeert dat
er geen minder belastende alternatieven aan de orde zijn, aangezien het
wetsvoorstel strekt ter implementatie van minimumeisen uit een
Europese richtlijn25. Daarnaast geeft het ATR aan dat de beschrijving en
berekening van de regeldrukgevolgen volledig zijn en geen aanleiding
geven tot het maken van opmerkingen. Wel wijst het ATR erop dat het
wetsvoorstel leidt tot aanpassing van het UPO-model, hetgeen de
afgelopen jaren al verschillende malen is aangepast. Het ATR erkent dat in
het kader van dit wetsvoorstel een andere keuze niet mogelijk is, maar
wijst erop dat dit wel een punt van aandacht is aangezien aanpassing van
het UPO-model leidt tot een stijging van de regeldruk. De regering
onderschrijft dit aandachtspunt.
4. Toets DNB en AFM
De AFM en DNB hebben een toezichttoets uitgebracht bij het
wetsvoorstel26.
De AFM wijst allereerst terecht op de risico’s van het uitbreiden van het
UPO in termen van begrijpelijkheid voor de deelnemer. Er wordt in nauw
overleg met de AFM en de pensioensector gekeken naar de mogelijkheden om de informatie waarmee het UPO op grond van de richtlijn moet
worden uitgebreid op een zo goed mogelijke wijze in het UPO-model op te
nemen. Doel hierbij is om zo min mogelijk af te doen aan de wijze van
gelaagd communiceren die we in Nederland hebben en om op die manier
een teveel aan informatie en het daarmee gepaard gaande risico voor de
begrijpelijkheid zo klein mogelijk te maken. De regering onderschrijft in
dat kader tevens het belang om bij het digitaal verstrekken van het UPO
met links naar verdere informatie, te werken via single sign-on. Voorts
ondersteunt de regering, evenals de AFM, de transitie van schriftelijke
naar digitale informatieverstrekking door pensioenuitvoerders, evenwel
zonder af te doen aan de mogelijkheid voor (gewezen) deelnemers en
pensioengerechtigden om op verzoek de informatie schriftelijk te
ontvangen.
De AFM merkt daarnaast op dat het verlengen van de periode tussen het
melden van een korting aan pensioengerechtigden door een pensioenfonds en het daadwerkelijk ingaan van de korting van één naar drie
maanden positief is. Tegelijkertijd heeft het maken van onderscheid
tussen de termijn die geldt voor pensioengerechtigden en voor (gewezen)
deelnemers niet de voorkeur van de AFM, omdat dit kan leiden tot een
situatie waarin niet-gepensioneerde deelnemers via een andere bron dan
hun pensioenuitvoerder te weten komen dat hun pensioen wordt gekort.
Zoals uiteengezet in paragraaf 2.7 van deze memorie van toelichting
wordt een onderscheid tussen pensioengerechtigden en (gewezen)
deelnemers op dit punt rechtvaardig geacht. Pensioengerechtigden
25
26

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

16

merken direct in de hoogte van het inkomen dat de pensioenuitkering
gekort wordt en hebben derhalve een langere tijd nodig om zich voor te
bereiden op de korting. Het onderscheid is er voorts mede op gericht om
de gevolgen voor de uitvoeringspraktijk van pensioenfondsen zo beperkt
mogelijk te houden, aangezien het tijdig informeren volgens Nederlandse
wetgeving schriftelijk dient te geschieden. Voor de volledigheid wordt
opgemerkt dat in de praktijk de AFM en DNB pensioenfondsen ook op hun
verantwoordelijkheid wijzen om (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden tijdig te informeren over de mogelijkheid van een korting,
zodat de schriftelijke informatie over de daadwerkelijke korting nooit het
eerste moment is waarop zij over een korting vernemen27.
De AFM wijst er verder op dat het van belang is dat de Uniforme
Rekenmethodiek die wordt gehanteerd bij het communiceren in scenario’s
voor de hoogte van de pensioenuitkering zo snel mogelijk, maar uiterlijk
31 december 2018, in werking moet treden en dat dit synchroon loopt met
de implementatie van de richtlijn uiterlijk 13 januari 2019. Deze opvatting
wordt onderschreven en er wordt gestreefd naar zo snel mogelijke
inwerkingtreding van de Uniforme Rekenmethodiek.
Zowel DNB als de AFM uit de wens om de nieuwe regels over de
openbaarmaking van bestuurlijke sancties in de Pensioenwet en Wvb aan
te laten sluiten bij het openbaarmakingsregime dat op grond van de Wft
geldt.
Concreet beveelt DNB aan het wetsvoorstel zodanig te wijzigen dat in de
Pensioenwet en de Wvb bij de belangenafweging die plaats moet vinden
bij het openbaar maken van een besluit tot het opleggen van een
bestuurlijke sanctie volledig aansluiting wordt gezocht bij het beoordelingskader van artikel 1:98 van de Wft. In artikel 1:98, eerste lid, van de Wft
is opgenomen wanneer openbaarmaking wordt uitgesteld of geanonimiseerd plaatsvindt. In artikel 1:98, tweede lid, van de Wft is opgenomen
wanneer van openbaarmaking wordt afgezien. Met dit wetsvoorstel wordt
in artikel 185, derde lid, van de Pensioenwet en artikel 180, derde lid, van
de Wvb een soortgelijke bepaling geïntroduceerd. Anders dan in de Wft
wordt in de Pensioenwet en Wvb echter niet voorgeschreven wanneer (1)
openbaarmaking wordt uitgesteld of geanonimiseerd plaatsvindt of (2)
van openbaarmaking wordt afgezien. Het is steeds aan de toezichthouder
om af te wegen welk besluit gegeven de specifieke omstandigheden van
het geval passend is. De aanbeveling van DNB om op dit punt aan te
sluiten bij de Wft wordt niet overgenomen. Reden hiervoor is dat de
formulering die wordt gehanteerd in de Pensioenwet en Wvb rechtstreeks
voortvloeit uit artikel 48, vierde lid, van de richtlijn. In artikel 1:98 van de
Wft wordt een andere formulering gehanteerd, vanwege het crosssectorale karakter van de Wft. De tekst van artikel 1:98 van de Wft sluit aan
bij de formuleringen die worden gehanteerd in verschillende richtlijnen en
verordeningen die in de Wft zijn geïmplementeerd, waaronder artikel 34,
eerste lid, van de Verordening marktmisbruik28.
Overigens heeft het verschil in formulering tussen de Pensioenwet en de
Wvb enerzijds en de Wft anderzijds niet tot gevolg dat in soortgelijke
situaties niet tot eenzelfde beslissing kan worden gekomen. De Pensioenwet en de Wvb bieden immers ruimte om – wanneer dit na een per
geval uitgevoerde beoordeling passend wordt geacht – in grotendeels
dezelfde gevallen als opgenomen in de Wft te besluiten tot het uitstellen
27
28

Zie bijvoorbeeld: https://www.afm.nl/nl-nl/nieuws/2016/dec/pensioenonderzoek-foi.
Verordening (EU) nr. 596/2014 van het Europees parlement en de Raad van 16 april 2014
betreffende machtsmisbruik (Verordening marktmisbruik) en houdende intrekking van Richtlijn
2003/6/EG van het Europees parlement en de Raad en Richtlijnen 2003/124, 2003/125/EG en
2004/72/EG van de Commissie (PbEU 2014, L 173).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

17

van openbaarmaking, geanonimiseerde openbaarmaking of af te zien van
openbaarmaking van een besluit tot het opleggen van een bestuurlijke
sanctie.
Daarnaast beveelt DNB aan het wetsvoorstel aan te passen, omdat het
niet wenselijk wordt geacht een besluit tot het opleggen van een last
onder dwangsom te publiceren indien het besluit onherroepelijk is
geworden, maar de door DNB gestelde begunstigingstermijn nog niet is
verstreken. De aanbeveling van DNB wordt niet overgenomen.
Uitgangspunt op basis van artikel 48, vierde lid, van de richtlijn is dat een
besluit tot het opleggen van een bestuurlijke sanctie onmiddellijk wordt
bekendgemaakt als het besluit onherroepelijk is. Het opleggen van een
last onder dwangsom is – ongeacht of deze (reeds) wordt verbeurd of niet
– een bestuurlijke sanctie. Derhalve dient op grond van de richtlijn als
hoofdregel te gelden dat zodra een dergelijk besluit onherroepelijk is, tot
openbaarmaking wordt overgegaan. Dit wil overigens niet zeggen dat de
toezichthouder in dergelijke gevallen ook altijd direct tot (volledige)
openbaarmaking hoeft over te gaan. De toezichthouder moet op grond
van artikel 185, derde lid, van de Pensioenwet dan wel artikel 180, derde
lid, van de Wvb een belangenafweging maken. Het is denkbaar dat de
toezichthouder openbaarmaking uitstelt of het besluit tot het opleggen
van een last onder dwangsom geanonimiseerd bekendmaakt, omdat het –
gezien het feit dat de begunstigingstermijn nog niet is verstreken – niet
evenredig wordt geacht om het besluit (al) volledig openbaar te maken.
Het is echter aan de toezichthouder om hier op grond van een per geval
uitgevoerde beoordeling een beslissing over te nemen.
Voor de volledigheid wordt opgemerkt dat – waar mogelijk binnen de
kaders van de richtlijn en passend gezien de verschillende functies die
openbaarmaking in het kader van de Pensioenwet en Wvb enerzijds en de
Wft anderzijds heeft (zie paragraaf 2.8 van deze memorie van toelichting)
– bij de vormgeving van het openbaarmakingsregime in de Pensioenwet
en Wvb zoveel mogelijk is aangesloten bij de Wft. Het gaat hier bijvoorbeeld om de uitbreiding van het begrip «bestuurlijke sanctie» en het
expliciet vastleggen dat een besluit tot openbaarmaking een afzonderlijk
besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht is.
Artikelsgewijs
Artikelen I en II
Artikel I, onderdeel A, en artikel II, onderdeel A (artikel 1 van de Pensioenwet en artikel 1 van de Wvb)
In verband met de herziening van de richtlijn zijn enkele technische
wijzigingen noodzakelijk in artikel 1 van de Pensioenwet en artikel 1,
eerste lid, van de Wvb. Allereerst wordt de definitie van «bevoegde
autoriteiten» aangepast. De verwijzing naar artikel 6, onderdeel g, richtlijn
2003/41/EG wordt vervangen door een verwijzing naar de corresponderende bepaling uit richtlijn 2016/2341/EU. Voorts wordt de formulering van
deze definitiebepaling aangepast, aangezien die nu ten onrechte de indruk
wekt dat de aanwijzing van de bevoegde autoriteiten geschiedt op grond
van de definitiebepaling uit de richtlijn. Daarnaast wordt in de Pensioenwet de definitie van «bijdragende onderneming» gewijzigd. Deze
wijzigingen hebben geen invloed op de praktijk. Ook wordt een definitie
van de «pensioenbewaarder» ingevoegd, alsmede een definitie van
richtlijn 2016/2341/EU. Hiermee wordt voorzien in de mogelijkheid tot
verkorte aanhaling van de richtlijn in de wet. Voorts worden enkele
summiere wijzigingen aangebracht in de definitie van «pensioeninstelling
uit een andere lidstaat» en vervalt de definitie van richtlijn 2003/41/EG.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

18

Artikel I, onderdeel B, en artikel II, onderdeel B (artikel 2 van de Pensioenwet en artikel 2 van de Wvb)
Artikel 63, eerste lid, van de richtlijn wijzigt de definitie van «herverzekering» in Richtlijn 2009/138/EG van het Europees parlement en de Raad
van 25 november 2009 betreffende de toegang tot en uitoefening van het
verzekerings- en het herverzekeringsbedrijf (Solvabiliteit II) (PbEG 2009, L
335) (hierna: richtlijn solvabiliteit II). Ter implementatie van deze wijziging
wordt in artikel 1:1 van de Wft de definitie van «herverzekering»
aangepast (zie de artikelsgewijze toelichting bij artikel III, onderdeel A, van
dit wetsvoorstel). Op grond hiervan mogen voortaan ook herverzekeraars
dekking verschaffen aan ppi’s en pensioenfondsen.
Deze wijziging heeft ook gevolgen voor de Pensioenwet en Wvb. Naar
huidig recht is het niet mogelijk dat een pensioenfonds risico’s verzekert
bij een herverzekeraar. In artikel 1 van de Pensioenwet is immers bepaald
dat als verzekeraar enkel wordt aangemerkt de verzekeraar die op grond
van de Wft in Nederland het bedrijf van levensverzekeraar of schadeverzekeraar mag uitoefenen. Ter implementatie van de richtlijn dient voor de
bepalingen in de Pensioenwet en Wvb die zien op het verzekeren van
risico’s door een pensioenfonds bij een verzekeraar, onder «verzekeraar»
tevens te worden verstaan een herverzekeraar als bedoeld in artikel 1:1
van de Wft. Hiertoe wordt een nieuw artikellid toegevoegd aan artikel 2
van de Pensioenwet en artikel 2 van de Wvb.
Voor de volledigheid wordt opgemerkt dat het na inwerkingtreding van dit
wetsvoorstel ook in het kader van de artikelen 112, derde lid, onderdeel e,
113, onderdeel e, 145, vierde lid, en 147, derde lid, onderdeel l van de
Pensioenwet en de artikelen 107, derde lid, onderdeel e, 108, onderdeel e,
140, vierde lid, en 142, derde lid, onderdeel l, van de Wvb zowel kan gaan
om een verzekering bij een levensverzekeraar of schadeverzekeraar als bij
een herverzekeraar.
Artikel I, onderdeel C (artikel 21 van de Pensioenwet)
Op grond van artikel 41, derde lid, aanhef, van de richtlijn moet de
pensioenuitvoerder ervoor zorgen dat deelnemers die automatisch bij een
pensioenregeling zijn aangesloten, zodra zij zijn aangesloten bepaalde
informatie ontvangen.
In artikel 21 van de Pensioenwet is neergelegd dat een werknemer binnen
drie maanden na de start van de pensioenverwerving basisinformatie
over zijn pensioenregeling ontvangt (Pensioen 1-2-3). Hoewel het naar
huidig recht reeds de pensioenuitvoerder is die de basisinformatie stuurt,
is het de werkgever die er zorg voor moet dragen dat de werknemer deze
informatie daadwerkelijk ontvangt. De werkgever heeft derhalve de
eindverantwoordelijkheid. Met de voorgestelde wijziging wordt gerealiseerd dat de eindverantwoordelijkheid voor het informeren van de
deelnemer – conform de richtlijn – bij de pensioenuitvoerder wordt
neergelegd. Hiervoor is het wel vereist dat de werkgever de pensioenuitvoerder informeert over het sluiten van een pensioenovereenkomst met
een werknemer en de start van de verwerving van pensioenaanspraken
door de werknemer.
Voor de volledigheid wordt opgemerkt dat in artikel 48 van de Wvb reeds
is neergelegd dat de pensioenuitvoerder verantwoordelijk is voor het
informeren van de deelnemer bij toetreding tot de beroepspensioenregeling. Artikel 48 van de Wvb behoeft derhalve geen aanpassing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

19

De basisinformatie die een deelnemer ontvangt ziet onder andere op de
kenmerken en de uitvoering van de pensioenregeling. In artikel 2 van het
Besluit uitvoering Pensioenwet en Wet verplichte beroepspensioenregeling (hierna: Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb) is opgenomen wat
hieronder wordt verstaan. Deelnemers ontvangen op dit moment nog niet
alle door de richtlijn voorgeschreven informatie. Deelnemers ontvangen
nog geen informatie over de beleggingsopties (artikel 41, derde lid,
onderdeel a, van de richtlijn) en geen informatie over de vraag of en zo ja,
hoe in het kader van de beleggingsbenadering rekening wordt gehouden
met milieu en klimaat, mensenrechten en sociale verhoudingen (artikel 41,
derde lid, onderdeel c, van de richtlijn). Dat hier informatie over moet
worden verstrekt, zal op grond van artikel 21, vierde lid, van de Pensioenwet en artikel 48, derde lid, van de Wvb worden neergelegd in artikel 2
van het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb.
Artikel I, onderdeel D, en artikel II, onderdeel E (artikel 38 van de Pensioenwet en artikel 49 van de Wvb)
In artikel 38, eerste lid, van de Pensioenwet en artikel 49, eerste lid, van de
Wvb is opgenomen dat de pensioenuitvoerder jaarlijks informatie aan de
deelnemer verstrekt. Dit gebeurt op grond van artikel 48, vierde lid, van de
Pensioenwet en artikel 59, vierde lid, van de Wvb door middel van een
UPO. Zoals toegelicht in paragraaf 2.7 van het algemeen deel van deze
memorie van toelichting wordt voorgesteld het UPO voor deelnemers uit
te breiden, zodat dit overzicht voldoet aan de eisen die volgen uit de
artikelen 38 tot en met 40 van de richtlijn. Ter implementatie van artikel 39,
eerste lid, onderdelen c, d, f, g en h, van de richtlijn wordt voorgesteld zes
onderdelen aan artikel 38, eerste lid, van de Pensioenwet en artikel 49,
eerste lid, van de Wvb toe te voegen.
Onderdeel f schrijft voor dat informatie wordt verstrekt over de reglementaire pensioenleeftijd. Dit is de leeftijd waarop het pensioen op grond van
het pensioenreglement ingaat. De reglementaire pensioenleeftijd staat
reeds op het UPO. Dit onderdeel heeft dan ook geen gevolgen voor de
praktijk. Voor de volledigheid wordt opgemerkt dat, indien de pensioenovereenkomst voorziet in de mogelijkheid om de ingangsdatum van
het pensioen te vervroegen of verlaten, de reglementaire pensioenleeftijd
uiteraard kan afwijken van de datum waarop het pensioen in de praktijk
ingaat.
Onderdeel g schrijft voor dat informatie wordt verstrekt over de reglementair te bereiken pensioenaanspraken. Voor zover het gaat om
ouderdomspensioen moet daarbij tevens een pessimistisch, een verwacht
en een optimistisch scenario worden opgenomen. Door middel van deze
scenario’s krijgen deelnemers inzicht in de koopkracht en risico’s van hun
toekomstig inkomen. De informatie dient vergezeld te gaan van een
waarschuwing dat de projecties kunnen verschillen van de definitieve
hoogte van de te ontvangen pensioenuitkeringen. Door deze
waarschuwing wordt geëxpliciteerd dat de bedragen indicatief zijn en dat
aan het te bereiken pensioen onzekerheden zijn verbonden.
Op dit moment is de informatie over de reglementair te bereiken
pensioenaanspraken te raadplegen via het pensioenregister en wordt deze
tevens op verzoek verstrekt. De informatie blijft te raadplegen via het
pensioenregister. Het raadplegen van de reglementair te bereiken
pensioenaanspraken via het pensioenregister heeft als meerwaarde dat
informatie kan worden verkregen over het te bereiken totaalinkomen, dus
inclusief de eventueel opgebouwde pensioenaanspraken bij andere
pensioenuitvoerders en het recht op ouderdomspensioen op grond van
de Algemene Ouderdomswet. Aangezien de informatie voortaan op het
UPO zal staan, is het niet meer nodig de informatie op verzoek aan de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

20

deelnemer te verstrekken (zie ook de artikelsgewijze toelichting bij artikel
I, onderdeel H, en artikel II, onderdeel I, van dit wetsvoorstel).
Onderdeel h schrijft voor dat informatie wordt verstrekt over de werkgeverspremie en werknemerspremie (Pensioenwet) respectievelijk de
premie die is betaald door de beroepsgenoot (Wvb). Op grond van artikel
38, tweede lid, van de Pensioenwet en artikel 49, tweede lid, van de Wvb
zal in het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb worden gespecificeerd
dat het hierbij gaat om informatie over de premie die de werknemer en de
werkgever dan wel de beroepsgenoot hebben betaald in het jaar waarop
het UPO betrekking heeft.
Onderdeel i schrijft voor dat informatie over garanties wordt verstrekt.
Vermeld moet worden in hoeverre de hoogte van de te verwachten
pensioenuitkering vaststaat. Indien geen garantie wordt gegeven dat de
pensioenuitkering een bepaalde hoogte zal bedragen, moet duidelijk uit
het UPO blijken dat de hoogte van de pensioenuitkering niet vaststaat en
afhankelijk is van meerdere factoren. In de praktijk staat hierover reeds
informatie op het UPO van deelnemers.
In onderdeel j wordt vastgelegd dat, voor zover van toepassing, de
dekkingsgraad op het UPO van de deelnemer moet staan. Dit is in de
praktijk reeds het geval. De zinsnede «voor zover van toepassing» brengt
tot uitdrukking dat deze informatie niet in alle gevallen hoeft te worden
verstrekt. Deze informatie hoeft niet te worden verstrekt indien de
pensioenregeling wordt uitgevoerd door een verzekeraar, aangezien dan
geen dekkingsgraad geldt.
Tot slot bepaalt onderdeel k dat, voor zover van toepassing, informatie
wordt verstrekt over de ingehouden kosten. Ook hier brengt de zinsnede
«voor zover van toepassing» tot uitdrukking dat deze informatie niet in
alle gevallen hoeft te worden verstrekt. Deze informatie hoeft niet te
worden opgenomen in geval van een uitkeringsovereenkomst, aangezien
de kosten daar niet van invloed zijn op de pensioentoezeggingen. Zie in
dit kader ook overweging 64 van de richtlijn.
Artikel I, onderdeel E, en artikel II, onderdeel F (artikel 40 van de Pensioenwet en artikel 51 van de Wvb)
Onder de definitie van «deelnemer» zoals opgenomen in artikel 6,
onderdeel 5, van de richtlijn valt naar Nederlands recht ook de gewezen
deelnemer. De eisen uit de artikelen 38 tot en met 40 van de richtlijn
gelden derhalve ook voor het pensioenoverzicht dat aan gewezen
deelnemers moet worden verstrekt. Om hieraan te voldoen, wordt
voorgesteld artikel 40 van de Pensioenwet en artikel 51 van de Wvb op
enkele punten te wijzigen.
Op dit moment wordt het UPO één keer per vijf jaar aan de gewezen
deelnemer verstrekt. Achtergrond hiervan is dat het UPO voor gewezen
deelnemers minder relevant is dan voor deelnemers, aangezien gewezen
deelnemers geen aanspraken meer opbouwen. Artikel 38, derde lid, van
de richtlijn schrijft evenwel voor dat jaarlijks een pensioenoverzicht aan de
gewezen deelnemer ter beschikking moet worden gesteld. Hiertoe wordt
artikel 40, eerste lid, aanhef, van de Pensioenwet en artikel 51, eerste lid,
aanhef, van de Wvb aangepast.
Op basis van artikel 49, eerste lid, van de Pensioenwet en artikel 60, eerste
lid, van de Wvb moet het UPO schriftelijk of elektronisch aan de gewezen
deelnemer worden verstrekt. Het jaarlijks opstellen en (actief) verstrekken
van het UPO aan gewezen deelnemers leidt tot een lastenverzwaring voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

21

pensioenuitvoerders. Om deze lasten binnen de kaders van de richtlijn
waar mogelijk te beperken, wordt voorgesteld in artikel 40, derde lid, van
de Pensioenwet en artikel 51, derde lid, van de Wvb vast te leggen dat de
informatie aan de gewezen deelnemer door de pensioenuitvoerder ook op
de website ter beschikking kan worden gesteld, mits de informatie ten
minste één keer in de vijf jaar met inachtneming van artikel 49 van de
Pensioenwet dan wel artikel 60 van de Wvb aan de gewezen deelnemer
wordt verstrekt. Hiervoor is geen voorafgaande toestemming van de
gewezen deelnemer nodig. Uitgangspunt blijft dat de informatie op een
UPO wordt opgenomen. Het ligt voor de hand dat bij het via de website
ter beschikking stellen van het UPO aan gewezen deelnemers, het UPO
door de pensioenuitvoerder wordt geplaatst op een portal op een
afgeschermd deel van de website van de pensioenuitvoerder (een
«MijnOmgeving»). Op verzoek dient de pensioenuitvoerder het UPO
schriftelijk of elektronisch aan de gewezen deelnemer te verstrekken. Dat
de gewezen deelnemer altijd een schriftelijk afschrift van het UPO moet
kunnen ontvangen, is vereist op grond artikel 38, derde lid, tweede zin,
van de richtlijn.
Pensioenuitvoerders kunnen een eigen afweging maken of ze van de
voornoemde mogelijkheid gebruik willen maken. Als de pensioenuitvoerder niet de mogelijkheid heeft om het UPO via de website ter
beschikking te stellen aan de gewezen deelnemer, bijvoorbeeld vanwege
het ontbreken van een «MijnOmgeving», moet het UPO jaarlijks met
inachtneming van artikel 49 van de Pensioenwet dan wel artikel 60 van de
Wvb aan de gewezen deelnemer worden verstrekt.
Daarnaast worden met dit onderdeel ter implementatie van artikel 39,
eerste lid, onderdelen c, d, g en h, van de richtlijn verschillende onderdelen aan artikel 40, eerste lid, van de Pensioenwet en artikel 51, eerste
lid, van de Wvb toegevoegd. Gevolg hiervan is dat ook voor de gewezen
deelnemer extra informatie op het UPO moet worden opgenomen. Voor
de toelichting hierbij wordt verwezen naar de artikelsgewijze toelichting
bij artikel I, onderdeel D, en artikel II, onderdeel E, van dit wetsvoorstel.
Voor de volledigheid wordt opgemerkt dat – anders dan op het UPO voor
deelnemers – op het UPO voor gewezen deelnemers geen informatie
hoeft te worden opgenomen over de werkgeverspremie en werknemerspremie dan wel de premie betaald door de beroepsgenoot. Gewezen
deelnemers bouwen immers geen aanspraken meer op en de
ex-werkgever en gewezen deelnemer betalen geen premie meer. In het
Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb zal in aansluiting bij artikel 9c,
vierde lid, van dat besluit wel worden vastgelegd dat na beëindiging van
de deelneming altijd informatie wordt verstrekt over de premies die door
de werkgever en de werknemer dan wel de beroepsgenoot zijn betaald in
dat betreffende kalenderjaar.
Tot slot wordt ter implementatie van artikel 37, derde lid, eerste zin, van
de richtlijn voorgesteld artikel 40, tweede lid, van de Pensioenwet en
artikel 51, tweede lid, van de Wvb te vervangen door een nieuw artikellid.
Beoogd is vast te leggen dat gewezen deelnemers door de pensioenuitvoerder worden geïnformeerd over alle wijzigingen in het pensioenreglement en worden gewezen op de mogelijkheid om het gewijzigde
pensioenreglement op te vragen. Uitgangspunt is dat zij deze informatie
uiterlijk binnen drie maanden na wijziging van het pensioenreglement
ontvangen. Hiermee wordt aangesloten bij de termijn waarbinnen
deelnemers op grond van artikel 21, tweede lid, van de Pensioenwet
informatie ontvangen over wijzigingen in de pensioenovereenkomst.
Op grond van het huidige tweede lid informeert de pensioenuitvoerder
gewezen deelnemers binnen drie maanden na een wijziging van het
toeslagbeleid over die wijziging. Het toeslagbeleid is opgenomen in het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

22

pensioenreglement. Wijzigingen van het toeslagbeleid vallen derhalve
onder de reikwijdte van het nieuwe voorgestelde artikellid.
Artikel I, onderdeel F, en artikel II, onderdeel G (artikel 44 van de Pensioenwet en artikel 55 van de Wvb)
Ook een pensioengerechtigde ontvangt op grond van de artikelen 44 en
48, vierde lid, van de Pensioenwet en de artikelen 55 en 59, vierde lid, van
de Wvb jaarlijks een UPO. Voorgesteld wordt expliciet voor te schrijven
dat op het UPO dat aan pensioengerechtigden wordt verstrekt informatie
moet zijn opgenomen over garanties. Dit sluit aan bij de bestaande
praktijk. Met deze bepaling wordt artikel 37, eerste lid, onderdeel e, van de
richtlijn voor pensioengerechtigden geïmplementeerd.
Voor een toelichting bij de voorgestelde wijziging van het tweede lid
wordt verwezen naar de artikelsgewijze toelichting bij artikel I, onderdeel
E, en artikel II, onderdeel F, van dit wetsvoorstel.
Artikel I, onderdeel G, en artikel II, onderdeel H (artikel 45 van de
Pensioenwet en artikel 56 van de Wvb)
Artikel 41, eerste en tweede lid, van de richtlijn ziet op de informatie die
moet worden verstrekt aan toekomstige deelnemers die niet automatisch
bij een pensioenregeling zijn aangesloten. Dit komt in Nederland slechts
voor in geval een deelnemer overweegt deel te gaan nemen in een
vrijwillige pensioenregeling. Bij een reguliere pensioenregeling wordt een
deelnemer immers automatisch aangesloten.
In artikel 45 van de Pensioenwet en artikel 56 van de Wvb is opgenomen
welke informatie aan een deelnemer moet worden verstrekt voorafgaand
aan de deelneming in een vrijwillige pensioenregeling. Voorgesteld wordt
twee onderdelen aan artikel 45, eerste lid, van de Pensioenwet en artikel
56, eerste lid, van de Wvb toe te voegen. Hiermee wordt voorgeschreven
dat een pensioenuitvoerder een deelnemer voorafgaand aan de
deelneming in een vrijwillige pensioenregeling – voor zover van
toepassing – ook informeert over de beleggingsresultaten en de structuur
van de kosten die door deelnemers, gewezen deelnemers en pensioengerechtigden worden gedragen. De zinsnede «voor zover van toepassing»
brengt tot uitdrukking dat deze informatie niet altijd hoeft te worden
verstrekt. De informatie hoeft niet te worden verstrekt indien de vrijwillige
pensioenregeling het karakter heeft van een uitkeringsovereenkomst. Bij
een uitkeringsovereenkomst is immers geen sprake van een beleggingsrisico van voldoende omvang en worden niet direct kosten ingehouden bij
deelnemers en pensioengerechtigden. Zie in dit kader ook overweging 64
van de richtlijn.
Op grond van artikel 45, derde lid, van de Pensioenwet en artikel 56, derde
lid, van de Wvb wordt in het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb nader
uitgewerkt welke informatie over de beleggingsresultaten en kosten moet
worden verstrekt.
Artikel I, onderdeel H, en artikel II, onderdeel I (artikel 46 van de Pensioenwet en artikel 57 van de Wvb)
Naar huidig recht wordt slechts op verzoek informatie aan deelnemers en
gewezen deelnemers verstrekt over de reglementair te bereiken pensioenaanspraken respectievelijk opgebouwde pensioenaanspraken in scenario’s. Aangezien op grond van artikel I, onderdelen D en E, en artikel II,
onderdelen E en F, van dit wetsvoorstel de opgave hiervan voortaan
jaarlijks door middel van het UPO aan deelnemers en gewezen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

23

deelnemers wordt verstrekt, kan de huidige tekst van artikel 46, eerste lid,
onderdeel a, van de Pensioenwet en artikel 57, eerste lid, onderdeel a, van
de Wvb vervallen. Voor een pensioengerechtigde blijft het op grond van
het voorgestelde vijfde lid (nieuw) mogelijk om op verzoek informatie
over zijn pensioenrecht in scenario’s te ontvangen.
Voorgesteld wordt in artikel 46, eerste lid, onderdeel a, van de Pensioenwet en artikel 57, eerste lid, onderdeel a, van de Wvb op te nemen dat
de pensioenuitvoerder op verzoek informatie verstrekt over de aannamen
die zijn gehanteerd bij de weergave van het ouderdomspensioen volgens
een pessimistisch scenario, een verwacht scenario en een optimistisch
scenario. In dit kader kan onder andere informatie worden verstrekt over
de gehanteerde uniforme scenariosets en rekenmethodiek (artikel 7e van
het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb). De Pensioenwet en de Wvb
schrijven in meerdere gevallen informatieverstrekking over het
ouderdomspensioen volgens de verschillende scenario’s voor. Zie
bijvoorbeeld de artikelen 38, tweede lid, onderdeel g (nieuw), 40, eerste
lid, onderdeel a (nieuw), 44a, eerste lid, 45, tweede lid, 46, vijfde lid
(nieuw), 51, eerste lid, en 63b, tweede lid, van de Pensioenwet. Met de
voorgestelde wijziging wordt artikel 44, onderdeel c, van de richtlijn
geïmplementeerd.
Tot slot wordt voorgesteld artikel 46, vierde lid, van de Pensioenwet en
artikel 57, vierde lid, van de Wvb aan te passen. Idee achter het huidige
artikellid is dat gewezen deelnemers en gewezen partners, aangezien zij
naar huidig recht slechts één keer in de vijf jaar het UPO ontvangen,
behoefte kunnen hebben om ook tussentijds deze informatie op verzoek te
ontvangen. Op grond van artikel I, onderdeel E, en artikel II, onderdeel F,
van dit wetsvoorstel wordt het UPO voor gewezen deelnemers voortaan
jaarlijks bijgewerkt en verstrekt dan wel ter beschikking gesteld. Hierdoor
is het niet langer noodzakelijk dat gewezen deelnemers de informatie ook
tussentijds op verzoek kunnen ontvangen. De gewezen partner blijft het
UPO vijfjaarlijks ontvangen en behoudt derhalve de mogelijkheid om de
informatie tussentijds op verzoek te ontvangen.
Artikel I, onderdeel I, en artikel II, onderdeel J (artikel 46a van de Pensioenwet en artikel 57a van de Wvb)
Naar huidig recht is in artikel 46a, tweede lid, onderdeel a, van de
Pensioenwet en artikel 57a, tweede lid, onderdeel a, van de Wvb
opgenomen dat de pensioenuitvoerder, voor zover van toepassing, de
verklaring inzake beleggingsbeginselen op de gesloten website plaatst.
Deze verplichting kan vervallen. Reden hiervoor is dat artikel 30, laatste
zin, van de richtlijn voorschrijft dat de verklaring inzake beleggingsbeginselen volledig openbaar wordt gemaakt. Het enkel plaatsen op de
gesloten website is niet langer voldoende. Met het voorgestelde derde lid
(nieuw) wordt voorgeschreven dat de pensioenuitvoerder de verklaring
inzake beleggingsbeginselen voortaan op de openbare website plaatst.
Uitgangspunt blijft dat de pensioenuitvoerder de deelnemer, gewezen
deelnemer, gewezen partner of pensioengerechtigde de verklaring inzake
beleggingsbeginselen op verzoek elektronisch of schriftelijk verstrekt,
hetgeen ook is vereist op grond van artikel 44, onderdeel b, van de
richtlijn.
Op grond van artikel 37, derde lid, tweede zin, van de richtlijn dient er
voor deelnemers, gewezen deelnemers en pensioengerechtigden een
uitleg beschikbaar te zijn over de gevolgen van significante wijzigingen in
de technische voorzieningen. Voorgesteld wordt dat pensioenuitvoerders
informatie hierover, voor zover van toepassing, op de gesloten website

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

24

plaatsen. Van een significante wijziging in de technische voorzieningen is
in ieder geval sprake als de wijziging invloed heeft op de dekkingsgraad.
Artikel I, onderdeel J, en artikel II, onderdeel K (artikel 48 van de Pensioenwet en artikel 59 van de Wvb)
Voorgesteld wordt om op het UPO voortaan in zijn algemeenheid te
verwijzen naar de mogelijkheden die artikel 46 van de Pensioenwet dan
wel artikel 57 van de Wvb biedt om meer informatie op verzoek te
ontvangen. Hiermee wordt ook voldaan aan artikel 40, tweede lid, van de
richtlijn. Op grond hiervan moet op het UPO worden vermeld waar
aanvullende informatie beschikbaar is over beleggingen. Deze informatie
kan een deelnemer, gewezen deelnemer, gewezen partner of pensioengerechtigde op grond van artikel 46, eerste lid, onderdeel b, van de
Pensioenwet en artikel 57, eerste lid, onderdeel b, van de Wvb op verzoek
ontvangen.
Artikel I, onderdeel K, en artikel II, onderdeel L (artikel 49 van de Pensioenwet en artikel 60 van de Wvb)
Met dit onderdeel wordt vastgelegd dat een deelnemer, gewezen
deelnemer, gewezen partner of pensioengerechtigde die het UPO
elektronisch ontvangt, op verzoek ook een papieren afschrift van het UPO
kan ontvangen. Hiermee wordt artikel 38, derde lid, tweede zin, van de
richtlijn geïmplementeerd. Inschatting is dat de voorgestelde wijziging
weinig gevolgen heeft voor de praktijk, aangezien de verwachting is dat
pensioenuitvoerders in de praktijk reeds gehoor geven aan een verzoek
om een schriftelijk afschrift van het UPO te ontvangen.
Artikel I, onderdeel L, en artikel II, onderdeel M (artikel 70 van de
Pensioenwet en artikel 81 van de Wvb)
Met deze wijziging wordt gerealiseerd dat artikel 92a (nieuw) van de
Pensioenwet ook onder de reikwijdte van artikel 70 van de Pensioenwet
valt en artikel 100a (nieuw) van de Wvb ook onder de reikwijdte van artikel
81 van de Wvb valt.
Bij deze wijzigingsopdracht is reeds rekening gehouden met de wijziging
van artikel 70 van de Pensioenwet en artikel 81 van de Wvb zoals
opgenomen in de Wet waardeoverdracht klein pensioen.
Artikel I, onderdeel M, en artikel II, onderdeel N (artikel 90a van de
Pensioenwet en artikel 98a van de Wvb)
Met dit onderdeel wordt artikel 12 van de richtlijn geïmplementeerd voor
de situatie waarin een pensioenfonds of ppi wenst over te gaan tot een
collectieve waardeoverdracht naar een pensioeninstelling uit een andere
lidstaat. Naar huidig recht is een pensioenuitvoerder met inachtneming
van artikel 90 van de Pensioenwet dan wel artikel 98 van de Wvb reeds
bevoegd over te gaan tot een collectieve waardeoverdracht naar een
pensioeninstelling uit een andere lidstaat. Ter implementatie van de
nadere voorwaarden uit artikel 12 van de richtlijn wordt voorgesteld een
nieuw artikel 90a in de Pensioenwet en een nieuw artikel 98a in de Wvb te
introduceren.
De voorgestelde artikelen zijn, gelet op de reikwijdte van de richtlijn,
alleen van toepassing op een collectieve waardeoverdracht van een
pensioenfonds of ppi naar een pensioeninstelling uit een andere lidstaat.
De artikelen zijn niet van toepassing op verzekeraars. Voorts beperken de
artikelen zich tot de voorwaarden waaronder een pensioenfonds of ppi

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

25

bevoegd is over te gaan tot een collectieve waardeoverdracht naar een
pensioeninstelling uit een andere lidstaat en de rol van de toezichthouder.
Voor de verplichtingen van de (ontvangende) pensioeninstelling uit de
andere lidstaat en de bevoegdheden en taken van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de pensioeninstelling uit de andere lidstaat
haar zetel heeft, dient het recht van de betreffende lidstaat te worden
geraadpleegd. Het is niet aan de Nederlandse wetgever hierover regels te
stellen. De richtlijn biedt hiervoor evenwel duidelijke kaders. Artikel 12 van
de richtlijn omschrijft immers zowel de rol van de overdragende pensioeninstelling als de ontvangende pensioeninstelling en bevat tevens
regels over de taken van de bevoegde autoriteiten van de betrokken
lidstaten. Het recht van de lidstaat waar de ontvangende pensioeninstelling haar zetel heeft, zal dan ook grotendeels moeten overeenstemmen
met het voorgestelde artikel 92a van de Pensioenwet en artikel 100a van
de Wvb waarin regels zijn opgenomen over het aannemen van een
collectieve waardeoverdracht van een pensioeninstelling uit een andere
lidstaat.
Een pensioenfonds of ppi is slechts bevoegd over te gaan tot een
collectieve waardeoverdracht naar een pensioeninstelling uit een andere
lidstaat indien de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de pensioeninstelling uit de andere lidstaat haar zetel heeft, goedkeuring hebben
verleend voor de collectieve waardeoverdracht (eerste lid). De pensioeninstelling uit de andere lidstaat dient hiertoe een aanvraag tot goedkeuring
in bij de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar zij haar zetel heeft. In
de praktijk zal de aanvraag tot goedkeuring in samenwerking tussen het
pensioenfonds of de ppi en de pensioeninstelling uit de andere lidstaat
worden opgesteld, aangezien beiden hiervoor informatie moeten
aanleveren.
Ten behoeve van de aanvraag tot goedkeuring moeten de aan de
voorgenomen collectieve waardeoverdracht verbonden voorwaarden
tijdig ter beschikking worden gesteld aan de betrokken deelnemers,
gewezen deelnemers en pensioengerechtigden van het pensioenfonds of
de ppi (tweede lid, onderdeel a). De voorwaarden moeten in ieder geval
aan de betrokkenen ter beschikking zijn gesteld voordat de aanvraag tot
goedkeuring is ingediend. Het ligt voor de hand dat de informatie
schriftelijk wordt verstrekt aan de betrokken deelnemers, gewezen
deelnemers en pensioengerechtigden.
Daarnaast is in het kader van de Pensioenwet bij een grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht door een pensioenfonds vereist dat:
(1) het verantwoordingsorgaan, zonder de eventuele vertegenwoordiging
van de werkgever, het voorgenomen besluit met betrekking tot de
collectieve waardeoverdracht heeft goedgekeurd (artikel 90a, tweede lid,
onderdeel b, onder 1°, van de Pensioenwet); of
(2) de meerderheid van de vertegenwoordigers van de werknemers of
werknemersverenigingen en de vertegenwoordigers van de pensioengerechtigden in het belanghebbendenorgaan, alsmede, indien van
toepassing, de meerderheid van de vertegenwoordigers van de werkgever
of werkgeversverenigingen in het belanghebbendenorgaan het voorgenomen besluit met betrekking tot de collectieve waardeoverdracht hebben
goedgekeurd (artikel 90a, tweede lid, onderdeel b, onder 2°, van de
Pensioenwet). Zie voor een nadere toelichting hierbij paragraaf 2.3 van
het algemeen deel van deze memorie van toelichting en de artikelsgewijze
toelichting bij artikel I, onderdelen P en Q, en artikel II, onderdeel Q, van
dit wetsvoorstel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

26

Bij een collectieve waardeoverdracht door een beroepspensioenfonds is
op grond van de Wvb steeds de goedkeuring vereist van het verantwoordingsorgaan (artikel 98a, tweede lid, onderdeel b, van de Wvb).
In geval van een ppi is er allereerst voorafgaande instemming nodig door
de ondernemingsraad van de werkgever (artikel 90a, tweede lid,
onderdeel c, onder 1°, van de Pensioenwet). Dat de ondernemingsraad
moet instemmen met een collectieve waardeoverdracht naar een
pensioeninstelling uit een andere lidstaat volgt uit artikel 27, eerste lid,
onderdeel a, en zevende lid, van de Wet op de ondernemingsraden. Indien
op grond van artikel 27, derde lid, van de Wet op de ondernemingsraden
geen instemming van de ondernemingsraad is vereist, de bijdragende
onderneming geen ondernemingsraad heeft of de ppi ook een pensioen in
de uitkeringsfase aanbiedt en er aldus ook pensioengerechtigden zijn,
moeten alle deelnemers, gewezen deelnemers en pensioengerechtigden
schriftelijk worden verzocht om aan te geven of ze de voorgenomen
collectieve waardeoverdracht goedkeuren of niet. Een meerderheid van de
ontvangen reacties is daarbij doorslaggevend. Daarnaast is er bij een
grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht door een ppi
goedkeuring nodig van de werkgever, tenzij er geen sprake meer is van
een werkgever (artikel 90a, tweede lid, onderdeel c, onder 2°, van de
Pensioenwet).
Indien het gaat om een grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht van een beroepspensioenregeling door een ppi, waarbij geen
sprake is van een werkgever, geldt ook als uitgangspunt dat alle
deelnemers, gewezen deelnemers en pensioengerechtigden schriftelijk
moeten worden verzocht om aan te geven of ze de voorgenomen
collectieve waardeoverdracht goedkeuren of niet. Een meerderheid van de
ontvangen reacties is daarbij doorslaggevend (artikel 98a, tweede lid,
onderdeel c, van de Wvb).
In de aanvraag voor de collectieve waardeoverdracht moet bewijs zijn
opgenomen dat de voornoemde goedkeuring of instemming er is.
Nadat de aanvraag tot goedkeuring is ingediend, volgt uit de richtlijn dat
de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de pensioeninstelling uit de
andere lidstaat haar zetel heeft de aanvraag moeten doorsturen naar de
toezichthouder, in dit geval DNB. De reden hiervoor is dat die bevoegde
autoriteiten alleen goedkeuring kunnen verlenen voor de collectieve
waardeoverdracht, indien er voorafgaande toestemming is van DNB
(derde lid). In de richtlijn is door middel van een limitatieve opsomming
vastgelegd waar DNB een voorgenomen collectieve waardeoverdracht op
mag beoordelen. Deze voorwaarden worden in de Pensioenwet en Wvb
neergelegd (vierde lid). De voorwaarden sluiten aan bij de toets die DNB
in de praktijk reeds uitvoert bij een voorgenomen collectieve waardeoverdracht naar een pensioeninstelling uit een andere lidstaat. DNB kan
slechts toestemming verlenen voor de collectieve waardeoverdracht,
indien aan deze voorwaarden is voldaan. Uitgangspunt is dat DNB haar
oordeel binnen acht weken na ontvangst van de aanvraag tot goedkeuring
meedeelt aan de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de pensioeninstelling uit de andere lidstaat haar zetel heeft (vijfde lid). Met het
uitgangspunt dat DNB vooraf toestemming moet verlenen voor de
collectieve waardeoverdracht wordt afgeweken van artikel 83, tweede lid,
onderdeel c, van de Pensioenwet, artikel 84, tweede lid, onderdeel a, van
de Pensioenwet, artikel 91, tweede lid, onderdeel c, van de Wvb en artikel
92, tweede lid, onderdeel a, van de Wvb.
Indien DNB toestemming heeft verleend voor de collectieve waardeoverdracht, is het aan de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de
pensioeninstelling uit de andere lidstaat haar zetel heeft om de aanvraag

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

27

te beoordelen. De voorwaarden waaraan die bevoegde autoriteiten de
aanvraag toetsen, volgen uit artikel 12, zevende lid, van de richtlijn. Indien
ook aan deze voorwaarden wordt voldaan, kan er goedkeuring worden
verleend voor de collectieve waardeoverdracht. Zoals gezegd nemen de
bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de pensioeninstelling uit de
andere lidstaat haar zetel heeft het uiteindelijke besluit tot goedkeuring.
Deze goedkeuring doet in de situatie waarin de collectieve waardeoverdracht plaatsvindt omdat de werkgever dan wel de beroepspensioenvereniging een uitvoeringsovereenkomst heeft gesloten met een pensioeninstelling uit een andere lidstaat overigens niets af aan het individueel
bezwaarrecht uit artikel 83, tweede lid, onderdeel a, van de Pensioenwet
respectievelijk artikel 91, tweede lid, onderdeel a, van de Wvb.
De richtlijn schrijft voor dat de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar
de pensioeninstelling uit de andere lidstaat haar zetel heeft het besluit
binnen twee weken nadat het is genomen aan DNB meedelen.
Indien de collectieve waardeoverdracht in een grensoverschrijdende
activiteit resulteert, stelt DNB de bevoegde autoriteiten van de lidstaat
waar de pensioeninstelling uit de andere lidstaat haar zetel heeft op de
hoogte van de bepalingen van de Nederlandse sociale en arbeidswetgeving die van toepassing zijn op de pensioenregeling waarvan de
waarde is overgedragen (zesde lid). In de regel zal een collectieve
waardeoverdracht die valt onder artikel 12 van de richtlijn in een
grensoverschrijdende activiteit resulteren. Doorslaggevend voor de vraag
of er sprake is van een collectieve waardeoverdracht die valt onder artikel
12 van de richtlijn is of het gaat om een collectieve waardeoverdracht
tussen twee pensioeninstellingen die in een andere lidstaat zijn geregistreerd of een vergunning hebben verkregen. Doorslaggevend voor de
vraag of het gaat om een grensoverschrijdende activiteit in de zin van de
richtlijn is of er sprake is van een pensioenregeling waarbij de rechtsverhouding tussen de bijdragende onderneming en de werknemers wordt
beheerst door de sociale en arbeidswetgeving van een andere lidstaat dan
de lidstaat waarin de pensioeninstelling die de pensioenregeling uitvoert
is gevestigd of een vergunning heeft verkregen. In de praktijk zal in veruit
de meeste gevallen de lidstaat waarin de overdragende pensioeninstelling
is gevestigd of een vergunning heeft verkregen ook de lidstaat zijn
waarvan de sociale en arbeidswetgeving van toepassing is op de
rechtsverhouding tussen de bijdragende onderneming en de werknemers
of zelfstandigen van de pensioenregeling die wordt overgedragen. De
grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht resulteert dan dus in
een grensoverschrijdende activiteit. Dit is echter niet het altijd geval. Te
denken valt hierbij aan de situatie waarin een pensioenregeling waarop de
Nederlandse sociale en arbeidswetgeving van toepassing is wordt
uitgevoerd door een Belgische pensioeninstelling en de Belgische
pensioeninstelling in het kader van een collectieve waardeoverdracht deze
pensioenregeling overdraagt aan een pensioenfonds of premiepensioeninstelling in Nederland.
Tot slot is van belang dat de kosten van de collectieve waardeoverdracht
niet ten laste mogen komen van de bij het pensioenfonds of de ppi
resterende deelnemers, gewezen deelnemers, andere aanspraakgerechtigden en pensioengerechtigden (zevende lid).
Artikel I, onderdeel N, en artikel II, onderdeel O (artikel 92a van de
Pensioenwet en artikel 100a van de Wvb)
Met dit onderdeel wordt artikel 12 van de richtlijn geïmplementeerd voor
de situatie waarin een pensioenfonds of ppi in het kader van een
collectieve waardeoverdracht een waarde wenst aan te nemen van een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

28

pensioeninstelling uit een andere lidstaat. Voorgesteld wordt voor deze
situatie een nieuw artikel 92a in de Pensioenwet en een nieuw artikel 100a
in de Wvb te introduceren.
Deze artikelen zijn, gelet op de reikwijdte van de richtlijn, alleen van
toepassing op het aannemen van een collectieve waardeoverdracht van
een pensioeninstelling uit een andere lidstaat door een pensioenfonds of
ppi. Het artikel is niet van toepassing op verzekeraars. De voorgestelde
artikelen beperken zich voorts tot de voorwaarden waaronder een
pensioenfonds of ppi bevoegd is over te gaan tot het aannemen van een
waarde van een pensioeninstelling uit een andere lidstaat, de rol van het
pensioenfonds of de ppi en de taken van de toezichthouder. Voor de
verplichtingen van de (overdragende) pensioeninstelling uit de andere
lidstaat en de bevoegdheden en taken van de bevoegde autoriteiten van
de lidstaat waar de pensioeninstelling uit de andere lidstaat haar zetel
heeft, dient het recht van de betreffende lidstaat te worden geraadpleegd.
Het is niet aan de Nederlandse wetgever hierover regels te stellen. Het
recht van de andere lidstaat zal, gelet op de kaders die de richtlijn biedt,
evenwel grotendeels moeten overeenkomen met het voorgestelde artikel
90a van de Pensioenwet en het voorgestelde artikel 100a van de Wvb.
Een pensioenfonds of ppi is slechts bevoegd tot het in het kader van een
collectieve waardeoverdracht aannemen van een waarde, indien de
toezichthouder daar goedkeuring voor heeft gegeven. Voor het verkrijgen
van goedkeuring geldt de volgende procedure.
Het pensioenfonds of de ppi dient een aanvraag tot goedkeuring van de
collectieve waardeoverdracht in bij de toezichthouder, in dit geval DNB
(tweede lid). De aanvraag tot goedkeuring moet verplicht verschillende
gegevens bevatten (derde lid). Na ontvangst van de aanvraag tot
goedkeuring, stuurt DNB de aanvraag tot goedkeuring onverwijld door
aan de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de pensioeninstelling
uit de andere lidstaat haar zetel heeft (vierde lid). Reden hiervoor is dat
DNB op grond van de richtlijn slechts goedkeuring kan geven voor de
voorgenomen collectieve waardeoverdracht indien er voorafgaande
toestemming is van die bevoegde autoriteiten. De bevoegde autoriteiten
van de lidstaat waar de pensioeninstelling uit de andere lidstaat haar zetel
heeft beoordelen de aanvraag. De bevoegde autoriteiten dienen te
beoordelen of de voorgenomen collectieve waardeoverdracht voldoet aan
de voorwaarden die zijn opgenomen in artikel 12, achtste lid, van de
richtlijn en delen hun beoordeling binnen acht weken na ontvangst van de
aanvraag tot goedkeuring met DNB.
Na ontvangst van de beoordeling van de bevoegde autoriteiten van de
lidstaat waar de pensioeninstelling uit de andere lidstaat haar zetel heeft,
neemt DNB een besluit omtrent het verlenen of weigeren van
goedkeuring voor de collectieve waardeoverdracht (vijfde lid).
Uitgangspunt is dat als er geen voorafgaande toestemming is verleend
door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de pensioeninstelling
uit de andere lidstaat haar zetel heeft, een inhoudelijke beoordeling van
de aanvraag tot goedkeuring door DNB achterwege kan blijven (vijfde lid,
onderdeel a). Een dergelijke beoordeling is immers niet meer relevant,
aangezien zonder voorafgaande toestemming van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de pensioeninstelling uit de andere lidstaat
haar zetel heeft de collectieve waardeoverdracht niet door kan gaan.
Indien de bevoegde autoriteiten toestemming hebben verleend voor de
collectieve waardeoverdracht, gaat DNB over tot een inhoudelijke
beoordeling. DNB toetst daarbij aan de limitatief opgesomde
voorwaarden (vijfde lid, onderdeel b). Indien aan deze voorwaarden wordt
voldaan, verleent DNB goedkeuring voor de collectieve waardeoverdracht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

29

DNB deelt het besluit tot het verlenen of weigeren van goedkeuring voor
de collectieve waardeoverdracht binnen drie maanden na ontvangst van
de aanvraag tot goedkeuring mee aan het pensioenfonds of de ppi (zesde
lid). Dit is een besluit in de zin van artikel 1:3 van de Algemene wet
bestuursrecht. DNB deelt de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de
pensioeninstelling uit de andere lidstaat haar zetel heeft het besluit tot het
verlenen of weigeren van goedkeuring voor de collectieve waardeoverdracht mee binnen twee weken nadat het besluit is genomen (zevende
lid).
Als de grensoverschrijdende waardeoverdracht resulteert in een grensoverschrijdende activiteit, volgt uit de richtlijn de verplichting voor de
bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de pensioeninstelling uit de
andere lidstaat haar zetel heeft om DNB op de hoogte te stellen van de op
de bedrijfspensioenvoorziening toepasselijke sociale en arbeidswetgeving
(inclusief de informatievoorschriften). DNB is vervolgens gehouden
binnen een week mededeling te doen van deze informatie aan het
pensioenfonds of de ppi (achtste lid).
In geval er goedkeuring wordt verleend voor de collectieve waardeoverdracht en de collectieve waardeoverdracht daadwerkelijk plaatsvindt, is
tot slot nog van belang dat de kosten van de collectieve waardeoverdracht
niet ten laste mogen komen van de bij het pensioenfonds of de ppi
bestaande deelnemers, gewezen deelnemers, andere aanspraakgerechtigden en pensioengerechtigden (negende lid).
Tegen het weigeren van de goedkeuring kan het pensioenfonds of de ppi –
in lijn met artikel 12, tiende lid, tweede zin, van de richtlijn – bezwaar
indienen en beroep instellen. Hetzelfde geldt voor het uitblijven van een
besluit na het indienen van een aanvraag tot goedkeuring.
Artikel I, onderdeel O, en artikel II, onderdeel P (artikel 106 van de
Pensioenwet en artikel 110c van de Wvb)
Artikel 24 van de richtlijn schrijft voor dat een pensioenfonds moet
beschikken over enkele sleutelfuncties, te weten een risicobeheerfunctie,
een interne auditfunctie en een actuariële functie. Deze functies vervullen
een rol in het kader van de beheerste en integere bedrijfsvoering. De
voorschriften hierover worden vastgelegd in hoofdstuk 6 («Financieel
toetsingskader inzake pensioenfondsen») van de Pensioenwet en
hoofdstuk 5 («Financieel toetsingskader inzake beroepspensioenfondsen»)
van de Wvb en het Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen
(hierna: Besluit ftk pensioenfondsen) (zie ook de artikelsgewijze toelichting
bij artikel I, onderdeel T, en artikel II, onderdeel T, en de transponeringstabel bij de artikelen 24 tot en met 27 van de richtlijn).
Op grond van artikel 22, eerste lid, van de richtlijn gelden het geschiktheidsvereiste en betrouwbaarheidsvereiste ook voor personen die
betrokken zijn bij het vervullen van de risicobeheerfunctie, interne
auditfunctie of actuariële functie. Ter implementatie hiervan worden
artikel 106 van de Pensioenwet en artikel 110c van de Wvb aangepast.
Voor de volledigheid wordt opgemerkt dat het geschiktheidsvereiste en
betrouwbaarheidsvereiste gelden voor alle personen die betrokken zijn bij
het vervullen van de risicobeheerfunctie, interne auditfunctie of actuariële
functie en niet alleen voor de houders van deze functies (zie ook paragraaf
2.5 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting).
Uitgangspunt is dat het pensioenfonds erop toeziet dat de personen die
de risicobeheerfunctie, interne auditfunctie en actuariële functie vervullen,
voldoen aan het geschiktheids- en betrouwbaarheidsvereiste. Ook de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

30

toezichthouder kan toetsen of wordt voldaan aan het geschiktheids- en
betrouwbaarheidsvereiste. Een nadere uitwerking hiervan wordt op grond
van artikel 106, negende lid (nieuw), van de Pensioenwet en artikel 110c,
negende lid (nieuw), van de Wvb opgenomen in het Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wvb. Beoogd uitgangspunt is dat de toezichthouder,
indien daar naar het oordeel van de toezichthouder aanleiding toe bestaat,
op ieder moment de geschiktheid en betrouwbaarheid kan toetsen.
Hiermee wordt wat betreft de toetsing van de geschiktheid en betrouwbaarheid aangesloten bij het uitgangspunt dat geldt voor leden van de
visitatiecommissie (artikel 29, tweede lid, van het Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wvb).
Artikel I, onderdeel P, en artikel II, onderdeel Q (artikel 115a van de
Pensioenwet en artikel 110e van de Wvb)
Op grond van artikel 115a, derde lid, onderdeel f, van de Pensioenwet en
artikel 110e, derde lid, onderdeel f, van de Wvb is het verantwoordingsorgaan bevoegd advies uit te brengen over een gehele of gedeeltelijke
waardeoverdracht van de verplichtingen van het pensioenfonds.
Onder deze adviesbevoegdheid valt ook een collectieve waardeoverdracht
van het pensioenfonds naar een pensioeninstelling uit een andere lidstaat.
Met dit onderdeel wordt – ter implementatie van artikel 12, derde lid,
onderdeel a, van de richtlijn – voorgesteld om voor deze specifieke
situatie een goedkeuringsrecht aan het verantwoordingsorgaan toe te
kennen. Om te voorkomen dat er voor dezelfde situatie zowel een
adviesrecht als goedkeuringsrecht geldt, wordt in het derde lid vastgelegd
dat het adviesrecht niet geldt voor een voorgenomen collectieve
waardeoverdracht van het pensioenfonds naar een pensioeninstelling uit
een andere lidstaat.
Op grond van artikel 115, tweede lid, van de Pensioenwet kan ook de
werkgever vertegenwoordigd zijn in het verantwoordingsorgaan. Het
goedkeuringsrecht wordt echter toegekend aan het verantwoordingsorgaan zonder de eventuele vertegenwoordiging van de werkgever. Zie
voor een nadere toelichting hierbij paragraaf 2.3 van het algemeen deel
van deze memorie van toelichting.
Zoals toegelicht in de artikelsgewijze toelichting bij artikel I, onderdeel M,
en artikel II, onderdeel N, van dit wetsvoorstel moet de goedkeuring aan
het verantwoordingsorgaan, zonder de eventuele vertegenwoordiging van
de werkgever, worden gevraagd voordat de aanvraag tot goedkeuring van
de collectieve waardeoverdracht wordt ingediend. In de aanvraag tot
goedkeuring moet bewijs zijn opgenomen dat de benodigde goedkeuring
is verkregen. Indien er geen goedkeuring is gegeven, kan de collectieve
waardeoverdracht naar de pensioeninstelling uit de andere lidstaat niet
plaatsvinden.
Artikel I, onderdeel Q (artikel 115c van de Pensioenwet)
Naar huidig recht heeft het bestuur van het pensioenfonds op grond van
artikel 115c, negende lid, onderdeel a, van de Pensioenwet reeds
goedkeuring nodig van het belanghebbendenorgaan voor een collectieve
waardeoverdracht van het pensioenfonds naar een pensioeninstelling uit
een andere lidstaat. Ter implementatie van artikel 12, derde lid, onderdelen a en b, van de richtlijn wordt vastgelegd dat zowel goedkeuring is
vereist van:
a. een meerderheid van de vertegenwoordigers van de werknemers of
werknemersverenigingen en de vertegenwoordigers van de
pensioengerechtigden in het belanghebbendenorgaan; als

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

31

b.

een meerderheid van de vertegenwoordigers van de werkgever of
werkgeversverenigingen in het belanghebbendenorgaan, tenzij op
grond van artikel 115b, tweede lid, van de Pensioenwet is afgezien
van vertegenwoordiging door de werkgever in het belanghebbendenorgaan.

Op deze wijze wordt gerealiseerd dat in beginsel zowel de goedkeuring is
vereist van de vertegenwoordigers van de (gewezen) deelnemers en
pensioengerechtigden (artikel 12, derde lid, onderdeel a, van de richtlijn)
als van de werkgever (artikel 12, derde lid, onderdeel b, van de richtlijn).
Zie voor een nadere toelichting hierbij paragraaf 2.3 van het algemeen
deel van deze memorie van toelichting.
Ook hier geldt dat de collectieve waardeoverdracht van het pensioenfonds
naar de pensioeninstelling uit de andere lidstaat niet kan plaatsvinden
zonder de voornoemde goedkeuring.
Artikel I, onderdeel R, en artikel II, onderdeel R (artikel 124a van de
Pensioenwet en artikel 120a van de Wvb)
De artikelen 33 tot en met 35 van de richtlijn zien op de aanstelling en
taken van een bewaarder. Zoals toegelicht in paragraaf 2.6 van het
algemeen deel van deze memorie van toelichting behoeven deze
bepalingen implementatie voor de situatie waarin een pensioenfonds
vrijwillig besluit een bewaarder aan te stellen.
Bij de implementatie van deze bepalingen wordt aangesloten bij de regels
die in de Wft zijn opgenomen over de pensioenbewaarder. In de Wft
wordt de pensioenbewaarder naar huidig recht omschreven als de
rechtspersoon die is belast met de bewaring van het vermogen van een
premiepensioeninstelling voor zover dat voortvloeit uit de uitvoering van
premieregelingen (artikel 1 van de Wft). Een pensioenbewaarder mag als
enig statutair doel hebben het zijn van eigenaar van het pensioenvermogen en het zijn van schuldenaar van schulden van het pensioenvermogen inzake een enkele pensioenregeling (artikel 4:71b, tweede lid, van
de Wft). Op grond van artikel 4:71b, eerste lid, van de Wft zijn ppi’s in
voorkomende gevallen verplicht een pensioenbewaarder aan te stellen.
Buiten die gevallen kan een ppi vrijwillig een bewaarder aanstellen. In
beide situaties moet de pensioenbewaarder aan verschillende eisen
voldoen, waaronder eisen aan de geschiktheid, betrouwbaarheid,
integriteit en de structurering en inrichting (zie onder andere de hoofdstukken 4.2 en 4.3 van de Wft).
Om te realiseren dat de institutionele bepalingen over de pensioenbewaarder uit de Wft ook gelden indien een pensioenfonds besluit over te
gaan tot het aanstellen van een pensioenbewaarder, wordt met artikel III,
onderdeel A, van dit wetsvoorstel voorgesteld de definitie van de
pensioenbewaarder in de Wft aan te passen. Hiermee wordt voorzien in
de implementatie van verschillende bepalingen uit de richtlijn, waaronder
artikel 33, zesde en zevende lid, van de richtlijn. Daarnaast wordt met
artikel III, onderdeel L, van dit wetsvoorstel artikel 4:71b van de Wft
aangepast, zodat die ook aansluit bij de situatie waarin een pensioenfonds
overgaat tot het aanstellen van een pensioenbewaarder.
Voorgesteld wordt in de Pensioenwet en Wvb vast te leggen dat een
pensioenfonds het eigendom over het pensioenvermogen (= het
vermogen inzake een pensioenregeling) slechts kan overdragen aan een
pensioenbewaarder, nadat het pensioenfonds en de pensioenbewaarder
een overeenkomst inzake het beheer en de bewaring van het pensioenvermogen hebben gesloten. Hiermee wordt artikel 33, vijfde lid, van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

32

richtlijn geïmplementeerd. Met de formulering van de bepaling is
aangesloten bij artikel 4:71c, tweede lid, van de Wft. In het Besluit
uitvoering Pensioenwet en Wvb worden regels vastgelegd over de inhoud
van de overeenkomst. Voornemen is om aan te sluiten bij artikel 168c van
het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft en, zoals op
grond van artikel 33, vijfde lid, van de richtlijn vereist is, voor te schrijven
dat in de overeenkomst afspraken worden gemaakt over de informatieuitwisseling tussen het pensioenfonds en de pensioenbewaarder.
Daarnaast wordt voorgesteld in de Pensioenwet en Wvb vast te leggen
dat het pensioenfonds maatregelen dient te treffen, zodat de pensioenbewaarder slechts met medewerking van het pensioenfonds over de
bestanddelen van het pensioenvermogen zal beschikken. Achtergrond
hiervan is dat het de taak van het pensioenfonds is om bijvoorbeeld het
ten aanzien van het pensioenvermogen te voeren beleggingsbeleid te
bepalen, te beslissen over de aan- en verkoop van beleggingen en aan te
geven wanneer een onttrekking moet worden gedaan aan het pensioenvermogen ten behoeve van een uitkering van pensioengelden. Echter,
aangezien het pensioenfonds geen eigenaar is van het pensioenvermogen, is het van belang dat het pensioenfonds is verzekerd van de
medewerking van de pensioenbewaarder en dat de pensioenbewaarder –
in lijn met de (statutair) beperkte rol van de pensioenbewaarder – alleen in
samenwerking met het pensioenfonds over het pensioenvermogen zal
beschikken. De bepaling strekt ter implementatie van artikel 35, eerste lid,
onderdeel c, van de richtlijn. Met deze bepaling wordt aangesloten bij
artikel 4:71b, derde lid, van de Wft. Zie voor een nadere toelichting de
artikelsgewijze toelichting bij deze bepaling29.
Artikel I, onderdeel S, en artikel II, onderdeel S (artikel 134 van de
Pensioenwet en artikel 129 van de Wvb)
Met dit onderdeel wordt artikel 43, tweede lid, van de richtlijn geïmplementeerd.
Voorgesteld wordt in artikel 134, tweede lid, van de Pensioenwet en artikel
129, tweede lid, van de Wvb te expliciteren dat het informeren over een
besluit tot vermindering van pensioenaanspraken en pensioenrechten
onverwijld geschiedt. De praktijk is hier reeds mee in overeenstemming.
De daadwerkelijke vermindering van de verworven pensioenaanspraken
en pensioenrechten kan naar huidig recht op zijn vroegst een maand
nadat de deelnemers, gewezen deelnemers, pensioengerechtigden,
toezichthouder en – in geval van een pensioenfonds, niet zijnde een
beroepspensioenfonds – de werkgever hierover zijn geïnformeerd,
worden gerealiseerd. Voorgesteld wordt de termijn voor pensioengerechtigden te verlengen naar drie maanden. Voor de overige betrokkenen blijft
de termijn van een maand gelden. Zie voor een nadere toelichting hierbij
paragraaf 2.7 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting.
Artikel I, onderdeel T, en artikel II, onderdeel T (artikelen 143a en 143b van
de Pensioenwet en artikelen 138a en 138b van de Wvb)
Met dit onderdeel wordt allereerst een nieuw artikel 143a in de Pensioenwet en een nieuw artikel 138a in de Wvb geïntroduceerd. Deze
artikelen schrijven voor dat een pensioenfonds over een risicobeheerfunctie, een interne auditfunctie en een actuariële functie moet
beschikken. Hiermee wordt artikel 24, eerste lid, eerste zin, van de richtlijn
geïmplementeerd. De verdere uitwerking van de verschillende functies
29

Kamerstukken II 2008/09, 31 891, nr. 3, p. 43.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

33

wordt neergelegd in het Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen. Hierin zal onder andere worden vastgelegd dat de risicobeheerfunctie zodanig moet worden opgezet dat deze bevorderlijk is voor het
functioneren van het risicobeheer van het pensioenfonds (artikel 25,
eerste lid, van de richtlijn), dat in het kader van de interne auditfunctie
wordt toegezien op het adequaat en doeltreffend functioneren van de
interne controlemechanismen en andere procedures en maatregelen ter
waarborging van de integere en beheerste bedrijfsvoering van het
pensioenfonds (artikel 26 van de richtlijn) en dat in het kader van de
actuariële functie onder andere wordt toegezien op de berekening van de
technische voorzieningen (artikel 27 van de richtlijn). Zoals opgemerkt in
paragraaf 2.5 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting
worden de specifieke taken die vallen onder de risicobeheerfunctie,
interne auditfunctie en actuariële functie reeds grotendeels door
pensioenfondsen uitgevoerd, maar worden deze ter implementatie van de
richtlijn expliciet in wet- en regelgeving verankerd.
De houders van de risicobeheerfunctie, interne auditfunctie en actuariële
functie zijn verplicht materiële bevindingen en aanbevelingen op het
gebied dat onder hun verantwoordelijkheid valt te rapporteren aan het
bestuur van het pensioenfonds. Het is vervolgens aan het bestuur van het
pensioenfonds om te besluiten of en zo ja, welke maatregelen moeten
worden getroffen. Indien de houder van een sleutelfunctie tevens één van
de personen is die het pensioenfonds bestuurt, moeten de materiële
bevindingen en aanbevelingen ook aan de raad van toezicht of de
visitatiecommissie worden gerapporteerd. Zie voor een nadere toelichting
hierbij paragraaf 2.5 van het algemeen deel van deze memorie van
toelichting.
Indien het bestuur van het pensioenfonds in voorkomende gevallen niet
overgaat tot het tijdig treffen van passende corrigerende maatregelen, zijn
de houders van de risicobeheerfunctie, interne auditfunctie of actuariële
functie verplicht dit aan de toezichthouder te melden. Deze meldingen zijn
van belang voor de toezichthouder bij de uitoefening van zijn taken. Er
geldt een meldplicht indien het bestuur van het pensioenfonds niet tijdig
passende corrigerende maatregelen treft nadat het door de houder van de
risicobeheerfunctie, interne auditfunctie of actuariële functie op de hoogte
is gesteld van:
a. een substantieel risico dat het pensioenfonds niet aan een bij of
krachtens wet gesteld vereiste van significante betekenis zal voldoen
en dit ernstige gevolgen kan hebben voor de belangen van deelnemers, gewezen deelnemers, andere aanspraakgerechtigden of
pensioengerechtigden; of
b. een significante inbreuk op de voor het pensioenfonds en haar
activiteiten geldende bij of krachtens wet gestelde vereisten.
Naar huidig recht zijn ook de raad van toezicht (artikel 104, vijfde lid,
tweede zin, van de Pensioenwet en artikel 110a, derde lid, onderdeel d,
van de Wvb) en de accountant en actuaris die het onderzoek naar de
staten uitvoeren (artikel 170, eerste en tweede lid, van de Pensioenwet en
artikel 165, eerste en tweede lid, van de Wvb) onder omstandigheden
verplicht een melding te doen bij de toezichthouder.
Artikel 24, zesde lid, van de richtlijn schrijft voor dat een houder van een
sleutelfunctie die een melding doet bij de toezichthouder rechtsbescherming moet genieten. Naast de rechtsbescherming die houders van
een sleutelfunctie in hun hoedanigheid van werknemer op basis van de
huidige wet- en regelgeving genieten, wordt voorgesteld een algemeen
benadelingsverbod voor deze situatie in de Pensioenwet en Wvb te
verankeren. Dit verbod houdt in dat een pensioenfonds ervoor moet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

34

zorgen dat de houder van de risicobeheerfunctie, interne auditfunctie of
actuariële functie die in het kader van zijn meldplicht een melding heeft
gedaan bij de toezichthouder niet wordt benadeeld omdat hij deze
melding heeft gedaan. Onder benadeling vallen onder andere: benadeling
in promotiekansen, schorsing en ontslag.
De melding moet «te goeder trouw en naar behoren» zijn gedaan. De
houder van de sleutelfunctie dient in procedureel en materieel opzicht
zorgvuldig te handelen. Dit brengt onder andere met zich dat (zoals
wettelijk voorgeschreven) over de betreffende bevindingen eerst is
gerapporteerd aan het bestuur en de houder van de sleutelfunctie een op
redelijke gronden gebaseerd vermoeden heeft dat de bevindingen waar
de melding betrekking op heeft juist zijn.
Met dit benadelingsverbod is aangesloten bij de rechtsbescherming die
geldt voor werknemers die overgaan tot een melding van een vermoeden
van een misstand als bedoeld in artikel 1, onderdeel d, van de Wet Huis
voor klokkenluiders (artikel 658c van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek).
Daarnaast wordt met dit onderdeel een nieuw artikel 143b in de Pensioenwet en een nieuw artikel 138b in de Wvb geïntroduceerd. Met de
voorgestelde artikelen wordt gerealiseerd dat de toezichthouder een
pensioenfonds de verplichting kan opleggen om een stresstest uit te
voeren. Met behulp van een stresstest kan in kaart worden gebracht hoe
de financiële omstandigheden van een pensioenfonds zich ontwikkelen
onder verschillende situaties van de financiële markten. Met dit artikel
wordt artikel 49, tweede lid, van de richtlijn geïmplementeerd. In de
praktijk worden reeds stresstests uitgevoerd onder pensioenfondsen,
onder andere door de Europese Autoriteit voor verzekeringen en
bedrijfspensioenen (EIOPA).
Artikel I, onderdeel U, en artikel II, onderdeel U (artikel 148 van de
Pensioenwet en artikel 143 van de Wvb)
Veel werkzaamheden van de actuariële functie (artikel 27, eerste lid, van
de richtlijn) worden in de praktijk reeds uitgevoerd door de waarmerkende
actuaris. Het betreft onder andere het houden van toezicht op de
berekening van de technische voorzieningen en de beoordeling van de
daarbij gehanteerde methodieken, modellen en aannames. Enkele minder
omvangrijke werkzaamheden van de actuariële functie kunnen op dit
moment nog niet worden uitgevoerd door de waarmerkende actuaris. Het
gaat hierbij onder andere om het geven van een oordeel over (a) de
algehele gedragslijn voor het aangaan van verzekeringstechnische
verplichtingen en (b) de adequaatheid van de verzekeringsregelingen. De
belemmering voor het verrichten van dergelijke werkzaamheden door de
waarmerkende actuaris is gelegen in artikel 148, eerste lid, van de
Pensioenwet en artikel 143, eerste lid, van de Wvb. Hierin is vastgelegd
dat de waarmerkende actuaris – behoudens het waarmerken van het
actuarieel verslag – geen andere werkzaamheden voor een pensioenfonds
mag verrichten.
Met dit wetsvoorstel wordt voorgesteld een uitzondering te maken op dit
uitgangspunt, waardoor het mogelijk wordt voor pensioenfondsen om de
actuariële functie bij de waarmerkende actuaris te beleggen. Dit brengt
met zich dat de waarmerkende actuaris in de praktijk enkele nieuwe
werkzaamheden kan gaan uitvoeren, waaronder de hiervoor genoemde.
De nieuwe werkzaamheden betreffen een beperkte (mogelijkheid tot)
uitbreiding van de rol van de waarmerkende actuaris en zijn controlerend
van aard. Het betreft dan ook een logische uitbreiding van de rol van de
waarmerkende actuaris. Daarnaast kunnen op deze manier de administratieve lasten voor pensioenfondsen worden beperkt. Voorkomen kan
immers worden dat bepaalde werkzaamheden, zoals het toezicht op de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

35

berekening van de technische voorzieningen, dubbel moeten worden
uitgevoerd (zowel door de waarmerkende actuaris als door de actuariële
functie). De precieze werkzaamheden die vallen onder de actuariële
functie worden vastgelegd in het Besluit financieel toetsingskader
pensioenfondsen.
Voor de volledigheid wordt opgemerkt dat pensioenfondsen niet verplicht
zijn de actuariële functie bij de waarmerkende actuaris te beleggen. Het
staat een pensioenfonds vrij deze functie – binnen de daarvoor geldende
kaders – op een andere manier in te richten. De rol van de waarmerkende
actuaris blijft in dat geval beperkt tot de huidige wettelijke rol, te weten
het waarmerken van het actuarieel verslag (artikel 147, vierde lid, van de
Pensioenwet dan wel artikel 142, vierde lid, van de Wvb).
Artikel I, onderdeel V, en artikel II, onderdeel V (artikel 151 van de
Pensioenwet en artikel 146 van de Wvb)
Dit onderdeel strekt ter implementatie van artikel 45, eerste lid, van de
richtlijn. Hiermee wordt geëxpliciteerd dat het prudentieel toezicht ook
gericht is op het beschermen van de rechten van deelnemers, gewezen
deelnemers, andere aanspraakgerechtigden en pensioengerechtigden. Dit
sluit aan bij de huidige praktijk en heeft geen gevolgen voor de invulling
van het prudentieel toezicht.
Artikel I, onderdeel W, en artikel II, onderdeel W (artikel 153 van de
Pensioenwet en artikel 148 van de Wvb)
Met dit onderdeel wordt voorgesteld enkele algemene beginselen van het
toezicht wettelijk vast te leggen. Hiermee wordt voldaan aan artikel 47,
tweede, derde en vijfde lid, van de richtlijn. Met de redactie van het derde
lid (nieuw) wordt aangesloten bij artikel 1:51, tweede lid, van de Wft.
Achtergrond van dit artikellid is het streven naar financiële stabiliteit in de
gehele Europese Unie.
Opgemerkt wordt dat de voorgestelde wijzigingen naar verwachting
weinig invloed hebben op de praktijk, aangezien deze aansluiten bij de
huidige wijze waarop de toezichthouders invulling geven aan hun taken.
Artikel I, onderdeel X, en artikel II, onderdeel X (artikel 185 van de
Pensioenwet en artikel 180 van de Wvb)
Met dit onderdeel wordt artikel 48, vierde lid, van de richtlijn geïmplementeerd. In artikel 185, eerste lid, van de Pensioenwet en artikel 180, eerste
lid, van de Wvb wordt vastgelegd dat de toezichthouder een besluit tot het
opleggen van een bestuurlijke sanctie openbaar maakt zodra het besluit
onherroepelijk is geworden. Indien tegen het besluit bezwaar, beroep of
hoger beroep is ingesteld, maakt de toezichthouder de uitkomst daarvan
samen met het besluit openbaar.
In aansluiting bij artikel 1:97, tweede lid, van de Wft wordt voorgesteld in
artikel 185, tweede lid, van de Pensioenwet en artikel 180, tweede lid, van
de Wvb vast te leggen dat in het kader van het openbaarmakingsregime
het begrip bestuurlijke sanctie wordt uitgebreid ten opzichte van de
betekenis die het heeft op grond van artikel 5:2, eerste lid, onderdeel a,
van de Awb. Hiermee worden alle maatregelen van de toezichthouders
naar aanleiding van een overtreding van de Pensioenwet dan wel Wvb
onder het openbaarmakingsregime gebracht. Maatregelen die op grond
van het voorgestelde tweede lid als bestuurlijke sanctie worden aangemerkt zijn bijvoorbeeld het intrekken van een vergunning.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

36

Voor alle besluiten tot het opleggen van een bestuurlijke sanctie is
hetzelfde moment van openbaarmaking gekozen. Uitgangspunt is dat het
besluit pas openbaar wordt gemaakt, als het besluit onherroepelijk is. Zie
voor een nadere toelichting hierbij paragraaf 2.8 van het algemeen deel
van deze memorie van toelichting.
In artikel 185, derde lid, van de Pensioenwet en artikel 180, derde lid, van
de Wvb zijn enkele uitzonderingen opgenomen op de verplichting van de
toezichthouder om tot (volledige) openbaarmaking over te gaan. Het
artikellid verplicht de toezichthouder tot een belangenafweging. De
toezichthouder moet steeds afwegen hoe het belang dat is gediend met
(volledige) openbaarmaking van het besluit zich verhoudt tot de in het
derde lid genoemde belangen. Er dient te worden bezien of de pensioenuitvoerder of de natuurlijk persoon30 door de (volledige) openbaarmaking
niet onevenredig in zijn belang wordt getroffen. Daarvan kan bijvoorbeeld
sprake zijn als de overtreder snel gevolg heeft gegeven aan een
aanwijzing of last onder dwangsom en het belang dat met de openbaarmaking van de identiteit van de pensioenuitvoerder of natuurlijk persoon
is gediend niet in het gedrang komt indien wordt overgegaan tot
openbaarmaking zonder vermelding van de naam van de pensioenuitvoerder of natuurlijk persoon. Voorts moet worden getoetst of openbaarmaking de stabiliteit van de financiële markten in gevaar brengt of een
lopend strafrechtelijk onderzoek of een lopend onderzoek door de
toezichthouder naar mogelijke overtredingen ondermijnt. De uitkomst van
de belangenafweging kan zijn dat openbaarmaking wordt uitgesteld, niet
tot openbaarmaking wordt overgegaan of het besluit geanonimiseerd
(niet herleidbaar tot afzonderlijke personen) openbaar wordt gemaakt.
Artikel I, onderdeel Y, en artikel II, onderdeel Y (artikel 188 van de
Pensioenwet en artikel 183 van de Wvb)
Met dit onderdeel wordt allereerst artikel 188, eerste lid, onderdeel b, van
de Pensioenwet en artikel 183, eerste lid, onderdeel b, van de Wvb
aangepast. Reden hiervoor is dat de aanwijzing vanwege overtreding van
hetgeen bij of krachtens de Pensioenwet of Wvb is bepaald valt onder het
regime van artikel 185 van de Pensioenwet dan wel artikel 180 van de
Wvb, aangezien een dergelijke aanwijzing kwalificeert als een bestuurlijke
sanctie als bedoeld in artikel 5:2, eerste lid, onderdeel a, van de Algemene
wet bestuursrecht. Derhalve hoeven artikel 188, eerste lid, onderdeel b,
van de Pensioenwet en artikel 183, eerste lid, onderdeel b, van de Wvb
enkel nog te zien op aanwijzingen die geen verband houden met een
overtreding, maar met de omstandigheid dat een pensioenfonds tekenen
ontwaart van een ontwikkeling die het eigen vermogen, de solvabiliteit, de
liquiditeit of de bedrijfsvoering van het pensioenfonds in gevaar kunnen
brengen (artikel 171, tweede lid, van de Pensioenwet en artikel 166,
tweede lid, van de Wvb).
In verband met de introductie van artikel 185 in de Pensioenwet kunnen
voorts artikel 188, eerste lid, onderdeel c, van de Pensioenwet en artikel
188, tweede en derde lid, van de Pensioenwet vervallen. In de Wvb
kunnen in verband met de introductie van artikel 180 in de Wvb artikel
183, eerste lid, onderdeel c, van de Wvb en artikel 188, tweede en derde
lid, van de Wvb vervallen.

30

Op grond van artikel 5:1, tweede en derde lid, van de Algemene wet bestuursrecht jo. artikel
51, tweede lid, onderdeel 2°, van het Wetboek van Strafrecht kan een bestuurlijke sanctie ook
worden opgelegd aan een natuurlijk persoon.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

37

Artikel I, onderdeel Z, en artikel II, onderdeel Z (artikelen 189 en 190 van
de Pensioenwet en artikelen 184 en 185 van de Wvb)
Op grond van artikel 188 van de Pensioenwet en artikel 183 van de Wvb
heeft de toezichthouder een discretionaire bevoegdheid om in bepaalde
gevallen tot openbaarmaking van gegevens over te gaan, bijvoorbeeld bij
overtreding van een verbodsbepaling uit de Pensioenwet of Wvb door een
pensioenuitvoerder. Uit artikel 189 van de Pensioenwet en artikel 184 van
de Wvb volgt dat aan de openbaarmaking altijd een besluit tot openbaarmaking ten grondslag ligt. Met artikel 185 van de Pensioenwet en artikel
180 van de Wvb wordt de toezichthouder in voorkomende gevallen
verplicht om tot openbaarmaking over te gaan.
Aangezien er nu twee grondslagen zijn om tot openbaarmaking over te
gaan, moeten de artikelen 189 en 190 van de Pensioenwet en de artikelen
184 en 185 van de Wvb opnieuw worden vastgesteld. Deze wijzigingen
strekken ter implementatie van artikel 48, vierde lid, van de richtlijn.
Voorgesteld wordt in artikel 189 van de Pensioenwet en artikel 184 van de
Wvb vast te leggen dat aan openbaarmaking op grond van artikel 185 van
de Pensioenwet of artikel 188 van de Pensioenwet dan wel artikel 180 van
de Wvb of artikel 183 van de Wvb altijd een besluit vooraf gaat. Hiermee
wordt aangesloten bij artikel 1:99, eerste lid, van de Wft zoals voorgesteld
met het wetsvoorstel transparant toezicht financiële markten31. Tegen het
besluit tot openbaarmaking staat bestuursrechtelijke rechtsbescherming
open.
Opgemerkt zij dat op grond van artikel 185 van de Pensioenwet en artikel
180 van de Wvb een besluit tot het opleggen van een bestuurlijke sanctie
pas openbaar wordt gemaakt als het betreffende besluit onherroepelijk is
geworden. Dit brengt met zich dat er ook pas een besluit kan worden
genomen over de openbaarmaking, als het besluit tot het opleggen van
een bestuurlijke sanctie rechtens vaststaat. De toezichthouder moet op dat
moment – met inachtneming van artikel 185, derde lid, van de Pensioenwet dan wel artikel 180, derde lid, van de Wvb – afwegen hoe het
belang dat is gediend met (volledige) openbaarmaking van het besluit zich
verhoudt tot de in dat artikellid genoemde belangen. Die afweging dient
naar zijn aard plaats vinden op basis van de relevante feiten en omstandigheden op het moment dat het besluit openbaar wordt gemaakt. Dat
betreft in het geval van artikel 185 van de Pensioenwet en artikel 180 van
de Wvb dus het moment dat het besluit tot het opleggen van een
bestuurlijke sanctie onherroepelijk is geworden. Ter illustratie: een
pensioenuitvoerder waaraan een bestuurlijke boete wordt opgelegd, zal
worden geconfronteerd met twee besluiten die op een ander moment
worden genomen. Eerst het boetebesluit en – nadat dat besluit onherroepelijk is geworden – een besluit over de openbaarmaking van dat besluit
op grond van artikel 185 van de Pensioenwet dan wel artikel 180 van de
Wvb.
Het besluit tot openbaarmaking moet voldoende informatie bevatten voor
de belanghebbende om te kunnen beslissen of hij een rechtsmiddel wil
inzetten. Daarvoor is relevant wat de toezichthouder openbaar zal gaan
maken, waar de informatie openbaar gemaakt zal worden en binnen
welke termijn. Deze informatie is naar huidig recht ook reeds opgenomen
in het besluit tot openbaarmaking indien op grond van artikel 188 van de
Pensioenwet of artikel 183 van de Wvb tot openbaarmaking wordt
overgegaan. De redactie van de betreffende zin is iets aangepast, zodat
(grotendeels) wordt aangesloten bij de formulering die wordt gehanteerd
31

Kamerstukken I 2017/18, 34 769, A.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

38

in artikel 1:99, eerste lid, tweede zin, van de Wft zoals voorgesteld met het
wetsvoorstel transparant toezicht financiële markten. Verwachting is dat
de toezichthouder in de meeste gevallen invulling zal geven aan de plicht
tot openbaarmaking door de informatie op de website te plaatsen. Voor
een verdere toelichting hierbij wordt verwezen naar de artikelsgewijze
toelichting bij artikel 1:99 van de Wft in het kader van het wetsvoorstel
transparant toezicht financiële markten.
In verband met de introductie van artikel 185 in de Pensioenwet en artikel
180 in de Wvb wordt voorts voorgesteld om artikel 190 van de Pensioenwet en artikel 185 van de Wvb opnieuw vast te stellen, zodat de
waarborgen die in dit artikel zijn opgenomen tevens gelden voor
openbaarmaking op grond van artikel 185 van de Pensioenwet respectievelijk artikel 180 van de Wvb. Voor de volledigheid wordt opgemerkt dat
ook voor de verplichte openbaarmaking van een besluit tot het opleggen
van een bestuurlijke sanctie een wachttermijn van vijf dagen passend
wordt geacht. Het gaat in die gevallen immers steeds om een onherroepelijk besluit. De belanghebbende weet derhalve al in grote lijnen wat er
openbaar gemaakt zou kunnen worden en vanaf welk moment. Overigens
is de termijn van vijf dagen een minimumtermijn. De toezichthouder kan
ervoor kiezen een langere termijn te hanteren.
Artikel I, onderdeel AA, en artikel II, onderdeel AA (artikel 190a van de
Pensioenwet en artikel 185a van de Wvb)
Het kan voorkomen dat door de toezichthouder gegevens openbaar zijn
gemaakt en dat deze openbaarmaking achteraf gezien ten onrechte heeft
plaatsgevonden. Het gaat dan om situaties dat het besluit tot openbaarmaking is ingetrokken of vernietigd door de bestuursrechter. In de
voorgestelde artikelen is vastgelegd dat de toezichthouder het openbaar
beschikbaar houden van de gegevens dan beëindigt (eerste lid). Als het
besluit gedeeltelijk wordt ingetrokken, herroepen of vernietigd, geldt deze
verplichting voor dat gedeelte. Het beëindigen van het openbaar
beschikbaar houden van de gegevens zal over het algemeen betekenen
dat de toezichthouder de gegevens van de website moet verwijderen.
Voorts wordt voorgesteld dat de toezichthouder aan de belanghebbende
moet aanbieden een rectificatie te plaatsen, indien het besluit tot
openbaarmaking is ingetrokken of vernietigd door de bestuursrechter
(tweede lid). De vorm van de rectificatie moet in overleg met de belanghebbende worden vastgesteld. Uitgangspunt is dat de toezichthouder niet
verplicht is aan de rectificatie meer ruchtbaarheid te geven dan aan de
oorspronkelijke publicatie.
Met de voorgestelde bepalingen wordt aangesloten bij artikel 1:100,
vierde en vijfde lid, van de Wft zoals voorgesteld met het wetsvoorstel
transparant toezicht financiële markten.
De introductie van dit artikel vloeit voort uit de implementatie van artikel
48, vierde lid, van de richtlijn.
Artikel I, onderdeel BB, en artikel II, onderdeel BB (artikel 192 van de
Pensioenwet en artikel 187 van de Wvb)
Ter implementatie van richtlijn 2003/41/EG is in artikel 125 van de
Pensioenwet en artikel 25 van de Wvb neergelegd dat het een pensioenfonds verboden is bijdragen te ontvangen van een bijdragende onderneming die zetel heeft in een andere lidstaat dan Nederland dan wel van
een in een andere lidstaat gevestigde zelfstandige of beroepsgenoot
zonder een daartoe door de toezichthouder verleende vergunning. In

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

39

artikel 192, aanhef, van de Pensioenwet en artikel 187, aanhef, van de Wvb
wordt hiernaar verwezen. Met de Wet van 15 juli 2008, houdende enige
wijzigingen in de Pensioenwet, de Wet verplichte beroepspensioenregeling en enige andere wetten (Stb. 2008, 314) is aan artikel 125 van de
Pensioenwet en artikel 25 van de Wvb een tweede lid toegevoegd.
Abusievelijk is hierbij de verwijzing naar artikel 125 van de Pensioenwet in
artikel 192, aanhef, van de Pensioenwet en de verwijzing naar artikel 25
van de Wvb in artikel 187, aanhef, van de Wvb niet aangepast. Deze
omissie wordt hierbij hersteld.
In artikel 192 van de Pensioenwet en artikel 187 van de Wvb is
opgenomen onder welke voorwaarden een vergunning aan een pensioenfonds wordt verleend om bijdragen te gaan ontvangen van een bijdragende onderneming die zetel heeft in een andere lidstaat dan Nederland
dan wel van een in een andere lidstaat gevestigde zelfstandige of
beroepsgenoot. Een van de voorwaarden is dat wordt voldaan aan de
Europese (minimum)informatievoorschriften (zie artikel 11, zesde lid, van
de richtlijn). In verband met de herziening van de richtlijn wordt de
verwijzing naar de informatievoorschriften uit richtlijn 2003/41/EG
vervangen door een verwijzing naar de informatievoorschriften uit
richtlijn 2016/2341/EU.
Artikel I, onderdeel CC, en artikel II, onderdeel CC (artikel 193 van de
Pensioenwet en de artikelen 188 en 189 van de Wvb)
Voor de toelichting bij deze wijziging wordt verwezen naar de artikelsgewijze toelichting bij artikel I, onderdeel BB, en artikel II, onderdeel BB, van
dit wetsvoorstel.
Artikel I, onderdeel DD, en artikel II, onderdeel C (artikel 194 van de
Pensioenwet en artikel 26 van de Wvb)
In artikel 194 van de Pensioenwet en artikel 26 van de Wvb is vastgelegd
dat een pensioenfonds de toezichthouder in kennis moet stellen van het
voornemen om grensoverschrijdende activiteiten te gaan verrichten en is
tevens vastgelegd welke informatie daarbij precies moet worden
verstrekt. Met de herziening van de richtlijn zijn daar enkele summiere
wijzingen in doorgevoerd. Met dit onderdeel worden deze wijzigingen
geïmplementeerd in artikel 194, tweede lid, onderdelen a en b, van de
Pensioenwet en artikel 26, tweede lid, onderdeel a, van de Wvb en wordt
derhalve voldaan aan artikel 11, derde lid, van de richtlijn.
Allereerst wordt in artikel 194, tweede lid, onderdeel a, van de Pensioenwet de verwijzing naar «degene die een vrij beroep uitoefent»
gewijzigd naar een verwijzing naar «de zelfstandige». Hiermee wordt
aangesloten bij de terminologie die wordt gehanteerd in de definitie van
een «pensioeninstelling uit een andere lidstaat» zoals opgenomen in
artikel 1 van de Pensioenwet. Voorts wordt in onderdeel a geëxpliciteerd
dat in voorkomende gevallen de bijdragende onderneming dient op te
geven van welke lidstaat de sociale en arbeidswetgeving van toepassing
is op de rechtsverhouding tussen de bijdragende onderneming en de
werknemers of op de zelfstandige(n). Het ligt evenwel in de rede dat een
pensioenfonds met een concreet voornemen om bijdragen te gaan
ontvangen van een pensioeninstelling uit een andere lidstaat, hier zelf ook
van op de hoogte is. In de praktijk zal dit doorgaans immers de sociale en
arbeidswetgeving zijn van de lidstaat waar de bijdragende onderneming
haar zetel heeft.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

40

In artikel 194, tweede lid, onderdeel b, van de Pensioenwet wordt
vastgelegd dat de kennisgeving niet alleen vergezeld gaat van de naam
van de bijdragende onderneming, maar ook van de plaats waar de
bijdragende onderneming haar hoofdbestuur heeft. Met de plaats van het
hoofdbestuur wordt – conform de uitleg die daar in artikel 9, eerste lid,
van de richtlijn aan wordt gegeven – de plaats bedoeld waar de
voornaamste strategische beslissingen van de bijdragende onderneming
worden genomen.
Artikel 26, tweede lid, onderdeel a, van de Wvb wordt op een soortgelijke
manier aangepast. In onderdeel a wordt geëxpliciteerd dat in voorkomende gevallen de zelfstandige of beroepsgenoot moet opgeven in welke
lidstaat hij is gevestigd.
Artikel I, onderdeel EE, en artikel II, onderdelen D en DD (artikel 196 van de
Pensioenwet en de artikelen 27 en 190 van de Wvb)
De wijziging van de termijn van twee maanden naar zes weken in artikel
196, eerste lid, van de Pensioenwet en artikel 190 van de Wvb vloeit voort
uit artikel 11, achtste lid, van de richtlijn. Gevolg hiervan is dat een
pensioenfonds – wanneer er geen informatie is verkregen over de
toepasselijke sociale en arbeidswetgeving – zes weken na ontvangst van
de mededeling van de toezichthouder dat de kennisgeving tot het
voornemen om grensoverschrijdende activiteiten te gaan ontplooien is
meegedeeld aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat waarvan de voor
bedrijfspensioenvoorzieningen geldende sociale en arbeidswetgeving van
toepassing is, kan beginnen met het uitvoeren van de voorgenomen
pensioenregeling.
In verband met de herziening van de richtlijn moet voorts de verwijzing
naar de artikelen 11 en 18, zevende lid, van richtlijn 2003/41/EG in artikel
196, tweede lid, van de Pensioenwet en artikel 27 van de Wvb worden
vervangen. De verwijzing naar de informatievoorschriften neergelegd in
artikel 11 van richtlijn 2003/41/EG wordt vervangen door een verwijzing
naar de informatievoorschriften neergelegd in titel IV van richtlijn
2016/2341/EU. In artikel 196, tweede lid, van de Pensioenwet en artikel 27
van de Wvb is op dit moment ook een verwijzing opgenomen naar artikel
18, zevende lid, van richtlijn 2003/41/EG. Hieruit volgt dat een pensioenfonds bij grensoverschrijdende activiteiten voorschriften die de andere
lidstaat op het gebied van beleggingen heeft vastgesteld in acht moet
nemen. Een dergelijke verplichting is niet in de herziene richtlijn
opgenomen en deze verwijzing kan derhalve vervallen.
Artikel I, onderdeel FF, en artikel II, onderdeel EE (artikel 197 van de
Pensioenwet en artikel 191 van de Wvb)
Met dit onderdeel wordt allereerst voorgesteld de zinsnede «, of het fonds
niet beschikt over een vergunning als bedoeld in artikel 125, onderdeel a»
te laten vervallen. Deze zinsnede bevat een onjuiste verwijzing en is
bovendien overbodig. Indien een pensioenfonds niet beschikt over een
vergunning als bedoeld in artikel 125, eerste lid, onderdeel a, van de
Pensioenwet volgt reeds voldoende uit dat artikel dat een pensioenfonds
geen bijdragen mag ontvangen van een bijdragende onderneming met
een zetel in een andere lidstaat. De toezichthouder hoeft hiervoor geen
apart besluit te nemen. In lijn hiermee vervalt ook de zinsnede «, of het
fonds niet beschikt over een vergunning als bedoeld in artikel 25,
onderdeel a» in artikel 191, eerste lid, van de Wvb. Aangezien ook hier uit
artikel 25, eerste lid, onderdeel a, van de Wvb reeds voldoende blijkt dat
een vergunning vereist is voor het mogen ontvangen van bijdragen van
een in een andere lidstaat gevestigde zelfstandige of beroepsgenoot.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

41

Voorgesteld wordt om vast te leggen dat de toezichthouder een besluit
om de uitvoering van grensoverschrijdende activiteiten te verbieden om
redenen als bedoeld in artikel 195, eerste lid, van de Pensioenwet dan wel
artikel 189, eerste lid, van de Wvb dient uit te vaardigen binnen drie
maanden na ontvangst van de kennisgeving van het pensioenfonds dat
het voornemens is grensoverschrijdende activiteiten te gaan ontplooien.
Het gaat hier om de situatie waarin de toezichthouder reden heeft te
betwijfelen dat de administratieve structuur of de financiële positie van
het pensioenfonds, of de deskundigheid en betrouwbaarheid van de
personen die het pensioenfonds bestuderen verenigbaar zijn met
voorgenomen grensoverschrijdende activiteiten. Hiermee wordt
uitvoering gegeven aan artikel 11, vierde lid, tweede alinea, van de
richtlijn.
Artikel I, onderdeel GG, en artikel II, onderdeel FF (artikel 199a van de
Pensioenwet en artikel 193a van de Wvb)
Een voorwaarde voor de uitvoering van een uit een andere lidstaat
afkomstige pensioenregeling is dat de sociale en arbeidswetgeving uit die
lidstaat in acht wordt genomen. De verplichting hiertoe vloeit onder
andere voort uit artikel 11, zesde tot en met achtste lid, van de richtlijn.
Op dit moment is de verplichting voor een pensioeninstelling uit een
andere lidstaat om bij de uitvoering van een Nederlandse pensioenregeling de Nederlandse sociale en arbeidswetgeving in acht te nemen
impliciet in de Pensioenwet en Wvb opgenomen. Zo is in artikel 200,
eerste lid, van de Pensioenwet en artikel 194, eerste lid, van de Wvb
vastgelegd dat de toezichthouder de bevoegde autoriteiten van de lidstaat
waar de pensioeninstelling uit de andere lidstaat haar zetel heeft
informeert over de toepasselijke Nederlandse sociale en arbeidswetgeving die van toepassing is op de Nederlandse pensioenregeling. De
toezichthouder is op grond van de artikelen 201 en 202 van de Pensioenwet en de artikelen 195 en 196 van de Wvb voorts bevoegd om in te
grijpen indien de pensioeninstelling uit de andere lidstaat in strijd handelt
met de toepasselijke Nederlandse sociale en arbeidswetgeving.
Met de introductie van een nieuw artikel in de Pensioenwet en Wvb wordt
beoogd expliciet vast te leggen dat een pensioeninstelling uit een andere
lidstaat bij de uitvoering van een pensioenregeling waarop de Nederlandse sociale en arbeidswetgeving van toepassing is, deze wetgeving in
acht dient te nemen. In artikel 2, elfde lid, van de Pensioenwet en artikel 2,
zesde lid, van de Wvb is vastgelegd wat moet worden verstaan onder de
Nederlandse sociale en arbeidswetgeving. Voor de duidelijkheid wordt
opgemerkt dat hetgeen in de richtlijn wordt aangeduid met «de in titel IV
bedoelde voorschriften (.) inzake informatievoorschriften» integraal valt
onder hetgeen in de Pensioenwet en Wvb wordt aangeduid met Nederlandse sociale en arbeidswetgeving.
Artikel I, onderdeel HH, en artikel II, onderdeel GG (artikel 200 van de
Pensioenwet en artikel 194 van de Wvb)
Deze wijziging vloeit voort uit artikel 11, zevende lid, van de richtlijn. Op
grond hiervan heeft de toezichthouder voortaan een termijn van zes
weken in plaats van twee maanden om de bevoegde autoriteiten van de
lidstaat waar de pensioeninstelling uit de andere lidstaat haar zetel heeft
te informeren over de toepasselijke Nederlandse sociale en arbeidswetgeving.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

42

Artikel I, onderdeel II, en artikel II, onderdeel HH (artikel 204 van de
Pensioenwet en artikel 198 van de Wvb)
Met dit onderdeel wordt artikel 51, tweede lid, onderdeel c, van de richtlijn
geïmplementeerd. Hiermee wordt de toezichthouder verplicht om
geaggregeerde statistische gegevens over de voornaamste aspecten van
de toepassing van het prudentieel kader openbaar te maken.
Artikel I, onderdeel JJ, en artikel II, onderdeel II (artikel 205a van de
Pensioenwet en artikel 199a van de Wvb)
De voorgestelde artikelen strekken ter implementatie van artikel 56, eerste
lid, onderdeel c, van de richtlijn. De artikelen maken het mogelijk dat de
toezichthouders vertrouwelijke gegevens of inlichtingen verkregen bij de
uitvoering van hun taak op grond van de Pensioenwet of de Wvb
verstrekken aan het Europees Comité voor Systeemrisico’s en de
Europese toezichthoudende autoriteiten, te weten EIOPA, de Europese
Bankautoriteit en de Europese Autoriteit voor effecten en Markten.
Voorwaarde voor de informatieverstrekking is dat het gaat om informatie
die dienstig is voor de uitoefening van de taken van het Europees Comité
voor Systeemrisico’s of de Europese toezichthoudende autoriteiten.
Artikel 205, eerste tot en met derde lid, van de Pensioenwet dan wel
artikel 199, eerste tot en met derde lid, van de Wvb is van overeenkomstige toepassing op de informatieverstrekking. Er gelden bij het
verstrekken van vertrouwelijke gegevens of inlichtingen aan het Europees
Comité voor Systeemrisico’s en de Europese toezichthoudende autoriteiten aldus dezelfde waarborgen als bij informatieverstrekking aan de
andere toezichthouder of een toezichthoudende instantie. Dat het
Europees Comité voor Systeemrisico’s en de Europese toezichthoudende
autoriteiten de informatie vertrouwelijk behandelen is, tezamen met
andere waarborgen, reeds verankerd in verschillende verordeningen32.
Ook in de Wft is voorzien in de mogelijkheid van informatieverstrekking
aan voornoemde partijen (zie artikel 1:69, tweede lid, van de Wft en artikel
1:90, zevende lid, van de Wft).
Artikel I, onderdeel KK, en artikel II, onderdeel JJ (artikel 205b van de
Pensioenwet en artikel 199b van de Wvb)
De voorgestelde wijziging van artikel 205b (nieuw), eerste lid, van de
Pensioenwet en artikel 199b (nieuw), eerste lid, van de Wvb vloeit voort
uit artikel 9, derde lid, van de richtlijn. Hiermee wordt voorgeschreven dat
de toezichthouder alle gegevens uit het register, bedoeld in artikel 210 van
de Pensioenwet en artikel 204 van de Wvb, aan EIOPA meedeelt.

32

Artikel 8 van Verordening (EU) nr. 1092/2010 van het Europees parlement en de Raad van
24 november 2010 betreffende macroprudentieel toezicht van de Europese Unie op het
financiële stelsel en tot oprichting van een Europees Comité voor systeemrisico’s (PbEU 2010,
L 331), artikel 70 van Verordening (EU) nr. 1093/2010 van het Europees parlement en de Raad
van 24 november 2010 tot oprichting van een Europese toezichthoudende autoriteit (Europese
bankenautoriteit), tot wijziging van Besluit nr. 716/2009/EG en tot intrekking van Besluit
2009/78/EG van de Commissie (PbEU 2010, L 331), artikel 70 van Verordening (EU) nr.
1094/2010 van het Europees parlement en de Raad van 24 november 2010 tot oprichting van
een Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Autoriteit voor verzekeringen en
bedrijfspensioenen), tot wijziging van Besluit nr. 716/2009/EG en tot intrekking van Besluit
2009/79/EG van de Commissie (PbEU 2010, L 331) en artikel 70 van Verordening (EU) nr.
1095/2010 van het Europees parlement en de Raad van 24 november 2010 tot oprichting van
een Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Autoriteit voor effecten en markten), tot
wijziging van Besluit nr. 716/2009/EG en tot intrekking van Besluit 2009/77/EG van de
Commissie (PbEU 2010, L 331).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

43

De voorgestelde wijziging van artikel 205b, tweede lid, van de Pensioenwet en artikel 199b, tweede lid, van de Wvb strekt ter implementatie
van artikel 48, vijfde lid, van de richtlijn. Hiermee wordt bewerkstelligd dat
de toezichthouder ook een melding aan EIOPA moet doen van een besluit
om de activiteiten van een pensioenfonds te beperken.
Artikel I, onderdeel LL, en artikel II, onderdeel KK (artikel 205c van de
Pensioenwet en artikel 199c van de Wvb)
Met dit onderdeel wordt artikel 54 van de richtlijn geïmplementeerd. Met
de voorgestelde artikelen wordt gerealiseerd dat de geheimhoudingsplicht van de toezichthouder niet in de weg staat aan het enquêterecht dat
het Europees parlement heeft op grond van artikel 226 van het Verdrag
betreffende de werking van de Europese Unie. Hiermee wordt aangesloten bij artikel 1:90, negende lid, van de Wft.
Artikel I, onderdeel MM, en artikel II, onderdeel LL (artikel 208 van de
Pensioenwet en artikel 202 van de Wvb)
Deze wijziging strekt ter implementatie van artikel 56, eerste lid, onderdelen a en b, van de richtlijn. Met het voorgestelde artikellid wordt
aangesloten bij artikel 1:93, eerste lid, onderdeel a, van de Wft. De
verwachting is dat in het kader van de Pensioenwet en de Wvb weinig
betekenis toekomt aan deze bepaling.
Artikel I, onderdeel NN, en artikel II, onderdeel MM (artikelen 208a en 208b
van de Pensioenwet en artikelen 202a en 202b van de Wvb)
Deze onderdelen strekken ter implementatie van artikel 57, tweede lid, van
de richtlijn. Op grond van de voorgestelde artikelen wordt het mogelijk
dat de toezichthouder vertrouwelijke gegevens of inlichtingen verkregen
bij de uitvoering van zijn taak op grond van de Pensioenwet of Wvb onder
omstandigheden verstrekt aan de Algemene Rekenkamer en een
parlementaire enquêtecommissie. De redactie van de voorgestelde
artikelen sluit aan bij de artikelen 1:93d en 1:93e van de Wft33.
De Algemene Rekenkamer en een parlementaire enquêtecommissie
kunnen de toezichthouder verzoeken om vertrouwelijke gegevens of
inlichtingen. Alvorens de toezichthouder wordt verzocht om vertrouwelijke informatie, moet de Algemene Rekenkamer respectievelijk een
parlementaire enquêtecommissie zich er van vergewissen dat de
vertrouwelijke gegevens of inlichtingen noodzakelijk zijn voor het
uitoefenen van haar taak. De noodzaak van het verkrijgen van deze
informatie staat niet op voorhand vast. Van geval tot geval zal de
Algemene Rekenkamer dan wel een parlementaire enquêtecommissie
moeten beoordelen of sprake is van noodzakelijkheid.
Bij de Algemene Rekenkamer moet het gaan om vertrouwelijke gegevens
of inlichtingen die noodzakelijk zijn voor haar wettelijke taak op grond van
artikel 7.24 van de Comptabiliteitswet 2016. In het kader van de Pensioenwet en Wvb gaat het dan specifiek om het doelmatigheidsonderzoek
van de Algemene Rekenkamer naar het toezicht van de AFM en DNB op
pensioenuitvoerders. Hierbij kan het noodzakelijk zijn dat de Algemene
Rekenkamer inzicht verkrijgt in de maatregelen die de toezichthouders
hebben genomen. Bij een parlementaire enquêtecommissie volgt de
specifieke taak uit het besluit tot het houden van een parlementaire
enquête. In dat besluit is op grond van artikel 2, derde lid, van de Wet op

33

Zie ook: Kamerstukken II 2012/13, 33 729, nr. 3, p. 1–2 en Kamerstukken II 2013/14, 33 849, nr. 3,
p. 34–36.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

44

de parlementaire enquête 2008 een omschrijving opgenomen van het
onderwerp waarop de parlementaire enquête betrekking heeft.
De Algemene Rekenkamer en een parlementaire enquêtecommissie
moeten de ontvangen vertrouwelijke gegevens of inlichtingen geheimhouden. Dit houdt in dat zij de verkregen informatie aan geen enkele
persoon of autoriteit bekend mogen maken, ook niet aan de StatenGeneraal. Openbaarmaking is slechts toegestaan, indien de vertrouwelijke
gegevens of inlichtingen niet kunnen worden herleid tot afzonderlijke
personen. Deze geheimhoudingsplicht volgt uit de richtlijn. De geheimhoudingsplicht is te beschouwen als een lex specialis ten opzichte van
artikel 7.30, vierde lid, van de Comptabiliteitswet 2016.
Artikel 208, derde lid, van de Pensioenwet respectievelijk artikel 202, derde
lid, van de Wvb is van overeenkomstige toepassing. Dit brengt met zich
dat de AFM en DNB vertrouwelijke gegevens of inlichtingen die zij hebben
verkregen van een andere toezichthoudende instantie niet mogen
verstrekken aan de Algemene Rekenkamer of een parlementaire enquêtecommissie. Uitzondering hierop is de situatie dat de toezichthoudende
instantie uitdrukkelijk heeft ingestemd met de verstrekking van de
vertrouwelijke gegevens of inlichtingen en in voorkomend geval heeft
ingestemd met het gebruik voor een ander doel dan waarvoor de
vertrouwelijke gegevens of inlichtingen zijn verstrekt.
Artikel I, onderdeel OO, en artikel II, onderdeel NN (artikel 211 van de
Pensioenwet en artikel 205 van de Wvb)
Het betreft een technische wijziging. De verwijzing naar richtlijn
2003/41/EG wordt vervangen door een verwijzing naar richtlijn
2016/2341/EU.
Artikel I, onderdeel PP, en artikel II, onderdeel OO (artikel 220a van de
Pensioenwet en artikel 214 van de Wvb)
Het betreft een technische wijziging. In verband met het vernummeren
van artikel 106, derde lid, van de Pensioenwet naar artikel 106, vierde lid,
van de Pensioenwet (artikel I, onderdeel N, van dit wetsvoorstel) en het
vernummeren van artikel 110c, derde lid, van de Wvb naar artikel 110c,
vierde lid, van de Wvb (artikel II, onderdeel O), moeten ook de verwijzingen naar deze artikelleden in artikel 220a, derde lid, van de Pensioenwet en artikel 214, zesde lid, van de Wvb worden aangepast.
Artikel III
Onderdeel A (artikel 1:1 van de Wft)
De eerste wijzigingsopdracht implementeert artikel 63 van de richtlijn. In
dit artikel wordt artikel 13, punt 7, van richtlijn solvabiliteit II aangepast.
Professionele herverzekeraars mogen ingevolge artikel 18, eerste lid,
onderdeel b, van die richtlijn uitsluitend herverzekeringswerkzaamheden
uitoefenen. Gezien de huidige definitie van herverzekering mag een
herverzekeraar geen verzekeringsovereenkomst sluiten met instellingen
voor bedrijfspensioenvoorziening (hierna: IBPV’s), want dat is nu nog het
aangaan van een directe verzekeringsovereenkomst. Ingevolge de
aangepaste definitie van herverzekering mogen herverzekeraars voortaan
ook overeenkomsten met IBPV’s sluiten. Het betreft Nederlandse
pensioenfondsen en ppi’s en IBPV’s buiten Nederland. Deze wijziging zal
in de praktijk op een punt na waarschijnlijk niet veel betekenis hebben.
IBPV’s moeten zich ervan bewust zijn dat indien zij een verzekeringsovereenkomst aangaan met een herverzekeraar, de voordelen van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

45

rangregeling – namelijk het voorrecht van een directe verzekering in
faillissement – hen komen te ontvallen. Dit is omdat deze overeenkomst
zal worden beschouwd als een herverzekeringsovereenkomst. In geval
van een faillissement van een herverzekeraar zijn zij dientengevolge
concurrente schuldeisers.
De tweede wijziging bevat aanpassingen van de definitie van pensioenbewaarder. Deze wijzigingen zorgen ervoor dat een pensioenbewaarder ook
het vermogen van een pensioenfonds kan bewaren en niet enkel van een
ppi. Om diezelfde reden wordt opgenomen dat deze bewaring voortvloeit
uit een «pensioenregeling», waaronder ook de uitvoering van een
premieregeling valt.
Met de derde wijziging van dit artikel wordt voorzien in de mogelijkheid
tot verkorte aanhaling van de richtlijn in de wet.
Onderdeel B (artikel 1:59.0a van de Wft)
Artikel 33, vierde lid, van de richtlijn wordt geïmplementeerd in dit nieuwe
artikel. Dit regelt een spiegelbeeldige situatie als die nu al is opgenomen
in artikel 3:267c, derde lid, van de Wft. Daar is de mogelijkheid
opgenomen voor DNB om als toezichthouder een verzoek te doen aan de
toezichthoudende instanties van andere lidstaten waar een ppi een
bijkantoor heeft of waarnaar zij diensten verricht om de vrije beschikking
over activa te beperken of verbieden. DNB kan een dergelijk verzoek doen
wanneer niet is voldaan aan de eisen die worden gesteld aan het
minimum vermogen, de solvabiliteit of de prudent-person regel en de
uitwerking daarvan. In artikel 1.59.0a van de Wft wordt de situatie
geregeld waarbij de toezichthoudende instantie van een IBPV uit een
andere lidstaat een dergelijk verzoek doet aan DNB als toezichthouder op
een pensioenbewaarder met zetel in Nederland die activa bewaart voor
die buitenlandse instelling.
Onderdeel C (artikel 1:76aa van de Wft)
Op grond van artikel 48, zevende lid, van de richtlijn, dient de toezichthouder de mogelijkheid te hebben een «bijzondere bewindvoerder» aan te
stellen die het bestuur van een ppi geheel of gedeeltelijk vervangt.
Eenzelfde bevoegdheid is in artikel 1:76a van de Wft opgenomen met de
implementatie van de richtlijn herstel en afwikkeling van banken ten
aanzien entiteiten als bedoeld in artikel 3A:2 van de Wft (banken en
bepaalde beleggingsondernemingen). Net als in dat artikel wordt ter
invulling van het subsidiariteitsbeginsel als voorwaarde gesteld dat het
geven van een aanwijzing (op grond van artikel 1:75 Wft) of het aanstellen
van een stille curator (op grond van artikel 1:76 Wft) niet volstaat. Het
andere criterium voor het aanstellen van een bijzondere bewindvoerder
volgt uit de richtlijn en houdt in dat de aanstelling noodzakelijk is ter
bescherming van de belangen van deelnemers of pensioengerechtigden
van een pensioenregeling. Daarbij kan worden gedacht aan ernstige
overtredingen of wanbestuur waarbij het aanstellen van een stille curator
(die naast het bestuur wordt aangesteld) niet voldoende effectief is.
Net als bij de bijzondere bewindvoerder voor banken (artikel 1:76a van de
Wft) wordt in het benoemingsbesluit geregeld welke rol, taken en
bevoegdheden aan de bijzondere bewindvoerder worden toegekend. In
dit besluit kan ook worden bepaald dat de bijzondere bewindvoerder
bepaalde handelingen pas kan verrichten of besluiten kan nemen, nadat
goedkeuring is verkregen van de toezichthouder. Het besluit tot
benoeming van een bijzondere bewindvoerder bij een ppi wordt openbaar
gemaakt. Dit sluit ook aan bij artikel 1:76a van de Wft. Met de overeen-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

46

komstige toepassing van onderdelen van artikel 1:76 van de Wft in het
vierde lid wordt voor (i) de benoemingstermijn van in beginsel een jaar,
(ii) de mogelijkheid te verzoeken om een schriftelijk verslag van de
werkzaamheden en de financiële positie van de onderneming en (iii) de
rechtsbescherming aangesloten bij hetgeen is geregeld voor de stille
curator en de bijzondere bewindvoerder bij banken of beleggingsondernemingen.
Onderdeel D (artikel 1:118 van de Wft)
Met de toevoeging van een nieuwe zin aan artikel 1:118, eerste lid, van de
Wft wordt artikel 23, derde lid, onderdeel a, van de richtlijn deels
geïmplementeerd. Dit onderdeel beschrijft de elementen waarmee het
beloningsbeleid van een ppi in overeenstemming moet zijn. Alle
elementen zijn reeds opgenomen in artikel 1:118, eerste lid, van de Wft
behalve de financiële stabiliteit en de prestaties van de onderneming. In
plaats van «prestaties» en «financiële stabiliteit» is gekozen voor de
begrippen «resultaten» en «financiële soliditeit», daarmee aansluitend bij
de terminologie die al wordt gebruikt in de wet (zie artikel 4:37z en artikel
3:17 van de Wft). Met de opname van deze elementen in artikel 1:118 van
Wft worden deze elementen ook relevant voor andere financiële ondernemingen, maar dit zal naar verwachting niet voor wezenlijke verandering
zorgen. Deze twee elementen kunnen namelijk worden beschouwd als een
invulling of concretisering van de reeds opgenomen elementen «langetermijnbelangen» en «doelstellingen».
Onderdeel E (artikel 1:119 van de Wft)
Deze wijziging strekt tot implementatie van artikel 23, derde lid, onderdeel
b, van de richtlijn. Dit onderdeel van de richtlijn schrijft voor dat het
beloningsbeleid in overeenstemming moet zijn met de langetermijnbelangen van de deelnemers aan en pensioengerechtigden van een
pensioenregeling. Bij de langetermijnbelangen kan allereerst worden
gedacht aan het belang van het voortbestaan van de onderneming.
Hiervoor is in artikel 1:118 van de Wft reeds geregeld dat het beloningsbeleid erop is gericht onaanvaardbare risico’s te voorkomen en
beheersen. Daarnaast is het in het langetermijnbelang van deelnemers dat
het beloningsbeleid strookt met de resultaten en soliditeit van de
onderneming. Dit wordt geregeld met de wijziging van artikel 1:118 van
de Wft. Voorts kan worden gedacht aan het belang van een zorgvuldige
behandeling van de deelnemer en pensioengerechtigde. De wijziging van
het onderhavige artikel ziet op dit aspect. Daarmee wordt geregeld dat de
ppi een beloningsbeleid voert dat erop is gericht onzorgvuldige behandeling van de deelnemers of pensioengerechtigden te voorkomen. De ppi
moet in zijn beloningsbeleid omschrijven welke beloningscomponenten of
-structuren een risico vormen op een onzorgvuldige behandeling en ook
de procedures en maatregelen ter voorkoming en beheersing van dat
risico. Met deze elementen wordt invulling gegeven aan het voorschrift in
de richtlijn.
Onderdelen F en G (artikelen 2:121a en 2:121b van de Wft)
In artikel 11 van de richtlijn zijn voorschriften opgenomen voor grensoverschrijdende activiteiten van IBPV’s. In de artikel 2:121a en 2:121b van de
Wft zijn de voorwaarden opgenomen waaronder een ppi een buitenlandse
pensioenregeling mag uitvoeren.
De wijziging in het derde lid van artikel 2:121a van de Wft en het tweede
lid van artikel 2:121b Wft strekken ter verduidelijking. In het derde lid van
artikel 2:121a van de Wft wordt geëxpliciteerd dat DNB binnen drie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

47

maanden een beslissing neemt op de aanvraag van instemming voor het
mogen uitvoeren van grensoverschrijdende activiteiten. In artikel 2:121b
van de Wft wordt verhelderd dat DNB alleen mededeling doet aan de
toezichthoudende autoriteit van de betreffende lidstaat als DNB instemt
met het uitvoeren van de grensoverschrijdende activiteiten. Als DNB
daarmee niet instemt, is dit namelijk niet nodig.
De wijziging van het vierde lid van artikel 2:121b van de Wft betreft de
wijziging van de termijn waarbinnen een ppi grensoverschrijdende
werkzaamheden kan aanvangen. Deze termijn wijzigt van twee maanden
naar zes weken nadat de ppi het besluit van DNB heeft ontvangen dat zij
instemt met het uitvoeren van deze werkzaamheden of, als dat eerder is,
de mededeling heeft ontvangen over de sociale en arbeidswetgeving die
van toepassing is op de pensioenregeling. Deze wijziging volgt uit het
achtste lid van artikel 11 van de richtlijn.
Onderdeel H (artikel 3:17 van de Wft)
Artikelen 33 tot en met 35 van de richtlijn stellen regels over de bewaring
door een pensioenbewaarder die (deels) ook gelden indien een pensioenbewaarder vrijwillig wordt aangesteld door een pensioenfonds (zie
paragraaf 2.6 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting).
Deze aanpassing zorgt ervoor dat in het geval van vrijwillige aanstelling
van een pensioenbewaarder door een pensioenfonds, de vereisten aan de
inrichting van de bedrijfsvoering die voortvloeien uit artikel 3:17 van de
Wft ook van toepassing zijn.
Onderdeel I (artikel 3:70a van de Wft)
Met het wetsvoorstel aanvullende maatregelen accountantsorganisaties34
wordt artikel 3:70a geïntroduceerd in de Wft. Dit artikel bepaalt voor ppi’s
welke voorschriften uit het Burgerlijk Wetboek niet van toepassing zijn op
het opstellen van de jaarrekening en het bestuursverslag. Met het
voorgestelde nieuwe tweede lid wordt een onderdeel van artikel 29 van de
richtlijn in de wet vastgelegd. Daaruit vloeit voort dat elke door de IBPV
uitgevoerde pensioenregeling in de jaarrekening en het jaarverslag wordt
opgenomen. Voor ppi’s geldt dat de pensioendeelnemer een bepaald
beleggingsprofiel kiest op basis waarvan, samen met de pensioenrichtleeftijd van de deelnemer, wordt belegd door de ppi. Deze beleggingsprofielen komen overeen met de verschillende fondsen bij een ppi (ook wel
lifecycles genoemd). Voor een ppi wordt daarom invulling gegeven aan
het vereiste uit de richtlijn door te verlangen dat zij over wezenlijke
kenmerken van de belangrijkste beleggingsprofielen verantwoording
aflegt. Bij wezenlijke kenmerken wordt gedacht aan verantwoording over
de omvang, het rendement en de beleggingsmix. Ook eventuele wijzigingen daarvan worden daaronder verstaan. Het is de bedoeling dat de
ppi de belangrijkste profielen opneemt in de toelichting op de jaarrekening en het bestuursverslag. Ppi’s hebben vaak een klein aantal (twee
tot vier) beleggingsprofielen (of fondsen of lifecycles) waaruit kan worden
gekozen, afhankelijk van de voorkeur van de deelnemer. Daarbinnen
wordt dan afhankelijk van de leeftijd van de deelnemer, defensief, neutraal
of offensief belegd. Deze worden in ieder geval begrepen onder «belangrijkste beleggingsprofielen». Overigens geldt op grond van artikel 46a,
eerste lid, van de Pensioenwet al dat ppi’s hun jaarrekening en bestuursverslag op hun website beschikbaar stellen voor deelnemers en pensioengerechtigden.

34

Kamerstukken II 2016/17, 34 677, nr. 2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

48

Onderdeel J (artikel 3:72 van de Wft)
Met deze wijziging wordt een omissie hersteld. De verplichting om
periodiek staten aan DNB te verstrekken in het eerste lid is per abuis
komen te vervallen voor de ppi. Dit strekt mede ter implementatie van
artikel 49, eerste lid, van de richtlijn, op grond waarvan moet zijn voorzien
in rapportageprocedures.
Onderdeel K (artikel 3:267a van de Wft)
Artikel 3:267a van de Wft bevat de eisen die worden gesteld aan de
verklaring inzake de beleggingsbeginselen van een ppi. In de opsomming
van het eerste lid is opgenomen waaruit de verklaring minimaal dient te
bestaan. Met deze wijzigingsopdracht wordt een nieuw element aan deze
opsomming toegevoegd, ter implementatie van artikel 21, eerste lid, en
artikel 30 van de richtlijn. In de verklaring wordt voortaan ook opgenomen
een toelichting op de overwegingen aangaande het milieu, maatschappelijk verantwoord ondernemen en behoorlijk bestuur (ook wel
environment, social and governance (ESG-)factoren genoemd). Er kan
daarbij worden gedacht aan de wijze waarop bijvoorbeeld energieverbruik, klimaat, beschikbaarheid van grondstoffen, gezondheid, veiligheid
en goed ondernemingsbestuur worden meegewogen bij het beleggingsbeleid. Voor de uitleg van deze verplichting is overweging 58 van de
richtlijn relevant. Daaruit volgt dat ook aan dit vereiste kan worden
voldaan door te verklaren dat geen rekening is gehouden met deze
factoren of door op te nemen dat de kosten van het monitoren van deze
factoren buitenproportioneel is gezien de omvang, aard of complexiteit
van de werkzaamheden.
Het vierde lid van dit artikel verplicht de ppi om de verklaring op verzoek
van de deelnemer of pensioengerechtigde beschikbaar te stellen. Dit lid
kan vervallen omdat met dit wetsvoorstel wordt voorgeschreven dat de
pensioenuitvoerder de verklaring inzake beleggingsbeginselen voortaan
op de openbare website plaatst (artikel I, onderdeel I en artikel II,
onderdeel, J). Ook is daarbij voorzien in de verplichting om op verzoek dit
stuk elektronisch of schriftelijk beschikbaar te stellen.
Onderdeel L (artikel 4:71b van de Wft)
Met dit wetsvoorstel wordt geregeld dat de bepalingen ten aanzien van de
pensioenbewaarder in de Wft ook gelden indien een pensioenfonds
vrijwillig een pensioenbewaarder aanstelt (zie ook paragraaf 2.6 van het
algemeen deel van deze memorie van toelichting). Het doel van artikel
4:71b, tweede lid, is om te regelen dat met het aanstellen van een
pensioenbewaarder een vermogensscheiding wordt bewerkstelligd. Het
oogmerk van die vermogensscheiding is te zorgen dat crediteuren ten
aanzien van pensioenvermogen X of derden crediteuren geen rechten
kunnen doen gelden ten opzichte van pensioenvermogen Y, waardoor dit
pensioenvermogen wordt beschermd voor de rechthebbenden. De
onderhavige wijziging zorgt ervoor dat «pensioenregeling» ook zo kan
worden uitgelegd dat, in het geval van bewaring door een pensioenbewaarder voor een pensioenfonds, het gaat om het pensioenvermogen dat
door het pensioenfonds wordt gehouden dan wel de collectiviteitkring.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

49

Artikel IV
Dit artikel bevat de inwerkingtredingsbepaling. Het onderhavige
wetsvoorstel is op grond van artikel 5, onderdeel e, van de Wet
raadgevend referendum niet referendabel, nu het gaat om een voorstel
dat uitsluitend strekt tot uitvoering van een richtlijn van de Europese Unie.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
W. Koolmees

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

50

Bijlage:

Transponeringstabellen implementatie Richtlijn 2016/2341/EU van
het Europees parlement en de Raad van 14 december 2016
betreffende de werkzaamheden van en het toezicht op instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening (IBPV’s) (PbEU 2016, L
354)
In deze bijlage zijn de transponeringstabellen opgenomen. De eerste tabel
geeft aan welke gevolgen richtlijn 2016/2341/EU heeft voor de Pensioenwet, de Wvb en de daarop gebaseerde regelgeving. De tweede tabel
geeft aan welke gevolgen richtlijn 2016/2341/EU heeft voor de Wft en de
daarop gebaseerde regelgeving.
Eventuele bijzonderheden zijn steeds in de derde kolom opgenomen.
Indien een bepaling uit de richtlijn in lagere regelgeving wordt geïmplementeerd, is volledigheidshalve in de derde kolom aangegeven welk
onderdeel van de bepaling implementatie behoeft.

Tabel 1: Implementatie richtlijn 2016/2341/EU in Pensioenwet, Wvb en daarop gebaseerde regelgeving
Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Titel I: Algemene bepalingen
Art. 1

–

Art. 2

–

Art. 3

–

Art. 4

–

Art. 5

–

Art. 6, onderdeel 1

Art. 1 Pensioenwet Art. 1, eerste lid,
Wvb (onder «pensioeninstelling uit
een andere lidstaat»)
–

Art. 6, onderdeel 2

Art. 6, onderdeel 3

Art. 1 Pensioenwet (onder
«bijdragende onderneming»)

Art. 6, onderdeel 4

–

Art. 6, onderdeel 5

–

Art. 6, onderdeel 6

–

Art. 6, onderdeel 7

–

Art. 6, onderdeel 8

Art. 1 Pensioenwet Art. 1, eerste lid,
Wvb (onder «bevoegde autoriteiten»)
–

Art. 6, onderdeel 9

De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie; bepaling
over het onderwerp van de richtlijn.
De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie; bepaling
over de reikwijdte van de richtlijn.
De bepaling behoeft geen implementatie; in Nederland komen
dergelijke instellingen niet voor.
De bepaling behoeft geen implementatie; het betreft een
facultatieve bepaling waar geen gebruik van wordt gemaakt.
De bepaling behoeft geen implementatie; het betreft een
facultatieve bepaling waar geen gebruik van wordt gemaakt.
–

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 1 Pensioenwet, onder «pensioenregeling» en art. 1,
eerste lid, Wvb, onder «beroepspensioenregeling»).
De bepaling behoeft geen implementatie in de Wvb, aangezien
daar geen sprake is van een bijdragende onderneming. Elke
beroepsgenoot is zelf verantwoordelijk voor betaling van de
pensioenpremie.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 1 Pensioenwet en art. 1, eerste lid, Wvb, onder
«pensioen», «arbeidsongeschiktheidspensioen», «nabestaandenpensioen», «ouderdomspensioen», «partnerpensioen» en
«wezenpensioen»).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 1 Pensioenwet en art. 1, eerste lid, Wvb, onder
«deelnemer» en «gewezen deelnemer»).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 1 Pensioenwet en art. 1, eerste lid, Wvb, onder
«pensioengerechtigde»).
De bepaling behoeft geen implementatie; voor de toekomstige
deelnemer wordt geen aparte definitie gehanteerd. Zie verder de
transponeringstabel bij art. 41 van de richtlijn.
–

De bepaling behoeft geen implementatie; in de Pensioenwet en
Wvb wordt het begrip «biometrische risico’s» niet expliciet
gehanteerd. Biometrische risico’s zijn risico’s in verband met
overlijden, arbeidsongeschiktheid en levensverwachting.
Pensioenfondsen die pensioenregelingen uitvoeren bieden per
definitie dekking tegen biometrische (actuariële) risico’s (zie onder
andere art. 1 Pensioenwet en art. 1, eerste lid, Wvb, onder
«pensioen»).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

51

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 6, onderdeel 10

–

Art. 6, onderdeel 11

–

Art. 6, onderdeel 12

–

Art. 6, onderdeel 13

–

Art. 6, onderdeel 14

Art. 13 Besluit ftk pensioenfondsen

Art. 6, onderdelen 15 en 16

–

Art. 6, onderdeel 17

–

Art. 6, onderdeel 18

–

Art. 6, onderdeel 19

–

Art. 7, eerste alinea

–

Art. 7, tweede alinea

–

Art. 7, derde alinea

–

Art. 8

–

Art. 9, eerste lid

–

Art. 9, tweede lid

–

Art. 9, derde lid
Art. 10, eerste lid, onderdeel a

Art. 205b, eerste lid, Pensioenwet
Art. 199b, eerste lid, Wvb
–

De bepaling behoeft geen implementatie; zie ook Kamerstukken II
2004/05, 30 104, nr. 3, p. 30.
De bepaling behoeft geen implementatie; zie ook Kamerstukken II
2004/05, 30 104, nr. 3, p. 30.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 1 Pensioenwet en art. 1, eerste lid, Wvb, onder
«overdragende pensioenuitvoerder» en «waardeoverdracht», art.
83–84 Pensioenwet, art. 90 Pensioenwet, art. 91–92 Wvb en art. 98
Wvb. Zie voorts de volgende artikelen die met dit wetsvoorstel
worden geïntroduceerd: art. 90a Pensioenwet, art. 92a Pensioenwet, art. 98a Wvb en art. 100a Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 1 Pensioenwet en art. 1, eerste lid, Wvb, onder
«ontvangende pensioenuitvoerder» en «waardeoverdracht», art.
83–84 Pensioenwet, art. 90 Pensioenwet, art. 91–92 Wvb en art. 98
Wvb. Zie voorts de volgende artikelen die met dit wetsvoorstel
worden geïntroduceerd: art. 90a Pensioenwet, art. 92a Pensioenwet, art. 98a Wvb en art. 100a Wvb).
De term «gereglementeerde markt» komt alleen voor in art. 13,
derde lid, Besluit ftk pensioenfondsen. De omschrijving wordt aan
dat artikel toegevoegd. Definitie sluit aan bij art. 1:1 Wft, onder
«gereglementeerde markt».
De bepalingen behoeven geen implementatie; in de Pensioenwet
en Wvb worden deze definities niet gehanteerd. Termen komen
alleen voor in art. 19, zesde lid, van de richtlijn en ook deze
bepaling behoeft geen implementatie.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 1 Pensioenwet en art. 1, eerste lid, Wvb, onder
«elektronisch»).
De bepaling behoeft geen implementatie; het begrip «sleutelfunctie» wordt niet als zelfstandige definitie gehanteerd in de
Pensioenwet en Wvb. Zie verder de transponeringstabel bij art. 24
e.v. van de richtlijn.
De bepaling behoeft geen implementatie; de omschrijving komt
terug in de inhoudelijke bepalingen over grensoverschrijdende
activiteiten in de Pensioenwet en de Wvb.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 116, eerste lid, Pensioenwet en art. 114, eerste lid, Wvb).
De bepaling behoeft geen implementatie; er wordt geen gebruik
gemaakt van de mogelijkheid die art. 4 van de richtlijn biedt.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 105, tweede lid, Pensioenwet en art. 110b, tweede lid,
Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 23 Pensioenwet en art. 8 Wvb). Zie ook Kamerstukken II
2004/05, 30 104, nr. 3, p. 7–8 en Kamerstukken II 2005/06, 30 413,
nr. 3, p. 191.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 1 Pensioenwet, onder «zetel», art. 210 Pensioenwet, art.
1, eerste lid, Wvb, onder «zetel» en art. 204 Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 210 Pensioenwet en art. 204 Wvb).
–

Art. 10, eerste lid, onderdeel b

–

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 35 Pensioenwet en art. 21 Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 24 Pensioenwet, art. 26 Pensioenwet en art. 36 Wvb).
Opgemerkt zij dat van het fenomeen garantstelling voor de
betaling van de pensioenuitkering door de onderneming, waarop
art. 10, eerste lid, onderdeel b, van de richtlijn ziet, in de Nederlandse situatie geen sprake is binnen de werkingssfeer van de
richtlijn. Dit vloeit voort uit de scheiding tussen onderneming en
pensioenuitvoerder die de Pensioenwet voorschrijft. Dit laat
onverlet dat er ook in Nederland sprake dient te zijn van regelmatige financiële bijdragen door de onderneming (dan wel de
beroepsgenoot) (art. 24 Pensioenwet, art. 26 Pensioenwet en art.
36 Wvb). Zie ook Kamerstukken II 2004/05, 30 104, nr. 3, p. 8.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

52

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 10, tweede lid

–

Art. 11, eerste lid

Art. 192–193 Pensioenwet
Art. 187–189 Wvb

Art. 11, tweede lid

–

Art. 11, derde lid

Art. 194, tweede lid, onderdelen a
en b, Pensioenwet
Art. 26, tweede lid, onderdeel a,
Wvb
–

De bepaling behoeft geen implementatie; het aanbieden van
dergelijke bijkomende voorzieningen valt binnen de verantwoordelijkheid van sociale partners. Hiervoor zijn geen belemmeringen
vastgelegd.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 125 Pensioenwet, art. 192 e.v. Pensioenwet, art. 25 Wvb
en art. 187 e.v. Wvb). Enkel herstellen onjuiste verwijzing in art.
192 Pensioenwet, art. 193 Pensioenwet, art. 187 Wvb, art. 188 Wvb
en art. 199 Wvb.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 125 Pensioenwet, art. 192 Pensioenwet, art. 25 Wvb en
art. 187 Wvb).
Grotendeels geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 194 Pensioenwet en art. 26 Wvb). Enkele summiere wijzigingen in formuleringen.

Art. 11, vierde lid, eerste alinea

Art. 11, vierde lid, tweede alinea
Art. 11, vijfde lid

Art. 11, zesde lid

Art. 11, zevende lid

Art. 197, eerste lid, Pensioenwet
Art. 191, eerste lid, Wvb
–

Art. 192, onderdeel b, Pensioenwet
Art. 196, tweede lid, Pensioenwet
Art. 199a Pensioenwet
Art. 187, onderdeel b, Wvb
Art. 27 Wvb
Art. 193a Wvb
Art. 200, eerste lid, Pensioenwet
Art. 194, eerste lid, Wvb

Art. 11, achtste lid

Art. 196, eerste lid, Pensioenwet
Art. 190 Wvb

Art. 11, negende lid

–

Art. 11, tiende en elfde lid

–

Art. 12, eerste lid

–

Art. 12, tweede lid

Art. 90a, zevende lid, Pensioenwet
Art. 92a, negende lid, Pensioenwet
Art. 98a, zevende lid, Wvb
Art. 100a, negende lid, Wvb

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 195 Pensioenwet, art. 197, eerste en derde lid, Pensioenwet, art. 189 Wvb en art. 191, eerste en derde lid, Wvb).
–
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 195 Pensioenwet, art. 197 Pensioenwet, art. 189 Wvb en
art. 191 Wvb). De informatie wordt niet verstrekt aan de bevoegde
autoriteiten van de lidstaat waar de pensioeninstelling uit de
andere lidstaat haar zetel heeft, indien DNB de grensoverschrijdende activiteiten verbiedt. Dit verbod geschiedt in de vorm van
een aanwijzing, hetgeen een besluit is in de zin van art. 1:3 van de
Awb. Hiertegen staat een rechtsgang open. Voor wat betreft de eis
dat het besluit binnen drie maanden na ontvangst van alle
informatie wordt meegedeeld aan het pensioenfonds, is ook de
wijziging die met de implementatie van art. 11, vierde lid, van de
richtlijn wordt gerealiseerd relevant.
–

Grotendeels geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 195, derde lid, Pensioenwet, art. 200, eerste lid, Pensioenwet,
art. 189, derde lid, Wvb en art. 194, eerste lid, Wvb). Implementatie
vereist i.v.m. wijzigen termijn twee maanden naar zes weken.
Grotendeels geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 196 Pensioenwet, art. 27 Wvb en art. 190 Wvb). Implementatie
vereist i.v.m. wijzigen termijn twee maanden naar zes weken.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 195, derde lid, Pensioenwet, art. 200, tweede lid,
Pensioenwet, art. 189, derde lid, Wvb en art. 194, tweede lid, Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (zie o.a. art. 197, tweede lid, Pensioenwet, art. 198 Pensioenwet, art. 201 Pensioenwet, art. 202 Pensioenwet, art. 191, tweede
lid, Wvb, art. 192 Wvb, art. 195 Wvb en art. 196 Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaande
recht (art. 83–84 Pensioenwet, art. 90 Pensioenwet, art. 91–92 Wvb
en art. 98 Wvb).
–

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

53

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 12, derde lid

Art. 90a, tweede lid, Pensioenwet
Art. 115a, zevende lid Pensioenwet
Art. 115c, tiende lid, Pensioenwet
Art. 98a, tweede lid, Wvb
Art. 110e, achtste lid, Wvb

Art. 12, vierde lid

Art. 90a, eerste en derde lid,
Pensioenwet
Art. 92a, eerste, tweede, vijfde en
zesde lid, Pensioenwet
Art. 98a, eerste en derde lid, Wvb
Art. 100a, eerste, tweede, vijfde en
zesde lid, Wvb
Art. 92a, derde lid, Pensioenwet
Art. 100a, derde lid, Wvb
Art. 92a, vierde lid, Pensioenwet
Art. 100a, vierde lid, Wvb
Art. 92a, vijfde lid, onderdeel b,
Pensioenwet
Art. 100a, vijfde lid, onderdeel b,
Wvb
Art. 90a, vierde lid, Pensioenwet
Art. 98a, vierde lid, Wvb
Art. 90a, vijfde lid, Pensioenwet
Art. 98a, vijfde lid, Wvb
Art. 92a, zesde lid, Pensioenwet
Art. 100a, zesde lid, Wvb

Gedeeltelijk geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 100 Pensioenwet, art. 101a Pensioenwet en art. 27, zevende
lid, Wet op de ondernemingsraden). Beleidsruimte bij implementatie van art. 12, derde lid, onderdeel a, van de richtlijn. Beoogde
invulling voor pensioenfondsen is goedkeuring door het verantwoordingsorgaan (zonder de eventuele vertegenwoordiging door
de werkgever) of het belanghebbendenorgaan. Beoogde invulling
voor ppi’s is goedkeuring door de ondernemingsraad van de
werkgever of, wanneer dit niet mogelijk is, door middel van het
voorleggen aan alle deelnemers, gewezen deelnemers en
pensioengerechtigden waarbij een meerderheid van de reacties de
doorslag zal geven. Zie ook paragraaf 2.3 van het algemeen deel
van de memorie van toelichting.
–

Art. 12, vijfde lid
Art. 12, zesde lid
Art. 12, zevende lid

Art. 12, achtste lid
Art. 12, negende lid
Art. 12, tiende lid

Art. 12, elfde lid

Art. 12, twaalfde lid

Art. 90a, zesde lid, Pensioenwet
Art. 92a, zevende en achtste lid,
Pensioenwet
Art. 98a, zesde lid, Wvb
Art. 100a, zevende en achtste lid,
Wvb
Art. 90a, eerste lid, Pensioenwet
Art. 98a, eerste lid, Wvb

Art. 12, dertiende lid

–

Art. 12, veertiende lid

Art. 90a, zesde lid, Pensioenwet
Art. 98a, zesde lid, Wvb

–
–
–

–
–
Het besluit tot het verlenen of weigeren van een grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht is een besluit in de zin van
art. 1:3 Awb. Uit de Awb volgt dat een besluit met redenen
omkleed moet zijn en dat hiertegen bezwaar en beroep openstaat.
Ook tegen het uitblijven van een besluit staat op grond van de
Awb bezwaar en beroep open.
–

Nog expliciet vastleggen dat goedkeuring van de toezichthouder/
bevoegde autoriteiten vereist is, alvorens mag worden overgegaan tot het aannemen of overdragen van waarde in het kader van
een grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht. Bij een
grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht die resulteert
in een grensoverschrijdende activiteit, dient tevens te zijn voldaan
aan de eisen die worden gesteld aan de uitvoering van een
grensoverschrijdende activiteit alvorens kan worden gestart met
de uitvoering van de pensioenregeling (art. 196, eerste lid,
Pensioenwet en art. 190 Wvb).
De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie; bepaling
over bevoegdheden EIOPA conform art. 31, tweede alinea,
onderdeel c, van Verordening (EU) nr. 1094/2010.
–

Titel II: Kwantitatieve vereisten
Art. 13, eerste lid

–

Art. 13, tweede lid

–

Art. 13, derde lid

–

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 126, eerste lid, Pensioenwet en art. 121, eerste lid, Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 126, eerste lid, Pensioenwet en art. 121, eerste lid, Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 126, derde lid, Pensioenwet, art. 121, derde lid, Wvb en
art. 3, eerste lid, Besluit ftk pensioenfondsen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

54

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 13, vierde lid

–

Art. 13, vijfde lid

–

Art. 14, eerste lid

–

Art. 14, tweede lid, onderdeel a

–

Art. 14, tweede lid, onderdeel b

–

Art. 14, tweede lid, onderdeel c

–

Art. 14, derde lid

–

Art. 15, eerste lid

–

Art. 15, tweede lid

–

Art. 15, derde lid

–

Art. 16 tot en met 18

–

Art. 19, eerste lid, aanhef

–

Art. 19, eerste lid, onderdeel a

–

Art. 19, eerste lid, onderdeel b

–

Art. 19, eerste lid, onderdeel c

–

Art. 19, eerste lid, onderdeel d

–

Art. 19, eerste lid, onderdeel e

–

Art. 19, eerste lid, onderdeel f

–

Art. 19, eerste lid, onderdeel g

–

Art. 19, eerste lid, slot

–

Art. 19, tweede lid

–

Art. 19, derde lid

–

Art. 19, vierde en vijfde lid

–

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 126, tweede en derde lid, Pensioenwet, art. 147, derde
lid, onderdeel h, Pensioenwet, art. 147, vierde lid, Pensioenwet,
art. 121, tweede en derde lid, Wvb, art. 142, derde lid, onderdeel h,
Wvb, art. 142, vierde lid, Wvb en art. 2 Besluit ftk pensioenfondsen).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 126, derde lid, Pensioenwet en art. 121, derde lid, Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 127 Pensioenwet, art. 133 Pensioenwet, art. 122 Wvb en
art. 128 Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 46a, tweede lid, onderdeel c, Pensioenwet, art. 115c,
negende lid, onderdeel h, Pensioenwet, art. 115f Pensioenwet, art.
138, tweede en vijfde lid, Pensioenwet, art. 140 Pensioenwet, art.
57a, tweede lid, onderdeel c, Wvb, art. 110f Wvb, art. 133, tweede
en vijfde lid, Wvb en art. 135 Wvb).
De bepaling behoeft geen implementatie; zie ook Kamerstukken II
2005/06, 30 413, nr. 3, p. 262.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 150 Pensioenwet en art. 145 Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 138, vierde lid, Pensioenwet, art. 140, tweede lid,
Pensioenwet, art. 141, tweede lid, Pensioenwet, art. 133, vierde lid,
Wvb, art. 135, tweede lid, Wvb en art. 136, tweede lid, Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 132, eerste lid, Pensioenwet, art. 127, eerste lid, Wvb en
art. 12 Besluit ftk pensioenfondsen).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 131, eerste lid, Pensioenwet, art. 126, eerste lid, Wvb en
art. 5 t/m 11 Besluit ftk pensioenfondsen).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 132 Pensioenwet en art. 127 Wvb).
De bepalingen zijn reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 131 Pensioenwet, art. 126 Wvb en art. 5 t/m 11
Besluit ftk pensioenfondsen).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 135, eerste lid, aanhef, Pensioenwet en art. 130, eerste
lid, aanhef, Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 135, eerste lid, onderdeel a, Pensioenwet, art. 130,
eerste lid, onderdeel a, Wvb en art. 13, tweede lid, Besluit ftk
pensioenfondsen).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 135, vierde lid, Pensioenwet en art. 130, vierde lid, Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 13, eerste lid, Besluit ftk pensioenfondsen).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 13, derde lid, Besluit ftk pensioenfondsen).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 135 Pensioenwet, art. 130 Wvb en art. 13 Besluit ftk
pensioenfondsen).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 13, vijfde lid, Besluit ftk pensioenfondsen).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 135, eerste lid, onderdeel b, Pensioenwet).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht; het betreft een facultatieve bepaling waarvan gebruik is
gemaakt (art. 135, derde lid, Pensioenwet en art. 130, derde lid,
Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 143 Pensioenwet, art. 151 Pensioenwet, art. 138 Wvb,
art. 146 Wvb, art. 36 Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb en art.
21b Besluit ftk pensioenfondsen).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 136 Pensioenwet, art. 131 Wvb en art. 14 Besluit ftk
pensioenfondsen).
De bepalingen behoeven naar hun aard geen implementatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

55

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 19, zesde en zevende lid

–

Art. 19, achtste lid

–

De bepalingen behoeven geen implementatie; het betreffen
facultatieve bepalingen waar geen gebruik van wordt gemaakt. Zie
ook Kamerstukken II 2004/05, 30 104, nr. 3, p. 26–27.
De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie.
Titel III: Voorwaarden voor de bedrijfsvoering
Hoofdstuk 1: Governancesysteem
Afdeling 1: Algemene bepalingen

Art. 20, eerste lid

–

Art. 20, tweede lid
Art. 21, eerste en tweede lid

–
–

Art. 21, derde lid

Paragraaf 8 Besluit ftk pensioenfondsen
Art. 14 Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb
(o.a. op basis van art. 34, tweede
lid, Pensioenwet, art. 143, tweede
lid, Pensioenwet, art. 43, tweede lid,
Wvb en art. 138, tweede lid, Wvb)

Art. 21, vierde lid

–

Art. 21, vijfde lid

–

Art. 21, zesde lid

–

Art. 22, eerste lid

Art. 106 Pensioenwet
Art. 110c Wvb
Art. 30 en 31 Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wvb (op basis van
art. 106, negende lid, Pensioenwet
en art. 110c, negende lid, Wvb)
Art. 29, tweede lid, Besluit
uitvoering Pensioenwet en Wvb (op
basis van art. 106, negende lid,
Pensioenwet en art. 110c, negende
lid, Wvb)

Art. 22, tweede lid

Art. 22, derde tot en met zevende lid

–

Art. 23, eerste lid

–

Art. 23, tweede lid

–

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 2:291 en 2:292 BW).
De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie.
Grotendeels geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 99 e.v. Pensioenwet, art. 135, vierde lid, Pensioenwet, art. 143
Pensioenwet, art. 106 e.v. Wvb, art. 130, vierde lid, Wvb, art. 138
Wvb en art. 18 t/m 22 Besluit ftk pensioenfondsen). Daarnaast
wordt aan dit artikellid voldaan door de implementatie van art. 25
van de richtlijn in het Besluit ftk pensioenfondsen. Zie voor wat
betreft de eis omtrent het rekening houden met ESG-factoren
overweging 58 van de richtlijn.
Gedeeltelijk geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 34, tweede lid, Pensioenwet, art. 143 Pensioenwet, art. 145
Pensioenwet, art. 43, tweede lid, Wvb, art. 138 Wvb, art. 140 Wvb,
art. 14 Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb, art. 18 t/m 22 en 24
Besluit ftk pensioenfondsen). Vastleggen schriftelijkheidseis en
aanpassing bij belangrijke wijzigingen. Goedkeuring van het
beleid vindt in de praktijk plaats door het bestuur van het
pensioenfonds. Dit hoeft niet in regelgeving te worden verankerd,
omdat dit reeds volgt uit de eindverantwoordelijkheid die het
bestuur heeft voor het bepalen en uitvoeren van het beleid van het
pensioenfonds.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 143 Pensioenwet, art. 145 Pensioenwet, art. 138 Wvb,
art. 140 Wvb en art. 18 t/m 22 Besluit ftk pensioenfondsen).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 143 Pensioenwet, art. 145 Pensioenwet, art. 138 Wvb,
art. 140 Wvb, art. 18 t/m 22 en 29b Besluit ftk pensioenfondsen).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 105, eerste lid, Pensioenwet en art. 110b, eerste lid,
Wvb). Uitgangspunt is dat het beleid van een pensioenfonds altijd
door ten minste twee personen wordt bepaald. Er wordt geen
gebruik gemaakt van de beleidsruimte om het beleid van een
pensioenfonds onder bepaalde voorwaarden slechts door één
persoon te laten bepalen.
In het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb nader definiëren eis
van geschiktheid en betrouwbaarheid.

Gedeeltelijk geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 29, eerste lid, Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb, voor
wat betreft de toetsing op geschiktheid en betrouwbaarheid van
bestuursleden van het pensioenfonds). In het Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wvb vastleggen dat de toezichthouder op ieder
moment – indien daartoe naar het oordeel van de toezichthouder
aanleiding bestaat – ook de geschiktheid en betrouwbaarheid kan
toetsen van de personen die betrokken zijn bij het vervullen van
een sleutelfunctie. Zie ook paragraaf 2.5 van het algemeen deel
van de memorie van toelichting.
De bepalingen behoeven geen implementatie; in de Nederlandse
praktijk of regelgeving wordt er van de betrokkenen niet rechtstreeks een bewijs van goede reputatie en/of een bewijs dat er
voorheen geen faillissement heeft plaatsgevonden geëist.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 143 Pensioenwet, art. 138 Wvb en art. 21 en 21a, eerste
tot en met derde lid, Besluit ftk pensioenfondsen).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 21a, vierde lid, Besluit ftk pensioenfondsen en art. 14,
vijfde lid, Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

56

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 23, derde lid, onderdeel a

Art. 21a Besluit ftk pensioenfondsen

Art. 23, derde lid, onderdelen b tot en
met d

–

Art. 23, derde lid, onderdeel e

Art. 13 en 14 Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wvb (op basis van
art. 34, tweede lid, Pensioenwet en
art. 43, tweede lid, Wvb)
Art. 21a Besluit ftk pensioenfondsen
(op basis van art. 143, tweede lid,
Pensioenwet en art. 138, tweede lid,
Wvb)
–

De vereisten uit art. 23, derde lid, onderdeel a, van de richtlijn
expliciet vastleggen in art. 21a Besluit ftk pensioenfondsen.
De bepalingen zijn reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 143 Pensioenwet, art. 138 Wvb en art. 21–21a
Besluit ftk pensioenfondsen).
Vastleggen dat het beloningsbeleid van het pensioenfonds ook
van toepassing moet zijn op dienstverleners aan wie activiteiten
worden uitbesteed, tenzij die dienstverlener valt onder de
uitzondering die in dit onderdeel is opgenomen.
Grotendeels geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 21a Besluit ftk pensioenfondsen). In het Besluit ftk pensioenfondsen vastleggen dat het beloningsbeleid ten minste driejaarlijks moet worden geëvalueerd en geactualiseerd.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 104, derde lid, onderdeel c, Pensioenwet, art. 115a,
derde lid, onderdeel a, Pensioenwet, art. 115c, tweede lid,
onderdeel f, Pensioenwet, art. 151, zevende lid, Pensioenwet, art.
110a, derde lid, onderdeel c, Wvb, art. 110e, derde lid, onderdeel a,
Wvb, art. 146, zevende lid, Wvb, art. 21a Besluit ftk pensioenfondsen en art. 36, derde lid, Besluit uitvoering Pensioenwet en
Wvb).

Art. 23, derde lid, onderdeel f

Art. 23, derde lid, onderdeel g

Afdeling 2: Sleutelfuncties
Art. 24, eerste lid

Art. 24, tweede lid

Art. 143a Pensioenwet
Art. 138a Wvb
Paragraaf 8 Besluit ftk pensioenfondsen (op basis van art. 143a,
vijfde lid, Pensioenwet en art. 138a,
vijfde lid, Wvb)
Paragraaf 8 Besluit ftk pensioenfondsen (op basis van art. 143a,
vijfde lid, Pensioenwet en art. 138a,
vijfde lid, Wvb)

Art. 24, derde lid

Paragraaf 8 Besluit ftk pensioenfondsen (op basis van art. 143a,
vijfde lid, Pensioenwet)

Art. 24, vierde lid

Art. 143a, tweede lid, Pensioenwet
Art. 138a, tweede lid, Wvb

Art. 24, vijfde lid

Art. 143a, derde lid, Pensioenwet
Art. 138a, derde lid, Wvb
Art. 143a, vierde lid, Pensioenwet
Art. 138a, vierde lid, Wvb
Paragraaf 8 Besluit ftk pensioenfondsen (op basis van art. 143a,
vijfde lid, Pensioenwet en art. 138a,
vijfde lid, Wvb)
Paragraaf 8 Besluit ftk pensioenfondsen (op basis van art. 143a,
vijfde lid, Pensioenwet en art. 138a,
vijfde lid, Wvb)
Art. 148, derde lid, Pensioenwet
Art. 143, derde lid, Wvb
Paragraaf 8 Besluit ftk pensioenfondsen (op basis van art. 143a,
vijfde lid, Pensioenwet en art. 138a,
vijfde lid, Wvb)

Art. 24, zesde lid
Art. 25, eerste tot en met derde lid

Art. 26

Art. 27, eerste lid

In het Besluit ftk pensioenfondsen wordt vastgelegd dat een
pensioenfonds de houders van de risicobeheerfunctie, interne
auditfunctie en actuariële functie in staat moet stellen deze
functies op een objectieve, eerlijke en onafhankelijke wijze te
vervullen.
In het Besluit ftk pensioenfondsen wordt vastgelegd dat pensioenfondsen mogen toestaan dat de risicobeheerfunctie en actuariële
functie door één persoon of organisatorische eenheid worden
uitgevoerd. Uitzondering hierop is de situatie dat de actuariële
functie wordt vervuld door de waarmerkende actuaris.
Beleidsruimte. Beoogde invulling is dat wordt toegestaan dat het
pensioenfonds soortgelijke sleutelfuncties door dezelfde persoon
of organisatorische eenheid laat vervullen als in de bijdragende
onderneming. Dit is in lijn met art. 20, tweede lid, Besluit ftk
pensioenfondsen.
Beleidsruimte. Beoogde invulling is dat eventuele materiële
bevindingen en aanbevelingen worden gerapporteerd aan het
bestuur van het pensioenfonds. Indien de houder van een
sleutelfunctie tevens één van de personen is die het pensioenfonds bestuurt, moeten de materiële bevindingen en aanbevelingen ook aan de raad van toezicht of de visitatiecommissie worden
gerapporteerd. Zie paragraaf 2.5 van het algemeen deel van de
memorie van toelichting.
–
–
Er zijn reeds verschillende bepalingen over risicobeheer (paragraaf
8 en 9 Besluit ftk pensioenfondsen, hoofdstuk 4 Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wvb). In Besluit ftk pensioenfondsen uitwerken
risicobeheer en risicobeheerfunctie.
In Besluit ftk pensioenfondsen uitwerken interne auditfunctie.

In de Pensioenwet en Wvb wordt mogelijk gemaakt dat de
actuariële functie wordt vervuld door de waarmerkende actuaris.
In Besluit ftk pensioenfondsen uitwerken actuariële functie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

57

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 27, tweede lid

–

Gedeeltelijk geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 148 Pensioenwet en art. 143 Wvb). In deze artikelen is de
onafhankelijkheid expliciet gewaarborgd voor de situatie waarin
de waarmerkende actuaris de houder is van de actuariële functie.
Voor de situatie dat de houder van de actuariële functie een ander
persoon is, zal de onafhankelijkheid ook voldoende gewaarborgd
zijn door het voorschrift dat er (a) een houder van de functie moet
zijn, oftewel één persoon die eindverantwoordelijk is en (b) ter
implementatie van artikel 24, eerste lid, van de richtlijn in het
Besluit ftk pensioenfondsen wordt vastgelegd dat de houder van
de actuariële functie in de gelegenheid moet worden gesteld om
deze functie op een onafhankelijke manier te vervullen.
Afdeling 3: Documenten betreffende de governance

Art. 28, eerste tot en met vierde lid

Paragraaf 8 Besluit ftk pensioenfondsen (op basis van art. 143,
tweede lid, Pensioenwet en art. 138,
tweede lid, Wvb)

Art. 29

–

Art. 30

Art. 46a, derde lid, Pensioenwet
Art. 57a, derde lid, Pensioenwet
Art. 29a Besluit ftk pensioenfondsen
(op basis van art. 145, derde lid,
Pensioenwet en art. 140, derde lid,
Wvb)

Er zijn reeds enkele bepalingen over o.a. interne controlemechanismen en het voorkomen van onnodige risico’s (art. 102a
Pensioenwet, art. 109a Wvb, art. 1a Besluit ftk pensioenfondsen,
paragraaf 8 en 9 Besluit ftk pensioenfondsen, hoofdstuk 4 Besluit
uitvoering Pensioenwet en Wvb). Verdere implementatie vereist
i.v.m. expliciet vastleggen eigenrisicobeoordeling.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 104, derde lid, onderdeel a, Pensioenwet, art. 115c,
tweede lid, onderdeel c, Pensioenwet, art. 146 Pensioenwet, art.
110a, derde lid, Wvb, art. 141 Wvb, Titel 9 van Boek 2 van het BW,
waarvan in het bijzonder art. 2:362 BW, 2:391 BW, 2:393 BW t/m
2:395 BW en 2:429, eerste lid, onderdeel b, BW en art. 30 Besluit
ftk pensioenfondsen). Zie ook Kamerstukken II 2005/06, 30 413, nr.
3, p. 267.
Grotendeels geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 112, derde lid, onderdeel d, Pensioenwet, art. 113, onderdeel
d, Pensioenwet, art. 145, eerste en vijfde lid, Pensioenwet, art. 107,
derde lid, Wvb, art. 108, onderdeel d, Wvb, art. 140, eerste en
vijfde lid, Wvb en art. 29a Besluit ftk pensioenfondsen). Verdere
implementatie vereist in verband met voorschrijven openbaarmaking. In art. 29a van het Besluit ftk pensioenfondsen vastleggen
dat in de verklaring inzake beleggingsbeginselen wordt opgenomen op welke wijze in het beleggingsbeleid rekening wordt
gehouden met ESG-factoren.

Hoofdstuk 2: Uitbesteding en beleggingsbeheer
Art. 31, eerste lid

–

Art. 31, tweede lid

–

Art. 31, derde lid, onderdeel a

–

Art. 31, derde lid, onderdeel b

Art. 12 Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb

Art. 31, derde lid, onderdeel c

–

Art. 31, derde lid, onderdeel d

Art. 12 Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb

Art. 31, vierde lid

–

Art. 31, vijfde lid

–

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht; het betreft een facultatieve bepaling waarvan gebruik is
gemaakt (art. 34 Pensioenwet, art. 43 Wvb en art. 12 t/m 14 Besluit
uitvoering Pensioenwet en Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 34 Pensioenwet, art. 143 Pensioenwet, art. 43 Wvb, art.
138 Wvb, art. 12 t/m 14 Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb en
art. 18 t/m 22 Besluit ftk pensioenfondsen).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 12 Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb).
In Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb expliciet vastleggen dat
uitbesteding niet is toegestaan indien het operationele risico
hierdoor onnodig toeneemt.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 12, onderdeel c, en art. 13, tweede lid, onderdelen d, f
en 9, Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb).
In Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb expliciet vastleggen dat
uitbesteding niet is toegestaan indien de continuïteit en de
toereikendheid van de dienstverlening aan (gewezen) deelnemers
en pensioengerechtigden hierdoor worden ondermijnd.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 34 Pensioenwet, art. 43 Wvb en art. 14 Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 13 Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

58

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 31, zesde lid

Hoofdstuk 4 Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wvb (op basis van
art. 34, tweede lid, Pensioenwet en
art. 43, tweede lid, Wvb)

Art. 31, zevende lid

–

Art. 32

–

In Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb vastleggen dat de
toezichthouder tijdig in kennis wordt gesteld van uitbesteding en
latere belangrijke ontwikkelingen met betrekking tot uitbestede
activiteiten. Beleidsruimte bij invulling «latere belangrijke
ontwikkelingen». Beoogd uitgangspunt is dat in de nota van
toelichting verschillende voorbeelden worden gegeven van
ontwikkelingen die hier in ieder geval onder vallen. Hierbij wordt
onder meer gedacht aan het opzeggen van een uitbestedingsovereenkomst en het aangaan van een nieuwe uitbestedingsovereenkomst.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 13, tweede lid, Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb,
waarvan in het bijzonder de onderdelen d, f, en g).
De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie.

Hoofdstuk 3: Bewaarder
Art. 33, eerste en tweede lid

–

Art. 33, derde lid
Art. 33, vierde lid

–
–

Art. 33, vijfde lid

Art. 1 Pensioenwet (onder
«pensioenbewaarder»)
Art. 124a, eerste lid, Pensioenwet
Art. 1, eerste lid, Wvb (onder
«pensioenbewaarder»)
Art. 120a, eerste lid, Wvb
Besluit uitvoering Pensioenwet en
Wvb (op basis van art. 124a, derde
lid, Pensioenwet en art. 120a, derde
lid, Wvb)
–
–

Art. 33, zesde en zevende lid
Art. 33, achtste lid

Art. 34, eerste lid
Art. 34, tweede lid
Art. 34, derde en vierde lid

–
–
Besluit uitvoering Pensioenwet en
Wvb (op basis van art. 124a, derde
lid, Pensioenwet en art. 120a, derde
lid, Wvb)

Art. 34, vijfde lid, onderdeel a

–

Art. 34, vijfde lid, onderdeel b

–

De bepalingen behoeven geen implementatie; er wordt geen
gebruik gemaakt van de mogelijkheid om het aanstellen van een
bewaarder verplicht voor te schrijven. Zie paragraaf 2.6 van het
algemeen deel van de memorie van toelichting.
De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie.
De bepalingen uit de richtlijn over de bewaarder moeten, waar
relevant, worden geïmplementeerd voor de situatie dat een
pensioenfonds besluit vrijwillig een bewaarder aan te stellen.
Hiertoe wordt de definitie van «pensioenbewaarder» in artikel 1:1
van de Wft aangepast, zodat de institutionele bepalingen uit de
Wft ook van toepassing zijn als een pensioenfonds een pensioenbewaarder aanstelt. Zie transponeringstabel Wft, paragraaf 2.6 van
het algemeen deel van de memorie van toelichting en de
artikelsgewijze toelichting bij artikel I, onderdeel R, artikel II,
onderdeel R, en artikel III, onderdelen A en L.
In Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb vastleggen welke eisen
worden gesteld aan de overeenkomst tussen het pensioenfonds
en de bewaarder. Hierbij wordt grotendeels aangesloten bij art.
168c Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft
(hierna: Bgfo).

Zie transponeringstabel Wft.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 105 Pensioenwet, art. 135 Pensioenwet, art. 143
Pensioenwet, art. 110b Wvb, art. 130 Wvb, art. 138 Wvb en
paragraaf 8 Besluit ftk pensioenfondsen).
Zie transponeringstabel Wft.
Zie transponeringstabel Wft.
In het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb opnemen gelijksoortige bepaling als art. 168c, onderdeel d, Bgfo over de aansprakelijkheid van de pensioenbewaarder. De grondslag voor de
aansprakelijkheid bij niet-nakoming of gebrekkige nakoming door
de pensioenbewaarder is gelegen in het Burgerlijk Wetboek.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (Hoofdstuk 6 Pensioenwet, Hoofdstuk 5 Wvb en het Besluit
ftk pensioenfondsen); er geldt een streng financieel toetsingskader
voor pensioenfondsen. In het bijzonder kan daarbij worden
gewezen op de eis dat er toereikende voorzieningen moeten
worden vastgesteld m.b.t. het geheel van pensioenverplichtingen
(art. 126, eerste lid, Pensioenwet en art. 121, eerste lid, Wvb), dat
het beleggingsbeleid in overeenstemming moet zijn met de
prudent-person regel (art. 135, eerste lid, Pensioenwet en art. 130,
eerste lid, Wvb) en dat er sprake moet zijn van beheerste en
integere bedrijfsvoering (art. 143 Pensioenwet en art. 138 Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 146–147 Pensioenwet, art. 141–142 Wvb, Titel 9 van
Boek 2 van het BW en art. 30 Besluit ftk pensioenfondsen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

59

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 34, vijfde lid, onderdeel c

–

Art. 34, vijfde lid, onderdeel d

–

Art. 35, eerste lid, onderdelen a t/m c
Art. 35, tweede lid
Art. 35, derde lid

–
–
–

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 105, tweede lid, Pensioenwet, art. 135 Pensioenwet, art.
143 Pensioenwet, art. 110b Wvb, art. 130 Wvb, art. 138 Wvb en
paragraaf 8 Besluit ftk pensioenfondsen).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 147, tweede lid, Pensioenwet, art. 167–169 Pensioenwet,
art. 142, tweede lid, Wvb, art. 162–164 Wvb).
Zie transponeringstabel Wft.
Zie transponeringstabel Wft.
De bepaling behoeft geen implementatie; dit artikellid zal reeds
geïmplementeerd zijn na implementatie van de sleutelfuncties
(Titel III, Hoofdstuk 1, Afdeling 2, van de richtlijn). Daarnaast is er
reeds een raad van toezicht/visitatiecommissie (art. 103–104
Pensioenwet en art. 110–110a Wvb).

Titel IV: Aan toekomstige deelnemers, deelnemers en pensioengerechtigden te verstrekken informatie
Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen
Art. 36, eerste lid
Art. 36, tweede lid, onderdelen a t/m
d

–
–

Art. 36, tweede lid, onderdeel e

Hoofdstuk 2 Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wvb

Art. 36, tweede lid, onderdeel f

Art. 10 Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb

Art. 36, derde lid

–

Art. 37, eerste lid, onderdeel a

Art. 37, eerste lid, onderdeel b

Art. 2 Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb (op basis van art. 21,
vierde lid, Pensioenwet en art. 48,
derde lid, Wvb)
–

Art. 37, eerste lid, onderdeel c

–

Art. 37, eerste lid, onderdeel d

–

Art. 37, eerste lid, onderdeel e

Art. 40, eerste lid, onderdeel f,
Pensioenwet
Art. 44, eerste lid, onderdeel e,
Pensioenwet
Art. 51, eerste lid, onderdeel f, Wvb
Art. 55, eerste lid, onderdeel e, Wvb
–

Art. 37, eerste lid, onderdeel f

Zie transponeringstabel bij art. 37 t/m 44 van de richtlijn.
De bepalingen zijn reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 38 e.v. Pensioenwet, art. 48, eerste en tweede
lid, Pensioenwet, art. 49 e.v. Wvb, art. 59, eerste en tweede lid,
Wvb en art. 9e Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb).
In Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb vastleggen dat
informatie beschikbaar is in een officiële taal van de lidstaat
waarvan de sociale en arbeidswetgeving van toepassing is. In lijn
met bestaande praktijk.
Voor het grootste deel van de informatie is reeds vastgelegd dat
deze kosteloos moet worden verstrekt. Voor overige informatie
expliciet vastleggen dat de informatie kosteloos wordt verstrekt in
het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb. In lijn met bestaande
praktijk.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht; het betreft een facultatieve bepaling op grond waarvan
lidstaten nadere bepalingen kunnen treffen of handhaven omtrent
de te verstrekken informatie aan toekomstige deelnemers,
(gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden. Van deze
bepaling is gebruikgemaakt, aangezien Nederland meer informatievereisten kent dan voorgeschreven in de richtlijn.
In Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb vastleggen dat
informatie wordt verstrekt over o.a. de pensioenuitvoerder. Zie
ook de transponeringstabel bij art. 39, eerste lid, onderdeel b, van
de richtlijn.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 21 Pensioenwet, art. 46a, eerste en tweede lid,
Pensioenwet, art. 48 Wvb en art. 57a, eerste en tweede lid, Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 46, eerste lid, onderdeel b, Pensioenwet, art. 52
Pensioenwet, art. 52a Pensioenwet, art. 57, eerste lid, onderdeel b,
Wvb, art. 63 Wvb en 63a Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 21, eerste lid, Pensioenwet, art. 44a, eerste lid,
Pensioenwet, art. 46a, eerste lid, onderdeel a, Pensioenwet, art. 51
Pensioenwet, art. 63 Pensioenwet, art. 48, eerste lid, Wvb, art. 55a,
eerste lid, Wvb, art. 57a, eerste lid, onderdeel a, Wvb, art. 62 Wvb,
art. 75 Wvb, art. 2, eerste lid, onderdeel e, Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wvb en art. 6 Besluit uitvoering Pensioenwet en
Wvb).
–

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 46a Pensioenwet, art. 145 Pensioenwet, art. 57a Wvb,
art. 140 Wvb en art. 29b Besluit ftk pensioenfondsen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

60

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 37, eerste lid, onderdeel g

Hoofdstuk 2 Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wvb
(op basis van o.a. art. 46, zesde lid,
Pensioenwet en art. 57, zesde lid,
van de Wvb)

Art. 37, eerste lid, onderdeel h

–

Art. 37, eerste lid, onderdeel i

–

Art. 37, eerste lid, onderdeel j

–

Art. 37, tweede lid

Hoofdstuk 4a Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wvb (op basis van
art. 52, zevende lid, Pensioenwet en
art. 63, zevende lid, Wvb)

Art. 37, derde lid, eerste zin

Art. 40, tweede lid, Pensioenwet
Art. 44, tweede lid, Pensioenwet
Art. 51, tweede lid, Wvb
Art. 55, tweede lid, Wvb
Art. 46a, tweede lid, onderdeel a,
Pensioenwet
Art. 57a, tweede lid, onderdeel a,
Wvb
–

Expliciet vastleggen dat het bij de relevante informatie over
beleggingen (onder meer) gaat over de beleggingsresultaten van
de afgelopen vijf jaar (of alle jaren dat de pensioenregeling is
uitgevoerd indien dat minder dan vijf jaar is). Deze bepaling ziet
niet op uitkeringsovereenkomsten, aangezien daar geen sprake is
van een beleggingsrisico van voldoende betekenis en (gewezen)
deelnemers geen beleggingsbeslissingen kunnen nemen. Zie ook
overweging 64 van de richtlijn.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 45a Pensioenwet,
art. 46a, eerste lid, onderdeel c, Pensioenwet, art. 56a Wvb, art.
57a, eerste lid, onderdeel c, Wvb, art. 9b, 10a en 10b Besluit
uitvoering Pensioenwet en Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 21, eerste lid, Pensioenwet, art. 46a, eerste lid,
onderdeel a, Pensioenwet, art. 48, vierde lid, Pensioenwet, art. 60
t/m 63 Pensioenwet, art. 48, eerste lid, Wvb, art. 57a, eerste lid,
onderdeel a, Wvb, art. 59, vierde lid, Wvb, art. 72 t/m 75 Wvb, art.
2, eerste lid, onderdeel d, Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb
en art. 7a Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 46a, eerste lid, onderdeel a, Pensioenwet, art. 63b
Pensioenwet, art. 57a, eerste lid, onderdeel a, Wvb, art. 75b Wvb,
art. 2, eerste lid, onderdeel d, Besluit uitvoering Pensioenwet en
Wvb en art. 6, onderdeel b, Besluit uitvoering Pensioenwet en
Wvb).
Gedeeltelijk geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 52 Pensioenwet, art. 63 Wvb en art. 3, 14d en 14e Besluit
uitvoering Pensioenwet en Wvb). Verder implementeren i.v.m.
expliciet vastleggen informatie vermeld in dit artikellid. Deze
bepaling ziet niet op uitkeringsovereenkomsten, aangezien daar
geen sprake is van een beleggingsrisico van voldoende betekenis.
Zie ook overweging 64 van de richtlijn.
–

Art. 37, derde lid, tweede zin

Art. 37, vierde lid

–

Zie transponeringstabel bij art. 37, eerste lid, onderdelen a t/m j,
van de richtlijn.

Hoofdstuk 2: Pensioenoverzicht en aanvullende informatie
Art. 38, eerste lid

Hoofdstuk 2 Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wvb (op basis van
art. 48, vijfde lid, Pensioenwet en
art. 59, vijfde lid, Wvb)

Art. 38, tweede lid

Hoofdstuk 2 Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wvb (op basis van
art. 48, vijfde lid, Pensioenwet en
art. 59, vijfde lid, Wvb)
Art. 40, eerste en derde lid,
Pensioenwet
Art. 49, vijfde lid, Pensioenwet
Art. 51, eerste en derde lid, Wvb
Art. 60, vijfde lid, Wvb

Art. 38, derde lid

Naar huidig recht wordt reeds informatie verstrekt aan deelnemers
en gewezen deelnemers via een beknopt document met essentiële
informatie, te weten het UPO (art. 48, vierde lid, Pensioenwet en
art. 59, vierde lid, van de Wvb). Zie ook paragraaf 2.7 van het
algemeen deel van de memorie van toelichting. In het Besluit
uitvoering Pensioenwet en Wvb expliciet voorschrijven dat de titel
van dit document het woord «pensioenoverzicht» bevat. In lijn met
bestaande praktijk.
In het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb voorschrijven dat de
datum waarop de informatie betrekking heeft wordt vermeld op
het UPO. In lijn met bestaande praktijk.
De bepaling is gedeeltelijk geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 38, eerste lid, Pensioenwet, art. 48, eerste lid,
Pensioenwet, art. 49 Pensioenwet, art. 49, eerste lid, Wvb, art. 59
Wvb, art. 60 Wvb en art. 10 Besluit uitvoering Pensioenwet en
Wvb). Implementatie vereist omdat informatie aan gewezen
deelnemers voortaan jaarlijks (i.p.v. vijfjaarlijks) ter beschikking
moet worden gesteld of verstrekt en vastgelegd moet worden dat
ook bij elektronische informatieverstrekking altijd nog om een
schriftelijk afschrift kan worden verzocht. Zie ook paragraaf 2.7 van
het algemeen deel van de memorie van toelichting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

61

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 38, vierde lid

Hoofdstuk 2 Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wvb (op basis van
art. 48, vijfde lid, Pensioenwet en
art. 59, vijfde lid, Wvb)
–

In het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb voorschrijven dat
elke wezenlijke wijziging in het pensioenoverzicht ten opzichte van
het voorgaande jaar wordt aangegeven.

Art. 38, vijfde lid

Art. 39, eerste lid, onderdeel a

Art. 39, eerste lid, onderdeel b

Art. 39, eerste lid, onderdeel c

Art. 39, eerste lid, onderdeel d

Art. 39, eerste lid, onderdeel e

Art. 39, eerste lid, onderdeel f

Art. 39, eerste lid, onderdeel g

Art. 39, eerste lid, onderdeel h

Art. 39, tweede lid

Art. 38, eerste lid, onderdeel f,
Pensioenwet
Art. 40, eerste lid, onderdeel e,
Pensioenwet
Art. 49, eerste lid, onderdeel f, Wvb
Art. 51, eerste lid, onderdeel e, Wvb
Hoofdstuk 2 Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wvb
(op basis van art. 48, vijfde lid,
Pensioenwet en art. 59, vijfde lid,
Wvb)
Hoofdstuk 2 Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wvb (op basis van
art. 48, vijfde lid, Pensioenwet en
art. 59, vijfde lid, Wvb)
Art. 38, eerste lid, onderdeel i,
Pensioenwet
Art. 40, eerste lid, onderdeel f,
Pensioenwet
Art. 49, eerste lid, onderdeel i, Wvb
Art. 51, eerste lid, onderdeel f, Wvb
Art. 38, eerste lid, onderdeel g,
Pensioenwet
Art. 40, eerste lid, onderdeel a,
Pensioenwet
Art. 49, eerste lid, onderdeel g, Wvb
Art. 51, eerste lid, onderdeel a, Wvb
–

Art. 38, eerste lid, onderdeel h,
Pensioenwet
Art. 49, eerste lid, onderdeel h, Wvb
Besluit uitvoering Pensioenwet en
Wvb
(op basis van art. 38, tweede lid,
Pensioenwet en art. 49, tweede lid,
Wvb)
Art. 38, eerste lid, onderdeel k,
Pensioenwet
Art. 40, eerste lid, onderdeel h,
Pensioenwet
Art. 49, eerste lid, onderdeel k, Wvb
Art. 51, eerste lid, onderdeel h, Wvb
Art. 38, eerste lid, onderdeel j,
Pensioenwet
Art. 40, eerste lid, onderdeel g,
Pensioenwet
Art. 49, eerste lid, onderdeel j, Wvb
Art. 51, eerste lid, onderdeel g,Wvb
–

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 144 Pensioenwet, art. 139 Wvb, art. 23a en 23b Besluit
ftk pensioenfondsen en art. 7e Besluit uitvoering Pensioenwet en
Wvb).
Beleidsruimte bij bepalen leeftijd die op het UPO moet worden
vermeld. Beoogde invulling is vermelding van de reglementaire
pensioenleeftijd. Dat de overige persoonsgegevens op het UPO
moeten staan wordt opgenomen in het Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wvb.

In het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb opnemen dat op het
UPO informatie wordt opgenomen over o.a. de pensioenuitvoerder. In lijn met bestaande praktijk.
–

–

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 38, eerste lid, onderdeel a, Pensioenwet, art. 40, eerste
lid, onderdeel a, Pensioenwet, art. 48, vierde lid, Pensioenwet, art.
49, eerste lid, onderdeel a, Wvb, art. 51, eerste lid, onderdeel a,
Wvb en art. 59, vierde lid, Wvb). Voor de volledigheid wordt
opgemerkt dat onder het begrip «pensioenaanspraak» tevens de
aanspraak op een kapitaal valt dat nog moet worden omgezet in
uitkeringen (Kamerstukken II 2005/06, 30 413, nr. 3, p. 171–172).
In het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb wordt gespecificeerd dat het hierbij gaat om informatie over de premie die de
werknemer en de werkgever dan wel de beroepsgenoot hebben
betaald in het jaar waarop het UPO betrekking heeft.

–

–

De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie; is een
verplichting tot feitelijk handelen (zie Ar 332).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

62

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 40, eerste lid, onderdelen a t/m d

–

Art. 40, tweede lid

Art. 48, vierde lid, Pensioenwet
Art. 59, vierde lid, van de Wvb

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht; op het UPO wordt aangegeven waar meer informatie
beschikbaar is (art. 46a Pensioenwet, art. 48, vierde lid, Pensioenwet, art. 57a Wvb, art. 59, vierde lid, Wvb, art. 2 en 9a Besluit
uitvoering Pensioenwet en Wvb. Zie voorts de transponeringstabel
bij art. 40, tweede lid, van de richtlijn).
–

Hoofdstuk 3: Andere te verstrekken informatie en documenten
Art. 41, eerste lid en tweede lid
Art. 41, derde lid, aanhef
Art. 41, derde lid, onderdeel a

Art. 41, derde lid, onderdeel b

Art. 41, derde lid, onderdeel c

Art. 45, eerste lid, Pensioenwet
Art. 56, eerste lid, Wvb
Art. 21, eerste lid, Pensioenwet
Art. 2 Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb (op basis van art. 21,
vierde lid, Pensioenwet en art. 48,
derde lid, Wvb)
–

Art. 41, derde lid, onderdeel d

Art. 2 Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb (op basis van art. 21,
vierde lid, Pensioenwet en art. 48,
derde lid, Wvb)
–

Art. 42

–

Art. 43, eerste lid

–

Art. 43, tweede lid

Art. 43, derde lid

Art. 134, tweede en derde lid,
Pensioenwet
Art. 129, tweede en derde lid, Wvb
–

Art. 44, onderdeel a

–

Art. 44, onderdeel b

–

Art. 44, onderdeel c

Art. 46, eerste lid, onderdeel a,
Pensioenwet
Art. 57, eerste lid, onderdeel a, Wvb

–
–
In Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb vastleggen dat in laag 1
van de Pensioen 1-2-3 inzicht moet worden gegeven in beleggingsmogelijkheden.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 21 Pensioenwet, art. 48 Wvb en art. 2, eerste lid, Besluit
uitvoering Pensioenwet en Wvb).
In Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb vastleggen dat in laag 1
van de Pensioen 1-2-3 inzicht moet worden gegeven of/hoe bij de
beleggingsbenadering rekening wordt gehouden met ESGfactoren.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 21, eerste lid, tweede zin, Pensioenwet en art. 48, eerste
lid, tweede zin, Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 43, 44a, 46, 48 en 63b Pensioenwet, art. 54, 55a, 57, 59
en 75b Wvb, art. 7a Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb en art.
9a, derde lid, Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb).
De bepaling behoeft geen implementatie; gedeeltelijk geïmplementeerd door middel van bestaand recht (art. 44, eerste lid,
Pensioenwet en art. 55, eerste lid, Wvb). De bepaling behoeft voor
het overige geen implementatie, omdat er tijdens de uitbetalingsfase voor pensioengerechtigden geen keuzevrijheid meer bestaat
wat betreft de uitbetalingsmogelijkheden. Deze keuzes moeten
voorafgaand aan de uitbetalingsfase worden gemaakt.
–

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 44 Pensioenwet, art. 55 Wvb en art. 7b Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 46a, eerste lid, onderdeel d, Pensioenwet, art. 46a,
vierde lid, Pensioenwet, art. 57a, tweede lid, onderdeel a, Wvb en
art. 57a, vierde lid, Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 46a, tweede lid, onderdeel a, Pensioenwet, art. 46a,
vierde lid, Pensioenwet, art. 57a, tweede lid, onderdeel a, Wvb en
art. 57a, vierde lid, Wvb).
–

Titel V: Prudentieel toezicht
Hoofdstuk 1: Algemene regels betreffende het prudentieel toezicht
Art. 45, eerste lid
Art. 45, tweede lid

Art. 151, vierde lid, Pensioenwet
Art. 146, vierde lid, Wvb
–

–
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 147, tweede lid, Pensioenwet, art. 151 Pensioenwet, art.
167 t/m 176 Pensioenwet, art. 142, tweede lid, Wvb, art. 146 Wvb,
art. 162 t/m 171 Wvb, art. 1:27a Wft, de Wet bekostiging financieel
toezicht, Titel 5.2 Awb en art. 36 en 37 Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

63

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 46, onderdeel a t/m i

–

Art. 46, onderdeel j

–

Art. 47, eerste lid

–

Art. 47, tweede lid

Art. 153, tweede lid, Pensioenwet
Art. 148, tweede lid, Wvb
Art. 153, vierde lid, Pensioenwet
Art. 148, vierde lid, Wvb
–

De bepalingen zijn reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 151, zevende lid, Pensioenwet, art. 146,
zevende lid, Wvb en art. 36, derde lid, Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht; valt onder het gedragstoezicht (art. 151, eerste en tweede
lid, Pensioenwet, art. 146, eerste en tweede lid, Wvb en art. 36,
eerste en tweede lid, Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 151 Pensioenwet en art. 146 Wvb).
–

Art. 47, derde lid
Art. 47, vierde lid

Art. 47, vijfde lid
Art. 48, eerste lid

Art. 153, derde lid, Pensioenwet
Art. 148, derde lid, Wvb
–

Art. 48, tweede lid

–

Art. 48, derde lid

–

Art. 48, vierde lid

Art. 48, zesde lid

Art. 185 Pensioenwet
Art. 188 t/m 190a Pensioenwet
Art. 180 Wvb
Art. 183 t/m 185a Wvb
Art. 205b, tweede lid, Pensioenwet
Art. 199b, tweede lid, Wvb
–

Art. 48, zevende lid

–

Art. 48, achtste lid

–

Art. 48, negende lid

–

Art. 49, eerste lid

–

Art. 49, tweede lid

Art. 143b Pensioenwet
Art. 138b Wvb

Art. 49, derde lid

–

Art. 49, vierde lid

–

Art. 48, vijfde lid

–
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 19, eerste lid, onderdeel a, Kaderwet zelfstandige
bestuursorganen).
–
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 143 Pensioenwet, art. 151, derde lid, Pensioenwet, art.
171 t/m 173 Pensioenwet, art. 138 Wvb, art. 146, derde lid, Wvb,
art. 166 t/m 168 Wvb, art. 18, eerste lid, Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wvb en art. 36, derde lid, Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 171 t/m 173, 175, 176 en 179 Pensioenwet en art. 166 t/m
168, 170, 171 en 174 Wvb).
De bepaling behoeft geen implementatie; het betreft een
facultatieve bepaling waar geen gebruik van wordt gemaakt.
–

–
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 171 t/m 173 Pensioenwet en art. 166 t/m 168 Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 173 Pensioenwet en art. 168 Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 112a, vierde en vijfde lid, Pensioenwet, art. 171
Pensioenwet, art. 197 Pensioenwet, art. 166 Wvb en art. 191 Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 1:3, eerste lid, Awb en hoofdstuk 6 e.v. Awb. Een besluit
t.a.v. een pensioenfonds is een besluit in de zin van art. 1:3 van de
Awb en derhalve bestaat de mogelijkheid om bezwaar in te dienen
en beroep in te stellen).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 147, tweede lid, Pensioenwet, art. 151 Pensioenwet, art.
167 t/m 170 Pensioenwet, art. 142, tweede lid, Wvb, art. 146 Wvb,
art. 162 t/m 165 Wvb, Titel 5.2 Awb en art. 36 en 37 Besluit
uitvoering Pensioenwet en Wvb).
Gedeeltelijk geïmplementeerd door middel van bestaand van
recht. De toezichthouders beschikken reeds over verschillende
monitoringsinstrumenten (art. 138–139 Pensioenwet, art. 143,
tweede lid, onderdeel d, Pensioenwet, art. 147, tweede lid,
Pensioenwet, art. 151 Pensioenwet, art. 167 t/m 170 Pensioenwet,
art. 133–134 Wvb, art. 138, tweede lid, onderdeel d, Wvb, art. 142,
tweede lid, Wvb, art. 146 Wvb, art. 162 t/m 165 Wvb, art. 36 en 37
Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb, art. 22 Besluit ftk
pensioenfondsen en Titel 5.2 Awb). Nog expliciet vastleggen
stresstest.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 171 Pensioenwet en art. 166 Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 30 en 32 Besluit ftk pensioenfondsen en de Regeling
verslagstaten pensioenfondsen 2015).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

64

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 50, onderdeel a

–

Art. 50, onderdeel b

–

Art. 50, onderdeel c

–

Art. 50, onderdeel d

–

Art. 50, onderdeel e

–

Art. 50, onderdeel f

–

Art. 51, eerste lid

–

Art. 51, tweede lid, onderdelen a, b, d
en e

–

Art. 51, tweede lid, onderdeel c

Art. 204, derde lid, Pensioenwet
Art. 198, derde lid, Wvb
–

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 151 Pensioenwet, art. 167 t/m 169 Pensioenwet, art. 146
Wvb, art. 162 t/m 164 Wvb en Titel 5.2 Awb, waarvan in het
bijzonder art. 5:16 en 5:17 Awb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 34 Pensioenwet, art. 151 Pensioenwet, art. 167–168
Pensioenwet, art. 43 Wvb, art. 146 Wvb, art. 162–163 Wvb en art.
13, tweede lid, onderdelen d en g, Besluit uitvoering Pensioenwet
en Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 147, tweede en derde lid, Pensioenwet, art. 151
Pensioenwet, art. 167 t/m 169 Pensioenwet, art. 142, tweede en
derde lid, Wvb, art. 146 Wvb, art. 162 t/m 164 Wvb, Titel 5.2 Awb,
waarvan in het bijzonder art. 5:13, 5:16 en 5:17 Awb en art. 30
Besluit ftk pensioenfondsen). Zie ook Kamerstukken II 2004/05,
30 104, nr. 3, p. 10.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 151 Pensioenwet,
art. 167 t/m 169 Pensioenwet, art. 146 Wvb, art. 162 t/m 164 Wvb
en Titel 5.2 Awb, waarvan in het bijzonder art. 5:13, 5:16 en 5:17
Awb). Zie ook Kamerstukken II 2004/05, 30 104, nr. 3, p. 10.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 151 Pensioenwet, art. 146 Wvb, art. 5:15 Awb, art. 12,
onderdeel c, Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb en art. 13,
tweede lid, onderdelen d, f en g, Besluit uitvoering Pensioenwet
en Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 151 Pensioenwet,
art. 167 t/m 169 Pensioenwet, art. 146 Wvb, art. 162 t/m 164 Wvb,
art. 12, onderdeel c, Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb en art.
13, tweede lid, onderdelen d, f en g, Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 153 Pensioenwet, art. 204 t/m 208 Pensioenwet, art. 148
Wvb, art. 198 t/m 202 Wvb, art. 40 Besluit uitvoering Pensioenwet
en Wvb en art. 19 Kaderwet zelfstandige bestuursorganen).
De bepalingen behoeven naar hun aard geen implementatie; door
publicatie van het geheel aan wet- en regelgeving op pensioenterrein, deze transponeringstabel en de publicatie van de
implementatiewet- en regelgeving zal aan deze bepalingen
worden voldaan.
–

Art. 51, derde lid

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 12 Kaderwet zelfstandige bestuursorganen en § 1.2.1.2.
Wft).

Hoofdstuk 2: Beroepsgeheim en informatie-uitwisseling
Art. 52, eerste lid

–

Art. 52, tweede lid

–

Art. 53

–

Art. 54

Art. 205c Pensioenwet
Art. 199c Wvb
–

Art. 55, eerste lid, onderdeel a

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel bestaand
recht (art. 204 Pensioenwet, art. 207 Pensioenwet, art. 198 Wvb en
art. 201 Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht; het betreft een facultatieve bepaling waarvan gebruik is
gemaakt (art. 206, derde en vierde lid, Pensioenwet, art. 200, derde
en vierde lid, Wvb en art. 165 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Daarnaast vaste jurisprudentie waaruit blijkt dat financiële
toezichthouders zich als getuigen en deskundigen in gerechtelijke
procedures niet zonder meer kunnen beroepen op het verschoningsrecht, maar dat steeds een belangenafweging dient plaats te
hebben tussen het belang van het toezicht bij geheimhouding en
het belang van waarheidsvinding).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 204 Pensioenwet, art. 205 Pensioenwet, art. 198 Wvb en
art. 199 Wvb).
–
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 205 Pensioenwet en art. 199 Wvb).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

65

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 55, eerste lid, onderdeel b

–

Art. 55, eerste lid, onderdeel c, onder
i
Art. 55, eerste lid, onderdeel c, onder
ii
Art. 55, eerste lid, onderdeel c, onder
iii

–

Art. 55, eerste lid, onderdeel c, onder
iv
Art. 55, eerste lid, onderdeel c, onder
v

–

Art. 55, eerste lid, onderdeel d

–

Art. 55, tweede lid

–

Art. 55, derde lid, onderdeel a

–

Art. 55, derde lid, onderdeel b

–

Art. 55, derde lid, onderdeel c

–

Art. 56, eerste lid, onderdelen a en b

Art. 208, eerste lid, onderdeel c,
Pensioenwet
Art. 202, eerste lid, onderdeel c,
Wvb
Art. 205a Pensioenwet
Art. 199a Wvb
–
Art. 205a Pensioenwet
Art. 199a Wvb
–

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 205 Pensioenwet en art. 199 Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 205 Pensioenwet en art. 199 Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 205, vierde lid, Pensioenwet en art. 199, vierde lid, Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 205 Pensioenwet, art. 206 Pensioenwet en art. 199 Wvb
en art. 200 Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 205 Pensioenwet en art. 199 Wvb)
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 208, eerste lid, onderdeel a, Pensioenwet en art. 202,
eerste lid, onderdeel a, Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 206 Pensioenwet en art. 200 Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 204, eerste lid, Pensioenwet en art. 198, eerste lid, Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht; het betreft een facultatieve bepaling waarvan (gedeeltelijk)
gebruik is gemaakt (art. 205 Pensioenwet en art. 199 Wvb).
De bepaling behoeft geen implementatie; het betreft een
facultatieve bepaling waar geen gebruik van wordt gemaakt.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht; het betreft een facultatieve bepaling waarvan gebruik is
gemaakt (art. 205 Pensioenwet, art. 208, eerste lid, onderdeel b,
Pensioenwet, art. 199 Wvb en art. 202, eerste lid, onderdeel b,
Wvb).
Gedeeltelijk geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 205, vierde lid, Pensioenwet en art. 199, vierde lid, Wvb).
Verdere implementatie door opnemen gelijksoortige bepaling als
art. 1:93, eerste lid, onderdeel a, Wft.
–

Art. 56, eerste lid, onderdeel c
Art. 56, tweede lid
Art. 56, derde lid
Art. 57, eerste lid
Art. 57, tweede lid

–
–

–

Art. 58, eerste lid

Art. 208a-208b Pensioenwet
Art. 202a-202b Wvb
–

Art. 58, tweede en derde lid

–

Art. 59, eerste en tweede lid

–

De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie.
Grotendeels geïmplementeerd door middel van bestaand recht.
De bepaling behoeft geen implementatie; het betreft een
facultatieve bepaling waar geen gebruik van wordt gemaakt.
–
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van bestaand
recht (art. 204 t/m 208 Pensioenwet en art. 198 t/m 202 Wvb).
De bepalingen behoeven geen implementatie; het betreffen
facultatieve bepalingen waar geen gebruik van wordt gemaakt.
De bepalingen behoeven naar hun aard geen implementatie;
verplichtingen tot feitelijk handelen (zie Ar 332).

Titel VI: Slotbepalingen
Art. 60

Art. 211 Pensioenwet
Art. 205 Wvb

Art. 61
Art. 62

–
–

Art. 63, eerste lid

Art. 2, dertiende lid, Pensioenwet
Art. 2, achtste lid, Wvb

Art. 63, tweede lid

–

Art. 64

–

Waar relevant (tweede en derde lid) is deze bepaling reeds
geïmplementeerd (art. 211 Pensioenwet en art. 205 Wvb). Enkel
een technische wijziging vereist. Het eerste en vierde lid behoeven
naar hun aard geen implementatie.
De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie.
De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie; bepaling
betreffende evaluatie en herziening.
Ter implementatie van deze wijziging wordt in artikel 1:1 van de
Wft de definitie van «herverzekering» aangepast. Op grond
hiervan mogen voortaan ook herverzekeraars dekking verschaffen
aan premiepensioeninstellingen en pensioenfondsen. Deze
wijziging heeft ook gevolgen voor de Pensioenwet en Wvb. Naar
huidig recht is het namelijk niet mogelijk dat een pensioenfonds
risico’s verzekert bij een herverzekeraar.
De bepaling behoeft geen implementatie; de bepaling van richtlijn
2009/138/EG die wordt
gewijzigd is niet geïmplementeerd in de Pensioenwet, Wvb of
daarop gebaseerde lagere regelgeving.
De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie; bepaling
betreffende omzetting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

66

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 65

Art. 1 Pensioenwet
Art. 1, eerste lid, Wvb

Art. 66

–

Art. 67

–

Expliciete verwijzingen naar richtlijn 2003/41/EG wijzigen naar
verwijzingen naar richtlijn 2016/2341/EU. Zie tevens de transponeringstabel bij art. 6, onderdeel 8, art. 11, onderdeel 6, en art. 60
van de richtlijn.
De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie; bepaling
betreffende inwerkingtreding.
De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie; bepaling
betreffende adressaten.

Tabel 2: Implementatie richtlijn 2016/2341/EU in Wft en daarop gebaseerde regelgeving
Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Titel I: Algemene bepalingen
Art. 1

–

Art. 2

–

Art. 3

–

Art. 4

–

Art. 5

–

Art. 6, onderdeel 1

–

Art. 6, onderdeel 2

–

Art. 6, onderdeel 3

–

Art. 6, onderdeel 4

–

Art. 6, onderdeel 5

–

Art. 6, onderdeel 6

–

Art. 6, onderdeel 7

–

Art. 6, onderdeel 8

–

Art. 6, onderdeel 9

–

Art. 6, onderdelen 10 en 11

–

Art. 6, onderdelen 12 en 13

–

Art. 6, onderdeel 14

–

Art. 6, onderdeel 15

–

Art. 6, onderdeel 16

–

De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie;
bepaling over het onderwerp van de richtlijn.
De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie;
bepaling over de reikwijdte van de richtlijn.
De bepaling behoeft geen implementatie; in Nederland komen
dergelijke instellingen niet voor.
De bepaling behoeft geen implementatie; het betreft een
facultatieve bepaling waar geen gebruik van wordt gemaakt.
De bepaling behoeft geen implementatie; het betreft een
facultatieve bepaling waar geen gebruik van wordt gemaakt.
De bepaling behoeft geen implementatie; het begrip wordt niet
gebruikt in de Wft.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:1 Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:1 Wft). Het betreft een verwijzing naar art.
1 van de Pensioenwet, zie transponeringstabel Pensioenwet en
Wvb.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:1 Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:1 Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:1 Wft).
De bepaling behoeft geen implementatie; voor de toekomstige
deelnemer wordt geen aparte definitie gehanteerd. Zie verder
de transponeringstabel Pensioenwet en Wvb bij art. 41 van de
richtlijn.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:24, tweede lid, Wft en art. 1:25, tweede lid,
Wft, in combinatie met de implementatie van deze richtlijn in de
Wft).
De bepaling behoeft geen implementatie; het begrip wordt niet
gebruikt in de Wft voor ppi’s.
De bepaling behoeft geen implementatie; in de Wft is het begrip
«lidstaat» gedefinieerd in art. 1:1 Wft en komt de omschrijving
terug in de inhoudelijke bepalingen.
De bepaling behoeft geen implementatie; deze begrippen
worden niet gebruikt in de Wft.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:1 Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:1 Wft, recent aangepast bij de implementatie van Richtlijn 2014/65/EU van het Europees parlement en de
Raad van 15 mei 2014 betreffende markten voor financiële
instrumenten en tot wijziging van Richtlijn 2002/92/EG en
Richtlijn 2011/61/EU (PbEU 2014, L 173) (hierna: richtlijn MiFID
II). Zie ook Kamerstukken II 2016/17, 34 583, A).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:1 Wft, recent aangepast bij de implementatie van richtlijn MIFID II).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

67

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 6, onderdeel 17

–

Art. 6, onderdeel 18

–

Art. 6, onderdeel 19

–

Art. 7, eerste alinea

–

Art. 7, tweede alinea

–

Art. 7, derde alinea

–

Art. 8

–

Art. 9

–

Art. 10, eerste lid, onderdeel a

–

Art. 10, eerste lid, onderdeel b

–

Art. 10, tweede lid

–

Art. 11, eerste lid
Art. 11, tweede lid

–
–

Art. 11, derde lid, eerste zin

–

Art. 11, derde lid, tweede zin en
onderdelen a t/m c

Art. 31h Besluit markttoegang financiële
ondernemingen Wft

Art. 11, vierde lid

Art. 2:121a en 2:121b Wft

Art. 11, vijfde lid

–

Art. 11, zesde lid
Art. 11, zevende lid

–
–

De bepaling behoeft geen implementatie; deze definitie wordt
alleen gebruikt in art. 38 van de richtlijn en die wordt in de
Pensioenwet geïmplementeerd. Zie transponeringstabel
Pensioenwet en Wvb.
De bepaling behoeft geen implementatie; het begrip «sleutelfunctie» wordt niet als zelfstandige definitie gehanteerd in de
Wft. Zie verder de transponeringstabel bij art. 24 e.v. van de
richtlijn.
De bepaling behoeft geen implementatie; de omschrijving komt
terug in de inhoudelijke bepalingen over grensoverschrijdende
activiteiten.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:36, eerste lid, Wft. In het tweede lid van
dat artikel is een uitzondering gemaakt voor «adviseren,
bemiddelen of optreden als gevolmachtigde agent of ondergevolmachtigde agent in verzekeringen». Deze kunnen worden
geschaard onder «werkzaamheden die daar rechtstreeks
verband mee houden»).
De bepaling behoeft geen implementatie; er wordt geen
gebruikgemaakt van de mogelijkheid die art. 4 van de richtlijn
biedt.
De bepaling behoeft geen implementatie; is niet relevant voor
ppi’s omdat deze geen verzekeringstechnische risico’s mogen
dragen.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:35a, tweede lid, Wft en art. 3:36 Wft jo. art.
1:1 Wft. Tevens neergelegd in art. 23 Pensioenwet).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 2:54g Wft en art. 2:54h Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (zie transponeringstabel Pensioenwet en Wvb.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (zie transponeringstabel Pensioenwet en Wvb).
De bepaling behoeft geen implementatie; het betreft een
facultatieve bepaling waar geen gebruik van wordt gemaakt,
aangezien deze bepaling niet relevant is voor ppi’s die dergelijke
risico’s niet verzekeren.
De bepaling behoeft geen implementatie.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 2:121a, eerste lid, Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 2:121a, tweede lid, Wft).
Grotendeels geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 2:121a, tweede lid, Wft en art. 31h Besluit markttoegang
financiële ondernemingen Wft). De bepaling behoeft implementatie, omdat ook kennis moet worden gegeven van de vestiging
van de bijdragende onderneming wanneer men aan de
toezichthouder het voornemen kenbaar maakt om grensoverschrijdende activiteiten te ontplooien. Dit is een beperkte
aanvulling op het bestaande kader.
Grotendeels geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 2:121b Wft). De bepaling behoeft op twee punten technische aanpassing. De mededeling van DNB aan de andere
toezichthouder in het tweede lid moet alleen gedaan worden als
DNB heeft ingestemd (technische wijziging) en de maximumtermijn van drie maanden moet in een apart lid van art. 2:121a van
de Wft worden opgenomen.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (zie transponeringstabel Pensioenwet en Wvb).
Voor de tweede volzin geldt dat op grond van de Awb bezwaar
en beroep openstaan tegen het besluit van DNB (art. 3:41 Awb
en art. 3:46 Awb).
Zie transponeringstabel Pensioenwet en Wvb.
De bepaling behoeft geen implementatie; de bepaling is reeds
grotendeels geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 2:121b, derde lid, Wft en (o.a.) art. 200, eerste lid, Pensioenwet) en wordt verder aangevuld in de Pensioenwet en Wvb. Zie
transponeringstabel Pensioenwet en Wvb.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

68

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 11, achtste lid

Art. 2:121b Wft

Art. 11, negende lid

–

Art. 11, tiende lid

–

Art. 11, elfde lid
Art. 12, eerste tot en met veertiende lid

–
–

Grotendeels geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 2:121b, vierde lid, Wft). Implementatie vereist i.v.m.
wijzigen termijn twee maanden naar zes weken.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 2:121b Wft en art. 200, tweede lid, Pensioenwet, zie verder transponeringstabel Pensioenwet en Wvb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:59 Wft). Zie verder transponeringstabel
Pensioenwet en Wvb.
Zie transponeringstabel Pensioenwet en Wvb.
Zie transponeringstabel Pensioenwet en Wvb.

Titel II: Kwantitatieve vereisten
Art. 13, eerste lid

–

Art. 13, tweede lid

–

Art. 13, derde lid

–

Art. 13, vierde lid

–

Art. 13, vijfde lid

–

Art. 14

–

Art. 15

–

Art. 16 tot en met 18

–

Art. 19, eerste lid, aanhef

–

Art. 19, eerste lid, onderdeel a

–

Art. 19, eerste lid, onderdeel b

Art. 124 Bpr

Art. 19, eerste lid, onderdeel c

–

Art. 19, eerste lid, onderdeel d

–

Art. 19, eerste lid, onderdeel e

–

Art. 19, eerste lid, onderdeel f

–

Art. 19, eerste lid, onderdeel g

–

Art. 19, eerste lid, slot

–

Art. 19, tweede lid

–

Art. 19, derde lid

–

Art. 19, vierde en vijfde lid

–

De bepaling behoeft geen implementatie; is niet relevant voor
ppi’s.
De bepaling behoeft geen implementatie; is niet van toepassing
op ppi’s omdat deze als instelling zelf niet garant kan staan
(Kamerstukken II 2008/09, 31 891, nr. 3, p. 32).
De bepaling behoeft geen implementatie; is niet van toepassing
op ppi’s.
De bepaling behoeft geen implementatie; is niet van toepassing
op ppi’s.
De bepaling behoeft geen implementatie; is niet van toepassing
op ppi’s.
De bepaling behoeft geen implementatie; ppi’s hoeven geen
technische voorzieningen aan te houden.
De bepaling behoeft geen implementatie; het eerste en tweede
lid zijn niet van toepassing op ppi’s, aangezien een ppi niet zelf
garant kan staan en ook geen risico’s verzekert. Van de
facultatieve bepaling in het derde lid is gebruikgemaakt door
middel van bestaand recht in art. 3:53 Wft en art. 48 Besluit
prudentiële regels Wft (hierna: Bpr). Zie ook: Kamerstukken II
2008/09, 31 891, nr. 3, p. 6.
De bepalingen behoeven geen implementatie; zijn niet van
toepassing op ppi’s (zie toelichting bij art. 15 hierboven).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:267b, eerste lid, Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:267b, tweede lid, Wft).
De bepaling behoeft implementatie omwille van de duidelijkheid. Het betreft een invulling in de richtlijn van de prudentperson regel.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:267b, tweede lid, Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (de eerste zin in art. 3:267b, derde lid, van de Wft
en de tweede zin in art. 124, eerste lid, onderdeel c, Bpr).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:267b Wft jo. art. 124, eerste lid, onderdelen b en d, en het derde lid, Bpr).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:267b Wft jo. art. 124, eerste lid, onderdeel
e, Bpr).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:267b Wft jo. art. 124, eerste lid, onderdeel
a, Bpr).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht; het betreft een facultatieve bepaling waarvan
gebruik is gemaakt (art. 3:267b Wft jo. art. 124, tweede lid, Bpr).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:17, tweede lid, Wft en art. 26.0, derde lid,
Bpr).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:267b, vierde lid, en art. 124, vierde en
vijfde lid, Bpr).
De bepalingen behoeven naar hun aard geen implementatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

69

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 19, zesde lid

Art. 124 Bpr

Art. 19, zevende lid

–

Art. 19, achtste lid

–

De bepaling in de eerste zin betreft een facultatieve bepaling
waar gebruik van is gemaakt door middel van bestaand recht
(art. 3:53 Wft, art. 48 Bpr, art. 50 Bpr en art. 3:57 Wft en art. 63a
Bpr). Verder behoeft de bepaling implementatie voor wat betreft
de onderdelen c en d omwille van de duidelijkheid. Het
betreffen invullingen in de richtlijn van de prudent-person regel.
Onderdelen a en b zijn voor ppi’s niet relevant omdat deze over
technische voorzieningen gaan (zie de transponeringstabel bij
art. 13 en 14 van de richtlijn).
De bepaling behoeft geen implementatie; het betreft een
facultatieve bepaling waar geen gebruik van wordt gemaakt.
De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie.
Titel III: Voorwaarden voor de bedrijfsvoering
Hoofdstuk 1: Governancesysteem
Afdeling 1: Algemene bepalingen

Art. 20, eerste lid

–

Art. 20, tweede lid
Art. 21, eerste lid

–
Art. 3:267a Wft

Art. 21, tweede lid

–

Art. 21, derde lid

Art. 17, 23 en 29 Bpr

Art. 21, vierde lid

–

Art. 21, vijfde lid

§ 4.2 Bpr

Art. 21, zesde lid

–

Art. 22, eerste lid

Hoofdstuk 4 Bpr
Art. 1.2 en 1.4 van de Beleidsregel
geschiktheid 2012

Art. 22, tweede lid

–

Art. 22, derde tot en met zevende
lid

–

Art. 23, eerste lid

–

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (de bestuurdersaansprakelijkheid is geregeld in
art. 2:291 en 2:292 BW voor de stichting, art. 2:130 BW voor de
naamloze vennootschap, art. 2:240 voor de besloten vennootschap en art. 51 van Vo. 2157/2001 voor de Europese naamloze
vennootschap).
De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie.
Gedeeltelijk geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 3:17, eerste en tweede lid, Wft, art. 3:267a, eerste lid, Wft en
art. 17, eerste lid, aanhef, onderdelen a, b en d, en vierde lid,
Bpr). In Wft vastleggen meewegen ESG-factoren bij beleggingsbeslissingen. Zie in dit kader ook overweging 58 van de richtlijn.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:17, tweede lid, Wft jo. art. 17, tweede lid,
Bpr).
Gedeeltelijk geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 3:17, tweede lid, Wft jo. art. 23, eerste, derde en vijfde lid,
Bpr voor risicobeheersing; art. 17, vierde lid, laatste zin, Bpr
voor interne controle; en art. 3:18, derde lid, Wft jo. art. 29 Bpr
voor de uitbesteding van werkzaamheden). De bepaling behoeft
implementatie voor wat betreft de tweede zin; evaluatie om de
drie jaar en aanpassing bij duidelijke wijziging. Voor wat betreft
de goedkeuring van het beleid, zie transponeringstabel
Pensioenwet en Wvb.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:17, tweede lid, Wft jo. art. 17, eerste lid,
onderdeel d, en derde en vierde lid, art. 19, eerste lid en art.
3:71, tweede lid, Wft jo. Hoofdstuk 13 Bpr).
Vastleggen dat ppi’s een noodplan opstellen. In lijn met
bestaande praktijk.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:15, eerste lid, Wft). Uitgangspunt is dat het
beleid van een ppi altijd door ten minste twee personen wordt
bepaald. Er wordt geen gebruik gemaakt van de beleidsruimte
om het beleid van een ppi onder bepaalde voorwaarden slechts
door één persoon te laten bepalen.
Gedeeltelijk geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 3:8 en 3:9 Wft). Nadere implementatie nodig vanwege
toevoegen van personen die sleutelfuncties uitoefenen of
personen aan wie deze worden uitbesteed alsmede het vereiste
dat het bestuur collectief deskundig is.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:24 en 1:25 Wft jo. 1:74 jo. 3:8 en 3:9 Wft en
art. 5 Bpr, als de reikwijdte wordt uitgebreid naar personen die
sleutelfuncties uitoefenen ingevolge aanpassing n.a.v. het
eerste lid).
De bepalingen behoeven geen implementatie; in de Nederlandse praktijk of regelgeving wordt er van de betrokkenen niet
rechtstreeks een bewijs van goede reputatie en/of een bewijs
dat er voorheen geen faillissement heeft plaatsgevonden geëist.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:117 Wft).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

70

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 23, tweede lid

–

Art. 23, derde lid, onderdeel a

Art. 1:118 Wft

Art. 23, derde lid, onderdeel b

Art. 1:119 Wft

Art. 23, derde lid, onderdeel c

–

Art. 23, derde lid, onderdeel d

–

Art. 23, derde lid, onderdeel e

Hoofdstuk 5 Bpr

Art. 23, derde lid, onderdeel f

–

Art. 23, derde lid, onderdeel g

–

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:120 Wft).
Grotendeels geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 1:117 Wft, art. 1:118 Wft). Nadere implementatie van de
elementen «financiële stabiliteit en de prestaties [van de ppi]»
als criteria waarmee het beloningsbeleid in overeenstemming
moet zijn.
De pensioengerechtigden en -deelnemers moeten worden
toegevoegd. Deelnemers vallen niet onder het begrip «consument», omdat niet zij maar de bijdragende onderneming
contractspartij is.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3 Regeling beheerst beloningsbeleid Wft
2017).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:118 Wft en art. 3 Regeling beheerst
beloningsbeleid Wft 2017).
In het Bpr vastleggen dat het beloningsbeleid van de ppi ook
van toepassing moet zijn op dienstverleners aan wie activiteiten
worden uitbesteed, tenzij die dienstverlener valt onder de
uitzondering die in dit onderdeel is opgenomen.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:117, eerste en derde lid, Wft en art. 3
Regeling beheerst beloningsbeleid Wft 2017).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:117, tweede en derde lid, Wft voor wat
betreft «duidelijke, transparante en doeltreffende governance».
Het interne toezicht is geïmplementeerd in art. 1:117, vierde lid,
Wft jo. art. 3 Regeling beheerst beloningsbeleid Wft 2017).
Afdeling 2: Sleutelfuncties

Art. 24, eerste lid

Hoofdstuk 3 en 4 Bpr

Art. 24, tweede lid

–

Art. 24, derde lid

§ 4.1 en 4.2 Bpr

Art. 24, vierde lid

§ 4.1 en 4.2 Bpr

Art. 24, vijfde lid
Art. 24, zesde lid
Art. 25

§ 4.1 en 4.2 Bpr
§ 4.1 en 4.2 Bpr
§ 4.2 Bpr

Art. 26

Hoofdstuk 4 Bpr

Gedeeltelijk geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 3:17, tweede lid, Wft en art. 23, zesde lid, Bpr voor de
risicobeheersfunctie; art. 3:17, tweede lid, Wft en art. 17, vierde
lid, Bpr voor de internecontrolefunctie. Ook de onafhankelijkheid van functieoefening is vereist in genoemde artikelen in het
Bpr).
In het Bpr vastleggen dat de personen die de risicobeheerfunctie en internecontrolefunctie vervullen deze functie op een
objectieve en eerlijke manier moeten kunnen vervullen.
De bepaling behoeft geen implementatie; de actuariële functie
wordt niet vereist voor ppi’s vanwege het niet verstrekken van
dekkingen of garanties door de ppi zelf. Daarmee blijven de
risicobeheerfunctie en de interne auditfunctie over en deze
laatste functie mag niet worden gecombineerd.
Beleidsruimte. Beoogde invulling is dat wordt toegestaan dat de
ppi soortgelijke sleutelfuncties door dezelfde persoon of
organisatorische eenheid laat vervullen als in de bijdragende
onderneming. Dit is in lijn met art. 20, tweede lid, Besluit ftk
pensioenfondsen. In de praktijk worden vaak al combinaties
gemaakt.
Beleidsruimte. Beoogde invulling is dat eventuele materiële
bevindingen en aanbevelingen worden gerapporteerd aan het
bestuur. Zie paragraaf 2.5 van het algemeen deel van de
memorie van toelichting.
–
–
Gedeeltelijk geïmplementeerd door middel van bestaand recht.
Er is al voorzien in een onafhankelijke risicobeheerfunctie en
een zorgplicht om gesignaleerde tekortkomingen en gebreken
op te heffen (art. 3:17, tweede lid, Wft jo. art. 23, zesde lid, Bpr
en art. 24 Bpr). Verdere implementatie van aantal specifieke
vereisten zoals het mede omvatten van milieu, sociale en
governancerisico’s met betrekking tot de beleggingsportefeuille
en het beheer daarvan (tweede lid, onderdeel g).
Gedeeltelijk geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 3:17, tweede lid, Wft jo. art. 17, vierde lid, Bpr). De tweede
volzin behoeft implementatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

71

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 27

–

De bepaling behoeft geen implementatie; niet van toepassing
op een ppi. Een ppi biedt niet zelf dekking tegen biometrische
risico’s of garanties voor een bepaald rendement uit beleggingen of een hoogte van uitkeringen.
Afdeling 3: Documenten betreffende de governance

Art. 28, eerste lid, eerste zin

–

Art. 28, eerste lid, tweede zin
Art. 28, tweede lid, onderdeel a

§ 4.1 en 4.2 Bpr
–

Art. 28, tweede lid, onderdeel b
Art. 28, tweede lid, onderdeel c

§ 4.1 en 4.2 Bpr
–

Art. 28, tweede lid, onderdeel d

–

Art. 28, tweede lid, onderdeel e

–

Art. 28, tweede lid, onderdeel f

–

Art. 28, tweede lid, onderdeel g

–

Art. 28, tweede lid, onderdeel h
Art. 28, derde lid

§ 4.1 en 4.2 Bpr
–

Art. 28, vierde lid

–

Art. 29

Art. 3:70a Wft

Art. 30

Art. 3:267a Wft

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:1, tweede lid, Wft jo. art. 23, eerste t/m
vierde lid, Bpr).
–
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:17, tweede lid, Wft jo. art. 23, derde lid,
Bpr).
–
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:17, tweede lid, Wft jo. art. 29 Bpr jo. art. 23
Bpr).
De bepaling behoeft geen implementatie; is niet relevant voor
ppi’s want daar is geen sprake van een financieringsbehoefte.
De bepaling behoeft geen implementatie; is niet relevant voor
ppi’s omdat zij geen risico’s verzekeren.
De bepaling behoeft geen implementatie; is niet relevant voor
ppi’s omdat zij geen risico’s verzekeren.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:17, tweede lid, Wft en art. 23, zesde lid, jo.
eerste en tweede lid, Bpr).
–
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:17, tweede lid, Wft en art. 23, zesde en
derde lid, Bpr. Voor proportionaliteit en rapportage over de
risiciobeoordeling: zie de toelichting in Stb. 2006, 519, p.
114–115).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:17, eerste en tweede lid, Wft jo. art. 23,
derde, vierde en zesde lid, Bpr en art. 24 Bpr. Zie ook Stb. 2006,
519, p. 114).
Grotendeels geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 3:71 Wft voor de jaarrekening en het bestuursverslag; art.
3:72, zevende lid, Wft en art. 129 Bpr voor de staten. De
openbaarmaking is voorzien in art. 2:394, eerste en vierde lid,
BW. De vereisten «juist en getrouw beeld, consistent, alomvattend en eerlijk» zijn geïmplementeerd in art. 2:362 BW en art.
2:391 BW. De goedkeuring is voorzien in art. 2:392, eerste lid,
onderdeel a, BW, en de opname van een lijst van alle significant
gehouden beleggingen art. 2:429 BW). Verdere implementatie in
verband met de opname van de belangrijkste beleggingsprofielen in de jaarrekening en het bestuursverslag.
Grotendeels geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 3:267a Wft. De eerste zin is opgenomen in het eerste lid van
dat artikel en de tweede zin in het tweede lid. De derde zin is
bijna compleet opgenomen in het eerste lid. De vierde zin
(openbaarmaking) wordt geïmplementeerd in art. 46a, derde lid,
Pensioenwet. Zie de transponeringstabel Pensioenwet en Wvb).
In art. 3:267a Wft nog vastleggen dat in de verklaring inzake
beleggingsbeginselen wordt opgenomen op welke wijze in het
beleggingsbeleid rekening wordt gehouden met ESG-factoren.

Hoofdstuk 2: Uitbesteding en beleggingsbeheer
Art. 31, eerste lid

–

Art. 31, tweede lid

–

Art. 31, derde lid, onderdeel a

–

Art. 31, derde lid, onderdeel b

Hoofdstuk 5 Bpr

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht; het betreft een facultatieve bepaling waarvan
gebruik is gemaakt (art. 3:18 Wft en art. 4:16 Wft jo. Hoofdstuk 5
Bpr en art. 37 en 38l Bgfo).
Deze bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:18 Wft en art. 4:16 Wft).
Deze bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:18, tweede lid, Wft jo. art. 27, tweede lid,
Bpr).
–

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

72

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 31, derde lid, onderdeel c

–

Art. 31, derde lid, onderdeel d

–

Art. 31, vierde lid

–

Art. 31, vijfde lid

–

Art. 31, zesde lid

Hoofdstuk 5 Bpr

Art. 31, zevende lid

–

Art. 32

–

Deze bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:18 Wft jo. art. 27, eerste lid, 31, tweede lid,
onderdeel d, Bpr en art. 4:16 Wft jo. art. 37, 38l, aanhef en
onderdeel c, Bgfo).
Deze bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 4:16 Wft jo. art. 38l, aanhef en onderdelen b
en c, Bgfo).
Deze bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:18 Wft, art. 4:16 Wft, art. 30 Bpr, art. 31,
tweede lid, onderdeel c, Bpr en art. 38l Bgfo).
Deze bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:18, derde lid, Wft jo. art. 31, eerste lid,
Bpr).
Vastleggen dat de toezichthouder tijdig in kennis wordt gesteld
van uitbesteding en latere belangrijke ontwikkelingen met
betrekking tot uitbestede activiteiten. Zie verder transponeringstabel Pensioenwet en Wvb.
Deze bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (Hoofdstuk 1.4 Wft, art. 3:18 Wft jo. art. 31,
tweede lid, onderdeel a, Bpr).
Deze bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie.
Hoofdstuk 3: Bewaarder

Art. 33, eerste en tweede lid

Art. 33, derde lid
Art. 33, vierde lid

–

Art. 1:59.0a Wft
Art. 1:1 van de Wft (onder «pensioenbewaarder»)
Artikel 3:17 van de Wft
Art. 4:71b, tweede lid, van de Wft

Art. 33, vijfde lid

Art. 168c Bgfo

Art. 33, zesde lid

Art. 34f Bgfo

Art. 33, zevende lid

–

Art. 33, achtste lid

–

Art. 34, eerste lid

Art. 34f Bgfo

Art. 34, tweede lid

Art. 34f Bgfo

Art. 34, derde en vierde lid

–

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht: het betreft een facultatieve bepaling waarvan
gebruik is gemaakt (art. 4:71b Wft. Zie ook: Kamerstukken II
2008/09, 31 891, nr. 3, p. 14–15).
De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie.
Gedeeltelijk geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 3:267c, derde lid, Wft). Alleen het gehoor geven aan een
inkomend verzoek door DNB moet worden geïmplementeerd.
Voorts geldt in z’n algemeenheid dat ter implementatie van de
richtlijn de institutionele bepalingen over de pensioenbewaarder uit de Wft ook moeten gaan gelden voor een pensioenbewaarder die (vrijwillig) wordt aangesteld door een pensioenfonds. Hiertoe wordt de definitie van «pensioenbewaarder» in
artikel 1:1 van de Wft aangepast, alsmede artikel 3:17 en 4:71b,
tweede lid, van de Wft.
Gedeeltelijk geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 4:71c, tweede lid, Wft). De tweede zin behoeft nadere
implementatie.
Gedeeltelijk geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 4:71c, derde lid, Wft jo. art. 168c, aanhef en onderdeel a,
Bgfo). Nadere implementatie is nodig van de vereisten dat de
bewaarder in zijn handelen ook «betrouwbaar, eerlijk, professioneel en onafhankelijk» moet zijn.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 4:11, eerste lid, onderdeel a, Wft. Daarnaast
volgt uit art. 4:71b, tweede lid, Wft dat de pensioenbewaarder
maar één statutair doel mag hebben, hetgeen andere werkzaamheden met een ander doel uitsluit. Zie art. 17 e.v. Bgfo voor
de uitwerking).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:10, eerste lid, onderdeel a, Wft en artikel
3:17, tweede lid, onderdeel b, van de Wft).
Gedeeltelijk geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 4:71a Wft en art. 34f Bgfo). De wijze van bewaring behoeft
nadere implementatie.
De bepaling behoeft implementatie voor wat betreft de (wijze
van) verificatie van het eigendom van de activa.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 4:71c, tweede lid, Wft jo. art. 168c, aanhef
en onderdeel d, Bgfo en het aansprakelijkheidsrecht in het
Burgerlijk Wetboek).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

73

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 34, vijfde lid, onderdeel a

–

Art. 34, vijfde lid, onderdeel b

–

Art. 34, vijfde lid, onderdeel c

–

Art. 34, vijfde lid, onderdeel d

–

Art. 35, eerste lid, onderdeel a

Art. 168c Bgfo

Art. 35, eerste lid, onderdeel b

Hoofdstuk 5 Bgfo

Art. 35, eerste lid, onderdeel c

–

Art. 35, tweede lid

–

Art. 35, derde lid

–

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (er worden eisen gesteld aan het eigen
vermogen in art. 3:53 Wft, de solvabiliteit in art. 3:57 Wft, het
beleggingsbeleid in art. 3:267b Wft en de bedrijfsvoering in art.
3:17 Wft. Deze vereisten zijn nader uitgewerkt in hoofdstukken 3,
4, 9, 10 en 12a van het Bpr).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:17, tweede lid, Wft jo. art. 19 Bpr en art.
4:14, tweede en vierde lid, Wft jo. art. 34g Bgfo).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:10 Wft, art. 5:68, eerste lid, onderdeel c,
Wft en art. 10 en 11 Bpr).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:74 Wft jo. art. 4:14, tweede en vierde lid,
Wft jo. art. 34g Bgfo jo. art. 4:71a Wft).
Gedeeltelijk geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(art. 4:71b Wft). Nadere implementatie vereist om «voert
instructies uit, tenzij in strijd met nationaal recht of regels van
de IORP» op te nemen.
Opnemen dat de bewaarder ervoor moet zorgen dat de
tegenprestaties voor de transacties tijdig worden voldaan.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 4:14, tweede en vierde lid, Wft jo. art. 34f,
onderdeel b Bgfo en art. 4:71b, derde lid Wft: medewerking
(straks instemming) is al vereist).
De bepaling behoeft geen implementatie; het betreft een
facultatieve bepaling waar geen gebruik van wordt gemaakt.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:17 Wft en art. 4:14, tweede en vierde lid,
Wft).

Titel IV: Aan toekomstige deelnemers, deelnemers en pensioengerechtigden te verstrekken informatie
Art. 36 tot en met 44

–

Zie transponeringstabel Pensioenwet en Wvb. Alle aanpassingen in de Pensioenwet gelden ook voor ppi’s, aangezien ppi’s
vallen onder de definitie van pensioenuitvoerder, die (waar
relevant) de normadressaat zijn van de informatiebepalingen.
Titel V: Prudentieel toezicht
Hoofdstuk 1: Algemene regels betreffende prudentieel toezicht

Art. 45, eerste en tweede lid

–

Art. 46

–

Art. 47, eerste lid

–

Art. 47, tweede en derde lid

Art. 47, vierde lid

Regeling taakuitoefening en grensoverschrijdende samenwerking financiële
toezichthouders Wft (hierna: Rgsft)
–

Art. 47, vijfde lid

–

Art. 48, eerste lid

–

Art. 48, tweede lid

–

Art. 48, derde lid

–

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:24 Wft, art. 1:25 Wft en art. 1:27a Wft,
Hoofdstuk 1.4 Wft, de Wet bekostiging financieel toezicht en
Titel 5.2 Awb).
De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie;
reikwijdte van het toezicht. Alle onderwerpen worden geregeld
in de richtlijn. Voor ppi’s alleen onderdelen a en g tot en met j
relevant.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:24 Wft en art. 1:25 Wft).
Vastleggen dat toezicht op een vooruitziende en risicogebaseerde benadering berust.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 19, eerste lid, Kaderwet zelfstandige
bestuursorganen).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:51, tweede lid, Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:17, tweede lid, Wft, art. 19, eerste lid, Bpr
en art. 17, vierde lid Bpr).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (Hoofdstuk 1.4.2 Wft en het Besluit bestuurlijke
boetes financiële sector).
De bepaling behoeft geen implementatie; het betreft een
facultatieve bepaling waar geen gebruik van wordt gemaakt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

74

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 48, vierde lid

–

Art. 48, vijfde en achtste lid

Rgsft

Art. 48, zesde lid

–

Art. 48, zevende lid

Art. 1:76aa Wft

Art. 48, negende lid

–

Art. 49, eerste lid

Art. 3:72 Wft en Rgsft

Art. 49, tweede en vierde lid

§ 4.2 Bpr

Art. 49, derde lid

–

Art. 50, onderdeel a

–

Art. 50, onderdeel b

–

Art. 50, onderdeel c

–

Art. 50, onderdeel d

–

Art. 50, onderdeel e

–

Art. 50, onderdeel f

–

Art. 51, eerste lid

–

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:97 Wft en art. 1:98 Wft. In de bepaling in
de Wft wordt verder gegaan dan de richtlijn vereist, namelijk dat
beroep niet wordt afgewacht maar zo spoedig mogelijk wordt
gepubliceerd. Dit is toegestaan omdat de richtlijn minimumharmonisatie betreft).
Grotendeels geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(grondslag voor verbod of beperking van activiteiten is
geïmplementeerd in art. 1:104 Wft en art. 1:77 Wft. Motiveringsbeginsel is opgenomen in art. 3:46 Awb. Art. 3:41 Awb vereist
toezending aan betrokkene). Nadere implementatie behoeft de
mededeling aan EIOPA in de Rgsft.
De bepaling behoeft voor ppi’s geen implementatie. Van de
mogelijkheid om andere gevallen ook te regelen is gebruik
gemaakt; zie art. 3:267c Wft. In dit artikel is de bevoegdheid
gekoppeld aan het niet voldoen aan de eigen vermogenseis, de
solvabiliteitseis en de eisen gesteld aan het beleggingsbeleid.
Vastleggen dat voor ppi’s een bewindvoerder kan worden
aangesteld.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:3, eerste lid, Awb en hoofdstuk 6 e.v. Awb.
Een besluit t.a.v. een ppi is een besluit in de zin van de Awb en
derhalve bestaat de mogelijkheid om bezwaar in te dienen en
beroep in te stellen).
Grotendeels geïmplementeerd door middel van bestaand recht
(de eerste zin is opgenomen in art. 1:72–74 Wft voor wat betreft
de toezichtsbevoegdheden. Strategieën, processen en rapportageprocedures zijn opgenomen in art. 3:10, tweede lid, Wft jo.
art. 10 t/m 12 en 14 Bpr voor wat betreft processen voor
integriteitsbeleid; art. 3:17, tweede lid, Wft jo. art. 17, 20, 21, 23,
24 Bpr voor wat betreft processen voor beheerste bedrijfsvoering en risicobeheersing. Art. 14b Besluit uitvoering Pensioenwet en Wvb bevat de beleggingsstrategie. Rapportage is
opgenomen in art. 3:71 Wft (jaarrekening en bestuursverslag). In
art. 3:72, eerste lid, Wft over het verstrekken van staten dient
een omissie te worden hersteld; daar moeten net als in het
zevende lid ppi’s worden opgenomen). Nadere implementatie
behoeven de tweede en derde zin: die moet worden opgenomen in de Rgsft.
Mogelijk maken dat een stresstest kan worden uitgevoerd door
DNB.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:75 Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:74 Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:18 Wft jo. art. 27 t/m 31 Bpr).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:74 Wft, art. 3:17 Wft, art. 3:71 Wft, art.
3:267a Wft en art. 23 Bpr).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:72 Wft jo. art. 5:16 en 5:17 Awb en art. 1:74
Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:72 Wft en art. 5:15 Awb).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 3:18 Wft en art 30 Bpr jo. art. 1:74 Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (Transparantie en verantwoording middels het
jaarverslag (vereist op grond van art. 18 Kaderwet zelfstandige
bestuursorganen). Onafhankelijkheid is geborgd vanwege het
opdragen van het toezicht aan DNB/AFM als zelfstandig
bestuursorgaan (art. 3 Kaderwet zelfstandige bestuursorganen).
Verantwoording moet worden afgelegd aan de Minister (art.
1:42 Wft). Zie Kaderwet zelfstandige bestuursorganen en
Afdeling 1.2.2 Wft. Geheimhoudingsplicht toezichthouders is
opgenomen in art. 1:89 e.v. Wft).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

75

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 51, tweede lid

Rgsft

Art. 51, derde lid

–

De bepaling behoeft implementatie voor wat betreft het doen
van mededelingen aan de hand van geaggregeerde statistische
gegevens over de toepassing van het prudentieel kader
(onderdeel c). Zie transponeringstabel Pensioenwet en Wvb.
Verder is de bepaling reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht/bestaande praktijk; alle onderdelen zijn
opgenomen in de wet en toelichting. Op grond van de Bekendmakingswet wordt wetgeving openbaar gemaakt en voor een
ieder beschikbaar (art. 10a Bekendmakingswet).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 12 Kaderwet zelfstandige bestuursorganen
en § 1.2.1.2. Wft).
Hoofdstuk 2: Beroepsgeheim en informatie-uitwisseling

Art. 52, eerste lid, eerste zin

–

Art. 52, eerste lid, tweede zin

–

Art. 52, tweede lid

–

Art. 53

–

Art. 54

–

Art. 55, eerste lid, onderdeel a

–

Art. 55, eerste lid, onderdeel b

–

Art. 55, eerste lid, onderdeel c,
onder i
Art. 55, eerste lid, onderdeel c,
onder ii
Art. 55, eerste lid, onderdeel c,
onder iii

–

Art. 55, eerste lid, onderdeel c,
onder iv
Art. 55, eerste lid, onderdeel c,
onder v
Art. 55, eerste lid, onderdeel d

–

Art. 55, tweede lid

–

Art. 55, derde lid, onderdeel a

–

Art. 55, derde lid, onderdeel b

–

Art. 55, derde lid, onderdeel c

–

Art. 56, eerste lid

–

Art. 56, tweede lid
Art. 56, derde lid

–
–

Art. 57, eerste lid

–

Art. 57, tweede lid

–

Art. 58, eerste lid

–

Art. 58, tweede en derde lid

–

–
–

–
–

De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:89, eerste en derde lid, Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:89, tweede lid, Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht; het betreft een facultatieve bepaling waarvan
gebruik is gemaakt (art. 1:91, eerste, tweede, vierde en vijfde lid,
Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:89 Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:90, (tweede) achtste lid, Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:90, eerste lid, Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:90, eerste lid, Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:90, eerste lid, Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:90, eerste lid, Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:90, eerste lid, Wft en art. 1:91, eerste lid,
Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:90, eerste lid, Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:93, eerste lid, onderdeel b, Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:91, eerste lid, Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:90, eerste lid, onderdeel d, Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht; het betreft een facultatieve bepaling waarvan
gebruik is gemaakt (art. 1:91, eerste lid, Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht; het betreft een facultatieve bepaling waarvan
gebruik is gemaakt (art. 1:90, eerste lid, Wft en art. 1:93, eerste
lid, onderdeel b, Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht; het betreft een facultatieve bepaling waarvan
gebruik is gemaakt (art. 1:93, eerste lid, onderdeel b, Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:93, eerste lid, en art. 1:69, tweede lid, Wft).
De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:90, zevende, jo. eerste t/m derde lid, Wft).
De bepaling behoeft geen implementatie; het betreft een
facultatieve bepaling waar geen gebruik van wordt gemaakt.
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:93d Wft en art. 1:93e Wft).
De bepaling is reeds geïmplementeerd door middel van
bestaand recht (art. 1:89 Wft en art. 1:93, derde lid, Wft).
De bepaling behoeft geen implementatie; het betreft een
facultatieve bepaling waar geen gebruik van wordt gemaakt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

76

Art. richtlijn 2016/2341/EU:

Te implementeren in:

Bijzonderheden (waaronder nationale beleidskeuzen en, indien
nieuwe regelgeving ter implementatie niet nodig is, de reden
daarvan):

Art. 59

–

De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie; het
betreft een verplichting tot feitelijk handelen (zie Ar 332).
Titel VI: Slotbepalingen

Art. 60

–

Art. 61

–

Art. 62

–

Art. 63, eerste lid
Art. 63, tweede lid

Art. 1:1 Wft
–

Art. 64

–

Art. 65

–

Art. 66

–

Art. 67

–

Waar relevant (tweede en derde lid) is deze bepaling reeds
geïmplementeerd (art. 1:69, eerste en tweede lid, Wft). Het
eerste en vierde lid behoeven naar hun aard geen implementatie.
De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie; de
General Data Protection Regulation werkt rechtstreeks door in
de Nederlandse rechtsorde en voor EIOPA.
De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie;
bepaling betreffende evaluatie en herziening.
Aanpassen van de definitie van «herverzekering» in art. 1:1 Wft.
De bepaling behoeft geen implementatie; het betreft een
facultatieve bepaling waar geen gebruik van is gemaakt (zie ook:
Kamerstukken II 2014/15, 34 100, nr. 3, p. 6, tabel).
De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie;
bepaling betreffende omzetting.
De bepaling behoeft geen implementatie; er zijn geen verwijzingen naar richtlijn 2003/41/EG opgenomen in de Wft of onderliggende regelgeving die wijziging behoeven.
De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie;
bepaling betreffende inwerkingtreding.
De bepaling behoeft naar haar aard geen implementatie;
bepaling betreffende adressaten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 934, nr. 3

77