nOiX VRo
•A
Ministerie van Binnenlandse Zaken en

Koninkrijksrelaties

TER ONDERTEKENING

Nota actief openbaar
Ja

Onze referentie

Aan

Minister voor VRO

2022-0000091259

Van

CZW

Datum

18 februari 2022

Opgesteld door

nota

Nader rapport wetsvoorstel saneringskader
Samengewerkt met
Directie Wonen

Bijlage(n)
4

Aanleiding

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft op 15 September 2021 een

zogenoemd bianco advies uitgebracht over hetNwetsvo^stel. Met het nader
rapport verzoekt u de Koning om het wetsvoorsteSaerlnangig te maken bij de
Tweede Kamer der Staten-Generaal.

Geadviseerd besluit

Ondertekening van het nader rapport en van de memorie van toelichting bij het
wetsvoorstel.

Kern

Dit wetsvoorstel vioeit voort uit een al langer lopend traject en wordt nu
voorgelegd met het oog op de beoogde inwerkingtreding per 1 januari 2023. Na
het bianco advies van de Raad van State moest in de wettekst in overleg met het
WSW nog een aappassing worden gedaan t.a.v. het vestigen van zekerheden.
Het saneringskader voor woningcorporaties is in 2015 fundamenteel aangepast en
in 2019 geevalueerd. Die evaluatie heeft geleid tot een aantal voorgenomen
verbeteringen van de regels om de werking van het saneringskader te verbeteren.
De Kamer is over de voorgenomen verbeteringen en de uitwerking daarvan in het
wetsvoorstel geinformeerd.
Het wetsvoorstel beoogt alle partijen die betrokken zijn bij het bieden van een
opiossing wanneer een woningcorporatie financiele problemen heeft, meer
duidelijkheid te geven zodat voorkomen wordt dat partijen op elkaar wachten, en
de problematiek in een zo vroeg mogelijk stadium wordt opgelost, tegen zo laag
mogelijke kosten voor de sector.
De belangrijkste voorgestelde verbeteringen:
• Instelling van een "Adviescommissie noodzakelijke werkzaamheden
toegelaten instellingen". Die onafhankelijke commissie moet in een vroeg
stadium adviseren over de taken van de woningcorporatie die in het belang
van de volkshuisvesting voortgezet moeten worden;
• Woningcorporaties in de regio van de noodlijdende woningcorporatie krijgen
een grotere verantwoordelijkheid en kunnen zo nodig een aanwijzing krijgen
om bezit van de noodlijdende woningcorporatie over te nemen;

Pagina 1 van 3

CLL

De hoogte van saneringssteun wordt geobjectiveerd; per huurwoning het
verschil tussen de marktwaarde in verhuurde staat en het bedrag dat
regiocorporaties kunnen betalen voor die woning;
Doordat het moment van 'financiele stress' wordt vervroegd - daar is dus
eerder formeel sprake van - kan de borgingsvoorziening (Waarborgfonds
Sociale Woningbouw) eerder zekerheidsrechten vestigen op het niet DAEBbezit van de noodlijdende woningcorporatie.
Aan het wetsvoorstel is na advisering door de Raad van State een verdere
verduidelijking van artikel 21d van de Woningwet over het vestigen van
zekerheidsrechten op zgn. DAEB-bezit door WSW toegevoegd.
Saneringssteun en projectsteun zijn twee van elkaar te onderscheiden
instrumenten, die beiden zien op verschillende situaties. Daarom kan het
wetsvoorstel saneringskader als zelfstandig wetsvoorstel worden behandeld
door de Kamer en is het niet logisch om met het wetsvoorstel te wachten,
totdat ook voor projectsteun een wetteiijk kader is uitgewerkt.

Onze referentie
2022-0000091259
Datum

18 februari 2022

Toelichting
Politieke context

De voorgestelde wijzigingen in het saneringskader voor woningcorporaties zijn in
februari 2019 en april 2020 per brief (Kamerstukken II 2018/19, 32 847, nr. 470
en Kamerstukken II 2019/20, 29 453, nr. 516) aangekondigd aan de Tweede
Kamer.

Krachtenveld

Het wetsvoorstel is voorafgaand aan de advisering door de Raad van State
voorgelegd aan de Autoriteit woningcorporaties (Aw) en in internetconsultatie
geweest.

Met de Aw en het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) is in de
voorbereiding van het wetsvoorstel en het nader rapport uitvoerig contact
geweest.

Achtergrond saneringskader
• De Woningwet voorziet sinds jaar en dag in de mogelijkheid van

•

saneringssteun voor een woningcorporatie in (ernstige) financiele problemen.
Met de wijziging van de Woningwet in 2015 is ook het saneringskader
aangepast. Sinds die wijziging geldt dat het verlenen van saneringssteun geheel of gedeeltelijk - aan een woningcorporatie niet langer
vanzelfsprekend is. Het voortzetten van de noodzakelijke volkshuisvestelijke
activiteiten staat voorop. Hierdoor is saneringssteun, die als publieke heffing
aan de sector als geheel wordt opgelegd, niet langer gericht op het
voortzetten van de woningcorporatie zelf. Sanering komt pas aan de orde als
de opiossing die vanuit het financiele belang van de borgingsvoorziening
(Waarborgfonds Sociale Woningbouw, WSW)tot stand komt niet leidt tot de
instandhouding van de activiteiten noodzakelijk voor de Diensten van
Algemeen Economisch Belang (noodzakelijk-DAEB-activiteiten). Daarnaast is
sinds 2015 de bevoegdheid om te besluiten op aanvragen voor
saneringssteun door woningcorporaties gemandateerd aan het WSW.

•

In 2019 is het saneringskader van de Woningwet 2015 geevalueerd, mede
aan de hand van de saneringsbesluiten omtrent woningcorporaties

Woningstichting Geertruidenberg (WSG) en Stichting Humanitas Huisvesting
(SHH).

Pagina 2 van 3

I

Aanbevelingen uit de evaluatie waren om sanering als Mast resort' te
hanteren, waarbij duidelijk is wanneer tot een sarrering wordt besloten en
meer transparantie aan te brengen in de rolverdeling tussen betrokken
partijen (o.a. saneerder, borgingsvoorziening, Autoriteit woningcorporaties
en het Ministerie van BZK).
Aan de hand van de evaluatie en de daaruit voortvloeiende aanbevelingen
zijn beleidsvoornemens uitgewerkt, in afstemming met WSW en andere
betrokkenen. Tijdens dit traject is aandacht gegeven voor de positie van
belangentegenstelling tussen saneerder en borgingsvoorziening. Belangrijk is
dat er een duidelijker onderscheid wordt aangebracht tussen de
volkshuisvestelijke en de financiele belangen. Tevens is bezien of er
meerwaarde is om bij toekomstige saneringsaanvragen een commissie van
externe deskundigen advies uit te laten brengen aan de gemandateerd
saneerder t.a.v. de noodzakelijke werkzaamheden van de woningcorporatie.
Ten slotte is onderzocht op weike wijze de sectorbetrokkenheid wettelijk
geborgd kan worden. Deze beleidsvoornemens zijn vervolgens opgenomen in

Onze referentie
2022-0000091259
Datum

18 februari 2022

het wetsvoorstel.

O.g.v. het wetsvoorstel geldt dat een verzoek tot sanerlngssteun van een
noodlijdende woningcorporatie, alleen volgt als alle eerdere pogingen om de
financiele problemen op te lossen onder toezicht van zowel WSW als Aw (aan
de hand van een herstelplan, herstructureringsplan of met steun van
reglocorporaties), niet of niet voldoende soelaas hebben geboden. Al met al
zou dit het aantal toekomstige saneringsaanvragen daarom moeten
beperken. Dit zowel in het belang van alle woningcorporaties in de sector, als
van het Rijk en gemeenten die achtervanger zijn van de borgingsvoorzienig.
Bijiagen
Volgnummer

Naam

Informatie

Concept nader rapport wetsvoorstel
saneringskader
Advies Raad van State wetsvoorstel

saneringskader
3

Wetsvoorstel saneringskader

4

Memorie van toelichting wetsvoorstel
saneringskader

Pagina 3 van 3