Voorwoord

De SVB is trots op het feit dat zij ook in het afgelopen jaar weer miljoenen burgers goede en betrouwbare
dienstverlening heeft kunnen bieden, die hoog gewaardeerd werd. Dit geldt zowel voor de reguliere als de
tijdelijke regelingen waaraan de SVB uitvoering heeft gegeven, deels als gevolg van de coronapandemie. Zo
is er aan vele ouders een tegemoetkoming uitgekeerd vanwege de tijdelijke sluiting van de kinderopvang en
keerde de SVB ook een tegemoetkoming uit aan ouders zonder recht op kinderopvangtoeslag vanuit de
regeling TTKZO. Daarnaast keerde de SVB tweemaal een zorgbonus uit en verstuurde de SVB vaccinatieuitnodigingen voor PGB-zorgverleners. Ook gaf de SVB uitvoering aan de regeling voor gerepatrieerde
Nederlanders uit Afghanistan.
De rechtmatigheid was ruim boven de norm en alle betalingen, zowel in het SV- als in het Zorgdomein, waren
op tijd. Daarmee leverde de SVB wederom een zichtbare bijdrage aan de bestaanszekerheid van burgers en
heeft zij vele burgers de mogelijkheid geboden om zelf regie te voeren op hun zorg- en/of
ondersteuningsbehoefte door middel van het persoonsgebonden budget. Tegelijkertijd geeft dit niet de
garantie dat alle burgers worden bereikt of passende dienstverlening krijgen. De druk op
uitvoeringsorganisaties is de afgelopen jaren toegenomen en werk is complexer geworden. De urgentie
hiervan wordt onderschreven in de overheidsbrede Werkagenda voor de uitvoering en blijkt ook uit de
middelen die door de overheid worden toegekend om uitvoering te geven aan de Werkagenda en de
maatregelen zoals genoemd in de Kabinetsreactie op de Toeslagenaffaire.
In lijn met de Meerjarenkoers 2021-2025 investeert de SVB daarom in het versterken van haar kerntaken
door de basis verder op orde te brengen. Dit is van groot belang voor de continuïteit en de kwaliteit van onze
dienstverlening aan de burgers voor wie wij dit werk doen. De SVB heeft in het verlengde hiervan in 2021
uitvoering gegeven aan operatie Gezonde Dienstverlening, waarbij stevig is geïnvesteerd in de werving van
nieuwe medewerkers, het oppakken van achterstallige voorraden en de vernieuwing die nodig is in het kader
van kwaliteit en opleiding van medewerkers. Met deze operatie creëert de SVB de condities voor een
laagdrempelige en mensgerichte dienstverlening die niet alleen gemiddeld goed is, maar voor iedereen goed.
Dit heeft wel zijn weerslag op de tijdigheidscijfers, die voor vrijwel alle SV-regelingen in 2021 zijn afgenomen
ten opzichte van vorig jaar. Dit is weliswaar een tijdelijk, maar onvermijdelijk effect, dat deels nog in 2022 zal
voortduren.
Ook in de IT-uitvoering heeft de SVB de basis verder op orde gebracht, gericht op het vergroten van de
realisatiekracht van de SVB en het gecontroleerd uitvoeren van technisch onderhoud en vernieuwing. Een
belangrijk resultaat is de succesvolle implementatie van één landelijke administratie, wat bijdraagt aan de
modernisering van ons kernsysteem en daarmee aan een efficiënte en flexibele uitvoering. De afronding van
de implementatie van het IT-systeem EESSI zorgt er daarnaast voor dat de SVB sneller en veiliger gegevens
binnen de EU kan uitwisselen. IT is onmisbaar voor onze primaire en ondersteunende processen alsmede het
beschermen van deze processen tegen cyberrisico’s. Informatiebeveiliging vraagt continu aandacht en hier
is ook in 2021 weer fors op geïnvesteerd door de SVB, zowel in de techniek als in het bewustzijn van onze
medewerkers. De verdere ontwikkeling van de volwassenheid van de SVB in cyberweerbaarheid – zowel op
preventie, detectie als respons - vraagt blijvende investering.
De financiële voorspelbaarheid van de SVB is in 2021 verbeterd, waarbij de implementatie van nieuwe
financiële systemen nog wel de nodige aandacht vraagt. De SVB is erin geslaagd het jaar 2021 binnen de
budgettaire kaders af te sluiten onder andere doordat, door een vertraging in de uitvoering van enkele
projecten, de extra kosten gemoeid met operatie Gezonde Dienstverlening konden worden opvangen. Er is
ook ruimte voor een dotatie aan het nieuwe bestemmingsfonds ICT waardoor vertraagde Portfolio ICT
trajecten in latere jaren kunnen worden afgerond.

1

Naast het op orde brengen van de basis ziet de SVB voor zichzelf een belangrijke rol weggelegd in het
vereenvoudigen van het sociale zekerheidsstelsel. De SVB heeft in dit kader in 2021 gewerkt aan een
Knelpuntenbrief en een Vereenvoudigingsagenda, waarin knelpunten worden besproken die burgers ervaren
bij de uitvoering van bestaande (vaak complexe) wet- en regelgeving). Vanuit de SVB worden voor deze
knelpunten concrete vereenvoudigingsvoorstellen gedaan. De Knelpuntenbrief is meegezonden met de
Stand van de Uitvoering en besproken met de Vaste Kamercommissie van SZW. Daar waar vereenvoudiging
nog niet mogelijk is biedt de SVB maatwerk waar nodig. In 2021 heeft de SVB dit een verdere impuls gegeven
door, via programma's als De Bedoeling 2.0 en Bestuursrecht Op Maat, het toepassen van maatwerk in het
reguliere werk beter en makkelijker mogelijk te maken.
De opgaven voor de overheid zijn groot, maar ook echt noodzakelijk om dienstverlening vanuit het
perspectief van de burger en met voldoende oog voor de menselijke maat te kunnen bieden. De SVB ziet dit
en handelt hier ook voortvarend naar. Zo zet de SVB zich actief in voor een evenwichtig personeelsbestand
met diversiteit in alle lagen, niet alleen omdat zij staat voor gelijke kansen voor iedereen, maar ook vanuit
de overtuiging dat burgers daarmee nog beter kunnen worden geholpen. Er wordt permanent geïnvesteerd
in het vakmanschap en het werkplezier van medewerkers en de SVB biedt een gezond en plezierig
werkklimaat, waarbij er continue aandacht is voor de vitaliteit van onze medewerkers. Ook neemt de SVB
haar verantwoordelijkheid ten aanzien van de bredere impact die de SVB als organisatie heeft door
investeringen op verduurzaming.
Het komende jaar zet de SVB in ieder geval de ingezette koers verder voort. Dit betekent dat de SVB de basis
verder op orde brengt en in de uitvoering nog meer ruimte creëert voor het toepassen van de menselijke
maat. Met elkaar, elke dag weer. De SVB ziet daarbij uit naar de samenwerking met het ministerie en het
nieuwe kabinet, waarbij er samen wordt gewerkt aan vereenvoudiging en een goed functionerend sociaal
zekerheidsstelsel waarin de burger centraal staat.
De raad van bestuur van de Sociale Verzekeringsbank,
Simon Sibma
Diana Starmans
Richard Wielinga

·=====-

voor het leven

Sociale Verzekeringsbank

2

3

Kerncijfers
Uitkeringslasten (Ukl) (x € 1 mln)

Uitvoeringskosten (Uvk) (x € 1 mln)

Aantal klanten/huishoudens

2021

2020

AOW

42.956,0

41.234,6

Anw

317,7

338,1

AKW

3.678,9

3.656,6

AIO

351,7

329,9

Kindgebonden budget

10,7

12,1

WKO

1,3

1,2

TAS

5,6

5,4

Overbruggingsregeling AOW

1,1

1,8

Remigratiewet

40,1

40,8

Bijstand Buitenland

0,8

1,0

CSE

1,2

5,7

AOW

161,4

137,8

Anw

9,5

10,6

AKW

74,4

81,2

AIO

27,2

26,0

Kindgebonden budget

7,0

5,7

WKO

-

TAS

1,3

1,3

Overbruggingsregeling AOW

0,0

0,4

Remigratiewet

1,8

1,2

Bijstand Buitenland

0,4

0,2

CSE

0,4

0,9

AOW

3.577.943

3.514.736

Anw

23.420

25.576

AKW

1.870.802

1.879.282

AIO

52.360

50.930

Kindgebonden budget

7.356

6.924

WKO

239

317

TAS

363

364

Overbruggingsregeling AOW

117

383

Remigratiewet

Kosten per klant (x € 1)

-

6.660

6.811

Bijstand Buitenland

108

114

CSE

63

279

AOW

45

39

Anw

407

414

AKW

40

43

AIO

520

510

Kindgebonden budget

957

818

WKO

-

-

TAS

3.529

3.579

Overbruggingsregeling AOW

225

838

Remigratiewet

275

183

Bijstand Buitenland

3.719

2.171

CSE

6.706

2.944

4

Inhoudsopgave
1 De SVB Meerjarenkoers en kernwaarden

7

2 Impactvolle externe ontwikkelingen

8

2.1

Uitvoering tijdelijke regelingen

8

2.2

Invloed van corona op onze reguliere dienstverlening

10

2.3

Overheidsbrede Werkagenda voor de publieke dienstverlening

10

3 Vernieuwen en optimaliseren vanuit continuïteit

11

3.1

De basis op orde: dienstverlening

11

3.2

De basis op orde: IV en IT

12

3.3

Verbetering datakwaliteit en gegevensuitwisseling

14

3.4

Informatiebeveiliging en Privacy

15

3.5

Implementatie nieuwe wet- en regelgeving

17

3.6

Handhaving

18

4 De SVB staat voor persoonlijke dienstverlening

20

4.1

Toegankelijke en persoonlijke dienstverlening

20

4.2

Eén loket voor de burger

21

4.3

De mening van onze klanten is belangrijk

21

5 Maatwerk, vereenvoudiging en innovatie

23

5.1

De Bedoeling 2.0

23

5.2

Bestuursrecht Op Maat

23

5.3

Vereenvoudiging in beleid en wet- en regelgeving

24

5.4

Innovatie

25

6 Mens en organisatie

26

6.1

Toekomstgericht ontwikkelen

26

6.2

Wendbaar werken en organiseren

26

6.3

Vitaliteit en werkvermogen

27

6.4

De SVB als aantrekkelijk werkgever

28

6.5

Klimaatacties als onderdeel van maatschappelijk verantwoord ondernemen

28

7 Governance

29

7.1

Topstructuur SVB

29

7.2

Advies- en reflectieorganen SVB

29

5

7.3

Toezicht en verantwoording

30

7.4

Risicomanagement

31

8 Bedrijfsvoering, financiën en rechtmatigheid

33

8.1

Het financieel resultaat

33

8.2

Doelmatigheid

33

8.3

Efficiency

34

8.4

Instrumenten van interne beheersing

35

8.5

Uitvoeringskosten naar verschillende domeinen

37

8.6

Realisatie en investeringen per kostencategorie

39

8.7

Huisvesting

41

8.8

Aanbestedingen

42

8.9

Rechtmatigheid (inclusief M&O-beleid)

42

9 Jaarrekening

45

9.1

Balans per 31 december 2021

45

9.2

Staat van baten en lasten over 2021

46

9.3

Kasstroomoverzicht

47

9.4

Algemene toelichting

48

9.5

Waarderingsgrondslagen

48

9.6

Toelichting op de balans per 31 december 2021

58

9.7

Toelichting op de staat van baten en lasten over 2021

69

9.8

Toelichting kasstroomoverzicht

82

9.9

Accountantshonoraria

82

9.10

Bezoldiging topfunctionarissen conform WNT

82

9.11

Gebeurtenissen na balansdatum

87

9.12

Ondertekening van de jaarrekening

88

10 Overige gegevens

89

10.1

Controleverklaring van de onafhankelijk accountant

89

10.2

Bestemming saldo van baten en lasten

92

10.3

Statutaire zeggenschap raad van bestuur

92

Bijlage 1: Personalia

93

Bijlage 2: Afkortingen

95

Bijlage 3: Adressen

97

6

1 De SVB Meerjarenkoers en kernwaarden
In januari 2021 is de SVB Meerjarenkoers 2021-2025 vastgesteld. Vertrekpunt voor de koers zijn vier
overkoepelende klantbehoeften, zoals de behoefte aan zekerheid of hulp op maat. Vanuit deze
klantbehoeften zijn vijf strategische doelstellingen geformuleerd. In de periode 2021-2025 wordt gewerkt
aan de realisatie van deze doelstellingen. Per jaar kunnen de accenten verschillen, maar gedurende de hele
periode 2021-2025 is er aandacht voor alle doelstellingen. Zo werkt de SVB aan het verder op orde krijgen
van de basis en is er tegelijkertijd aandacht voor persoonlijke dienstverlening en het bieden van maatwerk.
Vanuit haar kerntaken informeren, toetsen, betalen en handhaven werkt de SVB gefaseerd toe naar het
bieden van dienstverlening als één overheid, waarbij de burger centraal staat.

Daarnaast zijn de SVB kernwaarden in 2021 opnieuw vastgesteld. Deze kernwaarden en het werken volgens
de Bedoeling zijn leidend bij alles wat de SVB doet. De kernwaarden zijn:
Betrouwbaar
We zijn voorspelbaar, eerlijk, transparant en integer. We werken rechtmatig en leveren waar een burger
recht op heeft vanuit de Bedoeling.
Voortvarend
We zijn resultaatgericht en proactief. We zijn vakbekwaam en staan voor onze taak. We kijken vooruit,
ontwikkelen door, zijn innovatief en laten realisatiekracht zien.
Mensgericht
We zijn mensgericht en gaan op een persoonlijke en betrokken manier met mensen om. We werken als
inclusieve organisatie vanuit de bedoeling en kijken naar wat burgers nodig hebben. We hebben oog voor de
menselijke maat.

7

2 Impactvolle externe ontwikkelingen
Het jaar 2021 was een jaar met grote opgaven voor de SVB. Niet alleen gezien de opgaven die voortkomen
uit onze Meerjarenkoers, maar ook vanwege externe ontwikkelingen zoals de nog altijd voortdurende
coronapandemie, het traject Werk aan Uitvoering (hierna WAU) en de uitkomsten van de Parlementaire
Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (hierna POK).

2.1 Uitvoering tijdelijke regelingen
2.1.1 Tijdelijke regelingen kinderopvangtoeslag
Begin 2021 was de kinderopvang voor een tweede
keer gesloten als gevolg van corona. Net als in 2020 heeft de overheid ouders opgeroepen om de eigen
bijdrage te blijven betalen, die middels een tegemoetkoming van de overheid werd gecompenseerd. De SVB
heeft de compensatie voor de tweede sluiting uitgekeerd op grond van de regeling tijdelijke tegemoetkoming
kinderopvangtoeslag (TTKO-II). Eind 2021 trof de SVB voorbereidingen voor een volgende tegemoetkoming
in verband met de sluiting vanaf 21 december 2021.
Aan ouders, die wel kinderopvangkosten maakten voor de periode dat de kinderopvang tijdelijk werd
gesloten, maar geen kinderopvangtoeslag ontvingen, is ook door de SVB een tegemoetkoming betaald op
grond van de tijdelijke tegemoetkomingsregeling kinderopvang zonder overheidsvergoeding (TTKZO).

2.1.2 Zorgbonussen
Het Ministerie van VWS heeft ook in 2021 besloten om zorgverleners een bonus te geven vanwege de
uitzonderlijke prestatie die zij in de strijd tegen corona hebben geleverd. De SVB heeft in dit kader in 2021
op grond van de subsidieregeling bonus zorgprofessionals COVID-19 tweemaal een zorgbonus aan PGBzorgverleners uitgekeerd.

2.1.3 Vaccinatiebrieven
Op verzoek van de minister van VWS heeft de SVB budgethouders ondersteund bij hun
werkgeversverantwoordelijkheid om werknemers uit te nodigen voor een coronavaccinatie. Zowel medio als
eind 2021 verstuurde de SVB via de budgethouders vaccinatie-uitnodigingen aan PGB-zorgverleners.

2.1.4 Repatriantenregeling
In 2021 gaf de SVB uitvoering aan de zogeheten repatriantenregeling, die door de minister van SZW werd
afgekondigd voor Nederlanders en hun familieleden, die vanuit Afghanistan gerepatrieerd werden vanwege
de politieke ontwikkelingen aldaar. Op grond van de regeling hadden repatrianten recht op tijdelijke
voorzieningen als een toelage voor noodzakelijke kosten voor levensonderhoud (aanloopkosten en
weekgeld), een vergoedingsregeling voor zorgkosten en een verzekering voor wettelijke aansprakelijkheid.
Het Ministerie van BZK zoekt samen met gemeenten naar mogelijkheden voor permanente huisvesting voor
deze repatrianten. Totdat dit is gerealiseerd hebben zij recht op deze tijdelijke voorzieningen. Het tijdelijke
recht voor een aantal repatrianten loopt in 2022 nog door.

2.1.5 Kwijtschelding schulden gedupeerden toeslagenaffaire
Op 18 januari 2021 is door het kabinet toegezegd dat de overheidsschulden van alle gedupeerden van de
toeslagenaffaire door de overheid worden kwijtgescholden. Mogelijk gedupeerden kunnen zich hiervoor tot
eind 2023 melden bij Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT), waarna UHT beoordeelt of een melder
al dan niet als gedupeerde dient te worden gekwalificeerd. De kwijtschelding heeft betrekking op het bedrag
van de bestaande geldschulden dat op 31 december 2020 nog open stond en op na 2020 ingestelde

8

vorderingen voor zo ver die betrekking hebben op 2020 of eerder. Geldschulden veroorzaakt door ernstig
misbruik (opzet of grove schuld) zijn van deze kwijtscheldingen uitgesloten.
Van de tienduizenden zelfmelders in 2021 bleken er 824 (ook) bij de SVB in de debiteurenadministratie voor
te komen voor SV-regelingen. Totdat UHT een beoordeling heeft gedaan wordt de invordering voor deze
zelfmelders door de SVB gepauzeerd. In 2021 zijn van deze 824 zelfmelders er door UHT 368 gekwalificeerd
als gedupeerde, waarvan inmiddels voor 252 gedupeerden 1 kwijtschelding heeft plaatsgevonden van het niet
door opzet of grove schuld veroorzaakte schuldsaldo dat op 31 december 2020 openstond. In beginsel zijn
kwijtscheldingen van bestuursrechtelijke schulden in de visie van de SVB alleen rechtmatig indien is
kwijtgescholden op grond van een wettelijke bevoegdheid. Voor de aan de KOT-gedupeerden toegezegde
kwijtscheldingen ontbreekt een dergelijke bevoegdheid. Evenals andere betrokken departementen heeft
SZW in de zomer van 2021 een wettelijke grondslag geformuleerd voor opname in een door het ministerie
van Financiën voorgenomen “Verzamelwet herstel toeslagen”. Met betrekking tot sociale
zekerheidsschulden heeft daarover afstemming plaatsgevonden met (o.a.) SVB en UVW. De in het najaar
2021 geplande indiening daarvan bij de Kamer is uitgesteld en vond nog niet plaats tot 2022.
Evenals andere overheidscrediteuren is de SVB vanaf juli 2021 niettemin vooruitlopend op een dergelijke
wettelijke grondslag al overgegaan tot kwijtschelden van geldschulden van gedupeerden. Dit omdat uit
maatschappelijk oogpunt haast is geboden en hiertoe ook op 29 juni 2021 (nr. 2021-0000092384) een
schriftelijke opdracht is gegeven door de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Een soortgelijke
opdrachtbrief stuurde het ministerie van VWS op 2 juni 2021 (nr. 2371922-1010136) met betrekking tot de
eventueel kwijt te schelden geldschulden uit de vorderingen die de SVB op KOT-gedupeerden heeft ingesteld
namens de PGB-stakeholders of in het V&O-domein. Omdat ook dergelijke opdrachtbrieven niet het gebrek
aan een wettelijke grondslag kunnen opheffen, zijn de kwijtscheldingen tot de inwerkingtreding (met
terugwerkende kracht) van eerdergenoemde wet (nog) niet als rechtmatig beschouwd.
Tabel 2.1 Gedupeerden en kwijtschelding
Type regeling
Aantal personen

Bedrag kwijtschelding (in €)

AKW

207

275.969

ANW

34

71.676

AOW

2

10.510

AIO

7

2.995

Remigratiewet

2

3.191

252

364.341

2.1.6 Ondersteuning herstelactie kindgebonden budget

Toeslagen heeft sinds 2019 een hersteloperatie kindgebonden budget uitgevoerd als gevolg van een omissie
in de uitvoering waardoor ouders in het verleden onterecht geen kindgebonden budget hadden ontvangen.
De SVB heeft ook in 2021 bijgedragen aan deze herstelactie voor ouders die te maken hadden met
internationale samenloop van kindregelingen. De laatste werkzaamheden zullen in 2022 worden afgerond.

1

Voor 55 gedupeerden vindt om uiteenlopende redenen geen kwijtschelding plaats
9

2.2 Invloed van corona op onze reguliere dienstverlening
2.2.1 Thuiswerken als norm
Thuiswerken was voor een groot deel van 2021 de norm. Door de SVB is in 2021 stevig
geïnvesteerd om het werken vanuit huis zo goed mogelijk te faciliteren. De tevredenheid
hierover werd in 2021 structureel getoetst middels de zogeheten SVB Barometer en
gemiddeld met een 7,6 beoordeeld. Om het plaats- en tijdonafhankelijk werken op een
goede structurele manier vorm te geven is door de SVB het programma ‘Bewust werken’
ingericht (zie hoofdstuk 6).

2.2.2 Hoog ziekteverzuim
In 2021 lag het gemiddeld ziekteverzuim met een percentage van 6,1% relatief hoog boven de reguliere norm
van 4,1%. In de laatste maanden van 2021 is dit verzuim zelfs opgelopen tot 6,8%. Dit had in zowel de
uitvoerende als ondersteunende directies invloed op de snelheid en kwaliteit van werkzaamheden doordat
er gemiddeld bijna honderd medewerkers minder beschikbaar waren op jaarbasis dan op basis van de norm
verwacht werd.

2.2.3 Verdringingseffecten en herprioritering SVB IV-portfolio
De stapeling van de extra werkzaamheden ten gevolge van de coronapandemie heeft geresulteerd in
verdringingseffecten op het SVB IV-portfolio. Dit noopte tot herprioritering en leidde tot extra werkdruk en
complexiteit in de uitvoering van het SVB IV-portfolio. De verdringingseffecten hebben door inspanningen
van portfoliomanagement slechts geleid tot beperkte vertraging van lopende initiatieven en beperkt uitstel
van geplande initiatieven. De continuïteit van dienstverlening aan burgers en de werkzaamheden bij de
uitvoerende directies zijn niet in het gedrang gekomen.

2.2.4 Huisbezoeken niet het hele jaar mogelijk
Als gevolg van de coronamaatregelen richtte de afdeling Preventie en Handhaving haar werkzaamheden
voornamelijk telefonisch en via alternatieve methoden zoals deskresearch uit. In 2021 waren huisbezoeken
alleen mogelijk in de periode van 28 juni tot 12 november als gevolg van de coronamaatregelen. Een
eventueel effect hiervan op de rechtmatigheid wordt onderzocht met huisbezoeken in kader van hercontrole
zodra dit mogelijk is.

2.3 Overheidsbrede Werkagenda voor de publieke dienstverlening
In 2021 heeft de SVB actief geparticipeerd in de totstandkoming van een
overheidsbrede Werkagenda. De hoofdthema’s hierin zijn gebaseerd op
de ambities, ideeën en initiatieven van de zes handelingsperspectieven
van Werk aan Uitvoering, de kabinetsreactie op dit rapport en andere
rapporten zoals ‘Ongekend Onrecht’; ‘Klem tussen Balie en Beleid’ en
‘Regels en Ruimte’. De werkagenda kent een scala aan acties variërend
van korte tot lange termijn, waarvan een deel al in gang is gezet. Onderdeel van
de Werkagenda is ook een overheidsbrede visie op gezamenlijke dienstverlening
die in 2021 tot stand is gekomen. Eind 2021 is gestart met het breder uitdragen
en verspreiden van de visie, het toepassen van de visie in het ontwerpen
van gezamenlijke dienstverlening, het delen van het geleerde en het helpen de
visie te internaliseren bij organisaties.
Naar aanleiding van het rapport ‘Ongekend Onrecht’ heeft het kabinet middelen beschikbaar gesteld om
overheidsbreed de dienstverlening te verbeteren. De SVB heeft in dit kader een bestedingsplan voor de
periode 2021-2025 opgesteld, waarin zij langs zes actielijnen invulling geeft aan de maatregelen. Het
goedgekeurde bestedingsplan is in het Jaarplan 2022 verwerkt.

10

3 Vernieuwen en optimaliseren vanuit continuïteit
Zoals eerder genoemd kent de SVB vier kerntaken: informeren, toetsen, betalen en handhaven. Om hier goed
invulling aan te kunnen geven, is het verder op orde brengen van onze basis essentieel. De basis op orde is
één van de vijf strategische doelstellingen in de SVB Meerjarenkoers en was in 2021 een belangrijk speerpunt.
Ook vraagt het de komende jaren nog de nodige investeringen. In dit hoofdstuk wordt toegelicht hoe dit
zowel in de dienstverlening als in de ondersteunende IT en IV (informatievoorziening) is vormgegeven in
2021.

3.1 De basis op orde: dienstverlening
3.1.1 Onze prestaties in cijfers
Tabel 3.1 Prestaties tijdigheid SV-regelingen, na validatie 2
Prestatie-indicatoren

2021
Realisatie

Streefwaarde

Tijdigheid betalingen:
100,0%

99,0%

AOW

97,8%

96,0%

Anw

92,7%

96,0%

AKW

89,3%

96,0%

AIO

94,6%

96,0%

TAS

100,0%

96,0%

REM

87,3%

96,0%

OBR

95,5%

96,0%

AOW

72,3%

96,0%

Anw

84,6%

96,0%

AKW

43,9%

Totaal
Tijdigheid beschikkingen nationaal:

Tijdigheid beschikkingen internationaal:

3.1.2 Toelichting tijdigheidscijfers
De tijdigheid betalingen lag voor alle SV-regelingen in 2021 op 100% (streefwaarde 99%). De streefwaarde
voor de tijdigheid van de beschikkingen is voor alle SV-regelingen 96%. Uitzondering hierop is de AKW
internationaal (AKW-IR) waarvoor geen norm is gesteld.
In 2021 is niet voldaan aan de tijdigheidsnormen. De tijdigheid van alle regelingen, uitgezonderd AOW NL en
TAS, lag onder de streefwaarde van 96%. Hiervoor is een combinatie van oorzaken aan te wijzen. Dit betreft
het hogere ziekteverzuim, systeemstoringen waardoor productie-uren verloren gaan en het opleiden van
nieuwe medewerkers.
Doordat de bestaande werkvoorraden al hoog zijn en er daarnaast, vanuit de Operatie Gezonde
Dienstverlening, gericht gewerkt wordt aan het wegwerken van oudere bestaande voorraden zijn de
doorlooptijden toegenomen. Dit heeft een negatieve invloed op de tijdigheid. Wel is er sinds het najaar van
2021 een eerste daling zichtbaar van de voorraden op AKW IR en AOW IR.

2

In de tijdigheidscijfers die door het systeem zijn gegenereerd is de handmatige registratie van inkomend werk, opschorting en
verlenging niet meegenomen. Door middel van een steekproef worden eventuele afwijkingen in de handmatige registratie gemeten
om het tijdigheidscijfer te valideren en daarmee een betrouwbare weergave te verkrijgen van de werkelijk gerealiseerde tijdigheid.
De SVB verantwoordt zich over de tijdigheidscijfers na deze validatie.

11

3.1.3 Operatie Gezonde Dienstverlening
Zoals eerder aangegeven wil de SVB naar een dienstverlening die niet alleen gemiddeld goed is, maar goed
is voor iedereen. Dat betekent ook dat we voldoen aan de tijdigheidsnormen. Zoals uit de cijfers blijkt, is het
de SVB in 2021 niet gelukt om voor alle SV-regelingen aan de tijdigheidsnormen te voldoen. Mede om de
tijdigheid te verbeteren is de SVB in 2021 gestart met Operatie Gezonde Dienstverlening, wat inhoudt dat er
fors geïnvesteerd is in de werving van nieuwe medewerkers en de vernieuwing die nodig is in het kader van
kwaliteit en opleiding van medewerkers. In 2021 zijn 264 nieuwe serviceteammedewerkers geworven en 21
teamcoaches aangenomen. Deze uitbreiding was feitelijk een inhaalslag om tot de begrote formatie voor de
uitvoering van SV-regelingen te komen. Met de uitbreiding van mensen en de kwaliteitsslag die gemaakt is,
kunnen op korte termijn achterstallige werkvoorraden worden weggewerkt en zijn de condities gecreëerd
om vanaf 2022 nog betere dienstverlening te kunnen gaan leveren en de volgende stappen te kunnen zetten
in het realiseren van de SVB Meerjarenkoers en de invulling van de overheidsbrede Werkagenda.

3.1.4 Waarborgen continuïteit dienstverlening Zorgdomein
In het Zorgdomein geeft de SVB uitvoering aan het PGB en de Tegemoetkomingsregeling voor
Verzetsdeelnemers en Oorlogsgetroffenen (V&O). De SVB borgde in 2021 de continuïteit van haar PGBdienstverlening aan budgethouders, door zowel te werken aan de transitie naar PGB 2.0 en daarnaast de
nodige verbeteringen door te voeren in het PGB 1.0-systeem. Ten aanzien van V&O zag de SVB een sterker
dalende instroom van werkzaamheden dan verwacht en deze trend lijkt structureel van aard. De SVB trof
daarom in 2021 voorbereidingen op de toekomst met als doel een gecontroleerde afbouw van
werkzaamheden, waarbij de continuïteit en hoge kwaliteit van de huidige dienstverlening verzekerd is.

3.1.5 Structureel beheer PGB 2.0
De SVB kreeg in 2021 van VWS de opdracht een uitvoeringstoets (u-toets) te doen voor het uitvoeren van
het structureel beheer van PGB 2.0. Er vinden gesprekken plaats of en wanneer een in beheername door de
SVB aan de orde is. Er zal in ieder geval als onderdeel van dit proces een onafhankelijke toets plaatsvinden
op de in beheername criteria en op basis daarvan zal de SVB een uitvoeringstoets uitbrengen. Op basis
daarvan wordt bezien of en op welke wijze de SVB de in beheername zal vormgeven. Uitgangspunt blijft dat
de SVB de continuïteit van de huidige dienstverlening aan budgethouders en zorgverleners wil blijven borgen.

3.2 De basis op orde: IV en IT
De SVB Meerjarenkoers is doorvertaald naar een IV-strategie en naar concrete doelen voor de IT-organisatie,
het zogeheten IT Kompas. Zowel de informatievoorziening (IV) als de IT van de SVB zijn onlosmakelijk
verbonden met de dienstverlening aan klanten, medewerkers en andere stakeholders. De IV-strategie geeft
richting en kaders ten aanzien van de informatievoorziening en doorontwikkeling daarvan voor de periode
2021-2025. Voor 2021-2022 ligt in de IV-strategie het hoofdaccent op ‘continuïteit’. De IV-strategie is voor
2021 geconcretiseerd naar trajecten in het IV-portfolio. De belangrijkste trajecten worden hieronder en
elders in het jaarverslag nader toegelicht. IT Kompas wordt gefaseerd uitgevoerd via het programma IT op
Koers, dit wordt hierna toegelicht.

3.2.1 IT Kompas en het programma IT op Koers
In 2021 is uitvoering gegeven aan de eerste fase (Basis op orde) van IT Kompas via het programma IT op
Koers. Het doel van het programma is het vergroten van de beheersbaarheid en voorspelbaarheid en het
gecontroleerd uitvoeren van technisch onderhoud en vernieuwing. In 2021 zijn vanuit het programma
onderstaande belangrijke stappen gezet:

12

Tabel 3.2: IT op Koers
Thema

Resultaat

Terugdringen aantal prio 1 storingen
Opzet en implementatie van ITdienstenmodel met bijbehorend
kostprijsmodel
Verdere doorontwikkeling naar een
wendbare organisatie

Het aantal productieverstoringen is in 2021 voor het tweede jaar op rij met de helft
teruggedrongen. Hiermee is het jaardoel gehaald en is de continuïteit van de IT
dienstverlening vergroot.
Het IT diensten - en het kostprijsmodel is verder uitgewerkt. Het kostprijsmodel is
geïmplementeerd wat de stuurbaarheid van IT kosten vergroot.
De IT diensten zijn vastgesteld en de voor primair proces belangrijkste SLA’s zijn
geüpdatet en worden maandelijks gerapporteerd.
Op basis van het IT-dienstenmodel is een vernieuwde werkwijze ontwikkeld waarin
de rollen en activiteiten voor de levering van IT-diensten zijn uitgewerkt. Deze
hebben tot doel om de wendbaarheid te vergroten en beter aan te sluiten op de
SVB-brede dienstverlening. Daarbij wordt ook gekeken naar de doorontwikkeling
van competenties van de IT organisatie en haar medewerkers, die voor de levering
van de IT diensten, met bijvoorbeeld hogere veiligheid en wendbaarheid nodig is. In
2021 zijn stappen gezet in het competentie management zoals het meten van de
aanwezige en benodigde competenties. In een nieuwe leeromgeving is gewerkt aan
de benodigde vaardigheden passend bij de wendbare organisatie die de SVB voor
ogen staat.

Versterken van de levering van
hoogwaardige (IT-) producten en diensten

Om de vertaling van strategie naar uitvoering te verbeteren, is er gestart met een
werkwijze waarin business, architectuur en IT gezamenlijk de tactische
informatieplanning bepalen. In 2021 is deze werkwijze toegepast binnen de
domeinen Kind en Ouderen, de afronding hiervan is begin 2022 beoogd.
Daarnaast zijn verbeteringen doorgevoerd in de ondersteuning van de
totstandkoming van de IT-diensten, onder meer ten aanzien van de kwaliteit van het
testen. Hierbij is gewerkt aan de hand van een roadmap ‘IT4IT’ voor de versterking
van IT-processen, zoals leveren, verbeteren en vernieuwen. Een belangrijk kenmerk
hiervan is dat dit meer en meer datagedreven plaatsvindt.

De transitie naar een platformorganisatie

Er is een marktconsultatie voorbereid voor de uitvoering van de sourcingstrategie.
De start van de aanbesteding is voorzien in Q1 2022.

3.2.2 Aanpak technische schuld
Ook in 2021 heeft de SVB geïnvesteerd in de aanpak van haar technische schuld, waarmee wordt beoogd de
kwaliteit, efficiëntie en wendbaarheid van de IT-dienstverlening te verhogen. De volgende resultaten zijn in
2021 gerealiseerd.
Tabel 3.3: Technische Schuld
Thema

Resultaat

Dienstverlening

∙ Tijdelijke oplossing telefonie geïmplementeerd.
∙ Gestart met Europese Aanbesteding voor een nieuwe telefonie omgeving.

Life Cycle Management
(LCM)

∙ In 2021 hebben een aantal grote projecten gelopen die in 2022 leiden tot definitieve afbouw van de
technische schuld in de werkplek omgeving, het AA systeem en het PGB domein. Voorbeelden zijn de
afronding van DWS 3, het project van 10 naar 1, en vervanging RTC ( technische backlog AA) en
vervanging Visma waarvan technische LCM resultaten in 2022 worden gerealiseerd.

Veiligheid

∙ Veiligheid van het maildomein verhoogd, afronding vindt plaats in 2022.
∙ Het SVB-netwerk veiliger en stabieler gemaakt door hardening van verschillende hardware
componenten.

Netwerkzonering

∙ Het autorisatiebeheer voor de accounts met hogere rechten verbeterd door invoering van een nieuw
proces met bijbehorende tool.
∙ In 2021 heeft afronding van netwerkzonering light plaatsgevonden met een onderzoek naar de
oplossingen voor het vervolg van de verdere zonering. In 2022 wordt hieraan vervolg gegeven.

13

3.2.3 Van 10 naar 1 Landelijke Administratie

Op 11 oktober 2021 is de eerste fase, migratie en implementatie, van het meerjarige project ‘Naar één
landelijke administratie’ succesvol gerealiseerd. Concreet betekent het dat de tien regionale databases
(administraties) zijn geconsolideerd tot één administratie. Het voordeel hiervan is dat iedere
serviceteammedewerker van de SVB iedere burger kan helpen, ongeacht de locatie waaraan deze burger
gekoppeld is. Hiermee kan de werkverdeling over locaties efficiënter en flexibeler worden ingezet.
Fase 2, die doorloopt tot 2023, bestaat uit het technisch opschonen van de programmatuur en het
verwijderen van de lege databases, om het beheer te vereenvoudigen, de continuïteit te waarborgen en
daarnaast de verdere modernisering van het systeem voor te bereiden. Hiertoe zijn een aantal
proefprojecten uitgevoerd met als resultaat een werkend prototype.

3.3 Verbetering datakwaliteit en gegevensuitwisseling
3.3.1 Kaders voor data gedreven werken
Om uitvoering te kunnen geven aan de SVB Meerjarenkoers en daarmee aan de behoeften van burgers, wil
de SVB een meer data gedreven uitvoering realiseren. In 2021 heeft de SVB daarom een strategische agenda
‘Data gedreven werken’ opgesteld. Hierin zijn de kaders voor onder andere data-principes, masterdata
management en het gebruik van algoritmen (normenkader) opgetekend. Tevens zijn hierin de rollen ten
behoeve van data gedreven werken beschreven, deze zijn deels reeds ingericht. In 2022 wordt
er verdere invulling gegeven aan de inrichting van de governance. De kaders ten aanzien van
datamanagement zijn verankerd in het SVB Informatiebeleid, de implementatie hiervan krijgt in 2022 verder
vorm. Om inzicht te krijgen in de voortgang op het data gedreven werken, is in 2021 een eerste versie van
een dashboard ontwikkeld.

3.3.2 Verminderen fouten en tegenstrijdigheden in bronadministratie
De SVB maakt voor haar dienstverlening gebruik van de Basisadministratie Verzekerden (BAV). Om nog beter
uitvoering te kunnen geven aan de ambities in de SVB Meerjarenkoers, zet de SVB gericht in op het
verminderen van fouten en tegenstrijdigheden in deze administratie. Dit doet zij onder andere door
intensieve samenwerking tussen serviceteams op locatie en teams die gericht zijn op de analyse van
datakwaliteit en datacleansing. In deze samenwerking dragen zij zorg voor opsporing en aanpassing van deze
fouten en tegenstrijdigheden.
Ook worden processen en afspraken rondom (inter)nationale gegevensuitwisselingen beter gemonitord en
daar waar nodig verbeterd om toekomstige datavervuiling te voorkomen. Tot slot is een opleiding ontwikkeld
waarin aandacht gegeven wordt aan het belang van de kwaliteit van de verzekerdenadministratie. Deze
opleiding is gegeven aan nieuwe medewerkers in de uitvoering en vanaf 2022 wordt deze geïntegreerd in de
bedrijfsopleidingen voor alle medewerkers.

3.3.3 Data-initiatief
Voor het verbeteren van de datakwaliteit wordt ook gebruikt gemaakt van nieuwe technologieën. Deze
nieuwe technologische mogelijkheden leiden tot nieuwe inzichten over eerder genomen besluiten, omdat
bestanden met elkaar vergeleken kunnen worden en gegevens uit oude bestanden kunnen worden
ontsloten. Op deze wijze kunnen onregelmatigheden in data worden opgespoord die in het verleden niet aan
het licht kwamen. Onder de noemer ‘data-initiatief’ heeft de SVB in dit kader een bestandsvergelijking
gedaan op AOW-uitkeringen die in de afgelopen veertig jaar zijn gedaan.
De SVB pakt dit vraagstuk gefaseerd op en toetst daarbij allereerst in welke mate het huidige beleid en de
uitvoeringspraktijk leiden tot een behoorlijke uitkomst voor burgers waarbij verschillen in de AOWadministratie zijn aangetroffen.
De SVB neemt deze ervaringen mee in de verdere uitwerking van dit vraagstuk in 2022. Daarbij zal ook
rekening gehouden worden met keteneffecten, zoals de doorwerking in belastingen en toeslagen.

14

3.3.4 Inrichting Service Center Data
Gezien het belang van data gedreven werken beschikt de SVB per 1 februari 2021 over een Service Center
Data (SCD). Vanuit de clusters Stuur- en verantwoordingsinformatie; Data Analytics & Research;
Datakwaliteit en Dataplatform; Performances en Resources wordt het gebruik van data ten behoeve van de
interne sturing, de verbetering van de dienstverlening en de transitie naar een data gedreven organisatie
gefaciliteerd.

3.3.5 Uitwisseling inkomensgegevens om niet-gebruik AIO te reduceren
De SVB zet zich al jaren actief in om het relatief hoge 3 niet-gebruik van de AIO te reduceren. Ook in 2021 zijn
verschillende verbeteringen doorgevoerd in de dienstverlening, zoals het opnemen van een extra bericht in
het pensioenoverzicht bij een gekort AOW. Het voornaamste probleem bij het aanpakken van het nietgebruik van de AIO zit echter in het feit dat de SVB niet over alle gegevens beschikt die nodig zijn om de
doelgroep in beeld te krijgen. Het uitwisselen van deze (inkomens)gegevens met het UWV kan de SVB in staat
stellen om potentieel AIO-gerechtigden gerichter te benaderen.
In dit kader werkt de SVB al enige tijd samen met het UWV, SZW en TNO aan de ontwikkeling van een
technologie, die uitwisseling van deze gegevens mogelijk maakt met inachtneming van de privacy van
burgers. In 2021 is de Proof of Concept voor de te gebruiken technologie en een conceptregeling voor de
uitvoering van een pilot tot stand gekomen. De volgende stap is om de gegevensbewerking uit te werken en
ter toetsing aan de uitvoering en ter advisering aan de Autoriteit Persoonsgegevens voor te leggen. Na
publicatie van de regeling kunnen binnen het kader van de pilot gegevens worden uitgewisseld. Voor
eventuele structurele gegevensuitwisseling zal een wetswijziging nodig zijn.

3.3.6

EESSI

In 2021 is de SVB aangesloten op alle resterende processen in het kader van EESSI
(Electronic Exchange of Social Security Information). Hierdoor is de uitwisseling van de
SVB met al haar Europese ketenpartners volledig conform de internationale EESSIafspraken. Parallel is op basis van ervaringen uit de praktijk de kwaliteit van het proces
toegenomen: de functionaliteit voor digitale gegevensuitwisseling is geoptimaliseerd en
de gebruikte technologie is verbeterd. Vooral aan dat laatste wordt in 2022 nog verder
gewerkt om te zorgen dat de EESSI-oplossing in de komende jaren als vliegwiel voor innovatie kan blijven
dienen. Het afronden van de implementatie van EESSI zorgt ervoor dat de SVB sneller en veiliger gegevens
binnen de EU kan uitwisselen.

3.4 Informatiebeveiliging en Privacy
3.4.1 Informatiebeveiliging
In 2021 is de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) samen met de Algemene Verordening
Persoonsgegevens (AVG) opgenomen in het generieke ‘Security en Privacy SVB beleid’ (SPS). Hiermee heeft
de SVB een integraal beleid voor informatiebeveiliging en privacy. Dit beleid is leidend voor projecten en
wordt in de directies geïmplementeerd middels focuspunten.

3 In 2021 is een CBS-onderzoek naar het recht op en het niet-gebruik in de AIO afgerond. In de Stand van de uitvoering die in juni

2021 is uitgebracht zijn de uitkomsten van dit onderzoek weergegeven: het niet-gebruik was in 2018 circa 30% en betrof iets minder
dan 20.000 huishoudens.

15

Ook heeft de SVB de jaarlijkse Red Team (hoge kwetsbaarheid) oefening uitgevoerd en is het Cyber Security
Incident Respons Team in werking getreden. De gevonden verbeterpunten in het SVB IT landschap en het
proces worden aangepakt of zijn al gemitigeerd. Gezien de uitkomsten en de meerwaarde van de oefening
vindt er in 2022 opnieuw een oefening plaats.
In 2021 is ingezet op meer bewustwording op het gebied cyberweerbaarheid en privacybescherming middels
trainingen; e-learnings en speciale bijeenkomsten; specials en activiteiten (o.a. de IB&P week tijdens
cybersecurity maand). Daarnaast is bewustwording gemeten en zijn verbeterplannen opgevolgd aan de hand
van phishing tests.

3.4.2 Business Continuity Management (BCM)
In het kader van BCM heeft de SVB taskforces binnen DSV en DZW opgericht, die de betaalprocessen
doorlichten en onderzoeken hoe de betalingen door kunnen gaan in geval van een cyberincident. In 2021 zijn
twee technische oplossingen voorgesteld en goedgekeurd naar aanleiding van onderzoek van deze taskforces
in het kader van het Continueren Betalingsverkeer. Eén van de oplossingen is direct geïmplementeerd, de
tweede oplossing wordt nader onderzocht. In 2021 zijn daarnaast verdere stappen genomen in het afronden
van de continuïteitsplannen van de directies.

3.4.3 Privacy
Privacy Impact Assessments (PIA’s)
Voor de uitvoering van onze kerntaken zijn interne PIA’s noodzakelijk. In 2021 is de PIAaanpak verbeterd. Zo wordt er nu rekening gehouden met verschillen in privacy-risico’s,
met als voordeel dat er minder PIA’s uitgevoerd hoeven te worden en ook voor de lagere
risico’s adequate privacy-maatregelen in kaart worden gebracht. De nieuwe aanpak is
uitgerold door middel van masterclasses voor alle medewerkers, die betrokken zijn bij het
PIA-proces. Het PIA-proces neemt immers een belangrijke plaats in de risk-organisatie van SVB.
AVG-compliance
Om AVG-compliance aantoonbaar te maken, is in 2021 een zogeheten ‘privacy control framework’ opgezet,
bestaande uit 30 privacy-normen waaraan de SVB moet voldoen. In het najaar is gestart met het toetsen op
de naleving van deze normen.
Gebruik van nationaliteit
De SVB is naar aanleiding van de berichten over de Belastingdienst een onderzoek gestart naar het gebruik
van nationaliteit. De conclusies zijn op 6 juli 2021 door de minister van SZW aan de Kamer aangeboden.
Datalekken
De SVB heeft de privacy van burgers hoog in het vaandel staan en doet er alles aan om datalekken zoveel
mogelijk te beperken. Om deze reden onderscheidt de SVB verschillende typen datalekken, zodat incidenten
gericht aangepakt en in de toekomst voorkomen kunnen worden. In 2021 hebben bij de SVB 691 datalekken
plaatsgevonden. Dit zijn er 245 meer dan in 2020. Eén van de redenen hiervoor is dat er in 2021 meer post
is verstuurd. De SVB zet onverminderd in op het voorkomen van datalekken door het bewustzijn en de
alertheid van medewerkers hierop verder te vergroten, onder andere door middel van workshops en
trainingen.

16

Tabel 3.4: Aantal bij de AP gemelde datalekken in 2021
DSV

DPGB

Overig

Totaal

Fout adres/ adressering/ 2 brieven in een envelop

95

132

227

Postverkeer (bezorging leverancier)

197

48

245

Overig

54

151

14

219

Totaal

346

331

14

691

In augustus 2021 liep er een onderzoek van de AP naar de telefonische dienstverlening in het kader van de
AOW. De voorlopige bevindingen van de AP hebben aanleiding gegeven voor de SVB om een aantal
verbetermaatregelen te nemen. Het onderzoek van de AP zal naar verwachting begin 2022 afgerond zijn.

3.4.4 Beveiligingsniveau Suwinet
Jaarlijks wordt een onderzoek uitgevoerd naar de beveiliging van de gegevensuitwisselingen die plaatsvinden
in het kader van de gezamenlijke elektronische voorzieningen SUWI (kortweg via Suwinet), tegen inbreuk op
de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid.
Eén van de normen bij de Suwinet-audit, 12.4.1, schrijft voor dat de logging van het gebruik van Suwinet
periodiek wordt geanalyseerd en beoordeeld om beveiligingsincidenten tijdig te kunnen signaleren. In 2021
is er geen voldoende duidelijke planning en tijdige uitvoering geweest van deze monitorende activiteiten. Dit
leidt niet alleen tot een opmerking op 1 van de 12 in het assurancerapport voor de SVB relevante
Suwinetnormen, maar bovenal tot het risico dat eventueel misbruik van Suwinet niet tijdig wordt
gedetecteerd.

3.4.5 Gegevens verwerking SUWI
De SVB heeft maatregelen en procedures getroffen, gericht op het waarborgen van een exclusieve, integere,
beschikbare en controleerbare gegevensverwerking. De werking hiervan wordt jaarlijks onderzocht door de
Audit Dienst. De raad van bestuur stelt dat het stelsel van maatregelen en procedures toereikend heeft
gefunctioneerd. Wel onderkent de raad van bestuur dat investeringen blijvend nodig zijn om de beveiliging
te waarborgen en controle en toetsing verder te verbeteren. Concrete verbeterpunten zijn:
• het uitbreiden van de controle op het stelsel van maatregelen van Identity en Access management tot
alle SVB informatie systemen;
• het verder volwassen maken van securitymanagement processen;
• het consequent vastleggen van besluiten in het changemanagementproces;
• het intensiveren van de beoordeling van assurancerapportages van externe IT-dienstverleners door de
organisatie.

3.5 Implementatie nieuwe wet- en regelgeving
3.5.1 Implementatie wet vereenvoudigde beslagvrije voet (Wvbvv)
Per 1 januari 2021 is de Wvbvv in werking getreden. De SVB is in de eerste helft van 2021 aangesloten op de
generieke rekentool die door het Inlichtingenbureau en BKWI is gebouwd om de beslagvrije voet te
berekenen. Een aantal gebleken knelpunten wordt opgelost in de halfjaarlijkse releases met aanpassingen
van de rekenregels en procedures. Met deze releases wordt tevens de doorontwikkeling van de rekentools
en andere producten binnen de keten gerealiseerd. De eerste releases zijn door de SVB geïmplementeerd.
De SVB heeft bij SZW gesignaleerd dat, ondanks deze releases, bij een deel van de gepensioneerden de
nieuwe berekeningswijze van de beslagvrije voet een significante achteruitgang van het besteedbare
inkomen tot gevolg heeft.

17

3.5.2 Informatiehuishouding
In 2021 is volop ingezet op de verbetering van onze informatiehuishouding. Op basis van de concept wettekst
Wet open overheid (Woo) heeft de SVB voorbereidende acties uitgevoerd. In 2021 zijn alle in de Woo
genoemde informatiecategorieën geanalyseerd en zijn hier eigenaren voor benoemd. Ook zijn afspraken
over openbaarheid gemaakt. Daarnaast is er een redactieraad opgericht voor de openbaarmaking en is een
(handmatige) aansluiting op PLOOI (Platform Openbare Overheidsinformatie) gerealiseerd.
De reeds gestarte initiatieven ter verbetering van de informatiehuishouding hebben een plek gevonden in
het in dit jaar opgestelde programma SVB Open op Orde. Hiermee geeft de SVB invulling aan de rijksbrede
opdracht om in de periode 2021 – 2026 de informatiehuishouding versneld op orde te brengen. Concreet is
in 2021 een nulmeting uitgevoerd op de staat van de informatiehuishouding. Ook is het programmabureau
ingericht en zijn diverse initiatieven via vier actielijnen afgerond. Zo is een strategische samenwerking
afgesproken met Doc-Direkt, zijn AVG-scans uitgevoerd en worden de websites gearchiveerd.

3.5.3 Tegemoetkoming Stoffen gerelateerde Beroepsziekten (TSB)
De SVB is, in samenwerking met het IAS, beoogd uitvoerder van de nieuwe regeling TSB. In 2021 is door SZW
gewerkt aan een conceptregeling, waar SVB en IAS input voor geleverd hebben. Op verzoek van SZW is onder
andere de uitvoerbaarheid en haalbaarheid van de beoogde datum van inwerkingtreding getoetst.

3.6 Handhaving
3.6.1 Voorkomen van onrechtmatigheden
De SVB zet in op preventieve handhaving, waarbij zij fouten en fraude van klanten en derden zoveel mogelijk
probeert te voorkomen en waar dat niet lukt te detecteren, te corrigeren en zo nodig te sanctioneren. In het
kader van preventie is de SVB in 2021 een onderzoek gestart onder klanten waarbij in de afgelopen twee jaar
een onrechtmatigheid in de uitkering is geconstateerd. Centrale vraag van het onderzoek is of en hoe de
onrechtmatigheid voorkomen had kunnen worden. Dit onderzoek wordt in 2022 afgerond.

3.6.2 Bevorderen meldingen
In 2021 heeft de SVB naar aanleiding van het programma ‘Handhaving en Gedrag’ dat door SZW is opgericht,
onderzocht hoe burgers het best kunnen worden gestimuleerd om het voeren van een gezamenlijke
huishouding zelf te melden bij de SVB. Hiervoor is een experiment uitgevoerd bij alleenstaande gerechtigden
in Duitsland. Doel van het experiment was het meten van het effect van het wel of niet sturen van brieven
en het effect van verschillend geformuleerde brieven op de spontane meldingen van een gezamenlijke
huishouding. Het experiment leidde tot veel telefonisch contact waarbij gemeld werd dat er niets in de
woonsituatie is veranderd. Het experiment wordt geëvalueerd en er wordt een voorstel gedaan voor een
vervolgmeting van de bekendheid met plichten bij klanten in Duitsland.

3.6.3 Internationale controle
In lijn met haar kerntaken deed de SVB in 2021 in het buitenland onderzoek naar de rechtmatigheid van de
uitkeringen die worden ontvangen. Het betrof de internationale AOW, Anw, AIO en AKW. Voor de AOW en
Anw wordt daarbij regulier gecontroleerd of de gegevens in onze administratie overeenkomen met de
situatie die bij de klant wordt aangetroffen. De controle op AIO IR heeft betrekking op verblijf en vermogen
in het buitenland en voor de kinderbijslag wordt gecontroleerd of kinderen waarvoor kinderbijslag wordt
ontvangen, ook naar school gaan en uitwonend zijn.
De SVB handhaaft ook op de uitvoering van toepasselijke wetgeving (TPW). Dit betreft de aanpak van
schijnconstructies waarbij werkgevers, bij grensoverschrijdende arbeid, misbruik maken van zogeheten A1verklaringen om te besparen op personeelskosten. Een onterechte A1-verklaring leidt daarbij tot afdracht

18

van premies in een ‘goedkoop’ land of het tewerk kunnen stellen van goedkope buitenlandse
arbeidskrachten in Nederland. De SVB onderzoekt mogelijke schijnconstructies in samenwerking met
ketenpartners in Nederland en zusterorganen in het buitenland.
In 2021 werd onderzoek verricht naar 450 klanten woonachtig in het buitenland die AOW/Anw ontvangen.
Bij 50 klanten bleek er sprake van onjuistheden in de gegevens, waardoor er teveel werd uitgekeerd.
Voor de internationale AIO heeft de SVB in de periode 2013 tot en met 2019 een integrale controle
uitgevoerd, waarbij de controle zich ieder jaar op één of meerdere geboortelanden richtte. Vanwege de lange
doorlooptijd van vermogensonderzoeken is de eindrapportage over deze periode in 2021 opgemaakt. In 231
van de 1.018 vermogensonderzoeken is ongemeld vermogen aangetroffen. Er is in totaal een bedrag van
€ 3.426.846,- teruggevorderd en € 215.667,- aan boeten opgelegd. Gezien de uitkomsten wordt risicogericht
onderzoek naar ongemeld vermogen voortgezet.

3.6.4 Resultaten handhaving
Onderstaande tabel bevat de resultaten van de handhavingsactiviteiten van de SVB in 2021. Sancties zijn niet
alleen boetes maar ook maatregelen en waarschuwingen, die geen financiële consequentie hebben. De
verwachte besparingen als gevolg van herzieningen zijn indicatief en afgerond. Alle aantallen en bedragen
zijn in 2021 lager dan in 2020. Dit heeft uiteraard te maken met de beperking van de
interventiemogelijkheden en daarmee de handhavingsactiviteiten door de coronamaatregelen.
Tabel 3.5: Resultaten Handhaving
Bedragen x € 1.000

AOW
2021

Sancties

Aantal
Bedrag

Terugvorderingen waarbij een Aantal
sanctie is opgelegd
Bedrag
Besparingen
Aantal
Aangiften

Bedrag
Aantal
Bedrag

AKW

Anw

2020

2021

2020

1.497 1.863
439
441

5.488
199

7.413
267

76
46

403
430
1.607 1.811

1.870
1.655

2.960
2.259

420
456
6.300 6.840

1.875
2.250
0
0

7
351

7
224

AIO

2021 2020

Totaal

2021

2020

2021

2020

103
68

647
230

741
280

7.708
914

10.120
1.056

34
223

42
344

383
1.004

448
1.223

2.690
4.489

3.880
5.637

2.977
3.572

38
570

47
705

385
5.775

451
6.765

2.718
14.895

3.931
17.882

0
0

1
49

0
0

2
78

2
90

10
478

9
314

19

4 De SVB staat voor persoonlijke dienstverlening
De SVB heeft het bieden van persoonlijke en proactieve dienstverlening gemarkeerd, naast het verder op
orde brengen van de basis, als strategische doelstelling. Het optimaliseren hiervan is een continu proces
binnen de SVB. In dit hoofdstuk wordt een aantal belangrijke activiteiten, die in 2021 in dit kader hebben
plaatsgevonden, toegelicht.

4.1 Toegankelijke en persoonlijke dienstverlening
Een belangrijk uitgangspunt voor onze dienstverlening is persoonlijk contact. Dit betekent
bijvoorbeeld dat burgers altijd een deskundige medewerker aan de lijn krijgen, die
persoonlijk de vraag in behandeling neemt. In de brieven die niet-automatisch
gegenereerd worden staan de naam en het doorkiesnummer van de behandelend
medewerker vermeld. Bij automatisch gegeneerde brieven is een zogeheten regelingennummer vermeld. Burgers die dit nummer bellen krijgen direct contact met een
medewerker die deskundig is op de betreffende regeling. De SVB heeft besloten om het
doorkiesnummer op alle niet automatisch gegenereerde brieven in de nabije toekomst te vervangen door
een regeling-nummer. De naam van de behandelend medewerker wordt ook dan nog steeds op de brieven
vermeld.
De toegankelijkheid van de diverse kanalen wordt structureel gemonitord en verbeterd. In 2021 zijn onder
andere de telefoonnummers op de website beter vindbaar gemaakt en is het contactformulier
vereenvoudigd. Daarnaast worden meer brieven digitaal verstuurd en werkt de SVB aan verbetering van het
verwerken van e-mails. Vanwege de uitvoering van de tijdelijke regelingen kinderopvangtoeslag is de
oplevering van een Engelstalige versie van Mijn SVB doorgeschoven naar het tweede kwartaal van 2022. Wel
wordt deze dan in zeven talen uitgerold in plaats van alleen in het Engels. Tenslotte bereidde de SVB in 2021
een proef voor met beeldbellen, om inzicht te krijgen in de behoefte van klanten om via dit kanaal contact
met de SVB te leggen.

4.1.1 Toegankelijkheid aanvraag AIO
Om de aanvraag AIO toegankelijker te maken is in 2021 gestart met de ontwikkeling van een eenvoudige,
digitale aanvraagprocedure (nu alleen nog schriftelijk mogelijk). Tevens is gewerkt aan de verbetering van de
voorlichting over de AIO, door uitbreiding van de informatie hierover in brieven van de SVB, via gemeenten,
op de SVB-website en in mijnpensioenoverzicht.nl.

4.1.2 Landelijke uitrol versnelde route vrouwenopvang
In 2020 is de SVB samen met vrouwenopvang Moviera en Belastingdienst/Toeslagen een pilot gestart om het
aanvraag- en verwerkingsproces van kinderbijslag/kindgebonden budget te versnellen voor vrouwen in de
vrouwenopvang, die (nog) geen aanvrager van de kinderbijslag zijn. Het gaat hierbij om vrouwen die in een
(financieel) kwetsbare situatie verkeren. Door deze ketensamenwerking krijgen deze vrouwen eerder
duidelijkheid en beschikken ze sneller over de financiële middelen waar zij recht op hebben.
Na de succesvolle afronding van deze pilot in 2020, is besloten deze werkwijze onderdeel te laten worden
van het reguliere proces. In 2021 is deze werkwijze gefaseerd landelijk uitgerold en in het vierde kwartaal
van 2021 succesvol afgerond. Dit betekent dat alle vrouwenopvangorganisaties in Nederland aangesloten
zijn en gebruik kunnen maken van deze versnelde route.

20

4.2 Eén loket voor de burger
De SVB onderschrijft de overheidsbrede één-loket gedachte en zet hier ook al geruime
tijd op in middels bijvoorbeeld het project Gemeenschappelijke Dienstverlening op
Locatie, waarin de SVB samen met DUO een fysiek loket bij gemeenten beheert. In 2021
is contact gelegd met nieuwe gemeenten voor een digitaal, periodiek multidisciplinair
overleg. Met een aantal gemeenten is dit overleg reeds ingericht, waarbij nagedacht
wordt over een manier om, zodra de coronamaatregelen het weer toelaten, de fysieke
loketfunctie bij gemeenten weer op te starten en verder op te schalen. Hierbij wordt ook nadrukkelijk
gekeken naar de mogelijkheden van het beeldbellen met burgers. Voor de overheidsbrede verkenning naar
één overheidsloket, die wordt uitgevoerd binnen het kader van Werk aan Uitvoering (WaU), voerde de SVB
in 2021 gesprekken met alle relevante ketenpartners om tot toekomstscenario’s te komen.

4.2.1 Op weg naar de arbeidsmarkt
De pilot ‘Op weg naar de arbeidsmarkt’ die zich richtte op personen die recht hebben op een uitkering op
grond van de Algemene Nabestaandenwet (Anw) is in 2020 afgerond en geëvalueerd. De resultaten van de
pilot waren positief. Nabestaanden worden eerder erop gewezen dat zij hulp bij re-integratie kunnen
ontvangen. Dat voorkomt mogelijk op langere termijn een afhankelijkheid van bijstand. De SVB heeft
besloten deze werkwijze landelijk uit te rollen bij gemeenten die willen aansluiten. Dit is in 2021 gestart en
in 2021 zijn er in totaal 17 gemeenten aangesloten. De SVB is in gesprek met andere gemeenten voor verdere
uitbreiding.

4.3 De mening van onze klanten is belangrijk
Om de klantwaardering te meten voert de SVB tweejaarlijks een grootschalig klantonderzoek uit en
daarnaast wordt er op onderdelen, zoals de telefonische dienstverlening, continu
klanttevredenheidsonderzoeken uitgevoerd. Het tweejaarlijks onderzoek vond in 2020
plaats en wordt in 2022 herhaald. Uit het continu klanttevredenheidsonderzoek bleek
dat onze dienstverlening onverminderd hoog wordt gewaardeerd. Klanten van onze SVregelingen gaven ons een 8,4 voor de telefonische dienstverlening en een 8,6 voor het
contact via Whatsapp. De telefonische dienstverlening rondom PGB 1.0, PGB 2.0 en V&O
werd met respectievelijk een 8,2, een 8,1 en een 8,6 gewaardeerd.
De SVB betrekt haar klanten ook actief bij het vormgeven van haar dienstverlening. Naast structureel overleg
met de Klant Advies Raad (zie hoofdstuk 7), zijn klanten via de klantcommunities gevraagd om brieven en
formulieren te evalueren en is het effect van maatwerk in dienstverlening op klantbeleving onderzocht.
Ook is het gebruiksgemak voor de klant bij gebruik van de website en/of tooling en de communicatie bij
nieuwe dienstverlening getoetst.

4.3.1 Klachten en bezwaar als waardevolle feedback
Klachten
De SVB ziet klachten en bezwaar als waardevolle feedback voor de verbetering van de dienstverlening. Om
deze reden streeft de SVB ernaar om klachten zoveel mogelijk via persoonlijk contact op te lossen. In 2021
registreerde de SVB met betrekking tot de SV-regelingen 2.602 klachten, waarvan er 1.938 informeel werden
opgelost. Het aantal formele klachten is ten opzichte van 2020 met bijna 10% gedaald. Het totaal aantal
klachten is nagenoeg gelijk gebleven. In onderstaande tabel zijn de klachten naar oorzaak uitgesplitst.

21

Tabel 4.1: Aantal formele klachten verdeeld naar oorzaak
Oorzaak

2021

2020

Klacht inzake bejegening
Klacht inzake bereikbaarheid
Klacht inzake voorlichting
Totaal klachten communicatie
Klacht inzake behandelingsduur
Klacht inzake betalingsduur
Klacht inzake uitblijven reactie
Totaal klachten tijdigheid

45
17
47
109
100
45
108
253

34
31
53
118
88
36
95
219

Klacht inzake behandelingswijze
Klacht inzake overig
Klacht inzake wetstoepassing
Totaal klachten werkwijze
Totaal aantal klachten

89
149
64
302
664

97
227
61
385
722

Naast de klachten die direct bij de SVB binnenkwamen, ontving de SVB ook een aantal klachten via de
Nationale Ombudsman. Naar aanleiding hiervan heeft de SVB onder andere de informatie op de website en
in brieven verduidelijkt. Ook zijn samen met het CAK verbeteringen doorgevoerd voor de situatie waarbij één
van de AOW-gerechtigde partners in een zorginstelling wordt opgenomen.
Bezwaren
In 2021 zijn in totaal 9.738 bezwaren behandeld, waarvan er 2.615 gegrond zijn verklaard. Het totaal aantal
behandelde bezwaren was in 2021 lager dan in 2020. De reden hiervoor is dat er minder capaciteit
beschikbaar was en er sprake is van toenemende complexiteit van de bezwaren, waardoor behandeling meer
tijd vraagt. De uitsplitsing naar oorzaken van bezwaar was in 2021 nog niet mogelijk, maar is wel onderdeel
van het meerjarig programma Bestuursrecht op Maat (zie 5.2). De SVB heeft de wens om bezwaren uit te
splitsen naar oorzaken. In dit kader heeft de SVB in 2021 de voorbereidingen getroffen voor de inrichting van
een zogeheten juridisch dashboard. Hiermee worden klachten en bezwaren structureel gemonitord om het
effect van beleid en strategische keuzes beter te kunnen duiden en verbeteringen in processen en beleid te
realiseren.
Daarnaast is in 2021 een verbeteraanpak voor bezwaar opgesteld, met als doel het voorkomen van bezwaren
en daarmee het verlagen van de voorraden op bezwaar. Tot slot is in juni 2021 het
klanttevredenheidsonderzoek (KTO) Klachten & Bezwaar gestart. De klanttevredenheid over de klacht- en
bezwaarafhandeling bij de SVB wordt gedurende een jaar continu gemeten.

22

5 Maatwerk, vereenvoudiging en innovatie
De SVB werkt voortdurend aan de verdere doorontwikkeling van haar dienstverlening en wil van een
dienstverlening die gemiddeld goed is, naar goed voor iedereen, met maatwerk waar nodig en
vereenvoudiging waar mogelijk. Innovatie speelt hierbij een belangrijke rol.

5.1 De Bedoeling 2.0
In 2021 is het programma De Bedoeling 2.0 gestart, dat voortborduurt op de aanpak en instrumenten, die
de SVB de afgelopen jaren heeft ontwikkeld en deze verder uitbouwt en professionaliseert. De Bedoeling 2.0
is gericht op het integreren van maatwerk in het reguliere werk en het bieden van maatwerk over de grenzen
van onze eigen organisatie heen. Hiermee draagt de SVB bij aan een overheidsbrede maatwerkaanpak. Het
programma bestaat uit verschillende lijnen, waarbinnen in 2021 onder andere de volgende projecten zijn
opgestart:
Tabel 5.1: Programma De Bedoeling 2.0
Programmalijn

Activiteiten 2021

Objectiveren en waarderen van
maatwerk

∙ De uitvoering van een kwalitatief onderzoek naar de typen en hoeveelheid maatwerk in
de praktijk, om zo tot keuzes op inrichting, sturing en financiering van maatwerk te
komen.

Bepalen van de SVB werkwijze voor
maatwerk

∙ Het implementeren van een oplosroutekaart bij DPGB. Dit faciliteert maatwerk in de
praktijk door het implementeren van een aanpak, die laagdrempelig in het werkproces
kan worden opgestart als er sprake is van maatwerk.

Toerusting en bewustwording

∙ De opstart van een intensieve impuls op bewustwording in de interne en
extern gerichte dienstverlening om maatwerk te identificeren en uit te voeren.

5.1.1 Versterking rijksbreed Maatwerk
Voor het versterken van rijksbreed maatwerk zijn ook verschillende activiteiten ontplooid, zoals het initiatief
tot oprichting van een overheidsbrede maatwerkplaats, waarin met regelmaat met een grote groep
(overheids)organisaties ervaringen worden gedeeld en aan overeenstemming in uitgangsprincipes wordt
gewerkt. De SVB heeft daarnaast haar kennis en ervaring gedeeld door onder andere het trainen van
verschillende overheidsorganisaties op tools als de Garage, ABBA (Algemene Beginselen voor Behoorlijke
Afweging) en de Perspectiefcirkel, alsmede het delen van het gedachtengoed in de praktijksituatie. Daarnaast
faciliteerde de SVB de maandelijkse overheidsbrede Garage, waar in geval van overstijgende casuïstiek naar
een structurele oplossing in proces en systeem wordt gezocht.

5.2 Bestuursrecht Op Maat
Met Bestuursrecht Op Maat geeft de SVB invulling aan het streven naar een
responsieve overheid, waarin de persoonlijke situatie van de burger centraal staat.
Concreet betekent dit dat de SVB haar interne beleidsregels moderniseert, zodat
meer ruimte voor maatwerk ontstaat. Dit doet zij in samenwerking met de
Universiteit Leiden, die in 2020 het rapport “Bestuursrecht op Maat” uitbracht in
opdracht van het Ministerie van BZK.
Het project bestaat uit verschillende deelprojecten en maatregelen. Naast de modernisering van de interne
beleidsregels zijn hierbinnen in 2021 onder andere de volgende activiteiten gestart: ontwerp van een
juridisch dashboard, oprichting van een zogeheten Klachtloket, ontwikkeling van een Maatwerkbibliotheek,
het toepassen van mediation en wekelijkse interne intervisiesessies voor onder andere juristen in het kader
van oefenen met het toepassen van juridisch Maatwerk.

23

5.3 Vereenvoudiging in beleid en wet- en regelgeving
5.3.1 Knelpuntenbrief
In juni 2021 heeft de SVB haar eerste knelpuntenbrief opgesteld. Hierin zijn knelpunten opgenomen die
burgers ervaren in wet- en regelgeving die de SVB uitvoert. De brief is in juni als bijlage bij de ‘Stand van de
uitvoering’ naar de Tweede Kamer verzonden. Elk knelpunt is bondig toegelicht en voorzien van een
denkrichting om het knelpunt op te lossen.
Een voorbeeld uit de knelpuntenbrief betreft het toekennen van kindgebonden budget na scheiding. Dit
knelpunt, samen met de complexe internationale ketensamenwerking, vormde de basis voor de propositie
kinderbijslag van de SVB die in 2020 is gedeeld in het kader van interdepartementale Beleidsonderzoektoeslagen (IBO). In deze propositie is een voorstel gedaan voor een moderne kinderbijslag met een vast deel
en een inkomensafhankelijk deel die het kindgebonden budget overbodig maakt. Een ander voorbeeld
betreft de dubbele kinderbijslag intensieve zorg (DKIZ). Uit beleidsonderzoek bleek dat de
aanvraagprocedure hiervoor ingewikkeld kan zijn voor ouders en dat er sprake is van niet-gebruik. Op basis
daarvan werkt SZW samen met de SVB en het CIZ aan het vereenvoudigen van deze tegemoetkoming.
De knelpuntenbrief is opgemerkt. De commissie SZW van de Tweede Kamer heeft in het najaar de
knelpuntenbrieven van UWV en de SVB in een rondetafelgesprek besproken. Tevens heeft de commissie
verzocht om voorafgaand aan de begrotingsbehandeling SZW geïnformeerd te worden over de knelpunten.

5.3.2 Vereenvoudigingsagenda
Eenvoudigere wet- en regelgeving en complexiteitsreductie is onderdeel van de
strategische doelstelling ‘Versnelling één overheid’ in de SVB Meerjarenkoers. In dit
kader heeft de SVB dit jaar geïnventariseerd waar complexe wet- en regelgeving
knelpunten opleveren voor de huidige dienstverlening aan burgers en een aantal
concrete vereenvoudigingsvoorstellen om deze knelpunten op te lossen bij elkaar
gebracht in een SVB-vereenvoudigingsagenda. De SVB gaat de komende tijd actief aan
de slag om, in samenwerking met politiek, departementen en (keten)partners, voor
burgers merkbare vereenvoudigingen te realiseren. De SVB participeert daarnaast in het SZWvereenvoudigingstraject dat in 2021 is gestart, en draagt bij aan het voorgenomen Interdepartementaal
beleidsonderzoek vereenvoudiging sociale zekerheid dat het ministerie van SZW in samenwerking met het
ministerie van Financiën in 2021 heeft voorbereid.

5.3.3 Leefvormen in de AOW
De SVB heeft bijgedragen aan een verkenning Leefvormen in de AOW, die door SZW naar aanleiding van de
recent uitgevoerde beleidsdoorlichting van de AOW werd uitgevoerd en op 31 maart 2021 aan de Tweede
Kamer is aangeboden. In deze verkenning zijn drie varianten voor vereenvoudiging uitgewerkt: het
individualiseren van de AOW, het adres als uitgangspunt en het toepassen van het partnerbegrip dat geldt
voor de toeslagen. Er volgt politieke besluitvorming over de opvolging van deze verkenning.

5.3.4 Aanpassing beleid duurzaam gescheiden leven bij wonen in een zorginstelling
Naar aanleiding van de hiervoor genoemde verkenning heeft de SVB haar interne beleid aangepast voor
AOW-gerechtigden, die kunnen kiezen voor ‘duurzaam gescheiden leven’ als één van beide partners wordt
opgenomen in een zorginstelling. Dit blijkt vaak een ingewikkelde keuze, omdat mensen niet altijd kunnen
overzien wat de financiële gevolgen hiervan zijn, bijvoorbeeld voor de te betalen eigen bijdrage voor zorg en
te ontvangen toeslagen. Met deze beleidswijziging is het mogelijk geworden om eenmalig terug te komen op
de keuze om als ‘Duurzaam gescheiden levend’ (DGL) te worden aangemerkt, als achteraf blijkt dat de
gemaakte keuze nadelige gevolgen heeft in financiële zin.

24

De SVB heeft alle AOW-gerechtigden die eerder de keuze hebben gemaakt om als DGL te worden aangemerkt
geïnformeerd. Bijna 600 personen hebben gebruik gemaakt van deze nieuwe mogelijkheid. Met de
beleidswijziging worden financieel nadelige gevolgen van een verkeerde keuze beperkt. Om de oorzaak, de
complexe gevolgen voor de eigen bijdrage WLZ (Wet Langdurige Zorg), op te lossen is aanpassing van
wetgeving noodzakelijk. De SVB is hierover in gesprek met SZW, VWS en het CAK.

5.3.5 Dossier ‘Schuldig nalatig’
Iedere burger die verplicht verzekerd is voor de AOW, is over een deel van het belastbaar inkomen uit werk
en woning AOW-premie verschuldigd. Als deze premie niet of niet geheel via voorheffing is betaald, legt de
Belastingdienst de premieplichtige een gecombineerde aanslag voor de inkomstenbelasting en premies
volksverzekeringen op. Als de premieplichtige de op aanslag verschuldigde AOW-premie niet of niet volledig
voldoet, beslist de SVB op voordracht van de Belastingdienst of sprake is van ‘schuldig nalaten’. De Centrale
Raad van Beroep (CRvB) heeft op 10 juli 2020 geoordeeld dat het bedrag aan AOW-premie dat al via de
loonheffing is betaald, niet langer mag meetellen bij het schuldig nalatig verklaren. Naar aanleiding van de
uitspraak is de uitvoering hiervan vanaf september 2020 stopgezet. Na aanpassing van de ICT-toepassingen
bij de Belastingdienst kan de gegevenslevering aan de SVB naar verwachting niet voor 2023 worden hervat.
In 2021 is een strategische verkenning gestart waarin de SVB, Belastingdienst en de ministeries van SZW en
Financiën gezamenlijk nagaan of het proces rondom de korting op de AOW vereenvoudigd kan worden voor
zowel burger als uitvoering. In de strategische verkenning zijn verschillende alternatieven onderzocht.
Inmiddels is een wetsvoorstel in voorbereiding dat beoogt schuldig nalatigheid af te schaffen.

5.4 Innovatie
Eind 2021 is de SVB Innovatiestrategie vastgesteld. Innovatie is binnen de SVB zowel bij het innovatielab
Novum als binnen de directies belegd. In de aanpak en verantwoordelijkheidsverdeling wordt onderscheid
gemaakt in innovaties gericht op het verbeteren van vandaag, het vernieuwen en mogelijk maken van
morgen en het veranderen en verkennen van de toekomst. In 2021 zijn onder andere de volgende activiteiten
uitgevoerd:
•
•
•
•

•

Verkennend onderzoek naar de mogelijkheden van self-sovereign identity technologie (SSI) en de
toepasbaarheid daarvan binnen de SVB;
Ontwikkeling van een prototype van een tool waarmee een burger kan berekenen of het al dan niet
voordelig is om duurzaam gescheiden leven te registreren;
Verkenning van mogelijkheden om informatie uit het kennissysteem voor medewerkers makkelijker
vindbaar te maken door gebruik van Machine Learning/Artificial Intelligence/Data analytics;
Ontwikkeling van een notificatiedienst (‘Notify’), waarbij een SMS-bericht naar klanten wordt verstuurd
rond de betaaldagen. In 2021 maakten hier al 2400 klanten gebruik van. Novum onderzoekt samen met
Logius of deze notificatiedienst als een generieke dienst Rijksbreed beschikbaar gesteld kan worden ten
behoeve van het versnellen van één overheid;
In 2020 is door Novum in samenwerking met Google en de ANBO een onderzoek gedaan naar de
mogelijkheden van voice technologie in de dienstverlening aan ouderen. Daaruit bleek dat zogeheten
smart speakers (draadloze apparaten met een ingebouwde virtuele assistent) een laagdrempelige vorm
van online dienstverlening kunnen leveren voor ouderen. Op basis van dit onderzoek zijn in 2021
zogeheten voice snippets op de website geplaatst, waarmee de vragen worden beantwoord die via een
smart speaker gesteld worden.

Daarnaast is onder leiding van Novum de ‘design thinking aanpak’ gebruikt voor de ontwikkeling van de
eerdergenoemde overheidsbrede ‘ Visie op gezamenlijke overheidsdienstverlening’. Tot slot is er vanuit
Novum in 2021 actief ingezet op kennisdeling, zowel binnen als buiten de SVB. Dit is gedaan in de vorm van
podcasts van de Innovatie Ambtenaar, Open Office Hours, presentaties, workshops en via de website van
Novum.

25

6 Mens en organisatie
In 2021 is de HR-strategie van de SVB vastgesteld, gebaseerd op de ambities uit de SVB Meerjarenkoers 20212025. Deze HR-strategie beschrijft de richting en speerpunten, die de komende jaren op HR-gebied nodig
zijn. Daarnaast zet de SVB zich vanuit haar missie, visie en kerntaken in voor maatschappelijk verantwoord
ondernemen en daarmee het leveren van een zo groot mogelijke positieve impact op de samenleving.

6.1 Toekomstgericht ontwikkelen
6.1.1 Vakmanschap
Complexer wordende werkzaamheden, veranderende klantvragen en technologische
ontwikkelingen vragen andere kennis en vaardigheden van onze medewerkers.
Doelstelling voor 2021 was het investeren in het vakmanschap van zowel nieuwe als
bestaande medewerkers middels een vernieuwd en verbeterd ontwikkelaanbod. In 2021
kreeg een groot aantal medewerkers een gericht programma aangeboden, met daarin
meerdere leerpaden per regeling. Om leren en ontwikkelen zo effectief mogelijk te
maken tijdens het werken op afstand, is daarbij onder andere online sociaal leren,
waarmee zowel in groepsverband als individueel kon worden geleerd, en begeleid oefenen ingezet. Een
ander voorbeeld van dit vernieuwd ontwikkelaanbod is de ontwikkeling van een reeks talkshows genaamd
SVB Talks, waarin regelingen of belangrijke aspecten in de praktijk van de uitvoering (maatwerk, bezwaar)
centraal staan.

6.1.2 Leiderschapsontwikkeling
Op basis van de leiderschapsopgave die voortvloeit uit de SVB Meerjarenkoers, is in 2021 een
leiderschapsprogramma ontworpen voor alle managementlagen binnen de SVB en zijn daarin de eerste
concrete stappen gezet. In 2022 volgt een collectieve start voor alle deelnemers, waarbij ook aandacht is
voor de ontwikkeling van het individuele vakmanschap.

6.1.3 Continu Leren en Verbeteren
In 2021 zijn er stappen gezet om de systematiek van Continu Leren en Verbeteren breder in te zetten binnen
de SVB. Dit reikt van een verbeterd leer- en verbetergesprek, en daarmee verhoogde kans op een verbetering
in de dienstverlening, tot procesverbetering binnen stafdirecties en de inzet van leerlabs.

6.2 Wendbaar werken en organiseren
6.2.1 Bewust werken
Het (grotendeels) thuiswerken als gevolg van de coronacrisis heeft ons geleerd dat plaats en tijdonafhankelijk
werken een structureel onderdeel moet zijn van de manier van werken binnen de SVB. Het vertrekpunt is
dat de SVB een werkomgeving wil creëren waarin medewerkers optimaal in staat worden gesteld om hun
werk goed te kunnen doen, vanuit huis, op een SVB-locatie of op een andere locatie (bijvoorbeeld bij
ketenpartners). Voor Bewust Werken geldt een integrale aanpak bestaande uit vier programmaonderdelen:
“behaviour, bricks, bites, brand”. In de veranderaanpak staat leren en experimenteren centraal. Dit betekent
dat de SVB medewerkers de ruimte biedt om zelf en in afstemming met collega’s invulling te geven aan de
wijze waarop ze hun resultaten optimaal kunnen realiseren. Hierbij wordt door leidinggevenden actief
gemonitord waar behoefte aan is en wordt het gesprek hierover door hen gefaciliteerd.
Bewust werken
Elke medewerker werkt resultaatgericht en maakt een professionele en bewuste afweging over hoe, waar, wanneer, met
welke middelen en met wie, zijn of haar resultaten optimaal (kwalitatief en kwantitatief) behaald kunnen worden. Hierin staat
het klantbelang voorop maar worden ook het organisatie-, team- en individueel belang meegewogen.

26

6.2.2 Digitale Werkomgeving SVB fase 3 (DWS3)
Ter ondersteuning van het plaats- tijdonafhankelijk werken is in 2021 het project ‘DWS3’ gestart, waarmee
de SVB de overstap naar de Cloud heeft gemaakt t.a.v. de werkplek en er online kan worden samengewerkt.
Documenten kunnen geclassificeerd worden, waardoor informatie beter vindbaar is en er een solide basis
voor verhoging van de productiviteit ligt. Dit heeft geleid tot een flexibele, moderne en toegankelijke
werkomgeving voor alle SVB-medewerkers. Hiermee zet de SVB een belangrijke stap om op termijn te
voldoen aan de archiefwet (lijn) en het beleid informatiebeheer. DWS 3 is daarmee een toekomstbestendige
werkplek inrichting en draagt bij aan de wendbaarheid van de organisatie.

6.2.3 Versterken Agile Werken
Binnen de SVB is gekozen voor agile werken om in de complexe en veeleisende omgeving waarin we
opereren, sneller werkende oplossingen van hoge kwaliteit te kunnen leveren. Dit heeft er in 2021 mede toe
geleid dat de succesvolle implementatie van tijdelijke regelingen als de Zorgbonus en TTKO binnen relatief
korte tijd gerealiseerd kon worden.
In 2021 is ingezet op verdere versterking van het agile werken binnen de SVB. Hiertoe hebben Agile
Roadmapteams in alle betrokken directies geïnventariseerd wat binnen die directie nodig is om de ambitie
‘geschaald agile werken’ (agile werken over de grenzen van teams heen) te realiseren. De resultaten van deze
inventarisatie zijn gedeeld tijdens SVB-brede ‘Versterken Agile Werken reviewmarkten’ in het kader van met
en van elkaar leren, en meegenomen bij de verdere inrichting van de waardestromen en het Agile
leiderschap.

6.3 Vitaliteit en werkvermogen
6.3.1 Vitaliteit
De vitaliteit van onze medewerkers stond ook in 2021 onder druk door de gevolgen van
de voortdurende coronapandemie. Om te meten hoe de medewerkers de huidige
werksituatie ervaren, is er ook in 2021 een aantal keren een vragenlijst – de SVB
barometer – uitgezet onder alle medewerkers. Deze barometers hebben een hoge
respons gehad. Hierdoor kon een goed beeld worden gevormd van de fysieke en
geestelijke gesteldheid van onze medewerkerswaar en waar nodig extra aandacht of
maatregelen worden getroffen. De barometers van juli en november lieten een
verbetering zien van de gemeten bevlogenheid, vitaliteit en de werk-privé balans. Daarnaast is in de zomer
een vitaliteitswijzer geïntroduceerd. Deze tool biedt medewerker inzicht in de interventies die de SVB biedt
om de eigen inzetbaarheid en vitaliteit continue te verbeteren en te borgen.
6.3.2

Verzuim

Zoals aangegeven in hoofdstuk 2 lag het gemiddelde verzuim in 2021 met een percentage van 6,1% boven
de norm van 4,1%, en is het in de laatste maanden van 2021 zelfs opgelopen tot 6,8%. Onderliggend aan dit
percentage is een stijging van het aandeel langdurig verzuim, dat beduidend hoger ligt dan voorgaande jaren.
Hoewel re-integratie in de huidige coronasituatie wordt bemoeilijkt, heeft de SVB diverse interventies
gedaan om snellere re-integratie van medewerkers te ondersteunen, zoals het in een vroeg stadium
inschakelen van de Arbodienst en indien nodig de bedrijfsarts.

27

6.4 De SVB als aantrekkelijk werkgever
6.4.1 Inclusie en diversiteit
De SVB wil een aantrekkelijk werkgever zijn en streeft in dit kader onder andere naar een evenwichtig
personeelsbestand met diversiteit in alle lagen, en een inclusieve cultuur, waarbij verschillen actief worden
benut. In 2021 zijn hierin belangrijke stappen gezet door de vaststelling van het Plan van aanpak Diversiteit
en Inclusie, het aanstellen van een portefeuillehouder Diversiteit en Inclusie en het uitbouwen van het
ambassadeursnetwerk binnen de organisatie.
Bij de werving van 259 nieuwe collega’s in het kader van Operatie Gezonde Dienstverlening is een nieuwe
waardevrije selectiemethode toegepast. Dit is positief ontvangen, ook bij de meeste afgewezen kandidaten.
Daarnaast zijn er in 2021 met regelmaat bewustwordingsactiviteiten en –events georganiseerd, waaronder
de ‘diversity week’ in oktober.

6.4.2 Arbeidsparticipatie en social return
Ook mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt krijgen kansen bij de SVB. In 2021 waren er 84
arbeidsparticipanten in dienst van de SVB. Daar waar nodig in verband met het langdurig thuiswerken is extra
aandacht en begeleiding op afstand geboden. Ook zijn aanvullende inspanningen geleverd om collega’s met
een visuele beperking te kunnen laten werken.
Social return maakt sinds ruim vijf jaar onderdeel uit van het SVB-inkoopbeleid. Hiermee zet de SVB haar
inkoopvolume in om extra maatschappelijke waarde te creëren op het gebied van arbeidsparticipatie. Samen
met leveranciers maakt de SVB afspraken over de wijze waarop de social return verplichting wordt ingevuld,
uitgevoerd en gemonitord gedurende de looptijd van een opdracht. In 2021 heeft de SVB acht
aanbestedingen afgerond waarbij een social return verplichting als onderdeel van de overeenkomst is
opgenomen. De waarde van deze social return verplichting opgenomen in deze aanbestedingen bedroeg
circa € 480.000,-. Hiermee staat het totaal aan social return verplichtingen die de SVB met leveranciers vanaf
2017 is aangegaan op ruim € 2,5 miljoen.
Vernieuwend voor de SVB is dat bij de aanbesteding Meubilair voor het eerst social return als onderdeel van
het gunningscriterium is opgenomen. Hierdoor werden leveranciers uitgedaagd om zich extra in te zetten op
het gebied van social return, aangezien dit meewoog bij de beoordeling van de inschrijving. Dit heeft
geresulteerd in een hoger percentage social return verplichting ten opzichte van de 5% van de waarde van
de opdracht die normaliter wordt aangehouden.

6.5 Klimaatacties als onderdeel van maatschappelijk verantwoord ondernemen
De panden in de SVB vastgoedportefeuille hebben inmiddels vrijwel allemaal het energielabel A, maar om te
voldoen aan de ambities in het klimaatakkoord zijn aanvullende inspanningen noodzakelijk. In 2021 is
daarom een gerenommeerd ingenieursbureau gevraagd om samen met de SVB een zogenaamde roadmap
op te stellen aan de hand waarvan de SVB de klimaatdoelen op termijn kan behalen. Op basis hiervan wordt
in 2022 een Duurzaam Meerjaren Onderhoudsplan opgesteld dat ertoe moet leiden dat voor iedere
vervanging die noodzakelijk is om onze gebouwen in stand te houden, voor de meest duurzame optie wordt
gekozen.
Ook in de aanbesteding van grote contracten zet de SVB duurzaamheid centraal. Zo staat
bij de uitvoering van de Europese aanbesteding Meubilair circulariteit centraal. Bij
reguliere inkoop legt de SVB steeds meer nadruk op alternatieven door te kijken naar
hergebruik en het verlengen van de levensduur.

28

7 Governance
De SVB is een zelfstandig bestuursorgaan onder verantwoordelijkheid van het ministerie van SZW. Het
ministerie is zowel ‘eigenaar’ als opdrachtgever van de SVB. De SVB legt verantwoording af aan het ministerie
over de manier waarop wij uitvoering geven aan beleid.

7.1 Topstructuur SVB
De leden van de raad van bestuur delen gezamenlijk de verantwoordelijkheid voor het besturen van de
organisatie. De staatssecretaris van SZW benoemt de leden van de raad van bestuur en stelt de bezoldiging
vast. De raad van bestuur bestond in 2021 uit dhr. drs. S.T. (Simon) Sibma (voorzitter), dhr. drs. C.H.L.M.
(Coen) van de Louw (tot oktober 2021) en mevr. drs. D.T.H. (Diana) Starmans. De leden van de raad van
bestuur worden ondersteund door het directieteam. Zij zijn verantwoordelijk voor de dagelijkse sturing van
de SVB. De Chief Change Officer (CCO) en de Chief Information Officer (CIO) adviseren. De directeur Audit
Dienst evalueert de beheersing van de organisatie door het uitvoeren van audits en rapporteert hierover aan
het verantwoordelijk management en de raad van bestuur. Daarnaast certificeert de AD – in opdracht van
de raad van bestuur– de diverse verantwoordingen van de SVB en geeft zij een verklaring bij de
geautomatiseerde gegevensverwerking4.
Figuur 1: Topstructuur SVB
raad van
bestuur
Chief
Information
Officer
IT

Dienstverlening
Sociale
Verzekeringen

Audit Dienst

Chief Change
Officer

Dienstverlening
Persoons
gebonden Budget

Bedrijfsvoering

Strategie, Recht
en
Communicatie

7.2 Advies- en reflectieorganen SVB
De raad van bestuur kent een aantal adviesorganen, te weten de Raad van Advies, de Klantenadviesraad, de
IT-Committee en de Audit Committee. Deze adviesorganen hebben elk eigen aandachtsgebieden. Alle
adviesorganen worden meerdere keren per jaar geraadpleegd en bestaan uit externe leden.
Raad van Advies (RvA)
De Raad van Advies adviseert de raad van bestuur als het gaat om besluitvorming over strategische
aangelegenheden voor de organisatie en bestaat uit externe vertegenwoordigers met een verscheidenheid
aan expertises. In 2021 is naast de reguliere strategische en inhoudelijke advisering aanvullend aandacht
geweest voor de knelpuntenbrief SVB, de vereenvoudigingsagenda wet- en regelgeving, dossiers uit de
dienstverlening, de inbeheername van PGB 2.0 en de effecten van corona op de dienstverlening.
Overlegfrequentie: 4 keer/jaar, daarnaast tussentijdse afstemming tussen voorzitter RvA en voorzitter RvB.

Klantenadviesraad (KAR)
De Klantenadviesraad bestaat uit een afvaardiging van klanten en belangenorganisaties en fungeert daarmee
als belangrijk klankbord voor de SVB. Als gesprekspartner van de raad van bestuur helpt de
Klantenadviesraad door gevraagde en ongevraagde adviezen uit te brengen de kwaliteit van de
dienstverlening te verbeteren. In 2021 heeft de KAR deelgenomen aan het rondetafelgesprek in de Tweede

4 In bijlage 1 “Personalia” worden zij genoemd onder het kopje ‘adviseurs’

29

Kamer, overlegd met de raad van bestuur over de ontwikkelingen van de Parlementaire
Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag en de Tijdelijke commissie Uitvoeringsorganisaties en een
klantreis geïnitieerd om ervaringen van nabestaanden te peilen, om daarmee de dienstverlening naar deze
groep ter verbeteren. Daarnaast heeft de KAR de workshop ‘Jan en z’n verre kinderen’ gevolgd die dilemma’s
in de dienstverlening blootlegt.
Overlegfrequentie met de RvB: 4 keer/jaar

IT-Committee
Het IT-Committee bestaat uit een groep deskundigen, die vanuit een onafhankelijke externe positie de raad
van bestuur adviseert over strategische IT ontwikkelingen en onderwerpen. De voorzitter van de ITCommittee is tevens lid van de Raad van Advies. In 2021 gaf het IT-Committee advies over onder meer PGB
2.0, aanpak legacy/AA, stuurinstrumentarium IT diensten door business en IT, innovatiestrategie, garage de
Bedoeling (aparte informatieve sessie voor externe leden), SVB cloud strategie.
Overlegfrequentie: 3 keer/jaar

Audit Committee
De Audit Committee functioneert als reflectie- en adviesorgaan voor de raad van bestuur op een aantal
belangrijke terreinen, zoals de kwaliteit van de (financiële) bedrijfsvoering, de financiële verslaglegging en de
jaarverantwoording. De Audit Committee bestaat uit drie externe leden, waarvan de voorzitter tevens lid is
van de Raad van Advies. Eén van de leden wordt voorgedragen door het ministerie van SZW. De volgende
onderwerpen zijn in 2021 besproken: Jaarplan SVB 2021, jaarverantwoordingen 2020 inzake SUWI, PGB en
V&O, uitkomsten van diverse uitgevoerde audits (waaronder de terugkerende succes- en faalfactoren bij SVB
projecten), risk appetite SVB en de maatregelen die voortkomen uit de aanbevelingen van de TCU en POK.
Overlegfrequentie: 4 keer/jaar

7.3 Toezicht en verantwoording
De SVB heeft in 2021 meegewerkt aan de beleidsdoorlichting artikel 11 Wet SUWI (“Perspectief op
bestaanszekerheid en arbeidsparticipatie“), welke op 6 juli 2021 aan de Tweede Kamer aangeboden. De
aanbevelingen uit deze doorlichting zijn in 2021 al deels met het ministerie opgepakt, zoals de herijking van
de KPI’s in lijn met publieke waarden, de aanpak van niet-gebruik en de versterking van de samenwerking in
de driehoek (opdrachtgever – opdrachtnemer – eigenaar).
IPSE studies heeft de doelmatigheid van de bedrijfsvoering van UWV en SVB in het kader van de
beleidsdoorlichting onderzocht. Zij concludeerden dat er in de periode tussen 2002 en 2018 bij beide
organisaties sprake is van een sterke verhoging van de doelmatigheid. De taakstellingen en de
laagconjunctuur met bijbehorende schaalvoordelen bij de uitkeringsverstrekking hebben daar een
belangrijke rol in gespeeld.
In de beleidsdoorlichting werd ook opgemerkt dat de wijze waarop de Inspectie SZW het
doeltreffendheidstoezicht vorm heeft gegeven, weinig inzicht bood in de doeltreffendheid van de individuele
zbo’s in het SUWI-stelsel en de samenwerking tussen stelselpartijen, met uitzondering van de dienstverlening
van UWV voor enkele doelgroepen. De Inspectie SZW werkt in navolging hierop aan de ontwikkeling van een
stelselbrede monitor om de doeltreffendheid van het SUWI-stelsel periodiek te kunnen volgen.
Op 6 juli 2021 heeft de minister van SZW als bijlage bij de Stand van de uitvoering sociale zekerheid, het
herijkte toezichtbeleid aan de Kamer aanboden. In lijn hiermee is in 2021 door het ministerie van SZW een
eerste start gemaakt met het uitvoering geven aan toezicht door middel van een aantal verkenningen.
Tot slot is in 2021 ook gestart met een herijking van de sturingsvisie, waarbij de laatste inzichten inzake de
effectieve samenwerking in de driehoek, zullen worden verwerkt.

30

7.4 Risicomanagement
In 2021 is het risicomanagement geprofessionaliseerd door de verdere implementatie van het COSO ERM
raamwerk, het uitvoeren van een 1-meting ter vaststelling van de volwassenheid en het bepalen van de
verbeterinitiatieven, de standaardisatie van de risicoregisters, het beschikbaar stellen van trainingen en
workshops voor eerste en tweedelijns functionarissen en het herijken van de risk appetite 5. De SVB hanteert
voor de risk appetite een 5-puntsschaal van aversie, via beperkt en voorzichtig naar flexibel en open. De risk
appetite is in vier domeinen uitgewerkt, te weten: strategisch, financieel, operationeel en governance. De
domeinen zijn weer onderverdeeld in subcategorieën om zo scherpere keuzes te kunnen maken. Mede ter
bevordering van de bekendheid en het draagvlak is de risk appetite dit jaar bottom-up herijkt waarbij
verschillende materiedeskundigen hun input hebben geleverd. De raad van bestuur heeft, mede op basis van
deze input, de risk appetite vastgesteld.
Ten behoeve van het efficiënter uitvoeren van de Governance, Risk & Compliance werkzaamheden is begin
2021 het project ‘Aantoonbaar in Control’ gestart. Het project beoogt de selectie, verwerving en
implementatie van ondersteunende tooling waardoor naleving van wet- en regelgeving, interne kaders en
beleid (t.b.v. in control statements) makkelijker aantoonbaar kan worden gemaakt en er te allen tijde een
actueel en integraal inzicht is in de risico’s en de beheersing daarvan.
Ter bevordering van de risicocultuur – de wijze waarop medewerkers en teams in de organisatie omgaan met
risico’s en de beheersing daarvan – is in 2021 gewerkt aan de ontwikkeling van een Small Private Online
Course (SPOC) ‘risicogestuurd werken met risicoleiderschap’ welke in 2022 aan leidinggevenden wordt
aangeboden. Hiermee wordt onder meer beoogd dat leidinggevenden niet alleen hun verantwoordelijkheid
nemen maar ook als rolmodel fungeren en medewerkers stimuleren om kansen en risico’s aan te dragen
zodat hierover een dialoog kan worden gevoerd.
Gedurende het 4e kwartaal 2021 hebben, op initiatief van de SVB, collega’s van SZW, het UWV en de SVB
deelgenomen aan een incompany risicomanagement training van de Universiteit Twente. Deze training
draagt bij aan het verhogen van het kennisniveau, het spreken van dezelfde taal en zorgt ervoor dat de
specialisten elkaar onderling makkelijker weten te vinden.

7.4.1 Ontwikkeling risico’s
In 2021 zijn de toprisico’s 6 herijkt. In onderstaande grafiek zijn, onderverdeeld naar strategische doelstelling,
de toprisico’s opgenomen die het bereiken van de doelstellingen bedreigen. Tevens is aangegeven welke key
controls reeds zijn getroffen en welke aanvullende acties zijn voorzien om de risicopositie in lijn te brengen
met de risk appetite. De toprisico’s van de SVB zijn, tezamen met de toprisico’s van SZW en het UWV, in
december 2021 in een Gezamenlijke Bestuursraad besproken. Doel was om de risico’s in samenhang te
beschouwen (verschillen, overeenkomsten en onderlinge raakvlakken) en eventuele aanvullende acties te
bepalen om risico’s waar mogelijk te beperken.

5 De mate waarin de SVB bereid is om – bij het nastreven van de strategie en doelstellingen – risico’s te nemen
6
De toprisico’s zijn bepaald o.b.v. een netto-risico inschatting d.w.z. het risico na beheermaatregelen

31

32

8 Bedrijfsvoering, financiën en rechtmatigheid
In dit deel van het verslag wordt nader ingegaan op de bedrijfsvoering van de SVB. Dit wordt gedaan door
stil te staan bij een aantal thema's en onderwerpen die binnen de bedrijfsvoering in 2021 van belang waren.
Daarnaast wordt in dit hoofdstuk stil gestaan bij een aantal standaard onderwerpen zoals het financieel
resultaat, een toelichting op de doelmatigheid en efficiency, de rechtmatigheid en misbruik- en oneigenlijk
gebruik. Ook bevat dit hoofdstuk informatie omtrent de activiteiten op het gebied van huisvesting.

8.1 Het financieel resultaat
De SVB heeft over 2021 een positief resultaat behaald van € 5,7 miljoen, waarvan € 3,7 miljoen op de SVregelingen. De voordelen doen zich vooral voor op de projectmiddelen, zoals EESSI (€ 3,7 miljoen) en de IT
Portfoliomiddelen (€ 6,37 miljoen). Zonder deze voordelen zou het resultaat op € 6,3 miljoen negatief
uitgekomen zijn. Het voordelig resultaat op de IT Portfoliomiddelen wordt vooral veroorzaakt doordat veel
trajecten Europees moeten worden aanbesteed, en dit veel voorbereidingstijd vergt, waardoor projecten
doorschuiven naar volgend jaar. Daarom wordt er vanuit de onderuitputting op de Portfoliomiddelen € 3,5
miljoen gedoteerd aan het nieuw gevormde bestemmingsfonds IT. Het netto resultaat van € 0,2 miljoen dat
hierna overblijft zal worden toegevoegd aan de egalisatiereserve die daarmee € 12,3 miljoen bedraagt. Het
resultaat van € 3,7 miljoen op EESSI is hierin gealloceerd. Voor een verdere toelichting op de reserves wordt
verwezen naar paragraaf 9.6 (Onderdeel 6 egalisatiereserve).
Het resultaat van € 3,7 miljoen voordelig valt bijna € 10 miljoen hoger uit dan waar in het tweede
Tertaalverslag 2021 van uit werd gegaan. In het tweede Tertaalverslag hield de SVB rekening met een
separate afrekening van de EESSI middelen. Gecorrigeerd hiervoor is het feitelijke verschil met deze prognose
zo'n € 6 miljoen.

8.2 Doelmatigheid
Een organisatie is doelmatig zodra er een goed evenwicht is tussen de geleverde prestaties (kwantitatief en
kwalitatief) en de daarvoor ingezette middelen. De voor 2021 geplande werkzaamheden en activiteiten voor
de SV-taken zijn grotendeels uitgevoerd of opgestart. Het SV-budget ter dekking van de reguliere kosten van
€ 266,4 miljoen voor het jaar 2021 was toereikend om alle kosten die gemaakt zijn te kunnen dekken. Zonder
de relatief forse onderuitputting op projectmiddelen zou er een nadelig saldo hebben geresulteerd waarmee
in de begroting reeds rekening was gehouden door een begrote onttrekking aan de egalisatiereserve van € 7
miljoen. Deze onttrekking is niet nodig gebleken.

33

Tabel 8.1 Ontwikkeling middelen SV (bedragen x € 1 miljoen)
Bedragen x € 1 miljoen

2021

2020

Budget SV regulier
Projectgelden

266,4
11,8
278,2
9,1
287,2

265,8
14,2
280,0
0,6
8,9
289,5

2,2
-2,4
-2,4
0,8
-0,6
0,2
-2,2

1,6
21,1
-0,2
4,9
0,6
1,5
29,4

Realisatie

283,6

267,5

Saldo totaal

3,7

22,0

Terugname bijzondere waardevermindering
Opbrengsten derden
Totaal
Mutatie bestaat uit:
- Volume mutaties
- Wet en regelgeving
- Technische mutaties
- Projectgelden
- POC/KOT
- Terugname bijzondere waardevermindering
- Opbrengsten derden

In 2021 is per saldo op de uitvoeringskosten SV € 3,7 miljoen minder uitgegeven dan de SVB aan middelen
beschikbaar had. In de begroting ging de SVB uit van een tekort van € 7 miljoen en in het tweede
Tertaalverslag nog van een verwacht tekort van € 6,1 miljoen, rekening houdend met een aparte afrekening
voor EESSI. In dat opzicht valt het resultaat voor 2021 voordeliger uit dan de SVB had verwacht. Voor een
groot deel wordt dit – naast EESSI - veroorzaakt door de onderuitputting op de IT Portfolio projecten waarvan
de kosten doorschuiven naar 2022. Om die reden is er € 3,5 miljoen toegevoegd aan de nieuwe
bestemmingsreserve ICT. Daarmee blijven de middelen beschikbaar voor de vertraagde projecten.

8.2.1 Kwantitatieve doelmatigheid
Het totale budget in 2021 is met circa 1 procent gedaald ten opzichte van 2020. Deze daling is het resultaat
van een stijging van het reguliere budget met € 0,6 miljoen en onder andere een daling van projectgelden
met € 2,4 miljoen.

8.2.2 Kwalitatieve doelmatigheid
Om het niveau van de kwalitatieve dienstverlening te bepalen wordt, naast de rechtmatigheid en tijdigheid,
sinds 2019 een continu klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd. De serviceniveaus, zoals de
beschikbaarheid van onze websites en de bezwaarintensiteit, lieten in 2021 geen significante trendbreuken
zien ten opzichte van eerdere jaren en waren conform of boven de afgesproken normen.

8.3 Efficiency
De prestatie-indicator efficiency laat op een andere wijze zien hoe de balans tussen prestaties en kosten zich
ontwikkelt. Efficiency is het verschil tussen het kostenniveau 2021 en 2020 op basis van dezelfde uitgevoerde
taken, volumes en kostenpeil. Om de vergelijking met voorgaande jaren goed te kunnen maken worden de
incidentele en bijzondere posten, zoals de dotaties aan voorzieningen en kosten voor nieuwe projecten voor
het SV-domein, buiten de vergelijking gehouden. In 2021 neemt de gerealiseerde efficiency ten opzichte van
2020 met 3 procent af. Daarmee lijkt de SVB inefficiënter dan vorig jaar.
De oorzaak hiervan is onder andere de extra inzet op bijvoorbeeld maatwerk en de inzet voor de operatie
gezonde dienstverlening (o.a. het wegwerken van oude voorraden). Deze extra inzet zorgt voor een toename
van de kosten voor de SVB maar leidt niet tot een verhoging van het aantal klanten. Dit zorgt voor een lagere
efficiëntie factor waarvoor de norm gesteld is op een efficiënte winst van 1,5 procent per jaar.

34

Omdat deze norm de tendens naar individuele dienstverlening en maatwerk niet goed weergeeft vervalt
deze met ingang van 1 januari 2022.

8.4 Instrumenten van interne beheersing
8.4.1 Interne sturing
Om de afgesproken doelstellingen te kunnen monitoren en realiseren wordt gebruik gemaakt van een
planning- en control cyclus. De te realiseren strategische doelstellingen en het daarbij behorende financieel
kader zijn in het jaarplan opgenomen. Deze doelstellingen worden vervolgens vertaald naar tactische en
operationele doelstellingen en in de managementcontracten opgenomen. Een managementcontract is
hiermee de resultaatafspraak die de verantwoordelijke directeur maakt met de raad van bestuur.
Tweemaandelijks worden het directieteam en de raad van bestuur geïnformeerd over de stand van de
bedrijfsvoering en de mate waarin de doelen gerealiseerd zijn. Ieder tertaal (viermaandelijks) rapporteren
de verantwoordelijke directeuren binnen de SVB over de door hen behaalde resultaten en over de voortgang
van activiteiten in relatie tot de gestelde doelen en bespreken zij deze met de raad van bestuur.
In januari 2021 is de SVB Meerjarenkoers vastgesteld. De interne sturingsinstrumenten zijn in 2021
doorontwikkeld om de raad van bestuur en het Directieteam te faciliteren in het gezamenlijk en integraal
sturen op de realisatie van deze Meerjarenkoers. Hiertoe is in 2021 een aantal instrumenten ontwikkeld: het
Gemeenschappelijk Management Contract (GMC) 2021 en de prestatiedialoog. Beide instrumenten hadden
een experimenteel karakter en worden in 2022 verder doorontwikkeld.
De verantwoordelijken voor programma’s en projecten (opgenomen in de zogenaamde projectportfolio)
rapporteren maandelijks over de voortgang hiervan. Deze projectrapportages worden geconsolideerd en,
voorzien van onafhankelijke adviezen op onder meer risico’s en maatregelen, ter bespreking aangeboden
aan de raad van bestuur.

8.4.2 Verbeteringen P&C Cyclus
Een belangrijke doelstelling, zowel in 2021 als in de komende jaren, is het verbeteren van de balans tussen
de opdrachten die de SVB uitvoert en de middelen die daarvoor inzet worden. Daarnaast wordt ingezet op
het verbeteren van enerzijds de voorspelbaarheid en anderzijds de betrouwbaarheid van stuur- en
verantwoordingsinformatie. Om dit mogelijk te maken is in 2021 begonnen met een traject om de P&C-cyclus
en de hieraan gerelateerde bedrijfsvoeringprocessen te verbeteren en te optimaliseren. De wens bestaat om
de P&C-cyclus meer gericht te laten zijn op het vraagstuk van sturing; vanzelfsprekend naast de noodzakelijke
aandacht die ook de verantwoording blijft verdienen. Daarnaast maken de herijking van het kostprijsmodel
(KBBS) en de aanschaf van een ondersteunende P&C-applicatie onderdeel uit van dit verbetertraject.

Optimalisering P&C-cyclus
De SVB wil komen tot een optimalisering van de P&C-cyclus waarin ook meer samenhang gaat ontstaan
tussen de externe P&C-producten en de interne; zowel qua opzet als periodiciteit. In 2021 is gestart met het
van binnenuit verbeteren van de op te leveren P&C-producten. Zo zijn er al belangrijke slagen gemaakt in het
minder omvangrijk en beter leesbaar maken van het Jaarverslag en de Tertaalverslagen door meer uit te
gaan van “management by exception”. Daarnaast is een begin gemaakt met het aanbrengen van meer
samenhang tussen de interne en de externe rapportages voor alle domeinen waarvoor de SVB werkzaam is.
Door een verbeterde sturing op onder andere de prognoses is de voorspelbaarheid verhoogd.
Het komende jaar gaat de SVB hiermee verder en zal een ondersteunende P&C-applicatie aanschaffen die
vanaf 2023 operationeel moet zijn. Daarnaast wordt er gewerkt aan het beter vastleggen van de budgettaire
meerjarenkaders op alle niveaus om zodoende de betrouwbaarheid en voorspelbaarheid te kunnen
verbeteren.

35

8.4.3 Financieel beheer
De begroting SUWI voor 2022 is op 1 oktober aangeboden aan het ministerie van SZW. Bij het opstellen van
de begroting is al deels gewerkt met het in ontwikkeling zijnde nieuwe kostprijsmodel. Dit project verloopt
volgens planning en zorgt onder andere voor een vernieuwing van het model voor kostendoorbelasting
binnen de SVB.

Optimalisering bedrijfsvoeringsprocessen
We werken aan het verbeteren van de financiële en administratieve hygiëne om daarmee de
bedrijfsvoeringprocessen verder te optimaliseren. Uiteindelijk moet dit leiden tot een vermindering van de
administratieve lastendruk voor alle medewerkers van de SVB. In dit kader heeft de SVB halverwege het jaar
twee nieuwe financiële systemen in gebruik genomen, inclusief bestelmodule waarmee verplichtingen
kunnen worden vastgelegd. Het oude systeem heeft 27 jaar dienst gedaan. De implementatie is goed
verlopen, maar het werken met het systeem verliep in 2021 nog niet soepel. Vooral het voor het eerst gaan
werken met een bestelmodule heeft geleid tot veel aanloopproblemen binnen de gehele organisatie
waardoor de afhandeling van facturen in het gedrang kwam. Hier moest veel (extra) capaciteit op worden
ingezet om dit op te lossen.
Doordat er als gevolg van de Coronapandemie vooral vanuit huis moest worden gewerkt was het ook lastiger
om de afstemming van werkzaamheden te realiseren. Het hogere ziekteverzuim gerelateerd aan de
Omnikron-variant heeft verder gezorgd voor een hoger ziekteverzuim en er toe geleid dat er medewerkers
uitvielen op cruciale momenten. Hierdoor zijn er vertragingen ontstaan in werkzaamheden gerelateerd aan
de periodieke afsluitingen en de voorbereiding op de jaarverantwoording. Er zijn beheersmaatregelen
genomen om de geconstateerde knelpunten op te lossen maar die hebben niet kunnen voorkomen dat het
jaarrekeningtraject daardoor vertraagd is. Dit heeft daarmee impact gehad op de tijd die de accountants
nodig hebben voor hun controlewerkzaamheden waardoor het Jaarverslag, inclusief controleverklaring van
de Auditdienst SVB, later dan gepland is opgeleverd.
Voor 2022 staan voor fase 2 van het project “verbetering bedrijfsvoeringsystemen” de implementatie van de
modules “self-billing” en tijdsregistratie op de rol.
Incident huisbank
Medio augustus heeft er door een fout van een medewerker van de huisbank van de SVB een incident
plaatsgevonden, waarbij alle “electronic banking” passen abusievelijk definitief waren opgeheven en er niet
meer betaald kon worden door de SVB. Door direct een crisisteam met de SVB en huisbank te formeren en
adequaat te handelen konden binnen drie dagen na het incident alle betalingen alsnog worden uitgevoerd.
Het incident is geanalyseerd en de SVB is in gesprek gegaan met de huisbank over de te treffen maatregelen
om soortgelijke incidenten in de toekomst zoveel mogelijk te beperken.
Herijking kostprijsmodel
Het afgelopen jaar is flink ingezet op het moderniseren van de kostprijssystematiek: een belangrijk element
in de goede gespreksvoering met onze opdrachtgever en eigenaar, SZW. Het uitgangspunt is dat we het
goede behouden en het oude actualiseren.
Het project integraal kostprijsmodel is medio 2020 gestart. Het gaat daarbij om het kostprijsmodel van DSV,
PGB, V&O, IT en de Staven. Doelstelling van de herijking is om de vraag te kunnen beantwoorden of er sprake
is van een balans tussen opdracht en middelen. In 2021 is het nieuwe model in de basis opgeleverd. De
kostprijsmodellen zijn gebruikt voor het opstellen van de begroting 2022.
Er wordt nog aan de implementatie van een eenvoudige systematiek gewerkt, waarbij de omvang van
stafdirecties meebeweegt met de omvang van de uitvoerende directies. Het project ligt op koers en de
komende periode wordt gebruikt voor verdere implementatie, documentatie en borging van de
kostprijsmodellen. De afronding van het project is medio 2022 voorzien.

36

8.4.4 Kwaliteitsborging informatievoorziening
De SVB hecht veel belang aan de kwaliteit van haar informatievoorziening. Voor de beoordeling wordt
onderscheid gemaakt in financiële en niet-financiële informatie. Over de opzet en werking van de AO/IB
(Administratieve Organisatie/Interne Beheersing) van de primaire systemen (inclusief automatisering) en het
financiële proces wordt jaarlijks gerapporteerd door de controlerend accountant. Als gevolg van de
implementatie van een nieuw financieel en bestelsysteem in 2021, zijn de processen deels opnieuw
beschreven.

8.4.5 Betrouwbaarheid niet-financiële gegevens
De SUWI-verantwoording is opgenomen in het handboek Planning & Control. Hiermee wordt invulling
gegeven aan het in algemene termen opgestelde normenkader van het ministerie van SZW en wordt
concreet ingegaan op de kwaliteit van de informatievoorziening. Ook worden daarin de totstandkoming van
de informatie en de waarborgen die in de systematiek zijn opgenomen, beschreven. In het handboek wordt
verwezen naar de AO/IB die hiervoor zijn opgesteld. Voor een beoordeling van de kwaliteit van de nietfinanciële informatievoorziening is nader onderscheid nodig tussen twee zaken:
1. Vastlegging van de gegevens in de informatiesystemen van de verschillende wetten die de SVB uitvoert.
Het vastleggen van de informatie in de systemen gebeurt door de gevalsbehandelaars op de locaties van
de SVB. Dit vindt plaats conform de AO/IB.
2. De samenstelling van de benodigde informatie vanuit die systemen. Belangrijkste bronnen van de nietfinanciële informatie vormen de AOW/Anw/AKW-administraties. De informatie uit dit systeem wordt
periodiek overgeheveld naar het SVB-datawarehouse: de Query Database (QDB). Procedures over de
kwaliteit zijn vastgelegd.

8.5 Uitvoeringskosten naar verschillende domeinen
De onderstaande tabel geeft het budget van de SVB en de realisatie daarvan in 2021 weer. De budgetten
sluiten aan bij de formele beschikkingen van de respectievelijke opdrachtgevers. Afwijkingen kleiner dan 5
procent of lager dan € 50.000 worden, conform de Regeling SUWI, niet toegelicht.
Tabel 8.2 Ontwikkeling baten en lasten naar domein
Bedragen x € 1 miljoen

Baten
SV
Niet-SV
PGB
Totaal baten
Derden
Terugname bijzondere waardevermindering
Totaal baten incl derden
Lasten naar domein
SV
Niet-SV
PGB
Totaal lasten
Saldo van baten en lasten

Realisatie
2021

Begroting
2021

Realisatie
2020

278,2
16,9
78,1
373,2
9,8
383,0

278,2
16,9
78,1
373,2
8,4
381,6

280,0
15,9
71,8
367,7
9,3
0,6
377,6

283,5
16,1
77,7
377,3

286,2
16,9
78,5
381,6

267,5
15,3
72,3
355,1

5,7

-

22,5

37

De SVB heeft het jaar 2021 afgesloten met een positief saldo van € 5,7 miljoen. Het saldo is als volgt verdeeld
over de verschillende domeinen en naar projectgelden:
Tabel 8.3 Resultaat naar domein
Domein
Bedragen x € 1 miljoen

SV

PGB

Niet SV

Middelen

Regulier
Projecten
Totaal
Regulier
Projecten
Totaal
Regulier
Projecten
Totaal

Totaal

•
•
•

266,4
11,8
278,2
62,7
15,4
78,1
14,7
2,2
16,9
373,2

Opbrengsten Totaal incl
derden
opbrengsten
derden
9,0
275,4
11,8
9,0
287,2
0,6
63,3
15,4
0,6
78,7
0,2
14,9
2,2
0,2
17,1
9,8
383,0

Kosten

275,4
8,1
283,5
63,3
14,4
77,7
14,4
1,7
16,1
377,3

Resultaat

-0,0
3,7
3,7
-0,0
1,0
1,0
0,5
0,5
1,0
5,7

SV-regelingen: de SVB heeft over 2021 op het SV-domein een voordelig resultaat behaald van € 3,7
miljoen.
Niet-SV: Op het Niet-SV domein is een positief saldo gerealiseerd van € 1,0 miljoen. Het resultaat NietSV wordt via nacalculatie met opdrachtgevers afgerekend.
Dienstverlening PGB: de reguliere dienstverlening heeft vrijwel een neutraal resultaat vanwege de fixed
price afspraak met VWS en SZW over 2021. Op de projecten PGB is een positief saldo gerealiseerd van
€ 1,0 miljoen dit zal worden afgerekend met de opdrachtgever. De verantwoording van het PGB domein
loopt via het ministerie van VWS en vormt daarom geen onderdeel van deze SUWI-verantwoording.

8.5.1 Toelichting ontwikkeling budget SV
•
•

SV: Het SV-budget is, exclusief opbrengsten derden, € 278,2 miljoen. Dit is vrijwel gelijk aan de
toegekende middelen in 2020.
Het budget 2021 is, mede door onderuitputting op projectmiddelen, toereikend geweest om alle kosten
te kunnen dekken. In de begroting en gedurende het jaar afgegeven prognoses ging de SVB nog uit van
een negatief resultaat.

8.5.2 Toelichting ontwikkeling budget niet-SV overig
•

Niet-SV overig: Het budget (exclusief de toedeling van de opbrengsten derden) is € 16,9 miljoen. Het
budget is grotendeels voor V&O/VZA, € 14,3 miljoen. Het overige deel is bestemd voor de asbestregeling
(TNS), de Tijdelijke tegemoetkomingsregeling Kinderopvang (TTKO) en de Compensatieregeling
Kinderopvang (CRK) te weten € 2,6 miljoen. Voor het grootste deel van de V&O middelen gold in 2021
nog de ‘fixed price’ afspraak met SZW en VWS.

8.5.3 Toelichting ontwikkeling budget PGB
•

Het budget is € 78,1 miljoen en bestaat uit reguliere budgetten en projectbudget voor het PGB2.0
systeem. Ten opzichte van de realisatie in 2020 is het budget voor PGB in 2021 € 6,3 miljoen hoger
beschikt. Dit zit hem vooral in projectmiddelen. Voor PGB gold in 2021 nog de 'fixed price’ afspraak met
SZW en VWS.

38

8.6 Realisatie en investeringen per kostencategorie
In tabel 8.4 is de realisatie per kostencategorie van 2021 weergegeven ten opzichte van het budget voor
2021.
Tabel 8.4 Realisatie per kostencategorie versus begroting

Realisatie
2021
298,5
19,0
40,5
5,2
14,1
377,3

Bedragen x € 1 miljoen
Personeelskosten
Huisvestingskosten
Automatiseringskosten
Bureaukosten
Diensten en Diversen
Totaal uitvoeringskosten

Begroting
2021
291,0
18,9
47,5
5,1
19,0
381,6

Realisatie
2020
276,7
18,6
37,6
4,8
17,4
355,1

In deze paragraaf wordt per kostencategorie een toelichting gegeven.

8.6.1 Personeelskosten SVB
De totaal gerealiseerde personeelskosten (SV, niet-SV, en PGB internen, uitzendkrachten en externe inhuur)
komen uit op € 297,9 miljoen (inclusief dotaties/vrijval aan voorzieningen). Dit bestaat uit:
Tabel 8.5 Uitsplitsing personeelskosten (incl. vrijval/dotatie voorzieningen)

Bedragen x € 1 miljoen

Realisatie
2021
230,1
17,8
38,0
12,6
298,5

Bezoldiging
Uitzendkrachten
Externe inhuur
Overige
Totaal

Begroting
2021
242,2
14,3
26,2
8,2
291,0

Realisatie
2020
204,9
23,5
36,1
12,2
276,7

Bezoldiging
Ten opzichte van de begroting 2021 is er aan interne bezoldiging € 12,1 miljoen minder uitgegeven. Dit komt
vooral door een lagere gemiddelde bezetting. De lagere bezetting volgt vooral uit een lager aantal reguliere
interne medewerkers en een lager (dan begroot) aantal arbeidsparticipanten. Bovendien valt het
gerealiseerde tarief van interne medewerkers lager uit dan waarvan in de begroting was uitgegaan. De lagere
bezetting heeft zich vertaald in de inzet van meer uitzendkrachten en inhuur.
Tabel 8.6 Formatie-/bezettingsoverzicht (gemiddeld aantal fte’s op jaarbasis)

Omschrijving
SV domein
PGB domein
Niet-SV domein
Totaal

Bezetting
2021
2.687
702
116
3.505

Internen

Externen

2.392
559
114
3.065

111
47
2
160

Uitzendkrachten
184
96
0
280

Formatie
2021
2.736
711
119
3.566

Bezetting
2020
2.598
775
115
3.488

De gemiddelde personeelsbezetting (internen, uitzendkrachten en externe inhuur) komt over 2021 uit op
3.505 fte. De begroting ging uit van een formatie van 3.566 fte. De werving van nieuwe medewerkers is
uiteindelijk wat later in het jaar op gang gekomen dan begroot.
Hierdoor moest er meer een beroep worden gedaan op uitzendkrachten en op externen. Voor een toelichting
op het Sociaal Beleid wordt verwezen naar hoofdstuk 6 “ Mens en organisatie” verder.

39

Inlenen uitzendkrachten
De kosten voor uitzendkrachten bedroegen in 2021 € 17,8 miljoen en zijn daarmee € 3,5 miljoen hoger dan
begroot. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door de toename van de inzet van uitzendkrachten binnen het
SV-domein, mede als gevolg van de operatie Gezonde Dienstverlening.
De kosten voor externe inhuur bedroegen in 2021 € 38,0 miljoen. Dat is ruim 12 procent van de totale
personeelskosten. De kosten van externe inhuur komen € 11,8 miljoen hoger uit dan begroot. In 2021 is
gewerkt aan het terugdringen van externe inhuur (was 13 procent) ten gunste van een hogere interne
bezetting. Een aantal vacatures bleek echter moeilijk vervulbaar door de schaarste in de markt en/of
specialistische kennis. Hierdoor zijn uiteindelijk meer externe medewerkers ingehuurd dan was begroot.

8.6.2 Kosten handhaving
In het volgende overzicht staan de structurele kosten van alle handhavingsinspanningen. De bedragen zijn
indicatief en afgerond. De toegenomen kosten zijn het gevolg van hogere aantallen van de controle op
inkomen/leefvorm en invulling van vacature ruimte bij de Afdeling P&H.
Tabel 8.7: Kosten Handhaving
Bedragen x € 1.000

2021

2020

Coördinatie en beleid

450

450

Controle

3.000

3.250

Toezicht en opsporing

10.050

6.200

Totaal

13.500

9.900

8.6.3 Huisvestingskosten
De gerealiseerde huisvestingskosten bedragen € 19,0 miljoen, onderverdeeld naar respectievelijk SV-domein
€ 14,8 miljoen, zorgdomein € 3,4 miljoen en niet-SV domein € 0,8 miljoen. Ten opzichte van de begroting
2021 is er vrijwel geen onderbesteding. Er is ruim € 1 miljoen minder aan (groot) onderhoud besteed dan
begroot. Er zijn, mede als gevolg van de lage bezettingsgraad van de kantoren door het thuiswerken, minder
werkzaamheden aan de panden uitgevoerd dan gepland. Aan de andere kant is er een extra dotatie aan de
voorziening groot onderhoud meegenomen als gevolg van de actualisatie van het Meerjaren
onderhoudsplan.
Huisvesting gerelateerde investeringen
Naast de huisvestingskosten zijn er ook investeringen gedaan in huisvesting. Deze zijn meegenomen onder
de materiele vaste activa (zie tabel 9.4 van de jaarrekening). De met de investeringen gemoeide
kapitaallasten (afschrijvingen en rente) lopen mee in de post huisvestingkosten.
De realisatie op de huisvesting gerelateerde investeringen is € 4,4 miljoen lager dan begroot. Net als in 2020
is een aantal investeringen uitgesteld. De kantoorpanden krijgen als gevolg van het Bewust Werken een
nieuwe inrichting. De daarmee samenhangende investeringen (vloerbedekking, verlichting) worden vanaf
2022 gepleegd.
Tabel 8.8 Huisvesting gerelateerde investeringen

Bedragen x € 1 miljoen
Gebouwen/Verbouwingen
Installaties
Vervoermiddelen
Meubilair/stoffering
Totaal

Realisatie
2021
0,6
1,7
0,2
2,5

Begroting
2021
2,2
3,3
1,4
6,9

Realisatie
2020
0,1
1,4
0,1
0,2
1,8

40

8.6.4 Automatiseringskosten
De gerealiseerde IT-kosten zijn € 7,0 miljoen lager uitgevallen dan begroot. Met name voor reguliere
projecten (onder andere Correspondentieketen, Mobile apps, IB Boost) zijn minder kosten gemaakt dan
begroot. Een deel van deze kosten schuift door naar 2022.
Automatisering gerelateerde investeringen
Naast de automatiseringskosten in de exploitatie heeft de SVB ook IT-investeringen gedaan. Deze zijn
meegenomen onder de materiele vaste activa (zie tabel 9.4 van de jaarrekening).
De gerealiseerde investeringen voor automatisering zijn € 0,8 miljoen lager dan begroot. Dit komt onder
meer doordat er een verschuiving plaatsvindt van het aanschaffen van software licenties naar ‘software as a
service’ (SAAS).
Tabel 8.9 Automatisering gerelateerde investeringen

Bedragen x € 1 miljoen
Hardware / wpa
Software / licenties
Infrastructuur
Automatiseringsapparatuur

Realisatie
2021
2,1
2,1

Begroting
2021
1,8
0,8
0,3
2,9

Realisatie
2020
5,0
5,0

8.6.5 Bureaukosten
De gerealiseerde bureaukosten voor 2021 bedragen per saldo € 5,2 miljoen. Dit is vrijwel gelijk aan het
begrote bedrag.

8.6.6 Diensten en diversen
De realisatie van de categorie ‘diensten en diversen’ voor 2021 bedraagt € 14,1 miljoen. Ten opzichte van de
begroting vallen de kosten € 4,9 miljoen lager uit. Oorzaken zijn lagere reis- en verblijfkosten door de
Coronapandemie en lagere gerealiseerde kosten voor externe adviezen.

8.6.7 Dotatie/vrijval aan voorzieningen
In 2021 is er € 8,2 miljoen aan de voorzieningen gedoteerd. Daartegenover staat een onttrekking van € 5,7
miljoen en een vrijval van € 2,4 miljoen. Per saldo is de stand van de voorzieningen met € 0,1 miljoen
toegenomen. Voor een nadere toelichting op de voorzieningen wordt verwezen naar paragraaf 9.6,
onderdeel 8.

8.7 Huisvesting
In 2021 is de huidige huisvestingsstrategie aangehouden waarin is bepaald dat het vastgoed tot 2025 in
eigendom wordt gehouden en de verhuuractiviteiten worden voortgezet. Er is geen daling van de formatie
voorzien; de huisvestingskosten in eigendom zijn substantieel laag door het wegvallen van de rentekosten
en de verhuur levert aanzienlijke meeropbrengsten op die binnen het gesloten circuit van huisvesting kunnen
worden besteed.
Aan het einde van 2021 is in totaal 33,9 procent van de beschikbare kantoorruimte verhuurd aan derden. De
leegstand is 2,5 procent van het totaal beschikbaar vloeroppervlak. De genoemde niet verhuurde overtollige
kantoorruimte, is theoretisch. In de praktijk wordt deze ruimte deels ingezet
voor interne projecten.

41

Tabel 8.10: Huisvesting vloeroppervlak VVO
Overzicht huisvesting (in m2VVO)

2021
m2

2020
%

m2

%

Beschikbaar verhuurbaar vloeroppervlak

97.256

100,0%

97.256

100,0%

Huisvestingsbehoefte

61.917

63,7%

57.670

59,3%

Teveel aan kantoorruimte

35.339

36,3%

39.586

40.7%

- Verhuurd aan derden

32.921

33,8%

32.933

33,9%

- Niet verhuurde overtollige kantoorruimte (*)

2.418

2,5%

6.653

6,8%

*De genoemde niet-verhuurde kantoorruimte van de SVB wordt deels ingezet voor interne projecten en door uitzendkrachten die
door de SVB zijn ingehuurd. Deze ruimte is verdeeld over diverse locaties van de SVB en soms binnen een locatie verspreid. Waar
mogelijk is de niet verhuurde kantoorruimte geclusterd en omgezet in verhuurbare ruimten.

8.8 Aanbestedingen
De Europese aanbestedingen die in 2021 zijn gepubliceerd op TenderNed betreffen: Meubilair, Uitgebreide
gevaren verzekering, Customer Communications management, Wan- en internetconnectiviteit. Daarnaast
participeerde de SVB in 2021 in de volgende Rijksbrede aanbestedingen: Enveloppen, Koeriersdiensten,
Resultaatverplichte ICT opdrachten, IWR 2021, Assessments, Afvalverwijdering en Verwerking papier, karton,
informatiedragers.
In 2021 is sprake van geconstateerde onrechtmatigheden van circa € 13 miljoen (2020: € 7,1 miljoen). Een
substantiële stijging ten opzichte van 2020 die grotendeels wordt veroorzaakt door de onrechtmatige
verlenging van diverse contracten. In 2021 is de SVB gestart met de voorbereiding op een aantal grote
Europese aanbestedingen die gezien omvang en complexiteit meer voorbereidingstijd vragen. Afronding van
deze aanbestedingen moet uiteindelijk gaan leiden tot een afname van de totale onrechtmatigheid.
Uiteraard zal de SVB ook in 2022 blijven inzetten op het sluiten van nieuwe overeenkomsten middels
Europese aanbestedingen om zo de reeds ontstane onrechtmatigheden te verkleinen.

8.9 Rechtmatigheid (inclusief M&O-beleid)
Voor het vaststellen van de rechtmatigheid geldt dat dit gekoppeld is aan het handelen in het verslagjaar (het
handelen omvat mede het ten onrechte niet-handelen) en de fouten die daarbij zijn aangetroffen. Voor zover
er vanuit het interne controlemechanisme fraude is ontdekt wordt deze niet meegerekend als onrechtmatig.
Aangezien de procedures, die er juist voor zijn om dit op te sporen, dan goed hebben gewerkt. Fraudes die
niet vanuit de interne procedures zijn opgemerkt, maar onderdeel zijn van de steekproef, worden wel
genomen in het onrechtmatigheidspercentage.
In het Jaarverslag verklaart de raad van bestuur van de SVB dat de wetsuitvoering van de SVB rechtmatig is
geweest. De raad van bestuur baseert haar oordeel op een onderliggende steekproef. Deze aselect
uitgevoerde steekproef wordt uitgevoerd door Operational Control en is onderdeel van de controle door de
Audit Dienst. Deze risicogerichte steekproef is erop gericht om, met een betrouwbaarheid van 95 procent en
een nauwkeurigheid van 1 procent, een uitspraak te kunnen doen over de rechtmatige betaling van de totale
uitkeringslasten van de SVB. De overige rechtmatigheidsaspecten van de SVB, zoals uitvoeringskosten en
Europese aanbestedingen, vloeien direct voort uit de accountantscontrole van de Audit Dienst.
In tabel 8.11 zijn de in 2021 berekende onrechtmatigheidsscores per wet opgenomen. Deze scores zijn
afgeleid uit de hierboven genoemde risicogerichte steekproef. Hoewel deze steekproef primair is opgezet
voor het afgeven van een oordeel over de totale uitkeringen van de SVB, levert deze door de risicogerichte
aanpak ook de beste schattingen per wet. Deze schattingen zijn opgenomen in de tabellen en zijn onderdeel
van de prestatie-indicatoren van de SVB. De risicogerichte aanpak wordt ook ingezet om de processen - en

42

daarmee de rechtmatigheid - te verbeteren. In de Regeling SUWI zijn regels opgenomen voor de
accountantscontrole. Hierin staat onder meer dat de accountant bij de rechtmatigheid ook het door het
bestuur gevoerde beleid ter voorkoming en bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik onderzoekt.
Tweemaal per jaar rapporteren we of er wordt voldaan aan de rechtmatigheidsnorm (alle wetten samen) en
over de streefwaarde per wet. Bij de bepaling van de strekking van de uiteindelijke controleverklaring weegt
de Audit Dienst de getrouwheid van de rapportage over het gevoerde beleid ter voorkoming en bestrijding
van misbruik en oneigenlijk gebruik. Voor de getrouwheid van de rechtmatigheidsrapportage geldt geen
kwantitatieve goedkeuringstolerantie.

8.9.1 Misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O)
Om misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsgelden te voorkomen zijn beheersmaatregelen nodig die
functioneren. Daartoe is binnen de SVB een stelsel ingericht van tweede en derde lijn activiteiten. De SVB
hanteert hiervoor een aanpak voor deze controle waarbij wordt nagegaan of het beleid op een evenwichtige
wijze aandacht schenkt aan de vier voor M&O onderkende gebieden, te weten: preventie, detectie, correctie
(controle en opsporing) en sanctionering (afdoening).
Primair is de afdeling handhaving verantwoordelijk voor de uitvoering en stelt hierover periodiek rapportages
op. Operational control en de Audit dienst hebben een toetsende functie op de verantwoordingen, prestatieindicatoren en kengetallen.
De SVB heeft een adequaat proces op het detecteren van potentiële risico’s. Het bijbehorende
besluitvormingsproces hiervoor is in 2019 nieuw ingericht. Hierdoor is de ‘risk appetite’ beter in beeld.

8.9.2 Conclusie rechtmatigheid
Ieder tertaal wordt er, door middel van een onrechtmatigheidsscore per wet, inzicht gegeven in de
rechtmatigheid. Bij het bepalen van de rechtmatigheid spelen, naast recente financiële fouten, recente
onzekerheden een rol. Een onzekerheid kan na onderzoek uiteindelijk een financiële fout blijken te zijn die
van invloed is op het onrechtmatigheidspercentage. De onderstaande onrechtmatigheidsscores in procenten
gaan over de financiële fouten en onzekerheden in controlejaar 2021 voor alle wetten die de SVB uitvoert.
Tabel 8.11: Onrechtmatigheidsscores per wet
Wetten en regelingen
Algemene Ouderdomswet (AOW)
Algemene Kinderbijslagwet, Kindgebondenbudget,
Wet Kinderopvang (KIND)
Algemene Nabestaandenet (Anw)
Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen (AIO)
Tegemoetkoming Asbestslachtoffers (TAS)
Regeling Chronic solvent-induced Encephalopathy (CSE)
Overbruggingsregeling (OBR)
Remigratiewet (REM)
Bijstand Buitenland (BBL)
TOTAAL Suwi-wetten

Financiële fout
Onzekerheden
2021
2020
2021
2020
0,08%
0,03%
0,00%
0,01%
0,15%
0,41%
0,09%
0,17%
0,48%
0,31%
0,28%
0,00%
0,52%
0,17%
0,19%

0,58%
0,23%
0,27%
0,00%
0,83%
0,15%
0,25%

0,05%
0,05%
0,00%
0,00%
0,00%
0,00%
0,00%

0,02%
0,06%
0,00%
0,00%
2,16%
0,00%
0,58%

0,09%

0,07%

0,01%

0,02%

De onrechtmatigheidsscore van alle wetten gezamenlijk ligt binnen de afgesproken norm van één procent.
Ook de onrechtmatigheidsscore van de onzekerheden ligt onder de norm van drie procent. Uit ervaring blijkt
dat een aanmerkelijk deel van de onzekere posten, na afronding van aanvullend onderzoek, alsnog
rechtmatig is uitgekeerd.

43

8.9.3 AOW
Het rechtmatigheidspercentage inclusief de onzekerheid is gedaald ten opzichte van vorig jaar (resp. 99,92%
en 99,96%). De toegenomen fouten worden vooral veroorzaakt door onjuistheden in de herziening en
toekenning en een onjuiste vaststelling van de verzekeringen die met terugwerkende kracht zijn gedaan.
De fouten in vaststelling van de verzekering zijn ook gebleken uit een aanvullend aspectonderzoek naar de
kwaliteit van de aanvragen AOW met een internationaal aspect.

8.9.4 AKW
Het rechtmatigheidspercentage over 2021 is licht gestegen ten opzichte van 2020. Alle fouten zijn vastgesteld
in de handmatige gevalsbehandelingen. De meeste fouten zijn gevonden in de handmatige herzieningen,
voornamelijk bij de verwerking van de gegevensuitwisseling met de Belastingdienst over het kindgebonden
budget en de kinderopvangtoeslag.
De gegevensuitwisseling met de Belastingdienst is met name belangrijk bij de gevalsbehandelingen met een
internationaal aspect.

8.9.5 TAS
De onrechtmatigheid van de TAS wordt met name veroorzaakt door één casus waarbij na zorgvuldig beraad
en uitvoerig overleg met het IAS bewust is afgeweken van voorgeschreven beleid. Daardoor heeft een klant
alsnog aanspraak kunnen maken op een TAS uitkering.

8.9.6 Rechtmatigheidsverklaring 2021
Op basis van de regelgeving heeft de SVB het onrechtmatigheidspercentage voor 2021 berekend op 0,11
procent van de totale lasten van de jaarrekening als geheel. Dit percentage is inclusief de geconstateerde
onrechtmatigheidsfouten inzake Europese aanbestedingen en eventueel niet gecorrigeerde financiële
fouten. Het totale percentage recente onzekerheden bedraagt 0,01 procent van de totale lasten. De
onrechtmatigheidsscores op totaalniveau blijven ruim onder de wettelijk toegestane tolerantiegrenzen. Op
grond van het overall onrechtmatigheidspercentage stelt de raad van bestuur dat de wetsuitvoering door de
SVB over het jaar 2021 rechtmatig is geweest.
De SVB verklaart dat er beleid aanwezig is ter voorkoming en bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik.
De niet-financiële informatie is in het jaarverslag ordelijk, controleerbaar en deugdelijk tot stand gekomen.

44

9 Jaarrekening
9.1 Balans per 31 december 2021
Tabel 9.1 Balans per 31 december 2021 (na bestemming van het saldo van baten en lasten)

Ref.

1
2

3
4

5
6
7

Bedragen x € 1 miljoen

31-12-2021

31-12-2020

Activa
Vaste activa
Materiële vaste activa
Financiële vaste activa
Totaal vaste activa

108,1
848,3
956,4

115,0
848,3
963,3

Vlottende activa
Vorderingen
Liquide middelen
Totaal vlottende activa

8.794,0
0,5
8.794,5

6.163,6
0,3
6.163,9

Totaal activa

9.750,9

7.127,2

Passiva
Fondsen
Fondsvermogen AOW/Anw
Egalisatiereserve
Bestemmingsfonds
Totaal fondsen

5.559,1
12,3
3,5
5.574,9

3.179,6
12,1
3.191,7

8

Voorzieningen

26,3

26,4

9

Langlopende schulden

1,3

1,3

10

Kortlopende schulden

4.148,4

3.907,8

Totaal passiva

9.750,9

7.127,2

45

9.2 Staat van baten en lasten over 2021
Tabel 9.2 Staat van baten en lasten

Ref. Bedragen x € 1 miljoen

11
11
12
12
13
13
14
15
15

11
11
12
12
13
13
14
15
15

Baten premie gefinancierd
Algemene Ouderdomswet
Algemene nabestaandenwet
Baten budget gefinancierd
Kindregelingen *
Aanvullende inkomensvoorziening ouderen **
Regeling tegemoetkoming asbestslachtoffers 2014
Regeling tegemoetkoming werknemers met CSE
Overbruggingsregeling AOW
Remigratiewet
Regeling bijstand buitenland
Baten sv-taken
Baten niet-sv-taken
Totaal baten

Realisatie
2021

Begroting
2021

Realisatie
2020

46.248,7
159,5

44.045,0

192,3

41.432,2
108,4

3.772,8
378,8
6,9
1,7
1,2
42,0
1,2
50.612,8
93,8
50.706,6

3.806,4
410,4
6,4
5,3
1,4
42,9
1,2
48.511,3
95,4
48.606,7

3.759,0
356,0
6,7
6,6
2,2
42,0
1,2
45.714,3
87,7
45.802,0

Lasten premie gefinancierd
Algemene Ouderdomswet
Algemene nabestaandenwet
Lasten budget gefinancierd
Kindregelingen *
Aanvullende inkomensvoorziening ouderen
Regeling tegemoetkoming asbestslachtoffers 2014
Regeling tegemoetkoming werknemers met CSE
Overbruggingsregeling AOW
Remigratiewet
Regeling bijstand buitenland
Lasten sv-taken
Lasten niet-sv-taken
Totaal lasten

43.678,7
346,2

44.288,9
355,0

41.890,9
369,5

3.772,8
378,8
6,9
1,7
1,2
42,0
1,2
48.229,5
93,8
48.323,3

3.806,4
410,4
6,4
5,3
1,4
42,9
1,2
48.917,9
95,4
49.013,3

3.759,0
356,0
6,7
6,6
2,2
42,0
1,2
46.434,1
87,7
46.521,8

Saldo van baten en lasten

2.383,3

-406,6

-719,8

* Betreft de Algemene Kinderbijslagwet, Wet op het kindgebonden budget en Wet kinderopvang
** Betreft de AIO inclusief de Tijdelijke regeling verstrekken repatrieerden Afghanistan

46

9.3 Kasstroomoverzicht
Tabel 9.3 Kasstroomoverzicht (directe methode)
Bedragen x € 1 miljoen

2021

2020

Kasstromen uit operationele activiteiten
Ontvangsten
Premies
Financiering door het Rijk
Overige ontvangsten
Overige ontvangsten m.b.t. niet SV-activiteiten

16

Uitgaven
Uitkeringen
Uitvoeringskosten
Overige uitgaven
Overige uitgaven m.b.t. niet SV-activiteiten

17

19.448,2
24.759,9
2.347,3
93,8

21.894,3
24.053,5
89,5
27,8
46.649,2

-47.657,5
-295,9
-25,0
-93,8

Kasstromen uit financieringsactiviteiten
Mutatie rekening courant Rijk
Interest rekening courant Rijk
Kasstroom uit financieringsactiviteiten

-46.196,3
-323,8
-0,5
-165,8
-48.072,2
-1.423,0

Kasstroom uit operationele activiteiten
Kasstromen uit investeringsactiviteiten
Investeringen in materiële vaste activa
Desinvesteringen in materiële vaste activa
Kasstroom uit investeringsactiviteiten

46.065,1

1

3

-4,6
-

1.427,8
-

Afname geldmiddelen in 2021

-4,6

1.427,8

-46.686,4
-621,3

-15,2
-

636,5
-

0,2

-15,2

636,5
0,0

Specificatie netto-kasstroom
Stand liquide middelen 1 januari*
Stand liquide middelen 31 december
Mutatie liquide middelen
Totaal

4
4

0,3
0,5

* Stand betreft saldo van liquide middelen en schulden aan kredietinstellingen.

0,2
0,2

0,3
0,3

0,0

47

9.4 Algemene toelichting
Statutaire vestigingsplaats, rechtsvorm en inschrijfnummer handelsregister
De Sociale Verzekeringsbank is een zelfstandig bestuursorgaan en statutair en feitelijk gevestigd op de Van
Heuven Goedhartlaan 1, 1181 KJ in Amstelveen. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) is ingeschreven bij het
handelsregister onder nummer 34366008.
In bijlage 3 is een overzicht opgenomen van alle locaties van de Sociale Verzekeringsbank.

9.5 Waarderingsgrondslagen
Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening
De jaarrekening is conform bijlage VIII ‘informatieproducten van de SVB’ van de Regeling SUWI opgesteld.
De jaarrekening omvat de financiële verantwoording van de sociale verzekeringswetten (SV-wetten)
uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en de
exploitatiekosten en-opbrengsten voor de gehele bedrijfsvoering van de SVB. De verantwoording over de
Niet-SV-geadministreerde regelingen geschiedt via separate verantwoordingen, ten behoeve van het
desbetreffende ministerie of ander verantwoordelijk orgaan. De jaarrekening wordt gepresenteerd in euro’s,
dit is tevens de functionele valuta.
De grondslagen en regels voor het opstellen van deze jaarrekening, die voortvloeien uit de Regeling SUWI,
zijn afgeleid van Titel negen Boek twee van het Burgerlijk Wetboek (BW). Tenzij anders vermeld, zijn activa
en passiva opgenomen tegen verkrijgingsprijs. Afwijkingen ten opzichte van Titel negen Boek twee BW zijn
hierna toegelicht:
• De Regeling SUWI schrijft voor dat de financiële verantwoording van de uitvoeringskosten en
uitkeringslasten naar wet/regeling wordt gesplitst. In de staat van baten en lasten en in de toelichting
wordt deze indeling gehanteerd. Dit wijkt af van de categoriale indeling.
• De Regeling SUWI schrijft voor dat de financiële verantwoording van de uitvoeringskosten verantwoord
wordt op kostensoort niveau. Hierdoor worden de afschrijvingskosten niet separaat verantwoord en
toegelicht, maar opgenomen onder de kostensoort huisvestings- en automatiseringskosten. Dit wijkt af
van de categoriale indeling.
De SVB hanteert als waarderingsgrondslag, conform de Regeling SUWI, voor de premiebaten en
premievorderingen de EMU-definitie. De EMU-definitie hanteert daarbij een afwijkende verslagjaar namelijk
1 februari van het verslagjaar t/m 31 januari van het jaar dat volgt op het verslagjaar. Een nadere toelichting
van de EMU-definitie wordt bij de waarderingsgrondslag van de vorderingen gegeven.
Voor het bepalen van de egalisatiereserve wordt in de jaarrekening uitgegaan van de voorwaarden zoals
gesteld in de Regeling SUWI. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de toelichting op de
egalisatiereserve.
In 2021 is voor het eerst een bestemmingsfonds ICT in de jaarrekening opgenomen. De Staatssecretaris van
SZW heeft, gelet op artikel 47, eerste lid onder f van de Wet SUWI, in een brief van 7 december 2021 dit
bestemmingsfonds goedgekeurd en hieraan enkele voorwaarden verbonden. Voor een verdere toelichting
wordt verwezen naar de toelichting op het bestemmingsfonds ICT.
Bepaling van het norm/fondsvermogen vindt plaats op basis van de Regeling SUWI. Voor een nadere
toelichting wordt verwezen naar de toelichting op het fondsvermogen en normvermogen.
De SVB stelt de jaarrekening op, op basis van de continuïteitsveronderstelling, aangezien de activiteiten van
de SVB bij wet zijn geregeld en de Wet Financiering Sociale Verzekeringen en de Materiewetten de dekking
van de kosten van de SVB garanderen. De verslagperiode is gelijk aan het kalenderjaar en loopt van 1 januari
t/m 31 december.

48

De gehanteerde grondslagen van waardering en van bepaling van saldo van baten en lasten zijn ongewijzigd
gebleven ten opzichte van het voorgaande boekjaar.
Onder de SV-taken vallen de volgende wetten/regelingen:
• Algemene Ouderdomswet (AOW)
• Algemene nabestaandenwet (Anw)
• Algemene Kinderbijslagwet (AKW)
• Wet op het kindgebonden budget (WKB)
• Wet kinderopvangtoeslag (Wko)
• Aanvullende inkomensvoorziening ouderen (AIO)
• Regeling tegemoetkoming asbestslachtoffers 2014 (TAS)
• Overbruggingsregeling AOW (OBR)
• Remigratiewet (REM)
• Regeling Bijstand Buitenland (BBL)
• Regeling tegemoetkoming werknemers met CSE (CSE)
Wijzigingen SV-taken
In 2021 gaf de SVB uitvoering aan de zogeheten repatriantenregeling, die door de minister van SZW werd
afgekondigd voor Nederlanders en hun familieleden, die vanuit Afghanistan gerepatrieerd werden vanwege
de politieke ontwikkelingen aldaar. Het betreft een toelage voor de noodzakelijke kosten van
levensonderhoud.
Vreemde valuta
Transacties in vreemde valuta worden omgerekend naar de functionele valuta (€) tegen de wisselkoers op
de datum waarop deze transacties plaatsvinden. In vreemde valuta luidende monetaire activa en
verplichtingen op balansdatum worden omgerekend in de functionele valuta (€) tegen de wisselkoers op
balansdatum. Valutakoersverschillen die optreden bij transacties in vreemde valuta of omrekening van
balansposten worden verwerkt in het saldo van baten en lasten.
Financiële instrumenten
In de jaarrekening wordt ingegaan op de risico’s met betrekking tot financiële instrumenten. In het bijzonder
moet er een toelichting worden gegeven op het gebied van marktrisico’s, kredietrisico’s, liquiditeitsrisico’s
en kasstroomrisico’s. De SVB maakt geen gebruik van afgeleide instrumenten en houdt geen
handelsportefeuille aan. Het marktrisico is nihil gezien de aard van de activiteiten van de SVB. De SVB loopt
een incassorisico over de debiteuren, echter aangezien de financiering van de SVB via het Rijk loopt, loopt de
SVB voor de uitkeringsdebiteuren geen financieringsrisico. Indien noodzakelijk wordt voor zowel de
uitkeringsdebiteuren als de overige debiteuren een voorziening voor oninbaarheid gevormd. De
kredietrisico’s zijn nihil, omdat de financiële vaste activa bestaan uit vorderingen op het ministerie van SZW,
als gevolg van het wijzigen van de bekostiging van kas- naar transactiebasis. Het ministerie rekent deze
vordering bij beëindiging van de regeling af. De liquiditeitsrisico’s en kasstroomrisico’s zijn nihil als gevolg
van de financiering door het Rijk (schatkistbankieren). Het ministerie van SZW staat garant als het gaat om
de continuïteit en uitvoering van de SVB.
Schattingen
De opstelling van de jaarrekening vereist dat de raad van bestuur van de SVB oordelen vormt en schattingen
en veronderstellingen maakt, die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen en de gerapporteerde
waarde van activa, verplichtingen en van baten en lasten. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken
van deze schattingen. De schattingen en onderliggende veronderstellingen worden periodiek beoordeeld.
Herzieningen van schattingen worden opgenomen in de periode waarin de schattingen worden herzien en
in toekomstige perioden waarvoor de herziening gevolgen hebben. Als het voor het geven van het vereiste

49

inzicht noodzakelijk is, is de aard van deze onderdelen en schattingen, inclusief de bijbehorende
veronderstellingen, opgenomen bij de toelichting op de desbetreffende jaarrekeningposten.
Dienstverlening en bedrijfsvoering
In de verantwoording worden de baten en lasten nader onderscheiden in dienstverlening en bedrijfsvoering.
Dienstverlening gaat over alle baten en lasten van de uitkeringen en daarmee gepaard gaande financiering
met betrekking tot de uitvoering van SV en niet-SV regelingen. Bedrijfsvoering gaat over alle activiteiten die
samenhangen met de uitvoering en organisatie van de SVB. Hiermee wordt verwezen naar tabellen 9.19 en
9.20.
Activa
Materiële vaste activa
De materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs, onder aftrek van lineaire
afschrijvingen en eventuele bijzondere waardeverminderingen. Voorwaarde voor activering is dat de
aanschafwaarde per object minimaal € 0,05 miljoen bedraagt. Er wordt jaarlijks rekening gehouden met
eventuele bijzondere waardeverminderingen.
Materiële vaste activa, waarvan besloten is dat deze buiten gebruik worden gesteld, worden op directe
opbrengstwaarde gewaardeerd.
De volgende afschrijvingstermijnen worden gehanteerd:
geen afschrijving
• terreinen:
50 jaar
• erfpacht:
gebouwen:
10 – 40 jaar
•
3 – 15 jaar
• installaties gebouwen:
2 – 10 jaar
• computerinstallaties:
2 – 10 jaar
• overige activa:
Afschrijvingskosten zijn niet afzonderlijk verantwoord en toegelicht in de staat van baten en lasten, maar
opgenomen onder de kostensoorten huisvestings- en automatiseringskosten. Deze kosten zijn opgenomen
in zowel de SV taken als de niet-SV taken. Als een schattingswijziging plaatsvindt van de toekomstige
gebruiksduur, dan worden de toekomstige afschrijvingen aangepast. Boekwinsten en -verliezen uit de
incidentele verkoop van materiële vaste activa worden in het boekjaar van realisatie verantwoord in de staat
van baten en lasten.
Er is geen sprake van een verplichting tot herstel na afloop van het gebruik van een gebouw. Voor de
toekomstige kosten van groot onderhoud aan de bedrijfsgebouwen is een voorziening voor groot onderhoud
gevormd.
Financiële vaste activa
Vorderingen worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. Indien er geen
sprake is van agio of disagio en transactiekosten is de geamortiseerde kostprijs gelijk aan de nominale waarde
van de vorderingen.
In 2012 is de bekostiging van de door het Rijk gefinancierde wetten en regelingen gewijzigd van kasbasis naar
transactiebasis. In de voorbereiding op de stelselwijziging was als voorwaarde gesteld dat deze wijziging geen
budgettaire consequenties mocht hebben. Daaruit vloeit voort dat de genoemde vordering als langdurig
moet worden getypeerd, aangezien zij niet eerder betaald wordt door het ministerie van SZW, dan bij
beëindiging van de desbetreffende wet en/of regeling. Over de vordering wordt geen rente in rekening
gebracht.

50

Bijzondere waardevermindering vaste activa
Jaarlijks wordt per balansdatum beoordeeld of er aanwijzingen zijn dat een vast actief aan een bijzondere
waardevermindering onderhevig kan zijn. Indien dergelijke indicaties aanwezig zijn, wordt de realiseerbare
waarde van het actief vastgesteld. Indien het niet mogelijk is de realiseerbare waarde voor het individuele
actief te bepalen, wordt de realiseerbare waarde bepaald van de kasstroomgenererende eenheid, waartoe
het actief behoort. Van een bijzondere waardevermindering is sprake als de boekwaarde van een actief hoger
is dan de realiseerbare waarde. Een bijzonder waardeverminderingsverlies wordt direct als last verwerkt in
de staat van baten en lasten onder gelijktijdige verlaging van de boekwaarde van het betreffende actief.
Vorderingen
Vorderingen worden bij eerste verwerking gewaardeerd tegen de reële waarde van de tegenprestatie. Na
die eerste verwerking worden de vorderingen gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. Indien er
geen sprake is van agio of disagio en transactiekosten is de geamortiseerde kostprijs gelijk aan de nominale
waarde van de vorderingen. De vorderingen zijn, indien noodzakelijk, verminderd met voorzieningen voor
het risico van oninbaarheid. Deze voorzieningen worden bepaald op basis van de verwachte inbaarheid van
de vorderingen. Dotaties aan en vrijval van de voorzieningen voor oninbare uitkeringsdebiteuren worden
verwerkt in de uitkeringslasten van de fondsen.
De premievorderingen AOW en Anw worden gewaardeerd volgens de EMU-definitie. Dit houdt in dat de
premieontvangsten via de inkomstenheffing en de nabetalingen over de loonheffing en de inkomstenheffing
worden toegerekend aan de baten in het jaar waarin deze zijn ontvangen door de Belastingdienst. Als gevolg
hiervan worden de premieontvangsten via de loonheffing tussen 1 februari van het verslagjaar en 31 januari
van het jaar dat volgt op het verslagjaar toegerekend aan de baten in het verslagjaar. Dit wijkt af van BW
boek twee titel negen, waar wordt uitgegaan van een kalenderjaar. De vordering premiebaten op de
Belastingdienst bestaat uit de ontvangen premies via afdracht loonheffing in de maand januari van het jaar
dat volgt op het verslagjaar. De in het boekjaar meegenomen afdrachten loonheffing januari hebben
betrekking op het verslagjaar en de reeds verstreken jaren. Nabetalingen worden verantwoord op kasbasis.
Liquide middelen
Liquide middelen worden gewaardeerd tegen nominale waarde en bestaan uit kas- en banktegoeden met
een looptijd korter dan twaalf maanden.
Passiva
Fondsvermogen
Het fondsvermogen van de fondsen AOW en Anw bestaat uit twee onderdelen: het normvermogen en het
vermogensoverschot/-tekort.
Normvermogen
Het normvermogen is een gemiddeld vermogen dat nodig is om gedurende het jaar voldoende middelen te
hebben om aan de verplichtingen te voldoen. Het normvermogen is daarmee een ijkpunt voor het meten
van overschotten of tekorten. Een aanpassing van het normvermogen komt ten laste/bate van het
vermogensoverschot/-tekort.
Vermogensoverschot/-tekort
Het verschil tussen het totale fondsvermogen en het normvermogen wordt aangeduid als het
vermogensoverschot/-tekort. Het saldo van de rekening van baten en lasten wordt toegevoegd of onttrokken
aan het vermogensoverschot/-tekort.
Bestemmingsreserve en -fondsen
De bestemmingsreserve of –fonds is een afgezonderd vermogensbestanddeel met een door de raad van
bestuur bepaalde specifieke bestemming. Met ingang van 31 december 2014 geldt dat in het SV-domein
geen bestemmingsreserves worden gevormd zonder toestemming van het ministerie van SZW. Voor de

51

fondsen gekoppeld aan taken buiten het SV-domein blijft de mogelijkheid bestaan om een
bestemmingsreserve te vormen. Middels deze jaarrekening is het bestemmingsfonds ICT in gebruik genomen
dat hieronder wordt toegelicht.
Vorming bestemmingsfonds ICT
De SVB heeft met ingang van boekjaar 2021 een bestemmingsfonds ICT gevormd en in gebruik genomen. In
een brief van 7 december 2021 heeft het ministerie van SZW hier toestemming voor gegeven, via een
onderliggend besluit van de Staatssecretaris van SZW. Voor het gebruik van het fonds geldt een aantal
voorwaarden, zoals opgenomen in de brief van het ministerie van SZW.
Onderuitputting op de Projectenportfolio mag in principe worden gedoteerd aan het bestemmingsfonds als
hiermee geen negatief exploitatieresultaat ontstaat (na mutaties fondsen en reserves) dat niet kan worden
opgevangen binnen de vrije ruimte van de egalisatiereserve en waarmee de omvang van de egalisatiereserve
onder de 25% van het maximum uitkomt. De staatssecretaris heeft voor vijf jaar toestemming gegeven oor
de vorming van dit bestemmingsfonds. Voor de projectenportfolio (change/legacy) is conform de IV-strategie
2021-2025 jaarlijks ca. € 35 miljoen begroot. Een te vormen bestemmingsfonds mag in deze jaren gevuld
worden tot maximaal € 7 miljoen. In de jaarrekening en de begroting wordt elk jaar gerapporteerd over de
toevoeging en onttrekking aan het bestemmingsfonds. De SVB kan, via de goedkeuring op het jaarplan of de
reactiebrief op een tertaalverslag, het bestemmingsfonds aanspreken.
Egalisatiereserve
De SVB vormt een egalisatiereserve met overeenkomstige toepassing van artikel 33 van de Kaderwet
zelfstandige bestuursorganen en artikel 5.10a, tweede lid, van de Regeling SUWI. Deze reserve wordt ingezet
voor:
• Opvangen van schommelingen in de inkomsten en uitgaven;
• Reserveringen voor kosten die zich niet jaarlijks voordoen (bijvoorbeeld onderhoud
bedrijfsmiddelen);
• Opvangen van overlopende verplichtingen (bijvoorbeeld projecten wet- en regelgeving);
• Onvoorziene uitgaven met een incidenteel karakter.
De in de jaarrekening op te nemen egalisatiereserve, bedoeld in artikel 52 van de Wet SUWI, heeft slechts
betrekking op de uitvoeringskosten. De egalisatiereserve bedraagt ten hoogste vijf procent van het over de
voorgaande drie jaar toegekende budget voor de uitvoeringskosten, bedoeld in artikel 48, eerste lid, van de
Wet SUWI en bedraagt niet minder dan nul. De maximale hoogte in 2021 bedraagt op basis hiervan € 13,1
miljoen.
Voorzieningen
Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen die op balansdatum
bestaan, waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en waarvan de omvang
op betrouwbare wijze is te schatten. Toevoegingen aan en vrijval van verplichtingen worden ten laste
respectievelijk ten gunste van de staat van baten en lasten gebracht.
De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de beste schatting van de bedragen per balansdatum die
noodzakelijk zijn om de verplichtingen per balansdatum af te wikkelen. De voorzieningen worden
gewaardeerd tegen de nominale waarde, tenzij anders vermeld. Voor een inhoudelijke toelichting per
voorziening wordt verwezen naar paragraaf 9.6 onderdeel 8 “Voorzieningen”.
Wanneer de verwachting is dat een derde verplichtingen vergoedt en wanneer het waarschijnlijk is dat deze
vergoeding zal worden ontvangen bij de afwikkeling van de verplichting, dan wordt deze vergoeding als een
actief in de balans opgenomen.
De grondslagen per voorziening betreffen:

52

•

•
•

•
•

•
•
•

•

•

•

De voorzieningen ‘Sociaal Plan 2015-2017’ en ‘Sociaal Plan en Frictiekosten’ worden bepaald door
een berekening van individuele aanspraken en door individueel vastgestelde Werkloosheid
(WW)-rechten. De voorzieningen zijn berekend op basis van de totale rechten rekening houdend
met de kans op herplaatsing van medewerkers;
De voorziening WW is berekend op basis van de individueel vastgestelde totale WW-rechten,
rekening houdend met de kans op herplaatsing van medewerkers;
De waardering van de voorziening ‘FVP’ wordt bepaald door een berekening van individuele
aanspraken en door individueel vastgestelde WW-rechten, rekening houdend met de kans op
herplaatsing van medewerkers. De totale voorziening wordt bijgesteld op basis van de
gerealiseerde onttrekkingen van het voorbije boekjaar;
De voorziening ‘Dienstverlening PGB (DPGB)’ is berekend op basis van de individueel vastgestelde
totale WW-rechten, rekening houdend met de kans op herplaatsing van medewerkers;
De waardering van de voorzieningen ‘Reorganisatie SVB’ is het totaal van de individueel
vastgestelde rechten op wachtgeld (berekend als het product van actuele wachtgelduitkering en
looptijd);
De voorziening ‘afname activiteiten V&O’ wordt bepaald door een berekening van individuele
aanspraken en door individueel vastgestelde WW-rechten;
De voorziening ‘Pensioenregister’ is berekend op basis van de individueel vastgestelde totale
WW-rechten, rekening houdend met de kans op herplaatsing van medewerkers;
De waardering van de voorziening ‘Eigen risicodragerschap WIA’ wordt bepaald door de
individueel vastgestelde rechten op een uitkering volgens de regeling werkhervatting gedeeltelijk
arbeidsgeschikten en de potentiële instroom in deze regeling, als gevolg van langdurige ziekte;
De omvang van de voorziening ‘Toeslagen op pensioenen’ is gebaseerd op de contante waarde
van individuele aanspraken, waarbij een disconteringsvoet gehanteerd is. De disconteringsvoet is
gebaseerd op de EONIA (Euro OverNight Index Average, zijnde de door de ECB dagelijks
vastgestelde rente waartegen in de geldmarkt voor één dag kan worden geleend zonder
onderpand)). De duur van de individuele aanspraken is bepaald aan de hand van de meest actuele
AG-prognosetafels7;
De waardering van de voorziening Jubileumgratificaties wordt bepaald op basis van de individueel
vastgestelde rechten bij het bereiken van een dienstverband van 25 jaar en 40 jaar. Hierbij wordt
er rekening gehouden met de blijfkans waarbij de contante waarde van de verplichting wordt
bepaald. De disconteringsvoet wordt bepaald aan de hand van de EONIA rentepercentages. Voor
een nadere toelichting wordt verwezen naar de waarderingsgrondslagen interesttoerekening. Er
wordt rekening gehouden met toekomstige loonstijgingen;
De waardering van de voorziening ‘Groot onderhoud’ wordt bepaald op basis van het geschatte
bedrag van het groot onderhoud met betrekking tot de bouwkundige kosten en de periode tussen
de werkzaamheden. De SVB hanteert hierbij een cyclus van 25 jaar voor de dakvervanging en 6
jaar voor het schilder/stuc werk. De voorziening wordt bepaald aan de hand van een meerjaren
onderhoudsraming met een looptijd van 10 jaar. Voor het bepalen van de toekomstige
verplichting wordt jaarlijks rekening gehouden met een marktconforme indexatie. De indexatie

7 AG-prognosetafels: Publicatie van de meest recente inschatting van de toekomstige sterfte voor de Nederlandse
bevolking door het Actuarieel Genootschap.
53

•

•

wordt bepaald aan de hand van externe marktgegevens, waaronder de bouwkostenindex. Indien
de kosten van groot onderhoud uitgaan boven de stand van de voor het desbetreffende actief
aangehouden voorziening, worden de (meer)kosten verwerkt ten lasten van winst-en-verlies;
De waardering van de voorziening ‘Juridische procedures’ volgt uit een inschatting van mogelijke
schadevergoedingen en/of claims uit lopende juridische procedures, inclusief de kosten van
juridisch advies en proces gerelateerde kosten, voor uitspraak van een rechter;
De waardering van de voorziening ‘Eigen risicodragerschap ZW’ wordt bepaald door de
individueel vastgestelde rechten op een uitkering volgens de Ziektewet.

Schulden
Langlopende schulden
Langlopende schulden worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Transactiekosten
die direct zijn toe te rekenen aan de verwerving van de langlopende schulden worden in de waardering bij
eerste verwerking opgenomen. Langlopende schulden worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen
geamortiseerde kostprijs.
In 2012 is de bekostiging van de door het Rijk gefinancierde wetten en regelingen gewijzigd van kasbasis naar
transactiebasis. In de voorbereiding op de stelselwijziging was als voorwaarde gesteld dat deze wijziging geen
budgettaire consequenties mocht hebben. Daaruit vloeit voort dat de genoemde schuld als langdurig moet
worden getypeerd, aangezien zij niet eerder betaald wordt aan het Ministerie van SZW, dan bij beëindiging
van de desbetreffende wet en/of regeling. Over de schuld wordt geen rente in rekening gebracht.
Kortlopende schulden
Kortlopende schulden worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Kortlopende
schulden worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs.
Bepaling saldo van baten en lasten
Toerekening van baten en lasten
Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop deze betrekking hebben, tenzij anders vermeld.
Premies
De premiebaten AOW en Anw worden toegerekend volgens de EMU-definitie, zoals is toegelicht bij de
vorderingen.
Financiering door het Rijk
Met uitzondering van de AOW en de Anw worden de wetten en regelingen die de SVB uitvoert door middel
van ‘Financiering door het Rijk’ gefinancierd, de zogenoemde ‘Begrotingsgefinancierde regelingen’. Op basis
van de door de SVB ingediende begroting wordt een bijdrage toegekend die, conform het uitkeringspatroon,
gedurende het jaar wordt uitbetaald. Het jaarbudget voor de uitvoeringskosten wordt in maandelijks gelijke
termijnen ontvangen.
De premiebaten en de bijdrage in de kosten van kortingen (BIKK) zijn bij de AOW onvoldoende om de
uitkeringen en uitvoeringskosten te financieren. Daarom wordt van het Rijk een aanvullende financiering
ontvangen, die via de ‘financiering door het Rijk’ wordt verantwoord. De hoogte van deze aanvullende
financiering is gelijk aan het geraamde vermogenstekort voor het desbetreffende jaar. Daarnaast wordt het
gerealiseerde vermogensoverschot/-tekort van het voorgaande jaar in het huidige boekjaar verrekend.

54

Uitvoeringskosten
De SVB berekent kosten door aan de wetten en regelingen die uitgevoerd worden en aan derden. Binnen het
sv-domein wordt het uitgangspunt gehanteerd dat de kosten die direct toe te rekenen zijn aan de
kostendragers (fondsen en regelingen) ook direct worden toegerekend. Indirecte kosten worden
toegerekend aan de kostendragers, op basis van verdeelsleutels (productie fte’s). De verdeelsleutels worden
periodiek nagecalculeerd.
Met de opdrachtgevers uit het niet-sv domein, is voor 2020 en 2021 afgesproken om de uitvoeringskosten
door te belasten op basis van vaste prijsafspraken. Deze prijsafspraken worden jaarlijks vastgesteld.
Leasing
Op basis van het contract wordt bepaald of deze geclassificeerd wordt als operationele of financial lease. De
SVB maakt alleen gebruik van operationele leasecontracten. Derhalve wordt dit niet op de balans
geactiveerd. Leasebetalingen worden, rekening houdend met ontvangen vergoedingen van de lessor, over
de looptijd van het contract op lineaire basis verwerkt in de staat van baten en lasten.
Interesttoerekening
De SVB is verplicht haar liquide middelen aan te houden op de rekening-courant bij het Rijk. Dit is vastgelegd
in de Wet geïntegreerd middelenbeheer en wordt ook geïntegreerd middelenbeheer of schatkistbankieren
genoemd. Liquiditeitsschommelingen worden opgevangen in de rekening-courant met het Rijk. Hierover
wordt rente betaald of ontvangen. De SVB hanteert, zowel voor debetsaldi als voor creditsaldi, de EONIA. De
referentierente is in lijn met de gehanteerde methodiek door het ministerie van Financiën. Over de rekeningcourantverhouding tussen de SVB, fondsen en derden wordt ook rente verrekend met een gemiddeld
maandpercentage. Het gemiddelde maandpercentage daarvoor is gebaseerd op EONIA voor respectievelijk
creditsaldi en debetsaldi. Het rentepercentage is in 2021 vastgesteld op nul procent (2020: nul procent).
Negatieve rentepercentages worden in de Regeling schatkistbankieren op nul gesteld.
Het saldo tussen de rekening-courantrente (SVB en fondsen) en de door de SVB gerealiseerde rente (inclusief
gerealiseerde rente op de vordering op het ministerie van Financiën) wordt toegerekend aan de fondsen, op
basis van de dagelijkse verhouding in de rekening-courantpositie met deze fondsen.
Bestemming saldo van baten en lasten
Bij de bestemming van het saldo van baten en lasten van de AOW en Anw wordt rekening gehouden met de
noodzakelijke mutaties in het normvermogen. Het saldo van het vermogenstekort/-overschot bij de AOW
wordt door het Rijk in het jaar na vaststelling in de financiering betrokken.
Personeelsbeloningen
Lonen, salarissen en sociale lasten worden, op grond van de arbeidsvoorwaarden, verwerkt in de staat van
baten en lasten, voor zover ze verschuldigd zijn aan werknemers, respectievelijk de Belastingdienst.
Voor de beloning met opbouw van rechten worden de verwachte lasten gedurende het dienstverband in
aanmerking genomen. Toevoegingen aan en vrijval van de verplichtingen worden ten laste respectievelijk
ten gunste van de staat van baten en lasten gebracht.
Indien een beloning wordt betaald, waarbij geen rechten zijn opgebouwd, wordt het meerdere opgenomen
als een overlopend actief of zal worden verrekend met de toekomstige betaling.
Ontslagvergoedingen zijn vergoedingen die worden toegekend in ruil voor beëindiging van het
dienstverband. Ontslagvergoedingen worden gewaardeerd op basis van de beste schatting van de bedragen
die noodzakelijk zijn om de verplichting af te wikkelen. Een uitkering als gevolg van ontslag wordt als

55

verplichting en als last verwerkt als de SVB zich aantoonbaar onvoorwaardelijk heeft verbonden tot betaling
van een ontslagvergoeding.
Pensioenregeling
De SVB heeft alle pensioenregelingen verwerkt volgens de verplichtingenbenadering. De SVB verplicht haar
werknemers om deel te nemen aan een pensioenregeling, overeenkomstig de bepalingen van het
pensioenreglement van de Stichting Pensioenfonds ABP. Deze pensioenregeling, die op basis van RJ 271.3
wordt geclassificeerd als een toegezegde pensioenregeling (middelloon), wordt gefinancierd door
premiebetalingen aan de Stichting Pensioenfonds ABP. De SVB heeft geen verplichting tot het voldoen van
aanvullende bijdragen in het geval er een tekort ontstaat bij de Stichting Pensioenfonds ABP, anders dan het
voldoen van hogere toekomstige premies. Op grond hiervan kunnen geen aanspraken op de SVB worden
gemaakt door individuele deelnemers. De indexatie wordt jaarlijks door de Pensioenkamer vastgesteld.
De dekkingsgraad van de Stichting Pensioenfonds ABP bedraagt per 31 december 2021 110,2 procent (bron:
website ABP 31 januari 2022). Per 31 december 2020 was dit 93,2 procent (bron: website ABP 21 januari
2021).
Op de Nederlandse pensioenregelingen zijn de bepalingen van de Nederlandse Pensioenwet van toepassing.
De SVB betaalt de verplichte, contractuele of vrijwillige basispremies aan het ABP. De premies worden
verantwoord als personeelskosten zodra deze verschuldigd zijn. Vooruitbetaalde premies worden
opgenomen als overlopende activa, indien dit tot een terugstorting leidt of tot een vermindering van
toekomstige betalingen. Nog niet betaalde premies worden als verplichting op de balans opgenomen. De
over het verslagjaar verschuldigde premie wordt als last verantwoord.
Financiële baten en lasten
Rentebaten en rentelasten worden tijdsevenredig verwerkt, rekening houdend met de effectieve rentevoet
van de desbetreffende activa en passiva. Bij de verwerking van de rentelasten wordt rekening gehouden met
de verantwoorde transactiekosten op de ontvangen leningen.
Wet normering bezoldiging topfunctionarissen
Voor de uitvoering van de Wet normering topinkomens (WNT) zijn de ‘beleidsregels toepassing WNT’ van
toepassing. De SVB maakt, op verzoek van het ministerie van SZW, gebruik van de modelverantwoording
zoals deze door het ministerie van BZK ter beschikking wordt gesteld. In paragraaf 9.10 worden de
bezoldigingen van de topfunctionarissen weergegeven.
Kasstromen
Het kasstroomoverzicht is opgesteld met toepassing van de directe methode en bestaat uit drie onderdelen:
1. kasstroom uit operationele activiteiten;
2. kasstroom uit investeringsactiviteiten;
3. kasstroom uit financieringsactiviteiten.
Kasstromen uit operationele activiteiten hebben direct te maken met de uitvoering van wetten en
regelingen. Het betreft hier ontvangen premies en financieringen ten opzichte van de betaalde uitkeringen
en uitvoeringskosten. Onder kasstromen uit investeringsactiviteiten zijn investeringen en desinvesteringen
van vaste activa opgenomen. Onder kasstromen uit financieringsactiviteiten wordt begrepen de financiering
middels de rekening-courantverhouding met het Rijk.

56

Presentatiewijziging
Tot en met 2020 werd in de tabellen van baten en lasten van de fondsen de dotatie en vrijval van de
voorzieningen afzonderlijk gepresenteerd. In 2021 zijn dotatie en vrijval gesaldeerd opgenomen onder de
uitvoeringskosten. Vorig jaar zijn de rekening-courant niet-SV regelingen gesaldeerd en dit jaar separaat
gepresenteerd in vorderingen en kortlopende schulden. Zie tevens tabel 9.6 Vorderingen en 9.16
kortlopende schulden.
De vergelijkende cijfers van 2020 zijn, als gevolg van deze wijzigingen aangepast. De presentatiewijzigingen
hebben geen invloed op het saldo van baten en lasten.
Afrondingsverschillen
De jaarrekening wordt zorgvuldig opgesteld en gepresenteerd. Toch kan het voorkomen dat er, door
afrondingen, verschillen ontstaan tussen diverse tabellen. Deze afrondingen zijn beperkt tot € 0,1 miljoen.
Leeswijzer
De afkortingen ‘R’ en ‘B’ die in de diverse tabellen worden weergegeven, staan voor realisatie en begroting
van het desbetreffende jaar. De verantwoording vindt plaats in miljoenen en hierdoor is er soms een ‘- ‘ (geen
bedrag) of een ‘0’ (bedrag < € 50.000) in de tabellen opgenomen.

57

9.6 Toelichting op de balans per 31 december 2021
Activa
1. Materiële vaste activa
Tabel 9.4 Materiële vaste activa
Bedragen x € 1 miljoen

Terreinen Gebouwen Installaties Computer
/Erfpacht
gebouwen installaties

Overige
activa

Totaal

Stand per 1 januari 2021
Aanschafwaarde
Bijzondere waardevermindering
Cumulatieve afschrijvingen
Boekwaarde 1 januari 2021

42,1
-2,9
39,2

119,3
-64,1
55,2

61,1
-53,5
7,6

46,1
-37,2
8,9

12,1
-8,0
4,1

280,7
165,7
115,0

Investeringen
Terugname bijzondere waardevermindering
Aanschafwaarde desinvesteringen
Afschrijvingen desinvesteringen
Afschrijvingen
Boekwaarde 31 december 2021

-0,2
39,0

0,6
-2,5
1,6
-3,3
51,6

1,7
-0,4
0,4
-1,0
8,3

2,1
-0,3
0,3
-5,0
6,0

0,2
-0,1
0,1
-1,1
3,2

4,6
-3,3
2,4
-10,6
108,1

Stand per 31 december 2021
Aanschafwaarde
Bijzondere waardevermindering
Cumulatieve afschrijvingen
Boekwaarde 31 december 2021

42,1
-3,1
39,0

117,4
-65,8
51,6

62,4
-54,1
8,3

47,9
-41,9
6,0

12,2
-9,0
3,2

282,0
173,9
108,1

Voor het toetsen van de boekwaarde van de gebouwen inclusief installaties, hanteert de SVB een
roulatieschema, waarin jaarlijks de boekwaarde van drie panden getoetst worden aan de marktwaarde. Voor
drie panden is de waarde gebaseerd op de taxatie uit 2021. Voor de overige zeven panden is gesteund op de
taxatie uit 2020. Er zijn geen indicaties geconstateerd die zouden moeten leiden tot een bijzonder
waardeverminderingsverlies.
De investeringen in installaties bedragen in 2021 € 1,7 miljoen. Voorheen werden deze installaties vanaf start
bouw in een totaal bedrag verantwoord onder de rubriek gebouwen. Deze installaties worden nu vervangen
en dit wordt nu meer specifiek gerubriceerd onder installaties. Doordat de vervanging van installaties niet
meer onder de gebouwen wordt gerubriceerd ontstaat daar ook een mutatie in 2021 waarbij de boekwaarde
van het oude actief (aanschafwaarde-/-afschrijving) in mindering wordt gebracht op de rubriek gebouwen.
De investeringen en desinvestering in 'installaties gebouwen" hebben betrekking op vervangingen van
koelmachines, gevelinstallaties en diverse elektrische installaties.
De computer-installaties investeringen hebben deels betrekking op het project Softphone (bellen via de SVBlaptop) die eind vorig jaar is gestart met de vervanging van de oude telefonie en de voorbereiding van de
Softphone oplossing. De implementatie is in mei gestart bij Breda en eind juni is de omzetting bij alle locaties
afgerond. Extra Storage hardware, netwerkapparaten, laptops en mobiele telefoons maken ook deel uit van
de investeringen van de computer-installaties.

58

2. Financiële vaste activa

Tabel 9.5 Financiële vaste activa

Bedragen x € 1 miljoen

Algemene
Kinderbijslag
wet

Boekwaarde 1 januari 2021
Mutaties
Boekwaarde 31 december 2021

843,8
843,8

Aanvullende
Wet op het
inkomens kindgebonden
voorziening
budget
ouderen
2,2
2,3
2,2
2,3

Regeling
bijstand
buitenland

Totaal

0,0
0,0

848,3
848,3

De financiële vaste activa betreft een langlopende vordering op het ministerie van SZW, die is ontstaan door
de overgang van het afrekenen op kasbasis naar het afrekenen op transactiebasis. In 2021 hebben zich geen
mutaties voorgedaan.
Vlottende activa
3. Vorderingen

Tabel 9.6 Vorderingen

31-12-2021

31-12-2020

3.545,5
3.944,3
97,9
3,7
1.191,1
8.782,5

2.841,9
2.516,5
99,9
14,7
2,4
678,7
6.154,1

Bedrijfsvoering
Debiteuren
Overige vorderingen
Overlopende activa
Totaal bedrijfsvoering

2,1
1,0
8,4
11,5

0,5
1,1
7,9
9,5

Totaal vorderingen

8.794,0

6.163,6

Bedragen x € 1 miljoen
Dienstverlening
Vordering premiebaten Belastingdienst
Uitstaande middelen bij het Rijk
Uitkeringsdebiteuren
Overige vorderingen
Overlopende activa
Rekening-courant niet-SV regelingen
Totaal dienstverlening

Van de totale vorderingen heeft € 8.793,7 miljoen (2020: € 6.163,0 miljoen) een looptijd korter dan een jaar
en € 0,3 miljoen (2020: € 0,6 miljoen) een looptijd langer dan een jaar. De vorderingen met een looptijd
langer dan een jaar hebben betrekking op leningen verstrekt aan het personeel en vooruitbetaalde facturen
waarbij de diensten in de toekomst geleverd worden. Voor de leningen verstrekt aan het personeel is een
nominaal rentepercentage gehanteerd van 4,0%, net als in 2020. De SVB volgt normaliter de nominale rente
zoals deze jaarlijks wordt vastgesteld door de Belastingdienst maar is daar voor 2021 niet in mee gegaan. De
Belastingdienst hanteert voor 2021 een rente van 2,0 procent, hetgeen een te forse daling is.

59

Vordering premiebaten Belastingdienst

Tabel 9.7 Vordering premiebaten Belastingdienst

Bedragen x € 1 miljoen

Vordering inzake december ontvangen premiebaten
Te ontvangen met betrekking tot afrekening LB 2019
Te ontvangen met betrekking tot afrekening IB 2017
Te ontvangen premiebaten inzake verschoven kasbasis
Vordering premiebaten Belastingdienst

Algemene
Algemene
Ouderdomswet nabestaanden
wet
1.559,7
10,8
-425,5
-1,8
-168,6
-1,1
2.555,0
17,0
3.520,6
24,9

Totaal

1.570,5
-427,3
-169,7
2.572,0
3.545,5

De te vorderen premies Belastingdienst bestaan uit premies die de Belastingdienst int in december en
verrekeningen tussen loonbelasting en premies volksverzekeringen over twee jaar voor het verslagjaar en
verrekeningen tussen inkomensheffing en premies volksverzekeringen over vier jaar voor het verslagjaar. In
2021 is de loonheffing afgerekend over het belastingjaar 2019 en de inkomensheffing over het belastingjaar
2017.
De te ontvangen premiebaten bestaan uit premies voor de loonbelasting, ontvangen in januari 2022 over
2021 en eerder. De omvang van de vordering is stabiel en afhankelijk van de loonheffing die werkgevers in
januari afdragen en de verdeelsleutels die zijn afgesproken voor loonbelasting en premies AOW, Anw en Wlz.
Per saldo zijn de te vorderen premies van eind 2021 lager dan de te vorderen premies eind 2020, omdat de
vordering inzake december ontvangen premies lager uitvalt dan in 2020. Daarnaast is er met betrekking tot
de afrekeningen meer betaald aan de Belastingdienst dan vorig jaar. Voor de afrekeningstabel wordt
verwezen naar Tabel 9.32: Premiebaten.
Uitstaande middelen bij het Rijk
Het middelenbeheer van de SVB berust bij het Rijk en de hieruit voortvloeiende vordering- c.q. schuldpositie
wordt op deze rekening verantwoord. Deze vordering op het Rijk is in 2021 gedaald ten opzichte van 2020.
De vordering wordt beïnvloed door de mutaties rondom de financiering en de uitgaven van de uitkeringen.
Uitkeringsdebiteuren
De uitkeringsdebiteuren betreffen vorderingen die de SVB op de uitkeringsgerechtigden heeft. De vordering
is gedaald met €2,0 miljoen ten opzichte van voorgaand jaar. Jaarlijks wordt de oninbaarheid bepaald en
hiervoor een voorziening getroffen. In 2021 bedroeg deze voorziening € 3,4 miljoen (2020: € 3,7 miljoen). De
opgenomen voorziening is volledig toe te rekenen aan de AIO-regeling. Deze groep klanten betreft vooral
een financieel kwetsbare groep in de samenleving en kent een beperkte afloscapaciteit. De daling van de
voorziening wordt grotendeels veroorzaakt doordat de inbaarheid van de vorderingen het afgelopen jaar
verbeterd is.
In 2021 heeft het Kabinet, in verband met de toeslagenaffaire, besloten om alle schulden van de
gedupeerden kwijt te schelden. In 2021 is een bedrag van € 0,4 miljoen kwijtgescholden en op de
debiteurenstand in mindering gebracht. Zie ook toelichting jaarverslag paragraaf 2.1.5.
Overige vorderingen dienstverlening
De overige vorderingen bestaan grotendeels uit invorderingsrente op de door de Belastingdienst geïnde
premies AOW en ANW, boetes en uit maatregelen die de SVB heeft opgelegd aan klanten.

60

Overlopende activa dienstverlening
De post overlopende activa dienstverlening betreft grotendeels een nog te ontvangen post van de premies
die nog uitgekeerd moeten worden. Dit betreft een regeling waarbij burgers zich vrijwillig kunnen verzekeren
voor de AOW en Anw. Dit is van toepassing voor burgers die al dan niet tijdelijk in het buitenland verblijven
en in die periode anders niet verzekerd zijn voor de AOW en de Anw.
Rekening-courant niet-SV regelingen
De rekening-courant stand betreft de verhouding tussen de vorderingen en schulden met de niet-SVregelingen. Van de € 1.191,1 miljoen die de SVB als vordering heeft staan is € 925,2 miljoen toe te rekenen
aan de uitvoering van de PGB-regelingen. De overige € 265,9 miljoen betreft een vordering op TTKO van
€ 257,3 miljoen, op TTKZO van € 8,5 miljoen, op V&O en FVP van € 0,1 miljoen.
Overlopende activa bedrijfsvoering

Tabel 9.8 Overlopende activa bedrijfsvoering

Bedragen x € 1 miljoen
Vooruitbetaalde kosten
Sociaal Attachees
Totaal overlopende activa bedrijfsvoering

31-12-2021

31-12-2020

8,4
0,0
8,4

7,9
0,0
7,9

De post overlopende activa bedrijfsvoering heeft betrekking op vooruitbetaalde kosten zoals licentiekosten,
huur serviceruimte, ov-abonnementen. De kosten zijn in lijn met voorgaande jaar.
4. Liquide middelen
De liquide middelen bestaan uit vrij opneembare banktegoeden.
Passiva
5. Fondsvermogen AOW/Anw

Tabel 9.9 Fondsvermogen

Bedragen x € 1 miljoen

Algemene
Ouderdomswet
55,0

Algemene
nabestaandenwet
3.124,6

3.179,6

Normvermogen
Normvermogen 1 januari 2021
Mutatie normvermogen
Normvermogen per 31 december 2021

1.018,0
-161,0
857,0

14,0
-2,0
12,0

1.032,0
-163,0
869,0

Vermogenstekort/-overschot
Vermogenstekort/-overschot 1 januari 2021
Mutatie normoverschot
Toe te rekenen saldo van baten en lasten
Vermogenstekort/-overschot 31 december 2021

-963,0
161,0
2.566,3
1.764,3

3.110,6
2,0
-186,7
2.925,9

2.147,6
163,0
2.379,6
4.690,2

Totaal fondsvermogen per 31 december 2021

2.621,3

2.937,9

5.559,2

Fondsvermogen per 1 januari 2021

Totaal

61

Het AOW-fonds is ultimo 2021 afgesloten met een positief saldo van baten en lasten van € 2.570,0 miljoen
en het ANW-fonds met een negatief saldo van € 186,7 miljoen (zie Tabel 9.30 Algemene Ouderdomswet en
Algemene nabestaandenwet). Deze saldi zijn met de respectievelijke fondsvermogens verrekend.
Het fondsvermogen bestaat uit het normvermogen en het vermogenstekort /-overschot. Jaarlijks stelt de
SVB het normvermogen vast. Het streven is om het vermogenstekort /-overschot jaarlijks op nihil te hebben.
In het vermogenstekort /-overschot per 31 december 2021 is een verrekening van de afrekening van oude
jaren met de Belastingdienst verwerkt. Dit zorgt bij de AOW voor een overschot ultimo 2021. Het saldo
vermogensoverschot van de AOW wordt in het volgend verslagjaar via de Rijksbijdragen verrekend. Daarmee
wordt het vermogensoverschot het komende jaar terugbetaald aan het Rijk.
De afname van het fondsvermogen bij de Anw wordt veroorzaakt door de inkomsten uit premies die sinds
2017 lager zijn dan het totaal van de uitkeringslasten en uitvoeringskosten. Vanaf 2017 is het premietarief
door het Rijk verlaagd met als doel om het overschot in het fondsvermogen geleidelijk af te bouwen door
middel van een jaarlijks tekort. Dit is te zien in de Tabel 9.30 Algemene Ouderdomswet en Algemene
nabestaandenwet.
6. Egalisatiereserve

Tabel 9.10 Egalisatiereserve

Bedragen x € 1 miljoen
Stand per 1 januari 2021
Toevoeging
Onttrekking
Stand 31 december 2021

Egalisatiereserve
12,1
0,2
12,3

Het saldo tussen de uitvoeringskosten en het beschikbare budget inzake de bedrijfsvoering van de SVB in het
SV-domein is, conform de SUWI-richtlijnen, verrekend met de egalisatiereserve.
De mutatie van € 0,2 miljoen is het saldo van een positief resultaat op het SV domein van € 3,7 miljoen en
een storting in het bestemmingsfonds ICT van € 3,5 miljoen.
De egalisatiereserve mag conform artikel 52 van de Wet SUWI, in 2021 maximaal € 13,1 miljoen bedragen.
Ultimo 2021 bevat de egalisatiereserve na resultaatbestemming € 12,3 miljoen.
In de stand van de egalisatiereserve ultimo 2020 was een bedrag voor € 6,2 miljoen beklemd in verband met
kosten voor EESSI en IT. Deze beklemmingen zijn in 2021 komen te vervallen. De afrekening van EESSI 2021
voor een bedrag van € 3,7 miljoen die in 2021 in de reserve wordt gestort is evenals voorgaande jaren
beklemd.
7. Bestemmingsfonds

Tabel 9.11 Bestemmingsfonds ICT

Bedragen x € 1 miljoen
Stand per 1 januari 2021
Toevoeging
Onttrekking
Stand 31 december 2021

Bestemmingsfonds ICT
3,5
3,5

De SVB heeft met ingang van boekjaar 2021 een bestemmingsfonds ICT. In een brief van 7 december 2021
heeft de Staatssecretaris van SZW hier toestemming voor gegeven. In de waarderingsgrondslagen zijn de
kaders verder uitgewerkt. In 2021 wordt vanuit het resultaat op Portfolio ICT een bedrag van € 3,5 miljoen
toegevoegd aan het bestemmingsfonds.

62

Het ministerie heeft bepaald dat het bestemmingsfonds voor de komende jaren een plafond heeft van € 7
miljoen.
8. Voorzieningen

Tabel 9.12 Voorzieningen

Bedragen x 1 € miljoen

31-12-2021

31-12-2020

4,7
21,6
26,3

6,1
20,3
26,4

Inzake organisatiewijzigingen
Overige voorzieningen
Totaal voorzieningen

In onderstaande tabellen worden de voorzieningen nader toegelicht. De voorzieningen worden toegerekend
aan de wetten en regelingen.
Tabel 9.13 Voorzieningen inzake organisatiewijzigingen

Bedragen x € 1 miljoen
Sociaal Plan en Frictiekosten
Sociaal Plan 2015-2017
Kosten Sociaal Plan en WW***
FVP
D-PGB
Reorganisaties SVB**
Afname activiteiten V&O
Totaal

Aantal
personen*
26
5
43
3
4
4
2

Stand per
1-1-2021
3,2
0,2
2,0
0,5
0,1
0,1
0,0
6,1

Dotatie

Ontrekking

0,3
0,0
1,9
0,0
0,2
0,0
0,2
2,6

1,7
0,1
1,2
0,4
0,1
3,5

Vrijval Stand per
31-12-2021
1,8
0,0
0,1
0,5
2,2
0,1
0,2
0,1
0,2
0,0
0,5
4,7

* Betreft aantal personen per 31 december 2021
** Is inclusief de wachtgelden voorziening
*** Is inclusief de pensioenregister voorziening

Voorziening sociaal plan- en frictiekosten
In deze voorziening zijn de kosten opgenomen die voortkomen uit de reorganisatie als gevolg van
veranderingen uit SVB Tien (project vervanging primaire systeem) en de efficiencytaakstellingen 2012-2015,
die in 2011 zijn opgelegd. De voorziening betreft kosten voor salaris gedurende boventalligheid, WWuitkeringen en een bovenwettelijke regeling. De kosten voor boekjaar 2021 zijn € 1,7 miljoen. Er vond geen
vrijval plaats als gevolg van plaatsingen en afloop van rechten van personeel in 2021. De dotatie van € 0,3
miljoen wordt enerzijds veroorzaakt door de arbeidsmarktontwikkelingen en anderzijds door her instromers
in de voorziening. De voorziening heeft een overwegend langlopend karakter. Een bedrag van € 0,9 miljoen
heeft een looptijd korter dan een jaar.
Voorziening sociaal plan 2015-2017
Met de reductie van staf en ondersteuning volgt de SVB de opgelegde taakstelling van Rutte I en II. Dit heeft
geleid tot een voorziening sociaal plan 2015-2017. De voorziening betreft kosten voor WW- uitkeringen en
een bovenwettelijke regeling. De voorziening heeft een kortlopende karakter.
Voorziening kosten sociaal plan en WW
In deze voorziening zijn de kosten die voortvloeien uit het eigen risicodragerschap voor de WW verantwoord.
De dotatie van € 1,9 miljoen heeft grotendeels betrekking op nieuwe instroom in 2021. De onttrekking van
€ 1,2 miljoen betreft de feitelijke kosten van WW uitkering en bovenwettelijke uitkering in boekjaar 2021.

63

De vrijval van € 0,5 miljoen is het gevolg van afloop van rechten van personeel in 2021. De voorziening is
opgebouwd voor € 1,4 miljoen met een looptijd korter dan een jaar en voor € 0,8 miljoen met een looptijd
langer dan een jaar. Met ingang van boekjaar 2021 is de voorziening pensioenregister samengevoegd met
deze voorziening.
Voorziening FVP
In oktober 2009 heeft het bestuur van de Stichting FVP besloten de FVP-regeling niet meer te verlengen. Dit
heeft erin geresulteerd dat de meeste werkzaamheden met ingang van 2014 werden beëindigd. Voor de
afvloeiingskosten (salariskosten en de kosten voor WW (+)) is door de Stichting FVP een voorziening gevormd.
De Stichting FVP heeft in 2014 de personele gevolgen van de liquidatie van het kantoor FVP afgekocht. De
financiële afwikkeling ervan is daarmee overgedragen aan de SVB. De voorziening neemt af door de jaarlijkse
onttrekkingen. In boekjaar 2021 betreft dit € 0,4 miljoen. Er vindt geen instroom meer plaats. De voorziening
heeft een kortlopend karakter.
Voorziening Dienstverlening PGB
Als gevolg van de afname van het werkaanbod bij Dienstverlening PGB is de SVB begonnen met het afbouwen
van het werknemersbestand. De SVB is eigen risicodrager voor verplichtingen uit hoofde van eventuele
werkloosheid en heeft de verwachte te betalen bedragen voorzien. De voorziening heeft een langlopend
karakter van € 0,1 miljoen en een kortlopende karakter van € 0,1 miljoen.
Voorziening reorganisaties SVB
Deze voorziening is gevormd voor kosten die voortvloeien uit de concentratie van locaties van de SVB (eind
jaren ’90). Het betreft de kosten van wachtgelden, die grotendeels een langlopend karakter hebben.
Voorziening afname activiteiten V&O
Als gevolg van de afname van het aantal cliënten was het werkaanbod gekrompen, waardoor in het verleden
boventalligheid is ontstaan. De voorziening inzake boventalligheid is in 2021 beëindigd. De instroom vanaf
boekjaar 2021 betreft de reguliere uitstroom bij V&O. De SVB is eigen risicodrager voor verplichtingen uit
hoofde van eventuele werkloosheid en heeft de verwachte te betalen bedragen voorzien. De voorziening
heeft overwegend een kortlopend karakter.
Tabel 9.14 Overige voorzieningen

Bedragen x € 1 miljoen
Eigen Risicodragerschap WIA
Toeslagen op pensioenen
Jubileumgratificaties
Groot onderhoud
Juridische procedures
Totaal

Stand per
1-1-2021
8,0
0,4
4,3
7,1
0,5
20,3

Dotatie Onttrekking
2,5
1,1
1,8
0,2
5,6

0,8
0,1
0,3
1,0
2,2

Vrijval
1,4
0,2
0,5
2,1

Stand per
31-12-2021
8,3
0,3
4,9
7,9
0,2
21,6

Voorziening eigen risicodragerschap WIA
De SVB is eigen risicodrager voor de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). Binnen de WIA
betreft dit de regeling Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA) en niet voor de
Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten (IVA). Dit betekent dat de SVB zelf gedurende maximaal
tien jaar de WGA-uitkeringen betaalt aan medewerkers die gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn. Voor deze

64

uitkeringen is een voorziening gevormd. Die voorziening heeft overwegend een langlopend karakter. De
dotatie van € 2,5 miljoen is het gevolg van de groei van de groep potentiële instromers (langdurig zieken).
De onttrekking van € 0,8 miljoen betreft de reguliere WGA-uitkeringen in 2021. De vrijval van € 1,4 miljoen
wordt veroorzaakt doordat een aantal medewerkers een IVA uitkering toegekend hebben gekregen. Voor
deze medewerkers hoeft de SVB geen verplichting aan te houden. De voorziening heeft een overwegend
langlopend karakter van € 7,0 miljoen. Een bedrag van € 1,3 miljoen heeft een looptijd korter dan een jaar.
Voorziening toeslagen op pensioenen
Deze voorziening heeft betrekking op de kosten die voortvloeien uit de overdracht van de uitvoering van de
Kinderbijslagwet uit 1962. Daarbij is een pensioenbreuk ontstaan voor personeel dat overging naar de
voormalige Raden van Arbeid. De voorziening is gevormd ter voorkoming van deze pensioenbreuk. De
uitvoering van deze regeling is uitbesteed aan APG. De omvang van de voorziening is gebaseerd op
individuele aanspraken en bepaald tegen een contante waarde. Bij de bepaling van de hoogte van de
voorziening is rekening gehouden met sterftekansen van de prognosetafel 2020 (2020: prognosetafel 2020)
van het Actuarieel Genootschap en de gehuwdheidsfrequentie uit de bevolkingsstatistieken van het CBS. Bij
het berekenen van de contante waarde wordt de EONIA als disconteringsvoet gebruikt. De gehanteerde
rentepercentage voor 2021 is 0,0 procent (2020: 0,0 procent). De voorziening zelf heeft overwegend een
langlopend karakter. Een bedrag van minder dan € 0,1 miljoen heeft een looptijd korter dan een jaar.
Voorziening jubileumgratificaties
Deze voorziening heeft betrekking op de kosten van jubileumuitkeringen bij het bereiken van een
dienstverband van 25 jaar en 40 jaar. In 2021 is er in totaal € 0,3 miljoen uitgekeerd. De dotatie van € 1,1
miljoen wordt enerzijds veroorzaakt door nieuwe instroom en anderzijds door het effect van de CAO
verhoging. De voorziening heeft overwegend een langlopend karakter. Een bedrag van € 0,4 miljoen heeft
een looptijd korter dan een jaar.
Voorziening groot onderhoud panden
De SVB vormt ter egalisatie van de onderhoudslasten met betrekking tot de bouwkundige kosten een
voorziening voor groot onderhoud. In 2021 heeft een dotatie van € 1,8 miljoen plaatsgevonden en een
onttrekking van € 1,0 miljoen, voor uitgevoerde werkzaamheden in 2021. Bij de dotatie is rekening gehouden
met het meest actuele (meerjaren-) onderhoudsplan. De voorziening heeft overwegend een langlopend
karakter. Een bedrag van € 1,4 miljoen heeft een looptijd korter dan een jaar.
Voorziening Juridische procedures
Deze voorziening had betrekking op lopende juridische procedures die een arbeidsrechtelijke karakter
hebben. De voorziening heeft overwegend een langlopend karakter.
9. Langlopende schulden

Tabel 9.15 Langlopende schulden

Bedragen x € 1 miljoen
Remigratiewet
Tegemoetkoming asbestslachtoffers
Totaal langlopende schulden

31-12-2021

31-12-2020

1,2
0,1
1,3

1,2
0,1
1,3

De langlopende schulden betreffen een schuld aan het ministerie van SZW, die is ontstaan door de overgang
van het afrekenen op kasbasis naar het afrekenen op transactiebasis. In 2021 zijn er geen mutaties geweest.

65

10. Kortlopende schulden
Tabel 9.16 Kortlopende schulden

31-12-2021

31-12-2020

2.507,0
1.236,1
299,2
25,2
32,4
4.099,9

2.449,2
1.091,9
281,8
13,5
3.836,4

Bedrijfsvoering
Crediteuren
Overige schulden
Belastingen en sociale premies
Te betalen pensioenpremie
Overlopende passiva
Totaal bedrijfsvoering

0,4
15,3
13,5
3,4
15,9
48,5

5,6
43,0
10,9
2,8
9,1
71,4

Totaal kortlopende schulden

4.148,4

3.907,8

Bedragen x € 1 miljoen
Dienstverlening
Te betalen uitkeringen
Rekening-courant niet-SV regelingen
Af te dragen loonheffing en premies
Overige schulden
Te verrekenen Rijksbijdragen SV regelingen
Totaal dienstverlening

Te betalen uitkeringen
De nog te betalen uitkeringen bestaan voor het grootste deel uit de opgebouwde vakantiegeld aanspraken
van AOW’ers en Anw’ers over de periode mei 2021 tot en met december 2021. Verder bestaan de te betalen
uitkeringen uit de AKW over het vierde kwartaal van 2021, die in het eerste kwartaal van 2022 is uitbetaald.
Rekening-courant niet-SV-regelingen
De rekening-courant stand betreft de verhouding tussen de vorderingen en schulden met de niet-SVregelingen. Van de € 1.236,1 miljoen die de SVB als schuld heeft staan is € 1.225,4 miljoen toe te rekenen
aan de uitvoering van de PGB-regelingen. De overige € 10,7 miljoen betreft een schuldpositie met V&O van
€ 5,7 miljoen, € 1,3 miljoen met TNS en € 3,7 miljoen met VZA.
Af te dragen loonheffing en premies
De af te dragen loonheffing en premies hebben betrekking op de AOW, Anw en AIO. Ultimo 2021 is er een
stijging van het saldo ten opzichte van 2020. De stijging wordt veroorzaakt door een stijging van het aantal
AOW-gerechtigden ten opzichte van vorig jaar en door de indexatie van de uitkeringsbedragen op jaarbasis.
De jaarlijkse indexatie van 2021 bedroeg 1,2 procent (2020: 2,7 procent).
Overige schulden Dienstverlening
De overige schulden dienstverlening bestaan uit invorderingsrente op de door de Belastingdienst geïnde
premies AOW en ANW. Ultimo 2020 betrof dit een te vorderen bedrag. De omslag wordt veroorzaakt door
een negatieve verdeelsleutel met betrekking tot de afrekening over 2017.
Te verrekenen Rijksbijdragen SV-regelingen
De verschuldigde € 32,4 miljoen betreft de afrekening van de budget gefinancierde regelingen met SZW. In
de volgende tabel is de afrekening per wet gespecificeerd.

66

Tabel 9.17 Te verrekenen Rijksbijdragen SV-regelingen.
Programmakosten
Realisatie Voorschot Afrekening
Wet of regeling
Algemene Kinderbijslagwet
Aanvullende Inkomensvoorziening voor Ouderen*
Wet op het kindgebonden budget buitenland**
Wet kinderopvangtoeslag buitenland
Regeling tegemoetkoming asbestslachtoffers 2014
Overbruggingsregeling AOW
Remigratiewet
Regeling bijstand buitenland
Regeling tegemoetkoming medewerkers met CSE

3.678,8
351,6
11,2
1,3
5,6
1,1
40,1
0,8
1,2

3.671,4
352,0
12,0
1,1
6,1
1,3
40,5
0,9
1,9

7,4
-0,4
-0,8
0,2
-0,5
-0,2
-0,4
-0,1
-0,7

Voorschot gebundelde uitvoeringskosten
Totaal nog te verrekenen

4.091,7

4.087,2

4,5

Uitvoeringskosten
Totaal
Realisatie Voorschot Afrekening
afrekening
72,0
72,0
79,4
26,3
26,3
25,9
6,8
6,8
6,0
0,2
1,3
1,3
0,8
0,0
0,0
-0,2
1,8
1,8
1,4
0,4
0,4
0,3
0,4
0,4
-0,3

109,0

145,9
145,9

-145,9
-36,9

-145,9
32,4

* AIO is inclusief de Tijdelijke regeling verstrekken gerepatrieerden Afghanistan
** De uitvoeringskosten zijn inclusief wet kinderopvangtoeslag buitenland

Crediteuren
De crediteuren zijn ten opzichte van 2020 gedaald met € 5,2 miljoen. Dit wordt veroorzaakt door een
herclassificatie van drie crediteurenposten naar overlopende passiva ( nog te ontvangen facturen externe
deskundigen van € 3,0 miljoen, vooruit gefactureerde bedragen van € 0,5 miljoen en overige transitoria van
€ 0,2 miljoen. Daarnaast wordt een daling van € 1,5 miljoen veroorzaakt door de overgang naar nieuwe
systemen (inkoop en financieel) omdat de facturen direct worden betaald na de goedkeuring van de
budgethouder.
Overige schulden Bedrijfsvoering
Bij de Bedrijfsvoering bestaan de overige schulden uit nog te betalen personeelskosten, vanwege nog niet
opgenomen verlofuren € 13,4 miljoen (2020: € 13,4 miljoen). Per 1 januari 2021 ontvangt de SVBmedewerker naast het salaris een Individueel Keuze Budget (IKB). Dit is in de plaats gekomen voor
vakantiegeld en eindejaaruitkering. Ultimo een jaar is de te betalen IKB nihil. Vakantiegeld ultimo 2020 was
€ 6,9 miljoen. Binnen overige schulden Bedrijfsvoering is ook sprake van een herclassificatie. Ultimo 2020
stonden de nog te ontvangen facturen uitzendkrachten van € 1,8 miljoen onder de overige schulden en
ultimo 2021 staan deze onder overlopende passiva. Daarnaast had de SVB in 2020 een overschrijding
gerealiseerd op de egalisatiereserve van € 18,6 miljoen. Conform de regeling SUWI was het bedrag in 2020
als schuld opgenomen.
In de overige schulden bedrijfsvoering zijn geen schulden opgenomen met een looptijd langer dan een jaar.
Belastingen en sociale premies
De belastingen en sociale premies hebben betrekking op de personeel gerelateerde nog af te dragen
loonheffingen en premies over de maand december.
Te betalen pensioenpremie
De te betalen pensioenpremie heeft betrekking op de pensioenafdrachten voor de maand december.
Overlopende passiva
De overlopende passiva zijn hoger ten opzichte van vorig jaar en bestaan volledig uit transitorisch nog te
betalen posten. De stijging wordt veroorzaakt doordat ultimo 2021 een aantal herclassificaties heeft plaats

67

gevonden tussen de crediteuren en overlopende passiva, zoals hiervoor onder “Crediteuren” is omschreven.
In de overlopende passiva zijn geen schulden opgenomen met een looptijd langer dan een jaar.
Niet in de balans opgenomen verplichtingen en activa

Tabel 9.18 Niet in de balans opgenomen verplichtingen en activa

Bedragen x € 1 miljoen
Korter dan / gelijk aan 1 jaar
1 tot en met 5 jaar
Langer dan 5 jaar
Totaal

31-12-2021

31-12-2020

13,9
2,0
15,9

16,0
6,1
1,8
23,9

De huur-, lease- en onderhoudsverplichtingen, op basis van de nog niet verstreken termijnen van de lopende
overeenkomsten, bedroegen per balansdatum € 15,9 miljoen (2020 € 23,9 miljoen). Het gaat hierbij om
meerjarige financiële verplichtingen uit langlopende overeenkomsten. De daling van de verplichtingen kent
diverse oorzaken.
Allereerst is voor de jaarrekening 2021 een hogere materialiteitsgrens gehanteerd om de niet in de balans
opgenomen verplichtingen te bepalen. De huidige grens is momenteel vastgesteld op € 150.000 ten opzichte
van € 50.000 in het jaarverslag 2020. Als gevolg hiervan zijn verplichtingen met een looptijd korter dan / gelijk
aan 1 jaar en 1 tot en met 5 jaar gedaald ten opzichte van het voorgaande boekjaar.
Tot slot zijn er geen geldige materiële overeenkomsten met een looptijd langer dan 5 jaar mede als gevolg
van het opzeggen van een in 2020 geldige overeenkomst met een looptijd langer als 5 jaar welke gedurende
2021 is komen te vervallen.

68

Niet in de balans opgenomen verplichtingen en activa inzake fondsen
Niet in de balans opgenomen verplichtingen en activa van de fondsen zijn hier niet weergegeven, omdat die
volledig worden afgedekt door toekomstige financiering door het Rijk.

9.7 Toelichting op de staat van baten en lasten over 2021
In de toelichting van de staat van baten en lasten wordt onderscheid gemaakt tussen dienstverlening en
bedrijfsvoering. Dienstverlening betreft alle baten en lasten van de uitkeringen die verstrekt zijn op basis van
de wet- en regelgeving. Bedrijfsvoering omvat alle activiteiten die samenhangen met de uitvoering van de
werkzaamheden en de organisatie van de SVB. Daarnaast is er een nadere toelichting opgenomen van de
premie gefinancierde regelingen en de budget gefinancierde regelingen.
In de volgende sub-paragrafen staan de:
• staat van baten en lasten SVB dienstverlening;
• staat van baten en lasten SVB bedrijfsvoering;
• uitvoeringskosten;
• totaal gefinancierd SV;
• premie gefinancierde regelingen;
• budget gefinancierde regelingen.
Staat van baten en lasten SVB dienstverlening
In de totale staat van baten en lasten SVB dienstverlening worden de kosten en baten van de uitkeringen
met betrekking tot de wet- en regelgeving van de SV fondsen vermeld. Voor de verdere toelichting wordt
verwezen naar paragraaf Premie gefinancierde regelingen en naar paragraaf Budget gefinancierde
regelingen.

69

Tabel 9.19 Staat van baten en lasten SVB dienstverlening

Bedragen x € 1 miljoen

Realisatie
2021

Begroting
2021

Realisatie
2020

Baten
Premies
Bijdrage in de kosten van kortingen
Financiering door het Rijk
Overige baten
Totaal baten

23.372,1
2.337,2
24.616,0
0,3
50.325,6

24.069,3
2.315,0
21.841,1
48.225,4

21.485,0
2.029,3
21.885,4
22,1
45.421,8

Lasten
Uitkeringen
Bijdrage vergoeding Zvw
Tegemoetkomingen
Totaal uitkeringen
Overige lasten
Totaal lasten

47.355,2
560,3
5,5
47.921,0
25,0
47.946,0

48.060,7
566,0
5,3
48.632,0
48.632,0

45.618,2
539,1
5,9
46.163,2
0,4
46.163,6

Saldo van baten en lasten

2.379,6

-406,6

-741,8

Bestemming saldo van baten en lasten
Mutatie vermogenoverschot
Mutatie normvermogen
Saldo van baten en lasten

2.542,6
-163,0
2.379,6

-210,6
-196,0
-406,6

-761,8
20,0
-741,8

Staat van baten en lasten SVB bedrijfsvoering
In de totale staat van baten en lasten SVB Bedrijfsvoering worden de kosten en baten met betrekking de
uitvoering van de wet- en regelgeving van zowel de SV als niet-SV fondsen vermeld. In onderstaande tabel
wordt alleen het SUWI resultaat gepresenteerd.

70

Tabel 9.20 Staat van baten en lasten SVB bedrijfsvoering

Realisatie
2021

Begroting
2021

Realisatie
2020

132,3
145,9
93,8
9,7
-0,7
381,0

132,3
145,9
95,4
8,3
-0,3
381,5

145,8
134,2
87,6
9,3
0,6
-0,4
377,1

298,5
19,0
40,5
5,2
14,1
377,3

291,0
18,9
47,5
5,1
19,0
381,5

276,7
18,6
37,6
4,8
17,4
355,1

Saldo van baten en lasten

3,7

-

22,0

Bestemming saldo van baten en lasten
Egalisatiereserve
Bestemmingsfonds IT
Overschot egalisatiereserve
Saldo van baten en lasten

0,2
3,5
3,7

-

3,4
0,0
18,6
22,0

Bedragen x € 1 miljoen
Baten
Premies
Financiering door het Rijk
Toegerekende uitvoeringskosten SVB aan derden
Opbrengsten Derden
Terugname bijzondere waardevermindering
Toegerekende opbrengsten SVB aan derden
Totaal baten
Lasten
Personeelskosten
Huisvestingskosten
Automatiseringskosten
Bureaukosten
Diensten en diversen
Totaal lasten

-

Het resultaat over 2021 voor de SVB als totaal is € 5,7 miljoen positief. Dit is inclusief het resultaat op nietSV en PGB. Het hierboven gepresenteerde resultaat van € 3,7 miljoen heeft betrekking op de SV-regelingen.
Het resultaat is voordeliger dan verwacht door de onderuitputting op vooral projectmiddelen zoals EESSI en
de Portfoliomiddelen ICT. In de begroting was nog rekening gehouden met een benodigde onttrekking aan
de egalisatiereserve van € 7 miljoen. Het resultaat wordt voor € 3,5 miljoen gedoteerd aan het nieuwe
bestemmingsfonds ICT en voor € 0,2 miljoen verrekend met de egalisatiereserve.
Opbrengsten derden
De opbrengsten derden hebben betrekking op de reguliere huuropbrengsten. Deze opbrengsten worden
verdeeld over de SV-fondsen en zijn opgenomen onder de categorie opbrengsten derden.
Uitvoeringskosten
De uitvoeringskosten van de SVB worden toegerekend naar regelingen die vallen onder de Sociale
Verzekeringswetten (SV), gefinancierd door het ministerie van SZW en regelingen die worden uitgevoerd
voor andere opdrachtgevers, met name het ministerie van VWS en derden/particulieren (niet-SV). De sleutel
voor de kostenverdeling, voor kosten die niet direct zijn toe te rekenen, is voor de SV-regelingen gebaseerd
op de ingezette productieformatie per regeling. Voor de niet-SV regelingen is de kostenverdeling gebaseerd
op overeengekomen prijsafspraken.

71

Tabel 9.21 Uitvoeringskosten SV en niet-SV

Bedragen x € 1 miljoen
Personeelskosten
Huisvestingskosten
Automatiseringskosten
Bureaukosten
Diensten en Diversen
Totaal

R 2021
229,4
14,8
24,7
4,3
10,3
283,5

SV
B 2021 R 2020
220,7
215,4
14,6
14,5
31,6
21,3
4,2
3,8
15,0
12,5
286,1 267,5

R 2021
69,1
4,2
15,8
0,9
3,8
93,8

Niet-SV
B 2021 R 2020
70,3
61,3
4,3
4,1
15,9
16,3
0,9
1,0
4,0
4,9
95,4
87,6

R 2021
298,5
19,0
40,5
5,2
14,1
377,3

Totaal
B 2021 R 2020
291,0
276,7
18,9
18,6
47,5
37,6
5,1
4,8
19,0
17,4
381,5 355,1

Begroting
2021
241,4
0,3
0,5
14,3
26,2
8,3
291,0

Realisatie
2020
160,0
20,7
24,2
23,5
36,1
12,2
276,7

Personeelskosten

Tabel 9.22 Uitsplitsing personeelskosten

Bedragen x € 1 miljoen
Lonen en salarissen
Sociale lasten
Pensioenen
Uitzendkrachten
Externe inhuur
Overige
Totaal

Realisatie
2021
176,4
24,3
29,4
17,8
38,0
12,6
298,5

Aan totale personeelskosten is € 7,5 miljoen meer uitgegeven dan begroot. Dit betreft per saldo minder
gerealiseerde kosten dan begroot voor de interne formatie en hogere kosten voor uitzendkrachten, de inhuur
van extern personeel en overige kosten.
De realisatie voor de interne formatie (lonen en salarissen, sociale lasten en pensioenen) bedragen € 230,1
miljoen; in werkelijkheid is ten opzichte van de begroting € 12,1 miljoen minder uitgegeven. Deze
onderschrijding is veroorzaakt doordat binnen het SV domein de bezetting over het hele jaar genomen lager
was dan begroot. De werving van nieuwe medewerkers is lastig gebleken en kwam later op gang. Dit speelde
vooral bij DSV en IT. Hierdoor moest er (langer) extra extern personeel worden ingehuurd. De gemiddelde
bezetting op de vaste formatie valt hierdoor lager uit. Ten opzichte van 2020 is evenwel een duidelijke stijging
in de personeelskosten waarneembaar. Naast het effect van de reguliere loon-prijsontwikkeling zijn er
gedurende 2021 ook nieuwe medewerkers ingestroomd vanwege de Operatie Gezonde dienstverlening.
In onderstaande tabel is de ontwikkeling van FTE’s tussen 2020 en 2021 in beeld gebracht:
Tabel 9.23 Bezettingsoverzicht 2021 (gemiddeld aantal fte’s op jaarbasis)

Afdeling
Dienstverlening SV
Dienstverlening PGB
V&O
Hoofdkantoor (excl. IT)
IT
Totaal

Bezetting
2021
1.964
512
45
570
414
3.505

Bezetting
2020
1.919
569
46
516
438
3.488

Van het totaal aantal fte’s, zijn twee fte’s permanent werkzaam in het buitenland. Het gaat hierbij om de
sociaal attachees van Marokko en Turkije.

72

Inlenen uitzendkrachten
De onderschrijding op vast personeel wordt deels ingevuld door uitzendkrachten. De kosten voor
uitzendkrachten bedroegen in 2021 € 17,8 miljoen en zijn daarmee € 3,5 miljoen hoger dan begroot. Dit
wordt grotendeels veroorzaakt door de stijging van de inzet van uitzendkrachten binnen het SV domein om
de kwaliteit van de dienstverlening op niveau te houden c.q. te verbeteren.
Inhuur externen
De kosten voor externe inhuur bedroegen in 2021 € 38,0 miljoen. De kosten van externe inhuur komen
daarmee € 11,8 miljoen hoger uit dan begroot. In 2021 is verder gewerkt aan het terugdringen van externe
inhuur ten gunste van een hogere interne bezetting. Een aantal vacatures blijft moeilijk vervulbaar door de
schaarste in de markt of specialistische kennis. Vooral bij IT doet dit zich voor. Hierdoor zijn uiteindelijk meer
externe medewerkers ingehuurd dan vooraf begroot. Ten opzichte van 2020 is de inhuur van externen min
of meer stabiel.
Overig
De overige personeelskosten bestaan onder andere uit reiskosten (woon-werkverkeer), arbeidsparticipanten
en opleidingskosten. De overige personeelskosten liggen op het niveau van 2020, maar zijn wel € 4,3 miljoen
toegenomen ten opzichte van de begroting. Dit wordt veroorzaakt door de dotatie aan de personele
voorzieningen.
Bezoldiging adviesorganen
In 2021 zijn er voor Audit Committee, IT-Committee en de raad van advies, vergoedingen vastgesteld door
de Ministerie SZW. De commissieleden ontvangen een maximale vergoeding van € 3.608. Deze vergoeding
is hoger voor de voorzitter van de raad van advies.
Tabel 9.24 Audit Committee

Naam

Functie

De heer J.G. van der Werf
Mevrouw prof. dr. J.P. Bahlmann
Mevrouw M. Verhoef

Voorzitter
Lid
Lid

Tabel 9.25 IT-Committee

Naam

Functie

De heer dr. ir. P.A.M. Boomkamp
De heer ing. E. Martens
Mevrouw J. de Ruig - Baloo
De heer drs. ing. F.J. Coster
De heer R. Freijters
De heer P.F. Verhaar

Voorzitter
Lid
Lid
Lid
Lid
Lid

73

Tabel 9.26 Raad van advies

Naam

Functie

De heer B.E.M. Wientjes
De heer F.J. Paas
Mevrouw S.M.J.G. Gesthuizen
De heer dr. ir. P.A.M. Boomkamp
De heer J.G. van der Werf

Voorzitter tot 1-10-2021
Voorzitter vanaf 1-10-2021
Lid
Lid
Lid

Huisvestingskosten
De huisvestingskosten zijn in 2021 in lijn met de begroting en met € 0,4 miljoen toegenomen ten opzichte
van voorgaand jaar. Ten opzichte van de begroting 2021 is er vrijwel geen onderbesteding. Er is ruim € 1
miljoen minder aan (groot) onderhoud besteed dan begroot. Er zijn, mede als gevolg van de lage
bezettingsgraad van de kantoren door het thuiswerken, minder werkzaamheden aan de panden uitgevoerd
dan gepland. Aan de andere kant is er een extra dotatie aan de voorziening groot onderhoud meegenomen
als gevolg van de actualisatie van het Meerjaren onderhoudsplan.
Automatiseringskosten
De automatiseringskosten bedroegen in 2020 € 37,6 miljoen, begroting bedroeg € 47,5 miljoen en de
realisatie 2021 komt uit op € 40,5 miljoen. De gerealiseerde IT-kosten zijn € 7,0 miljoen lager dan begroot.
Met name voor reguliere projecten (onder andere Correspondentieketen, Mobile apps, IB Boost) zijn minder
kosten gemaakt. Een deel van deze kosten schuift door naar volgend jaar.
Middels het nieuwe bestemmingsfonds ICT kunnen deze bedragen gereserveerd worden. In dat kader is er
via resultaatbestemming € 3,5 miljoen gedoteerd aan het bestemmingsfonds ICT (zie verder toelichting
balans Bestemmingsfonds ICT).
Overige kosten (bureaukosten en diensten & diversen)
De gerealiseerde bureaukosten voor 2021 bedragen € 5,2 miljoen. Dit is vrijwel gelijk aan het begrote bedrag.
Binnen de bureaukosten zijn de portokosten hoger uitgevallen onder andere door onvoorziene mailingen.
De realisatie van de categorie ‘diensten en diversen’ voor 2021 bedraagt € 14,1 miljoen. Ten opzichte van de
begroting komen de kosten € 4,9 miljoen lager uit. De daling ten opzichte van de begroting heeft diverse
oorzaken. Een materiële onderschrijding wordt gerealiseerd op de post reis- en verblijfkosten (o.a. door
corona). Daarnaast vallen de overige kosten en kosten voor externe adviezen lager uit dan begroot.
Uitvoeringskosten
Binnen de uitvoeringskosten valt een onderscheid te maken naar de kosten voor de reguliere (staande)
organisatie en de projectkosten.
Tabel 9.27 Uitvoeringskosten

Bedragen x € 1 miljoen
Staande organisatie
Projecten
Totaal

Realisatie
2021
353,1
24,2
377,3

Begroting
2021
352,2
29,3
381,5

Realisatie
2020
333,8
21,3
355,1

Staande organisatie
De gerealiseerde kosten van de staande organisatie komen uit op € 353,1 miljoen en zijn € 0,9 miljoen hoger
dan begroot. De oorzaken hiervan zijn op hoofdlijnen reeds eerder toegelicht. Het betreft enerzijds een
onderschrijding op de interne personeelskosten doordat de bezetting gemiddeld lager uitviel dan begroot.
Anderzijds zijn reiskosten lager uitgevallen als gevolg van het thuiswerken door de coronacrisis. Tot slot vallen

74

de gerealiseerde huisvestingskosten lager uit door minder uitgevoerde onderhoudswerkzaamheden en is er
per saldo een onderschrijding op de IT. Voor een verdere inhoudelijke toelichting per kostensoort, wordt
verwezen naar de toelichting bij tabel 9.28 uitvoeringskosten SV en niet-SV.
Projecten
De projectkosten ad € 24,2 miljoen bestaan uit:
• Projecten SV € 8,1 miljoen, onder andere EESSI en WAG-WEU;
• Projecten PGB € 14,4 miljoen, onder andere PGB 2.0;
• Projecten niet SV € 1,7 miljoen, onder andere Tijdelijke tegemoetkoming Kinderopvang.
EESSI heeft in 2021 een onderschrijding van € 3,7 miljoen. Als gevolg van de coronacrisis heeft er vertraging
plaatsgevonden in de uitvoering en ontwikkeling bij zowel de SVB als bij de ketenpartners. Dit bedrag maakt
onderdeel uit van het SV resultaat en is als beklemd bedrag gestort in de egalisatiereserve. De projecten PGB
laten een onderschrijding van € 1,0 miljoen zien. De afwikkeling hiervan loopt niet via de SUWI jaarrekening.
Tabel 9.28 Uitvoeringskosten niet-SV

Bedragen x € 1 miljoen
Uitvoering Persoonsgebonden Budget
Verzetsdeelnemers en Oorlogsgetroffenen
Tijdelijke tegemoetkomingsregeling kinderopvang
Overig
Eindtotaal

Realisatie
2021
77,7
8,4
1,6
6,1
93,8

Begroting
2021
78,5
8,6
1,9
6,4
95,4

Realisatie
2020
72,3
8,0
1,6
5,7
87,6

De uitvoeringskosten niet-SV kennen een onderuitputting van € 1,6 miljoen ten opzichte van de begroting.
De reguliere activiteiten van PGB en V&O worden in 2021 op fixed price basis (op basis van de begroting)
afgerekend, conform eerdere besluitvorming in 2020 met betrekking tot het kostprijsmodel. Hierop is het
resultaat dus nihil. De onderschrijding op PGB ad € 0,8 miljoen betreft o.a. het project PGB 2.0, roadmap en
kosten van het conversieteam.

75

Totaal gefinancierd SV

Tabel 9.29 Totaal gefinancierd SV

Bedragen x € 1 miljoen

Premie gefinancierd
R 2021
R 2020

Budget gefinancierd
R 2021
R 2020

R 2021

Totaal
R 2020

Baten
Premies
Bijdrage in de kosten van kortingen
Financiering door het Rijk
Opbrengsten derden
Overige baten
Totaal Baten

23.504,4
2.337,2
20.561,2
5,4
0,0
46.408,2

21.630,8
2.029,3
17.851,6
5,3
21,7
41.538,7

4.200,7
3,6
0,3
4.204,6

4.168,1
4,1
0,4
4.172,6

23.504,4
2.337,2
24.761,9
9,0
0,3
50.612,8

21.630,8
2.029,3
22.019,7
9,4
22,1
45.711,3

Lasten
Uitkeringen
Bijdrage vergoeding Zvw
Tegemoetkomingen
Uitvoeringskosten
Overige lasten
Totaal lasten

43.267,2
556,8
5,5
170,9
24,5
44.024,9

41.566,9
535,8
5,9
149,8
0,1
42.258,5

4.088,0
3,5
112,6
0,5
4.204,6

4.054,5
117,7
0,4
4.172,6

47.355,2
560,3
5,5
283,5
25,0
48.229,5

45.621,4
535,8
5,9
267,5
0,5
46.431,1

Saldo van baten en lasten

2.383,3

-719,8

-

-

2.383,3

-719,8

Premie gefinancierde regelingen
11. Algemene Ouderdomswet en Algemene nabestaandenwet
Tabel 9.30 Algemene Ouderdomswet en Algemene nabestaandenwet

Bedragen x € 1 miljoen

Algemene Ouderdomswet
R 2021
B 2021
R 2020

Algemene nabestaandenwet
R 2021
B 2021
R 2020

Baten
Premies
Bijdrage in de kosten van kortingen
Financiering door het Rijk
Opbrengsten derden
Overige baten
Totaal Baten

23.345,1
2.337,2
20.561,2
5,2
0,0
46.248,7

24.018,0
2.315,0
17.707,8
4,2
44.045,0

21.523,7
2.029,3
17.851,6
4,9
20,9
41.430,4

159,3
0,2
0,0
159,5

183,5
8,5
0,3
192,3

107,1
0,4
0,8
108,3

Lasten
Uitkeringen
Bijdrage vergoeding Zvw
Tegemoetkomingen
Uitvoeringskosten
Overige lasten
Totaal Lasten

42.956,0
537,0
0,0
161,4
24,3
43.678,7

43.616,0
545,0
127,9
44.288,9

41.234,6
515,4
139,1
0,0
41.889,1

311,2
19,8
5,5
9,5
0,2
346,2

320,0
21,0
5,3
8,7
355,0

332,3
20,4
5,9
10,7
0,1
369,4

Saldo van baten en lasten

2.570,0

-243,9

-458,7

-186,7

-162,7

-261,1

76

Uitsplitsing saldo van baten en lasten AOW

Tabel 9.31 Uitsplitsing saldo van baten en lasten AOW

Bedragen x € 1 miljoen
Saldo van baten en lasten n.a.v. mutatie fondsvermogen AOW
Saldo van baten en lasten Bedrijfsvoering
Saldo van baten en lasten AOW

Uitsplitsing saldo van baten en lasten AOW
R 2021
B 2021
R 2020
2.566,3
-243,9
-480,7
3,7
22,0
2.570,0
-243,9
-458,7

Het resultaat van de uitvoeringskosten SV loopt op dit moment via het resultaat van de AOW. De SVB is in
gesprek met het ministerie van SZW om hier een structurele oplossing voor te vinden, zodat de verwerking
van het resultaat beter aansluit op de wet en regelgeving van het SUWI domein.
Premies
De AOW en Anw zijn de enige twee regelingen bij de SVB die vanuit premies worden gefinancierd. De
premiebaten zijn toegerekend volgens de EMU-definitie die is toegelicht bij de waarderingsgrondslagen. In
de premiebaten van 2021 is een aantal afrekeningen opgenomen.
Tabel 9.32 Premiebaten

Bedragen x € 1 miljoen
Premies loonheffing
Premies inkomstenbelasting
Premies

Algemene Ouderdomswet
R 2021
R 2020
25.196,7
24.315,2
-1.265,2
-1.101,4
23.931,5
23.213,8

Algemene nabestaandenwet
R 2021
R 2020
170,4
159,4
-8,2
2,5
162,2
161,9

-106,3

-0,3

Afrekeningen
Loonheffing 2018
Loonheffing 2019
Inkomensheffing 2016
Inkomensheffing 2017
Totaal afrekeningen

-168,6
-594,1

Vrijwillige premies
Totaal premiebaten

7,7
23.345,1

-425,5

-1.593,7

-1,8

-1.700,0

-1,1
-2,9

-54,5
-54,8

9,9
21.523,7

159,3

107,1

In 2020 zijn de loonheffing 2018 en de inkomstenbelasting 2016 afgerekend met de Belastingdienst. Per 2021
zijn de verdeling van de ontvangsten van gecombineerde heffing van premies volksverzekeringen (AOW, Anw
en Wlz) de loonheffing 2019 en inkomstenbelasting 2017 afgerekend met de Belastingdienst. Per saldo heeft
het Rijk € 594,1 miljoen verrekend ten laste van het AOW-fonds en € 2,9 miljoen ten laste van het Anw-fonds.
De afrekeningen zijn een gevolg van een afwijking tussen de voorlopige verdeling, die voorafgaand aan het
belastingjaar is vastgesteld, en de gerealiseerde verdeling bij het opstellen van de afrekening. Als de
economie sneller groeit dan verwacht valt een groter deel dan verwacht in de hogere belastingschijven
waarover geen premies AOW en Anw wordt geheven. Hierdoor is over de belastingjaren 2017 en 2019 een
te groot deel van de heffingen betaald aan de fondsen AOW en Anw. Dit leidt tot een nabetaling ten laste
van de fondsen. De nabetalingen met betrekking tot de AOW worden verrekend met de financiering.
Bijdrage in de kosten van kortingen
Met de invoering van de Wet inkomstenbelasting 2001 is het systeem van belastingvrije sommen vervangen
door een systeem van heffingskortingen. Dit had tot gevolg dat sprake is van een daling van opbrengsten van
premies voor de AOW en de Anw. De bijdrage in de kosten van kortingen (BIKK) compenseert de fondsen

77

AOW en Anw voor die daling. De hoogte van de BIKK wordt jaarlijks berekend met behulp van een in de Wet
financiering sociale verzekeringen vastgelegde formule (artikel 15). De hoogte van de heffingskorting en de
premietarieven zijn enkele van de variabelen in deze formule. Bij een negatieve uitkomst van de formule
wordt de BIKK op nihil vastgesteld. Dit is in zowel in 2021 als 2020 bij de Anw van toepassing.
Financiering door het Rijk
De premiebaten en de bijdrage in de kosten van kortingen (BIKK) zijn bij de AOW onvoldoende om de
uitkeringen en uitvoeringskosten te financieren. Daarom wordt van het rijk een aanvullende financiering
ontvangen. De hoogte van deze aanvullende financiering is afhankelijk van het geraamde vermogenstekort.
In 2021 bedroeg de aanvullende financiering € 20.561,2 miljoen.
Overige baten
De overige baten bestaan uit interestbaten op de rekening-courant, invorderingsrente op de door de
Belastingdienst geïnde premies AOW en Anw, boetes, en uit maatregelen die de SVB heeft opgelegd aan
klanten. De invorderingsrente en opgelegde boetes en maatregelen zijn niet opgenomen in de begroting.
Uitkeringen
In 2021 is de AOW-leeftijd gelijk gebleven op 66 jaar en vier maanden. Hierdoor was er net als in 2021 12
maanden lang instroom in de AOW en stegen de uitkeringslasten met € 1.721,4 (2020: € 1.750,9 miljoen). De
AOW-uitkeringen zijn inclusief € 1.011,8 miljoen (2020: € 977,2 miljoen) aan Inkomensondersteuning AOW.
Sinds in 1996 de Algemene Weduwen- en Wezenwet (AWW) is vervangen door de Anw, komen minder
nabestaanden in aanmerking voor een uitkering en daalt het aantal gerechtigden geleidelijk. Nu hebben
alleen nog nabestaanden met kinderen jonger dan 18 jaar en arbeidsongeschikte nabestaanden recht op
Anw. In 2021 zijn de Anw-uitkeringen gedaald met € 21,1 miljoen (2020: € 17,3 miljoen). De uitkeringslasten
AOW komen lager uit dan begroot doordat in 2020 en 2021 meer mensen overleden waren dan geraamd in
de Juninota 2020. De uitkeringslasten Anw komen lager uit dan begroot, omdat het gemiddeld uitgekeerde
bedrag iets lager is dan geraamd en er minder Anw’ers zijn ingestroomd dan verwacht.
Na het opstellen van de begroting in het pensioenakkoord is afgesproken om de AOW-leeftijd in 2020 niet te
verhogen.
Bijdrage vergoeding Zvw
De bijdrage aan het Zorgverzekeringsfonds Zvw is met € 21,6 miljoen gestegen tot € 537,0 miljoen (2020:
515,4 miljoen). Dit is een vergoeding voor het verschil tussen het hoge en lage tarief van de
inkomensafhankelijke bijdrage voor de Zorgverzekeringswet.
Budget gefinancierde regelingen
Met uitzondering van de AOW en de Anw, worden de wetten en regelingen die de SVB uitvoert direct
gefinancierd door het Rijk. Op basis van de door de SVB ingediende begroting wordt een bijdrage toegekend
die, conform het uitkeringspatroon, gedurende het jaar wordt uitbetaald. Ultimo het jaar wordt het verschil
tussen realisatie en begroting met het ministerie van SZW afgerekend.

78

12. Kindregelingen en Aanvullende inkomensvoorziening ouderen
Tabel 9.33 Kindregelingen en Aanvullende inkomensvoorziening ouderen

Bedragen x € 1 miljoen

Kindregelingen*

Aanvullende
inkomensvoorzieningen ouderen

R 2021

B 2021

R 2020

R 2021

B 2021

R 2020

Baten
Financiering door het Rijk
Opbrengsten derden
Overige baten
Totaal Baten

3.770,1
2,6
0,1
3.772,8

3.803,8
2,6
3.806,4

3.754,6
3,1
0,2
3.757,9

377,7
0,9
0,2
378,8

409,6
0,8
410,4

354,8
1,0
0,2
356,0

Lasten
Uitkeringen
Bijdrage vergoeding Zvw
Uitvoeringskosten
Overige lasten
Totaal Lasten

3.690,9
81,4
0,5
3.772,8

3.696,3
110,1
3.806,4

3.669,9
87,6
0,4
3.757,9

348,1
3,5
27,2
378,8

376,0
34,4
410,4

329,9
26,1
0,0
356,0

Saldo van baten en lasten

-

-

-

-

-

-

*Betreft de Algemene Kinderbijslagwet, Wet op het kindgebonden budget en Wet kinderopvang
Tabel 9.34 Uitsplitsing Kindregelingen

Bedragen x € 1 miljoen
Algemene Kinderbijslagwet
Wet kinderopvangtoeslag
Wet op het kindgebonden budget
Saldo van baten en lasten

R 2021
3.678,9
1,3
10,7
3.690,9

Uitkeringslasten
B 2021
R 2020
3.656,6
3.685,0
1,2
1,3
12,1
10,0
3.669,9
3.696,3

R 2021
74,4
7,0
81,4

Uitvoeringskosten
B 2021
R 2020
102,7
81,9
7,4
5,7
110,1
87,6

Kindregelingen
In de verantwoording worden de Algemene Kinderbijslagwet (AKW), de Wet op het kindgebonden budget
(WKB) en de Wet kinderopvangtoeslag (Wko) samengevoegd. Om inzicht te blijven houden in de
gerealiseerde uitkeringslasten en uitvoeringskosten per wet, is er een uitsplitsing op wetsniveau gemaakt.
De uitkeringslasten AKW zijn inclusief de AKW+. De AKW+ betreft een aanvullende bijdrage voor
alleenstaande of alleenverdienende ouders met een of meer thuiswonende kinderen die intensieve zorg
nodig hebben. De uitkeringslasten van de AKW zijn hoger dan geraamd. Dit komt doordat er meer kinderen
geboren zijn dan verwacht. Er is ook iets meer gebruik gemaakt van de AKW+ dan geraamd.
De SVB betaalt uitkeringen voor de WKB en de Wko aan klanten waarbij sprake is van samenloop met
buitenlandse uitkeringen. De SVB vult voor deze klanten de buitenlandse gezinsbijslag aan. Het overgrote
deel van de WKB en Wko wordt uitbetaald door de belastingdienst, de SVB betaalt alleen uit aan een groep
specifieke klanten. Of en hoeveel WKB en Wko er aan deze groep wordt uitbetaald hangt af van veel factoren
zoals of een gerechtigde in Nederland woont of werkt, het inkomen van de gerechtigde, het land waar het
kind woont, het woonland en het eventuele werk van de partner en de hoogte van de gezinsbijslag die het
andere land uitbetaald. Hierdoor fluctueert het aantal gerechtigden en de hoogte van de gemiddelde
uitkering sterk.
De uitkeringslasten van de WKB zijn lager dan voorgaand jaar, maar iets hoger dan begroot. Vooral het
gemiddeld uitgekeerd bedrag is hoger dan begroot. Er is ook voor iets meer kinderen WKB uitbetaald dan
geraamd. Ten opzichte van vorig jaar is vooral het aantal kinderen gedaald.
De uitkeringslasten van de Wko zijn hoger dan voorgaand jaar en nagenoeg gelijk aan de begroting.

79

Aanvullende inkomensvoorzieningen ouderen
De uitkeringslasten Aanvullende inkomensvoorzieningen ouderen (AIO) komen lager uit dan begroot, door
een lagere instroom en door meer sterfte dan waar rekening mee was gehouden in de begroting.
13. Regeling tegemoetkoming asbestslachtoffers 2014 en Regeling tegemoetkoming werknemers met CSE
Tabel 9.35 Regeling tegemoetkoming asbestslachtoffers 2014 en Regeling tegemoetkoming werknemers met CSE

Bedragen x € 1 miljoen

Regeling tegemoetkoming
asbestslachtoffers 2014
R 2021
B 2021
R 2020

Regeling tegemoetkoming
werknemers met CSE
R 2021
B 2021
R 2020

Baten
Financiering door het Rijk
Opbrengsten derden
Overige baten
Totaal Baten

6,9
6,9

6,4
0,0
6,4

6,7
6,7

1,7
1,7

5,3
0,0
5,3

6,6
6,6

Lasten
Uitkeringen
Uitvoeringskosten
Overige lasten
Totaal lasten

5,6
1,3
6,9

4,9
1,5
6,4

5,4
1,3
6,7

1,3
0,4
1,7

4,5
0,8
5,3

5,7
0,9
6,6

Saldo van baten en lasten

-

-

-

-

-

-

Regeling tegemoetkoming asbestslachtoffers 2014
De uitkeringslasten van de TAS zijn hoger dan begroot. Het aantal terugvorderingen bij de TAS is een stuk
lager dan begroot. Terugvorderingen worden van de uitgekeerde toekenningen afgetrokken, dus minder
terugvorderingen zorgen voor hogere uitkeringslasten. Ook fluctueert het aantal toegekende TASvergoedingen sterk als gevolg van de onvoorspelbaarheid rondom de aanvraag van een TAS-uitkering. Het is
moeilijk in te schatten, wanneer er een aanvraag plaatsvindt. Door het relatief hoge uitkeringsbedrag bij de
TAS zorgen kleine afwijkingen in de aantallen al voor grote fluctuaties in de uitkeringslasten.
CSE-regeling
De CSE-regeling is voor mensen die ziek zijn geworden doordat ze in aanraking zijn gekomen met
oplosmiddelen. Dit wordt ook wel OPS (Organo Psycho Syndroom) of schildersziekte genoemd. De CSEregeling bestaat vanaf 1 maart 2020. De uitkeringslasten voor deze regeling zijn veel lager dan begroot.
Doordat het om een nieuwe regeling gaat, was het van tevoren moeilijk om in te schatten hoeveel mensen
hier aanspraak op zouden maken.

80

14. Overbruggingsregeling AOW
Tabel 9.36 Overbruggingsregeling AOW

Bedragen x € 1 miljoen

R 2021

Overbruggingsregeling AOW
B 2021
R 2020

Baten
Financiering door het Rijk
Opbrengsten derden
Overige baten
Totaal Baten

1,2
1,2

1,4
0,0
1,4

2,2
2,2

Lasten
Uitkeringen
Uitvoeringskosten
Overige lasten
Totaal lasten

1,2
1,2

0,9
0,5
1,4

1,8
0,4
2,2

Saldo van baten en lasten

-

-

-

Overbruggingsregeling AOW
De uitkeringslasten Overbruggingsregeling AOW (OBR) zijn lager dan begroot. Het aantal betalingen was
hoger dan waarmee was rekening gehouden in de begroting, omdat eind 2020 meer 65-jarigen zijn
ingestroomd in de OBR dan waar rekening mee was gehouden in de Juninota 2020. Deze hogere instroom
uit 2020 werkt door in 2021, omdat de uitkering doorloopt tot de AOW-leeftijd.
15. Remigratiewet en Regeling Bijstand Buitenland

Tabel 9.37 Remigratiewet en Regeling Bijstand Buitenland

Bedragen x € 1 miljoen
R 2021

Remigratiewet
B 2021
R 2020

Regeling Bijstand buitenland
R 2021
B 2021
R 2020

Baten
Financiering door het Rijk
Opbrengsten derden
Overige baten
Totaal Baten

41,9
0,1
42,0

42,9
0,0
42,9

42,0
42,0

1,2
1,2

1,2
1,2

1,2
1,2

Lasten
Uitkeringen
Uitvoeringskosten
Overige lasten
Totaal lasten

40,1
1,9
42,0

41,1
1,8
42,9

40,8
1,2
42,0

0,8
0,4
1,2

1,0
0,2
1,2

1,0
0,2
1,2

-

-

-

-

-

-

Saldo van baten en lasten

Remigratieregeling
De uitkeringslasten zijn licht lager uitgevallen ten opzichte van de begroting. De uitkeringslasten zijn ook licht
gedaald ten opzichte van 2020. Vooral het gemiddeld uitgekeerde bedrag was in 2021 lager dan geraamd.
Het bedrag dat gerechtigden uit andere uitkeringen krijgen wordt van de remigratie-uitkeringen afgetrokken.
Er zijn meer bedragen uit andere uitkeringen met de remigratie-uitkering verrekend dan geraamd.

81

Bijstand Buitenland
De uitkeringslasten zijn lager dan begroot doordat het gemiddeld uitgekeerde bedrag per gerechtigde lager
uitviel dan geraamd. Dit komt vooral doordat er minder bijdragen voor zorgverzekeringen zijn uitbetaald.
Dit effect was vooral groot voor de gerechtigden in Brazilië.

9.8 Toelichting kasstroomoverzicht
16. Ontvangsten
De AOW- en Anw-premies worden periodiek afgerekend met de Belastingdienst. De SVB ontvangt de
premieopbrengsten op de rekening-courant met het Rijk. Deze inkomende kasstroom is € 2,4 miljard lager
dan voorgaand jaar. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door de afrekening van de loonheffing 2019 en de
inkomstenbelasting 2017.
De financiering door het Rijk betreft de bevoorschotting en afrekening van SV-wetten die de SVB ontvangt
voor de uitvoering van haar wettelijke taken. De toename van € 706,4 miljoen in deze kasstroom kan worden
verklaard doordat er voor 2021 een hogere financiering voor de AOW is vastgesteld i.v.m. de financiering van
het vermogenstekort eind 2020. De aanvullende financiering wordt bepaald aan de hand van het geraamde
vermogenstekort en het verschil tussen ontvangen premies en betaalde uitkeringen en uitvoeringskosten.
De overige ontvangsten betreffen alle inkomende kasstromen die geen betrekking hebben op premies en
financiering.
De bevoorschotting van het niet-SV-domein vindt plaats op de rekening-courant met het ministerie van
Financiën. De geldstroom van externe opdrachtgevers naar deze rekening-courant bestemd voor het niet SVdomein wordt in deze post weergegeven. Deze kasstroom van € 93,8 miljoen heeft voornamelijk betrekking
op het PGB- en V&O-domein.
17. Uitgaven
De uitkeringen betreffen de uitgaande kasstroom naar de uitkeringsgerechtigden binnen het SV-domein. De
stijging van € 1.461,2 miljoen wordt met name veroorzaakt door de stijging van het aantal gerechtigden en
door de stijging van de AOW-uitkeringen als gevolg van indexatie. Per 1 januari 2021 zijn de AOW-uitkeringen
met 0,27 procent geïndexeerd en per 1 juli 2021 met 0,96 procent.
De uitvoeringskosten hebben betrekking op het SV-domein en zijn licht gedaald ten opzichte van 2020.
De overige uitgaven betreft alle uitgaande kasstromen die geen betrekking hebben op uitkeringen en
uitvoeringskosten.
De ontvangen bevoorschotting voor het niet-SV-domein wordt overgeheveld uit het SV-domein naar de nietSV wetten. Deze uitgaande kasstroom van € 93,8 miljoen heeft voornamelijk betrekking op het PGB- en V&Odomein.

9.9 Accountantshonoraria

De accountantshonoraria zijn gebaseerd op de totale honoraria voor het onderzoek van de jaarrekening over
het boekjaar waarop de jaarrekening betrekking heeft, ongeacht of de werkzaamheden door de externe
accountant en de accountantsorganisatie reeds gedurende dat boekjaar zijn verricht.
In de staat van baten en lasten is voor accountantshonoraria, gerelateerd aan het onderzoek van de
jaarrekening, een bedrag van € 176.687 (2020: € 179.100) opgenomen. Voor andere niet-controlediensten
zijn in 2021 geen kosten gemaakt (2020: € 23.331). Voor andere controleopdrachten en adviesdiensten op
fiscaal terrein zijn in 2021 ook geen kosten gemaakt (2020: nihil).

9.10 Bezoldiging topfunctionarissen conform WNT

Op 1 januari 2013 is de Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen publieke en semipublieke sector
(WNT) in werking getreden. In deze wet zijn regels opgenomen over de maximale bezoldiging van
bestuurders en topfunctionarissen in de publieke en (semi-)publieke sector. Jaarlijks worden de

82

bezoldigingsnormen vastgesteld in een ministeriële regeling. De SVB heeft de ‘Beleidsregels WNT 2021’ als
normenkader bij het opmaken van deze jaarrekening gehanteerd. Voor 2021 is de totale bezoldigingsnorm,
conform artikel 2.3 van de WNT, op € 209.000 voor topfunctionarissen met een dienstbetrekking. Het
weergegeven individuele WNT-maximum is berekend naar rato van de omvang van het dienstverband,
waarbij voor de berekening de omvang van het dienstverband nooit groter kan zijn dan 1,0 fte.
Raad van bestuur

Tabel 9.38 Raad van bestuur

Bedragen x € 1

Drs. S.T. Sibma

Drs. D.T.H. Starmans

Functiegegevens

Voorzitter raad van
bestuur
01/01 – 31/12

Lid raad van bestuur
01/01 – 31/12

Drs. C.H.L.M. van
de Louw
Lid raad van
bestuur
01/01 – 30/09

1,0
Ja

1,0
Ja

1,0
Ja

158.515

131.635

23.120
181.635

17.340
148.975

Individueel
toepasselijk 209.000
bezoldigingsmaximum
-/- Onverschuldigd betaald en nog niet N.v.t.
terugontvangen bedrag

209.000

156.321

N.v.t.

N.v.t.

Totaal bezoldiging

181.635

148.975

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

01/01 – 31/12

01/01 – 31/12

1,0
Ja

1,0
Ja

138.891
21.324
160.215
201.000

147.866
21.435
169.301
201.000

160.215

169.301

Aanvang en einde functievervulling in
2021
Omvang dienstverband (in fte)
Dienstbetrekking?

Bezoldiging
Beloning
plus
belastbare 181.033
onkostenvergoedingen
Beloningen betaalbaar op termijn
23.939
Bezoldiging
204.972

204.972

Reden waarom de overschrijding al dan N.v.t.
niet is toegestaan
Toelichting op de vorderingen wegens N.v.t.
onverschuldigde betaling
Gegevens 2020
Aanvang en einde functievervulling in 01/01 – 31/12
2020
Omvang dienstverband (in fte)
1,0
Dienstbetrekking
Ja
Bezoldiging
Beloning
plus
belastbare
onkostenvergoedingen
Beloningen betaalbaar op termijn
164.942
Bezoldiging
22.021
Subtotaal
186.963
Individueel
toepasselijke 201.000
bezoldigingsmaximum
Totaal bezoldiging 2020

186.963

83

Directieteam
In het besturingsmodel van de SVB is vastgelegd dat de leden van de raad van bestuur en het directieteam
in gezamenlijkheid de interne organisatie aansturen, maar dat het uiteindelijke bevoegd gezag, conform de
geldende wetgeving, bij de raad van bestuur ligt. Op basis van dit model kwalificeren de leden van het
directieteam zich gezamenlijk als topfunctionarissen, waarbij de directieleden een gezamenlijke
verantwoordelijkheid hebben over de aansturing van de directies. De leden van het directieteam van de SVB
zijn, conform de CAO van de SVB, ingeschaald in schaal 14 van het salarisgebouw. Voor de overige
arbeidsvoorwaarden worden de reguliere arbeidsvoorwaarden in de CAO toegepast.
Tabel 9.39 Overzicht bruto-inkomen directieteam ten laste van het boekjaar

Drs. H. Aalders
MPA
Directeur
Dienstverlening SV
01/01 – 31/12
1,0
Ja

Mr. C. Nijkamp C. Nijkamp
Drs. L.W.M.M.
Beljaars
Directeur PGB
Directeur
Bedrijfsvoering
01/01 – 31/12
01/01 – 31/12
1,0
1,0
Ja
Ja

136.865

144.631

137.204

22.248
159.113

22.679
167.310

22.247
159.451

209.000

209.000

209.000

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

Totaal bezoldiging

159.113

167.910

159.451

Het bedrag van de overschrijding en de
reden waarom de overschrijding al dan niet
is toegestaan
Toelichting op de vordering wegens
onverschuldigde betaling

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

01/01 – 31/12

01/01 – 31/12

01/01 – 31/12

01/07 – 31/12
1,0
Ja

01/01 – 31/12
1,0
Ja

01/01 – 31/12
1,0
Ja

60.245

138.607

124.594

10.439
70.684

20.922
159.529

20.566
145.160

101.049

201.000

201.000

70.684

159.529

145.160

Bedragen x € 1
Functiegegevens
Aanvang en einde functievervulling in 2021
Omvang dienstverband (in fte)
Dienstbetrekking?
Bezoldiging
Beloning
plus
belastbare
onkostenvergoedingen
Beloningen betaalbaar op termijn
Bezoldiging
Individueel
bezoldigingsmaximum

toepasselijk

-/- Onverschuldigd betaald en nog niet
terugontvangen bedrag

Gegevens 2020
Aanvang en einde functievervulling in 2020
Omvang dienstverband (in fte)
Dienstbetrekking
Bezoldiging
Beloning
plus
belastbare
onkostenvergoedingen
Beloningen betaalbaar op termijn
Bezoldiging
Individueel
bezoldigingsmaximum
Totaal bezoldiging 2020

toepasselijk

L.W.M.M.

84

Functiegegevens

Drs. A.
Zwiers
Directeur IT

Aanvang en einde functievervulling in 2021
Omvang dienstverband (in fte)
Dienstbetrekking?

01/01 – 31/12
1,0
Ja

mr. W.E.
Zandbergen
Directeur
Strategie, Recht &
Communicatie
01/01 – 31/12
1,0
Ja

137.106

137.050

22.247
159.353

22.247
159.297

209.000

209.000

-/- Onverschuldigd betaald en nog niet
terugontvangen bedrag

N.v.t.

N.v.t.

Totaal bezoldiging

159.353

159.297

Het bedrag van de overschrijding en de
reden waarom de overschrijding al dan niet
is toegestaan
Toelichting op de vordering wegens
onverschuldigde betaling

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

01/01 – 31/12
1,0
Ja

01/01 – 31/12
1,0
Ja

126.568

122.751

20.489
147.057

20.489
143.240

201.000

201.000

147.057

143.240

Bedragen x € 1

Bezoldiging
Beloning
plus
belastbare
onkostenvergoedingen
Beloningen betaalbaar op termijn
Subtotaal
Individueel
bezoldigingsmaximum

toepasselijk

Gegevens 2020
Aanvang en einde functievervulling in 2020
Omvang dienstverband (in fte)
Dienstbetrekking
Bezoldiging
Beloning
plus
belastbare
onkostenvergoedingen
Beloningen betaalbaar op termijn
Subtotaal
Individueel
bezoldigingsmaximum
Totaal bezoldiging 2020

toepasselijk

85

Bezoldiging gewezen topfunctionarissen
Bedragen x € 1
Functiegegevens
Aanvang en einde functievervulling in 2021
Omvang dienstverband (in fte)
Dienstbetrekking?

J.M.C. Mulder *)

Drs. M.H.R. Hofstede
**)

Adjunct Directeur
Dienstverlening SV
01/01 – 31/12
1,0
Ja

Manager HR

Bezoldiging
Beloning
plus
belastbare 137.106
onkostenvergoedingen
Beloningen betaalbaar op termijn
22.397
Subtotaal
159.503
Individueel
bezoldigingsmaximum

toepasselijk 209.000

01/01 – 31/12
1,0
Ja

113.726
21.282
135.008
209.000

-/- Onverschuldigd betaald en nog niet N.v.t.
terugontvangen bedrag

N.v.t.

Totaal bezoldiging

135.008

159.503

Reden waarom de overschrijding al dan niet N.v.t.
is toegestaan
Toelichting op de vordering wegens N.v.t.
onverschuldigde betaling
Gegevens 2020
Aanvang en einde functievervulling in 2020
Omvang dienstverband (in fte)
Dienstbetrekking
Bezoldiging
Beloning
plus
belastbare
onkostenvergoedingen
Beloningen betaalbaar op termijn
Subtotaal

N.v.t.
N.v.t.

01/01 – 31/12
1,0
Ja

01/01 – 31/12
1,0
Ja

131.466

103.647

20.566
152.032

17.643
121.290

Individueel
toepasselijk 201.000
201.000
bezoldigingsmaximum
Totaal bezoldiging 2020
152.032
121.290
*) Dhr. Mulder is in 2020, conform de Wet Normering Topinkomens, aangemerkt als een gewezen topfunctionaris
**) Mevr. Hofstede is in 2020, conform de Wet Normering Topinkomens, aangemerkt als een gewezen topfunctionaris

Overige rapportageverplichtingen op grond van de WNT
Naast de hiervoor vermelde topfunctionarissen zijn er geen overige functionarissen die in 2021 een
bezoldiging boven het individuele WNT-maximum hebben ontvangen.

86

9.11 Gebeurtenissen na balansdatum

Er hebben zich geen gebeurtenissen na balansdatum voorgedaan met belangrijke financiële gevolgen voor
het boekjaar.

87

9.12 Ondertekening van de jaarrekening

�a.d---varÎbestuur

D

-��..JAl..teffl. �

Lid raad van bestuur per 28 februari 2022

voor het leven

Sociale Verzekeringsbank

88

10 Overige gegevens
10.1 Controleverklaring van de onafhankelijk accountant
CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT
Aan de Raad van Bestuur van de
Sociale Verzekeringsbank
Postbus 1100
1180 BH Amstelveen

A.

Verklaring over de jaarrekening 2021

Ons oordeel

Wij hebben ingevolge artikel 49 van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (SUWI) het SUWI
jaarverslag 2021 van de Sociale Verzekeringsbank te Amstelveen gecontroleerd.
Naar ons oordeel geven de in het SUWI jaarverslag 2021 van de Sociale Verzekeringsbank opgenomen:
•

•

jaarrekening over 2021 (pagina’s 45 t/m 88 van het SUWI Jaarverslag) met de daarin opgenomen de grootte en
de samenstelling van het vermogen van de Sociale Verzekeringsbank op 31 december 2021 en van het saldo van
baten en lasten en de kasstromen over het jaar 2021 met de financiële toelichtingen daarbij, waarin begrepen de
paragraaf Bezoldiging topfunctionarissen conform WNT; en
rapportage over de financiële rechtmatigheid van de uitkomsten van de taakuitvoering over 2021 (pagina 44 van
het SUWI Jaarverslag);

een getrouw beeld van de uitkomsten van de taakuitvoering van de Sociale Verzekeringsbank over 2021 in
overeenstemming met de Wet SUWI, de Wet Normering Topinkomens (WNT) en de daarmee verbonden dan wel
daaruit voortvloeiende regelgeving. De jaarrekening van de Sociale Verzekeringsbank bestaat uit:
•
•
•
•

de balans per 31 december 2021;
de staat van baten en lasten over het jaar 2021;
het kasstroomoverzicht over het jaar 2021; en
de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en overige
toelichtingen waarin ook begrepen de WNT verantwoording 2021.

De basis voor ons oordeel
Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden,
de regels inzake de accountantscontrole zoals opgenomen in de Regeling SUWI, paragraaf 5.1b en het
Controleprotocol WNT vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie 'Onze
verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening'.
Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd in onafhankelijkheid van de Raad van Bestuur van de Sociale
Verzekeringsbank zoals vereist in de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assuranceopdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij
voldaan aan de Verordening Gedrags- en Beroepsregels Accountants (VGBA).
Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel.

B.

Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen andere informatie

Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvat het jaarverslag andere informatie, die bestaat uit:
•
•

het bestuursverslag;
de overige gegevens.

ADU22.0040

89

Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie:
•
•

met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat;
alle informatie bevat die op grond van Titel 9 Boek 2 BW en de Wet- en Regeling SUWI is vereist.

Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de
controle van de jaarrekening of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat.
Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in Titel 9 Boek 2 BW, de Wet en Regeling SUWI en de
Nederlandse Standaard 720 ‘De verantwoordelijkheden van de accountant met betrekking tot andere informatie’.
Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.
De Raad van Bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het bestuursverslag
en de overige gegevens in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW en de Wet en Regeling SUWI.

C.

Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening

Verantwoordelijkheden van de Raad van Bestuur voor de jaarrekening

De Raad van Bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening, alsmede voor
het opstellen van de overige onderdelen van het jaarverslag, alle in overeenstemming met de Wet SUWI en de
daarmee verbonden dan wel daaruit voortvloeiende regelgeving, waaronder de bepalingen bij en krachtens de WNT.
In dit kader is de Raad van Bestuur verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die de Raad van Bestuur
noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang
als gevolg van fouten of fraude.
Bij het opmaken van de jaarrekening moet de Raad van Bestuur afwegen of de Sociale Verzekeringsbank in staat is om
haar werkzaamheden in continuïteit voort te zetten. Op grond van het gehanteerde verslaggevingsstelsel moet de
Raad van Bestuur de jaarrekening opmaken op basis van de continuïteitsveronderstelling, tenzij de Raad van Bestuur
het voornemen heeft om de Sociale Verzekeringsbank te liquideren of de bedrijfsactiviteiten te beëindigen of als
beëindiging het enige realistische alternatief is.
De Raad van Bestuur moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de
Sociale Verzekeringsbank haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten, toelichten in de jaarrekening.

Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening
Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende
en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel.
Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat
wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken.
Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden
verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers
op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze
controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel.
Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele
oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, de regels inzake de
accountantscontrole zoals opgenomen in de Regeling SUWI, paragraaf 5.1b, het Controleprotocol WNT, ethische
voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit:
•

het identificeren en inschatten van de risico’s dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als
gevolg van fouten of fraude, het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en
het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het
risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn
van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk
verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing;

ADU22.0040

90

•

het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel
controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze werkzaamheden hebben
niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de Sociale
Verzekeringsbank;

•

Het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiele verslaggeving en het evalueren
van de redelijkheid van schattingen door de Raad van Bestuur en de toelichtingen die daarover in de
jaarrekening staan;

•

het vaststellen dat de door de Raad van Bestuur gehanteerde continditeitsveronderstelling aanvaardbaar is.
Tevens het op basis van de verkregen controle-informatie vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden
zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de Sociale Verzekeringsbank haar activiteiten in continditeit
kan voortzetten. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om
aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening.
Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de
controle-informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of
omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat een organisatie haar continditeit niet langer kan handhaven;

•

het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen
toelichtingen; en

•

het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen.

Wij communiceren met de Raad van Bestuur onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en
over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante
tekortkomingen in de interne beheersing.
Sociale Verzekeringsbank,
Van Heuven Goedhartlaan 1 te Amstelveen

Amstel en,

e. 1022

R.C.A. van Rijswijk RA
Audit Dienst SVB

ADU22.0040

V

voor het leven
Sociale Verzekeringsbank

91

10.2 Bestemming saldo van baten en lasten
Tabel 10.1 Bestemming saldo van baten en lasten

Bedragen x € 1 miljoen
Mutaties vermogen
Vermogenoverschot
Normvermogen
Toevoeging aan
Egalisatiereserve
Schuld i.v.m. overschrijding maximum egalisatiereserve
Bestemmingsfonds ICT
Totaal

Realisatie
2021

Begroting
2021

Realisatie
2020

2.542,6
-163,0

-210,6
-196,0

-761,8
20,0

-

3,4
18,6

-406,6

-719,8

0,2
3,5
2.383,3

Op grond van artikel 33 van de Kaderwet ZBO’s en artikel 5.10a, tweede lid van de Regeling SUWI is de SVB
verplicht een egalisatiereserve te vormen bij een positief resultaat. In 2014 heeft de vorming van de
egalisatiereserve plaatsgevonden. De egalisatie heeft slechts betrekking op de uitvoeringskosten en bedraagt
ten hoogste 5 procent van het over de voorgaande drie jaar toegekende budget voor de uitvoeringskosten.
De SVB heeft met ingang van boekjaar 2021 een bestemmingsfonds ICT gevormd en in gebruik genomen. De
bestemmingsfonds is een afgezonderd vermogensbestanddeel met een door de raad van bestuur bepaalde
specifieke bestemming. In een brief van 7 december 2021 heeft het ministerie van SZW hier toestemming
voor gegeven, via een onderliggend besluit van de Staatssecretaris van SZW. Voor het gebruik van het fonds
geldt een aantal voorwaarden, zoals opgenomen in de brief van het ministerie van SZW.

10.3 Statutaire zeggenschap raad van bestuur

In de Wet SUWI, artikel 6 lid 1, is geregeld dat de Sociale Verzekeringsbank een raad van bestuur heeft die
met de dagelijkse leiding is belast. De raad van bestuur oefent de taken en bevoegdheden uit die bij of
krachtens de wet aan de SVB zin opgedragen.

92

Bijlage 1: Personalia
Raad van Bestuur
De heer drs. S.T. Sibma (27 april 1960)
Voorzitter raad van bestuur van 1 april 2018 tot heden. Intern eigenaarschap over: Chief Change Officer, Chief
Information Officer en Audit Dienst.
Nevenfuncties:
• Lid Audit Committee Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA);
De heer drs. C.H.L.M. van de Louw (4 december 1963)
Lid raad van bestuur van 13 april 2015 tot 1 oktober 2021. Eigenaarschap over: Dienstverlening Persoonsgebonden
budget en Dienstverlening Sociale Verzekeringen.
• Lid Raad van Toezicht Stichting Omring en Vrijwaard
Mevrouw drs. D.T.H. Starmans (5 november 1970)
Lid raad van bestuur van 1 januari 2020 tot heden. Eigenaarschap over: Bedrijfsvoering, IT, Strategie, Recht &
Communicatie.
Nevenfuncties:
• Voorzitter dagelijks bestuur Rijksbrede Benchmark Groep
• Vice-voorzitter Stichting Pensioenregister
• Voorzitter Raad van Toezicht Centrum voor Jeugd en Gezin Capelle aan den IJssel
De heer drs. R. Wielinga (19 oktober 1971)
Lid raad van bestuur vanaf 28 februari 2022. Eigenaarschap over de portefeuilles moet nog definitief worden
vastgesteld.
Directieteam
Dienstverlening Sociale Verzekeringen
Dienstverlening Persoonsgebonden budget
IT
Bedrijfsvoering
Strategie, Recht & Communicatie

Dhr. H. Aalders
Mevr. mr. C. Nijkamp
Mevr. drs. A.M. Zwiers
Dhr. drs. L.W.M.M. Beljaars
Dhr. mr. W.E. Zandbergen

Adviseurs
Chief Information Officer
Chief Change Officer

Mevr. drs. R.P. van den Berg
Mevr. drs. R. Stotijn

Audit Dienst
Directeur Audit Dienst

Dhr. R.C.A. van Rijswijk RA

Samenstelling Raad van Advies
De Raad van Advies bestond in 2021 uit: dhr. B.E.M. Wientjes (voorzitter tot 1 oktober), dhr. J.G. van der Werf,
dhr. P.A.M. Boomkamp, mevr. S.M.J.G. Gesthuizen en dhr. F.J. Paas. Per 1 oktober is de heer Paas voorzitter
geworden. Vanuit de SVB zijn de standaard genodigden dhr. S.T. Sibma (voorzitter raad van bestuur) en
mevr. D. Starmans (lid raad van bestuur).
Samenstelling Klantenadviesraad
De Klantenadviesraad bestond in 2021 uit: dhr. C.W.F.M. Driessen (voorzitter), mevr. A. van den Bosch,
dhr. H.J.F.M. Kas (namens KBO/PCOB) , dhr. T. Heinen (namens CNV), mevr. S.J. Querido, dhr. M.L. Hanssen,
mevr. A. Pelzer (namens FNV), mevr. L. van der Meer, dhr. L.H. Goudriaan, dhr. F. May (namens NOOM) en
mevr. J.E.M. van Langeraad-Goes. Vanuit de SVB zijn dhr. S.T. Sibma, om en om mevr. C. Nijkamp en
dhr. H. Aalders genodigden.

93

Samenstelling IT-Committee
In 2021 bestond het IT-Committee uit de volgende externe leden: dhr. P. A.M. Boomkamp (voorzitter), dhr. E. Martens,
dhr. R. Frijters, dhr. F. Coster, dhr. P. Verhaar en mevr. J. Baloo. Vanuit de SVB zijn de standaard genodigden
mevr. D. Starmans (lid raad van bestuur), dhr. C. van der Louw (lid raad van bestuur), mevr. R. van den Berg (CIO),
mevr. A. Zwiers (directeur IT).
Samenstelling Audit Committee
Het Audit Committee bestaat uit externe leden. Dit waren in 2021: dhr. J.G. van der Werf (voorzitter), mevr. J.P. Bahlman
en mevr. M. Verhoef. Tevens wonen de voorzitter van de raad van bestuur, portefeuillehouder raad van bestuur en
directeuren AD en Bedrijfsvoering de bijeenkomsten van het Audit Committee bij.

94

Bijlage 2: Afkortingen
ABBA
AIO
AKW
Anw
ANBO
AO/IB
AOW
AVG
AP
BAV
BBL
BCM
BKWI
BZK
CAK
CBS
CCO
CIO
CIZ
CLZ
CRvB
CSE
DGL
DKIZ
DPGB
DSV
DWS3
DZW
EESSI
EU
FTE
GeVs
GMC
GRC
HR
IAS
IBO
ICT
IT
IWR
KAR
KPI
KTO
LMC
M&O
OBR
P&C
PGB
PIA

Algemene Beginselen voor Behoorlijke Afweging
Aanvullende inkomensvoorziening ouderen
Algemene Kinderbijslagwet
Algemene nabestaandenwet
Algemene Nederlandse Bond voor Ouderen
Administratieve Organisatie/Interne Beheersing
Algemene Ouderdomswet
Algemene verordening gegevensbescherming
Autoriteit Persoonsgegevens
Basisadministratie Volksverzekeringen
Bijstand Buitenland
Business Continuity Managment
Bureau Keteninformatisering Werk en Inkomen
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Centraal Administratie Kantoor
Centraal Bureau voor de Statistiek
Chief Change Officer
Chief Information Officer
Centrum Indicatiestelling Zorg
Continu Leren en Verbeteren
Centrale Raad van Beroep
Chronische encephalopathie (schildersziekte)
Duurzaam gescheiden levend
Dubbele Kinderbijslag Intensieve Zorg
Dienstverlening persoonsgebonden budget
Dienstverlening Sociale Verzekeringen
Digitale Werkomgeving SVB fase 3
Dienstverlening Zorg en Welzijn
Electronic Exchange of Social Security Information
Europese Unie
Fulltime-equivalent
Gezamenlijke elektronische Voorziening Suwinet
Gemeenschappelijk Management Contract
Governance, Risk & Compliance
Human Resources
Instituut Asbestslachtoffers
Interdepartementale Beleidsonderzoek Toeslagen
Informatie- en communicatietechnologie
Informatietechnologie
ICT Werkomgeving Rijk
Klantenadviesraad
Key Perfomance Indicator
Klanttevredenheidsonderzoek
Life Cycle Management
Misbruik en oneigenlijk gebruik
Overbruggingsregeling AOW
Planning & Control
Persoonsgebonden budget
Privacy Impact Assesment
95

PLOOI
POK
REM
QDB
Rva
SCD
SN
SPS
SSI
SUWI
SV
SVB
SZW
TAS
TSB
TTKO
TTKZO
TNO
TNS
TPW
UHT
UWV
V&O
VVO
VWS
VZA
WaU
WKB
WKO
WLZ
Woo
Wvbvv
ZBO

Platform Openbare Overheidsorganisatie
Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag
Remigratiewet
Query Database
Raad van advies
Service Center Data
Schuldig Nalatig
Security en Privacy SVB beleid
Self Sovereign Identity technologie
(Wet) Structuur Uitvoering Werk en Inkomen
Sociale verzekeringen
Sociale Verzekeringsbank
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Regeling tegemoetkoming asbestslachtoffers 2014
Tegemoetkoming Stoffen gerelateerde Beroepsziekten
Tijdelijke tegemoetkomingsregeling Kinderopvang
Tijdelijke tegemoetkomingsregeling kinderopvang zonder overheidsvergoeding
Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek
Regeling tegemoetkoming niet-loondienstgerelateerde slachtoffers van
mesothelioom en asbestose
Toepasselijke Wetgeving
Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen
Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
Verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen
Verhuurbaar vloeroppervlak
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Verzekerden Administratie
Werk aan Uitvoering
Wet op het kindgebonden budget
Wet op de Kinderopvangtoeslag
Wet Langdurige Zorg
Wet open overheid
Wet vereenvoudiging beslagvrije voet
Zelfstandig bestuursorgaan

96

Bijlage 3: Adressen
Website:

svb.nl

Locatie Amstelveen
Van Heuven Goedhartlaan 1
1181 KJ Amstelveen
020 – 656 56 56

Locatie Groningen
Cascadeplein 5
9726 AD Groningen
050 – 316 90 00

Locatie Rotterdam
Posthumalaan 100
3072 AG Rotterdam
010 – 417 40 00

Locatie Breda
Rat Verleghstraat 2
4815 NZ Breda
076 – 548 50 00

Locatie Leiden
Stationsplein 1
2312 AJ Leiden
071 – 512 90 00

Locatie Utrecht
Graadt van Roggenweg 400
3531 AH Utrecht
030 – 264 90 00

Bureau voor Belgische Zaken
Rat Verleghstraat 2
4815 NZ Breda
076 – 548 58 40

Locatie Nijmegen
Takenhofplein 4
6538 SZ Nijmegen
024 – 343 10 00

Locatie Zaanstad
Stationsstraat 112
1506 DK Zaandam
075 – 655 10 00

Locatie Deventer
Snipperlingsdijk 2
7417 BJ Deventer
0570 – 50 60 00

Locatie Roermond
Laurentiusplein 8
6043 CS Roermond
0475 – 36 80 00

Locatie Dienstverlening PGB
Papendorpseweg 93
3528 BJ Utrecht
030 – 264 82 00

Bureau voor Duitse Zaken
Takenhofplein 4
6538 SZ Nijmegen
024 – 343 18 11
Attachés:
Turkije
Nederlandse Ambassade
Bureau voor Sociale Zaken
Mevlana Bulvarı
Yıldırım Kule No.221
06520 Çankaya Ankara
Turkije

Marokko
Nederlandse Ambassade
Bureau voor Sociale Zaken
11, Rue Azrou
Hassan, Rabat

97