Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

31 839

Jeugdzorg

Nr. 472

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 juni 2015
Hierbij bied ik u het rapport «Kindergeneeskunde (afbakening Jeugdwet
en Zorgverzekeringswet)» aan1, dat ik op 15 april 2015 heb ontvangen van
het Zorginstituut Nederland. Over de consequenties van deze duiding
heeft eerst overleg plaatsgevonden met het Zorginstituut Nederland en
betrokken partijen als de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Ik bied u de
rapportage aan nu de consequenties helder zijn voor mij en voor alle
betrokken partijen.
Per 1 januari 2015 is de verantwoordelijkheid voor de jeugd GGZ vanuit de
Zorgverzekeringswet (Zvw) en Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
(AWBZ) overgeheveld naar de Jeugdwet. Deze overheveling heeft bij
gemeenten, zorgaanbieders en zorgverzekeraars de vraag opgeroepen
welke zorg nu onder de Zorgverzekeringswet valt en welke zorg onder de
Jeugdwet, in het bijzonder in de kindergeneeskunde.
In 2014 heeft het Zorginstituut zich tegenover een zorgaanbieder
uitgesproken over zorg, verleend door kinderartsen, bij de behandeling
van ADHD. De conclusie was dat de behandeling van ADHD tot de
Jeugdwet behoort, ongeacht of een kinderarts of bijvoorbeeld een
psychiater de behandeling uitvoert. Omdat gemeenten te weinig tijd
hadden om de inkoop van deze zorg alsnog te realiseren, hebben VNG,
VWS en zorgverzekeraars met elkaar afgesproken dat zorgverzekeraars
deze ADHD-zorg nog voor één jaar namens gemeenten inkopen. Ten
behoeve van een rechtmatige knip zijn alle ADHD-bekostigingsproducten
(«DOTs») op 31 december 2014 administratief hard afgesloten.
Naar aanleiding van genoemde uitspraak over de ADHD-zorg verleend
door kinderartsen heeft VWS het Zorginstituut gevraagd de hele productgroep Gedragsproblematiek/psychosociale pediatrie te duiden. Het
resultaat van deze exercitie treft u bij deze brief.
1

kst-31839-472
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 839, nr. 472

1

Uitgangspunten
Het Zorginstituut formuleert in haar rapport de volgende uitgangspunten:
– Geneeskundige geestelijke gezondheidszorg voor jeugdigen in de
Jeugdwet
Alleen de «geneeskundige geestelijke gezondheidszorg» (G-GGZ) is
met ingang van 1 januari 2015 voor jeugdigen tot 18 jaar overgeheveld
van de Zvw naar de Jeugdwet.
G-GGZ is gericht op het herstel of het voorkomen van verergering van
een psychische stoornis. We gebruiken de DSM-classificatie bij de
uitleg van de aanspraak op verzekerde G-GGZ.
– Geestelijke gezondheidszorg voor jeugdigen in de huisartsenpraktijk
Behandeling van psychische problemen (zonder dat er sprake is van
een psychische stoornis volgens de DSM-classificatie) valt niet onder
de G-GGZ. De huisarts behandelt deze problematiek, zo nodig met
ondersteuning van een praktijkonderondersteuner GGZ (POH-GGZ).
Deze zorg valt onder de Zvw en is de verantwoordelijkheid van de
zorgverzekeraar.
– Medische psychologische zorg en consultatieve psychiatrie
GGZ wordt ook geboden als onderdeel van de integrale behandeling
van een somatische aandoening. Deze zorg valt onder de Zvw en is de
verantwoordelijkheid van de zorgverzekeraar. De bekostiging van deze
consultatieve zorg valt onder het DBC-zorgproduct voor de somatische
aandoening.
– Zorg voor jeugdigen op het grensvlak van somatiek en psyche
Als een psychische stoornis bij een jeugdige somatische en psychische
gevolgen heeft dan:
– valt de zorg in het kader van de somatische gevolgen onder de
Zvw. De realisatie van deze zorg is de verantwoordelijkheid van de
zorgverzekeraar;
– valt de zorg in het kader van de psychische gevolgen onder de
Jeugdwet. De realisatie van deze zorg is de verantwoordelijkheid
van de gemeente.
Welke producten uit de productgroep Gedragsproblematiek/
psychosociale pediatrie vallen onder de Jeugdwet?
–

–

–

De productgroepen ADHD en psychiatrische stoornissen zijn in hun
geheel Jeugdwet. De budgetten daarvoor (samen ongeveer € 11
miljoen) horen toe te vallen aan de gemeenten.
De overige productgroepen blijven Zvw. Dit geldt bijvoorbeeld ook
voor het aandeel van de kinderarts in de behandeling van eetstoornissen: het somatische en psychische behandeltraject lopen naast elkaar
en worden apart gedeclareerd (psychiatrie ten laste van gemeente,
somatiek ten laste van zorgverzekeraar).
Uitzondering: het product leerstoornissen hoort niet in de Zvw thuis,
maar bij onderwijs.

Wat betekent dit?
Voor de ADHD verandert er niets, voor deze productgroep is voor 2015
een tijdelijke oplossing georganiseerd en vanaf 2016 organiseren
gemeenten deze zorg geheel zelfstandig. Deze producten kunnen worden
geschrapt uit de medisch specialistische bekostiging.
Zodra het Zorginstituut een duiding heeft uitgebracht, is er geen
mogelijkheid om de gevolgen daarvan uit te stellen. Voor de producten
met de diagnose «psychiatrische stoornissen» is nu vast komen te staan
dat deze per 1 januari 2015 onder de Jeugdwet vallen. Echter, partijen
hebben hierop niet kunnen anticiperen. Voor deze productgroep geldt dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 839, nr. 472

2

zorgverzekeraars deze producten in de reguliere Zvw-inkoop hebben
meegenomen. Ook zijn de DOTs niet hard afgesloten op 31 december
2014 (zoals bij de producten met diagnose «ADHD» wel het geval is). Het
is ingewikkeld, tijdrovend en relatief kostbaar om de administratie van
verzekeraars, gemeenten en aanbieders met terugwerkende kracht
kloppend met de duiding te maken. Bovendien gaat het om een beperkt
aantal verrichtingen en is met deze producten in 2015 in totaal een
beperkt bedrag gemoeid.
Ik zal de NZa daarom verzoeken een noodoplossing te treffen, door bij de
handhaving rekening te houden met deze omstandigheden en te bezien of
de bekostiging van producten met de diagnose «psychiatrische stoornisen» onder de Zorgverzekeringswet in 2015 als aanvaardbaar kan
worden aangemerkt. Een afschrift van die brief stuur ik aan Zorgverzekeraars Nederland, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, de
Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde, de Nederlandse
Vereniging voor Ziekenhuizen, de Nederlandse Federatie van Universitair
Medische Centra en Zelfstandige Klinieken Nederland.
Daarmee gaat de nieuwe situatie voor producten met de diagnose
«psychiatrische stoornissen» administratief in per 1-1-2016.
De duiding heeft consequenties voor de diagnosecodes en productspecificaties. De NZa zal hierover voor alle betrokkenen een toelichting schrijven
en deze voor de zomer publiceren.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 839, nr. 472

3