Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

32 637

Bedrijfslevenbeleid

Nr. 435

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 29 oktober 2020
De vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat heeft een aantal
vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat over:
– de reactie op de gewijzigde motie Stoffer en Wörsdörfer over
ambulante handel (Kamerstuk 32 637, nr. 381),
– de handreiking Dienstenrichtlijn en ruimtelijke ordening (Kamerstuk
31 579, nr. 27),
– de reactie op het verzoek van de commissie over een reactie op de
brief INretail van 11 november 2019 «Help de veenbrand bestrijden!»,
de reactie op de motie van de leden Amhaouch en Wörsdörfer over
afschermen woonadres en adviezen Autoriteit Persoonsgegevens ten
aanzien van het Handelsregister (Kamerstuk 32 761, nr. 158),
– de stand van zaken met betrekking tot de MKB-deals (Kamerstuk
32 637, nr. 397), het toetsingskader risicoregelingen: Garantie EZK
Stichting Risk Exchange NSDF (Kamerstuk 32 637, nr. 399),
– het toetsingskader verruiming BMKB voor door PFAS en/of stikstof
getroffen (deel)sectoren (Kamerstuk 35 334, nr. 38),
– het onderzoek naar haalbaarheid en marktappreciatie van het Dutch
Venture Initiative (Kamerstuk 32 637, nr. 400),
– de voorwaarden van de Borgstelling MKB-kredieten (BMKB) en
mogelijkheden die de BMKB biedt voor niet-bancaire financiers
(Kamerstuk 32 637, nr. 403),
– de financieringsmonitor 2019 en de speciale uitgave over vrouwelijk
ondernemerschap (Kamerstuk 32 637, nr. 411),
– de reactie op de motie van het lid Aartsen over aanpassing van de
BMKB-regeling en de gewijzigde motie van de leden Aartsen en
Amhaouch over deelverpanding mogelijk maken (Kamerstuk 32 637,
nr. 414),
– het jaarbericht 2019 Staat van het mkb en brief over familiebedrijven
en voortgang acties MKB-actieplan (Kamerstuk 32 637, nr. 419),
– de antwoorden op vragen commissie over reactie op de gewijzigde
motie Stoffer en Wörsdörfer over ambulante handel (Kamerstuk
32 637, nr. 418),
– de evaluatie van de wet op het tegengaan van onredelijk lange
betaaltermijnen (Kamerstuk 32 637, nr. 421),
– het tussenbericht Staat van het mkb 2020 (Kamerstuk 32 637, nr. 428),

kst-32637-435
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

1

–
–

–
–

–

het onderzoeksrapport «Oprichten zonder omwegen» (Kamerstuk
32 637, nr. 429),
de hoofdpunten van een voorgenomen wijziging van het Handelsregisterbesluit 2008 e.a., de kabinetsinzet Sociaal Ondernemen (Kamerstuk
32 637, nr. 426),
de monitor Betaaltermijnen overheid 2019 (Kamerstuk 31 490, nr. 283),
de verdere ontwikkeling van de Kamer van Koophandel (KVK) als
organisatie na de evaluatie van de Wet op de Kamer van Koophandel
2014 (Kamerstuk 32 637, nr. 427) en
het rapport «Investeren in herstel en groei van het mkb» (Kamerstuk
32 637, nr. 430).

De vragen en opmerkingen zijn op 8 oktober 2020 aan de Staatssecretaris
van Economische Zaken en Klimaat voorgelegd. Bij brief van 28 oktober
2020 zijn de vragen beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Renkema
Adjunct-griffier van de commissie,
Van Tilburg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

2

Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie merken op dat de coronacrisis grote
gevolgen heeft voor ondernemers. Veel ondernemers hebben hun zaak
moeten sluiten of kunnen hun deuren minder vaak en minder lang
openen. Daarnaast weten ondernemers niet hoe lang zij deze crisis
financieel kunnen dragen en wanneer hun bedrijf weer open kan. Door het
steunpakket zijn veel ondernemers tijdelijk geholpen. Deze leden zijn daar
blij mee. Desondanks zijn er vanuit de geagendeerde stukken nog een aan
maatregelen mogelijk waarmee de Staatssecretaris ondernemers kan
helpen. Deze steun verdienen de ondernemers.
1
De leden van de VVD-fractie lezen in de brief van de regering van 8 juni
2020 aangaande de evaluatie van de Wet betaaltermijnen grote bedrijven
dat de Staatssecretaris schrijft dat zij het wetsvoorstel voor het herfstreces
ter internetconsultatie wil aanbieden. Deze leden zijn blij dat dit op
1 oktober 2020 is gebeurd. Daarnaast schrijft de Staatssecretaris dat de
Kamer separaat geïnformeerd wordt over de mogelijke rol die de
Autoriteit Consument en Markt (ACM) gaat nemen omtrent het registreren
van klachten en meldingen over het niet naleven van de regels ten
aanzien van de betaaltermijnen. Wat is de huidige stand van zaken op dit
punt en wanneer deze informatie verwacht kan worden?
Antwoord
Ik ben op dit moment met de Autoriteit Consument en Markt (ACM) in
gesprek over hoe het meldpunt vormgegeven kan worden. Ik informeer
uw Kamer zodra het meldpunt bij de ACM operationeel is.
2
De leden van de VVD-fractie hebben in het verleden aangegeven dat het
verplicht opnemen in het jaarverslag of een bedrijf voldoet aan de
wettelijke betaaltermijnen kan bijdragen aan beter betaalgedrag van grote
bedrijven aan het midden- en kleinbedrijf (mkb). De Staatssecretaris gaf
aan dat zij dit een goed idee vond. Wat is er tot nu toe gebeurd met dit
punt? Is dit besproken met de branchevereniging van de accountants en
wat is er uit die gesprekken gekomen? Zijn er gesprekken gevoerd met
medeoverheden om hun betaalgedrag te verbeteren?
Antwoord
Ik heb het onderzoeksbureau Sira Consulting gevraagd onderzoek te doen
naar de effecten van de huidige wetgeving en de verwachte effecten van
de voorgestelde aanscherping waarbij de betaaltermijn van 60 dagen
wordt teruggebracht naar 30 dagen. Daarnaast heb ik gevraagd welke
andere alternatieve of flankerende maatregelen mogelijk zijn om een
gerealiseerde betaaltermijn van 30 dagen te realiseren zonder de wet aan
te scherpen. In de kamerbrief van 8 juni 2020 over de evaluatie van de wet
op het tegengaan van onredelijk lange betaaltermijnen1 heb ik de
resultaten hiervan toegelicht. In het rapport worden zeven verschillende
alternatieve en flankerende maatregelen voorgesteld die op hoofdlijnen
zijn uitgewerkt.
Eén van deze voorstellen was de Rapportageplicht over betaaltermijnen
voor grote ondernemingen. Het voorstel hield in dat grote ondernemingen verplicht worden om jaarlijks in het financiële of sociale verslag te
rapporteren over hun feitelijke betaaltermijnen aan mkb-ondernemers en
het aantal keren dat zij de wettelijke termijn overschrijden. Bij dit voorstel
is overwogen dat binnen het huidige jaarrekeningrecht het rapporteren
1

Kamerstuk 32 637, nr. 421

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

3

over het betaalbedrag niet thuishoort in het jaarverslag. Het behoort niet
tot de kerncijfers van een onderneming, niet tot de winst- en verliesrekening, de balans en de toelichting daarop, omdat het niets zegt over de
economische toestand van de onderneming. Daarnaast brengt deze optie
veel administratieve lasten met zich mee. Ik ben daarom van mening dat
het voorstel te veel nadelen kent, waardoor ik het voorstel geen verder
vervolg geef.
3
De leden van de VVD-fractie lezen in de brief van 10 juli 2020 over
maatschappelijke ondernemingen. Deze leden vragen wat de impact van
de maatschappelijke besloten vennootschap (BVm) is op het gelijke
speelveld en of hier onderzoek naar wordt gedaan, zoals de Staatssecretaris aangeeft in de brief. Welke juridische waarborgen komen er om te
voorkomen dat bijvoorbeeld bij een aanbesteding, een gemeente de
voorkeur geeft aan een BVm in plaats van een bv? Hoe gaat de Staatssecretaris garanderen dat de BVm juridisch exact gelijk is aan een andere
rechtsvorm?
Antwoord
Als onderdeel van het gezamenlijke programma maatschappelijk
verantwoord inkopen van de Ministeries van Economische Zaken en
Klimaat (EZK), Infrastructuur en Waterstaat (I&W), Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (BZK), Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en
Buitenlandse Zaken (BZ) wordt onderzocht hoe meer aandacht kan
uitgaan naar maatschappelijke ondernemingen en voorbehouden
opdrachten (de zogeheten 2.82-opdrachten). Daarmee wordt uitvoering
gegeven aan de motie van het lid Dik-Faber c.s.2
De te verwachten impact van maatschappelijk verantwoord inkopen is dat
overheid bij voorkeur opdrachten zal gunnen aan ondernemingen die
maatschappelijke verantwoord ondernemen. Tot die categorie ondernemingen behoren ook de maatschappelijke ondernemingen. Zij onderscheiden zich van de andere ondernemingen die maatschappelijke
verantwoord ondernemen, doordat zij het realiseren van maatschappelijke
impact als primair doel hebben, waarbij het maken van winst een
randvoorwaarde is om dit doel te bereiken. Belangrijk vertrekpunt voor de
in voorbereiding zijnde wetgeving vormt het vennootschapsrechtelijke
kader van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. Dit kader is voor de BVm
hetzelfde als voor de BV. Dit betekent dat er juridisch een gelijk speelveld
is.
4
De leden van de VVD-fractie lezen, in het verslag van het schriftelijk
overleg over de reactie op de gewijzigde motie van de leden Stoffer en
Wörsdörfer over ambulante handel (Kamerstuk 32 637, nr. 338), dat de
Staatssecretaris in samenspraak met de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten (VNG) voornemens is om een geobjectiveerd en uniform
beoordelingsinstrument te laten ontwikkelen. Hoe staat het met de
ontwikkeling van dit instrument? Wanneer wordt dit instrument verwacht?
Antwoord
Onderzoeksbureau SEO is momenteel bezig met het onderzoek om te
komen tot een dergelijk instrument. Ik verwacht afronding van het
onderzoek richting het einde van het vierde kwartaal 2020.
5

2

Kamerstuk 35 040, nr. 10

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

4

Deze leden vragen of de regering samen met de VNG nog specifieke
afspraken heeft gemaakt omtrent de looptijd van vergunningen. Zij
zouden graag zien dat er een vaste periode van tenminste vijf jaar met een
optie tot verlenging van vijf jaar (zoals ook vaste praktijk is bij contracten
van onroerende goederen) komt voor vergunningen van ambulante
handel. Nu worden ondernemers overgelaten aan de grillen van een
gemeente, waardoor ze geen rendabele investeringen kunnen doen. Is de
Staatssecretaris bereid om dit voorstel over te nemen, uit te werken en
om te zetten in praktijk? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
Ik heb aan uw Kamer toegezegd om in samenspraak met de VNG een
uniform beoordelingsinstrument te laten ontwikkelen. Dit instrument
moet bijdragen aan het bewerkstelligen van eerlijke concurrentie door te
borgen dat de looptijd van een vergunning niet buitensporig lang is, zodat
andere ondernemers gelijke kansen worden geboden. Aan de andere kant
moet de looptijd lang genoeg zijn om gedane investeringen terug te
kunnen verdienen. Het instrument dat ik nu laat ontwikkelen kan
gemeenten faciliteren bij de uitvoering van het lokale vergunningenbeleid.
Hiervoor moeten we het onderzoek van het Onderzoeksbureau SEO
afwachten.
6
De motie van de leden Aartsen en Verhoeven, ingediend tijdens de
begrotingsbehandeling van vorig jaar, roept de regering op om een
taskforce op te richten om problemen en oplossingen in de retail te
onderzoeken (Kamerstuk 35 300 XIII, nr. 30). De branche heeft veel
behoefte aan een extra impuls en zoekt zelf ook de verbinding met de
horeca en cultuur. Een aparte taskforce die met ideeën komt voor de retail
kan hierbij helpen. Hoe staat het met de oprichting van deze taskforce?
Antwoord
Op verzoek van de vaste commissie voor Economische Zeken en Klimaat
heb ik uw Kamer bij brief van 4 december 2019 mijn reactie toegestuurd
op de brief van INretail van 11 november 2019 «Help de veenbrand
bestrijden!».
In haar brief stelt INretail de oprichting van een interdepartementale
taskforce voor om de problematiek van de retail aan te pakken. Een
dergelijke taskforce komt ook aan de orde in de motie van de leden
Aartsen en Verhoeven.3 In lijn met wat er tijdens de Begrotingsbehandeling 2019 is besproken, heb ik voorgesteld om in het kader van de
vervolgaanpak Retailagenda 3.0 met alle betrokkenen een aantal gerichte
opdrachten voor het versterken van ondernemerschap, het tegengaan van
leegstanden en het inventariseren van knelpunten vorm te geven. De in de
brief genoemde voorbeelden van knelpunten en maatregelen zullen
hierbij worden betrokken. In dat kader ben ik voornemens een onderzoek
te laten doen naar de regeldruk in de retail. Door te kiezen voor een
inbedding van deze problematiek binnen de Retailagenda wordt geborgd
dat alle relevante partijen, zoals ook INretail, betrokken worden. De
Retailagenda heeft een eigen gezicht in de persoon van de onafhankelijk
voorzitter, mevrouw Marijke van Hees.
7
De leden van de VVD-fractie vragen wat de stand van zaken is met
betrekking tot de mkb-impacttoets op het Klimaatakkoord. Kan de reactie
op korte termijn verwacht worden? Zo niet, wanneer dan wel?

3

Kamerstuk 35 300 XIII, nr. 30

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

5

Antwoord
De Minister van EZK stuurt dit jaar een brief waarin hij nader zal ingaan op
de voortgang van de acties die het kabinet heeft aangekondigd bij de
aanbieding van het onderzoek naar de impact van het Klimaatakkoord op
het mkb.4
8
Is er al overleg geweest met het mkb over de bekostiging van de
maatregelen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
Zie hiervoor het antwoord op vraag 7 van de VVD-fractie.
9
Deze leden vragen naar de stand van zaken is rondom de kredietfaciliteit
voor de reisbranche.
Antwoord
Het kabinet onderzoekt op dit moment samen met de reisbranche de
haalbaarheid en wenselijkheid van een voorstel voor een kredietfaciliteit
gekoppeld aan bestaande vouchers. Naar verwachting zal er in november
meer duidelijkheid zijn over een mogelijke oplossingsrichting en zal het
kabinet zich beraden of een rol van de overheid aantoonbaar doelmatig en
wenselijk is.
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben met kennisgenomen van de
geagendeerde stukken. Deze leden hebben daarover de volgende vragen
en opmerkingen.
10
De leden van de CDA-fractie verwijzen naar een schriftelijk overleg over
ambulante handel dat heeft plaatsgevonden op 14 november 2019,
waarbij ook deze leden inbreng hebben geleverd. Het verslag van dit
schriftelijk overleg, met antwoorden op de gestelde vragen, hebben zij op
23 april 2020 ontvangen. Kan de Staatssecretaris aangeven wat de stand
van zaken is met betrekking tot het opstellen van een landelijke leidraad
voor gemeenten voor het inrichten van een vergunningsstelsel en het
bepalen van de vergunningsduur.
Antwoord
Het uniforme beoordelingsinstrument dat ik momenteel laat ontwikkelen
zal de belangrijkste basis zijn voor een gemeentelijke leidraad en een
aanvulling op de handreiking schaarse vergunningen die de VNG al
eerder heeft opgesteld voor haar leden. Een nadere invulling van de
gemeentelijke leidraad is derhalve afhankelijk van de uitkomsten van het
onderzoek dat SEO momenteel in mijn opdracht uitvoert. Ik verwacht dat
dit onderzoek in de loop van het vierde kwartaal 2020 afgerond zal zijn.
11
Wat is de stand van zake met betrekking tot de ontwikkeling van een
uniform beoordelingsinstrument waarmee het voor gemeenten eenvoudiger wordt een redelijke vergunningstermijn vast te stellen voor te
onderscheiden branches binnen de ambulante handel?
Antwoord
Zie hiervoor het antwoord op vraag 4 van de VVD-fractie.
4

Kamerstuk 32 637, nr. 423

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

6

12
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de handreiking
Dienstenrichtlijn en ruimtelijke ordening, die inzicht biedt in de achtergrond en de doelstelling van de Dienstenrichtlijn en het Nederlandse
detailhandels-vestigingsbeleid. De handreiking stelt gemeenten en
provincies in staat hun ruimtelijke voorschriften te toetsen aan de
Dienstenrichtlijn, opnieuw te doordenken en zo nodig aan te passen. Is het
de Staatssecretaris bekend in welke mate decentrale overheden deze
handreiking toepassen?
Antwoord
Het is onbekend in hoeverre gemeenten de Handreiking daadwerkelijk
toepassen. Het is aan de gemeenten om in te schatten of de brancheringsregels in de bestemmingsplannen mogelijk strijdig zijn met de Europese
Dienstenrichtlijn, of en op welke wijze regels dienen te worden aangepast
en of de onderbouwing ervan dient te worden aangescherpt. De
Handreiking biedt ondersteuning bij al deze stappen.
Aan de reacties vanuit gemeenten valt af te leiden dat de Handreiking
tegemoetkomt aan een behoefte van gemeenten. Zo werd het symposium
ter gelegenheid van de presentatie van de Handreiking drukbezocht. Ook
uit vragen die binnenkomen bij de helpdesk van Kenniscentrum Europa
Decentraal blijkt dat dit een onderwerp is, dat steeds meer leeft onder
decentrale overheden.
13
In een brief van 11 november 2019 «Help de veenbrand bestrijden!» stelt
INretail de oprichting van een interdepartementale taskforce voor om de
problematiek van de retail kabinetsbreed aan te pakken. Ook de Kamer
heeft hier bij motie om verzocht, maar een taskforce is er nog niet. Is de
Staatssecretaris bereid deze taskforce alsnog in het leven te roepen, juist
nu als gevolg van de coronacrisis winkelgebieden met veel detailhandel
hard zijn geraakt en een gecoördineerde aanpak des te urgenter is?
Antwoord
Zie hiervoor het antwoord op vraag 6 van de VVD-fractie.
14
Hoe staat de Staatssecretaris tegenover een «ambassadeur voor de
retail», die het gezicht van deze aanpak wordt?
Antwoord
Zie hiervoor het antwoord op vraag 6 van de VVD-fractie.
15
Hoe en op welke termijn wordt invulling gegeven aan de recent aangenomen motie van de leden Palland en Amhaouch over leegstand van
winkelgebieden in gemeenten tegengaan (Kamerstuk 35 420, nr. 131)?
Antwoord
Bij de besteding van de middelen voor de herstructurering van winkelgebieden om de leefbaarheid te verbeteren, die vooralsnog zijn gereserveerd op de aanvullende post bij het Ministerie van Financiën (FIN), vormt
de fysiek georiënteerde aanpak van winkelgebieden in binnensteden en
kernen het uitgangspunt en zal worden ingezet op het aanjagen en
versnellen hiervan. Gemeenten en marktpartijen zullen hier gezamenlijk
plannen voor moeten opstellen en aanleveren. De kwaliteit van plannen is
daarbij leidend, al zal ook worden gewaakt voor een eenzijdige verdeling
van projecten over Nederland. De ervaring die hiermee wordt opgedaan
en de kennis die hiermee wordt gegenereerd zal worden vastgelegd en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

7

breed worden gedeeld. Gezamenlijke plannen van gemeenten en
marktpartijen zullen worden beoordeeld en toegekend op basis van nog te
bepalen criteria.
Deze opzet zal de komende maanden verder worden uitgewerkt. Daarbij
zal nauw worden samengewerkt met gemeenten, marktpartijen en
kennisinstellingen en Rijkspartners als BZK, waarbij EZK de regie zal
voeren. Het uitgewerkte voorstel zal naar verwachting voorjaar 2021
worden opgeleverd.
16
De leden van de CDA-fractie hebben een aantal vragen naar aanleiding
van de uitvoering van de aangenomen motie van de leden Amhaouch en
Wörsdörfer over afschermen van het woonadres bij ondernemers zonder
rechtspersoonlijkheid.5 Wat is de stand van zaken met betrekking tot het
ontwerpbesluit en het tijdspad ten behoeve van de aanpassing van artikel
51 Handelsregisterbesluit 2008 om het afschermen van alle natuurlijke
personen die in het Handelsregister mogelijk te maken? Van hoeveel
natuurlijke personen zal het woonadres zichtbaar blijven in het Handelsregister, omdat hun onderneming is gevestigd op het woonadres?
Antwoord
In het genoemde ontwerpbesluit zijn bepalingen opgenomen ter
uitvoering van het standaard afschermen van woonadresgegevens van
natuurlijke personen, de registratie van bestuursverboden en de
uitbreiding van de lijst autorisatie zoeken op naam. Deze drie onderwerpen raken aan de bescherming van de persoonsgegevens die in het
Handelsregister zitten. Met het oog daarop wordt de Autoriteit Persoonsgegevens verzocht om een advies uit te brengen over het ontwerpbesluit.
De Kamer van Koophandel (KvK) bereidt de voorziening voor het
afschermen van de woonadresgegevens al voor, zodat deze klaar staat als
het ontwerpbesluit begin volgend jaar wordt vastgesteld en in werking
treedt.
Er zijn ruim 1,5 miljoen ondernemingen ingeschreven in het Handelsregister met een rechtsvorm van eenmanszaak, vennootschap onder firma,
commanditaire vennootschap of maatschap. Indien het woonadres van de
ondernemer gelijk is aan het vestigingsadres van de onderneming, dan
blijft het adres zichtbaar in het Handelsregister als vestigingsadres. De
openbaarheid van het vestigingsadres bevordert de rechtszekerheid van
derden in het economisch verkeer.
17
Wat is de uitkomst van de verkenning naar hoe de contractueel vastgelegde gebruiksbeperkingen die al zijn verbonden aan (her)gebruik van
handels-registerinformatie (zoals de Non Mailing Indicator van de KvK)
kunnen worden aangescherpt of aangevuld?
Antwoord
Op 1 november 2020 publiceert de KvK nieuwe gebruiksvoorwaarden
voor Handelsregisterinformatieproducten. Hierin wordt scherper
omschreven wat wel en niet mag op het vlak van (her)gebruik en
doorgifte van gegevens uit het register. De nieuwe voorwaarden moeten
de privacybelangen van ondernemers die in het Handelsregister zijn
ingeschreven beter beschermen en de rechtszekerheidsfunctie van het
register bevorderen. Over deze voorwaarden heeft KVK-overleg gevoerd
met belanghebbenden, zoals banken, verzekeraars, energiemaatschappijen en handelsinformatiebedrijven.
5

Kamerstuk 32 637, nr. 333

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

8

18
In welke mate is sinds het stoppen van de levering van het product
«Adressenbestand Online» door de KvK per 1 juli 2019 het aantal klachten
over ongewenste direct marketing afgenomen en/of bestaat er noodzaak
voor aanvullende maatregelen? In welke mate is het aantal klachten over
agressieve verkopers van energiecontracten onder met name zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) afgenomen?
Antwoord
In de klachtenregistratie van de KvK is een scherpe daling te zien van het
aantal vragen over ongewenste benadering, namelijk van gemiddeld 300
per maand in de eerste helft van 2019 naar gemiddeld 50 in dezelfde
periode erna. Daar ben ik blij om, maar ik wil dat niet alleen toeschrijven
aan het stoppen met leveren van het product «Adressenbestand Online».
De KvK en EZK hebben naar aanleiding van de adviezen van de Autoriteit
Persoonsgegevens in 2018 over gegevensverstrekking vanuit het
Handelsregister6 aandacht aan het onderwerp besteed en verschillende
maatregelen getroffen. De nieuwe gebruiksvoorwaarden die KvK op
1 november 2019 publiceerde komen bijvoorbeeld ook voort uit die
ontwikkelingen naar aanleiding van de adviezen.
19
De leden van de CDA-fractie zijn benieuwd of de Staatssecretaris een
korte stand van zaken kan geven over de eerste en tweede ronde
MKB-deals.
Antwoord
In 2019 is het programma MKB-deals gestart, waarin kennisdeling over en
het versterken van sterke regionale projecten en initiatieven gericht op het
brede mkb door EZK wordt ondersteund. Eind 2019 heeft de eerste ronde
MKB-deals plaatsgevonden7, op basis waarvan 9 projecten geselecteerd
zijn die in de zomer van 2020 van start zijn gegaan. Recentelijk heeft de
tweede ronde MKB-deals plaats gevonden, waarbij 13 projecten zijn
geselecteerd. Momenteel wordt met de 13 geselecteerden gesproken om
tot een definitieve MKB-deal (het sluiten van een convenant) te komen. Na
het ondertekenen van het convenant, naar verwachting medio november
2020, kunnen deze MKB-deals van start gaan. Tenslotte is ter versterking
van de ondersteuning van het mkb in Nederland en met steun van EZK,
MKB-NL, KvK, VNG, G40 en Interprovinciaal Overleg (IPO) het «Kennisnetwerk regionale economie» van start gegaan, waarbij opgedane kennis,
informatie en best practices uit de MKB-deals met relevante stakeholders
worden uitgewisseld.
20
Kan de Staatssecretaris tevens informeren over de marktverkenning en
een eventuele gehele of gedeeltelijke verkoop van de DVI-I en/of DVI-II
aandelen door Oost NL?
Antwoord
De marktverkenning zoals toegezegd in de brief van 20 december 2019
over de eerste inzichten in de verkoopmogelijkheden8 is vertraagd door
het effect COVID-19-crisis op de secundaire markt. In de Voortgangsrapportage MKB-actieplan die voor de EZK-begrotingsbehandeling 2021 aan
de Tweede Kamer wordt gestuurd zal ingegaan worden op de uitkomsten
van de marktverkenning.

6

Kamerstuk 32 761, nr. 133
Kamerstuk 32 637, nr. 397
8
Kamerstuk 32 637, nr. 400
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

9

21
De leden van de CDA-fractie lezen dat op basis van de Financieringsmonitor 2019 geconcludeerd kan worden dat de potentie van alternatieve
financieringsvormen nog niet volledig wordt benut. Door de coronacrisis
is toegang tot financiering voor ondernemers essentieel om hun bedrijf
voort te zetten, daarom kijken deze leden uit naar de opvolging van de
acties uit de beleidsvisie mkb-financieringsmarkt van 5 november 2019.
Acties zoals het versterken van kennis en vaardigheden van ondernemers
om een goede financieringsaanvraag te kunnen doen. Wanneer ontvangt
de Kamer bericht over de opvolging van de acties?
Antwoord
In de visie MKB Financiering9 is aangegeven dat over de voortgang van
de acties gerapporteerd zal worden in de voortgangsrapportage
MKB-actieplan. Deze voortgangsrapportage zou in het voorjaar gepubliceerd worden, maar is vanwege de COVID-19-crisis uitgesteld tot het
najaar en zal vóór de EZK-begrotingsbehandeling 2021 naar de Tweede
Kamer worden gestuurd.
22
Deze leden merken op dat in de Financieringsmonitor 2019 van de
ondernemers van wie een financieringsaanvraag (deels) werd afgewezen,
slechts 12% is doorverwezen naar een andere financieringsvorm (tegen
17% in 2018). Hoe is in dit licht uitvoering gegeven aan de motie van de
leden Amhaouch en Wörsdörfer over de afstemming tussen en de
doorwijzing naar de loketten (Kamerstuk 32 637, nr. 364)?
Antwoord
Er heeft overleg plaatsgevonden tussen de KvK, de Rijksdienst voor
Ondernemend Nederland (RVO.nl) en EZK. Uit inventarisatie blijkt dat
doorverwijzing tussen onderlinge loketten van de overheid goed
functioneert. Wanneer een ondernemer met een financieringsvraag
contact zoekt met een adviseur van bijvoorbeeld de RVO.nl of de KvK,
doen de adviseurs hun uiterste best om de ondernemer zo volledig
mogelijk te informeren over de bestaande opties. Het belang van goed
onderling contact en doorverwijzing wordt door alle overheidspartijen
erkend en nagestreefd.
Ondernemers kloppen echter in het grootste deel van de gevallen aan bij
hun bank wanneer ze op zoek zijn naar financiering. Of banken hun
klanten na een afgewezen aanvraag doorverwijzen naar een ander loket is
aan henzelf. De banken die aangesloten zijn bij de Nederlandse Vereniging
van Banken (NVB) hebben zich gecommitteerd aan de Gedragscode
Kleinzakelijke Financiering van de NVB. In deze Gedragscode staat in art.
7.1: «De Bank verwijst een Klant alleen door als dit naar haar oordeel voor
de Klant toegevoegde waarde heeft en dus in het belang van de Klant is.
Het doel van de Bank is te allen tijde om de Klant op verantwoorde wijze
te helpen aan een Financiering die bijdraagt aan de doelstellingen van de
Klant.» Daarnaast heeft de Europese Commissie in haar onlangs aangekondigde actieplan ter versterking van de Kapitaalmarktunie10 een
onderzoek aangekondigd waarin vóór het einde van 2021 wordt bezien of
een verplichting ingevoerd kan worden voor banken om ondernemers
met een afgewezen financieringsaanvraag door te verwijzen naar
alternatieve bronnen van financiering. Het kabinet staat positief tegenover
dit plan.
23
9
10

Kamerstuk 32 637, nr. 386
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=COM:2020:590:FIN

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

10

De leden van de CDA-fractie vragen de Staatssecretaris naar haar indruk
van het Nederlandse financieringsinstrumentarium voor kennis- en
kapitaalintensieve start- en scale-ups ondernemers met hoog risico.
Hoezeer ziet zij «gaten» in het (corona-ondersteunings) aanbod? Hoe
zouden die kunnen worden gedicht? Welke rol kan de nationale scale-up
faciliteit, aangekondigd in de EZK-begroting 2021, hierbij spelen?
Antwoord
Voor het mkb, start- en scale-ups met een behoefte aan risicodragend
vermogen, heeft het kabinet tijdens de COVID-19-crisis, naast de
bestaande financieringsmogelijkheden, de Corona-OverbruggingsLening
(COL) ter beschikking gesteld. Om deze bedrijven ook in volgende
financieringsrondes te kunnen blijven ondersteunen is € 150 miljoen
gereserveerd ter versterking van het fondsvermogen van de ROM’s.
Daarnaast konden afgelopen half jaar de innovatieve en startende
ondernemers die een Vroeg Fase Financiering of Innovatiekrediet van de
overheid hebben ontvangen, uitstel van aflossing en rente krijgen. Tevens
kon voor de Vroege Fase Financiering de rente voor deze periode worden
opgeschort. Voor de Seed Capital regeling werd dit jaar in totaal € 20
miljoen extra vrijgemaakt, bovenop de € 32 miljoen die begroot was.
Om ook te voorzien in de grotere kapitaalbehoefte van scale-ups ten
behoeve van het realiseren van hun groeiplannen, wordt zoals aangekondigd in de brief van 28 augustus jl. in samenwerking met Invest NL
hard gewerkt aan de oprichting van een nationale scale-up faciliteit.
Daarbij kijkt EZK ook nadrukkelijk naar de ondersteuning start- en
scale-ups die werken aan de ontwikkeling van sleuteltechnologieën en
daarbij een grote kapitaalbehoefte kennen.
24
Wat is de huidige status van het verbetertraject rond het Innovatiekrediet?
Kan de Staatssecretaris ingaan op de verschillende onderdelen van dit
traject? Verwacht zij dat ondernemers al vanaf 2021 de vruchten kunnen
plukken van het verbeterd Innovatiekrediet?
Antwoord
De regeling Innovatiekrediet zal naar verwachting per 1 januari 2022
worden aangepast. Momenteel worden de verschillende onderdelen
geïnventariseerd, waaronder de rentestructuur. Eventuele onderdelen van
het verbetertraject waarvoor geen wijziging van de regeling nodig is, zoals
in de uitvoering – denk aan de communicatie of verdere stroomlijning van
de aanvraag-, beheer- en rapportageprocessen – zullen mogelijk sneller
worden doorgevoerd.
25
De leden van de CDA-fractie hebben er begrip voor dat de Staatssecretaris
in haar brief van 24 april 2020 schrijft dat de Kamerbrief over familiebedrijven, de Voortgangsrapportage MKB-actieplan en «een aantal onderwerpen op welk gebied resultaten vóór de zomer zijn toegezegd» als
gevolg van de coronacrisis later naar de Kamer verzonden worden.
Kan de Staatssecretaris inmiddels wel een stand van zaken kan geven
omtrent de uitvoering van de onderstaande moties?
• Motie van het lid Amhaouch over een evaluatie van de MKBWerkplaatsen (Kamerstuk 35 300 XIII, nr. 44);
• Motie van de leden Amhaouch en Palland over een kwantitatief
CBS-onderzoek naar familiebedrijven (Kamerstuk 35 300 XIII, nr. 41);
• Motie van het lid Amhaouch c.s. over een vervolg op de tanteagaathregeling onderzoeken (Kamerstuk 32 637, nr. 407);

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

11

•

Motie van de leden Amhaouch en Van Eijs over een internationaal
concurrerende regeling voor de versterking van het groeivermogen
van jonge bedrijven (Kamerstuk 33 009, nr. 86).

Antwoord
Motie Amhaouch
De motie van het lid Amhaouch verzoekt de regering, om de effectiviteit
en het bereik van het totaal aan MKB-Werkplaatsen een jaar na de start te
evalueren. Op basis van deze evaluatie wordt bezien of extra inzet of extra
middelen noodzakelijk zijn. Gezien de verschillende momenten van
aanvang van de zes eerste werkplaatsen is gekozen voor een evaluatiemoment waarbij recht wordt gedaan aan de activiteiten die door de
werkplaatsen worden ontplooid ter ondersteuning van de digitalisering
van mkb-bedrijven. Met de werkplaatsen is derhalve afgesproken dat de
evaluatie voor de zomer van 2021 wordt afgerond. Met de vijf recent
opgestarte werkplaatsen is afgesproken dat voor hen de evaluatie in het
najaar van 2021 zal plaatsvinden.
Motie Amhaouch/Palland
Kamerbrief familiebedrijven wordt voor de Begrotingsbehandeling 2021
naar de Tweede Kamer gestuurd.
Motie Amhaouch
Het onderzoek Durfkapitaal in de vroege fase is in de afrondende fase. De
uitkomsten daarvan en de reactie op de daarmee samenhangende motie
over een vervolg op de tante Agaathregeling zal dit najaar naar de Tweede
Kamer worden gestuurd.
Motie Amhaouch/Van Eijs
In de begeleidende brief bij het pakket Belastingplan 2021 d.d.
15 september 2020 van de Staatssecretaris van Financiën aan de Tweede
Kamer is aangegeven dat FIN en EZK werken aan een nieuwe regeling
voor aandelenopties. De nieuwe regeling zou in eerste instantie per
1 januari 2021 in werking te treden. Bij de bespreking van het conceptwetsvoorstel met TechLeap en andere experts is duidelijk geworden dat
de voorgestelde maatregel geen oplossing zou bieden voor het probleem
bij het aantrekken en behoud van talent en er meer tijd nodig is om samen
met het veld tot een goed werkend alternatief te komen. Het onderzoek
met een internationale vergelijking van maatregelen voor werknemersparticipaties dat ik naar aanleiding van de motie van de leden Amhaouch en
Van Eijs laat uitvoeren, wordt hierbij betrokken.
Het streven is om het concept van de nieuwe maatregel in februari 2021
voor internetconsultatie aan te bieden en de regeling op te nemen in het
Belastingplan 2022.
26
Is de Staatssecretaris bereid extra haast te maken met de uitvoering van
motie van de leden Amhaouch en Van Eijs omwille van het belang om
deze bedrijven door de coronacrisis te helpen?
Antwoord
Het onderzoek, dat in de motie wordt gevraagd, is rond de jaarwisseling
gereed. In mijn antwoord op vraag 24 is aangegeven dat het onderzoek
wordt betrokken bij het voorbereiden van een nieuwe regeling voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

12

aandelenopties. De nieuwe regeling loopt mee in de voorbereiding en
besluitvorming over het Belastingplan 2022.
27
In schriftelijke reactie op de aangenomen gewijzigde motie van de leden
Aartsen en Amhaouch over deelverpanding mogelijk maken (Kamerstuk
32 637, nr. 408) geeft de Staatssecretaris aan deze nog niet te kunnen
uitvoeren vanwege een lopend onderzoek naar praktische knelpunten in
de huidige situatie. Zijn de resultaten van dit onderzoek inmiddels bekend
en wanneer gaat de Staatssecretaris uitvoering geven aan de motie?
Antwoord
Het onderzoek naar de praktijk van deelverpanding of zekerhedenvestiging wordt binnenkort afgerond. Door de COVID-19-crisis heeft dit helaas
langer geduurd dan de bedoeling was.
De voorlopige uitkomsten en aanbevelingen worden komende tijd
uitgebreider besproken met relevante partijen. In de eerste helft van 2021
zal ik de Kamer hierover informeren.
28
De leden van de CDA-fractie steunen de Staatssecretaris in haar inzet om
onredelijk lange betaaltermijnen tegen te gaan en zien uit naar het
wetsvoorstel dat de betaaltermijn van grote bedrijven aan kleine bedrijven
maximeert op 30 dagen. Ligt dit wetsvoorstel, waarvan de consultatie
voor het herfstreces 2020 was voorzien, op schema?
Antwoord
Op 1 oktober 2020 is de internetconsultatie gestart. Het wetsvoorstel ligt
op schema.
29
Wat kan de Staatssecretaris melden over de mogelijke rol die de ACM
gaat nemen omtrent het registreren van klachten en meldingen over het
niet naleven van de regels ten aanzien van de betaaltermijnen?
Antwoord
Bij de ACM wordt een meldpunt opgericht waar mkb-ondernemingen
gedurende één jaar anoniem meldingen kunnen doen over grote
ondernemingen die de wettelijke dan wel de afgesproken betaaltermijn
niet naleven c.q. nakomen. De ACM zal zich tijdens dit traject enkel
bezighouden met het registreren en verzamelen van meldingen en
klachten. Er is geen sprake van toezicht. Ik zal aan de hand van de
resultaten van het meldpunt onderzoeken of publiek toezicht mogelijk en
opportuun is.
30
Wat kan de Staatssecretaris melden over de verbetering van de informatievoorziening over betaaltermijnen door de overheid middels de websites
van de rijksoverheid en het Ondernemersplein?
Antwoord
Mijn streven is om ervoor te zorgen dat het wetsvoorstel dat de betaaltermijn van grote bedrijven aan kleine bedrijven maximeert op 30 dagen
zo spoedig mogelijk in werking treedt. Daarnaast is het van belang dat het
meldpunt bij de ACM zo snel mogelijk goed wordt ingericht.11
31
11

Kamerstuk 32 637, nr. 421

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

13

Hoe weegt de Staatssecretaris het pleidooi vanuit diverse Nederlandse
detailhandelsbranches om voor de voorraadfinanciering van handelsgoederen in de detailhandel een (met wederzijds goedvinden en onderbouwde) betalingstermijn van 60 dagen aan te houden?
Antwoord
Ik ben op de hoogte van het pleidooi vanuit diverse Nederlandse
detailhandelsbranches waarin wordt gevraagd een uitzondering te maken
voor voorraadfinanciering. Zij stellen dat een betaaltermijn van 30 dagen
niet geschikt is voor alle branches en dat branches erg van elkaar
verschillen. Ook waarschuwen zij dat leveranciers steeds vaker gevraagd
worden «just in time» te leveren, waardoor ze kosten moeten maken om
de goederen zelf op voorraad te houden. Een ander gevolg kan zijn dat
grote bedrijven steeds vaker alleen bij grote bedrijven of in het buitenland
inkopen.
In het in vraag 2 van de VVD-fractie besproken onderzoek van SIRA
Consulting zijn tevens de negatieve effecten van een verkorting van de
betaaltermijn meegenomen. De bezwaren van de detailhandelsbranches
komen overeen met de door SIRA Consulting genoemde nadelen van het
verkorten van de betaaltermijn. Deze nadelen heb ik afgewogen tegen de
voordelen van het verkorten van de betaaltermijn. Ik ben tot de conclusie
gekomen dat de voordelen van een aanscherping zwaarder wegen dan de
nadelen die door grote ondernemers zijn genoemd.12
Daarnaast ben ik van mening dat het wetsvoorstel de ongelijke handelsrelatie in voldoende mate adresseert en tegelijkertijd de nodige ruimte geeft
voor verschillende handelspraktijken in de diverse bedrijven en branches.
Het wetsvoorstel ziet op betaaltermijnen in overeenkomsten tussen
enerzijds grootbedrijven in de rol van afnemer en anderzijds het mkb of
een zelfstandig ondernemer in de rol van leverancier of dienstverlener. In
die relatie heeft de grote afnemer een veel sterkere onderhandelingspositie dan de kleine leverancier en is de kleine leverancier erg afhankelijk
van de grote afnemer. Deze ongelijke uitgangspositie kan ertoe leiden dat
de grote afnemer de kleine leverancier dwingt akkoord te gaan met een
onredelijk lange betaaltermijn. Bij overeenkomsten tussen een kleine
afnemer en een kleine leverancier of een grote afnemer en een grote
leverancier zijn de verhoudingen meer gelijk. Het probleem van
afgedwongen lange betaaltermijn is daarom geen issue in deze handelsrelaties. Het wetsvoorstel ziet daarom ook niet op deze handelsrelaties en
hierdoor is er geen sprake van «one-size-fits-all». Daarbij is er voldoende
ruimte om de overeenkomsten naar eigen inzicht vorm te geven. Het
enige is dat in deze specifieke handelsrelatie geen betaaltermijn langer
dan 30 dagen kan worden overeengekomen. Andere zaken blijven wel
onderhandelbaar in het onderhandelingsproces.
32
De leden van de CDA-fractie lezen dat een onderzoekrapport is uitgebracht
over het vereenvoudigen van de oprichting van een bv. Op basis hiervan
heeft de Staatssecretaris een online consultatie van beleidsopties onder
belanghebbende aangekondigd. Wanneer kan de Kamer een beleidsstandpunt verwachten?
Antwoord
Zoals aangekondigd wil ik belanghebbenden binnenkort raadplegen,
onder andere door middel van een online consultatie. Ik hoop dit jaar de
raadpleging inclusief consultatie te kunnen afronden. Daarna zal ik in
samenspraak met de Minister van Rechtsbescherming een beleids12

Kamerstuk 32 637, nr. 421

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

14

standpunt bepalen. Ik zal uw Kamer in ieder geval uiterlijk februari
volgend jaar informeren over het verdere tijdpad.
33
De Staatssecretaris werkt aan een wettelijke regeling ten behoeve van een
betere herkenbaarheid van maatschappelijke ondernemingen, door
ondernemers de mogelijkheid te bieden te kiezen voor een BVm. Hoe kijkt
de Staatssecretaris aan tegen het pleidooi van Cedris voor een stevige
ondergrens, waarmee ondernemingen die in aanmerking komen voor de
BVm-status zich op maatschappelijk gebied duidelijk onderscheiden? Wat
vindt zij van het afbakenen van sociaal ondernemerschap tot ondernemingen die zich inzetten op het gebied van zowel «planet» als «people»,
zoals voorgesteld door Cedris, VNO-NCW en MKB-NL? Hoe kijkt zij aan
tegen practice-based in plaats van principle-based erkenning via een
BVm-status, door alleen ondernemingen die in de praktijk het verschil
maken en concreet invulling geven aan inclusief werkgeverschap in
aanmerking te laten komen voor een aparte juridische status?
Antwoord
Ik heb kennisgenomen van het pleidooi van Cedris. De kern van dit
pleidooi is dat het wetsvoorstel de garantie zal moeten bieden dat de
maatschappelijke impact die een BVm sorteert in praktische zin niet door
een minimumgrens zakt en dat de maatschappelijke impact altijd ook
mede gericht dient te zijn op werkgeverschap.
In mijn brief heb ik aangegeven dat het wetsvoorstel zal zien op
maatschappelijke ondernemingen en niet enkel op sociale ondernemingen, omdat dit laatste begrip vooral samenvalt met ondernemingen
die zich primair richten op het bieden van werk aan mensen met een
achterstand op de arbeidsmarkt. Met het begrip maatschappelijke
ondernemingen kan beter tot uitdrukking worden gebracht dat het meer in
den brede gaat om ondernemingen die zich primair richten op het
bewerkstelligen van maatschappelijke impact waarbij duurzaamheid en
inclusiviteit belangrijke sleutelbegrippen zijn. De impact van maatschappelijke ondernemingen zal zowel «planet» als «people» ten goede komen.
Verder heb ik in mijn brief aangegeven dat de BVm een regeling van
civielrechtelijke aard is waarvan de naleving in handen is van belanghebbenden die zich tot de rechter kunnen wenden. Een practice-based
erkenning zou een regeling naar bestuursrechtelijke aard vergen en de
verantwoordelijke bewindspersoon van EZK in de positie brengen om
uitsluitsel te geven over welke ondernemingen wel of niet in aanmerking
komen voor een erkenning. Van een louter principle-based erkenning zal
overigens geen sprake zijn. Er is bij de voorbereiding tot vormgeving van
de BVm oog voor een effectieve werking van de BVm en het belang van
het practice-based karakter daarvan.
Het wetsvoorstel zal een regeling bevatten voor het meten van impact,
waarbij mogelijk wordt aangesloten bij het verder te ontwikkelen
Impactpad en het doen van verslag hierover. Dit om te garanderen dat de
onderneming voor belanghebbenden en samenleving controleerbaar is
op haar daden
34
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de Monitor
Betaaltermijnen overheid 2019 en de antwoorden op Kamervragen over
de omgang van grote ondernemingen met het Coronavirus. Hoofdconclusie is dat de overheid haar uiterste best doet om facturen die aan alle
vereisten voldoen zo snel mogelijk te betalen. De ervaring leert echter dat
voor overheden het uitvoeringsvraagstuk in de praktijk weerbarstig is. De
Staatssecretaris schrijft dat het overheden op dit moment niet allemaal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

15

lukt om binnen 30 dagen 90% of 95% van de facturen betaald te hebben.
Welke stappen zouden kunnen worden gezet om dit te verbeteren,
bijvoorbeeld door e-facturatie te bevorderen en leveranciers van de
overheid te helpen met het in één keer correct indienen van een e-factuur,
die binnen zeven dagen kan worden betaald?
Antwoord
Alle Nederlandse overheden, overheidsorganisaties en overige aanbestedende diensten zijn sinds 18 april 2019 verplicht om e-facturen van hun
leveranciers te kunnen ontvangen en verwerken. Die facturen worden dan
vrijwel direct betaald als aan alle vereisten is voldaan. Helaas maken niet
alle crediteuren gebruik van e-facturatie. Hierin kunnen verdere stappen
worden gezet. Vanuit het loket Betaalme.nu wordt e-factureren dan ook
bevorderd. Daarnaast biedt het loket hulp aan mkb’ers die hun eigen
proces van factureren willen verbeteren.
35
De leden van de CDA-fractie merken op dat het aantal KvK-kantoren in de
regio sinds 2014 is teruggebracht van 55 naar 19 vestigingen en gaat in de
komende jaren verder terug naar zes, waarvan vijf als fysiek Ondernemersplein in Amsterdam, Rotterdam, Groningen, Eindhoven en Arnhem.
Deze leden zien de toename van onlinedienstverlening, maar vragen in
hoeverre de teruggang in het aantal fysieke KvK-vestigingen raakt aan
andere wettelijke taken van de KvK, bijvoorbeeld regiostimulering. Deelt
de Staatssecretaris de mening dat economische ontwikkeling in de regio
hoort plaats te vinden en een fysiek aanwezige KvK daarin een functie
heeft? Hoe denkt de Staatssecretaris dat de KvK voor lokale ondernemers
een rol van betekenis kan blijven spelen wanneer zij minder fysiek in de
regio aanwezig is en nog slechts op afstand? Bestaat het risico dat
hierdoor economische activiteiten zullen afnemen?
Antwoord
Bij de voorbereiding van de fusie van de 12 regionale KvK-kantoren en
Syntens naar een nationale KvK is gecommuniceerd dat op termijn als
fysieke vestiging van KvK alleen de ondernemerspleinen overblijven. De
sluiting van een groot aantal kantoren van KvK heeft geleid tot een flinke
vermindering van kosten. Ondernemers hebben daar ook baat bij. Zo is
onder andere de jaarlijkse bijdrage aan KvK komen te vervallen. Daarnaast
blijkt dat steeds meer ondernemers de voorkeur geven aan het gebruik
van digitale communicatiekanalen boven een bezoek aan de balie, omdat
het tijd bespaart.
Voor een aantal diensten en borging van regionale aanwezigheid is er een
fysiek netwerk van ondernemerspleinen met een adequate regionale
spreiding. Deze vijf ondernemerspleinen worden beheerd door de KvK. De
fysieke ondernemerspleinen zijn bedoeld als ontmoetingsplaatsen voor
ondernemers en gerelateerde organisaties. De spreiding is zodanig dat in
nagenoeg heel Nederland een ondernemersplein te bereiken is met
maximaal een uur reistijd.
Naast de fysieke ondernemerspleinen beheert KvK het digitale ondernemersplein, waar ondernemers voor al hun communicatie met de overheid
online terecht kunnen. De verregaande digitalisering van de dienstverlening, zoals KvK dat voorstaat, betekent dat de ondernemer 24 uur per
dag, 7 dagen in de week terecht kan op het digitale ondernemersplein.
Voor ondernemers betekent dit duidelijkheid, tijdwinst en een verlaging
van de (transactie)kosten. De COVID-19-crisis heeft deze ontwikkeling
alleen maar versterkt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

16

Door de regionale component goed in te bedden in de bestaande digitale
dienstverlening van KvK, kan KvK een rol van betekenis blijven spelen in
de regio. Zoals verwoord in mijn brief13 is het belangrijk om de ontwikkelingen te monitoren en te blijven werken aan punten, zoals een betere
stroomlijning van de dienstverlening in de regio.
36
Kan de Staatssecretaris garanderen dat de oplossing voor de verwachte
€ 70–80 miljoen kostenverhoging/inkomstenderving voor de KvK niet ten
koste gaat van de dienstverlening aan ondernemers?
Antwoord
Het bedrag van € 70–80 miljoen euro is voor de komende jaren het door
de KvK geschatte tekort op hun begroting ten aanzien van de Handelsregister activiteiten. De eisen die hieraan worden gesteld nemen toe door
uitbreiding van wet- en regelgeving en het belang van veilig zaken doen
voor ondernemers. Met het gevraagde budget wordt geborgd dat de
dienstverlening voor ondernemers overeind blijft. Ik ben en blijf hierover
in gesprek met de KVK.
37
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het rapport Investeren in herstel en groei van het mkb en de aanbevelingen die het Nederlands Comité voor Ondernemerschap doet voor een
herstel- en groeiplan, met tien gerichte maatregelen. Is de Staatssecretaris
bereid per maatregel een appreciatie te geven hoe zij hier tegenaan kijkt?
Wat vindt zij van de programmatische aanpak die het Comité voorstelt
teneinde samen met uitvoeringsorganisaties, sociale partners en
marktpartijen met het maatregelenpakket aan de slag te gaan? Is zij bereid
hiervoor een speciale gezant aan te stellen met als eerste opdracht het
vertalen van eerdergenoemde maatregelen in een concreet actieplan en
roadmap?
Antwoord
Ik heb met veel waardering kennisgenomen van het rapport «Investeren in
herstel en groei van het mkb». In de afgelopen maanden ben ik (samen
met de Ministers van EZK, SZW en FIN) in gesprek gegaan met het Comité
over de aanbevelingen en analyses. In de brief van 28 augustus 202014
heeft het kabinet gereageerd op het rapport en aangegeven dat een aantal
van de voorgestelde maatregelen al op korte termijn kunnen bijdragen
aan het herstel van het mkb en aansluiten bij de maatregelen die in de
brief werden aangekondigd. Het kabinet zal deze maatregelen en
aanbevelingen bij de verdere herstel- en begrotingsplannen betrekken.
Een aantal van deze voorgestelde maatregelen kunnen al op korte termijn
bijdragen aan het herstel van het mkb en sluiten aan bij de maatregelen
die in deze brief worden aangekondigd.
De drie verschillende programmalijnen zoals het Comité beschrijft in het
rapport zijn echter van groot belang voor herstel en groei. In het kader van
het eerste programma, gericht op innovatie en groei, werken we
momenteel samen met de ROM’s, TechLeap en InvestNL aan de verdere
uitwerking van verschillende initiatieven op het gebied van financiering.
Over het tweede programma «ondernemende arbeidsmarkt» zijn we
samen met het Comité en SZW aan het kijken naar de uitwerking van de
aanbevolen maatregelen rondom omscholing en bijscholing. De derde
programmalijn, gericht op het bevorderen van ondernemerschap en
productiviteit, sluit goed aan bij verschillende lopende initiatieven en
13
14

Kamerstuk 32 637, nr. 427
Kamerstuk 35 420, nr. 105

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

17

acties. We werken eraan deze acties te versterken en op te schalen, om
zoveel mogelijk ondernemers te kunnen ondersteunen. In de voortgangsrapportage van het MKB-actieplan wordt in de relevante themahoofdstukken ook ingegaan op de aanbevelingen van het Comité. We
zullen de aanbevelingen uit het rapport blijven betrekken bij de verdere
herstel- en begrotingsplannen en blijven hierover in gesprek met het
Comité.
38
De leden van de CDA-fractie zouden naar aanleiding van de aangenomen
motie van de leden Pieter Heerma en Segers (Kamerstuk 35 570, nr. 16)
over het herstelplan regionale economie uitwerken in overleg met
provincies en andere stakeholders van de Staatssecretaris willen weten
welke afspraken inmiddels met provincies en andere partijen zijn gemaakt
over de uitvoering van deze motie. Op welke wijze(n) gaat de Staatssecretaris regio’s betrekken bij het herstel van de economie, in het bijzonder als
het gaat om het ondersteunen/versterken van het mkb (bij onder andere
digitalisering, vergroening en om- en bijscholing van vakkrachten) en het
versterken van de regionale samenwerking tussen onderwijs, onderzoek
en bedrijfsleven (innovatieclusters die bijdragen aan het missiegedreven
innovatiebeleid)?
Antwoord
De provincies hebben in het IPO Herstelplan regionale economie een
aantal gezamenlijke prioritaire thema’s opgenomen voor het herstel van
het verdienvermogen van de regionale economieën. Eén van deze
thema’s betreft het stimuleren van innovatie en bedrijvigheid met
nadrukkelijke aandacht voor regionale samenwerkingsverbanden resp.
clusters en ondersteuning van het brede en innovatieve mkb. Andere
thema’s in het IPO Herstelplan zijn o.a. duurzaamheid en grote transities
met betrekking tot circulaire economie en digitalisering alsmede inzetbaarheid en weerbaarheid van mensen op alle niveaus (human capital).
De uitvoering van deze motie is onderdeel van overleg tussen EZK,
provincies en gemeenten over economisch herstel. De provincies nemen
het voortouw als het gaat om de concretisering van de gezamenlijke
investeringsinzet (doel, aanpak, instrumentatie, investeringsbedrag) op de
thema’s in het IPO Herstelplan, dus ook ten aanzien van ondersteuning
van het mkb en regionale samenwerkingsverbanden en clusters (binnen
het thema innovatie en bedrijvigheid).
In een bestuurlijk overleg tweede helft november as. zal worden
gesproken over de gemaakte concretiseringsslag door de provincies en de
verbindingsmogelijkheden met de nationale herstelmaatregelen. Hierbij
valt te denken aan het versterken van het fondsvermogen van de ROM’s
(€ 150 miljoen) ten behoeve van het verstevigen van de solvabiliteitspositie van mkb-bedrijven, waarbij door het kabinet regionale cofinanciering
als voorwaarde is gesteld.
Conform verzoek in de motie wordt de Tweede Kamer voor het Kerstreces
geïnformeerd.
39
Welke actuele informatie heeft de Staatssecretaris over de gevolgen van
de coronacrisis voor jonge, innovatie «niet-omzetbedrijven» (zoals kennisen kapitaalintensieve start- en scale-ups)? In welke mate hebben deze
ondernemingen aanspraak kunnen maken op de regelingen uit de diverse
steunpakketten, zoals de Corona-OverbruggingsLening (COL)? Hoe hoog
is het aantal aanvragen, afwijzingen en toekenningen geweest?
Antwoord

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

18

Jonge, innovatieve «niet-omzetbedrijven» hebben in het algemeen meer
moeite met het aantrekken van financiering, doordat het trackrecord van
deze bedrijven ontbreekt. Deze bedrijven hebben doorgaans risicovollere
activiteiten en kunnen financiers minder zekerheden bieden in termen van
positieve cashflow of activa wanneer zij vreemd vermogen willen
aantrekken. De toegang van deze categorie bedrijven tot kapitaal wordt
door de COVID-19-crisis verder beperkt.
De Corona-OverbruggingsLening (COL) draagt bij aan het verbeteren van
de toegang tot kapitaal een oplossing voor deze categorie bedrijven. De
COL onderscheidt vier categorieën aanvragers (tussen haakjes percentages). Dit betreft startups (58%), scale-ups (23%), innovatieve
mkb-ondernemingen (15%) en mkb-ondernemingen zonder bancaire
financiering (4%). Uit de cijfers blijkt dat een groot deel van de aanvragers
start-ups betreft. Van het totaalaantal aanvragen (2036), zijn er in totaal
763 aanvragen toegekend en 1273 afgewezen.
Via de ROM’s en TechLeap ontvang ik verschillende signalen vanuit de
markt. De ene start-up omschrijft de maatregelen in het nood- en
steunpakket als passend en precies op tijd, waarbij de andere start-up,
vaak de start-up die geen hulp heeft ontvangen, zich niet geholpen voelt.
Deze signalen worden net als de overige signalen uit de markt bijgehouden en meegenomen om de maatregelen waar mogelijk nog beter aan
te laten sluiten op de behoefte in de markt.
40
Bieden de huidige regelingen in de ogen van de Staatssecretaris deze
bedrijven voldoende perspectief?
Antwoord
Alle generieke regelingen tezamen vormen een samenhangend en
substantieel pakket om bedrijven met continuïteitstoekomstperspectief te
ondersteunen.
41
De leden van de CDA-fractie willen stilstaan bij de gevolgen van de op dit
moment geldende coronabeperkingen voor ondernemers, zoals het om
22.00 uur moeten sluiten van horeca en het niet open mogen van
sportkantines. Dit leidt tot onduidelijkheid voor die sporten waar de sport
wordt beoefend in een horecagelegenheid (bijvoorbeeld bowlingbanen) of
horeca met een diffuse functie (bijvoorbeeld deels onderdeel van een
manege, deels dorpscafé). Hoe wordt hier in de praktijk mee omgegaan?
Antwoord
Met ingang van de nieuwe maatregelen van 14 oktober 2020 geldt dat eeten drinkgelegenheden geheel gesloten zijn. Indien de inrichting waar de
eet- en drinkgelegenheid zich bevindt meerdere functies heeft, dient de
inrichting uiterlijk om 01.00 uur te sluiten. Uitgezonderd zijn hotels voor
de hotelgasten, de afhaalfunctie van eet- en drinkgelegenheid en
bedrijfskantines, mits maatregelen worden getroffen om 1,5 meter afstand
tussen de aanwezigen in en bij de toegang van deze locaties te
garanderen.
42
Is de Staatssecretaris bereid voor bowlingbanen en andere sportaccommodaties mogelijk te maken dat zij worden gezien als horeca en daaruit
inkomsten kunnen hebben?
Antwoord

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

19

Met ingang van de nieuwe maatregelen van 14 oktober 2020, is de horeca
gesloten. Hierdoor is het voor bowlingbanen niet mogelijk inkomsten te
vergaren uit de horeca.
43
Op dit moment telt het aantal beschikbare vierkante meters en de
mogelijkheid om gasten zittend te kunnen spreiden niet mee in het
coronabeleid richting sport en horeca. Is de Staatssecretaris bereid
hiernaar te kijken, zodat net als in grote winkelketens ook in sportaccommodaties met voldoende (binnen)oppervlak op een veilige manier
horeca-activiteiten kunnen worden ontplooid?
Antwoord
Momenteel wordt in samenwerking met MKB-NL en branchevereniging
KHN gezocht naar slimme maatregelen voor de horeca, waarbij zowel de
risico’s voor de volksgezondheid als de negatieve economische en sociale
gevolgen zoveel mogelijk beperkt wordt.
44
Kan de Staatssecretaris als laatste schetsen hoe het huidige beleid ter
ondersteuning van kermissen en evenementen er nu precies uitziet? In
hoeverre gaan seizoensbedrijven in deze branches in aanmerking komen
voor aanvullende sectorale steun? Hoeveel budget is hiervoor
beschikbaar?
Antwoord
Kermissen en evenementen hebben toegang tot NOW en TVL en eerder
de TOGS. Het kabinet werkt aan een manier om seizoensbedrijven ook in
het aankomende laagseizoen voldoende tegemoet te komen. Zodra hier
meer duidelijkheid over is, wordt u hierover geïnformeerd.
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de geagendeerde
stukken.
45
De leden van de SP-fractie hebben vragen over de reactie van de
Staatssecretaris op de gewijzigde motie van de leden Stoffer en Wörsdörfer over ambulante handel. Kan de Staatssecretaris aangeven waarom
bij het onderzoek van SEO Economisch Onderzoek naar de tijd die
ondernemers nodig hebben om hun investering terug te verdienen, enkel
onderzoek gedaan wordt naar de terugverdientijd van vaste activa, zoals
de aanschafkosten van de verkoopwagen, en niet naar andere investeringen die betrekking hebben op de bedrijfsvoering, zoals bijvoorbeeld
overname kosten?
Antwoord
De interviews en enquêtes die onderdeel zijn van het onderzoek van SEO
zijn onder meer bedoeld om de parameters waarop het beoordelingsinstrument wordt gebaseerd zo compleet mogelijk te maken. In de
uitgezette enquête onder de betrokkenen is daarom expliciet aandacht en
ruimte om overige bedrijfskosten te benoemen en aan te geven.
46
Deze leden vragen of het klopt dat er een verschil zit tussen het bepalen
de fiscale waarde van een bedrijf en de feitelijke waarde van de activa van
dat bedrijf en waarom bij de terugverdientijd daarmee geen rekening is
gehouden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

20

Antwoord
Er kunnen verschillen bestaan tussen de fiscale waarde van een activum
en de waarde die moet worden gebruikt op basis van boekhoudstandaarden. Dit kan onder andere veroorzaakt worden door verschillende
regels ten aanzien van afschrijven. Fiscaal gezien is het niet altijd mogelijk
om bijvoorbeeld af te schrijven op betaalde goodwill.
47
De leden van de SP-fractie vragen hoe vaak de Europese Commissie
Nederland in de afgelopen jaren heeft aangesproken op het overtreden
van de Dienstenrichtlijn bij vergunningen voor de ambulante handel.
Heeft de Europese Commissie Nederland erop gewezen dat de vergunningverlening aan de ambulante handel in strijd is met de Dienstenrichtlijn?
Antwoord
De Europese Commissie heeft Nederland niet aangesproken ten aanzien
van de vergunningverlening aan de ambulante handel. De Dienstenwet,
die de Dienstenrichtlijn implementeert, bepaalt dat een vergunning
gebonden dient te zijn aan een beperkte geldigheidsduur in het geval dat
het aantal vergunningen is beperkt (oftewel: indien er sprake is van
schaarste of potentiële schaarste). Voor de toepassing van de richtlijn en
wet is het niet nodig dat de Europese Commissie Nederland aanspreekt
op de vergunningverlening aan de ambulante handel. De nationale
rechter past het Europees recht toe en laat daarmee strijdige nationale
bepalingen in het concrete geval buiten toepassing.
48
Kan de Staatssecretaris aangeven waarom het mogelijk is dat in België
vergunningen voor één jaar op grote schaal stilzwijgend verlengd worden
en waarom de Europese Commissie dit kennelijk niet in strijd vindt met de
Dienstenrichtlijn? Deze leden vragen waarom het in Nederland niet
toegestaan zou moeten zijn om kortdurende marktvergunningen te
verstrekken die stilzwijgend verlengd worden. Kan de Staatssecretaris
aangeven waarom zowel op markten waar geen vergunningen
beschikbaar zijn, als op markten waar veel vergunningen beschikbaar zijn,
bestaande marktvergunningen voor onbepaalde tijd ingetrokken zouden
moeten worden? Zij vragen op hoeveel markten geen plek is voor nieuwe
ondernemers en op hoeveel markten deze situatie permanent is.
Antwoord
Net zoals in België kan ook in Nederland stilzwijgende verlenging van een
vergunning onder voorwaarden mogelijk zijn. Mocht de situatie zich
voordoen dat er veel vergunningen beschikbaar zijn of dat geen enkele
andere gegadigde zich meldt, dan kunnen gemeenten dit meenemen in de
beoordeling van de vergunningsduur. Ook is het in die situatie onder
voorwaarden mogelijk om een vergunning te verlengen. Huidige
vergunninghouders dienen in dat geval wel kenbaar te maken dat zij
verlenging verlangen, maar zij hoeven niet een volledig inhoudelijke
nieuwe aanvraag te doen. Om te voorkomen dat huidige vergunninghouders bevoordeeld worden, dient de gemeente wel transparant te zijn
met betrekking tot het feit dat er op een bepaald moment vergunningen
kunnen worden verleend, zodat overige dienstverrichters de mogelijkheid
hebben binnen dezelfde aanvraagperiode een aanvraag in te dienen.
Het is mij niet bekend op hoeveel markten geen plek is voor nieuwe
ondernemers en op hoeveel markten deze situatie permanent is. Mijn
inzet is er nu op gericht om in samenspraak met de VNG een uniform
beoordelingsinstrument te laten ontwikkelen. Dit instrument moet
bijdragen aan het bewerkstelligen van eerlijke concurrentie door te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

21

borgen dat de termijn van een vergunning niet buitensporig lang is zodat
andere ondernemers gelijke kansen wordt geboden en niet te kort om
gedane investeringen terug te kunnen verdienen.
49
De leden van de SP-fractie vragen hoe het kan dat in de Dienstenrichtlijn
een vergunning waarbij de looptijd afhankelijk is van bepaalde
voorwaarden wordt gekwalificeerd als een vergunning met een beperkte
geldigheidsduur en dus geen vergunningen voor onbepaalde tijd, terwijl
deze vergunning volgens het Nederlandse recht wel een vergunning voor
onbepaalde tijd is. Kan de Staatssecretaris aangeven welke gevolgen het
omzetten van de vergunning naar een beperkte tijd heeft voor ondernemers in de ambulante handel die een vergunning hebben tot wederopzegging? Kan de Staatssecretaris aangeven of een vergunning die een
voorschrift bevat dat de vergunning blijft gelden zolang er plaatsen
beschikbaar zijn op de markt, een vergunning is die volgens de Dienstenrichtlijn voor onbepaalde tijd geldt en daarom niet toegestaan is?
Antwoord
De Dienstenrichtlijn bepaalt dat een bestuursorgaan een vergunning die al
dan niet voor onbepaalde tijd kan worden verleend niet in geldigheidsduur mag beperken, tenzij (onder andere) de vergunning automatisch wordt verlengd of alleen afhankelijk is van de voortdurende
vervulling van de voorwaarden. Met deze formulering beoogt de
Dienstenrichtlijn uitdrukkelijk vast te leggen dat er geen inbreuk wordt
gemaakt op de hoofdregel van onbeperkte geldigheidsduur van vergunningen als een vergunning automatisch wordt verlengd of alleen
afhankelijk is van de voortdurende vervulling van de voorwaarden. De
Dienstenrichtlijn dwingt op dit punt niet tot het aanpassen van de
Nederlandse bestuursrechtelijke praktijk. Bij de implementatie van de
Dienstenrichtlijn in de Dienstenwet is dit expliciet vastgelegd: «Een
vergunning waarvan de geldigheidsduur uitsluitend afhankelijk is van de
voortdurende vervulling van de vergunningsvoorwaarden wordt
aangemerkt als een vergunning voor onbepaalde tijd» (artikel 33, tweede
lid, Dienstenwet).
Daarentegen kan een vergunning niet voor onbetaalde tijd worden
afgegeven als er slechts een beperkt aantal beschikbare vergunningen kan
worden afgegeven, omdat er dwingende redenen van algemeen belang
zijn die zich daartegen verzetten of als er schaarste is wegens bijvoorbeeld
ruimtetekort. Als dit zo is, mogen immers enkel vergunningen voor
beperkte tijd worden afgegeven.
De voorwaarde dat een vergunning enkel blijft bestaan zolang er een
x-aantal plekken beschikbaar is, kan niet worden gezien als een voorschrift
bij de vergunning, nu een dergelijk voorschrift niet het gedrag van de
vergunninghouder regelt, maar afhankelijk is van (objectieve) factoren die
buiten de beïnvloedingssfeer van de vergunninghouder liggen. Dit
betekent dat een dergelijke voorwaarde gezien moet worden als specificatie van de algemene intrekkingsbevoegdheid van het bestuursorgaan en
dat dit in de bovenliggende verordening geregeld moet worden en niet als
voorschrift of voorwaarde verbonden aan een vergunning. Het opnemen
van een dergelijke grondslag in de verordening is mogelijk, mits het
systeem transparant is en andere ondernemers de mogelijkheid krijgen
om aanspraak te maken op een vergunning als het maximaal beschikbare
plekken wordt bereikt.
Het is niet mogelijk om eenduidig aan te geven wat de gevolgen van het
omzetten van de vergunning naar een beperkte tijd zijn voor individuele
ondernemers of sectoren, nu dit afhankelijk is van de omstandigheden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

22

van het geval en de manier waarop gemeenten hier mee omgaan. In
algemene zin kan op grond van behoorlijk bestuur gezegd worden dat het
in de rede ligt dat gemeenten ondernemers die hierdoor geraakt worden
tijdig informeren over het intrekken van een bestaande vergunning en dat
ook vooraf wordt aangegeven welk (her)verdelingsmechanisme wordt
gehanteerd op het moment dat de vergunningstermijn afloopt.
50
De leden zouden graag een overzicht krijgen van het aantal gesprekken
dat de Staatssecretaris in 2019 en 2020 met de Europese Commissie over
de Dienstenrichtlijn heeft gevoerd en wat het standpunt en het oordeel
van de Europese Commissie is over de vergunningverlening aan de
ambulante handel in Nederland.
Antwoord
Er is zowel binnen formele overlegstructuren als bilateraal in 2019 en 2020
meermaals contact geweest met de Europese Commissie over de
Dienstenrichtlijn. Er zijn geen gesprekken met de Europese Commissie
gevoerd over de vergunningverlening aan de ambulante handel. Het
actuele standpunt en het oordeel van de Europese Commissie op dat punt
is daarom niet bekend. Er vindt regelmatig overleg plaats over de
implementatie van de Dienstenrichtlijn met de Europese Commissie en de
andere lidstaten. Indien opportuun vinden er bilateraal aanvullende
gesprekken plaats. Het reguliere overleg vond in 2020 reeds drie keer
plaats en staat in oktober wederom gepland.
51
De leden van de SP-fractie zijn benieuwd naar de uitkomsten van de
gesprekken die de Staatssecretaris met de Europese Commissie heeft
gevoerd naar aanleiding van de uitspraak-Appingedam/Visser. Deze leden
zien hier op twee gebieden verontrustende jurisprudentie ontstaan. In de
eerste plaats het feit dat de Dienstenrichtlijn ook van toepassing is op een
zuiver interne situatie, wat verder gaat dan de doelstelling van het
mogelijk maken van grensoverschrijdend diensten kunnen verrichten of
kunnen vestigen. In de tweede plaats dat de detailhandel moet worden
gerekend onder de diensten die onder der Dienstenrichtlijn vallen,
waarmee een deel van het Nederlands ruimtelijk ordeningsbeleid onder
druk staat zoals ook wordt beschreven in de handreiking.
Antwoord
De Dienstenrichtlijn speelt een belangrijke rol in het voorkomen van
ongerechtvaardigde belemmeringen voor dienstverrichters op de interne
markt. Het kabinet is dan ook niet voornemens om te pleiten voor het
aanpassen van de Dienstenrichtlijn. De uitspraak van het Europees Hof
van Justitie inzake Visser Vastgoed heeft het toepassingsbereik van de
Dienstenrichtlijn nader verduidelijkt. Zoals wordt opgemerkt is hierbij
gebleken dat de Dienstenrichtlijn van toepassing is op zuiver interne
situaties. Zoals eerder medegedeeld aan uw Kamer luidt de conclusie van
het kabinet naar aanleiding van het genoemde arrest dat Nederland de
Dienstenrichtlijn op dit punt correct heeft geïmplementeerd.15 Daarnaast
blijkt uit het arrest dat detailhandel in goederen onder de reikwijdte van
de Dienstenrichtlijn valt, waardoor ook voor brancheringsregels in
bestemmingsplannen de motiveringsverplichting uit de Dienstenrichtlijn
geldt.
Het kabinet heeft geregeld contact met de Europese Commissie en andere
lidstaten over de gevolgen van deze uitspraak en de wijze waarop het
kabinet hier gevolg aan geeft. Het kabinet heeft in dit kader de toege15

Kamerstuk 31 579, nr. 26.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

23

stuurde handreiking Dienstenrichtlijn en ruimtelijke ordening opgesteld
(naar aanleiding van het arrest Visser Vastgoed) ter ondersteuning van
medeoverheden. Daarin wordt toegelicht hoe ruimtelijke voorschriften,
waaronder brancheringsregels, opgesteld kunnen worden conform de
verplichtingen onder de Dienstenrichtlijn. Daarmee is voorzien in de
eerdere toezegging aan uw kamer om, bij het uitblijven van een oplossing
inzake detailhandel, samen met betrokken partijen middels praktische en
werkbare oplossingen de medeoverheden te helpen aan de genoemde
verplichtingen te voldoen.16 Deze handreiking is met interesse door de
Europese Commissie ontvangen. Wat betreft de notificatieplicht, is het de
blijvende inzet van het kabinet om brancheringsregels in bestemmingsplannen uit te zonderen van de notificatieverplichting onder de Dienstenrichtlijn. Het kabinet pleit daarom geregeld voor het opnemen van een
daartoe strekkende bepaling in het voorstel van de Europese Commissie
voor een Notificatierichtlijn. Op dit moment bevinden de onderhandelingen over deze richtlijn zich echter nog altijd in een impasse. Over de
uitkomst van dit proces wordt uw Kamer vanzelfsprekend nader
geïnformeerd.
52
De leden van de SP-fractie constateren dat deze punten afwijken van de
Nederlandse interpretatie tot dan toe. Deze leden vinden deze uitbreiding
van de invloedssfeer van de Dienstenrichtlijn onwenselijk en hoe wel het
aan te moedigen is dat het kabinet een handreiking biedt voor hoe hier
mee om te gaan, horen zij ook graag welke stappen het kabinet neemt om
de Europese Commissie te overtuigen van de noodzaak van een
aanpassing van de Dienstenrichtlijn om deze effecten tegen te gaan. Zij
worden graag op de hoogte gehouden van de uitkomst van de gesprekken
over de notificatieplicht.
Antwoord
Zie hiervoor het antwoord op vraag 51 van de SP-fractie.
53
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het onderzoek
naar de haalbaarheid en de marktappreciatie van het Dutch Venture
Initiative. Kan de Staatssecretaris aangeven of zij de aanbevelingen en
aanvullende criteria die uit het onderzoek naar voren komen overneemt?
Deze leden vragen wat de meerwaarde van het vermarkten van deze
fondsen is. Zij vragen wat de overhead kosten van deze fondsen op dit
moment zijn en welke deze zullen worden als besloten wordt tot het
vermarkten van deze fondsen? Kan de Staatssecretaris aangeven of zij, als
op enig moment blijkt dat de voordelen niet opwegen tegen de nadelen,
in dat geval ook bereid is om af te zien van het vermarkten van deze
fondsen?
Antwoord
Zie hiervoor het antwoord op vraag 20 van de CDA-fractie.
54
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de inzet van het
kabinet op sociaal ondernemen en vragen op welke wijze de Staatssecretaris zelf maatschappelijke ondernemingen gaat betrekken in het inkoopen aanbestedingsbeleid.
Antwoord
EZK zal uitwerking geven aan het beleid betreffende maatschappelijk
verantwoord inkopen. Het is de verwachting dat dit beleid een prepositie
16

Kamerstuk 31 579, nr. 26.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

24

zal opleveren voor bedrijven die maatschappelijke verantwoord ondernemen. Tot die categorie bedrijven behoren ook de maatschappelijke
ondernemingen die zich in zoverre van andere bedrijven die maatschappelijk verantwoord ondernemen onderscheiden dat zij zich primair richten
op het toevoegen van maatschappelijke waarde. EZK voert geen specifiek
inkoop- en aanbestedingsbeleid ten aanzien van maatschappelijke
ondernemingen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van de stukken en
hebben de volgende vragen en opmerkingen. De detailhandelsstructuur
en voorzieningenstructuur in de steden en centrumplaatsen die een
bovenlokale verzorgingsfunctie hebben, stonden voor het uitbreken van
de coronapandemie al onder zware druk. Veranderingen in koopgedrag,
ontwikkeling en groei van het digitale verkoopkanaal en demografische
ontwikkelingen, in het bijzonder in de krimpgebieden, zijn daar een aantal
oorzaken van. De detailhandel is een belangrijke bron van werkgelegenheid en een belangrijke drager voor de leefbaarheid en voorzieningenstructuur.
55
Deze leden brengen graag in herinnering dat in de Kamer meermaals is
gepleit voor een aanpak van de structurele problemen en middels de
motie van de leden Aartsen en Verhoeven is verzocht om hiertoe een
taskforce in te stellen. Kan de Staatssecretaris aangeven op welke wijze
uitvoering is gegeven aan deze motie?
Antwoord
Zie hiervoor het antwoord op vraag 6 van de VVD-fractie.
56
De leden van de PvdA-fractie vinden het van groot belang dat culturele en
maatschappelijke voorzieningen sterk ontwikkeld zijn, onder meer wegens
de aantrekkingskracht daarvan op bedrijven. Deelt de Staatssecretaris
deze opvatting?
Antwoord
Ik onderschrijf het belang van een sterk ontwikkeld stelsel van maatschappelijke voorzieningen alsook de sterke rol die gemeenten, het maatschappelijk middenveld en in lokale gemeenschappen gewortelde bedrijven
daarbij hebben. Wat dit laatste betreft wijs ik vooral op de rol van het mkb
bij het ondersteunen van bijvoorbeeld lokale sportactiviteiten en culturele
evenementen. Daarmee wil ik evenwel de ondernemingen uit het mkb die
een belangrijke steunpilaar vormen voor de lokale samenleving niet
automatisch onder de reikwijdte van het begrip maatschappelijke
onderneming scharen. Uiteraard kan een plaatselijke bakker zich als
maatschappelijke onderneming kwalificeren als deze aan de definitie en
kenmerken van een maatschappelijke onderneming voldoet zoals
uiteengezet in het KPMG/Nyenrode-onderzoek dat de Kamer enkele
maanden geleden is toegezonden. Deze definitie en kenmerken vormen
het uitgangspunt voor een wettelijke regeling voor de erkenning en
herkenning van maatschappelijke ondernemingen door middel van een
BVm-status.17
57
Deelt de Staatssecretaris tevens de opvatting dat een omvangrijk
herstelplan nodig is om de detailhandels- en voorzieningenstructuur op
17

Kamerstuk 32 637, nr. 426

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

25

peil te brengen en te houden? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke wijze
is de Staatssecretaris bereid daar vorm aan te geven? Is er de bereidheid
om samen met de vertegenwoordigende organisaties van de detailhandel,
horeca en culturele voorzieningen een samenhangend en robuust
herstelplan op te stellen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke partijen
worden daarbij betrokken?
Antwoord
De structurele ontwikkelingen in de detailhandel worden in hoge mate
bepaald door demografische trends als bevolkingskrimp en -vergrijzing,
technologische ontwikkelingen en door de veranderende voorkeuren van
consumenten. De ontwikkelingen die hiervan het gevolg zijn worden nog
eens versterkt en aangejaagd door corona. Door de onderliggende trends
zijn de veranderingen in de detailhandel blijvend. Ondernemers zullen
hierop in moeten spelen om ook in de toekomst te kunnen blijven
ondernemen. In Retailagenda werk ik samen met de partners (brancheorganisaties, vastgoed, kennisinstellingen, gemeenten, provincies en
rijksoverheid) om ondernemers en medewerkers zo goed mogelijk door
dit noodzakelijke transitieproces heen te helpen. Bijvoorbeeld door
innovatie aan te jagen en nieuwe leerwegen en skills te ontwikkelen.
Daarnaast is de retail mede bepalend voor de aantrekkingskracht van de
Nederlandse binnensteden. Doordat retail steeds verder onder druk komt
te staan, zullen de binnensteden op zoek moeten gaan naar andere wegen
om vitaal te blijven. Samen met gemeenten, marktpartijen en Rijkspartners wil ik individuele gemeenten ondersteunen die met herstructurering van winkelgebieden in binnensteden en kernen aan de slag gaan.
Hiervoor heeft het kabinet een bedrag van € 100 miljoen gereserveerd.18
58
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van de brief over
sociale ondernemingen. De brief wekt de indruk dat niet de daadwerkelijke maatschappelijke impact, maar de intenties van een onderneming
bepalen of de onderneming in aanmerking komt voor een BVm. In dat
geval is de erkenning uitsluitend «principle-based» en niet «practicebased». Deelt de Staatssecretaris de opvatting dat dit is niet wenselijk is?
Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke wijze wordt geborgd dat het
beginsel van «practice-based» zal worden toegepast voor het kwalificeren
als BVm?
Antwoord
Van een louter principle-based erkenning zal geen sprake zijn. Waar
passend en wenselijk zal de erkenning een rule-based karakter hebben.
Een wettelijke regeling die enkel zou zien op een set van open normen die
de onderneming grote vrijheid biedt zelf invulling en betekenis te geven
aan wat de onderneming kwalificeert als BVm, zal uiteindelijk niet tot de
herkenning van maatschappelijke ondernemingen leiden die bij deze
doelgroep past. Voor een goede herkenbaarheid van een maatschappelijke onderneming is immers nodig dat de erkenning als zodanig is
gebaseerd op een set concrete normen.
Het beginsel van practice-based krijgt vorm en inhoud doordat een
maatschappelijke onderneming haar erkenning als BVm blijvend zal
moeten bewijzen door transparant te zijn over haar maatschappelijke
impact. Het wetsvoorstel zal een regeling bevatten voor het meten van
impact, waarbij mogelijk wordt aangesloten bij het verder te ontwikkelen
Impactpad en het doen van verslag hierover. Dit om te garanderen dat de
maatschappelijke onderneming voor belanghebbenden en samenleving
controleerbaar is op haar daden.
18

Kamerstuk 32 637, nr. 426

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

26

59
De leden van de PvdA-fractie vragen of de Staatssecretaris de opvatting
deelt dat het stimuleren van sociale ondernemingen wenselijk is omdat
deze ondernemingen in hun doelstellingen en activiteiten bijdragen aan
het publiek belang van bevorderen van inclusiviteit en duurzaamheid.
Deelt de Staatssecretaris ook de opvatting dat via het inkoop- en
aanbestedingsbeleid van overheden sterk kan worden bijgedragen aan de
ontwikkeling en groei van sociale ondernemingen? Is de Staatssecretaris
bereid om, bij voorkeur in samenwerking in samenwerking met koepelorganisaties van organisaties die zich inzetten voor inclusiviteit en
maatschappelijk verantwoord ondernemen, te onderzoeken op welke
wijze sociale ondernemingen een voorrangspositie kunnen krijgen bij
inkoop en aanbestedingen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
Het doel van de BVm is betere herkenning van maatschappelijke
ondernemingen voor opdrachtgevers, afnemers, financiers en andere
betrokkenen. Die betere herkenning kan de maatschappelijke ondernemingen onder meer helpen bij het verkrijgen van opdrachten voor de
levering van producten of diensten aan andere ondernemingen die
daardoor hun maatschappelijke impact kunnen vergroten. De bedoeling
van de BVm is uitdrukkelijk niet dat het de mededingende maatschappelijke onderneming a priori in een voorkeurspositie plaatst ten opzichte van
een onderneming die deze status niet heeft. Wel kan het maatschappelijk
verantwoord inkoopbeleid van de overheid met zich meebrengen dat een
maatschappelijke onderneming over betere papieren blijkt te beschikken
dan de onderneming die op het vlak van maatschappelijk verantwoord
ondernemen weinig te bieden heeft. In zo’n geval zal de maatschappelijke
onderneming een grotere kans hebben dat haar de opdracht wordt
gegund.19
Artikel 2.82 van de Aanbestedingswet 2012 biedt overheden de
mogelijkheid een voorbehoud te maken bij de gunning van opdrachten
indien de opdracht tot doel heeft (meer) mensen met een achterstand op
de arbeidsmarkt een werkplek te bieden. Er zijn gemeenten die van deze
mogelijkheid thans al gebruik maken bij de gunnen van opdrachten aan
sociale ondernemingen. Denkbaar is dat sommige BVm-ondernemingen
kwalificeren als sociale ondernemingen in de zin van artikel 2.82 van de
Aanbestedingswet. In die gevallen komen zij in aanmerking voor zulke
voorbehouden opdrachten.
60
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van het
BMC-rapport dat bij de brief van 10 juli 2020 over sociaal ondernemen is
gevoegd, waarin langs drie sporen 18 maatregelen worden aanbevolen.
Kan de Staatssecretaris per maatregel aangeven of, en zo ja op welke
wijze, deze aanbevolen maatregelen worden overgenomen en uitgewerkt?
Antwoord
In het BMC-rapport worden de 18 maatregelen langs drie sporen
aangekondigd:
1) Werk het Impactpad verder uit;
2) Versterk het ondersteuningsnetwerk van sociaal ondernemers; en
3) Maak bestaande financieringsinstrumenten toegankelijk voor sociaal
ondernemers.
Een van de uitgangspunten uit het regeerakkoord is het behouden van
een gelijk speelveld, hierdoor zijn fiscale en financiële maatregelen (spoor
19

Kamerstuk 32 637, nr. 426

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

27

3) geen logische vervolgstap. De maatregelen uit de eerste twee sporen
zijn verwerkt in de aangekondigde acties, daarnaast zijn ook elementen
die gaan over netwerken en hulp bij toegang uit spoor 3 verwerkt in de
aangekondigde acties.
De aangekondigde acties concentreren zich rond drie thema’s:
1) Het meten en rapporteren over maatschappelijke impact;
2) Versterking van het ecosysteem rondom maatschappelijke ondernemingen; en
3) Monitoring en rapportage: De Staat van Sociaal (Maatschappelijk)
Ondernemerschap.
61
VNO-NCW, MKB-Nederland en Cedris hebben gepleit voor het afbakenen
van sociaal ondernemerschap, tot ondernemingen die zich inzetten op het
gebied van «planet and people». Dit om te voorkomen dat organisaties
die alleen op het terrein van duurzaamheid voor de leefomgeving
activiteiten ontplooien, maar geen verantwoordelijkheid nemen in het
inclusiever maken van de arbeidsmarkt, toch een aparte juridische status
kunnen krijgen. Deelt de Staatssecretaris deze opvatting? Zo nee, waarom
niet? Zo ja, op welke wijze gaat dit in de afbakening worden geborgd?
Antwoord
Ik begrijp uit het pleidooi van VNO-NCW, MKB-Nederland en Cedris dat
maatschappelijke ondernemingen zich behalve als duurzame onderneming ook altijd moeten gedragen als inclusieve onderneming. Ik wil
bezien op welke wijze dit kan worden geborgd zonder dat dit noopt tot
een kwalitatieve beoordeling van het in de statuten te formuleren
maatschappelijke doel en de middelen die de onderneming voor het
bereiken van dit doel inzet.
62
De leden van de PvdA-fractie constateren dat veel bedrijven, in onder
meer de «life sciences- sector, een specifiek businessmodel kennen,
waarbij de kosten in de regel vele jaren voor de baten uitgaan en zij in de
tussentijd niet of nauwelijks omzet maken. Door het ontbreken van omzet
komen deze bedrijven niet in aanmerking voor het leeuwendeel van de
noodmaatregelen vanuit de overheid. Tezelfdertijd wordt breed het belang
onderschreven dat we onze economie met investeringen en innovatie uit
de crisis moeten trekken. Op welke wijze is de Staatssecretaris
voornemens om dit type bedrijven, waaronder veel start- en scale-ups, te
ondersteunen en beter toegang te bieden tot de noodmaatregelen, in het
bijzonder de COL? Is de Staatssecretaris bereid om in overleg te treden
met koepelorganisaties, waaronder Holland Bio, die knelpunten hebben
geadresseerd? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wil de Staatssecretaris de
Kamer informeren over de uitkomsten van het overleg?
Antwoord
Met het huidige nood- en steunpakket (onder andere de COL, de scale-up
faciliteit en de fondsversterking ROM’s) beoog ik de bedrijven (waaronder
start-ups) met toekomstperspectief te ondersteunen die schade ondervinden van de effecten van COVID-19. Het feit dat niet alle COL-middelen
zijn gebruikt, betekent in dit geval dat ieder bedrijf binnen de doelgroep
van de COL met toekomstperspectief is geholpen.
De COL wordt verlengd onder dezelfde voorwaarden in verband met het
akkoord van de Europese Commissie op het vastgestelde kader en het feit
dat de beperkte middelen die over zijn op deze manier op kunnen worden
gemaakt. Ik ben bereid om het signaal van de koepelorganisaties bij de
ROM’s neer te leggen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

28

Vragen en opmerkingen van de leden van de ChristenUnie-fractie
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennisgenomen van de
geagendeerde stukken.
63
Deze leden vragen hoe de Staatssecretaris invulling gaat geven aan de
toezegging die is gedaan in de schriftelijke behandeling van de Wet
Tijdelijke maatregelen covid-19 om duidelijk en toegankelijk te communiceren naar ondernemers over de ministeriële regelingen die op hen
betrekking hebben, en om zo generiek mogelijk uitzonderingsgronden te
hanteren voor de afstandsnorm wanneer gebruik kan worden gemaakt
van bijvoorbeeld spatschermen.
Antwoord
De ministeriële regeling die op grond van de Wet Tijdelijke maatregelen
COVID-19 zal worden vastgesteld wordt gepubliceerd in de Staatscourant.
De publicatie hiervan, en ook een eventuele verdere uitwerking in
protocollen wordt via de gebruikelijke kanalen onder de aandacht van
ondernemers gebracht. Denk hierbij aan rijksoverheid.nl, kvk.nl, mijncoronaprotocol.nl, reguliere media, social media kanalen van de overheid en
via de brancheverenigingen.
In de ministeriële regeling zullen de gevallen waarin de veilige
afstandsnorm niet van toepassing is, zo generiek mogelijk worden
geformuleerd. Aan deze regeling, die wordt vastgesteld door de Ministers
van VWS, JenV en BZK wordt op dit moment nog geschreven.
64
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of zij erop kunnen rekenen
dat de Staatssecretaris samen met ondernemers kijkt hoe regelgeving
dienstbaar kan zijn aan bestrijding van het virus én zo regelarm en
adaptief als mogelijk kan worden vormgegeven om ondernemers met
innovatieve en veilige oplossingen daartoe de mogelijkheid te bieden.
Antwoord
Bij de totstandkoming van de verschillende crisismaatregelen waar
bedrijven zich op kunnen beroepen is er uiteraard scherp gelet op
werkbaarheid en toegankelijkheid voor de ondernemer. Uitgangspunt is
dat de regelingen zo lastenluw mogelijk worden vormgeven, waarbij
ondernemers niet worden belast met onnodige verplichtingen. Daarbij is
het echter ook van belang dat de regelingen begrijpelijk zijn, goed
vindbaar en dat de aanvraagprocedures helder en logisch zijn vormgegeven. Indien de spoedeisendheid van de betreffende corona-gerelateerde
regelingen het toelaat, wordt het Adviescollege Toetsing Regeldruk (ATR)
ook zoveel mogelijk betrokken bij de totstandkoming van de regelingen.
Meer algemeen probeert het kabinet regeldruk voor ondernemers te
verminderen door zo veel mogelijk knelpunten in bestaande regelgeving
op te lossen in overleg met ondernemers en de betrokken overheidsinstanties.
65
Deze leden gaan in hun schriftelijke inbreng verder graag nader in op de
brieven over sociaal ondernemen en de ambulante handel. Zij zijn
verheugd dat de Staatssecretaris het voorstel tot uitwerking van een
modaliteit op de bestaande rechtsvorm, de BVm, overneemt. Zij lezen dat
de Staatssecretaris voornemens is de Kamer voor het eind van dit jaar
over te voortgang te informeren. Kan hierin ook een specifiek tijdspad
komen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

29

Antwoord
Bij de voorbereiding van het wetsvoorstel wordt onderscheid gemaakt
tussen een beleidsfase en een tweede fase waarin de contouren van het
wetsvoorstel verder worden uitgeschreven. In de beleidsfase worden
voornemens ontwikkeld, die vervolgens worden getoetst bij directe
belanghebbenden of betrokkenen zoals de ondernemer, de notaris, de
KvK en de accountant. Voorts zal in deze fase een kring van experts
worden geraadpleegd. Het zal van de aard en inhoud van de reacties
afhangen wanneer de eerste fase kan worden afgerond en hoe snel met
de tweede fase kan worden aangevangen voor het schrijven van het
conceptwetsvoorstel. De planning is erop gericht dat in februari een
consultatie via internet van start zal gaan.
66
De leden van de ChristenUnie-fractie vinden het van belang dat BVm een
titel van betekenis is. Hoe gaat de Staatssecretaris dit vormgeven? Hoe
wordt ervoor gezorgd dat niet alleen de intentie of de visie, maar ook het
aantoonbaar en afrekenbaar handelen van een onderneming voorwaardelijk wordt voor de modaliteit? Welke ondergrens is de Staatssecretaris
voornemens te hanteren en zijn er reeds aantoonbaar effectieve privaatrechtelijke keurmerken waarbij kan worden aangesloten? Wordt hierin ook
een brede benadering van sociaal ondernemerschap voorgestaan, waarbij
een onderneming zowel richting aarde als mensen, maatschappelijke
verantwoordelijkheid tentoonspreidt.
Antwoord
De te stellen voorwaarden aan het verkrijgen van een erkenning als BVm
zullen in zoverre concreet moeten zijn dat de BVm op het feitelijk
nalevingsgedrag controleerbaar is. De BVm zal haar erkenning blijvend
moeten bewijzen door transparant te zijn over haar maatschappelijke
impact. In het wetsvoorstel zullen eisen worden opgenomen over het
meten van impact en het doen van verslag hierover. Dit om te garanderen
dat de maatschappelijke onderneming voor stakeholders en samenleving
controleerbaar is op haar daden.
De normen waaraan de op te richten BV zich verbindt om voor erkenning
als BVm in aanmerking te komen zullen de vennootschap en de onderneming een zekere beperking opleggen in de vrijheid van handelen en
enkele verplichtingen scheppen die voor gewone BV’s niet gelden. Omdat
het de ondernemingen vrij staat te kiezen voor een BVm, gaat het om een
zelfverkozen vrijheidsbeperking en het aangaan van verplichtingen. De
BVm zal wat betreft normering onderscheidend genoeg moeten zijn met
het oog op herkenbaarheid, maar tevens ook een aantrekkelijk perspectief
moeten zijn voor een kritische massa van maatschappelijke ondernemingen. Daarin zal een balans moeten worden gevonden.
Het is niet mijn voornemen de BVm-status voorwaardelijk te verbinden
aan een keurmerk, certificaat of code. Dit neemt niet weg dat de BVm die
zich primair ten doel stelt werkgelegenheid te bieden aan kwetsbare
groepen op de arbeidsmarkt, zich extra zou kunnen profileren met een
hoge score op de PSO-ladder. Iets dergelijks geldt ook voor de BVm die
zich als duurzame onderneming zou willen profileren met een B-corp
certificaat of registratie als sociale onderneming bij de Code Sociale
Ondernemingen.20
67

20

Kamerstuk 32 637, nr. 426

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

30

Op welke wijze inventariseert de Staatssecretaris de vragen die nog
moeten worden beantwoord en de keuzes die daaruit voortvloeien, om
vervolgens te komen tot een nadere invulling van de BVm?
Antwoord
In mijn brief van datum heb ik uiteengezet dat de kenmerken die een
maatschappelijke onderneming definiëren, zoals uiteengezet in het
KPMG/Nyenrode-onderzoek zullen worden uitgewerkt om te komen tot
een wettelijke regeling voor de BVm. De voorbereiding van het
wetsvoorstel bevindt zich thans in de beleidsfase. In dit kader worden
verschillende varianten voor nadere uitwerking op haalbaarheid en
houdbaarheid getoetst bij direct belanghebbenden en betrokkenen zoals
de ondernemer, de notaris, de KvK en de accountant. Die toetsing vindt
plaats aan de hand van vragen die bij gelegenheid van de beleidsmatige
uitwerking aandienen.
68
De leden van de ChristenUnie-fractie maken zich zorgen of de Staatssecretaris er niet een te stringente lezing van de Dienstenrichtlijn op nahoudt.
Klopt het dat in bijvoorbeeld België in voorkomende gevallen automatische verlenging van vergunningen plaatsvindt, maar de Staatssecretaris
hier geen mogelijkheid toe ziet? Klopt het dat hier niet op is ingegrepen
vanuit de Europese Commissie? Vallen momenteel alle vergunningen die
volgens Nederlands recht onder onbepaalde tijd vallen, ook onder de
dienstenrichtlijn onder onbepaalde tijd. Zo nee, is hier niet meer
maatwerk nodig?
Antwoord
Zie hiervoor het antwoord op vraag 48 van de SP-fractie.
Vragen en opmerkingen van de leden van de SGP-fractie
De leden van de SGP-fractie maken zich zorgen over de gang van zaken
rond de standplaatsvergunningen en hebben enkele vervolgvragen.
69
Is de veronderstelling juist dat in Duitsland en België in veel gevallen
sprake is van stilzwijgende verlenging van standplaatsvergunningen?
Antwoord
Zie hiervoor het antwoord op vraag 48 van de SP-fractie.
70
De leden van de SGP-fractie horen graag wat de stand van zaken van het
eerder toegezegde overleg van de Staatssecretaris met de Europese
Commissie over de problematiek van de schaarse vergunningen is. Deze
leden vragen hoe de Staatssecretaris omgaat met terrasvergunningen
voor de horeca die ook voor onbepaalde tijd afgegeven worden. Zij
hebben een vraag over de focus op de terugverdientijd en het onderzoek
hiernaar.
Antwoord:
Zie hiervoor het antwoord op vraag 51 van de SP-fractie.
Er heeft geen specifiek overleg plaatsgevonden met de Europese
Commissie over terrasvergunningen.
71
Wordt daarbij ook gekeken naar het verkrijgen van een redelijk rendement
en de opbouw van een pensioenvoorziening?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

31

Antwoord
Zie hiervoor het antwoord op vraag 47 van de SP-fractie.
72
De leden van de SGP-fractie vragen of de Staatssecretaris bereid is in
beeld te brengen in hoeverre bij gemeenten het aanbod van standplaatsen groter is dan de vraag. Als in een bepaalde gemeente vanuit
praktijk en onderzoek blijkt dat al lange tijd het aanbod van standplaatsen
groter is dan de vraag, is er dan geen legitieme basis om te blijven kiezen
voor standplaatsvergunningen voor onbepaalde tijd?
Antwoord
Zie hiervoor het antwoord op vraag 48 van de SP-fractie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 637, nr. 435

32