2016D37393

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Economische Zaken hebben de onderstaande fracties de behoefte vragen en opmerkingen voor te leggen aan
de Staatssecretaris van Economische Zaken over de Landbouw- en
Visserijraad op 10 oktober 2016.
De voorzitter van de commissie,
Vermeij
De adjunct-griffier van de commissie,
De Vos

nds-tk-2016D37393

1

Inhoudsopgave
I

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de
VVD-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de
PvdA-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de
CDA-fractie

blz.
2
2
4
5
6

II

Antwoord/Reactie van de Staatssecretaris

7

III

Volledige agenda

7

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
Visserij
De leden van de VVD-fractie willen de Staatssecretaris vragen om nader
toe te lichten hoe de voorgestelde vermindering van de kabeljauwbestanden in de Oostzee zich verhoudt met de getroffen maatregelen ten
behoeven van de kabeljauwpopulatie in de Noordzee? In de geannoteerde
agenda bij de Landbouw- en Visserijraad van 10 oktober staat te lezen dat
de lidstaten rond de Oostzee niet van plan zijn met de aanpassingen in te
stemmen, omdat deze volgens hen te ingrijpend zijn. Kan de Staatssecretaris aangeven of hij verwacht dat hier gehoor aan wordt gegeven? Zo ja,
hoe kunnen verschillen in doorvoering van maatregelen tussen verschillende lidstaten dan worden verklaard? En hoe kijkt de Staatssecretaris
vervolgens tegen deze ontwikkeling aan?
In het kader van de voortgang van gesprekken met Noorwegen over de
noodzakelijke ophoging van de vangstmogelijkheden (TAC’s) en uitruil van
verschillende visbestanden willen de leden van de VVD-fractie vragen
wanneer de Kamer geïnformeerd zal worden. Kan de Staatssecretaris
aangegeven hoe het overleg verloopt? Deze leden zijn benieuwd in
hoeverre er al afspraken zijn gemaakt en of er punten zijn waar de
samenwerking met Noorwegen stroef loopt. Worden bij deze bilaterale
gesprekken ook de incidenten van een nu bijna een jaar geleden
betrokken toen er onenigheid was tussen de Noorse regering en Nederlandse vissers op de haringquota? Zo ja, op welke manier wordt dit
ingebracht?
De leden van de VVD-fractie willen opmerken dat in het verslag van een
schriftelijk overleg van 28 september jl. wordt toegelicht welke Nederlandse voorstellen er ten tafel zijn gekomen om de regels inzake de
aanlandplicht voor de Noordzeelidstaten te handhaven. De vraag of en zo
ja welke voorstellen er vanuit andere lidstaten zijn gekomen blijft echter
onbeantwoord. Graag een reactie van de Staatssecretaris, zijn er andere
Europese plannen die worden besproken naast de Nederlandse initiatieven? Kan de Staatssecretaris aangeven of Nederland en de andere
lidstaten op één lijn zitten?
In het verslag schrijft de Staatssecretaris «Aangezien de maatregel weinig
draagvlak in de sector kent is de nalevingsbereidheid naar verwachting
laag». De leden van de VVD-fractie ervaren de inzet van de sector anders.

2

Kan de Staatssecretaris deze zin in het verslag van het schriftelijk overleg
nader duiden? Is het niet zo dat de Nederlandse sector zich inzet om te
voldoen aan de aanlandplicht?
In dat kader willen de leden van de VVD-fractie vragen of het waar is dat
er vertraging wordt opgelopen bij de verlening van vergunningen voor
ontheffingen van innovatieve projecten in kader van de aanlandplicht.
Projecten die het overlevingspercentages moeten vergroten. Kan de
Staatssecretaris aangeven hoeveel vergunningen er zijn verstrekt en wat
de gemiddelde doorlooptijd is?
Kan de Staatssecretaris aangeven wat de stand van zaken is ten aanzien
van de zogeheten «choke species»? Hoe loopt het met de quota?
Daarnaast willen deze leden vragen naar de grotere druk die op de visserij
komt te liggen naarmate de aanlandplicht verder wordt uitgerold en er
meer soorten onder komen te vallen. Kan de Staatssecretaris hier nader
op ingaan?
De leden van de VVD-fractie constateren dat de aanlandplicht er mede op
aandringen van Groot-Brittannië is gekomen en nu, na de Brexit, zij zich
aan deze regeling willen onttrekken. Kan de Staatssecretaris hier een
reactie op geven? En kan worden toegelicht hoe dit gegeven de discussie
over de aanlandplicht in Europa beïnvloedt? Kan de Staatssecretaris
aangeven of de toekomst en uitvoering van de aanlandplicht hierdoor
verandert?
De leden willen de Staatssecretaris vragen naar de brandbrief die hij heeft
ontvangen vanuit de Nederlandse Vissersbond naar aanleiding van de
aangekondigde kortingen en terugvorderingen door de Rijksdienst voor
Ondernemend Nederland (RVO) op de verstrekte subsidie in kader van het
Europees Fonds voor de Visserij. Is het waar dat Nederland op de vingers
is getikt door de Europese Commissie bij de uitvoering van de subsidieregelingen van het Europees Fonds voor de Visserij? Om welke bedragen
gaan de kortingen en terugvorderingen? Wat betekent dit voor de
projecten, en voor de bedrijven die het betreft? De leden van de
VVD-fractie willen de Staatssecretaris vragen of hij al een antwoord
verzonden heeft op de brandbrief. Zo ja, wat heeft hij hier in aangegeven?
Zo nee, wat zal zijn reactie zijn? Is de Staatssecretaris bereid om in overleg
te treden met de Nederlandse Vissersbond om tot een oplossing te
komen?
Lijst van invasieve soorten
Op 3 augustus is de Unielijst met betrekking tot invasieve soorten
gepubliceerd en daarmee van kracht. De leden van de VVD-fractie hebben
bezwaar tegen de Unielijst. Deze leden hadden veel liever een regio
specifieke lijst gezien. Eerder is al aangegeven dat de wolhandkrab op de
Unielijst staat vermeld. Dit kan grote gevolgen hebben voor de visserij op
de wolhandkrab. De leden van de VVD-fractie willen de Staatssecretaris
vragen of er ten aanzien van de wolhandkrab al een beheersplan is
opgesteld? Is de sector hierbij betrokken en wat betekent dit voor de hen?
Zijn er door de totstandkoming van de Unielijst handelsbelemmeringen
ontstaan met andere lidstaten?
Deze leden hebben begrepen dat op woensdag 5 oktober een comité van
lidstaten bijeen zal komen voor een nieuwe lijst met invasieve soorten, en
dat er direct stemming zal plaatsvinden. Kan de Staatssecretaris aangeven
wat de inzet van Nederland zal zijn tijdens deze bijeenkomst en
stemming? Op de nieuwe lijst staat bijvoorbeeld Lupine. Een plant die
veel gebruikt wordt voor de teelt van eiwitten, maar ook gewoon te

3

vinden is in de tuin. De leden van de VVD-fractie hebben zorgen over
onder meer de aanwezigheid van Lupine op de nieuwe lijst. Deelt de
Staatssecretaris deze zorgen?
Controle handelsnormen
Eerder dit jaar kondigde de Staatssecretaris aan dat de controle op
handelsnormen over zal gaan van de NVWA naar de sector zelf. Dit kwam
als een verrassing voor de sector. De leden van de VVD-fractie hebben
begrepen dat de sector hard bezig is om de controle zelf uit te gaan
voeren, maar dat de zorg leeft dat 1 januari 2017 te vroeg komt. Kan de
Staatssecretaris hier een reactie op geven? Is de Staatssecretaris bereid
om wat meer tijd uit te trekken zodat de sector hier zelf goed invulling aan
kan geven? Dit is immers ook in het belang van de kwaliteit en veiligheid
van het product.
Landbouw
De Europese Commissie heeft in juli jl. een steunpakket van 500 miljoen
euro beschikbaar gesteld voor de veehouderijsectoren. Van de 350
miljoen euro die besteed kan worden door lidstaten, heeft Nederland 22,9
miljoen euro toegewezen gekregen. Kan de Staatssecretaris aangeven hoe
hij de 22,9 miljoen over de verschillende sectoren gaat verdelen en hoe de
bedragen worden ingezet. Wanneer worden de sectoren over deze
invulling geïnformeerd?
Wat zijn de uitgangspunten (met andere woorden wat is het doel wat met
deze bedragen beoogd wordt) en wat zijn de randvoorwaarden voor
invulling van deze middelen?
In het kader van het vergroenen van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) geldt de verplichting om minimaal 5% van het areaal
bouwland en tijdelijk grasland aan te wijzen als Ecologisch Aandachtsgebied (EA). Dit kan bijvoorbeeld worden ingevuld door de teelt van
vanggewassen of stikstofbindende gewassen. De Europese Commissie
stelt een algemeen verbod voor van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in EA-gewassen. Dit betekent dat gewasbeschermingsmiddelen
in de teelten van aaltjesonderdrukkende teelten en stikstofbindende
gewassen, die onder de vergroeningsmaatregel vallen en waar een
uitzondering op was, niet langer worden toegestaan. Kan de Staatssecretaris daar een reactie op geven? Is de Staatssecretaris zich bewust dat
door dit algemene verbod op gewasbeschermingsmiddelen een
niet-chemisch alternatief voor bestrijding van aaltjes ook verdwijnen? Is
de Staatssecretaris voornemens zich in te zetten om dit verbod te
voorkomen? Zo nee, waarom niet? Kan de Staatssecretaris aangeven hoe
andere EU-lidstaten in deze staan? Is het waar dat meerdere lidstaten zich
uitspreken voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen? Is de
Staatssecretaris met de leden van de VVD-fractie van mening dat als het
gebruik in andere lidstaten wel wordt toegestaan er een ongelijk speelveld
ontstaat?
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
Toekomst van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB)
De leden van de PvdA-fractie achten met het oog op een duurzaam GLB
een meer integraal voedselbeleid noodzakelijk, waarin onder andere
milieuvervuiling, klimaatverandering, biodiversiteit en eerlijke handel op
elkaar afgestemd worden. Wageningen University and Researchcenter
(WUR) heeft onderzoek gedaan naar de bestaande pijlers van het GLB en

4

de ontwikkeling van de landbouwsector. Daarover is een interessant
artikel gepubliceerd1.
Wij horen graag een reactie van de Staatssecretaris op dit advies van de
WUR. Bent u bereid dit in onderhandelingen over de toekomst van het
GLB in te brengen?
Hormoonverstorende stoffen
Op 15 juni 2016 heeft de Europese Commissie een niet-bindende
mededeling gepresenteerd over hormoonverstorende stoffen met daarbij
twee voorstellen voor uitvoeringsregels. In het algemeen overleg
behandelvoorbehoud hormoonverstorende stoffen op 14 september
jongstleden werden met het kabinet hierover informatieafspraken
gemaakt. Tijdens dit algemeen over is onder andere afgesproken dat de
Staatssecretaris dit onderwerp op de geannoteerde agenda zou zetten
indien er in Europa over gesproken werd. Wij hebben vernomen dat hier
op 21 september in Europa over gesproken is en vragen de Staatssecretaris om een verslag van de uitkomsten.
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP- fractie hebben geconstateerd dat er een voorstel van
de Europese Commissievoorligt om MON810, 1507 en Bt11 toe te laten
voor teelt (MON810 bij wijze van verlenging). Zij zijn hier ontstemd over
en vragen de Staatssecretaris om in het comité (standing committee on
plants, animals, food and feed) tegen te stemmen. Kan de Staatssecretaris
het krachtenveld schetsen en de procedure en tijdslijn uitleggen? Wat is
het standpunt van de Staatssecretaris in deze en welke instructie heeft zij
haar vertegenwoordigers meegegeven voor in het comité? In welk punt
van het proces van afmelden volgens de afmeldrichtlijn bevindt
Nederland zich nu, en hoe is de situatie voor andere landen? Kan de
Staatssecretaris de procedure en tijdslijn hieromtrent schetsen?
De leden van de SP fractie hebben geconstateerd dat ook de milieucommissie van het Europees parlement tegen toelating is. Kan de Staatssecretaris het krachtenveld en de discussies tot nu toe in de raad schetsen?
Welk afwegingskader gebruikt de Staatssecretaris om een besluit om voor
of tegen de betreffende genetisch gemodificeerde organismen (ggo’s) te
stemmen en kan dit ingevulde afwegingskader aan de Kamer gestuurd
worden?
Kan de Staatssecretaris de leden van de SP-fractie uitleggen wat er
gebeurd is met de uitspraken van Juncker toen hij in 2014 beloofde om de
ggo-toelatingsprocedure democratischer en transparanter te maken ″to
ensure that the Commission is not alone in assuming responsibility to act
where member states cannot give an Opinion»? Wat is het standpunt van
de Nederlandse regering in deze? Onderschrijft zij de woorden van
Juncker en onderschrijft zij dat het toelatingsproces democratischer en
transparanter moet? Kan de Staatssecretaris rapporteren waar in het
proces bedrijven invloed gehad hebben op, en toegang tot de besluitvormingsprocessen? Waar en wanneer is er contact geweest tussen het
comité en het belanghebbende bedrijfsleven? Waar en wanneer is er
contact geweest tussen het belanghebbende bedrijfsleven en de Nederlandse vertegenwoordiger in het comité?
De leden van de SP-fractie hebben geconstateerd dat Monsanto’s
MON810, DuPont Pioneer’s 1507 en Syngenta’s Bt11 allen gemodificeerd
zijn om de giftige stof BT te produceren. Onderschrijft de Staatssecretaris
1

Fresco, L. 9 september 2016, in De Correspondent. Geraadpleegd via: https://
decorrespondent.nl/5239/Volgens-expert-Louise-Fresco-is-dit-het-moment-voor-eenvoedselbeleid-Zo-moet-dat-er-dan-uitzien/985555828686-2ba1cd52

5

dat het toevoegen van gif producerende eigenschappen aan planten niet
in lijn is met de uitgangspunten van Integrated Pest Management?
Wat is het standpunt van de regering over ggo’s die structureel BT gif
produceren? Onderschrijft de Staatssecretaris dat het aannemelijk is dat
BT producerende ggo’s ook niet doelwit organismen schaden zoals
vlinders, libellen, waterdieren en zelfs zoogdieren? Welke wetenschappelijke literatuur hierover is bij de Staatssecretaris bekend?
Deze leden hebben geconstateerd dat 1507 en Bt11, ook gemodificeerd
zijn om resistent te zijn voor het sprayen met het gif glufosinate
ammonium. Hoe classificeert de Staatssecretaris dit gif, en kan zij
gevolgen en de mogelijke risico’s van dit gif schetsen? De leden van de
SP-fractie hebben vernomen dat het een hormoonverstorende stof is; wat
is de mening van de Staatssecretaris hierover, en waar baseert hij zijn
beoordeling op? Deze leden vernamen dat het gebruik van het gif sinds
2013 beperkt is wegens giftigheid voor zoogdieren. Kan de Staatssecretaris uitleggen waarom in 2013 besloten is het gebruik te beperken en kan
zij uitleggen waarom gebruik in combinatie met een ggo (structureel
gebruik dus) nu wel verantwoord zou zijn?
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de geannoteerde agenda voor de Landbouw- en Visserijraad van 10 oktober 2016 en
de andere agendaonderwerpen. Hierover hebben deze leden nog enkele
vragen.
De leden van de CDA-fractie zijn bezorgd over de gevolgen van de recent
aangekondigde Brexit; dit geldt zeker voor de mogelijke gevolgen van de
Brexit voor de Nederlandse landbouw- en visserijsector. Over de
mogelijke gevolgen voor de landbouw is er al een bijeenkomst geweest
tussen landbouwministers. Deze leden willen ook dat de gevolgen van de
Brexit voor de visserijsector op het netvlies van de betrokken Europese
bewindspersonen staan gezien voor de Nederlandse visserijsector de
gevolgen van een Brexit direct enorm kunnen zijn. Bij de Brexit zal er
onder andere onderhandeld worden over quota, de toegang tot elkaars
wateren en in het bijzonder voor de Nederlandse tongvissers van belang
de toegang van het duurzame pulstuig in Britse wateren. Is de Staatssecretaris zich bewust van deze grote belangen voor de Nederlandse
visserijsector? De leden van de CDA-fractie vragen de Staatssecretaris of
hij bereid is om spoedig de gevolgen van de Brexit voor de visserij in
Europees verband te agenderen. Deze leden willen absoluut voorkomen
dat de Nederlandse visserijsector een speelbal wordt in deze onderhandelingen.
De leden van de CDA-fractie stellen vast dat de Staatssecretaris de
Commissie wil steunen bij haar voornemen van een algemeen verbod op
het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen op gewassen geteeld voor
de vergroening. Ten algemene vragen deze leden om dit standpunt te
wijzigen en aan te sluiten bij de verschillende lidstaten die zich hiertegen
verzetten. Is de Staatssecretaris hiertoe bereid? De leden van de
CDA-fractie vragen de Staatssecretaris daarnaast of hij kan weerleggen
dat een beperkt gebruik op sommige gewassen die geteeld mogen
worden ten behoeve van de vergroening of verduurzaming, zoals
aaltjesbestrijders en peulvruchten, niet meer verbruik van gewasbeschermingsmiddelen in een later stadium kunnen voorkomen. Schiet een
algemeen verbod zijn doel niet voorbij, zo vragen de leden van de
CDA-fractie?

6

Deze leden willen graag zo snel mogelijk duidelijkheid hoe het deel van de
nationale enveloppe van 22,9 miljoen euro besteed gaan worden voor de
melkveehouderijsector? Kan de Staatssecretaris hier snel meer duidelijkheid over geven, uiterlijk voor de behandeling van de wijziging van de
meststoffenwet in verband met de invoering van een stelsel van fosfaatrechten? Is de Staatssecretaris bereid om deze middelen in overeenstemming met het bedrijfsleven zo in te zetten dat zij bijdragen aan het
verkrijgen van de derogatie? Zo nee, waarom niet?
II Antwoord/Reactie van de Staatssecretaris
III Volledige agenda
Geannoteerde agenda Landbouw- en Visserijraad van 10 oktober
2016 te Luxemburg Kamerstuk 21 501-32, nr. 944 – Brief regering d.d.
30-09-2016, Staatssecretaris van Economische Zaken, M.H.P. van Dam
Verslag Informele Landbouwraad van 12 en 13 september 2016 in
Bratislava Kamerstuk 21 501-32, nr. 942 – Brief regering d.d. 23-09-2016,
Staatssecretaris van Economische Zaken, M.H.P. van Dam
Beantwoording vragen van de commissie over de informele
Landbouw- en Visserijraad op 11, 12 en 13 september 2016
Kamerstuk 21 501-32, nr. 941 – Brief regering d.d. 07-09-2016, Staatssecretaris van Economische Zaken, M.H.P. van Dam
Antwoorden op vragen commissie over de informele Landbouwen Visserijraad op 11, 12 en 13 september 2016 Kamerstuk
21 501-32, nr. 943 – Brief regering d.d. 26-09-2016, Staatssecretaris van
Economische Zaken, M.H.P. van Dam
Voortgang verduurzaming en harmonisatie gewasbeschermingsmiddelen Kamerstuk 27 858, nr. 369 – Brief regering d.d. 07-07-2016,
Staatssecretaris van Economische Zaken, M.H.P. van Dam
Inzet voor de zeventiende Conferentie van Partijen (CoP17) bij
het CITES-verdrag van 24 september tot 5 oktober 2016 in
Johannesburg, Zuid-Afrika Kamerstuk 31 379, nr. 20 – Brief regering
d.d. 22-09-2016, Staatssecretaris van Economische Zaken, M.H.P. van
Dam.

7