Cramer
varianten de vier varianten blijven en dat mijn opmerking
gedeeld wordt door de heer Eurlings.
De heer Van der Ham (D66): Nee dus, dat sluit u dus
niet uit!
De voorzitter: Mijnheer Van der Ham. De minister geeft
haar eigen antwoorden!
Mevrouw Roefs (PvdA): Voorzitter. De minister schiet in
feite Amelisweerd af uit het oogpunt van milieu en
ruimte. De PvdA zou graag zien dat de minister bereid is
datzelfde te beweren over de weg door de Leidsche Rijn.
Minister Cramer: Daar is mij gisteren niet naar
gevraagd. Nogmaals, als het erom gaat om de besluitvorming in Nederland zorgvuldig te organiseren, dan ga
ik niet vooruitlopen op een definitieve keuze voor een
voorkeursvariant. Ik antwoord dus nu ook niet op uw
vraag. Ik zeg alleen dat als mij uit hoofde van mijn
functie als minister voor milieu en ruimte wordt
gevraagd of de variant Amelisweerd een voorkeursvariant zal worden, ik daarop zeg dat ik mij dat niet kan
voorstellen.
Mevrouw Ouwehand (PvdD): Voorzitter. De minister zegt
dat het tot de zorgvuldige besluitvorming hoort als de
alternatieven worden uitgewerkt, maar dan moeten er
tijdens het proces natuurlijk ook geen uitspraken over
worden gedaan. Het zou mij een lief ding waard zijn als
Amelisweerd kan worden bewaard, maar de minister
gaat die vraag nu toch niet beantwoorden. Ik stel dan
maar de fundamentele vraag wanneer de natuur er nu
eindelijk iets van gaat merken dat wij met een kabinet te
maken hebben waarin PvdA en ChristenUnie zitting
hebben in plaats van de VVD. Als u nu eens alternatieven
waardoor de natuur sterk te lijden zal hebben gewoon
niet meeneemt, hoeft u dit soort discussies helemaal niet
te voeren!
De voorzitter: Ik snap de strekking van uw vraag, maar
die gaat, zoals u al zei, wel buiten de strekking van het
onderwerp.
Minister Cramer: In reactie op mevrouw Ouwehand kan
ik alleen maar zeggen: in juli zult u zien wat het besluit
is.
De heer Van der Staaij (SGP): De minister gebruikt vaak
het woord ″zorgvuldigheid″? Is het niet nog zorgvuldiger
om varianten die het volgens haar toch niet worden, uit
te sluiten van onderzoek, ofwel over varianten die wel
worden onderzocht, niet voorbarig uitspraken te doen?
Opent de minister met deze gedragslijn de mogelijkheid
om bij allerlei verkeersplannen aan de minister te vragen
of een plan een voorkeursvariant is?
Minister Cramer: Er zijn nog veel meer varianten
mogelijk. Wij hebben vier varianten gekozen die vier
verschillende oplossingsrichtingen vertegenwoordigen.
Ons doel is om mensen in hoofdlijnen te laten reageren
op deze hoofdvarianten. Daar gaat het in een eerste fase
van besluitvorming om. Die discussie wil ik voeren, met
de regio en met maatschappelijke partijen. Waarom laat
u deze variant er dan toch in staan? Dat doen wij om de
breedte van de keuzes te laten zien.

Tweede Kamer

Vragenuur

De heer Jansen (SP): Een belangrijk deel van de files ten
oosten van Utrecht is het gevolg van verkeer dat van
Breda via Utrecht richting Almere en Amersfoort wil. Van
Breda naar Utrecht ligt er nog steeds geen rechtstreekse
spoorverbinding, en ook niet van Utrecht naar Almere.
Hoe kan een minister van Ruimtelijke Ordening het
accepteren – tot twee keer toe heeft zij bovendien geen
antwoord gegeven op vragen van collega’s – dat vier
asfaltvarianten worden voorgelegd? De logische variant
om de spoorlijn aan te leggen of door te trekken wordt
namelijk niet meegenomen.
Minister Cramer: Het antwoord op deze vraag van de
heer Jansen heb ik al gegeven. Er is een variant waarin
het ov wel duidelijk zit, zeker in combinatie met alle
regionale plannen; dit heb ik in reactie op mevrouw
Wiegman al gezegd. Verder heb ik gezegd dat als uit de
reacties van de regio blijkt dat de verbinding met Den
Bosch moet worden meegenomen in de ov-variant die
een oplossing is voor de problemen in deze regio, wij
dat zullen bezien. Het punt is legitiem.
Vragen van het lid Peters aan de staatssecretaris van
Buitenlandse Zaken, bij diens afwezigheid gesteld aan de
minister van Buitenlandse Zaken, over het verzoek dat
Bulgarije gaat doen aan de Europese Unie om
twee verouderde kerncentrales, die in 2006
vanwege veiligheidsredenen zijn gesloten, weer in
bedrijf te nemen.
©
Mevrouw Peters (GroenLinks): Voorzitter. Als het ligt aan
het Bulgaarse parlement, gaat Bulgarije aan de Europese
Unie vragen om toestemming om twee oude sovjetkernreactoren weer te mogen starten. Die waren eind
2006 om veiligheidsredenen juist gesloten. Dat was een
van de harde eisen voor toetreding tot de Europese Unie.
Kernenergie, zeker vieze, oude kernenergie, is in Europa
geen optie, luidde toen de boodschap. Op de achtergrond speelt nu de crisis rondom de haperende
Russische gasleveranties. Bulgaarse burgers, onze
EU-medeburgers, lopen het hoogste risico, omdat
Bulgarije alleen gaspijpverbindingen met Rusland heeft
en niet met de rest van Europa.
Kan de minister bevestigen dat vieze kernenergie ook
nu absoluut geen optie is binnen de Europese Unie? Als
dat het geval is, kan Bulgarije niet anders dan bot
vangen bij de Europese Commissie. Zal Nederland zich
daarvoor binnen de EU hard maken?
Kan de minister uitleggen waarom Bulgarije nog
steeds niet is aangesloten op het Europese gasnetwerk?
Waarom zijn daarvoor bijvoorbeeld niet de omvangrijke
Europese fondsen gebruikt die ten tijde van de sluiting
van de kernreactoren aan Bulgarije ter beschikking
werden gesteld?
Ten slotte: deelt de minister het standpunt dat de EU
tegelijkertijd de Bulgaren, ook letterlijk, niet in de kou
mag laten staan? Er moeten oplossingen worden
gevonden in de richting van betere interconnectiviteit en
betere gasopslag, maar niet in de richting van vieze
kernenergie.

27 januari 2009
TK 46

46-4001

©
Minister Verhagen: Voorzitter. Ik dank mevrouw Peters
voor deze vragen. Om te beginnen, merk ik op dat het
ieder parlement vrijstaat om bepaalde opvattingen te
ventileren. Dat geldt niet alleen voor het Nederlandse,
maar zelfs voor het Bulgaarse parlement. Ik neem aan
dat een rechtgeaard parlementariër als mevrouw Peters
geen bezwaar heeft tegen het uiten van politieke
gedachten in het Bulgaarse parlement. Een tweede
opmerking die ik vooraf wil maken, is dat in Europa nooit
is gezegd dat kernenergie geen optie is. Ik kan ook niet
verkondigen dat dit een stellingname is in het Europese
energiebeleid, omdat het feitelijk niet conform de
afspraken binnen Europa is. Wel is bij de toetreding van
Bulgarije de eis gesteld dat deze kerncentrale niet open
kon blijven, maar moest worden gesloten, omdat die niet
aan de veiligheidseisen voldeed die wij in Europa
normaal achten. Daarover bestaat ook geen misverstand.
Ik heb begrepen dat de Bulgaarse regering, ook in
reactie op de discussie in het parlement, heeft gesteld
dat zij de herstart van enkele reactoren van de kerncentrale Kozloduy overweegt. Tegelijkertijd heeft zij daar
uitdrukkelijk aan toegevoegd dat zij dat in goed overleg
met de Europese Commissie wil doen. Er ligt dus op dit
moment nog geen formeel verzoek aan de Europese
Commissie.
Ik heb er begrip voor dat Bulgarije, dat fors is
getroffen door de recente gascrisis, zich zorgen maakt
over de energievoorzieningszekerheid. Overigens
bespeur ik dat begrip ook bij mevrouw Peters. Los
daarvan is het evident dat heropening van die kerncentrale in strijd is met het toetredingsverdrag, dat sluiting
voorschrijft. Dat is temeer zo, omdat Bulgarije door een
Europees fonds gecompenseerd is voor de sluiting van
deze centrale met een bedrag van 500 mln., waaraan
Nederland en de Europese Unie bijdragen. Mevrouw
Peters had het over financiële ondersteuning in dit
verband. Dus aan financiële middelen om de energievoorziening ook voor de toekomst veilig te stellen, is in
de vorm van compensatie bijgedragen.
Laat ik er ook heel helder over zijn dat ik geen enkele
aanwijzing heb dat de Commissie bereid is om in te gaan
op de Bulgaarse wens om de kerncentrale te heropenen,
temeer omdat het toetredingsverdrag daar niet in
voorziet op basis van de huidige situatie. Het
toetredingsverdrag voorziet in de mogelijkheid van
bijzondere maatregelen in noodgevallen. Van een
noodsituatie is op dit moment echter geen sprake,
aangezien de gasvoorziening alweer is hersteld. In een
soortgelijke discussie met Slowakije heeft ook de
Commissie kenbaar gemaakt dat heropening van de
kerncentrale niet aan de orde kan zijn. Derhalve heb ik,
op basis van de huidige informatie, geen enkele
aanwijzing dat de Europese Commissie bereid is om
hierover een discussie te openen. Mocht dat wel zo zijn,
dan zal ik de Commissie namens Nederland duidelijk
maken dat een heropening van deze centrale niet aan de
orde mag zijn.
In zijn algemeenheid ben ik met mevrouw Peters eens
dat het hoog tijd wordt dat er in Europa een energiebeleid tot stand komt dat zich ook richt op energiezekerheid
en -solidariteit. Wij zijn recentelijk met deze kwestie
geconfronteerd naar aanleiding van de recente gascrisis
met Rusland en Oekraïne en de consequenties daarvan
voor bepaalde landen. Daarom hebben wij gisteren in de

Tweede Kamer

Vragenuur

Raad van Ministers van Buitenlandse Zaken uitvoerig
gesproken. De verwachting is dat er nadere stappen
worden gezet bij de eerstkomende Europese Raad, juist
op het punt van energiezekerheid, energiediversificatie
en energieveiligheid.
Mevrouw Peters (GroenLinks): Ik dank de minister voor
zijn beantwoording. Ik ben daar wel blij mee. Ook
Nederland vindt dat de heropening van die oude, vieze
kerncentrale geen optie mag zijn. Het antwoord zou
echter nog wat duidelijker kunnen. De Oostenrijkse
milieuminister heeft dat bijvoorbeeld nu al hardop
geroepen. Hij kan de steun van Nederland gebruiken.
Nederland moet niet eerst wachten om te bezien hoe het
procedureel verder loopt, maar nu al zeggen: als het
zover komt, is dat voor ons geen optie. Dat is punt één.
Ten tweede gaat deze kwestie over energiezekerheid
die duurzaam, veilig en solidair moet zijn. Ik wil graag
nog duidelijker van de minister horen dat het voor dit
kabinet onmogelijk is dat Nederland op de een of andere
manier zal meewerken aan oplossingen voor verduurzaming van de Europese energiezekerheid in de richting
van kernenergie.
Minister Verhagen: Mevrouw Peters wenste dat ik dit
hardop zou zeggen; dat heb ik zojuist gedaan. Ik begrijp
wel dat mevrouw Peters nog iets meer moet vragen dan
dat ik heb toegezegd, en dat de toezegging blijkbaar van
dien aard was dat zij naarstig op zoek was naar een
overtreffende trap. Bij dezen heb ik toch heel helder, hard
en duidelijk gezegd dat heropening van deze centrale wat
ons betreft geen optie is. Helderder kan ik toch niet zijn?
Met betrekking tot het tweede punt: mevrouw Peters
vraagt dan toch echt te veel. Er is geen stellingname van
het Nederlandse kabinet dat wij kerncentrales in Europa
zouden willen verbieden. Dit is niet aan de orde. Ik ben
het met mevrouw Peters eens dat wij in Europa in het
kader van energiezekerheid, energieveiligheid en
duurzaamheid juist moeten werken aan duurzaamheid in
den brede. De verschillende opties daarvoor zijn heel
helder weergegeven in de brief van het kabinet aan de
Kamer. Tegelijkertijd zouden wij juist ook in Europees
verband moeten werken aan het veiliger maken van de
productie in de landen waar het nodige aan de veiligheid
schort. Wij zouden voorts moeten werken aan een
veiliger opslag, want dat is een eerste vereiste.
De heer Boekestijn (VVD): Ik ben blij dat de minister
positieve woorden over kerncentrales spreekt, maar is hij
bereid om nog een stapje verder te gaan? Is hij ook
bereid om in zijn pleidooi om Europa minder afhankelijk
te maken van fossiele brandstoffen, de oplossing van het
probleem in Bulgarije in een breder perspectief te
plaatsen, namelijk dat Bulgarije eigenlijk moet worden
geholpen met nieuwe typen kerncentrales die veel beter
zijn dan die rare sovjettypen uit het verleden?
Minister Verhagen: In de eerste plaats heb ik al in de
antwoorden aan mevrouw Peters aangegeven dat ter
compensatie van de sluiting van deze verouderde
centrale die op het punt van veiligheid te wensen
overliet, aan Bulgarije 500 mln. ter ondersteuning is
verstrekt. Dit is juist een van de elementen die hierbij
gebruikt kan worden. In de tweede plaats zal het
algemene debat in Europa over energiezekerheid,
energiediversificatie, verduurzaming en klimaat-

27 januari 2009
TK 46

46-4002

Verhagen
doelstellingen meer in den brede gevoerd moeten
worden. Daarbij komen dan de verschillende opties aan
de orde. Ik ga hier nu niet even uit de losse pols zeggen:
laten wij maar even geld geven voor de bouw van een
nieuwe kerncentrale in Bulgarije. Ik neem aan dat de
heer Boekestijn er ook niet zo om zou staan te springen
als wij dat her en der zouden doen. Normaal stelt de
heer Boekestijn vrij forse eisen aan de besteding van
Europese gelden. Ik denk dat deze niet even op een
achternamiddag bij het vragenuurtje rondgestrooid
moeten worden.

chaussee. Ik hoor ook graag meer over de Europese
regels waar het om gaat. De minister zegt steeds dat die
toereikend zijn, en toch is er een veiligheidsrisico. Hoe
kan dat? Ik zou graag willen dat de minister daarop
ingaat en dat wij vervolgens een debat daarover voeren.

©

De heer Teeven (VVD): Een debat in de commissiezaal is
prima, maar een verzoek om een plenair debat steunen
wij ook.

De voorzitter: Ik deel aan de Kamer mee dat de
volgende leden zich hebben afgemeld:
Boelhouwer, Vendrik en Gesthuizen;
Blom, Eijsink, Jonker, Knops, Omtzigt en Waalkens, de
gehele week.
Deze mededeling wordt voor kennisgeving aangenomen.
De voorzitter: Op de tafel van de griffier ligt een lijst
van ingekomen stukken. Op die lijst staan voorstellen
voor de behandeling van deze stukken. Als voor het
einde van de vergadering daartegen geen bezwaar is
gemaakt, neem ik aan dat daarmee wordt ingestemd.
Regeling van werkzaamheden

De heer Van Haersma Buma (CDA): Voorzitter. Van de
CDA-fractie hoeft het geen debat in de plenaire zaal te
zijn. Het kan ook in een algemeen overleg. Als de heer
Heerts daar echter aan hecht, dan zullen wij zijn verzoek
om een plenair debat steunen.

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. In het voorjaar
is er nog wel wat ruimte op de plenaire agenda. Ik zou
het liever gewoon in commissieverband doen, maar ik
vind het prima om er een debat over te voeren.
De heer Pechtold (D66): Steun voor een debat, maar als
wij dan toch gaan praten over de inzet van de marechaussee en over Schiphol, en als de minister daar toch
al iets over gaat zeggen, dan zou ik ook graag andere
belangrijke punten meenemen, zoals andere vliegvelden
en havens. Ik vind dat deze vraag niet alleen voor
Schiphol geldt.
Mevrouw Azough (GroenLinks): Ik steun het verzoek.
Wat mij betreft, kan het ook in de plenaire zaal. Waarom
niet? Ik ontvang wel graag eerst die aanvullende brief
waar meerdere collega’s om hebben gevraagd.

De voorzitter: Het woord is aan de heer Depla.
De heer Depla (PvdA): Voorzitter. Ik verzoek u, de
stemmingen over de wijziging van de Wet op de
huurtoeslag (31446) uit te stellen, omdat wij naar
aanleiding van het debat nog wachten op een brief van
de minister. Deze brief krijgen wij binnenkort.
De voorzitter: Ik stel voor, de stemmingen over de
wijziging van de Wet op de huurtoeslag van de agenda
af te voeren en deze voor volgende week te agenderen.
Daartoe wordt besloten.

De voorzitter: Daarvoor zullen wij het stenogram
doorgeleiden naar het kabinet, want dan kan men zien
wat u allen nog aan aanvullende informatie wenst.
Mijnheer Heerts, u houdt vast aan een debat?
De heer Heerts (PvdA): Ik houd vast aan een debat, maar
ik heb het vertrouwelijke rapport nog niet gelezen. Mocht
mijn houding veranderen, dan laat ik u dat uiteraard
weten.
De voorzitter: Dan zullen wij het debat plannen, met
een spreektijd van vier minuten per fractie.
Het woord is aan de heer Atsma.

De voorzitter: Het woord is aan de heer Heerts.
De heer Heerts (PvdA): Voorzitter. Afgelopen vrijdag
werden wij opgeschrikt door een bericht over de
veiligheidssituatie op de luchthaven Schiphol. Ik wil daar
graag over debatteren. Ik dacht oorspronkelijk aan een
spoeddebat, maar wij hebben inmiddels een brief van de
minister van Justitie gekregen. Daarover wil ik graag een
debat voeren.
De voorzitter: Wenst een van de leden het woord over
dit verzoek? Voor een debat heeft de heer Heerts de
steun van een Kamermeerderheid nodig.
De heer De Wit (SP): Voorzitter. De SP-fractie steunt het
verzoek. Ik zou het op prijs stellen als de minister nader
zou willen ingaan op de berichten die het afgelopen
weekend naar buiten zijn gekomen. Daarin worden
twijfels geuit over de inzet en capaciteit van de mare-

Tweede Kamer

Regeling van werkzaamheden

De heer Atsma (CDA): Voorzitter. Namens de vaste
commissie voor LNV zou ik u willen vragen om het
verslag van het algemeen overleg over het ammoniakbeleid op de agenda te plaatsen.
De voorzitter: Wij zullen het VAO volgende week op de
agenda plaatsen.
Het woord is aan de heer Roemer.
De heer Roemer (SP): Voorzitter. Morgen vindt er een
algemeen overleg plaats over de OV-chipkaart. Omdat er
vanaf donderdag in Rotterdam niet meer met de
strippenkaart gereisd kan worden in de metro, is het van
belang om morgen rekening te houden met een VAO,
met eventueel stemmingen.
De voorzitter: Een vooraankondiging met het oog op

27 januari 2009
TK 46

46-4003