Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3747
Vragen van de leden Beckerman (SP) en Nijboer (PvdA) aan de
Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat over het illegaal boren
naar zout (ingezonden 8 augustus 2022).
Antwoord van Staatssecretaris Vijlbrief (Economische Zaken en Klimaat)
(ontvangen 23 augustus 2022)
Vraag 1
Kent u de artikelen «Zoutbedrijf gebruikt listige truc om te boren waar dat
eigenlijk nog niet mag» en «Nedmag boort op omstreden locatie, omwonenden woedend»?1
Antwoord 1
Ja, die artikelen ken ik
Vraag 2
Klopt het dat Nedmag op locatie WHC-1 te Borgercompagnie gestart is met
boren in zuidelijke richting naar put VE-7, waar nog geen vergunning voor is?
Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 2
Ja, het klopt dat Nedmag gestart is met boren naar put VE-7 zonder dat zij
daar op dat moment de benodigde vergunning voor had. Op 30 april 2021
verleende mijn voorganger de omgevingsvergunning aan Nedmag voor de
boringen van de putten VE-5 en VE-6.
Op 8 juli 2022 heeft Nedmag per email laten weten dat het aangetroffen zout
in put VE-5 niet voldoet aan de verwachtingen en gewenste kwaliteit.
Nedmag heeft toen aangegeven naar locatie VE-7 te willen boren in plaats
van VE-6.
Namens mij is aangegeven dat er een omgevingsvergunning is vereist om
naar VE-7 te mogen boren. Deze vergunning is op 22 juli 2022 aangevraagd
en wordt door mij verleend.
Nedmag is op 22 juli 2022 begonnen met de boring naar VE-7. Ik vind het
moeilijk te begrijpen dat, gezien de onrust die er in de omgeving is over de

1

ah-tk-20212022-3747
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Follow the Money, 5 augustus 2022 (https://www.ftm.nl/artikelen/zoutbedrijf-gebruikt-listigetruc) en website RTV Noord 5 augustus 2022 (https://www.rtvnoord.nl/nieuws/946380/nedmagboort-op-omstreden-locatie-omwonenden-woedend).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

zoutwinning, Nedmag is begonnen met boren van VE-7 zonder daarover eerst
de omgeving te informeren. Dit heb ik Nedmag ook laten weten. Ik wil
daarnaast ook op werkbezoek gaan om te spreken met inwoners en Nedmag.
Vraag 3
Hoe karakteriseert u het gegeven dat Nedmag door de namen van putten te
wijzigen tracht een manier te vinden om op een andere locatie te mogen
boren?
Antwoord 3
Iedere nieuwe vergunningsaanvraag die ik binnenkrijg, beoordeel ik op basis
van inhoud. Dat is hier ook het geval.
Nedmag heeft een vergunning aangevraagd voor het boren van de put VE-7
in de plaats van het boren van put VE-6. Put VE-7 wordt vanaf exact de zelfde
locatie en met de zelfde installatie geboord. Met de boring van put VE-7
vervalt de mogelijkheid voor het boren van put VE-6.
Alhoewel de bovengrondse locatie van VE-6 gelijk is aan VE-7, is een
omgevingsvergunning nodig voor deze wijziging, omdat hierbij feitelijk de
naam van de boring wordt gewijzigd. Hierbij wordt getoetst of de wijziging
tot andere milieueffecten leidt. Dat is niet het geval. De ondergrondse
bestemming VE-7 ligt op vergelijkbare afstand en diepte als VE-6, maar een
andere kant op.
Vraag 4
Waarom werkt uw ministerie mee aan een boring van een zoutput waaruit
volgens het huidige Instemmingsbesluit niet gewonnen mag worden?
Antwoord 4
Het is juist dat er geen zout mag worden gewonnen op basis van het huidige
instemmingsbesluit uit caverne VE-7. Om zout te mogen winnen uit caverne
VE-7 moet Nedmag eerst een wijziging van het winningsplan indienen of
verzoeken tot wijziging van het instemmingsbesluit, waarover ik een separaat
besluit dien te nemen.
De aanvraag die door Nedmag is ingediend, is door mij in behandeling
genomen en ik ben inderdaad nu tot vergunningverlening overgegaan,
rekening houdend met het advies van SodM op het conceptbesluit.
De nieuwe vergunning heeft geen betrekking op beoordeling van de
voorgenomen winning uit caverne VE-7, maar ziet uitsluitend op de boorwerkzaamheden. De milieueffecten van de boring van put VE-7 verschillen
niet van die van de boring van put VE-6. Gezien het toetsingskader van de
Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna: Wabo) verleen ik daarom
de aangevraagde vergunning. Met de afgifte van dit besluit mag Nedmag put
VE-7 aanboren en vervalt daarmee de toestemming om put VE-6 aan te
boren.
Vraag 5
Is in het verlengde van de aanvraag van Nedmag om te komen tot een
titelwijziging van VE-6 in VE-7 overleg geweest tussen Nedmag en uw
ministerie over een wijziging van het Instemmingsbesluit met als doel de
winning uit VE-7 toe te staan?
Antwoord 5
Nee, er is niet inhoudelijk gesproken tussen Nedmag en mijn ministerie over
wijziging van het instemmingsbesluit met als doel de winning uit VE-7 toe te
staan. Naast dat er een omgevingsvergunning voor het boren van put VE-7
nodig is, is namens mij ook aangegeven dat om zout te mogen winnen uit
caverne VE-7, Nedmag eerst een wijziging van het winningsplan moet
indienen of verzoeken tot wijziging van het instemmingsbesluit. Het winnen
van zout uit caverne VE-7 in plaats van VE-6 is niet in overeenstemming met
het instemmingsbesluit met het winningsplan.
Vraag 6
Heeft uw ministerie hierover een positief signaal gegeven? Zo nee, waarom
werkt uw ministerie dan mee aan deze boring?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Nee. Er is geen signaal afgegeven over de winning uit VE-7. Zie ook het
antwoord op vraag 4.
Vraag 7 en 8
Waarom heeft uw ministerie in deze vergunningsprocedure gekozen voor
«een verkorte procedure»?
Waarom wordt niet de volledige procedure gevolgd, zeker gezien de enorme
mijnbouwschade in het gebied, waar bewoners al mee te kampen hebben?
Antwoord 7 en 8
De omgevingsvergunning is aangevraagd voor de activiteit milieuneutraal
veranderen van de boring. Dat kan omdat de milieueffecten van de aanleg
van de put VE-7 hetzelfde zijn als van de aanleg van put VE-6. Op een
dergelijke aanvraag is op grond van de Wabo de reguliere voorbereidingsprocedure van 8 weken van toepassing.
Vraag 9
Deelt u de mening dat na het incident van 2018, waarbij miljoenen liters
pekelwater en mogelijk duizenden liters diesel weglekten, veiligheid (eindelijk)
de hoogste prioriteit moet krijgen?
Antwoord 9
De veiligheid van omwonenden van mijnbouwactiviteiten heeft voor mij de
hoogste prioriteit. Het boren van de putten heeft geen veiligheidsvraagstukken op basis waarvan ik de vergunning zou moeten weigeren. Het boren van
putten betreft een tijdelijke activiteit die geluids- en trillingeffecten met zich
meebrengt. Dat deze effecten van tijdelijke aard zijn, is er de reden van dat
een verzoek om voorlopige voorziening voor het boren van de putten op
26 november 2021 is afgewezen door de rechtbank Den Haag.
Vraag 10
Bent u nog steeds van mening dat de hervatting van de zoutwinning de juiste
beslissing was?
Antwoord 10
Ja, onder het stellen van voorschriften zijn de aangevraagde activiteiten
vergund en is het instemmingsbesluit vastgesteld. Mits wordt voldaan aan de
gestelde voorschriften, ben ik van mening dat zoutwinning verantwoord is.
Vraag 11
Klopt het dat, toen uw ministerie in 2021 toestemming gaf tot het hervatten
van de winning, daar strikte voorwaarden aan waren verbonden om de
veiligheid te borgen? Klopt het dat een belangrijke (veiligheidsmaatregel was
dat put VE-7 en VE-8 niet mochten worden aangeboord, voordat onderzoek
zou hebben plaatsgevonden naar de bodemdaling als gevolg van winning uit
putten VE-5 en VE-6?
Antwoord 11
Ja, het klopt dat er strikte voorwaarden verbonden zijn aan de winning van
het zout. Deze voorwaarden zijn vastgelegd in het instemmingsbesluit op het
winningsplan. De analyse zoals genoemd in artikel 5 van het instemmingsbesluit met het winningsplan, ziet op de winning van het zout en heeft geen
betrekking op de boring. Deze voorwaarde is gesteld naar aanleiding van het
advies van de Mijnraad op het winningsplan. De Mijnraad adviseerde in
overweging te nemen om Nedmag van de geplande 4 cavernes er eerst
slechts 2 te laten aanleggen en te ontwikkelen. Met de verkregen gegevens
uit de eerste twee cavernes kan Nedmag het geomechanisch model toetsen
en eventueel opnieuw valideren om daarmee onzekerheden in de bodemdalingsprognose zoveel mogelijk te reduceren.
Om die reden is aan de instemming met het winningsplan tot zoutwinning
een voorwaarde verbonden om voor aanvang van de caverneontwikkeling
van de derde en vierde caverne (VE-7 en VE-8) Nedmag een analyse van de
effecten van de winning uit de eerste twee cavernes (VE-5 en VE-6) aan mij te
overleggen. De ontwikkeling van de derde en vierde caverne mag uitsluitend
worden aangevangen als uit deze analyse aannemelijk wordt dat de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

bodemdaling ten gevolge van de totale winning zoals opgenomen in het
winningsplan niet zal worden overschreden. Het instemmingsbesluit bepaalt
zodoende dat nu nog niet mag worden gewonnen uit caverne VE-7.
Vraag 12
Klopt het dat deze put VE-7 nu, zonder onderzoek, wel wordt aangeboord en
toezichthouder SODM op 9 juli aan zoutwinner Nedmag heeft laten weten dat
het geen vergunning heeft voor het ondergronds boren naar VE-7?
Antwoord 12
Ja, op 9 juli 2022 heeft ook SodM aan Nedmag medegedeeld dat Nedmag
niet beschikt over de juiste vergunning voor het aanboren van VE-7.
Ik ga ervan uit dat met »onderzoek» aan de analyse wordt gerefereerd zoals
benoemd artikel 5 van het instemmingsbesluit. Hiervoor verwijs ik naar mijn
antwoord op vraag 11.
Vraag 13
Waarom is er niet ingegrepen toen bleek dat Nedmag illegaal aan het boren
was?
Antwoord 13
Op 1 augustus 2022 heeft SodM een handhavingsverzoek ontvangen. SodM
heeft op 9 augustus 2022 besloten om het handhavingsverzoek af te wijzen.
SodM deed dit op grond van het feit dat Nedmag op 22 juli 2022 een
ontvankelijke vergunningaanvraag heeft ingediend voor het boren van put
VE-7.
Aangezien de omgevingsvergunning al in voorbereiding was, was er sprake
van zicht op legalisatie. SodM publiceert de besluiten op handhavingsverzoeken op haar website.
Vraag 14
Klopt het dat Nedmag nu zelfs beloond wordt, doordat het ministerie de
aanvraag van Nedmag ontvankelijk heeft verklaard en daarmee de illegale
boring niet stopt, maar Nedmag juist zicht heeft op legalisatie?
Antwoord 14
Nee, Nedmag heeft een aanvraag ingediend die in behandeling is genomen.
De inspecteur-generaal der mijnen (hierna: IGM) heeft een zelfstandige
bevoegdheid ten aanzien van handhaving. De IGM heeft vanaf de aanvang
van de boring, met de legalisatie in zicht, toezicht gehouden op de boring.
Vraag 15
Waarom worden de economische belangen verkozen boven de veiligheid
Antwoord 15
De veiligheid van omwonenden staat voorop. Een boring van een put leidt
niet tot bodembeweging en leidt zodoende niet tot een risico voor de
veiligheid van omwonenden. De vergunning voor het boren naar caverne
VE-7 is getoetst op de effecten voor milieu. De economische belangen zijn
geen onderdeel van de beoordeling van de aanvragen van Nedmag.
Vraag 16
Snapt u dat bewoners rondom deze zoutwinningslocaties woest zijn?
Antwoord 16
Ik snap de emoties van omwonenden. Zij ervaren overlast en dat er begonnen is met boren voordat ik een vergunning heb gegeven, leidt begrijpelijkerwijs tot woede. Maar ik wil herhalen dat de veiligheid voorop staat. SodM
houdt toezicht op de boring en als er twijfels zijn over de veiligheid, grijpt
SodM in. SodM ziet hier op dit moment geen aanleiding voor.
Vraag 17
Snapt u dat deze gang van zaken het vertrouwen in de overheid nog verder
onder druk zet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4

Antwoord 17
Ik kan me voorstellen dat, nu Nedmag zonder vergunning en voor eigen
risico is gaan boren, dit weinig vertrouwen wekt in Nedmag. Dit heeft echter
geen invloed op de zorgvuldigheid waarmee de aanvraag wordt getoetst.
Men mag erop vertrouwen dat de verlening van vergunningen plaatsvindt op
zorgvuldige wijze en in overeenstemming met de daarvoor geldende
wetgeving. Dit is wat ik in deze procedure ook gedaan heb.
Net als vergunningverlening is ook handhavend optreden aan regels
gebonden. Als er sprake is van een overtreding van een wettelijk voorschrift,
dan moet SodM, als het bestuursorgaan dat bevoegd is om handhavend op
te treden, in de regel van deze bevoegdheid gebruik maken. Dit vanwege het
algemeen belang dat is gediend met handhaving. Slechts onder bijzondere
omstandigheden mag SodM afzien van handhavend optreden. Dit kan zich
voordoen als concreet zicht op legalisatie bestaat. Voorts kan handhavend
optreden zodanig onevenredig zijn in verhouding tot de daarmee te dienen
belangen dat van optreden in die concrete situatie behoort te worden
afgezien.
Vraag 18
Deelt u de mening dat omwonenden door dit handelen van Nedmag en de
overheid verder in een machteloze positie zijn geduwd? Kunt u uw antwoord
toelichten?
Antwoord 18
Ja, ik was immers nog bezig met de beoordeling van de aanvraag toen
Nedmag de boring had gestart. De bewoners hebben dan ook SodM
gevraagd om te handhaven. De IGM heeft dit verzoek afgewezen.
Inmiddels is de aanvraag voor de boring getoetst en wordt de vergunning
verleend.
Vraag 19
Welke contacten zijn er de afgelopen maanden geweest tussen uw ministerie
en Nedmag?
Antwoord 19
Op 8 juli 2022 heeft Nedmag per mail laten weten dat het aangetroffen zout
in put VE-5 niet voldoet aan de verwachtingen en de gewenste kwaliteit.
Nedmag heeft toen aangegeven naar locatie VE-7 te willen boren.
Namens mij is op 12 juli 2022 telefonisch aangegeven dat er een omgevingsvergunning is vereist om naar VE-7 te mogen boren. In aanvulling daarop is
in hetzelfde gesprek aan Nedmag medegedeeld dat voor het mogen winnen
van zout uit caverne VE-7 Nedmag eerst een wijziging van het winningsplan
moet indienen of verzoeken tot wijziging van het instemmingsbesluit.
Op 22 juli 2022 is er een onlineoverleg geweest tussen Nedmag en medewerkers van mijn ministerie en SodM over de indiening van de vergunningaanvraag voor boring van put VE-7. Nedmag heeft nog diezelfde dag vergunning
aangevraagd.
Vraag 20
Welke contacten zijn er de afgelopen maanden geweest tussen uw ministerie
en de omwonenden van de Nedmag-locaties?
Antwoord 20
Gedurende werkzaamheden is het aan Nedmag om contact met de omgeving
te onderhouden en de omwonenden te informeren over de voortgang of
voorgenomen werkzaamheden. Een omwonende heeft contact opgenomen
met mijn ministerie nadat ik de vergunningaanvraag heb ontvangen en de
kennisgeving ervan heb gepubliceerd. Over de inhoud van de kennisgeving is
e-mail contact geweest tussen deze omwonende en mijn ministerie. Om de
beoordeling van een aanvraag zorgvuldig te kunnen uitvoeren is het niet
passend als ik tijdens die periode communiceer over de inhoudelijke
voortgang.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

5

Vraag 21
Op welke wijze zijn de omwonenden door Nedmag geïnformeerd over het
ondergronds boren naar een nieuwe locatie? Zijn alle omwonenden hiermee
juist geïnformeerd?
Antwoord 21
Nedmag verstuurd regelmatig nieuwsbrieven per e-mail aan alle omwonenden die zich daarvoor hebben ingeschreven. Met de nieuwsbrief van
2 augustus 2022 zijn omwonenden geïnformeerd over de wijzigingen in de
boring.
Vraag 22
Op welke wijze zijn de omwonenden door het ministerie geïnformeerd over
het ondergronds boren naar een nieuwe locatie? Zijn alle omwonenden
hiermee juist geïnformeerd?
Antwoord 22
Het is aan Nedmag om contact met de omgeving te onderhouden en de
omwonenden te informeren over het verloop van de werkzaamheden of
voorgenomen werkzaamheden. SodM is de onafhankelijke toezichthouder en
heeft zicht op de dagelijkse werkzaamheden. Ik ben bevoegd gezag voor de
vergunningverlening en heb de aanvraag gepubliceerd, zodat iedereen er
kennis van kan nemen dat ik een aanvraag te beoordeling heb ontvangen. Zie
verder ook het antwoord op vraag 20.
Vraag 23
Handelt Nedmag naar de aanbevelingen uit het zeer kritische rapport over de
sector zout dat toezichthouder SODM in 2018 publiceerde? Is voldaan aan de
aanbeveling «blijf ruim binnen de grenzen van het winningsplan en ga op tijd
in gesprek met de omgeving, de toezichthouder en de vergunningverlener
wanneer de grenzen in zicht komen»? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 23
Er vindt nog geen zoutwinning plaats uit de nieuwe cavernes, zodoende
werkt Nedmag nog ruim binnen de grenzen van het winningsplan. Echter,
zoals ik ook in antwoord op vraag 20 aangaf, is het aan Nedmag om contact
met de omgeving te onderhouden en de omwonenden te informeren over het
verloop van de werkzaamheden of voorgenomen werkzaamheden. Ik
constateer dat Nedmag in hun nieuwsbrief aan omwonenden van 15 juli 2022
nog niet inging op de tegenvallende resultaten van VE-5 en de door hen
gewenste wijziging van ondergrondlocatie van VE-6 naar VE-7.
Vraag 24
Hoe heeft het ministerie voldaan aan de door SODM gedane aanbevelingen
in het rapport over de sector zout? Is voldaan aan de aanbeveling om de
toegankelijkheid van de gegevens over de ondergrond beter te borgen? Hoe
is voldaan aan de aanbeveling om de schadeafhandeling te verbeteren?
Antwoord 24
Voor de invulling die ik geef aan de op 12 juni 2018 door SodM gedane
aanbevelingen in het rapport over de sector zout, verwijs ik naar de brief van
mijn voorganger van 27 september 2018 (Kamerstuk 32 849, nr. 136).
Ter opvolging van de aanbeveling om de toegankelijkheid van de gegevens
over de ondergrond beter te borgen, publiceer ik de vergunningen en
vergunningsaanvragen centraal op www.mijnbouwvergunningen.nl.
Ter opvolging van de aanbeveling van de schadeafhandeling kan, wanneer
particulieren vermoeden dat de schade aan een woning of gebouw komt door
bodembeweging als gevolg van zoutwinning, men sinds 1 november 2021
deze schade melden bij de Commissie Mijnbouwschade.
Vraag 25
Voldoet Nedmag aan alle (andere) afspraken die in het instemmingsbesluit
van 2021 zijn vastgelegd?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

6

Antwoord 25
SodM heeft niet geconstateerd dat de artikelen in het instemmingsbesluit niet
worden nageleefd.
Vraag 26
Kunt u deze vragen één voor één en voor het eerstvolgende commissiedebat
Mijnbouw beantwoorden?
Antwoord 26
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

7