EUROPESE
COMMISSIE

Brussel, 17.7.2013
COM(2013) 534 final
2013/0255 (APP)

Voorstel voor een
VERORDENING VAN DE RAAD
tot instelling van het Europees Openbaar Ministerie
{SWD(2013) 274 final}
{SWD(2013) 275 final}

NL

NL

TOELICHTING
1.

ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

De vervolging van strafbare feiten die ten koste gaan van de EU-begroting is nu de exclusieve
bevoegdheid van de lidstaten: de Unie heeft op dit gebied geen enkele zeggenschap. Hoewel
deze strafbare feiten grote schade kunnen veroorzaken, worden ze wegens gebrek aan
middelen niet altijd opgespoord en vervolgd door de bevoegde nationale autoriteiten. De
nationale rechtshandhaving op dit gebied blijft daardoor vaak versnipperd en de
grensoverschrijdende dimensie van deze strafbare feiten ontgaat de autoriteiten vaak.
De aanpak van grensoverschrijdende fraudegevallen vergt een goed gecoördineerde en
effectieve opsporing en vervolging op Europees niveau, maar op dit moment is de informatieuitwisseling en de coördinatie onvoldoende, ondanks de grotere inspanningen van Unieorganen als Eurojust, Europol en het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF).
Coördinatie, samenwerking en informatie-uitwisseling worden ernstig belemmerd en beperkt
doordat de bevoegdheden zijn verdeeld over verschillende instanties die tot verschillende
territoriale en functionele rechtsgebieden behoren. Dagelijks doen zich op verschillende
niveaus en tussen verschillende instanties hiaten voor in de juridische mogelijkheden om
fraude aan te pakken, waardoor strafbare feiten die de financiële belangen van de Unie
schaden, niet goed kunnen worden opgespoord en vervolgd.
Eurojust en Europol hebben een algemeen mandaat om de uitwisseling van informatie te
vergemakkelijken en nationale strafrechtelijke onderzoeken en vervolgingen te coördineren,
maar zijn niet bevoegd zelf opsporings- of vervolgingshandelingen te verrichten. OLAF heeft
een mandaat om fraude en andere onwettige activiteiten die de EU raken, te onderzoeken,
maar is alleen bevoegd administratieve onderzoeken in te stellen. Nationale justitiële
autoriteiten reageren vaak traag, de gemiddelde vervolgingspercentages liggen laag en de
resultaten verschillen sterk per lidstaat. De juridische stappen die de lidstaten ondernemen om
fraude te bestrijden, beantwoorden dan ook niet aan de eisen van het Verdrag, dat om
doeltreffende, gelijkwaardige en afschrikkende maatregelen vraagt.
Omdat de strafrechtelijke opsporings- en vervolgingsautoriteiten van de lidstaten momenteel
niet in staat zijn een gelijkwaardig niveau van bescherming en rechtshandhaving te bieden, is
de Unie niet alleen bevoegd, maar ook verplicht om op te treden. Verplicht in juridische zin,
omdat artikel 325 van het Verdrag de Unie die verplichting oplegt, maar ook in die zin dat de
Unie, gezien de specifieke EU-regels op dit gebied, het best in staat is haar eigen financiële
belangen te beschermen, onder meer door middel van de vervolging van strafbare feiten die
deze belangen schaden. Artikel 86 van het Verdrag biedt de rechtsgrond voor een dergelijk
vervolgingssysteem op Unie-niveau, dat de tekortkomingen van het huidige, zuiver op
nationale maatregelen gebaseerde handhavingsstelsel moet verhelpen en voor de nodige
samenhang en coördinatie moet zorgen.
Dit voorstel strekt tot oprichting van het Europees Openbaar Ministerie en tot omschrijving
van de bevoegdheden en procedures daarvan. Het is een aanvulling op een eerder

NL

2

NL

wetgevingsvoorstel1, waarin de strafbare feiten en de toepasselijke sancties worden
omschreven.
Het onderhavige voorstel maakt deel uit van een wetgevingspakket dat ook een voorstel tot
hervorming van Eurojust omvat.
2.

RESULTATEN VAN DE RAADPLEGING VAN BETROKKEN PARTIJEN EN
EFFECTBEOORDELING

Ter voorbereiding van deze verordening heeft de Commissie herhaaldelijk overleg gepleegd
met belanghebbenden, mede op basis van eerdere gesprekken over het Europees Openbaar
Ministerie, waarover al ruim tien jaar wordt gesproken2. Bij deze raadpleging zijn alle
hoofdpunten van de verordening aan de orde gekomen en verschillende opties besproken voor
de institutionele, juridische, organisatorische en operationele opzet van een Europees systeem
voor het opsporen en vervolgen van de betrokken strafbare feiten.
Begin 2012 zijn twee vragenlijsten online gezet: een voor justitieambtenaren en een voor het
grote publiek. De respondenten stonden over het algemeen positief tegenover nieuwe
maatregelen ter versterking van het materiële en procedurele kader voor het aanpakken van
strafbare feiten die de financiële belangen van de EU schaden, en de meesten toonden zich
ook voorstander van het oprichten van een Europees Openbaar Ministerie. Daarnaast werden
ook specifiekere suggesties, bezorgdheden en vragen geformuleerd, met name over de relatie
tussen het Europees Openbaar Ministerie en de nationale vervolgingsinstanties, de
bevoegdheid van het Europees Openbaar Ministerie om onderzoeken op nationaal niveau uit
te voeren en te coördineren, of de mogelijke problemen met betrekking tot geharmoniseerde
Europese procedurevoorschriften voor het Europees Openbaar Ministerie. Tegelijk met de
raadplegingen is in een aantal lidstaten praktijkonderzoek gedaan in het kader van de externe
studie betreffende dit voorstel. Bovendien zijn in 2012 en begin 2013 een aantal discussies
gevoerd of vergaderingen gehouden op Europees niveau, zoals:
•

de bijeenkomst van het netwerk van openbare aanklagers of vergelijkbare
autoriteiten bij de hoogste rechterlijke instanties van de lidstaten (Boedapest, 25-26
mei 2012);

•

de conferentie: A Blueprint for the European Public Prosecutor's Office?
(Luxemburg, 13-15 juni 2012). Deze conferentie werd bijgewoon door deskundigen
en vooraanstaande academici en vertegenwoordigers van de EU-instellingen en de
lidstaten;

•

het overleg van vicevoorzitter Reding met procureurs-generaal en directeuren van
openbare ministeries van de lidstaten (Brussel, 26 juni 2012); Tijdens deze
bijeenkomst kon vrijuit worden gediscussieerd over specifieke aangelegenheden
betreffende de bescherming van de financiële belangen van de Unie;

1

2

NL

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de strafrechtelijke
bestrijding van fraude die de financiële belangen van de EU schaadt COM(2012) 363 final van
11.7.2012.
Zie het groenboek inzake de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de
Gemeenschap en de instelling van een Europese officier van justitie van 11 december 2001
(COM(2001)715 definitief), en het vervolgverslag daarover van 19 maart 2003 (COM(2003)128
definitief).

3

NL

•

de overlegbijeenkomst over kwesties in verband met een eventuele hervorming van
Eurojust, waar met vertegenwoordigers van de lidstaten ook werd gesproken over de
oprichting van een Europees Openbaar Ministerie (18 oktober 2012). Op deze
bijeenkomst werd gepleit voor een nauw verband tussen Eurojust en het Europees
Openbaar Ministerie;

•

de 10e OLAF-conferentie voor fraudebestrijders (Berlijn, 8-9 november 2012), waar
onder meer werd besproken hoe de interactie tussen de nationale openbare
aanklagers en een eventueel Europees Openbaar Ministerie zou moeten verlopen;

•

de informele raadpleging met advocaten (CCBE en ECBA), waar de procedurele
waarborgen voor verdachten werden besproken, wat waardevolle aanbevelingen
opleverde (26 november 2012);

•

het ERA-seminar “Towards the European Public Prosecutor's Office (EPPO)” (17 en
18 januari 2013);

•

de bijeenkomst van de deskundigen groep van de Commissie voor het Europees
strafrechtbeleid (23 januari 2013);

•

nog een raadplegingsbijeenkomst met ECBA- en CCBE-advocaten (Brussel, 9 april
2013).

Er zijn ook vele bilaterale overlegrondes geweest met de autoriteiten van de lidstaten in de
tweede helft van 2012 en begin 2013.
De Commissie heeft een effectbeoordeling uitgevoerd, onder andere op basis van een externe
studie (specifieke overeenkomst nr. JUST/2011/JPEN/FW/0030.A4) waarin verschillende
opties voor de oprichting van een Europees Openbaar Ministerie tegen elkaar werden
afgewogen. De effectbeoordeling wijst uit dat het Europees Openbaar Ministerie het best kan
worden opgezet als gedecentraliseerd geïntegreerd orgaan van de Unie dat gebruikmaakt van
de nationale rechtsstelsels, omdat dat de meeste voordelen oplevert en het minst kost.
3.

JURIDISCHE ELEMENTEN VAN HET VOORSTEL

3.1.

Rechtsgrondslag

De rechtsgrondslag van dit voorstel is artikel 86 van het Verdrag. Het eerste lid van dat artikel
luidt: “Ter bestrijding van strafbare feiten die de financiële belangen van de Unie schaden,
kan de Raad op de grondslag van Eurojust volgens een bijzondere wetgevingsprocedure bij
verordeningen een Europees openbaar ministerie instellen. De Raad besluit met eenparigheid
van stemmen, na goedkeuring door het Europees Parlement”. In het tweede lid worden de
verantwoordelijkheden van het Europees Openbaar Ministerie als volgt omschreven: “Het
Europees openbaar ministerie is, in voorkomend geval in samenwerking met Europol,
bevoegd voor het opsporen, vervolgen en voor het gerecht brengen van daders van en
medeplichtigen aan strafbare feiten die de financiële belangen van de Unie, zoals omschreven
in de in lid 1 bedoelde verordening, schaden. Het Europees openbaar ministerie is belast met
de rechtsvordering voor de bevoegde rechterlijke instanties van de lidstaten in verband met
deze strafbare feiten”. Ten slotte wordt in het derde lid van artikel 86 van het Verdrag de
inhoud van de op grond van dat artikel vast te stellen verordeningen beschreven: “Het statuut
van het Europees openbaar ministerie, de voorwaarden voor de uitoefening van zijn functies,

NL

4

NL

de voor zijn activiteiten geldende procedurevoorschriften en de voorschriften inzake de
toelaatbaarheid van bewijs en de voorschriften voor de rechterlijke toetsing van de
procedurele handelingen die het in de uitoefening van zijn ambt verricht, worden bij de in lid
1 bedoelde verordeningen vastgesteld”.
3.2.

Subsidiariteit en evenredigheid

Deze maatregel moet door de Unie worden genomen omdat het een maatregel is met een
intrinsieke Unie-dimensie. Het gaat om het aansturen en coördineren op Unie–niveau van de
opsporing en vervolging van strafbare feiten die de financiële belangen van de Unie zelf
schaden, belangen die krachtens artikel 310, lid 6, VWEU en artikel 325 VWEU zowel door
de Unie als door de lidstaten moeten worden beschermd. In overeenstemming met het
subsidiariteitsbeginsel kan deze doelstelling wegens de omvang en gevolgen ervan alleen op
het niveau van de Unie worden verwezenlijkt. Nu is de vervolging van strafbare feiten die de
financiële belangen van de Unie schaden, uitsluitend een zaak van de autoriteiten van de
lidstaten. Zoals gezegd is dit een onbevredigende situatie, die onvoldoende mogelijkheden
biedt om effectief op te treden tegen strafbare feiten ten nadele van de EU-begroting.
Overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan wat nodig
is om deze doelstelling te verwezenlijken. In dit voorstel is steeds de optie gekozen met de
minst ingrijpende gevolgen voor de rechtsorde en de institutionele structuur van de lidstaten.
De belangrijkste onderdelen van het voorstel, zoals de keuze van het recht dat van toepassing
is op vervolgingsmaatregelen, de figuur van de gedelegeerde aanklagers, het decentrale
karakter van het Europees Openbaar Ministerie en het systeem van rechterlijke toetsing zijn
gebaseerd op het uitgangspunt niet verder te gaan dan nodig is om de belangrijkste
doelstellingen van het voorstel te verwezenlijken.
De bevoegdheid van de Unie om fraude en andere strafbare feiten die haar financiële
belangen schaden, is ondubbelzinnig vervat in de artikelen 86 en 325 van het Verdrag. Omdat
deze bevoegdheid van de Unie geen aanvullend karakter ten opzichte van de bevoegdheid van
de lidstaten heeft en de Unie genoodzaakt is deze bevoegdheid uit te oefenen om haar
financiële belangen beter te beschermen, beantwoordt het voorgestelde wetgevingspakket aan
het subsidiariteitsbeginsel.
3.3.

Toelichting per hoofdstuk

De belangrijkste doelstellingen van het voorstel zijn:

NL

•

bijdragen tot een betere bescherming van de financiële belangen van de Unie en tot
de verdere ontwikkeling van een rechtsruimte, het vertrouwen van de EU-burgers en
-ondernemingen in de instellingen van de Unie vergroten, en hierbij alle in het
Handvest van de grondrechten van de Europese Unie verankerde grondrechten
eerbiedigen;

•

een coherent Europees systeem in het leven roepen voor het opsporen en vervolgen
van strafbare feiten die de financiële belangen van de Unie schaden;

•

de opsporing en vervolging van strafbare feiten die de financiële belangen van de
Unie schade, efficiënter en effectiever doen verlopen;

•

vaker vervolging instellen, zodat het vaker tot een veroordeling komt en tot de
terugvordering van frauduleus verkregen Unie-geld;

5

NL

•

zorgen voor nauwe samenwerking en effectieve informatie-uitwisseling tussen de
Europese en de nationale bevoegde autoriteiten;

•

een sterkere afschrikking oproepen met betrekking tot het plegen van strafbare feiten
die de financiële belangen van de Unie schaden.

3.3.1.

Hoofdstuk I: Onderwerp en definities

In dit hoofdstuk wordt het onderwerp van de verordening beschreven: het instellen van het
Europees Openbaar Ministerie. Daarnaast wordt een aantal termen gedefinieerd die in de tekst
worden gebruikt, zoals de "financiële belangen van de Unie".
3.3.2.

Hoofdstuk II: Algemene Regels

Dit hoofdstuk regelt de fundamentele kenmerken van het Europees Openbaar Ministerie, de
status en de structuur ervan als een nieuw orgaan van de Unie met opsporings- en
vervolgingsbevoegdheden. Daarbij worden specifieke regels vastgesteld voor de benoeming
en het ontslag van de Europese openbare aanklager, zijn plaatsvervangers en de gedelegeerde
Europese aanklagers. Ook de basisbeginselen van de werking van het Europees Openbaar
Ministerie worden beschreven.
Afdeling 1 (status, organisatie en structuur van het Europees Openbaar Ministerie) beschrijft
hoe het Europees Openbaar Ministerie in elkaar zit en welke functies het krijgt. Het voorstel
bepaalt dat het een nieuw orgaan van de Unie wordt met rechtspersoonlijkheid, en beschrijft
de relatie met Eurojust. Onafhankelijkheid en verantwoordingsplicht: dat zijn volgens de tekst
de kernbegrippen ten aanzien van het Europees Openbaar Ministerie die ervoor moeten
zorgen dat het zijn functies en bevoegdheden kan uitoefenen zonder dat het vatbaar is voor
ongepaste beïnvloeding. Ook de belangrijkste kenmerken van de structuur van het Europees
Openbaar Ministerie worden beschreven.
Afdeling 2 (benoeming en ontslag van de leden van het Europees Openbaar Ministerie) bevat
de regels die van toepassing zijn op de benoemings- en ontslagprocedure van de Europese
openbare aanklager, zijn plaatsvervangers en de personeelsleden. De benoemingsprocedure
voor de Europese openbare aanklager is zo geregeld dat de onafhankelijkheid en de
verantwoordingsplicht van de aanklager jegens de instellingen van de Unie zijn gewaarborgd;
de ontslagprocedure loopt via het Hof van Justitie van de Europese Unie. De procedure voor
de gedelegeerde Europese aanklagers, die door de Europese openbare aanklager worden
benoemd en ontslagen, biedt de zekerheid dat zij in de nationale vervolgingssystemen worden
geïntegreerd.
Afdeling 3 (basisbeginselen) beschrijft de belangrijkste rechtsbeginselen die de activiteiten
van het Europees Openbaar Ministerie regeren, zoals de naleving van het Handvest van de
grondrechten van de Europese Unie, evenredigheid, het beginsel dat het nationale recht van
toepassing is bij de uitvoering van de verordening, onpartijdigheid, wettigheid en snelheid van
onderzoeken, en de verplichting voor de lidstaten om medewerking te verlenen aan de
opsporing en vervolging door het Europees Openbaar Ministerie.
Afdeling 4 (bevoegdheden van het Europees Openbaar Ministerie) verduidelijkt welke
strafbare feiten onder de materiële bevoegdheid van het Europees Openbaar Ministerie vallen.
Deze feiten moeten worden gedefinieerd op basis van het nationale recht ter uitvoering van
het recht van de Unie (richtlijn 2013/xxx/EU). In het voorstel wordt een onderscheid gemaakt
tussen twee soorten strafbare feiten: de eerste soort valt automatisch onder de bevoegdheid

NL

6

NL

van het Europees Openbaar Ministerie (artikel 12), bij de tweede soort moet die bevoegdheid
worden vastgesteld aan de hand van bepaalde verbanden met strafbare feiten van de eerste
soort (artikel 13). In deze afdeling wordt ook beschreven hoe het Europees Openbaar
Ministerie zijn bevoegdheden ten aanzien van deze strafbare feiten zal uitoefenen.
3.3.3.

Hoofdstuk III: procedurevoorschriften voor opsporing, vervolging en procesvoering

Dit hoofdstuk behandelt de belangrijkste aspecten van de opsporing en vervolging die door
het Europees Openbaar Ministerie worden ingesteld. Zo bepaalt het hoe de opsporing en
vervolging moeten worden gecontroleerd door de nationale rechter, welke beslissingen het
Europees Openbaar Ministerie kan nemen na afronding van een onderzoek, hoe het zijn
vervolgingsfuncties moet uitoefenen en hoe het vergaarde bewijs kan worden gebruikt voor
de geadieerde rechter.
Afdeling 1 (Opsporing) bevat de algemene regels die van toepassing zijn op de
opsporingsactiviteiten van het Europees Openbaar Ministerie. Zo wordt beschreven welke
aanleidingen er kunnen zijn voor opsporing, hoe de opsporing wordt ingesteld en uitgevoerd,
en hoe het Europees Openbaar Ministerie verdere informatie kan verkrijgen uit
gegevensbanken of uit gegevens die op zijn verzoek zijn verzameld.
Afdeling 2 (Informatieverwerking) legt uit hoe het casemanagementsysteem werkt.
Afdeling 3 (Opsporingsmaatregelen) beschrijft de afzonderlijke opsporingsmaatregelen die
het Europees Openbaar Ministerie kan nemen en onder welke voorwaarden het dat kan doen.
Deze maatregelen worden niet allemaal tot in detail geregeld: het voorstel bepaalt dat het
nationale recht moet worden toegepast.
Afdeling 4 (Beëindiging van de opsporing en vervolgingsbevoegdheden) beschrijft welke
beslissingen het Europees Openbaar Ministerie kan nemen na afronding van de opsporing; het
kan bijvoorbeeld overgaan tot tenlastelegging of seponering.
Afdeling 5 (Toelaatbaarheid van bewijs) regelt de toelaatbaarheid van bewijs dat door het
Europees Openbaar Ministerie is vergaard en voor de geadieerde rechter wordt aangevoerd.
Afdeling 6 (Confiscatie) regelt de vervreemding van de vermogensbestanddelen die door de
nationale rechter zijn geconfisqueerd naar aanleiding van de vervolging die door het Europees
Openbaar Ministerie is ingesteld.
3.3.4.

Hoofdstuk IV: Procedurele waarborgen

Dit hoofdstuk regelt de waarborgen voor verdachten en andere personen die zijn betrokken bij
procedures van het Europees Openbaar Ministerie; deze waarborgen moeten voldoen aan de
daarvoor geldende normen, met name het Handvest van de grondrechten van de Europese
Unie. De regels verwijzen naar de wetgeving van de Unie (richtlijnen over bepaalde
procedurele rechten in strafprocessen) voor bepaalde rechten, maar er worden ook andere
rechten vastgesteld, die nog niet bij de Unie-wetgeving zijn geregeld. Deze regels vormen een
extra beschermingslaag in vergelijking met het nationale recht, waardoor verdachten en
andere personen direct bescherming op Unie-niveau genieten.

NL

7

NL

3.3.5.

Hoofdstuk V: Rechterlijke toetsing

Artikel 86, lid 3, VWEU schrijft voor dat de wetgever van de Unie de voorschriften vaststelt
voor de rechterlijke toetsing van de procedurele handelingen die het Europees Openbaar
Ministerie in de uitoefening van zijn ambt verricht. Deze mogelijkheid weerspiegelt de
specifieke aard van het Europees Openbaar Ministerie: deze wijkt af van die van alle andere
organen en agentschappen van de Unie en vereist speciale voorschriften inzake rechterlijke
toetsing.
Krachtens artikel 86, lid 2, van het Verdrag is het Europees Openbaar Ministerie belast met de
rechtsvordering voor de bevoegde rechterlijke instanties van de lidstaten. De
opsporingshandelingen van het Europees Openbaar Ministerie hangen nauw samen met een
mogelijke vervolging en zullen met name rechtsgevolgen hebben binnen de rechtsstelsels van
de lidstaten. In de meeste gevallen zullen zij in opdracht van het Europees Openbaar
Ministerie ook door de nationale rechtshandhavingsinstanties worden uitgevoerd, soms nadat
ook toestemming van een nationale rechter is verkregen. Het Europees Openbaar Ministerie is
derhalve een orgaan van de Unie waarvan het optreden hoofdzakelijk van belang is binnen de
nationale rechtsstelsels. Er valt dan ook veel voor te zeggen om het Europees Openbaar
Ministerie te beschouwen als een nationale instantie waar het gaat om de rechterlijke toetsing
van zijn opsporings- en vervolgingshandelingen.
De nationale rechters dienen
verantwoordelijk te worden voor de rechterlijke toetsing van alle voor beroep vatbare
opsporings- en vervolgingshandelingen van het Europees Openbaar Ministerie. De
gerechtshoven van de Unie dienen niet op grond van de artikelen 263, 265 en 268 van het
Verdrag rechtstreeks bevoegd te zijn voor dergelijke handelingen, die wat de rechterlijke
toetsing betreft immers niet als daden van een orgaan van de Unie gelden.
Overeenkomstig artikel 267 van het Verdrag hebben nationale rechters de mogelijkheid – en
in bepaalde omstandigheden de plicht – om zich tot het Hof van Justitie te wenden voor een
prejudiciële uitspraak over de uitlegging en geldigheid van bepalingen uit de wetgeving van
de Unie die van belang zijn voor de rechterlijke toetsing van opsporings- en
vervolgingshandelingen van het Europees Openbaar Ministerie. Ook vragen over de
uitlegging van deze verordening kunnen aan het Hof worden voorgelegd. Aangezien het
Europees Openbaar Ministerie wat de rechterlijke toetsing betreft wordt beschouwd als een
nationale instantie, kunnen nationale rechters zich alleen tot het Hof van Justitie wenden met
vragen over de uitlegging van zijn handelingen. Zo waarborgen de prejudiciële uitspraken dat
deze verordening in de hele Unie op uniforme wijze wordt toegepast, terwijl de geldigheid
van de handelingen van het Europees Openbaar Ministerie overeenkomstig het nationale recht
kan worden aangevochten voor de nationale rechter.
3.3.6.

Hoofdstuk VI: Gegevensbescherming

Dit hoofdstuk bevat voorschriften inzake de gegevensbeschermingsregels, die in het
specifieke kader van het Europees Openbaar Ministerie strekken tot specificatie en aanvulling
van de EU-wetgeving betreffende de verwerking van persoonsgegevens door EU-organen
(met name Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 18
december 2000 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de
verwerking van persoonsgegevens door de communautaire instellingen en organen en
betreffende het vrije verkeer van die gegevens). Het toezicht op de verwerking van
persoonsgegevens in het kader van de activiteiten van het Europees Openbaar Ministerie is
toevertrouwd aan het Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming.

NL

8

NL

3.3.7.

Hoofdstuk VII: Financiële bepalingen en bepalingen inzake personeel

In dit hoofdstuk wordt geregeld hoe het Europees Openbaar Ministerie zijn financiële en
personele middelen beheert. De betrokken voorschriften zijn gebaseerd op de toepasselijke
EU-wetgeving, d.w.z. voor begrotingszaken op Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van
het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële
regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van
Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002, en voor personeelszaken op Verordening nr.
31/EEG, als gewijzigd.
3.3.8.

Hoofdstuk VIII: Bepalingen inzake de betrekkingen van het Europees Openbaar
Ministerie

In dit hoofdstuk worden de betrekkingen van het Europees Openbaar Ministerie met de
instellingen en organen van de Unie alsook met actoren buiten de Unie geregeld. Voor de
betrekkingen tussen het Europees Openbaar Ministerie en Eurojust gelden speciale regels,
gelet op hun bijzondere band op operationeel, administratief en beheersgebied.
3.3.9.

Hoofdstuk IX: Algemene bepalingen

Deze bepalingen bestrijken institutionele aangelegenheden die bij het opzetten van elk nieuw
orgaan of nieuwe instantie van de Unie moeten worden geregeld. Ze zijn grotendeels geënt
op de gemeenschappelijke aanpak voor gedecentraliseerde agentschappen, maar houden
rekening met de specifieke (justitiële) aard van het Europees Openbaar Ministerie. De
bepalingen betreffen de rechtsstatus en operationele voorwaarden, de talenregeling,
transparantie, fraudepreventie, gerubriceerde gegevens, administratieve onderzoeken en
aansprakelijkheid.
3.3.10. Hoofdstuk X: Slotbepalingen
Deze bepalingen hebben betrekking op de tenuitvoerlegging van de verordening: ze voorzien
in de vaststelling van uitvoeringsvoorschriften, overgangsbepalingen en administratieve
voorschriften, en regelen de inwerkingtreding.
4.

GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING

Het voorstel beoogt kostenefficiënte benutting van EU-begrotingsmiddelen: een deel van de
huidige middelen van OLAF wordt gebruikt voor het opzetten van de zetel van het Europees
Openbaar Ministerie, waarvoor tevens een beroep wordt gedaan op administratieve
ondersteuning van Eurojust.
De positie van de gedelegeerde Europese aanklagers, die in de lidstaten zullen zijn gevestigd
en integrerend deel uitmaken van het Europees Openbaar Ministerie, zorgt voor beperkte
aanvullende kosten. Gelet op hun dubbele status van zowel Europees als nationaal aanklager,
worden zij bezoldigd uit de EU-begroting en vallen zij onder het Statuut.
Aangezien met de opbouw van het Europees Openbaar Ministerie waarschijnlijk meerdere
jaren gemoeid zullen zijn, worden personeelsleden geleidelijk van OLAF naar het Europees
Openbaar Ministerie overgeheveld. Het equivalent van de posten van de overgehevelde
personeelsleden en de overeenkomstige kredieten worden in mindering gebracht op de
personeelformatie en de begroting van OLAF. Het Europees Openbaar Ministerie komt op

NL

9

NL

kruissnelheid wanneer alle posten zijn bezet. Dit zal het geval zijn in 2023, met 235
personeelsleden, waarvan 180 personeelsformatieposten en 55 externe personeelsleden. Bij
deze personeelssterkte zullen de personeelskosten in 2023 circa 35 miljoen EUR bedragen.

NL

10

NL

2013/0255 (APP)
Voorstel voor een
VERORDENING VAN DE RAAD
tot instelling van het Europees Openbaar Ministerie

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 86,
Gezien het voorstel van de Europese Commissie,
Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,
Gezien de goedkeuring van het Europees Parlement,
Na raadpleging van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming,
Handelend volgens een bijzondere wetgevingsprocedure,
Overwegende hetgeen volgt:

NL

(1)

Zowel de Unie als de lidstaten zijn verplicht de financiële belangen van de Unie te beschermen
tegen strafbare feiten, die jaarlijks aanzienlijke financiële schade veroorzaken. Deze feiten
worden op dit moment echter niet voldoende onderzocht en vervolgd door de bevoegde
nationale autoriteiten.

(2)

Het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) voorziet in het kader van
de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht in de instelling van een Europees Openbaar
Ministerie.

(3)

Het Verdrag bepaalt uitdrukkelijk dat het Europees Openbaar Ministerie moet worden
ingesteld op de grondslag van Eurojust; deze verordening moet dus een verband tussen beide
tot stand brengen.

(4)

Het Verdrag bepaalt dat het Europees Openbaar Ministerie tot taak heeft strafbare feiten die de
financiële belangen van de Unie schaden, te bestrijden.

(5)

In overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel kunnen strafbare feiten die de financiële
belangen van de Unie schaden, vanwege de omvang en de gevolgen van het optreden beter op
het niveau van de Unie worden bestreden. In de huidige situatie, waarin de vervolging van
strafbare feiten ten nadele van de financiële belangen van de Unie uitsluitend een taak is van
de autoriteiten van de lidstaten, kan die doelstelling niet voldoende worden verwezenlijkt. Daar
de doelstellingen van deze verordening, namelijk het opzetten van het Europees Openbaar
Ministerie, vanwege de uiteenlopende wijze waarop op nationaal niveau de vervolging van
strafbare feiten die de financiële belangen van de Unie schaden, wordt aangepakt, niet door de
lidstaten kan worden verwezenlijkt en derhalve, gezien het feit dat het Europees Openbaar
Ministerie de exclusieve bevoegdheid moet krijgen om dergelijke strafbare feiten te vervolgen,

11

NL

beter op het niveau van de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie overeenkomstig
het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie vastgelegde
subsidiariteitsbeginsel maatregelen nemen.

NL

(6)

Overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie vastgelegde
evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan nodig is om de doelstellingen te
verwezenlijken en zijn de gevolgen ervan voor de rechtsorde en de institutionele structuur van
de lidstaten zo beperkt mogelijk gehouden.

(7)

Het opsporen, vervolgen en voor het gerecht brengen van de daders van strafbare feiten die de
financiële belangen van de Unie schaden: dat dient het mandaat van het Europees Openbaar
Ministerie te zijn.
Daarvoor moet het over autonome opsporings- en
vervolgingsbevoegdheden beschikken, en onder andere onderzoeken kunnen uitvoeren in
grensoverschrijdende, complexe zaken.

(8)

De organisatiestructuur van het Europees Openbaar Ministerie moet ook een snelle en
efficiënte besluitvorming mogelijk maken tijdens strafrechtelijke onderzoeken en
vervolgingen, ongeacht of er één of meer lidstaten bij betrokken zijn.

(9)

In de regel dient de opsporing door het Europees Openbaar Ministerie te worden uitgevoerd
door gedelegeerde Europese aanklagers in de lidstaten. In zaken waar meerdere lidstaten bij
betrokken zijn of bijzonder complexe zaken kan het met het oog op een efficiënte opsporing en
vervolging nodig zijn dat de Europese openbare aanklager zijn bevoegdheden ook uitoefent
door nationale rechtshandhavingsinstanties opdrachten te geven.

(10)

Aangezien het Europees Openbaar Ministerie opsporings- en vervolgingsbevoegdheden krijgt,
dienen er institutionele waarborgen te worden ingebouwd die ervoor zorgen dat het
onafhankelijk is van en verantwoording schuldig is aan de instellingen van de Unie.

(11)

De strikte verantwoordingsplicht is de tegenhanger van de onafhankelijkheid en de
bevoegdheden die het Europees Openbaar Ministerie uit hoofde van deze verordening heeft.
De Europese openbare aanklager is volledige verantwoording schuldig voor de uitvoering van
zijn taken als hoofd van het Europees Openbaar Ministerie en als zodanig draagt hij een
algemene institutionele verantwoordingsplicht voor de algemene activiteiten van het Europees
Openbaar Ministerie jegens de instellingen van de Unie. Dit betekent dat elk van de
instellingen van de Unie in bepaalde omstandigheden het Hof van Justitie van de Europese
Unie kan verzoeken de Europese openbare aanklager te ontslaan, bijvoorbeeld als hij ernstig is
tekortgeschoten. Deze verantwoordingsplicht moet worden gecombineerd met een strikte
rechterlijke controle die inhoudt dat het Europees Openbaar Ministerie alleen dwangmiddelen
kan gebruiken met toestemming van de rechter en dat bewijs dat aan de geadieerde rechter
wordt voorgelegd, door die rechter moet worden getoetst op naleving van het Handvest van de
grondrechten van de Europese Unie.

(12)

Met het oog op de samenhang van het optreden van het Europees Openbaar Ministerie en dus
van een gelijke bescherming van de financiële belangen van de Unie, moet de
organisatiestructuur van het Europees Openbaar Ministerie ruimte bieden voor centrale
coördinatie en sturing van alle opsporings- en vervolgingsactiviteiten die onder zijn
bevoegdheid vallen. Het Europees Openbaar Ministerie moet dan ook een centrale structuur
hebben waarin de besluiten worden genomen door de Europese openbare aanklager.

(13)

Voor maximale efficiëntie en minimale kosten dient het Europees Openbaar Ministerie te
werken volgens het decentralisatiebeginsel, waarbij gedelegeerde Europese aanklagers in de

12

NL

lidstaten worden belast met de opsporing en vervolging. Het Europees Openbaar Ministerie
dient aangewezen te zijn op nationale autoriteiten, waaronder de politie, met name voor het
toepassen van dwangmaatregelen. Krachtens het principe van loyale samenwerking zijn alle
nationale autoriteiten en betrokken organen van de Unie, zoals Europol, Eurojust en OLAF,
verplicht het Europees Openbaar Ministerie actief te ondersteunen bij de opsporingen en
vervolging en er zo goed mogelijk mee samen te werken.

NL

(14)

De operationele activiteiten van het Europees Openbaar Ministerie dienen in opdracht van en
namens de Europese openbare aanklager te worden verricht door de gedelegeerde Europese
aanklagers en hun nationale personeel in de lidstaten. De Europese Openbare aanklager en de
plaatsvervangers dienen over het nodige personeel te beschikken om hun functies uit hoofde
van deze verordening te vervullen. Het Europees Openbaar Ministerie dient als ondeelbaar te
worden beschouwd.

(15)

De procedure voor de benoeming van de Europese openbare aanklager dient borg te staan voor
diens onafhankelijkheid, en hij dient zijn legitimiteit te ontlenen aan de instellingen van de
Unie. De plaatsvervangers van de Europese openbare aanklager dienen volgens dezelfde
procedure te worden benoemd.

(16)

De procedure voor de benoeming van de gedelegeerde Europese aanklagers dient te
waarborgen dat zij integrerend deel uitmaken van het Europees Openbaar Ministerie en dat zij
zowel in operationeel als in functioneel opzicht zijn geïntegreerd in de nationale rechtsstelsels
en vervolgingsinstanties.

(17)

Het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie vormt de gemeenschappelijke basis
voor de bescherming van de rechten van verdachten in strafprocedures tijdens het
vooronderzoek en het proces. Het Europees Openbaar Ministerie dient bij het verrichten van
zijn activiteiten in alle gevallen deze rechten te eerbiedigen.

(18)

Het Europees Openbaar Ministerie dient zich bij de opsporing en vervolging te laten leiden
door de beginselen van evenredigheid, onpartijdigheid en eerlijkheid jegens de verdachte. Dit
houdt de verplichting in alle soorten bewijs te vergaren, zowel bezwarend als ontlastend.

(19)

Er moeten procedureregels worden vastgesteld die van toepassing zijn op de activiteiten van
het Europees Openbaar Ministerie. Omdat het onevenredig zou zijn gedetailleerde bepalingen
in deze verordening op te nemen over de wijze waarop het Europees Openbaar Ministerie
invulling moet geven aan de opsporing en vervolging, dienen in deze verordening alleen de
opsporingsmaatregelen te worden opgesomd waarvan het Europees Openbaar Ministerie
mogelijk gebruik moet maken, en dient de rest, met name de specifieke regels betreffende de
uitvoering ervan, te worden overgelaten aan het nationale recht.

(20)

Om rechtszekerheid te bieden en nultolerantie te hanteren ten aanzien van strafbare feiten die
de financiële belangen van de Unie schaden, dienen de opsporings- en vervolgingsactiviteiten
van het Europees Openbaar Ministerie te zijn gebaseerd op het beginsel van verplichte
vervolging: het Europees Openbaar Ministerie moet elk strafbaar feit dat onder zijn
bevoegdheid valt, opsporen en, afhankelijk van bepaalde voorwaarden, vervolgen.

(21)

De materiële bevoegdheid van het Europees Openbaar Ministerie dient beperkt te zijn tot
strafbare feiten die de financiële belangen van de Unie schaden. Voor een uitbreiding van deze
bevoegdheid tot zware criminaliteit met een grensoverschrijdende dimensie zou een unaniem
besluit van de Europese Raad nodig zijn.

13

NL

NL

(22)

Strafbare feiten die de financiële belangen van de Unie schaden, houden vaak nauw verband
met andere strafbare feiten. In het belang van efficiënte procedures en om een mogelijke
inbreuk op het ne bis in idem-beginsel te voorkomen, dient de bevoegdheid van het Europees
Openbaar Ministerie zich ook uit te strekken tot strafbare feiten die in het nationale recht
technisch gezien niet worden gedefinieerd als feiten die de financiële belangen van de Unie
schaden wanneer de bestanddelen daarvan identiek en onlosmakelijk verbonden zijn met die
van de strafbare feiten die de financiële belangen van de Unie schaden. Wanneer in dergelijke
gemengde gevallen het strafbare feit dat de financiële belangen van de Unie schaadt, dominant
is, dient het Europees Openbaar Ministerie zijn bevoegdheid uit te oefenen na raadpleging van
de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaat. De dominantie dient te worden vastgesteld
op basis van criteria zoals de financiële gevolgen van het strafbare feit voor de Unie, voor
nationale begrotingen, het aantal slachtoffers of andere omstandigheden die verband houden
met de ernst van het feit, of de toepasselijke sancties.

(23)

De bevoegdheid van het Europees Openbaar Ministerie voor strafbare feiten die de financiële
belangen van de Unie schaden dient voorrang te hebben boven nationale rechtsmachtclaims,
zodat het Europees Openbaar Ministerie kan zorgen voor samenhang, en de opsporing en
vervolging op het niveau van de Unie kan sturen. De autoriteiten van de lidstaten dienen ten
aanzien van deze feiten alleen op te treden op verzoek van het Europees Openbaar Ministerie,
tenzij er dringende maatregelen nodig zijn.

(24)

Aangezien de vervolging door het Europees Openbaar Ministerie via nationale rechterlijke
instanties verloopt, dient bij de omschrijving van de bevoegdheid van het Europees Openbaar
Ministerie te worden verwezen naar het strafrecht van de lidstaten, waarin het handelen of
nalaten ten nadele van de financiële belangen van de Unie strafbaar is gesteld en de
toepasselijke sancties voortvloeien uit de omzetting van de desbetreffende wetgeving van de
Unie [Richtlijn 2013/xx/EU3] in het nationale recht.

(25)

Het Europees Openbaar Ministerie dient zijn bevoegdheid in zo ruim mogelijke zin uit te
oefenen, zodat het ook strafbare feiten die buiten het grondgebied zijn gepleegd, kan opsporen
en vervolgen. De uitoefening van de bevoegdheden dienen daarom aan te sluiten op de regels
van [Richtlijn 2013/xx/EU].

(26)

Daar het Europees Openbaar Ministerie exclusief bevoegd is voor strafbare feiten die de
financiële belangen van de Unie schaden, dienen de bevoegde nationale autoriteiten en de
betrokken organen van de Unie, zoals Eurojust, Europol en OLAF, de onderzoeken die het
Europees Openbaar Ministerie in de lidstaten voert, te faciliteren vanaf het moment dat een
vermoedelijk strafbaar feit aan het Europees Openbaar Ministerie wordt gemeld tot het
moment waarop het Europees Openbaar Ministerie besluit om te vervolgen of om de zaak op
een andere manier af te handelen.f

(27)

Om te voldoen aan hun verplichting om het Europees Openbaar Ministerie in kennis te stellen
wanneer wordt vermoed dat zich een strafbaar feit heeft voorgedaan dat binnen zijn
bevoegdheid valt, moeten de nationale autoriteiten en de instellingen, organen en instanties van
de Unie de bestaande meldingsprocedures volgen en over een efficiënt mechanisme
beschikken voor een eerste beoordeling van de gemelde vermoedens. De instellingen, organen
en instanties van de Unie maken daarvoor gebruik van OLAF.

3

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de strafrechtelijke bestrijding van
fraude die de financiële belangen van de EU schaadt COM(2012) 363 final van 11.7.2012.

14

NL

NL

(28)

Het is van wezenlijk belang voor een effectieve opsporing en vervolging van strafbare feiten
die de financiële belangen van de Unie schaden, dat het Europees Openbaar Ministerie in de
gehele Unie bewijs kan vergaren door middel van een uitgebreide reeks
opsporingsmaatregelen, daarbij steeds rekening houdend met het evenredigheidsbeginsel en
met het feit dat voor bepaalde opsporingsmaatregelen toestemming van de rechter nodig is.
Deze maatregelen dienen te kunnen worden toegepast voor de opsporing en vervolging van de
strafbare feiten die onder de bevoegdheid van het Europees Openbaar Ministerie vallen. Nadat
het Europees Openbaar Ministerie of de bevoegde nationale rechter op verzoek van het
Europees Openbaar Ministerie opdracht heeft gegeven tot deze maatregelen, dienen deze te
worden uitgevoerd overeenkomstig het nationale recht. Daarnaast dient het Europees Openbaar
Ministerie toegang te hebben tot alle relevante gegevensbronnen, met inbegrip van openbare
en particuliere registers.

(29)

De opsporingsmaatregelen waarin deze verordening voorziet, dienen te worden toegepast
overeenkomstig de voorwaarden die in de verordening worden gesteld; zo moet voor bepaalde
dwangmaatregelen toestemming van de rechter worden gevraagd. Voor andere
opsporingsmaatregelen kan ook rechterlijke toestemming nodig zijn indien het nationale recht
van de lidstaat waar de opsporingsmaatregel wordt uitgevoerd, dat voorschrijft. Voor het
gelasten van de maatregelen door het Europees Openbaar Ministerie en het goedkeuren
daarvan door de bevoegde nationale rechter uit hoofde van deze verordening dienen de
algemene evenredigheids- en noodzakelijkheidscriteria te gelden.

(30)

Artikel 86 van het Verdrag belast het Europees Openbaar Ministerie met de rechtsvordering,
en dus met de beslissing over de tenlastelegging en de keuze van het forum. De beslissing om
de verdachte aan te klagen dient te worden genomen door de Europese openbare aanklager,
zodat er een gemeenschappelijk vervolgingsbeleid ontstaat. De Europese openbare aanklager
dient ook het forum te kiezen, op basis van een aantal transparante criteria.

(31)

Uitgaande van het beginsel van verplichte vervolging, dienen de onderzoeken van het
Europees Openbaar Ministerie doorgaans te leiden tot vervolging voor de bevoegde nationale
rechter wanneer er concrete aanwijzingen zijn en er geen wettelijke gronden zijn die
vervolging verhinderen. Wanneer dergelijke aanwijzingen ontbreken en het weinig
waarschijnlijk is dat het vereiste bewijs in het proces kan worden aangevoerd, kan de zaak
worden geseponeerd. Tevens moet het Europees Openbaar Ministerie de zaak kunnen
seponeren als het om lichte strafbare feiten gaat. Wanneer een zaak niet op deze gronden wordt
geseponeerd maar vervolging ook niet gerechtvaardigd is, moet het Europees Openbaar
Ministerie de verdachte een schikkingsvoorstel kunnen doen indien dit in het belang is van een
goede rechtsbedeling. De regels die van toepassing zijn op deze schikkingen en op de
berekening van de op te leggen boetes dienen te worden verduidelijkt in de administratieve
voorschriften van het Europees Openbaar Ministerie. De afhandeling van een zaak door middel
van een schikking overeenkomstig deze verordening dient geen effect te hebben op de
toepassing van administratieve maatregelen door de bevoegde autoriteiten, voor zover deze
maatregelen geen betrekking hebben op sancties die zouden kunnen worden gelijkgesteld met
strafrechtelijke sancties.

(32)

Het bewijs dat door het Europees Openbaar Ministerie wordt voorgelegd aan de geadieerde
rechter dient als toelaatbaar bewijs te worden erkend en dus te worden geacht te voldoen aan
de desbetreffende bewijsvoorschriften van het nationale recht van de lidstaat waar de
geadieerde rechter is gevestigd, mits die rechter vindt dat de onpartijdigheid van de procedure
en de rechten van de verdediging in de zin van het Handvest van de grondrechten van de
Europese Unie worden geëerbiedigd. De geadieerde rechter kan het bewijs dat door het
Europees Openbaar Ministerie wordt aangevoerd, niet ontoelaatbaar verklaren op grond van

15

NL

het feit dat in het nationale recht andere voorwaarden en regels voor de vergaring van dat soort
bewijs gelden.
(33)

In deze verordening worden de grondrechten en de beginselen die in het Handvest van de
grondrechten van de Europese Unie worden erkend, in acht genomen. De verordening
verplicht het Europees Openbaar Ministerie met name het recht op een onpartijdig gerecht, de
rechten van de verdediging en het vermoeden van onschuld, als vastgelegd in de artikelen 47
en 48 van het Handvest, te eerbiedigen. Artikel 50 van het Handvest, waarin het recht is vervat
om niet tweemaal in een strafrechtelijke procedure voor hetzelfde delict te worden berecht of
gestraft (ne bis in idem), waarborgt dat vervolging door het Europees Openbaar Ministerie niet
tot dubbele bestraffing zal leiden. De activiteiten van het Europees Openbaar Ministerie zullen
derhalve moeten worden verricht met volledige eerbiediging van deze rechten, en de
verordening dient dienovereenkomstig te worden toegepast en uitgelegd.

(34)

Krachtens artikel 82, lid 2, van het Verdrag kan de Unie minimumregels betreffende de rechten
van personen in de strafvordering vaststellen om te waarborgen dat de rechten van de
verdediging en de onpartijdigheid van de procedure worden geëerbiedigd. Hoewel de Unie al
een omvangrijk acquis heeft opgebouwd, zijn sommige van deze rechten nog niet
geharmoniseerd bij het recht van de Unie. Ten aanzien van deze rechten dienen in deze
verordening regels te worden vastgesteld die uitsluitend van toepassing zijn in het kader van
deze verordening.

(35)

De rechten van de verdediging die al zijn geregeld bij de desbetreffende wetgeving van de
Unie, zoals Richtlijn 2010/64/EU van het Europees Parlement en de Raad van 20 oktober 2010
betreffende het recht op vertolking en vertaling in strafprocedures4, Richtlijn 2012/13/EU van
het Europees Parlement en de Raad van 22 mei 2012 betreffende het recht op informatie in
strafprocedures5, en [Richtlijn 2013/xx/EU van het Europees Parlement en de Raad van xx
xxxx 2013 betreffende het recht op toegang tot een advocaat in strafprocedures en betreffende
het recht op communicatie bij aanhouding], dienen, in de vorm waarin ze zijn omgezet in het
nationale recht, van toepassing te zijn op de activiteiten van het Europees Openbaar Ministerie.
Iedere verdachte tegen wie het Europees Openbaar Ministerie opsporing instelt, dient die
rechten te kunnen uitoefenen.

(36)

Krachtens artikel 86, lid 3, van het Verdrag, kan de Unie de voorschriften vaststellen voor de
rechterlijke toetsing van de procedurele handelingen die het Europees Openbaar Ministerie in
de uitoefening van zijn ambt verricht. Deze bevoegdheid van de wetgever weerspiegelt de
specifieke aard van het Europees Openbaar Ministerie, die afwijkt van die van alle andere
organen en instanties van de Unie en speciale regels betreffende rechterlijke toetsing vereist.

(37)

Artikel 86, lid 2, belast het Europees openbaar ministerie met de rechtsvordering voor de
bevoegde rechterlijke instanties van de lidstaten. De handelingen die het Europees Openbaar
Ministerie in het kader van de opsporing verricht, hangen nauw samen met de vervolging die
daaruit kan voortvloeien en hebben gevolgen binnen de rechtsorde van de lidstaten. In de
meeste gevallen worden deze handelingen in opdracht van het Europees Openbaar Ministerie
verricht door nationale rechtshandhavingsinstanties, soms nadat de nationale rechter
toestemming heeft gegeven. Daarom dient het Europees Openbaar Ministerie te worden
beschouwd als een nationale instantie waar het gaat om de rechterlijke toetsing van zijn
opsporings- en vervolgingshandelingen. Dientengevolge dient de nationale rechter te worden

4

PB L 280 van 26.10.2010, blz. 1.
PB L 142 van 1.6.2012, blz. 1.

5

NL

16

NL

belast met de rechterlijke toetsing van alle opsporings- en vervolgingshandelingen van het
Europees Openbaar Ministerie die mogelijk worden betwist; het Hof van Justitie van de
Europese Unie dient niet op grond van de artikelen 263, 265 en 268 van het Verdrag direct
bevoegd te zijn ten aanzien van deze handelingen, omdat deze wat de rechterlijke toetsing
betreft niet als handelingen van een orgaan van de Unie moeten worden beschouwd.

NL

(38)

Krachtens artikel 267 van het Verdrag hebben nationale rechters de mogelijkheid, en in
sommige gevallen de plicht, zich tot het Hof van Justitie te wenden voor een prejudiciële
uitspraak over de uitlegging of de geldigheid van bepalingen van het recht van de Unie, zoals
deze verordening, die van belang zijn voor de rechterlijke toetsing van de opsporings- en
vervolgingshandelingen van het Europees Openbaar Ministerie. De nationale rechter dient
geen vragen over de geldigheid van de handelingen van het Europees Openbaar Ministerie te
kunnen voorleggen aan het Hof van Justitie, omdat deze handelingen wat de rechterlijke
toetsing betreft niet als handelingen van een orgaan van de Unie moeten worden beschouwd.

(39)

Tevens dient te worden verduidelijkt dat vragen betreffende de uitlegging van bepalingen van
nationaal recht die bij deze verordening van toepassing worden verklaard, uitsluitend door de
nationale rechter dienen te worden behandeld. Deze rechter kan dus geen vragen over de
uitlegging van het nationale recht waarnaar in deze verordening wordt verwezen, verwijzen
naar het Hof van Justitie.

(40)

Daar het Verdrag bepaalt dat het Europees Openbaar Ministerie op de grondslag van Eurojust
moet worden ingesteld, dienen beide organen organiek, operationeel en administratief naast
elkaar te bestaan, samen te werken en elkaar aan te vullen.

(41)

Het Europees Openbaar Ministerie dient ook nauw samen te werken met andere instellingen en
organen van de Unie teneinde de uitoefening van zijn functies uit hoofde van deze verordening
te vergemakkelijken; zo nodig moeten gedetailleerde regels betreffende informatieuitwisseling en samenwerking formeel worden vastgelegd. De samenwerking met Europol en
OLAF is bijzonder belangrijk om dubbel werk te voorkomen en om ervoor te zorgen dat het
Europees Openbaar Ministerie de relevante informatie verkrijgt waarover Europol en OLAF
beschikken en bij bepaalde onderzoeken gebruik kan maken van hun analyses.

(42)

Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2000
betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van
persoonsgegevens door de communautaire instellingen en organen en betreffende het vrije
verkeer van die gegevens6, is van toepassing op de verwerking van persoonsgegevens door het
Europees Openbaar Ministerie. Het gaat hierbij om de verwerking van persoonsgegevens in
het kader van de doelstellingen en taken van het Europees Openbaar Ministerie,
persoonsgegevens van personeelsleden en administratieve gegevens waarover het Europees
Openbaar Ministerie beschikt. De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming dient
toezicht te houden op de verwerking van persoonsgegevens door het Europees Openbaar
Ministerie. De beginselen die in Verordening (EG) nr. 45/2001 zijn vervat, dienen waar nodig
te worden gespecificeerd en aangevuld voor wat betreft de verwerking van operationele
persoonsgegevens door het Europees Openbaar Ministerie. Wanneer het Europees Openbaar
Ministerie op grond van een uit hoofde van artikel 218 van het Verdrag gesloten internationale
overeenkomst operationele persoonsgegevens doorgeeft aan een instantie van een derde land,
een internationale organisatie of Interpol, dienen de waarborgen betreffende de naleving van
de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en de fundamentele rechten en vrijheden van

6

PB L 8 van 12.1.2001, blz. 1.

17

NL

personen ertoe te leiden dat de gegevensbeschermingsbepalingen van deze verordening in acht
worden genomen.

NL

(43)

[Richtlijn 2013/xx/EU betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de
verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens] is van
toepassing op de verwerking van persoonsgegevens door de bevoegde autoriteiten van de
lidstaten met het oog op het voorkomen, onderzoeken, opsporen of vervolgen van strafbare
feiten of de uitvoering van straffen.

(44)

Het gegevensverwerkingssysteem van het Europees Openbaar Ministerie dient te zijn
gebaseerd op het casemanagementsysteem van Eurojust, maar de tijdelijke werkbestanden
dienen als onderzoeksdossiers te worden beschouwd vanaf het moment dat de opsporing wordt
ingesteld.

(45)

De financiële regels en de regels op het gebied van de begroting en het personeel van het
Europees Openbaar Ministier dienen in overeenstemming te zijn met de desbetreffende
normen van de Unie die gelden voor haar organen als bedoeld in artikel 208 van Verordening
(EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad7, met dien verstande dat
rekening moet worden gehouden met de unieke opsporings- en vervolgingsbevoegdheden van
het Europees Openbaar Ministerie op het niveau van de Unie. Het Europees Openbaar
Ministerie dient aan een jaarlijkse rapportageverplichting te zijn onderworpen.

(46)

De algemene transparantievoorschriften die gelden voor de organen van de Unie, dienen
weliswaar ook te gelden voor het Europees Openbaar Ministerie, maar alleen voor de
administratieve taken, zodat de vereiste vertrouwelijkheid van de operationele werkzaamheden
op geen enkele manier wordt geschonden. Evenzo dient de Europese Ombudsman bij zijn
administratieve onderzoeken de vereiste vertrouwelijkheid van het Europees Openbaar
Ministerie te eerbiedigen.

(47)

Overeenkomstig artikel 3 van Protocol nr. 21 betreffende de positie van het Verenigd
Koninkrijk en Ierland ten aanzien van de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht, gehecht aan
het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie, hebben deze lidstaten kennis gegeven van hun wens [niet] [deel te nemen aan]
de aanneming en toepassing van deze verordening.

(48)

Overeenkomstig de artikelen 1 en 2 van Protocol nr. 22 betreffende de positie van
Denemarken, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag
betreffende de werking van de Europese Unie, neemt Denemarken niet deel aan de vaststelling
van deze verordening, die derhalve niet bindend is voor, noch van toepassing is in
Denemarken.

(49)

De vertegenwoordigers van de lidstaten, die op 13 december 2003 in Brussel bijeenkwamen op
het niveau van staatshoofden en regeringsleiders, hebben de vestigingsplaats van het Europees
Openbaar Ministerie vastgesteld,

7

Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot
vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van
Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1).

18

NL

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

HOOFDSTUK 1
ONDERWERP EN DEFINITIES
Artikel 1
Onderwerp
Bij deze verordening wordt het Europees Openbaar Ministerie ingesteld; tevens worden de regels
betreffende de werking ervan vastgesteld.
Artikel 2
Definities
Voor de toepassing van deze verordening gelden de volgende definities:
a)

„persoon”: elke natuurlijke persoon of rechtspersoon;

b)

“strafbare feiten die de financiële belangen van de Unie schaden”: de in Richtlijn 2013/xx/EU
bedoelde strafbare feiten, als geformuleerd in het nationale recht;

c)

“financiële belangen van de Unie”: alle ontvangsten, uitgaven en activa die worden gedekt
door, zijn verworven in het kader van, of zijn verschuldigd aan de begroting van de Unie en
de begrotingen van de instellingen, organen en instanties die op grond van de Verdragen zijn
opgericht, en de begrotingen die zij beheren en controleren;

d)

“administratieve persoonsgegevens”: alle persoonsgegevens die door het Europees Openbaar
Ministerie worden verwerkt, met uitzondering van operationele persoonsgegevens;

e)

“operationele persoonsgegevens”: alle persoonsgegevens die door het Europees Openbaar
Ministerie worden verwerkt voor de in artikel 37 beschreven doeleinden.

HOOFDSTUK II
ALGEMENE REGELS
AFDELING 1
STATUS, ORGANISATIE EN STRUCTUUR VAN HET EUROPEES OPENBAAR MINISTERIE

Artikel 3
Instelling

NL

1.

Het Europees Openbaar Ministerie wordt ingesteld als een orgaan van de Unie met een
gedecentraliseerde structuur.

2.

Het Europees Openbaar Ministerie heeft rechtspersoonlijkheid.

19

NL

3.

Het Europees Openbaar Ministerie werkt samen met Eurojust, dat overeenkomstig artikel 57
administratieve ondersteuning verleent.
Artikel 4
Taken

1.

Het Europees Openbaar Ministerie heeft tot taak strafbare feiten die de financiële belangen
van de Unie schaden, te bestrijden.

2.

Het Europees Openbaar Ministerie is belast met het opsporen, vervolgen en voor het gerecht
brengen van daders van en medeplichtigen aan de in lid 1 bedoelde strafbare feiten. In dat
verband voert het Europees Openbaar Ministerie onderzoeken uit, houdt het toezicht op
onderzoeken en verricht het vervolgingshandelingen, met inbegrip van het sepot.

3.

Het Europees Openbaar Ministerie is belast met de rechtsvordering voor de bevoegde
rechterlijke instanties van de lidstaten in verband met de in lid 1 bedoelde strafbare feiten; het
formuleert de tenlastelegging en stelt eventueel hoger beroep in tot er een onherroepelijke
beslissing in de zaak is gegeven.
Artikel 5
Onafhankelijkheid en verantwoordingsplicht

1.

Het Europees Openbaar Ministerie is onafhankelijk.

2.

Het Europees Openbaar Ministerie, daaronder begrepen de Europese openbare aanklager,
diens plaatsvervangers en de personeelsleden, de gedelegeerde Europese aanklagers en hun
nationale personeelsleden, vragen noch aanvaarden bij de uitvoering van hun taken
instructies van enige persoon of lidstaat of van enige instelling, orgaan of instantie van de
Unie. De instellingen, organen of instanties van de Unie, alsook de lidstaten respecteren de
onafhankelijkheid van het Europees Openbaar Ministerie en doen geen pogingen het te
beïnvloeden bij de uitvoering van zijn taken.

3.

De Europese openbare aanklager legt aan het Europees Parlement, de Raad en de Europese
Commissie verantwoording af voor de algemene activiteiten van het Europees Openbaar
Ministerie, met name door middel van een jaarverslag, overeenkomstig artikel 70.
Artikel 6
Structuur en organisatie van het Europees Openbaar Ministerie

NL

1.

Het Europees Openbaar Ministerie bestaat uit een Europese openbare aanklager, diens
plaatsvervangers, de personeelsleden die hen ondersteunen bij de uitvoering van hun uit deze
verordening voortvloeiende taken, en de gedelegeerde Europese aanklagers in de lidstaten.

2.

Aan het hoofd van het Europees Openbaar Ministerie staat de Europese openbare aanklager,
die leiding geeft aan de activiteiten en die de werkzaamheden organiseert. De Europese
openbare aanklager wordt bijgestaan door vier plaatsvervangers.

3.

De plaatsvervangers staan de Europese openbare aanklager bij de uitvoering van al zijn taken
bij en treden overeenkomstig de op grond van artikel 72, onder d), vastgestelde regels op als
plaatsvervanger wanneer de Europese openbare aanklager afwezig is of zich niet met zijn

20

NL

taken kan bezighouden. Een van de plaatsvervangers is verantwoordelijk voor de uitvoering
van de begroting.
4.

De opsporing en vervolging die het Europees Openbaar Ministerie instelt, worden uitgevoerd
door de gedelegeerde Europese aanklagers, onder leiding en toezicht van de Europese
openbare aanklager. Indien dit noodzakelijk wordt geacht in het belang van de opsporing of
de vervolging, kan de Europese openbare aanklager overeenkomstig artikel 18, lid 5, zijn
bevoegdheden ook direct uitoefenen.

5.

Elke lidstaat telt ten minste één gedelegeerd Europees aanklager, die integrerend deel
uitmaakt van het Europees Openbaar Ministerie. De gedelegeerde Europese aanklagers staan
onder exclusief gezag van de Europese openbare aanklager en handelen uitsluitend volgens
diens instructies, richtsnoeren en besluiten bij het uitvoeren van de aan hen toegewezen
opsporings- en vervolgingstaken. Wanneer zij optreden in het kader van het op grond van
deze verordening aan hen verleende mandaat zijn zij volledig onafhankelijk van de nationale
vervolgingsinstanties en hebben zij geen verplichtingen jegens deze instanties.

6.

De gedelegeerde Europese aanklagers kunnen ook hun functie als nationale openbare
aanklager vervullen. Indien zij conflicterende opdrachten krijgen, delen zij dit mee aan de
Europese openbare aanklager, die, na overleg met de bevoegde nationale
vervolgingsinstanties, in het belang van de opsporing en vervolging door het Europees
Openbaar Ministerie de gedelegeerde Europese aanklagers kan gelasten voorrang te geven
aan hun uit deze verordening voortvloeiende functie. In dergelijke gevallen stelt de Europese
openbare aanklager de bevoegde nationale vervolgingsinstanties hiervan onmiddellijk in
kennis.

7.

Handelingen die de Europese openbare aanklager, de gedelegeerde Europese aanklagers,
personeelsleden van het Europees Openbaar Ministerie of een andere persoon die optreedt
namens het Europees Openbaar Ministerie bij de uitvoering van hun taken verrichten, worden
toegeschreven aan het Europees Openbaar Ministerie. De Europese openbare aanklager
vertegenwoordigt het Europees Openbaar Ministerie tegenover de instellingen van de Unie,
de lidstaten en derden.

8.

Indien noodzakelijk voor een opsporing of vervolging kan het Europees Openbaar Ministerie
tijdelijk middelen en personeel toewijzen aan de gedelegeerde Europese aanklagers.
Artikel 7
Reglement van orde van het Europees Openbaar Ministerie

NL

1.

Het reglement van orde van het Europees Openbaar Ministerie wordt vastgesteld bij een
besluit van de Europese openbare aanklager, diens vier plaatsvervangers en vijf gedelegeerde
Europese aanklagers, die door de Europese openbare aanklager worden aangewezen op basis
van een rouleringssysteem waarbij rekening wordt gehouden met de demografische en
geografische situatie van de lidstaten. Het besluit wordt genomen met een gewone
meerderheid van stemmen, waarbij elk van de leden één stem heeft. Wanneer de stemmen
staken, geeft de stem van de Europese openbare aanklager de doorslag.

2.

Het reglement van orde regelt de organisatie van de werkzaamheden van het Europees
Openbaar Ministerie en omvat algemene regels voor de toewijzing van zaken.

21

NL

AFDELING 2
BENOEMING EN ONTSLAG VAN DE LEDEN VAN HET EUROPEES OPENBAAR MINISTERIE

Artikel 8
Benoeming en ontslag van de Europese openbare aanklager
1.

De Europese openbare aanklager wordt, met goedkeuring van het Europees Parlement, door
de Raad benoemd voor een periode van acht jaar, die niet kan worden verlengd. De Raad
besluit met gewone meerderheid.

2.

De Europese openbare aanklager wordt gekozen uit personen die alle waarborgen voor
onafhankelijkheid bieden, aan alle gestelde eisen voldoen om de hoogste rechterlijke ambten
te bekleden en ervaring hebben als openbaar aanklager.

3.

Om kandidaten te selecteren plaatst de Commissie een openbare sollicitatieoproep in het
Publicatieblad van de Europese Unie, waarna zij een shortlist opstelt en voorlegt aan het
Europees Parlement en de Raad. Alvorens de shortlist in te dienen, vraagt de Commissie
advies aan een door haar opgericht comité van zeven personen, gekozen uit voormalige leden
van het Hof van Justitie, personen die de hoogste nationale rechterlijke ambten bekleden,
leden van nationale vervolgingsinstanties en/of personen die bekendstaan als kundige
rechtsgeleerden, van wie er één wordt voorgedragen door het Europees Parlement, en de
voorzitter van Eurojust, als waarnemer.

4.

Indien de Europese openbare aanklager niet meer aan de eisen voor de uitoefening van zijn
ambt voldoet of op ernstige wijze is tekortgeschoten, kan het Hof van Justitie van de
Europese Unie hem op verzoek van het Europees Parlement, de Raad of de Commissie
ontslaan.
Artikel 9
Benoeming en ontslag van de plaatsvervangers van de Europese openbare aanklager

NL

1.

De plaatsvervangers van de Europese openbare aanklager worden benoemd volgens de in
artikel 8, lid 1, vastgestelde regels.

2.

De plaatsvervangers van de Europese openbare aanklager worden gekozen uit personen die
alle waarborgen voor onafhankelijkheid bieden, aan alle gestelde eisen voldoen om hoge
rechterlijke ambten te bekleden en ervaring hebben als openbaar aanklager.

3.

Om kandidaten te selecteren plaatst de Commissie een openbare sollicitatieoproep in het
Publicatieblad van de Europese Unie, waarna zij in overleg met de Europese openbare
aanklager een shortlist aan het Europees Parlement en de Raad voorlegt die een afspiegeling
is van de demografische en geografische situatie van de lidstaten.

4.

De plaatsvervangers kunnen op initiatief van de Europese openbare aanklager worden
ontslagen volgens de in artikel 8, lid 4, vastgestelde regels.

22

NL

Artikel 10
Benoeming en ontslag van de gedelegeerde Europese aanklagers
1.

De gedelegeerde Europese aanklagers worden benoemd door de Europese openbare
aanklager uit een door de betrokken lidstaat opgestelde lijst van ten minste drie kandidaten
die voldoen aan de in lid 2 gestelde vereisten. Zij worden benoemd voor een periode van vijf
jaar, die kan worden verlengd.

2.

De gedelegeerde Europese aanklagers moeten voldoen aan alle eisen om hoge rechterlijke
ambten te bekleden en ervaring hebben als openbaar aanklager. Zij moeten alle waarborgen
voor onafhankelijkheid bieden. De lidstaten benoemen de gedelegeerd Europees aanklager
als openbare aanklager in de zin van het nationale recht, als de betrokkene dat ten tijde van de
benoeming nog niet was.

3.

Gedelegeerde Europese aanklagers kunnen door de Europese openbare aanklager worden
ontslagen als zij niet meer aan de in lid 2 geformuleerde eisen of aan de voorwaarden voor de
uitoefening van hun ambt voldoen, of op ernstige wijze zijn tekortgeschoten. Gedelegeerde
Europese aanklagers mogen tijdens de uitoefening van hun functie namens het Europees
Openbaar Ministerie niet zonder toestemming van de Europese openbare aanklager door de
bevoegde nationale autoriteiten worden ontslagen.

AFDELING 3
BASISBEGINSELEN

Artikel 11
Basisbeginselen van de activiteiten van het Europees Openbaar Ministerie

NL

1.

Het Europees Openbaar Ministerie ziet erop toe dat het in zijn activiteiten de rechten
eerbiedigt die zijn verankerd in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.

2.

Het Europees Openbaar Ministerie laat zich bij zijn optreden leiden door het in artikel 26, lid
3, bedoelde evenredigheidsbeginsel.

3.

Opsporing en vervolging die door het Europees Openbaar Ministerie wordt ingesteld, wordt
geregeerd door deze verordening. Het nationale recht is van toepassing op aangelegenheden
die niet bij deze verordening worden geregeld. Het toepasselijke recht is het recht van de
lidstaat waar de opsporing of de vervolging plaatsvindt. Wanneer zaken zowel bij nationaal
recht als bij deze verordening zijn geregeld, heeft de verordening voorrang.

4.

Het Europees Openbaar Ministerie is exclusief bevoegd voor het opsporen en vervolgen van
strafbare feiten die de financiële belangen van de Unie schaden.

5.

Het Europees Openbaar Ministerie verricht zijn opsporingsactiviteiten op onafhankelijke
wijze en vergaart al het relevante bewijs, ongeacht of het bezwarend of ontlastend is.

6.

Het Europees Openbaar Ministerie stelt onverwijld opsporing in en ziet erop toe dat
onderzoeken en vervolgingen snel worden uitgevoerd.

7.

De bevoegde autoriteiten van de lidstaten verlenen het Europees Openbaar Ministerie op
verzoek actief bijstand en ondersteuning bij de opsporing en vervolging en laten na

23

NL

maatregelen te treffen of beleid of procedures te voeren die de voortgang ervan kunnen
belemmeren.

AFDELING 4
BEVOEGDHEID VAN HET EUROPEES OPENBAAR MINISTERIE

Artikel 12
Strafbare feiten die onder de bevoegdheid van het Europees Openbaar Ministerie vallen
Het Europees Openbaar Ministerie is bevoegd voor de bij Richtlijn 2013/xx/EU vastgestelde en in
nationaal recht overgenomen strafbare feiten die de financiële belangen van de Unie schaden.
Artikel 13
Impliciete bevoegdheid
1.

Wanneer de in artikel 12 bedoelde strafbare feiten onlosmakelijk zijn verbonden met andere
dan de in artikel 12 bedoelde strafbare feiten en het in het belang van een goede
rechtsbedeling is dat beide soorten feiten gezamenlijk worden opgespoord en vervolgd, is het
Europees Openbaar Ministerie ook bevoegd voor die andere strafbare feiten, mits de in
artikel 12 bedoelde feiten dominant zijn en de andere strafbare feiten op dezelfde elementen
zijn gebaseerd.
Indien niet aan deze voorwaarden wordt voldaan, is de lidstaat die bevoegd is voor de andere
feiten, ook bevoegd voor de in artikel 12 bedoelde feiten.

2.

Het Europees Openbaar Ministerie en de nationale vervolgingsinstanties raadplegen elkaar
om vast te stellen welke instantie op grond van artikel 1 bevoegd is. Overeenkomstig artikel
57 kan Eurojust eventueel worden ingeschakeld om gemakkelijker te kunnen vaststellen wie
er bevoegd is.

3.

Indien het Europees Openbaar Ministerie en de nationale vervolgingsinstanties van mening
verschillen over de bevoegdheid als bedoeld in lid 1, beslist de nationale rechter die bevoegd
is voor de toewijzing van vervolgingsbevoegdheden op nationaal niveau over de impliciete
bevoegdheid.

4.

Tegen de vaststelling van de bevoegdheid uit hoofde van dit artikel is geen beroep mogelijk.
Artikel 14
Uitoefening van de bevoegdheid van het Europees Openbaar Ministerie

Het Europees Openbaar Ministerie oefent zijn exclusieve bevoegdheid voor het opsporen en
vervolgen van de in de artikelen 12 en 13 bedoelde strafbare feiten uit wanneer deze feiten geheel of
gedeeltelijk zijn gepleegd:

NL

a)

op het grondgebied van een of meer lidstaten, of

b)

door een onderdaan van een van de lidstaten, door personeelsleden van de Unie of door leden
van de instellingen.

24

NL

HOOFDSTUK III
PROCEDUREVOORSCHRIFTEN VOOR OPSPORING,
VERVOLGING EN PROCESVOERING
AFDELING 1
OPSPORING

Artikel 15
Aanleidingen voor opsporing
1.

Alle nationale autoriteiten van de lidstaten en alle instellingen, organen en instanties van de
Unie stellen het Europees Openbaar Ministerie onmiddellijk in kennis van gedragingen die
mogelijk een strafbaar feit inhouden dat onder zijn bevoegdheid valt.

2.

Gedelegeerde Europese aanklagers die kennis krijgen van gedragingen die mogelijk een
strafbaar feit inhouden dat onder de bevoegdheid valt van het Europees Openbaar Ministerie,
melden dit onmiddellijk aan de Europese openbare aanklager.

3.

Het Europees Openbaar Ministerie mag van iedereen informatie opvragen of ontvangen over
gedragingen die mogelijk een strafbaar feit inhouden dat onder zijn bevoegdheid valt.

4.

Alle informatie die aan het Europees Openbaar Ministerie wordt verstrekt, wordt
geregistreerd en gecontroleerd door de Europese openbare aanklager of door de gedelegeerde
Europese aanklagers. Wanneer zij na controle besluiten geen opsporing in te stellen, sluiten
zij de zaak af en vermelden zij de reden daarvan in het casemanagementysteem. Zij stellen de
nationale autoriteiten, de instelling, het orgaan of de instantie van de Unie die de informatie
heeft verstrekt in kennis van hun besluit, en eventueel ook de personen die de informatie
hebben verstrekt, indien deze daarom verzoeken.
Artikel 16
Opsporing instellen

NL

1.

De Europese openbare aanklager of de gedelegeerde Europese aanklagers namens hem,
stellen bij schriftelijk besluit opsporing in wanneer er een redelijk vermoeden bestaat dat er
een strafbaar feit is of wordt gepleegd dat onder de bevoegdheid van het Europees Openbaar
Ministerie valt.

2.

Wanneer de opsporing wordt ingesteld door de Europese openbare aanklager wijst deze de
zaak toe aan een gedelegeerd Europees aanklager, tenzij hij de opsporing in
overeenstemming met de criteria van artikel 18, lid 5, zelf wil voeren. Wanneer de opsporing
wordt ingesteld door een gedelegeerd Europees aanklager, stelt deze de Europese openbare
aanklager daar onmiddellijk van in kennis. Na ontvangst van deze kennisgeving gaat de
Europese openbare aanklager na of er niet al door hemzelf of door een andere gedelegeerd
Europees aanklager opsporing is ingesteld. In het belang van een efficiënt verloop van de
opsporing kan de Europese openbare aanklager in overeenstemming met de criteria van
artikel 18, lid 5, de zaak toewijzen aan een andere gedelegeerd Europees aanklager of
besluiten de zaak zelf over te nemen.

25

NL

Artikel 17
Spoedmaatregelen en verwijzing
1.

Indien onmiddellijk actie moet worden ondernomen in verband met een strafbaar feit dat
onder de bevoegdheid van het Europees Openbaar Ministerie valt, nemen de nationale
autoriteiten alle spoedmaatregelen die nodig zijn voor een effectieve opsporing en
vervolging. De nationale autoriteiten verwijzen de zaak vervolgens onverwijld naar het
Europees Openbaar Ministerie. In dat geval bevestigt het Europees Openbaar Ministerie zo
mogelijk binnen 48 uur nadat de opsporing is ingesteld de door de nationale autoriteiten
genomen maatregelen, ook al zijn die genomen en uitgevoerd op grond van andere
voorschriften dan die van deze verordening.

2.

In elke fase van de opsporing kan het Europees Openbaar Ministerie, indien er twijfels rijzen
over zijn bevoegdheid, de nationale vervolgingsinstanties raadplegen om vast te stellen welke
instantie bevoegd is. In afwachting van uitsluitsel over de bevoegdheid neemt het Europees
Openbaar Ministerie alle spoedmaatregelen die nodig zijn voor een effectieve opsporing en
vervolging in de betrokken zaak. Wordt vastgesteld dat de nationale instantie bevoegd is, dan
bevestigt de nationale instantie binnen 48 uur nadat de nationale opsporing is ingesteld de
door het Europees Openbaar Ministerie genomen spoedmaatregelen.

3.

Wanneer een door het Europees Openbaar Ministerie ingestelde onderzoek uitwijst dat de
gedragingen die worden onderzocht een strafbaar feit inhouden dat niet onder zijn
bevoegdheid valt, verwijst het Europees Openbaar Ministerie de zaak onverwijld naar de
bevoegde nationale rechtshandhavings- en rechterlijke instanties.

4.

Wanneer een door de nationale instantie ingesteld onderzoek uitwijst dat de gedragingen die
worden onderzocht een strafbaar feit inhouden dat onder de bevoegheid van het Europees
Openbaar Ministerie valt, verwijzen de nationale instanties de zaak onverwijld naar het
Europees Openbaar Ministerie. In dat geval bevestigt het Europees Openbaar Ministerie zo
mogelijk binnen 48 uur nadat het een onderzoek heeft ingesteld de door de nationale
autoriteiten genomen maatregelen, ook al zijn die genomen en uitgevoerd op grond van
andere voorschriften dan die van deze verordening.
Artikel 18
Uitvoering van de opsporing

NL

1.

De aangewezen gedelegeerd Europees aanklager leidt de opsporing namens en in opdracht
van de Europese openbare aanklager. De aangewezen gedelegeerd Europees aanklager kan de
opsporingsmaatregelen zelf nemen of de bevoegde rechtshandhavingsinstanties van de
lidstaat waar hij werkzaam is daartoe opdracht geven. Deze instanties volgen de instructies
van de gedelegeerd Europees aanklager op en voeren de opgedragen opsporingsmaatregelen
uit.

2.

Wanneer in grensoverschrijdende gevallen opsporingsmaatregelen moeten worden uitgevoerd
in een andere lidstaat dan die waar de opsporing is ingesteld, handelt de gedelegeerd
Europees aanklager die de opsporing heeft ingesteld of aan wie de zaak door de Europese
openbare aanklager is toegewezen, in nauw overleg met de gedelegeerd Europees aanklager
van de lidstaat waar de opsporingsmaatregelen moeten worden uitgevoerd. Laatstgenoemde
gedelegeerd Europees aanklager voert de opsporingsmaatregelen zelf uit of geeft de
bevoegde nationale autoriteiten daartoe opdracht.

26

NL

3.

In grensoverschrijdende zaken kan de Europese openbare aanklager meerdere gedelegeerde
Europese aanklagers bij de opsporing betrekken en een gemeenschappelijk team opzetten.
Hij kan elke gedelegeerd Europees aanklager opdracht geven namens hem informatie te
verzamelen of bepaalde opsporingsmaatregelen te nemen.

4.

De Europese openbare aanklager houdt toezicht op de onderzoeken die door de gedelegeerde
Europese aanklagers worden gevoerd en zorgt voor de nodige coördinatie. Zo nodig geeft hij
de gedelegeerde Europese aanklagers instructies.

5.

Indien noodzakelijk voor een efficiënt verloop van de opsporing of de vervolging kan de
Europese openbare aanklager de zaak aan een andere gedelegeerd Europees aanklager
toewijzen of de leiding van het onderzoek zelf op zich nemen op grond van:
a)

de ernst van het feit;

b)

specifieke omstandigheden die te maken hebben met de status van de vermoedelijke
dader;

c)

specifieke omstandigheden die te maken hebben met de grensoverschrijdende dimensie
van het onderzoek;

d)

het niet-beschikbaar zijn van nationale opsporingsinstanties; of

e)

een verzoek van de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaat.

6.

Indien de opsporing door de Europese openbare aanklager zelf wordt uitgevoerd, stelt deze
de gedelegeerd Europees aanklager in de lidstaat waar de opsporingsmaatregelen moeten
worden uitgevoerd, hiervan in kennis. Opsporingsmaatregelen van de Europese openbare
aanklager worden altijd uitgevoerd in samenwerking met de autoriteiten van de lidstaat op het
grondgebied waarvan de maatregelen worden uitgevoerd. Dwangmaatregelen worden
uitgevoerd door de bevoegde nationale autoriteiten.

7.

Voor elke opsporing die op gezag van het Europees Openbaar Ministerie wordt uitgevoerd,
gelden de regels inzake beroepsgeheim die zijn vastgelegd in de toepasselijke wetgeving van
de Unie. De autoriteiten die meewerken aan de onderzoeken van het Europees Openbaar
Ministerie zijn ook gebonden aan het beroepsgeheim in de zin van het toepasselijke nationale
recht.
Artikel 19
Het opheffen van voorrechten en immuniteiten

NL

1.

Indien een onderzoek van het Europees Openbaar Ministerie betrekking heeft op personen
die krachtens het nationale recht voorrechten of immuniteiten genieten die een belemmering
vormen voor een bepaald onderzoek, dient het Europees Openbaar Ministerie een
gemotiveerd schriftelijk verzoek in tot opheffing van die voorrechten of immuniteiten
overeenkomstig de procedures die daarvoor in het nationale recht zijn vastgesteld.

2.

Indien een onderzoek van het Europees Openbaar Ministerie betrekking heeft op personen
die krachtens het recht van de Unie, met name het Protocol betreffende de voorrechten en
immuniteiten van de Europese Unie, voorrechten of immuniteiten genieten die een
belemmering vormen voor een bepaald onderzoek, dient het Europees Openbaar Ministerie

27

NL

een gemotiveerd schriftelijk verzoek in tot opheffing van die voorrechten of immuniteiten
overeenkomstig de procedures die daarvoor in het recht van de Unie zijn vastgesteld.

AFDELING 2
INFORMATIEVERWERKING

Artikel 20
Toegang tot informatie voor het Europees Openbaar Ministerie
Zodra het Europees Openbaar Ministerie een zaak registreert, moet het alle relevante informatie
kunnen
verkrijgen
die
is
opgeslagen
in
nationale
strafonderzoeksen
rechtshandhavingsgegevensbanken en in andere registers van openbare instanties, of via de
gedelegeerde Europese aanklagers toegang hebben tot dergelijke informatie.
Artikel 21
Het verzamelen van informatie
1.

Indien nodig voor een opsporing, verstrekken Eurojust en Europol het Europees Openbaar
Ministerie op verzoek alle relevante informatie betreffende een strafbaar feit dat onder zijn
bevoegdheid valt en kan het Europees Openbaar Ministerie Europol verzoeken analytische
ondersteuning te verlenen bij een bepaald onderzoek.

2.

De instellingen, organen en instanties van de Unie en de instanties van de lidstaten verlenen
het Europees Openbaar Ministerie op verzoek de nodige bijstand en verstrekken het de
nodige informatie.
Artikel 22
Casemanagementsysteem, register en tijdelijke werkbestanden

NL

1.

Het Europees Openbaar Ministerie zet een casemanagementsysteem op dat bestaat uit
tijdelijke werkbestanden en een register met in de bijlage genoemde persoonsgegevens en
andere dan persoonsgegevens.

2.

Doel van het casemanagementsysteem is:
a)

het ondersteunen van het beheer van onderzoeken en vervolgingen die door het
Europees Openbaar Ministerie worden ingesteld, met name door vergelijking van
informatie;

b)

het vergemakkelijken van de toegang tot informatie over lopende onderzoeken en
vervolgingen;

c)

het vergemakkelijken van het toezicht op de rechtmatigheid van de
gegevensverwerking en op de naleving van de desbetreffende bepalingen van deze
verordening.

28

NL

3.

Het
casemanagementsysteem
kan
worden
verbonden
met
de
telecommunicatieverbinding bedoeld in artikel 9 van Besluit 2008/976/JBZ8.

beveiligde

4.

Het register bevat verwijzingen naar de tijdelijke werkbestanden die in het kader van de
werkzaamheden van het Europees Openbaar Ministerie worden aangemaakt en mag geen
andere persoonsgegevens bevatten dan die welke worden genoemd in de punten 1, onder a)
t/m i), k) en m) en 2, van de bijlage.

5.

Bij het vervullen van zijn taken in het kader van deze verordening mag het Europees
Openbaar Ministerie gegevens betreffende de dossiers die het in behandeling heeft,
verwerken in een tijdelijk werkbestand. Het Europees Openbaar Ministerie biedt de in artikel
41 bedoelde functionaris voor gegevensbescherming toegang tot de tijdelijke werkbestanden.
Telkens wanneer een nieuw tijdelijk werkbestand met persoonsgegevens wordt aangemaakt,
stelt het Europees Openbaar Ministerie de functionaris voor gegevensbescherming daarvan in
kennis.

6.

Voor de verwerking van aan een zaak gerelateerde persoonsgegevens mag het Europees
Openbaar Ministerie geen ander geautomatiseerd bestand aanmaken dan een tijdelijk
werkbestand.
Artikel 23
Werking van de tijdelijke werkbestanden en van het register

1.

Het Europees Openbaar Ministerie maakt voor iedere zaak waarover het informatie krijgt
verstrekt een tijdelijk werkbestand aan voor zover deze informatieverstrekking in
overeenstemming is met deze verordening of met andere toepasselijke rechtsinstrumenten.
Het Europees Openbaar Ministerie is verantwoordelijk voor het beheer van de tijdelijke
werkbestanden die het heeft aangemaakt.

2.

Het Europees Openbaar Ministerie besluit per geval om ofwel de toegang tot het tijdelijk
werkbestand beperkt te houden, ofwel bepaalde personeelsleden toegang te geven tot dit
bestand of tot delen ervan, indien dat nodig is om de betrokken personeelsleden in staat te
stellen hun taken te vervullen.

3.

Het Europees Openbaar Ministerie besluit welke informatie betreffende het tijdelijke
werkbestand in het register wordt opgenomen. Tenzij de Europese openbare aanklager anders
besluit, wordt de overeenkomstig artikel 15, lid 4, geregistreerde en te controleren informatie
niet in het register opgenomen.
Artikel 24
Toegang tot het casemanagementsysteem

Gedelegeerde Europese aanklagers en hun personeelsleden, voor
casemanagementsysteem zijn aangesloten, mogen alleen toegang hebben tot:
a)

8

NL

zover

zij

op

het

het register, tenzij die toegang uitdrukkelijk is geweigerd;

PB L 348 van 24.12.2008, blz. 130.

29

NL

b)

door het Europees Openbaar Ministerie aangemaakte tijdelijke werkbestanden die betrekking
hebben op onderzoeken of vervolgingen in hun lidstaat;

c)

door het Europees Openbaar Ministerie aangemaakte tijdelijke werkbestanden die betrekking
hebben op onderzoeken of vervolgingen in een andere lidstaat, voor zover die verband
houden met onderzoeken of vervolgingen in hun eigen lidstaat.

AFDELING 3
OPSPORINGSMAATREGELEN

Artikel 25
Opsporingsbevoegdheid van het Europees Openbaar Ministerie
1.

Met betrekking tot door het Europees Openbaar Ministerie ingestelde opsporing en
vervolging wordt het grondgebied van de lidstaten van de Unie als één rechtsgebied
beschouwd waarin het Europees Openbaar Ministerie zijn bevoegdheden kan uitoefenen.

2.

Wanneer het Europees Openbaar Ministerie besluit zijn bevoegdheid uit te oefenen ten
aanzien van strafbare feiten die geheel of gedeeltelijk buiten het grondgebied van de lidstaten
zijn gepleegd door onderdanen van de lidstaten, personeelsleden van de Unie of leden van de
instellingen, roept het de hulp in van het betrokken derde land teneinde samen te werken op
grond van de in artikel 59 bedoelde instrumenten en procedures.
Artikel 26
Opsporingsmaatregelen

1.

NL

Het Europees Openbaar Ministerie is bevoegd bij de uitoefening van zijn bevoegdheid om de
volgende opsporingsmaatregelen te verzoeken of deze te gelasten:
a)

doorzoeking van gebouwen, terreinen, vervoermiddelen, particuliere woningen, kleding
en andere persoonlijke bezittingen of computersystemen;

b)

overlegging van alle relevante voorwerpen of documenten, of van opgeslagen
computergegevens, met inbegrip van verkeersgegevens en bankrekeninggegevens,
versleuteld of ontsleuteld, in oorspronkelijke dan wel andere vorm;

c)

verzegeling van gebouwen en vervoermiddelen en bevriezing van gegevens teneinde de
integriteit ervan te bewaren, verlies of vervuiling van bewijs te voorkomen of te zorgen
dat confiscatie mogelijk blijft;

d)

bevriezing van de hulpmiddelen waarmee strafbare feiten zijn gepleegd en de
opbrengsten van die feiten, waaronder vermogensbestanddelen, indien deze naar
verwachting door de geadieerde rechter zullen worden geconfisqueerd en er reden is
om aan te nemen dat de eigenaar, bezitter of beheerder zal proberen het bevel tot
confiscatie van zijn effect te ontdoen;

e)

aftapping van telecommunicatieverkeer, waaronder e-mail, van en naar de verdachte,
via elke telecommunicatieverbinding die de verdachte gebruikt;

30

NL

2.

NL

f)

realtimeobservatie van telecommunicatieverkeer door de onmiddellijke doorgifte van
verkeersgegevens te gelasten om de verdachte te lokaliseren en vast te stellen met wie
hij op een bepaald moment contact heeft gehad;

g)

toezicht op financiële transacties, door financiële of kredietinstellingen te gelasten het
Europees Openbaar Ministerie in realtime in kennis te stellen van elke financiële
transactie via een bepaalde door de verdachte aangehouden of beheerde rekening of via
enige andere rekening ten aanzien waarvan een redelijk vermoeden bestaat dat zij wordt
gebruikt in verband met het strafbare feit;

h)

bevriezing van toekomstige financiële transacties door financiële of kredietinstellingen
te gelasten geen financiële transacties te verrichten via een of meer bepaalde door de
verdachte aangehouden of beheerde rekeningen;

i)

observatie op niet-openbare plaatsen door de heimelijke audio- en videobewaking van
niet-openbare plaatsen, met uitzondering van videobewaking van woningen, te
gelasten, alsook de registratie daarvan;

j)

infiltratie, door een functionaris te gelasten undercover of onder een valse identiteit te
handelen;

k)

dagvaarding van verdachten en getuigen, indien er een redelijk vermoeden bestaat dat
zij informatie kunnen verstrekken die nuttig is voor de opsporing;

l)

identificatiemaatregelen, door het maken van foto’s of beeldopnamen van personen en
het registreren van biometrische kenmerken te gelasten;

m)

inbeslagname van voorwerpen die als bewijs moeten dienen;

n)

toegang tot gebouwen en monsterneming;

o)

inspectie van vervoermiddelen, indien er een redelijk vermoeden bestaat dat er
goederen worden vervoerd die verband houden met de opsporing;

p)

maatregelen om personen te volgen en te controleren, teneinde vast te stellen waar
iemand zich bevindt;

q)

het volgen en traceren van voorwerpen met technische middelen, met inbegrip van de
gecontroleerde aflevering van goederen en gecontroleerde financiële transacties;

r)

gerichte observatie op openbare plaatsen van verdachten en derden;

s)

toegang tot nationale of Europese openbare registers en registers die door particuliere
entiteiten worden bijgehouden met het oog op het openbaar belang;

t)

verhoor van verdachten en getuigen;

u)

aanwijzing van deskundigen, ex officio of op verzoek van de verdachte, wanneer
specialistische kennis nodig is.

De lidstaten zien erop toe dat de in lid 1 genoemde maatregelen kunnen worden toegepast in
het kader van de opsporing en vervolging die door het Europees Openbaar Ministerie worden
ingesteld. Voor deze maatregelen gelden de voorwaarden die in dit artikel en in het nationale

31

NL

recht zijn vastgesteld. Andere dan de in lid 1 genoemde opsporingsmaatregelen mogen door
het Europees Openbaar Ministerie alleen worden gelast of gevraagd als het nationale recht
van de lidstaat waar de maatregel moet worden uitgevoerd, daarin voorziet.
3.

Elk van de in lid 1 genoemde opsporingsmaatregelen wordt alleen gelast als er een redelijk
vermoeden bestaat en als hetzelfde doel niet kan worden bereikt met minder ingrijpende
middelen.

4.

De lidstaten zien erop toe dat voor de in lid 1, onder a) – j), genoemde
opsporingsmaatregelen toestemming is vereist van de bevoegde rechter van de lidstaat waarin
de maatregelen moeten worden uitgevoerd.

5.

Voor de in lid 1, onder k) – u), genoemde opsporingsmaatregelen is rechterlijke toestemming
vereist indien dit zo is geregeld bij het nationale recht van de lidstaat waar de
opsporingsmaatregel moet worden uitgevoerd.

6.

Indien wordt voldaan aan de in dit artikel en het nationale recht gestelde voorwaarden voor
het verlenen van toestemming voor de betrokken maatregel, wordt die toestemming binnen
48 uur gegeven in de vorm van een schriftelijke, gemotiveerde beslissing van de bevoegde
rechter.

7.

Het Europees Openbaar Ministerie kan de bevoegde rechter verzoeken de verdachte aan te
houden of in voorlopige hechtenis te nemen overeenkomstig het nationale recht.

AFDELING 4
BEËINDIGING VAN DE OPSPORING EN VERVOLGINSBEVOEGDHEDEN

Artikel 27
Vervolging voor de nationale rechter

NL

1.

De Europese openbare aanklager en de gedelegeerde Europese aanklagers hebben dezelfde
bevoegdheden als nationale openbare aanklagers bij het vervolgen en voor het gerecht
brengen, met name de bevoegdheid om een requisitoir te houden, deel te nemen aan de
bewijsvoering en de beschikbare rechtsmiddelen in te stellen.

2.

Indien de bevoegde gedelegeerd Europees aanklager van oordeel is dat de opsporing is
afgerond, legt hij een samenvatting van de zaak met een ontwerp-tenlastelegging en de lijst
van bewijsstukken voor aan de Europese openbare aanklager. Wanneer deze geen opdracht
geeft de zaak te seponeren op grond van artikel 28, geeft hij de betrokken gedelegeerd
Europees aanklager opdracht de zaak met een tenlastelegging voor de bevoegde nationale
rechter te brengen, of verwijst hij de zaak terug voor nader onderzoek. De Europese openbare
aanklager kan de zaak ook zelf voor de bevoegde nationale rechter brengen.

3.

De tenlastelegging die bij de bevoegde nationale rechter wordt ingediend, bevat de lijst van
bewijsstukken die in het proces zullen worden aangevoerd.

4.

De Europese openbare aanklager kiest, in nauw overleg met de gedelegeerd Europees
aanklager die de zaak inleidt, en uitgaande van een correcte rechtsbedeling, het forum en
bepaalt welke nationale rechter bevoegd is aan de hand van de volgende criteria:

32

NL

5.

a)

de plaats waar het strafbare feit of, indien het om meerdere strafbare feiten gaat, de
meerderheid van de strafbare feiten is gepleegd;

b)

de gewone verblijfplaats van de verdachte;

c)

de plaats waar het bewijs zich bevindt;

d)

de gewone verblijfplaats van de directe slachtoffers.

Indien dit nodig is voor de invordering, de administratieve follow-up of het toezicht stelt de
Europese openbare aanklager de bevoegde nationale autoriteiten, de betrokken personen en
de betrokken instellingen, organen en instanties van de Unie in kennis van de tenlastelegging.
Artikel 28
Sepot

1.

2.

De Europese openbare aanklager seponeert de zaak wanneer vervolging om een van de
volgende redenen onmogelijk is geworden:
a)

de verdachte is overleden;

b)

de onderzochte gedragingen houden geen strafbaar feit in;

c)

de verdachte wordt amnestie of immuniteit verleend;

d)

de nationale verjaringstermijn is verstreken;

e)

de verdachte is binnen de Unie definitief vrijgesproken van of veroordeeld voor
dezelfde feiten, of de zaak is afgehandeld overeenkomstig artikel 29.

De Europese openbare aanklager mag de zaak om elk van de volgende redenen seponeren:
a)

het strafbaar feit is als licht strafbaar feit aangemerkt in de nationale wetgeving ter
omzetting van Richtlijn 2013/xx/EU betreffende de strafrechtelijke bestrijding van
fraude die de financiële belangen van de Unie schaadt;

b)

er is onvoldoende bewijs.

3.

Het Europees Openbaar Ministerie kan zaken die het seponeert naar OLAF of naar de
bevoegde nationale bestuurlijke of rechterlijke instanties verwijzen voor invordering, andere
administratieve follow-up of toezicht.

4.

Indien de opsporing was ingesteld op basis van door de benadeelde partij verstrekte
informatie, stelt het Europees Openbaar Ministerie deze partij in kennis van de seponering of
verwijzing.
Artikel 29
Schikking

1.

NL

Wanneer de zaak niet wordt geseponeerd en het in het belang van een goede rechtsbedeling
is, kan het Europees Openbaar Ministerie, nadat de schade is vergoed, de verdachte een

33

NL

forfaitaire geldboete voorstellen waarmee de zaak definitief wordt afgehandeld (schikking).
Indien de verdachte hiermee instemt, betaalt hij de geldboete aan de Unie.
2.

Het Europees Openbaar Ministerie houdt toezicht op de inning van de bij de schikking
opgelegde boete.

3.

Nadat de verdachte de boete heeft betaald, sluit de Europese openbare aanklager de zaak af;
hij stelt de bevoegde nationale rechtshandhavings- en rechterlijke instanties hiervan officieel
in kennis en licht de betrokken instellingen, organen en instanties van de Unie in.

4.

De in lid 3 bedoelde afsluiting is niet vatbaar voor rechterlijke toetsing.

AFDELING 5
TOELAATBAARHEID VAN BEWIJS

Artikel 30
Toelaatbaarheid van bewijs
1.

Bewijs dat door het Europees Openbaar Ministerie aan de geadieerde rechter wordt
voorgelegd en dat volgens de rechter een eerlijk proces of de rechten van de verdediging in
de zin van de artikelen 47 en 48 van het Handvest van de grondrechten niet in de weg staat,
wordt toegelaten zonder validering of vergelijkbare procedure, ook als volgens het nationale
recht van de lidstaat waar het proces wordt gevoerd andere regels gelden voor de vergaring of
aanvoering van dat bewijs.

2.

Het feit dat het bewijs is toegelaten, laat de bevoegdheid van de nationale rechter om het door
het Europees Openbaar Ministerie aangevoerde bewijs vrijelijk te beoordelen, onverlet.

AFDELING 6
CONFISCATIE

Artikel 31
Vervreemding van geconfisqueerde vermogensbestanddelen
Indien de nationale rechter op verzoek van het Europees Openbaar Ministerie in een definitieve
uitspraak heeft besloten tot confiscatie van alle eigendommen die verband houden met of opbrengsten
die zijn verkregen uit een strafbaar feit dat onder de bevoegdheid van het Europees Openbaar
Ministerie valt, komt de geldelijke waarde van die eigendommen of opbrengsten ten goede aan de
begroting van de Unie, voor zover als nodig om de schade die de Unie heeft geleden, te compenseren.

HOOFDSTUK IV
PROCEDURELE WAARBORGEN
Artikel 32
Reikwijdte van de rechten van verdachten, beklaagden en andere betrokkenen
1.

NL

De activiteiten van het Europees Openbaar Ministerie worden uitgevoerd met volledige
inachtneming van de rechten van de verdachten zoals verankerd in het Handvest van de

34

NL

grondrechten van de Europese Unie, met inbegrip van het recht op een onpartijdig gerecht en
de rechten van de verdediging.
2.

Elke verdachte of beklaagde die betrokken is bij de procedures van het Europees Openbaar
Ministerie heeft ten minste de volgende procedurele rechten, zoals vastgelegd in de
wetgeving van de Unie en het nationale recht van de lidstaat:
(a)

het recht op vertolking en vertaling, zoals vastgesteld in Richtlijn 2010/64/EU van het
Europees Parlement en de Raad,

(b)

het recht op informatie en op toegang tot de stukken van een dossier, zoals vastgesteld
in Richtlijn 2012/13/EU van het Europees Parlement en de Raad,

(c)

het recht op toegang tot een advocaat en het recht ingeval van detentie contact te
hebben met derden en deze in kennis te laten stellen van de detentie, zoals vastgesteld
in [Richtlijn 2013/xx/EU van het Europees Parlement en de Raad van xx xxxx 2013
betreffende het recht op toegang tot een advocaat in strafprocedures en betreffende het
recht op communicatie bij aanhouding],

(d)

het zwijgrecht en het recht om voor onschuldig te worden gehouden,

(e)

het recht op rechtsbijstand,

(f)

het recht bewijsstukken over te leggen, deskundigen aan te wijzen en getuigen te horen.

3.

Verdachten en beklaagden hebben de in lid 2 genoemde rechten vanaf het moment dat zij
ervan worden verdacht een strafbaar feit te hebben gepleegd. Zodra de tenlastelegging door
de bevoegde nationale rechter wordt erkend, zijn de procedurele rechten van de verdachte of
de beklaagde gebaseerd op de nationale regels die op de betrokken zaak van toepassing zijn.

4.

De in lid 2 genoemde rechten gelden ook voor ieder die in een andere hoedanigheid dan die
van verdachte of beklaagde wordt gehoord door het Europees Openbaar Ministerie, indien
tijdens een zitting, ondervraging of verhoor de verdenking ontstaat dat hij een strafbaar feit
heeft gepleegd.

5.

Onverminderd de in dit hoofdstuk vastgestelde rechten, beschikken verdachten, beklaagden
en andere personen die betrokken zijn bij de procedures van het Europees Openbaar
Ministerie over alle procedurele rechten die zij op grond van het toepasselijke nationale recht
hebben.
Artikel 33
Het zwijgrecht en het recht voor onschuldig te worden gehouden

NL

1.

Wie als verdachte of beklaagde betrokken is bij de procedures van het Europees Openbaar
Ministerie, heeft overeenkomstig het nationale recht het recht om bij verhoor te zwijgen over
de strafbare feiten waarvan hij wordt verdacht, en wordt erop gewezen dat hij niet verplicht is
een voor zichzelf belastende verklaring af te leggen.

2.

De verdachte of beklaagde wordt voor onschuldig gehouden tot zijn schuld volgens het
nationale recht is bewezen.

35

NL

Artikel 34
Het recht op rechtsbijstand
Een ieder die wordt verdacht of beschuldigd van een feit dat onder de bevoegdheid van het Europees
Openbaar Ministerie valt, heeft er overeenkomstig het nationale recht recht op dat de nationale
autoriteiten hem geheel of gedeeltelijk kosteloze rechtsbijstand aanbieden als hij over onvoldoende
middelen beschikt om hiervoor te betalen.
Artikel 35
Rechten inzake bewijs
1.

De verdachte of beklaagde heeft overeenkomstig het nationale recht het recht om
bewijsstukken voor te leggen aan het Europees Openbaar Ministerie.

2.

De verdachte of beklaagde heeft overeenkomstig het nationale recht het recht om het
Europees Openbaar Ministerie te verzoeken bewijs te vergaren dat van belang is voor het
onderzoek, eventueel door deskundigen aan te wijzen en getuigen te horen.

HOOFDSTUK V
RECHTERLIJKE TOETSING
Artikel 36
Rechterlijke toetsing
1.

Wanneer het Europees Openbaar Ministerie bij de uitvoering van zijn functies procedurele
maatregelen vaststelt, geldt het uit het oogpunt van rechterlijke toetsing als een nationale
autoriteit.

2.

Wanneer bepalingen van het nationale recht door deze verordening van toepassing worden,
gelden deze niet als onderdeel van de Uniewetgeving als bedoeld in artikel 267 van het
Verdrag.

HOOFDSTUK VI
GEGEVENSBESCHERMING
Artikel 37
Verwerking van persoonsgegevens
1.

Het Europees Openbaar Ministerie mag overeenkomstig deze verordening uitsluitend de
onder punt 1 van de bijlage bedoelde persoonsgegevens verwerken, langs geautomatiseerde
weg of in gestructureerde manuele bestanden, van personen die op grond van de nationale
wetgeving van de betrokken lidstaten worden verdacht van het plegen van of deelnemen aan
een feit ten aanzien waarvan het Europees Openbaar Ministerie bevoegd is, of die
veroordeeld zijn voor een dergelijk feit, en wel voor de volgende doeleinden:
–

NL

strafrechtelijke onderzoeken en vervolgingen op grond van deze verordening;

36

NL

–

informatie-uitwisseling met de bevoegde autoriteiten van de lidstaten en met andere
EU-organen overeenkomstig deze verordening;

–

samenwerking met derde landen overeenkomstig deze verordening.

2.

Het Europees Openbaar Ministerie mag uitsluitend de onder punt 2 van de bijlage bedoelde
persoonsgegevens verwerken van personen die op grond van de nationale wetgeving van de
betrokken lidstaten worden beschouwd als getuigen of slachtoffers in het kader van een
strafrechtelijk onderzoek of een strafrechtelijke vervolging inzake een of meer van de soorten
feiten waarvoor het Europees Openbaar Ministerie bevoegd is, alsook van personen jonger
dan 18 jaar. Dergelijke persoonsgegevens mogen alleen worden verwerkt indien dit strikt
noodzakelijk is voor de de in lid 1 genoemde doeleinden.

3.

In uitzonderlijke gevallen kan het Europees Openbaar Ministerie voor een bepaalde periode,
die niet langer duurt dan nodig is voor het sluiten van de zaak in verband waarmee de
gegevens worden verwerkt, ook andere dan de in de leden 1 en 2 bedoelde persoonsgegevens
verwerken die betrekking hebben op de omstandigheden van een feit, indien deze gegevens
van onmiddellijk belang zijn voor en deel uitmaken van lopende onderzoeken die door het
Europees Openbaar Ministerie worden verricht en indien de verwerking strikt noodzakelijk is
voor de in lid 1 genoemde doeleinden, mits de verwerking van die specifieke gegegevens
strookt met deze verordening. De in artikel 41 bedoelde gegevensbeschermingsfunctionaris
wordt er onmiddellijk van in kennis gesteld indien dit lid is toegepast.

4.

Langs geautomatiseerde weg of op andere wijze verwerkte persoonsgegevens waaruit ras of
etnische afkomst, politieke overtuiging, godsdienstige of andere levensbeschouwing of
lidmaatschap van een vakvereniging blijkt, alsmede persoonsgegevens die betrekking hebben
op gezondheid of seksueel gedrag, mogen door het Europees Openbaar Ministerie alleen
worden verwerkt wanneer deze gegevens strikt noodzakelijk zijn voor zijn onderzoek en als
zij andere reeds verwerkte persoonsgegevens aanvullen. De functionaris voor
gegevensbescherming wordt er onmiddellijk van in kennis gesteld indien dit lid is toegepast.
Deze gegevens mogen niet worden verwerkt in het in artikel 22, lid 4, bedoelde register.
Wanneer die andere gegevens betrekking hebben op getuigen of slachtoffers in de zin van lid
2, wordt het besluit tot verwerking genomen door de Europese openbare aanklager.

5.

Verordening (EG) nr. 45/2001 is van toepassing op de verwerking van persoonsgegevens
door het Europees Openbaar Ministerie in het kader van zijn werkzaamheden. Deze
verordening vormt een specificatie van en aanvulling op Verordening (EG) nr. 45/2001 voor
wat operationele persoonsgegevens betreft.
Artikel 38
Bewaringstermijn van persoonsgegevens

1.

NL

Door het Europees Openbaar Ministerie verwerkte persoonsgegevens mogen niet langer
worden bewaard dan het moment waarop de eerste van de volgende data van toepassing is:
a)

de datum waarop in alle bij de opsporing en vervolging betrokken lidstaten de geldende
termijn voor verjaring van het recht van strafvordering is verstreken;

b)

de datum waarop de betrokkene wordt vrijgesproken en de rechterlijke uitspraak
definitief is geworden;

37

NL

c)

drie jaar na de definitieve rechterlijke beslissing in de laatste van de lidstaten die
betrokken zijn bij de opsporing of de vervolging;

d)

de datum waarop het Europees Openbaar Ministerie bepaalt dat het de opsporing of de
vervolging niet meer hoeft voort te zetten.

2.

De naleving van de in lid 1 bedoelde bewaringstermijnen wordt permanent gecontroleerd
door middel van adequate geautomatiseerde verwerking. Na de invoering van de gegevens
wordt evengoed om de drie jaar nagegaan of de bewaring noodzakelijk is. Als
persoonsgegevens zoals bedoeld in de bijlage worden opgeslagen gedurende een periode van
meer dan vijf jaar, wordt de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming hiervan in
kennis gesteld.

3.

Wanneer een in lid 1 bedoelde termijn is verstreken, gaat het Europees Openbaar Ministerie
na of het voor de uitvoering van zijn taken nodig is de gegevens verder te bewaren en kan het
besluiten om de gegevens bij uitzondering tot de volgende controle te bewaren. De redenen
voor verdere bewaring worden onderbouwd en geregistreerd. Als er niet wordt besloten tot
verdere bewaring van de persoonsgegevens, worden deze gegevens automatisch na drie jaar
gewist.

4.

Wanneer gegevens overeenkomstig lid 3 langer zijn bewaard dan de in lid 1 bedoelde data,
wordt om de drie jaar door de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming nagegaan
of de bewaring noodzakelijk is.

5.

Wanneer een dossier niet-geautomatiseerde en niet-gestructureerde gegevens omvat en de
bewaringstermijn van het laatste geautomatiseerde gegeven uit het dossier verstreken is,
worden alle stukken van het dossier alsmede alle kopieën daarvan vernietigd.
Artikel 39
Registratie en documentatie

1.

Het Europees Openbaar Ministerie houdt gegevens bij over de verzameling, wijziging,
toegang, bekendmaking, samenvoeging of uitwissing van voor operationele doeleinden
gebruikte persoonsgegevens teneinde te controleren of de gegevensverwerking rechtmatig is,
interne controle uit te oefenen en de integriteit en de beveiliging van de gegevens te
waarborgen. Dergelijke registratie of documentatie wordt na 18 maanden weer verwijderd,
tenzij de gegevens nog nodig zijn voor een lopende controle.

2.

Op grond van lid 1 bijgehouden registratie en documentatie wordt op verzoek meegedeeld
aan de Europese Toezichthouder voor gegevensverwerking. De Europese Toezichthouder
voor gegevensbescherming gebruikt die informatie uitsluitend om de gegevensverwerking te
controleren, voor een passende gegevensverwerking te zorgen en de integriteit en beveiliging
van de gegevens te waarborgen.
Artikel 40
Geautoriseerde toegang tot persoonsgegevens

Alleen de Europese openbare aanklager, de gedelegeerde Europese aanklagers en hun geautoriseerde
personeelsleden hebben ter vervulling van hun taken en binnen de bij deze verordening gestelde
grenzen toegang tot de voor zijn operationele taken door het Europees Openbaar Ministerie verwerkte
persoonsgegevens.

NL

38

NL

Artikel 41
Functionaris voor gegevensbescherming
1.

De Europese openbare aanklager stelt overeenkomstig artikel 24 van Verordening (EG)
nr. 45/2001 een functionaris voor gegevensbescherming aan.

2.

Bij het nakomen van de verplichtingen van artikel 24 van Verordening (EG) nr. 45/2001
dient de functionaris voor gegevensbescherming:
a)

te waarborgen dat de doorgifte van persoonsgegevens schriftelijk wordt vastgelegd;

b)

samen te werken met de personeelsleden van het Europees Openbaar Ministerie die
verantwoordelijk zijn voor procedures, opleiding en advies op het gebied van
gegevensverwerking;

c)

een jaarverslag op te stellen en dit voor te leggen aan de Europese openbare aanklager
en de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming.

3.

Bij het verrichten van zijn taken heeft de functionaris voor gegevensbescherming toegang tot
alle door het Europees Openbaar Ministerie verwerkte gegevens en tot alle dienstruimten van
het Europees Openbaar Ministerie.

4.

Voor zover nodig voor de verrichting van hun taken hebben de personeelsleden van het
Europees Openbaar Ministerie die de functionaris voor gegevensverwerking bijstaan bij het
verrichten van zijn taken, toegang tot de door het Europees Openbaar Ministerie verwerkte
persoonsgegevens en tot de dienstruimten van het Europees Openbaar Ministerie.

5.

Indien de functionaris voor gegevensbescherming van oordeel is dat de bepalingen van
Verordening (EG) nr. 45/2001 of de onderhavige verordening met betrekking tot de
verwerking van persoonsgegevens niet worden nageleefd, stelt hij de Europese openbare
aanklager hiervan in kennis, waarbij hij hem verzoekt om deze situatie van niet-naleving
binnen een bepaalde termijn op te lossen. Indien de Europese openbare aanklager deze
situatie van niet-naleving niet binnen de gestelde termijn oplost, legt de functionaris voor
gegevensbescherming de zaak voor aan de Europese Toezichthouder voor
gegevensbescherming.

6.

De Europese openbare aanklager stelt de in artikel 24,
Verordening (EG) nr. 45/2001 bedoelde uitvoeringsvoorschriften vast.

lid

8,

van

Artikel 42
Voorschriften inzake de uitoefening van het recht van toegang

NL

1.

Elke betrokkene kan het recht van toegang tot persoonsgegevens uitoefenen overeenkomstig
Verordening (EG) nr. 45/2001 en met name artikel 13.

2.

Wanneer het recht van toegang is beperkt overeenkomstig artikel 20, lid 1, van Verordening
(EG) nr. 45/2001, stelt het Europees Openbaar Ministerie de betrokkene hiervan
overeenkomstig artikel 20, lid 3, van die verordening schriftelijk in kennis. De voornaamste
redenen van de beperking hoeven niet te worden meegedeeld indien de beperking ten gevolge
van het verstrekken van dergelijke informatie haar effect zou verliezen. De betrokkene wordt
er ten minste van in kennis gesteld dat alle nodige controles door de Europese
Toezichthouder voor gegevensbeschermer hebben plaatsgevonden.

39

NL

3.

Het Europees Openbaar Ministerie legt vast waarom er geen informatie wordt verstrekt over
de voornaamste redenen van de toepassing van de in lid 2 bedoelde beperking.

4.

Wanneer de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming op grond van de artikelen
46 en 47 van Verordening (EG) nr. 45/2001 de rechtmatigheid controleert van de verwerking
door het Europees Openbaar Ministerie, stelt hij de betrokkene er ten minste van in kennis
dat alle nodige controles door de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming
hebben plaatsgevonden.
Artikel 43
Recht van correctie, van uitwissing en van beperking van verwerking

1.

Indien door het Europees Openbaar Ministerie verwerkte gegevens moeten worden
gecorrigeerd of uitgewist, of indien aan de verwerking beperkingen moeten worden gesteld
overeenkomstig de artikelen 14, 15 of 16 van Verordening (EG) nr. 45/2001, wist of
corrigeert het Europees Openbaar Ministerie de betrokken gegevens, of stelt het beperkingen
aan de verwerking ervan.

2.

In de in de artikelen 14, 15 of 16 van Verordening (EG) nr. 45/2001 bedoelde gevallen
worden alle ontvangers van dergelijke gegevens onverwijld in kennis gesteld overeenkomstig
artikel 17 van Verordening (EG) nr. 45/2001. Overeenkomstig de toepasselijke regels
corrigeren of wissen de ontvangers deze gegevens, of stellen zij beperkingen aan de
verwerking ervan in hun systemen.

3.

Het Europees Openbaar Ministerie stelt de betrokkene er onverwijld en in ieder geval binnen
drie maanden na ontvangst van het verzoek schriftelijk van in kennis dat de hem betreffende
gegevens zijn gecorrigeerd of gewist, of dat aan de verwerking ervan beperkingen zijn
gesteld.

4.

Het Europees Openbaar Ministerie stelt de betrokkene schriftelijk in kennis van elke
weigering om over te gaan tot correctie of uitwissing of tot beperking van de verwerking, en
van de mogelijkheid om een klacht in te dienen bij de Europese Toezichthouder voor
gegevensbescherming of om een rechtsmiddel in te stellen.
Artikel 44
Verantwoordelijkheid voor de gegevensbescherming

NL

1.

Het Europees Openbaar Ministerie verwerkt persoonsgegevens zodanig dat kan worden
vastgesteld welke instantie de gegevens heeft verstrekt of uit welke bron de
persoonsgegevens afkomstig zijn.

2.

De verantwoordelijkheid voor de naleving van Verordening (EG) nr. 45/2001 en de
onderhavige verordening ligt bij de Europese openbare aanklager. De verantwoordelijkheid
voor de rechtmatigheid van de overdracht van persoonsgegevens die aan het Europees
Openbaar Ministerie worden verstrekt, ligt bij de verstrekker van de persoonsgegevens, en
die voor de rechtmatigheid van de overdracht van persoonsgegevens die aan de lidstaten,
Unie-organen en derde landen of organisaties worden verstrekt, ligt bij het Europees
Openbaar Ministerie.

3.

Onverminderd andere bepalingen van deze verordening is het Europees Openbaar Ministerie
verantwoordelijk voor alle gegevens die het verwerkt.

40

NL

Artikel 45
Samenwerking tussen de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming en de nationale
gegevensbeschermingsautoriteiten
1.

De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming werkt nauw samen met de nationale
autoriteiten die bevoegd zijn voor het toezicht op gegevensbescherming bij specifieke
kwesties waarvoor nationale betrokkenheid vereist is, met name in het geval dat de Europese
Toezichthouder voor gegevensbescherming of een nationale instantie die bevoegd is voor
toezicht op gegevensbescherming grote verschillen tussen praktijken van de lidstaten of een
potentieel onrechtmatige gegevensoverdracht via de kanalen van het Europees Openbaar
Ministerie constateert, dan wel in de context van vragen van een of meer nationale
toezichthoudende autoriteiten over de uitvoering en de uitlegging van deze verordening.

2.

In de gevallen die worden genoemd in lid 1, wisselen de Europese Toezichthouder voor
gegevensbescherming en de nationale autoriteiten die bevoegd zijn voor het toezicht op
gegevensbescherming, elk binnen de eigen bevoegdheden, relevante informatie uit, staan zij
elkaar bij in de uitvoering van audits en inspecties, behandelen zij problemen bij de
uitlegging of toepassing van deze verordening, buigen zij zich over problemen bij de
uitoefening van het onafhankelijk toezicht of bij de uitoefening van de rechten van
betrokkenen, stellen zij geharmoniseerde voorstellen voor gemeenschappelijke oplossingen
voor problemen op en vestigen zij de aandacht op gegevensbeschermingsrechten, voor zover
noodzakelijk.

3.

De nationale toezichthoudende autoriteiten en de Europese Toezichthouder voor
gegevensbescherming komen zo nodig bijeen voor de in dit artikel vastgestelde doeleinden.
De kosten en logistieke ondersteuning van deze bijeenkomsten komen ten laste van de
Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming. Tijdens de eerste bijeenkomst wordt
een reglement van orde vastgesteld. Indien noodzakelijk worden in onderling overleg verdere
werkmethoden ontwikkeld.
Artikel 46
Recht om een klacht in te dienen bij de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming

NL

1.

Indien een door een betrokkene op grond van artikel 32, lid 2, van Verordening (EG) nr.
45/2001 ingediende klacht betrekking heeft op een besluit als bedoeld in artikel 43,
raadpleegt de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming de nationale
toezichthoudende autoriteiten of de bevoegde rechter van de lidstaat waarvan de gegevens
afkomstig zijn dan wel van de rechtstreeks betrokken lidstaat. De Europese Toezichthouder
voor gegevensbescherming neemt zijn beslissing, die een weigering kan inhouden om
gegevens te verstrekken, in nauw overleg met de nationale toezichthoudende autoriteit of de
bevoegde rechter.

2.

Indien de klacht betrekking heeft op de verwerking van door organen van de EU, derde
landen, internationale organisaties of private partijen aan het Europees Openbaar Ministerie
verstrekte gegevens, vergewist de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming zich
ervan dat het Europees Openbaar Ministerie de nodige controles heeft uitgevoerd.

41

NL

Artikel 47
Aansprakelijkheid voor ongeoorloofde of onjuiste verwerking van gegevens
1.

Het Europees Openbaar Ministerie is overeenkomstig artikel 340 van het Verdrag
aansprakelijk voor elke schade die aan een particulier is berokkend als gevolg van
ongeoorloofde of onjuiste verwerking van gegevens door het Europees Openbaar Ministerie.

2.

Klachten tegen het Europees Openbaar Ministerie op grond van de in lid 1 bedoelde
aansprakelijkheid worden ingediend bij het Hof van Justitie overeenkomstig artikel 268 van
het Verdrag.

HOOFDSTUK VII
FINANCIËLE BEPALINGEN EN BEPALINGEN INZAKE
PERSONEEL
AFDELING 1
FINANCIËLE BEPALINGEN

Artikel 48
Financiële actoren
1.

De Europese openbare aanklager is verantwoordelijk voor het nemen van besluiten over
financiële en begrotingsaangelegenheden.

2.

De overeenkomstig artikel 6, lid 3, door de Europese openbare aanklager aangewezen
plaatsvervanger is als ordonnateur verantwoordelijk voor de uitvoering van de begroting van
het Europees Openbaar Ministerie.
Artikel 49
Begroting

1.

Voor elk begrotingsjaar, dat samenvalt met het kalenderjaar, worden alle ontvangsten en
uitgaven van het Europees Openbaar Ministerie geraamd en vervolgens in zijn begroting
weergegeven.

2.

De ontvangsten en uitgaven van het Europees Openbaar Ministerie moeten in evenwicht zijn.

3.

Onverminderd andere inkomsten, omvatten de ontvangsten van het Europees Openbaar
Ministerie:

4.

NL

a)

een bijdrage van de Unie die wordt opgenomen in de algemene begroting van de
Europese Unie;

b)

vergoedingen voor publicaties en andere door het Europees Openbaar Ministerie
verrichte diensten.

De uitgaven van het Europees Openbaar Ministerie omvatten de bezoldiging van het
personeel, uitgaven voor administratie en infrastructuur en operationele uitgaven.

42

NL

5.

Wanneer de gedelegeerde Europese aanklagers handelen in het kader van de taken van het
Europees Openbaar Ministerie, worden de daarmee gepaard gaande uitgaven beschouwd als
beleidsuitgaven.
Artikel 50
Vaststelling van de begroting

NL

1.

Elk jaar stelt de in artikel 48 bedoelde plaatsvervanger van de Europese openbare aanklager
een voorlopige ontwerpraming op van de ontvangsten en uitgaven van het Europees
Openbaar Ministerie voor het volgende begrotingsjaar. Op basis van dit ontwerp stelt de
Europese openbare aanklager voor het volgende begrotingsjaar een voorlopige
ontwerpraming van de ontvangsten en uitgaven van het Europees Openbaar Ministerie op.

2.

De voorlopige ontwerpraming van de ontvangsten en uitgaven van het Europees Openbaar
Ministerie wordt elk jaar uiterlijk op 31 januari aan de Commissie toegezonden. De Europese
openbare aanklager zendt de Commissie uiterlijk op 31 maart een definitieve ontwerpraming
toe, die tevens een ontwerp van personeelsformatie bevat.

3.

De Commissie zendt de raming, samen met het ontwerp van algemene begroting van de
Unie, toe aan het Europees Parlement en de Raad (de begrotingsautoriteit).

4.

Op basis van de raming neemt de Commissie de geraamde bedragen die zij nodig acht voor
de personeelsformatie alsook de bijdrage ten laste van de algemene begroting op in het
ontwerp van algemene begroting van de Unie, dat zij overeenkomstig de artikelen 313 en 314
van het Verdrag voorlegt aan de begrotingsautoriteit.

5.

De begrotingsautoriteit keurt de kredieten voor de bijdrage aan het Europees Openbaar
Ministerie goed.

6.

De begrotingsautoriteit stelt het formatieplan van het Europees Openbaar Ministerie vast.

7.

De Europese openbare aanklager stelt de begroting van het Europees Openbaar Ministerie
vast. De begroting wordt definitief na de definitieve vaststelling van de algemene begroting
van de Unie. Indien nodig wordt de begroting dienovereenkomstig aangepast.

8.

Overeenkomstig artikel 203 van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 stelt het Europees
Openbaar Ministerie het Europees Parlement en de Raad zo snel mogelijk in kennis van
onroerendgoedprojecten die wellicht aanzienlijke gevolgen hebben voor de begroting.

9.

Behoudens in geval van overmacht als bedoeld in artikel 203 van Verordening (EU,
Euratom) nr. 966/2012 wordt het voorstel betreffende het onroerendgoedproject door het
Europees Parlement en de Raad besproken binnen vier weken nadat beide instellingen het
voorstel hebben ontvangen. Na het verstrijken van de periode van vier weken wordt het
voorstel betreffende het onroerendgoedproject geacht te zijn goedgekeurd, tenzij het
Europees Parlement of de Raad binnen deze termijn een besluit neemt dat tegen het voorstel
ingaat. Indien het Europees Parlement of de Raad binnen deze periode van vier weken naar
behoren gemotiveerde redenen aanvoert, wordt de periode eenmaal met twee weken
verlengd. Indien het Europees Parlement of de Raad een besluit neemt dat ingaat tegen het
onroerendgoedproject, trekt het Europees Openbaar Ministerie zijn voorstel in en kan het een
nieuw voorstel indienen.

43

NL

10.

Overeenkomstig artikel 203, lid 8, van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 kan het
Europees Openbaar Ministerie een project tot verwerving van onroerend goed financieren via
een lening, mits de begrotingsautoriteit hiervoor vooraf toestemming heeft gegeven.
Artikel 51
Uitvoering van de begroting

1.

De in artikel 48 bedoelde plaatsvervanger van de Europese openbare aanklager voert als
ordonnateur van het Europees Openbaar Ministerie de begroting uit onder zijn eigen
verantwoordelijkheid en binnen de in de begroting gestelde grenzen.

2.

De in artikel 48 bedoelde plaatsvervanger van de Europese openbare aanklager zendt de
begrotingsautoriteit jaarlijks alle relevante informatie over de resultaten van de
evaluatieprocedures toe.
Artikel 52
Indiening van de rekeningen en kwijting

NL

1.

De rekenplichtige van Eurojust treedt voor de uitvoering van begroting van het Europees
Openbaar Ministerie als rekenplichtige van het Europees Openbaar Ministerie op. Om elk
belangenconflict te vermijden, worden de nodige afspraken gemaakt.

2.

Uiterlijk op 1 maart van het jaar dat volgt op het afgesloten begrotingsjaar dient de
rekenplichtige van het Europees Openbaar Ministerie de voorlopige rekeningen in bij de
rekenplichtige van de Commissie en bij de Rekenkamer.

3.

Het Europees Openbaar Ministerie zendt het verslag over het budgettaire en financiële beheer
uiterlijk op 31 maart van het volgende begrotingsjaar toe aan het Europees Parlement, de
Raad en de Rekenkamer.

4.

Uiterlijk op 31 maart van het jaar dat volgt op het afgesloten begrotingsjaar zendt de
rekenplichtige van de Commissie de voorlopige rekeningen van het Europees Openbaar
Ministerie na consolidatie met de rekeningen van de Commissie toe aan de Rekenkamer.

5.

Overeenkomstig artikel 148, lid 1, van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 maakt de
Rekenkamer haar opmerkingen over de voorlopige rekeningen van het Europees Openbaar
Ministerie uiterlijk op 1 juni van het volgende begrotingsjaar bekend.

6.

Na ontvangst van de opmerkingen van de Rekenkamer over de voorlopige rekeningen van het
Europees Openbaar Ministerie overeenkomstig artikel 148 van Verordening (EU, Euratom)
nr. 966/2012 maakt de rekenplichtige van het Europees Openbaar Ministerie de definitieve
rekeningen op onder zijn eigen verantwoordelijkheid.

7.

De rekenplichtige van het Europees Openbaar Ministerie zendt de definitieve rekeningen
uiterlijk op 1 juli van het jaar dat volgt op het afgesloten begrotingsjaar toe aan het Europees
Parlement, de Raad, de Commissie en de Rekenkamer.

8.

De definitieve rekeningen van het Europees Openbaar Ministerie worden uiterlijk op 15
november van het begrotingsjaar dat volgt op het afgesloten begrotingsjaar bekendgemaakt in
het Publicatieblad van de Europese Unie.

44

NL

9

De in artikel 48 bedoelde plaatsvervanger van de Europese openbare aanklager zendt de
Rekenkamer uiterlijk op 30 september van het jaar dat volgt op het afgesloten begrotingsjaar
een antwoord op haar opmerkingen toe. De antwoorden van het Europees Openbaar
Ministerie worden tegelijkertijd aan de Commissie toegezonden.

10.

De in artikel 48 bedoelde plaatsvervanger van de Europese openbare aanklager verstrekt het
Europees Parlement op verzoek alle inlichtingen die nodig zijn voor het goede verloop van de
kwijtingsprocedure voor het betrokken begrotingsjaar, overeenkomstig artikel 165, lid 3, van
Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012.

11.

Vóór 15 mei van het jaar N+2 verleent het Europees Parlement op aanbeveling van de Raad,
die met gekwalificeerde meerderheid van stemmen besluit, de in artikel 48 bedoelde
plaatsvervanger van de Europese openbare aanklager kwijting voor de uitvoering van de
begroting van het begrotingsjaar N.
Artikel 53
Financiële regels

De financiële regels die op het Europees Openbaar Ministerie van toepassing zijn, worden door de
Europese openbare aanklager overeenkomstig [Verordening nr. 2343/2002 van 23 december 2002
houdende de financiële kaderregeling van de organen, bedoeld in artikel 185 van Verordening (EG,
Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad houdende het Financieel Reglement van toepassing op de
algemene begroting van de Europese Gemeenschappen] en na overleg met de Commissie vastgesteld.
Deze financiële regels mogen slechts afwijken van [Verordening 2343/2002] indien dit in verband met
de activiteiten van het Europees Openbaar Ministerie een specifiek vereiste is en de Commissie vooraf
toestemming heeft verleend.

AFDELING 2
BEPALINGEN INZAKE PERSONEEL

Artikel 54
Algemene bepalingen

NL

1.

Het Statuut van de Europese Unie9, de regeling welke van toepassing is op de andere
personeelsleden, en de voorschriften die in overleg zijn vastgesteld door de instellingen van
de Europese Unie ten behoeve van de uitvoering van dit Statuut en de regeling welke van
toepassing is op de andere personeelsleden, zijn van toepassing op de Europese openbare
aanklager, de plaatsvervangers en de personeelsleden van het Europees Openbaar Ministerie,
tenzij in deze afdeling anders wordt bepaald.

2.

De Europese openbare aanklager oefent met betrekking tot de personeelsleden van het
Europees Openbaar Ministerie de bevoegdheden uit die het Statuut toekent aan het tot

9

Verordening nr. 31/EEG, nr. 11/EGA van 18 december 1961 tot vaststelling van het statuut van de ambtenaren en
de regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden van de Europese Economische Gemeenschap en
de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (PB P 45 van 14.6.1962, blz. 1385), met name gewijzigd bij de
nadien zelf gewijzigde Verordening nr. 259/68 van 29 februari 1968 (PB L 56 van 4.3.1968, blz. 1).

45

NL

aanstelling bevoegde gezag, en die de regeling welke van toepassing is op de andere
personeelsleden toekent aan het tot het sluiten van arbeidsovereenkomsten bevoegde gezag.
3.

De Europese openbare aanklager stelt de toepasselijke regels ten behoeve van de uitvoering
van het Statuut en de regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden vast
overeenkomstig artikel 110 van het Statuut. De Europese openbare aanklager neemt in het
programmeringsdocument ook een programmering van de personele middelen op.

4.

Op het Europees Openbaar Ministerie en zijn personeelsleden is het Protocol betreffende de
voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie van toepassing.

5.

Gedelegeerde Europese aanklagers worden aangesteld als bijzonder adviseur overeenkomstig
de artikelen 5, 123 en 124 van de regeling welke van toepassing is op de andere
personeelsleden van de Unie. De bevoegde nationale autoriteiten vergemakkelijken de
uitvoering van de taken van de gedelegeerde Europese aanklagers uit hoofde van deze
verordening en onthouden zich van elke handeling of beleidsmaatregel die hun status en
loopbaan binnen het nationale vervolgingssysteem kan schaden. Met name verschaffen de
bevoegde nationale autoriteiten de gedelegeerde Europese aanklagers de middelen en de
apparatuur die nodig zijn voor de vervulling van hun taken uit hoofde van deze verordening
en waarborgen zij dat deze aanklagers volledig deel uitmaken van de nationale
vervolgingsinstanties.
Artikel 55
Gedetacheerde nationale deskundigen en andere personeelsleden

1.

Het Europees Openbaar Ministerie kan een beroep doen op gedetacheerde nationale
deskundigen of andere personeelsleden die niet bij het Europees Openbaar Ministerie in
dienst zijn. Wat betreft de uitvoering van de taken die betrekking hebben op de functies van
het Europees Openbaar Ministerie ressorteren de gedetacheerde nationale deskundigen onder
de Europese openbare aanklager.

2.

Bij besluit van de Europese openbare aanklager worden voorschriften voor de detachering
van nationale deskundigen bij het Europees Openbaar Ministerie en, zo nodig, nadere
uitvoeringsvoorschriften vastgesteld.

HOOFDSTUK VIII
BEPALINGEN INZAKE DE BETREKKINGEN TUSSEN HET
EUROPEES OPENBAAR MINISTERIE EN ZIJN PARTNERS
AFDELING 1
GEMEENSCHAPPELIJKE BEPALINGEN

Artikel 56
Gemeenschappelijke bepalingen
1.

NL

Voor zover noodzakelijk voor de verrichting van zijn taken kan het Europees Openbaar
Ministerie samenwerkingsverbanden aangaan en onderhouden met organen of agentschappen
van de Unie overeenkomstig de doelstellingen van deze organen of agentschappen, alsook

46

NL

met de bevoegde autoriteiten van derde landen, internationale organisaties en de
Internationale Politieorganisatie (Interpol).
2.

Voor zover relevant voor de verrichting van zijn taken kan het Europees Openbaar Ministerie
overeenkomstig artikel 61 direct alle informatie, met uitzondering van persoonsgegevens,
uitwisselen met de in lid 1 bedoelde entiteiten.

3.

Het Europees Openbaar Ministerie kan persoonsgegevens van de in lid 1 bedoelde entiteiten
overeenkomstig artikel 4 van Verordening (EG) nr. 45/2001 ontvangen en deze verwerken
voor zover nodig voor het verrichten van zijn taken en behoudens de bepalingen van afdeling
3.

4.

Persoonsgegevens mogen door het Europees Openbaar Ministerie alleen aan derde landen,
internationale organisaties en Interpol worden doorgegeven, indien dit nodig is voor de
preventie en bestrijding van criminaliteit die onder de bevoegdheid van het Europees
Openbaar Ministerie valt en behoudens deze verordening.

5.

Verdere doorgifte aan derden van persoonsgegevens die lidstaten, organen of agentschappen
van de Unie, derde landen en internationale organisaties of Interpol hebben ontvangen van
het Europees Openbaar Ministerie is verboden, tenzij het Europees Openbaar Ministerie, na
de omstandigheden van het betrokken geval te hebben onderzocht, hiervoor uitdrukkelijk
toestemming heeft verleend en mits doorgifte een specifiek doel dient dat niet onverenigbaar
is met het doel waarvoor de gegevens waren toegezonden.

AFDELING 2
BETREKKINGEN MET PARTNERS

Artikel 57
Betrekkingen met Eurojust

NL

1.

Het Europees Openbaar Ministerie creëert en onderhoudt een bijzondere band met Eurojust,
die gebaseerd is op nauwe samenwerking en de ontwikkeling van de hieronder beschreven
operationele, administratieve en beheersmatige verbanden tussen beide organen.

2.

In operationeel opzicht kan het Europees Openbaar Ministerie Eurojust bij zijn activiteiten
inzake grensoverschrijdende of complexe zaken betrekken door:
a)

informatie over zijn opsporing, met inbegrip van persoonsgegevens, te delen, met name
wanneer deze elementen onthullen die buiten de materiële of territoriale bevoegdheid
van het Europees Openbaar Ministerie vallen;

b)

Eurojust of zijn bevoegde nationale lid/leden te verzoeken deel te nemen aan de
coördinatie van bepaalde opsporingshandelingen met betrekking tot specifieke aspecten
die mogelijk buiten de materiële of territoriale bevoegdheid van het Europees Openbaar
Ministerie vallen;

c)

Eurojust te verzoeken het Europees Openbaar Ministerie en de betrokken lidstaat of
lidstaten te helpen overeenkomstig artikel 13 tot overeenstemming te komen over de
impliciete bevoegdheid, onverminderd een eventuele regeling door de
beslissingsbevoegde rechter van de betrokken lidstaat;

47

NL

NL

d)

Eurojust of zijn bevoegde nationale lid/leden te verzoeken van de hun bij de wetgeving
van de Unie of het nationale recht verleende bevoegdheden gebruik te maken in
verband met bepaalde opsporingshandelingen die mogelijk buiten de materiële of
territoriale bevoegdheid van het Europees Openbaar Ministerie vallen;

e)

informatie over de in de artikelen 27, 28 en 29 bedoelde vervolgingsbesluiten alvorens
deze aan de Europese openbare aanklager voor te leggen met Eurojust of zijn bevoegde
nationale lid/leden te delen, wanneer deze wellicht aan bevoegdheden van Eurojust
raakt en zulks passend is in het licht van de eerdere betrokkenheid van Eurojust bij de
zaak;

f)

Eurojust of zijn bevoegde nationale lid/leden te verzoeken om ondersteuning bij de
toezending van zijn besluiten of verzoeken om wederzijdse rechtshulp aan, en de
uitvoering daarvan in, lidstaten die wel bij Eurojust betrokken zijn maar niet deelnemen
aan de instelling van het Europees Openbaar Ministerie, of derde landen.

3.

Het Europees Openbaar Ministerie heeft toegang tot een mechanisme voor automatische
kruiscontrole van gegevens in het casemanagementsysteem van Eurojust. Telkens wanneer
een overeenkomst wordt gevonden tussen gegevens die het Europees Openbaar Ministerie
respectievelijk Eurojust in het casemanagementsysteem heeft ingevoerd, wordt het feit dat er
een overeenkomst is, meegedeeld aan zowel Eurojust en het Europees Openbaar Ministerie
als aan de lidstaat die de betrokken gegevens aan Eurojust verstrekte. Wanneer de gegevens
door een derde land waren verstrekt, deelt Eurojust de ontdekte overeenkomst alleen met
toestemming van het Europees Openbaar Ministerie aan dat derde land mee.

4.

De samenwerking die overeenkomstig lid 1 is aangegaan, houdt de uitwisseling in van
informatie, waaronder persoonsgegevens. Aldus uitgewisselde gegevens worden alleen
gebruikt voor de doeleinden waarvoor zij zijn verstrekt. Elk ander gebruik van de gegevens is
slechts toegestaan voor zover dergelijk gebruik binnen de opdracht valt van het orgaan dat de
gegevens ontvangt en met voorafgaande toestemming van het orgaan dat de gegevens heeft
verstrekt.

5.

Het Europees Openbaar Ministerie wijst de personeelsleden aan die bevoegd zijn de
resultaten van het kruiscontrolemechanisme in te zien en stelt Eurojust daarvan in kennis.

6.

Het Europees Openbaar Ministerie is aangewezen op de administratieve ondersteuning en
middelen van Eurojust. De bijzonderheden van deze regeling worden vastgelegd in een
overeenkomst. Eurojust verleent het Europees Openbaar Ministerie de volgende diensten:
a)

technische ondersteuning bij het opstellen van de jaarlijkse begroting, het
programmeringsdocument met de jaarlijkse en meerjarige programmering en het
beheersplan;

b)

technische ondersteuning bij personeelsaanwerving en loopbaanbegeleiding;

c)

beveiligingsdiensten;

d)

diensten in verband met informatietechnologie;

e)

diensten op het gebied van financieel beheer, boekhouding en audit;

f)

overige diensten van gezamenlijk belang.

48

NL

Artikel 58
Betrekkingen met instellingen, agentschappen en overige organen van de Unie
1.

Het Europees Openbaar Ministerie ontwikkelt een bijzondere band met Europol.

2

De samenwerking die overeenkomstig lid 1 is aangegaan, houdt de uitwisseling in van
informatie, waaronder persoonsgegevens. Aldus uitgewisselde gegevens worden alleen
gebruikt voor de doeleinden waarvoor zij zijn verstrekt. Elk ander gebruik van de gegevens is
slechts toegestaan voor zover dergelijk gebruik binnen de opdracht valt van het orgaan dat de
gegevens ontvangt en met voorafgaande toestemming van het orgaan dat de gegevens heeft
verstrekt.

3.

Het Europees Openbaar Ministerie werkt samen met de Commissie, met inbegrip van OLAF,
om de verplichtingen uit hoofde van artikel 325, lid 3, van het Verdrag na te komen. Hiertoe
sluiten zij een overeenkomst waarin hun samenwerking wordt geregeld.

4.

Het Europees Openbaar Ministerie vestigt en onderhoudt samenwerkingsverbanden met
andere instellingen, organen en instanties van de Unie.
Artikel 59
Betrekkingen met derde landen en internationale organisaties

NL

1.

Het Europees Openbaar Ministerie kan werkafspraken maken met de in artikel 56, lid 1,
bedoelde entiteiten. Dergelijke werkafspraken kunnen met name betrekking hebben op de
uitwisseling van strategische informatie en de detachering van verbindingsofficieren bij het
Europees Openbaar Ministerie.

2.

Het Europees Openbaar Ministerie kan ter bevordering van de samenwerking met
instemming van de bevoegde autoriteiten contactpunten in derde landen aanwijzen.

3.

Overeenkomstig artikel 218 van het Verdrag kan de Europese Commissie aan de Raad
voorstellen doen voor onderhandelingen over overeenkomsten met één of meer derde landen
inzake de samenwerking tussen het Europees Openbaar Ministerie en de bevoegde
autoriteiten van deze derde landen op het gebied van wederzijdse rechtshulp in strafzaken en
uitlevering in zaken die onder de bevoegdheid van het Europees Openbaar Ministerie vallen.

4.

Wat betreft de strafbare feiten die tot zijn materiële bevoegdheid behoren, erkennen de
lidstaten voor de uitvoering van hun internationale overeenkomsten betreffende rechtshulp in
strafzaken en uitlevering het Europees Openbaar Ministerie als bevoegde autoriteit, of
wijzigen zij die internationale overeenkomsten zo nodig om te waarborgen dat het Europees
Openbaar Ministerie zijn functies op basis van dergelijke overeenkomsten kan uitoefenen
wanneer het zijn taken overeenkomstig 75, lid 2, opneemt.

49

NL

AFDELING 3
DOORGIFTE VAN PERSOONSGEGEVENS

Artikel 60
Doorgifte van persoonsgegevens aan organen of agentschappen van de Unie
Behoudens beperkingen op grond van deze verordening, kan het Europees Openbaar Ministerie
persoonsgegevens direct aan de organen of agentschappen van de Unie doorgeven, voor zover dit
nodig is voor de verrichting van zijn taken of van die van het ontvangende orgaan of agentschap van
de Unie.
Artikel 61
Doorgifte van persoonsgegevens aan derde landen of internationale organisaties
1.

Voor zover nodig voor de verrichting van zijn taken, kan het Europees Openbaar Ministerie
persoonsgegevens doorgeven aan een autoriteit van een derde land, een internationale
organisatie of Interpol, zij het uitsluitend op basis van:
a)

een overeenkomstig [de artikelen 25 en 31 van Richtlijn 95/46/EG] genomen besluit
van de Commissie dat het land of de internationale organisatie in kwestie, dan wel een
gegevensverwerkende sector binnen dat derde land of die internationale organisatie
waarborgen voor een passend beschermingsniveau biedt (adequaatheidsbesluit); of

b)

een internationale overeenkomst tussen de Unie en dat derde land of die internationale
organisatie op grond van artikel 218 van het Verdrag waarin passende waarborgen zijn
opgenomen betreffende de bescherming van het privéleven en van de fundamentele
rechten en vrijheden van burgers.

Voor dergelijke doorgifte is geen nadere toestemming nodig.
Het Europees Openbaar Ministerie mag werkafspraken maken ter uitvoering van dergelijke
overeenkomsten of adequaatheidsbesluiten.
2.

NL

In afwijking van lid 1 mag de Europese openbare aanklager de doorgifte van
persoonsgegevens aan derde landen, internationale organisaties of Interpol in individuele
gevallen toestaan indien:
a)

de doorgifte van de gegevens absoluut noodzakelijk is om de essentiële belangen van
de Unie, met inbegrip van haar financiële belangen, overeenkomstig de doelstellingen
van het Europees Openbaar Ministerie te beschermen;

b)

de doorgifte van de gegevens absoluut noodzakelijk is om een dreigend gevaar met
betrekking tot criminaliteit of terroristische misdrijven af te wenden;

c)

de doorgifte anderszins noodzakelijk of wettelijk verplicht is vanwege zwaarwegende
algemene belangen van de Unie of haar lidstaten, zoals erkend in het recht van de Unie
of het nationale recht, of voor de vaststelling, de uitoefening of de verdediging van een
recht in rechte; of

50

NL

d)

de doorgifte noodzakelijk is om een vitaal belang van de betrokkene of een andere
persoon te beschermen.

3.

Daarnaast kan het Europees Openbaar Ministerie, in overleg met de Europese
Toezichthouder voor gegevensbescherming, een reeks doorgiften overeenkomstig de
bovenstaande punten a) tot en met d) toestaan, met inachtneming van de waarborgen
betreffende de bescherming van het privéleven en van de fundamentele rechten en vrijheden
van burgers, voor een verlengbare periode van maximaal een jaar.

4.

De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming wordt in kennis gesteld van
gevallen waarin lid 3 is toegepast.

5.

De Europese openbare aanklager kan administratieve persoonsgegevens doorgeven
overeenkomstig artikel 9 van Verordening (EG) nr. 45/2001.

HOOFDSTUK IX
ALGEMENE BEPALINGEN
Artikel 62
Rechtsstatus en operationele voorwaarden
1.

In elk van de lidstaten heeft het Europees Openbaar Ministerie de ruimste
handelingsbevoegdheid welke bij de nationale wet aan rechtspersonen wordt toegekend. Het
Europees Openbaar Ministerie kan met name roerende en onroerende goederen verkrijgen of
vervreemden en in rechte optreden.

2.

De nodige afspraken voor de accommodatie voor het Europees Openbaar Ministerie in de
gastlidstaat en de faciliteiten die door die lidstaat ter beschikking moeten worden gesteld
alsook de specifieke regels die in de gastlidstaat van toepassing zijn op de Europese openbare
aanklager, zijn plaatsvervangers en hun personeelsleden alsook hun gezinnen, worden
uiterlijk [2 jaar na de datum waarop deze verordening in werking treedt] vastgelegd in een
zetelovereenkomst tussen het Europees Openbaar Ministerie en de gastlidstaat.

3.

De gastlidstaat zorgt ervoor dat het Europees Openbaar Ministerie onder optimale
omstandigheden kan werken, onder andere door het aanbieden van meertalig onderwijs met
een Europese dimensie en adequate vervoersverbindingen.
Artikel 63
Talenregeling

1.

Verordening 110 is van toepassing op de handelingen bedoeld in de artikelen 7 en 72.

2.

De voor het functioneren van het Europees Openbaar Ministerie vereiste vertaaldiensten
worden verricht door het Vertaalbureau voor de organen van de Europese Unie

10

NL

PB L 17 van 6.10.1958, blz. 385.

51

NL

Artikel 64
Geheimhouding
1.

Voor de Europese openbare aanklager, de plaatsvervangers en de personeelsleden, de
gedelegeerde Europese aanklagers en hun nationale personeelsleden geldt een
geheimhoudingsplicht met betrekking tot alle informatie die in de uitoefening van hun taken
te hunner kennis is gekomen.

2.

De geheimhoudingsplicht geldt ten aanzien van alle personen en organen die met het
Europees Openbaar Ministerie moeten samenwerken.

3.

De geheimhoudingsplicht blijft ook gelden na beëindiging van de functie, het dienstverband
of de activiteit van de in de leden 1 en 2 bedoelde personen.

4.

De geheimhoudingsplicht geldt voor alle informatie die het Europees Openbaar Ministerie
ontvangt, tenzij die informatie reeds openbaar of voor het publiek toegankelijk is gemaakt.

5.

De leden en de personeelsleden van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming
zijn gehouden aan een geheimhoudingsplicht met betrekking tot alle informatie die in de
uitoefening van hun taken te hunner kennis is gekomen.
Artikel 65
Transparantie

1.

Verordening (EG) nr. 1049/2001 is van toepassing op documenten die betrekking hebben op
de administratieve taken van het Europees Openbaar Ministerie.

2.

De Europese openbare aanklager stelt binnen zes maanden nadat het Europees Openbaar
Ministerie is ingesteld, gedetailleerde voorschriften voor de toepassing van Verordening (EG)
nr. 1049/2001 vast.

3.

Besluiten die door het Europees Openbaar Ministerie worden genomen op grond van artikel 8
van Verordening (EG) nr. 1049/2001 kunnen voorwerp zijn van een klacht bij de
Ombudsman of een procedure die aanhangig wordt gemaakt bij het Hof van Justitie van de
Europese Unie, overeenkomstig de voorwaarden die zijn vastgelegd in respectievelijk artikel
228 en artikel 263 van het Verdrag.
Artikel 66
OLAF en de Europese Rekenkamer

1.

11

NL

Teneinde de bestrijding van fraude, corruptie en andere onwettige activiteiten krachtens
Verordening (EG) nr. 1073/1999 van het Europees Parlement en de Raad11 te
vereenvoudigen, treedt het Europees Openbaar Ministerie binnen zes maanden nadat het
operationeel is geworden, toe tot het Interinstitutioneel Akkoord van 25 mei 1999 betreffende
de interne onderzoeken verricht door OLAF en stelt het op basis van het model in de bijlage
bij dat akkoord passende voorschriften op voor al zijn werknemers.

PB L 136 van 31.5.1999, blz. 1.

52

NL

2.

De Europese Rekenkamer is bevoegd om bij alle begunstigden van subsidies, contractanten
en subcontractanten die van het Europees Openbaar Ministerie EU-middelen hebben
ontvangen, controles op stukken en controles ter plaatse te verrichten.

3.

Overeenkomstig de bepalingen en procedures van Verordening (EG) nr. 1073/1999 en
Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/9612 kan OLAF onderzoeken, waaronder controles en
inspecties ter plaatse, uitvoeren om vast te stellen of er sprake is van onregelmatigheden
waardoor de financiële belangen van de Unie worden geschaad in verband met uitgaven die
door het Europees Openbaar Ministerie worden gefinancierd.

4.

Onverminderd de leden 1, 2 en 3 moeten in werkafspraken met derde landen en internationale
organisaties of Interpol, overeenkomsten, subsidieovereenkomsten en -besluiten van het
Europees Openbaar Ministerie bepalingen worden opgenomen die de Europese Rekenkamer
en OLAF uitdrukkelijk de bevoegdheid verlenen dergelijke controles en onderzoeken te
verrichten overeenkomstig hun respectieve bevoegdheden.
Artikel 67
Veiligheidsvoorschriften betreffende de bescherming van gerubriceerde informatie

Het Europees Openbaar Ministerie past de beveiligingsprincipes toe die zijn vastgelegd in de
veiligheidsvoorschriften van de Commissie voor de bescherming van gerubriceerde EU-gegevens
(EUCI) en gevoelige, niet-gerubriceerde informatie zoals omschreven in de bijlage van Besluit
2001/844/EG, EGKS, Euratom van de Commissie13. Dit betreft onder andere bepalingen inzake de
uitwisseling, verwerking en opslag van dergelijke informatie.
Artikel 68
Administratieve onderzoeken
De administratieve activiteiten van het Europees Openbaar Ministerie kunnen worden onderzocht door
de Europese Ombudsman overeenkomstig artikel 228 van het Verdrag.
Artikel 69
Algemene aansprakelijkheidsregeling
1.

De contractuele aansprakelijkheid van het Europees Openbaar Ministerie wordt beheerst door
het recht dat van toepassing is op de betrokken overeenkomst.

2.

Het Hof van Justitie van de Europese Unie is bevoegd om uitspraak te doen krachtens
arbitrageclausules in de door het Europees Openbaar Ministerie gesloten overeenkomsten.

3.

In geval van niet-contractuele aansprakelijkheid vergoedt het Europees Openbaar Ministerie,
los van enige aansprakelijkheid overeenkomstig artikel 47, alle door het Europees Openbaar
Ministerie of zijn personeelsleden bij de uitoefening van hun functie veroorzaakte schade
overeenkomstig de gemeenschappelijke rechtsbeginselen van de lidstaten, in de mate waarin
bovengenoemden daarvoor verantwoordelijk zijn.

12
13

NL

PB L 292 van 15.11.1996, blz. 2.
PB L 317 van 3.12.2011, blz. 1.

53

NL

4.

Lid 3 is ook van toepassing op de door een gedelegeerd Europees aanklager in de uitoefening
van zijn functie veroorzaakte schade.

5.

Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft rechtsmacht voor geschillen over de
vergoeding van de in lid 3 bedoelde schade.

6.

Welke nationale rechter bevoegd is om kennis te nemen van geschillen omtrent de in dit
artikel bedoelde aansprakelijkheid van het Europees Openbaar Ministerie, wordt vastgesteld
op basis van Verordening (EG) nr. 44/200114.

7.

De persoonlijke aansprakelijkheid van de personeelsleden jegens het Europees Openbaar
Ministerie wordt beheerst door de bepalingen van het Statuut of die van de Regeling welke
van toepassing is op de andere personeelsleden.
Artikel 70
Verslaglegging

1.

Het Europees Openbaar Ministerie brengt een jaarverslag uit over zijn algemene activiteiten.
Het zendt dit verslag toe aan het Europees Parlement en de nationale parlementen, alsook aan
de Raad en de Commissie.

2.

De Europese openbare aanklager verschijnt eenmaal per jaar voor het Europees Parlement en
de Raad om verslag uit te brengen over de algemene activiteiten van het Europees Openbaar
Ministerie, met inachtneming van de zwijg- en geheimhoudingsplicht. Op verzoek verschijnt
hij ook voor de Commissie.

3.

Nationale parlementen kunnen de Europese openbare aanklager of gedelegeerde Europese
aanklagers uitnodigen om deel te nemen aan een gedachtewisseling over de algemene
activiteiten van het Europees Openbaar Ministerie.

HOOFDSTUK X
SLOTBEPALINGEN
Artikel 71
Overgangsbepalingen

NL

1.

Voordat de Europese openbare aanklager met de uitoefening van zijn taken begint, neemt hij
de maatregelen die nodig zijn om het Europees Openbaar Ministerie op te zetten.

2.

Onverminderd artikel 9 geldt de aanstelling van twee bij loting aangewezen plaatsvervangers
van de Europese openbare aanklager voor een periode van zes jaar.

3.

De lidstaten blijven bevoegd tot de datum waarop het Europees Openbaar Ministerie is
opgezet en zijn taken overeenkomstig artikel 75, lid 2, opneemt. Het Europees Openbaar
Ministerie oefent zijn bevoegdheid uit met betrekking tot feiten die onder zijn bevoegdheid
vallen en na die datum zijn gepleegd. Het Europees Openbaar Ministerie kan zijn

14

PB L 12 van 16.1.2001, blz. 1. Verordening (EG) nr. 44/2001 wordt op 10.1.2015 vervangen door Verordening
(EU) nr. 1215/2012.

54

NL

bevoegdheid ook uitoefenen met betrekking tot feiten die onder zijn bevoegdheid vallen en
vóór die datum zijn gepleegd, indien er niet reeds een bevoegde nationale autoriteit opsporing
of vervolging heeft ingesteld.
Artikel 72
Administratieve voorschriften en programmeringsdocumenten
De Europese openbare aanklager stelt het volgende vast:
a)

elk jaar het programmeringsdocument met een jaarlijkse en meerjarige programmering voor
het Europees Openbaar Ministerie;

b)

een fraudebestrijdingsstrategie die in verhouding staat tot de frauderisico’s voor wat betreft
de kosten- batenverhouding van de uit te voeren maatregelen;

c)

regels voor de voorkoming en beheersing van belangenconflicten met betrekking tot de
gedelegeerde Europese aanklagers;

d)

regels inzake de status, prestatiecriteria, rechten en verplichtingen van de plaatsvervangers en
de gedelegeerde Europese aanklagers, alsook de roulering van de gedelegeerde Europese
aanklagers in verband met de tenuitvoerlegging van artikel 7;

e)

regels inzake de afwikkeling van overeenkomstig artikel 29 getroffen schikkingen en de
wijze waarop de hoogte van de te betalen boete wordt berekend;

f)

regels inzake de wijze waarop feedback wordt gegeven aan personen of entiteiten die aan het
Europees Openbaar Ministerie informatie hebben verstrekt;

g)

regels inzake de toepassing van Verordening (EG) nr. 1049/2001 bij zijn activiteiten;

h)

de in artikel 24, lid 8, van Verordening (EG) nr. 45/2001 bedoelde uitvoeringsvoorschriften.
Artikel 73
Kennisgevingen

Elke lidstaat wijst de autoriteiten aan die bevoegd zijn voor de doeleinden van artikel 6, lid 6, artikel
13, lid 3, artikel 17, lid 2, en artikel 26, lid 4. Informatie over de aangewezen autoriteiten wordt,
evenals eventuele latere wijzigingen, tegelijkertijd meegedeeld aan de Europese openbare aanklager,
de Raad en de Commissie.
Artikel 74
Herzieningsclausule
1.

NL

Uiterlijk op [vijf jaar nadat deze verordening van toepassing wordt] dient de Commissie bij
het Europees Parlement en de Raad haar evaluatieverslag over de tenuitvoerlegging van deze
verordening in, dat vergezeld kan gaan van wetgevingsvoorstellen. Dit verslag bevat haar
bevindingen inzake de haalbaarheid en wenselijkheid van een uitbreiding van de
bevoegdheden van het Europees Openbaar Ministerie tot andere strafbare feiten
overeenkomstig artikel 86, lid 4, van het Verdrag.

55

NL

2.

De Commissie dient wetgevingsvoorstellen in bij het Europees Parlement en de Raad, indien
zij concludeert dat er met betrekking tot de opzet van het Europees Openbaar Ministerie, zijn
functies of de voor zijn activiteiten geldende procedures meer gedetailleerde regels nodig
zijn. Zij kan de Europese Raad aanbevelen om de bevoegdheden van het Europees Openbaar
Ministerie uit te breiden overeenkomstig artikel 86, lid 4, van het Verdrag.
Artikel 75
Inwerkingtreding

1.

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan
in het Publicatieblad van de Europese Unie.

2.

Het Europees Openbaar Ministerie neemt de taken op het gebied van opsporing en vervolging
die het bij deze verordening zijn toevertrouwd, op op een datum die op voorstel van de
Europese openbare aanklager bij besluit van de Commissie wordt vastgesteld, nadat het
Europees Openbaar Ministerie is opgezet. Het besluit van de Commissie wordt
bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in de lidstaten
overeenkomstig de Verdragen.
Gedaan te Brussel,

Voor de Raad
De voorzitter

NL

56

NL

Bijlage
Categorieën persoonsgegevens
1.

2.

NL

a)

achternaam, meisjesnaam, voornamen en eventuele bijnamen of valse namen,

b)

geboortedatum en -plaats,

c)

nationaliteit,

d)

geslacht,

e)

woonplaats, beroep en verblijfplaats van de betrokkene,

f)

socialezekerheidsnummers, rijbewijzen, identificatiedocumenten, paspoortgegevens,
douanenummer en fiscaal identificatienummer,

g)

informatie betreffende rechtspersonen, indien deze informatie gegevens bevat
betreffende geïdentificeerde of identificeerbare individuen tegen wie een onderzoek of
vervolging loopt,

h)

bankrekeningen en rekeningen bij andere financiële instellingen;

i)

de beschrijving en de aard van de feiten, de datum waarop zij werden gepleegd, de
strafrechtelijke kwalificatie en de stand van de opsporing,

j)

de feitelijke elementen die wijzen op een internationale dimensie;

k)

nadere gegevens omtrent vermoedelijk lidmaatschap van een criminele organisatie,

l)

telefoonnummers, e-mailadressen, verkeers- en locatiegegevens, evenals de daarmee
verband houdende gegevens die nodig zijn om de abonnee of gebruiker te identificeren,

m)

gegevens uit kentekenregisters,

n)

op basis van het niet-gecodeerde gedeelte van het DNA vastgestelde DNA-profielen,
foto's en vingerafdrukken.

a)

achternaam, meisjesnaam, voornamen en eventuele bijnamen of valse namen,

b)

geboortedatum en -plaats,

c)

nationaliteit,

d)

geslacht,

e)

woonplaats, beroep en verblijfplaats van de betrokkene,

f)

de beschrijving en de aard van de hen betreffende feiten, de datum waarop zij werden
gepleegd, de kwalificatie en de stand van de opsporing.

57

NL

FINANCIEEL MEMORANDUM
1.

KADER VAN HET VOORSTEL/INITIATIEF

1.1.

Benaming van het voorstel/initiatief
Voorstel van de Commissie voor een verordening van de Raad tot instelling van het Europees
Openbaar Ministerie

1.2.

Betrokken beleidsterrein(en) in de ABM/ABB-structuur
Beleidsterrein: Justitie
Activiteit: titel 33

1.3.

Aard van het voorstel/initiatief
X Het voorstel/initiatief betreft een nieuwe actie
Het voorstel/initiatief betreft een nieuwe actie na een proefproject/een voorbereidende actie

X Het voorstel/initiatief betreft de verlenging van een bestaande actie
Het voorstel/initiatief betreft een actie die wordt omgebogen naar een nieuwe actie

1.4.

Doelstelling(en)

1.4.1.

De met het voorstel/initiatief beoogde strategische meerjarendoelstelling(en) van de
Commissie
Bijdragen tot de versterking van de bescherming van de financiële belangen van de Unie en
tot de verdere ontwikkeling van een gebied van recht, alsook het vertrouwen bevorderen dat
de bedrijven en burgers in de Unie in de EU-instellingen stellen, zulks met inachtneming van
het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.

1.4.2.

Specifieke doelstelling(en) en betrokken ABM/ABB-activiteit(en)
Specifieke doelstelling nr. 2: bijdragen tot de totstandbrenging van een werkelijke ruimte van
vrijheid, veiligheid en recht door justitiële samenwerking in strafzaken te verbeteren.
(onderdeel van algemene doelstelling nr. 2: het vertrouwen in de Europese rechtsruimte
sterken)
Betrokken AMB/ABB-activiteit(en)
33 03: Justitie in strafrechtelijke en burgerlijke zaken

NL

58

NL

1.4.3.

Verwacht(e) resulta(a)t(en) en gevolg(en)
Vermeld de gevolgen die het voorstel/initiatief zou moeten hebben voor de begunstigden/doelgroepen.

De instelling van het Europees Openbaar Ministerie leidt naar verwachting tot een betere
bescherming van de financiële belangen van de Unie. Het is de bedoeling dat er vaker
vervolging wordt ingesteld tegen daders van strafbare feiten die deze financiële belangen
schaden, zodat het vaker tot een veroordeling komt en tot terugvordering van illegaal
verworven middelen. Als onafhankelijk orgaan zal het Europees Openbaar Ministerie zonder
rechtstreekse invloed van nationale autoriteiten overgaan tot opsporing en vervolging van de
betrokken strafbare feiten.
1.4.4.

Resultaat- en effectindicatoren
Vermeld de indicatoren aan de hand waarvan kan worden nagegaan in hoeverre het voorstel/initiatief is
uitgevoerd.

Meer succesvolle strafrechtelijke onderzoeken en vervolgingen, zowel absoluut als
percentueel.
1.5.

Motivering van het voorstel/initiatief

1.5.1.

Behoefte(n) waarin op korte of lange termijn moet worden voorzien
Hoewel zowel de Unie als de lidstaten verplicht zijn de EU-begroting te beschermen, heeft de
Unie in de praktijk weinig zeggenschap over de uitgaven door de lidstaten en vrijwel geen
bevoegdheid om op te treden tegen strafbaar misbruik van EU-middelen. Het leeuwendeel
van de EU-begroting wordt beheerd door de nationale autoriteiten (bv. wanneer zij contracten
voor overheidsopdrachten gunnen en subsidies toekennen die met EU-middelen worden
gefinancierd). Strafrechtelijke onderzoeken en vervolgingen inzake feiten die de EUbegroting schaden, vallen onder de bevoegdheid van de lidstaten. Strafrechtelijk onderzoek
naar fraude en andere strafbare feiten die ten koste gaan van de EU-begroting, wordt vaak
belemmerd doordat de rechtsvoorschriften en de handhaving per lidstaat verschillen. In de
lidstaten besluiten nationale rechtshandhavingsinstanties, openbare aanklagers en rechters
overeenkomstig de prioriteiten van het nationale strafrechtbeleid en op basis van de
nationale strafrechtelijke bevoegdheden en procedureregels of, en zo ja hoe, zij optreden om
de begroting van de Unie te beschermen. Hierdoor verschilt de mate waarin de financiële
belangen van de Unie worden beschermd, sterk per lidstaat. Het feit dat het percentage
succesvolle vervolgingen van strafbare feiten waarbij de EU-begroting in het geding is, per
lidstaat sterk verschilt (variërend van 19% tot 91%15), duidt op een lacune in de bestaande
beschermingsmechanismen en vereist corrigerende maatregelen.

1.5.2.

Toegevoegde waarde van de deelname van de EU
De toegevoegde waarde van het op te richten Europees Openbaar Ministerie bestaat er
voornamelijk in dat er vaker vervolging zal worden ingesteld naar strafbare feiten die de
financiële belangen van de Unie schaden.

15

NL

Bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie - Fraudebestrijding Jaarverslag (verslag van de
Commissie aan het Europees Parlement en de Raad), COM(2012) 408.

59

NL

De instelling van een Europees Openbaar Ministerie bevordert de inzet van middelen en de
uitwisseling van informatie die nodig zijn om de betrokken strafbare feiten met succes op te
sporen en te vervolgen. Dit stelt rechtshandhavingsinstanties weer in staat om deze strafbare
feiten krachtiger aan te pakken en bevordert de preventieve werking (afschrikking) ten
aanzien van potentiële criminelen. Als de omstandigheden daarom vragen kan het Europees
Openbaar Ministerie opsporings- en vervolgingsmiddelen bundelen, zodat de
rechtshandhaving op Europees en nationaal niveau doeltreffender wordt.
Het Europees Openbaar Ministerie voert opsporing en vervolging in de lidstaten uit,
waarborgt doeltreffende coördinatie van opsporing en vervolging, en lost problemen in
verband met de verschillende toepasselijke rechtsstelsels op. Het huidige systeem –
waarbij alleen de lidstaten verantwoordelijk zijn voor deze opsporing en vervolging en
daarbij door Eurojust en Europol worden ondersteund – laat te wensen over, gelet op de hoge
misdaadcijfers en de daarmee samenhangende schade.
Ook voor de rechtmatigheid van de uitgaven en het publieke vertrouwen in de Unie moet
beslist worden gewaarborgd dat de beperkte financiële middelen van de Unie in het belang
van de EU-burger worden besteed en beter tegen fraude worden beschermd.
1.5.3.

Nuttige ervaring die bij soortgelijke activiteiten in het verleden is opgedaan
Over vermoede feiten waarmee EU-middelen gemoeid zijn, wordt op nationaal niveau vaak
onvoldoende informatie uitgewisseld tussen de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor
toezicht en controle, met administratief onderzoek belaste autoriteiten en
rechtshandhavingsinstanties. Dit is deels het gevolg van de mazen in het voornoemde
procedurele kader, waardoor multidisciplinair onderzoek tussen de nationale gerechtelijke,
administratieve, douane- en belastingautoriteiten maar moeilijk van de grond komt.
Agentschappen die de uitbetaling van EU-middelen beheren en controleren proberen soms
enkel via administratieve en civielrechtelijke procedures het geld terug te vorderen, ook als er
sterke verdenkingen zijn dat een strafbaar feit is gepleegd. Hierdoor wordt wel eens
voorbijgegaan aan de mogelijkheid van strafrechtelijke vervolging, wat afbreuk doet aan de
afschrikking en algemene preventie.
Dat feiten die de financiële belangen van de EU schaden niet altijd doeltreffend worden
opgespoord en vervolgd, komt ook doordat rechtshandhavingsinstanties en openbare
aanklagers informatie over strafbare feiten niet altijd aan hun collega’s in andere lidstaten,
dan wel aan Eurojust of Europol doorgeven.
Bovendien verloopt de klassieke internationale samenwerking, via verzoeken om wederzijdse
rechtshulp of gemeenschappelijke onderzoeksteams, ondanks de inspanningen van Europese
organen als Eurojust en Europol niet altijd zo goed dat deze feiten doeltreffend kunnen
worden opgespoord en vervolgd. Vaak wordt er op verzoeken om wederzijdse rechtshulp
bijzonder traag gereageerd en ondervinden gerechtelijke autoriteiten bij het communiceren en
samenwerken met buitenlandse collega's praktische problemen als gevolg van taalproblemen
en verschillen tussen de rechtsstelsels. In bepaalde lidstaten komt het vaak voor dat trage en
inefficiënte internationale samenwerking ertoe leidt dat een zaak wegens verjaring niet kan
worden doorgezet. Bovendien zijn zaken waarbij de financiële belangen van de EU worden
geschaad bijzonder complex.
Wat de samenwerking op EU-niveau betreft, levert die met Eurojust en Europol evenals die
tussen de lidstaten en OLAF gemengde ervaringen op. Eurojust en Europol ontvangen niet
altijd de informatie die zij nodig hebben om de lidstaten te kunnen ondersteunen. OLAF

NL

60

NL

ondersteunt de lidstaten met specifieke technische en operationele bijstand overeenkomstig
artikel 7 van het tweede protocol bij de Overeenkomst aangaande de bescherming van de
financiële belangen van de Europese Gemeenschappen. Tegelijkertijd voert OLAF zijn
onderzoeken – met name wat betreft de overdracht van informatie aan de nationale rechter –
uit onder specifieke voorwaarden, waaronder de toepasselijke regels inzake
gegevensbescherming. De samenwerking met OLAF lokt dan ook wel eens kritiek uit, met
name omdat OLAF soms veel tijd nodig heeft om informatie met nationale openbare
aanklagers te delen. Bepaalde lidstaten beperken de samenwerking met niet-gerechtelijke
organen als OLAF op grond van de regels betreffende het geheim van het onderzoek.
De jaarlijkse statistieken van OLAF wijzen uit dat de zaken die aan de nationale
opsporings- en rechterlijke instanties worden overgedragen, niet overal in de EU even
doelmatig en doeltreffend worden vervolgd. In zijn elfde operationeel verslag analyseerde
OLAF de gerechtelijke follow-up die zijn zaken de voorgaande twaalf jaar in de lidstaten
hebben gekregen. OLAF stelde vast dat de mate waarin landen in staat zijn om bij
gerechtelijke onderzoeken en vervolgingen in verband met EU-middelen binnen een redelijke
termijn tot een veroordeling te komen, sterk verschilt. Gemiddeld wordt in minder dan 50%
van de gevallen vervolging ingesteld, wat erop wijst dat opsporing en vervolging in de
lidstaten bepaald nog niet over de hele linie doeltreffend worden aangepakt.
1.5.4.

Samenhang en eventuele synergie met andere relevante instrumenten
Voorstel voor richtlijn fraudebestrijding
De maatregelen die de EU momenteel onderneemt om haar financiële belangen te
beschermen, omvatten administratieve onderzoeken, controles en audits, alsook
wetgevingsinitiatieven, waaronder het voorstel van de Commissie voor een richtlijn
betreffende de strafrechtelijke bestrijding van fraude die de financiële belangen van de Unie
schaadt. De tekortkomingen die zijn vastgesteld met betrekking tot de wijze waarop strafbare
feiten in het kader van de bescherming van de financiële belangen van de EU worden
opgespoord en vervolgd, worden hiermee echter niet aangepakt.
Eurojust
Eurojust kan onderzoeken en vervolgingen alleen coördineren en stimuleren. Ook kan het
informatie-uitwisseling ondersteunen. Als een lidstaat weigert om een zaak te onderzoeken of
te vervolgen, kan Eurojust het land hier niet toe dwingen. Het ontbreekt de nationale leden
van Eurojust vaak aan bevoegdheden om doeltreffende follow-up in de lidstaten te
waarborgen. Beschikken zij hier wel over, dan maken zij gewoonlijk geen gebruik van de aan
de nationale wetgeving ontleende bevoegdheden. De meeste besluiten inzake dit soort
kwesties komen via consensus tot stand.
Het voorstel tot instelling van het Europees Openbaar Ministerie gaat vergezeld van een
voorstel tot hervorming van Eurojust. Dit laatste voorstel moet voor overeenstemming met
de door de Raad, het Europees Parlement en de Commissie goedgekeurde
gemeenschappelijke aanpak voor de Europese agentschappen zorgen en een verband tussen
Eurojust en het Europees Openbaar Ministerie tot stand brengen. Deze hervorming kan
wellicht tot een doeltreffender informatie-uitwisseling en betere samenwerking tussen de
nationale autoriteiten leiden.
Er zullen altijd gevallen blijven waarbij het Europees Openbaar Ministerie en Eurojust beide
moeten worden betrokken, met name wanneer verdachten zowel betrokken zijn bij strafbare

NL

61

NL

feiten die de financiële belangen van de Unie schaden als bij andere vormen van criminaliteit.
Er zal dus voortdurend nauw moeten worden samengewerkt. Om te waarborgen dat dit ook
echt gebeurt, wordt in beide verordeningen bepaald dat het Europees Openbaar Ministerie
Eurojust of zijn nationale leden kan verzoeken om op te treden, te coördineren of hun
bevoegdheden anderszins te uit te oefenen in een bepaalde zaak.
Ook is het de bedoeling dat Eurojust bij administratieve aangelegenheden op kosteloze basis
praktische ondersteuning aan het Europees Openbaar Ministerie gaat bieden, bv. op het
gebied van personeelszaken, financiën en IT. Deze aanpak levert aanzienlijke synergieën op.
Zo zal het Europees Openbaar Ministerie voor zijn eigen zaken bijvoorbeeld gebruik kunnen
maken van de IT-infrastructuur van Eurojust, met inbegrip van het casemanagementsysteem,
de tijdelijke werkbestanden en het register. De bijzonderheden van deze regeling worden
vastgelegd in een overeenkomst tussen het Europees Openbaar Ministerie en Eurojust.
OLAF
Momenteel verricht OLAF administratief onderzoek ter bescherming van de financiële
belangen van de EU. OLAF heeft gespecialiseerd personeel met ruime ervaring op het gebied
van samenwerking met nationale strafrechtelijke instanties. Veel personeelsleden van OLAF
hebben hun sporen verdiend bij hun nationale gerechtelijke en rechtshandhavingsinstanties
(politie, douane en Openbaar Ministerie).
Een deel van de personeelsleden van OLAF zou dan ook worden gebruikt voor het instellen
van het Europees Openbaar Ministerie, gelet op hun ervaring met administratief onderzoek en
de doelstelling om overlapping van administratief en strafrechtelijk onderzoek te voorkomen.
Een ander belangrijk aspect is het gebruik van de bestaande netwerken, die OLAF in de loop
der jaren heeft ontwikkeld op het gebied van fraudeonderzoek.
Ten slotte zou OLAF aan het opzetten van het Europees Openbaar Ministerie bijdragen door
gespecialiseerde ondersteuning te verlenen ter vereenvoudiging van forensische analyses en
technische en operationele ondersteuning bij onderzoek en bewijsvoering in verband met
strafbare feiten die de financiële belangen van de Unie schaden.
Een voorstel tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1073/1999 betreffende onderzoeken
door OLAF (OLAF-hervorming) is momenteel voorwerp van interinstitutionele
onderhandelingen. Dit voorstel strekt tot verbetering van de informatie-uitwisseling tussen
OLAF en de instellingen, organen en instanties van de EU, respectievelijk de lidstaten, en
voorziet ook in betere bestuursregels voor OLAF en in een reeks procedurele waarborgen
voor de personen op wie het onderzoek betrekking heeft. Het biedt OLAF echter niet meer
armslag, zoals bevoegdheden inzake strafrechtelijk onderzoek.
Europol
De rol van Europol is beperkt tot het verstrekken van inlichtingen en het ondersteunen van
nationale rechtshandhavingsactiviteiten. Het kan geen follow-up afdwingen van zijn analyses
in de lidstaten, noch nationaal onderzoek leiden. De bevoegdheden van Europol worden ook
beperkt door het VWEU. Op grond van artikel 88 VWEU kan Europol strafbare feiten niet
onafhankelijk onderzoeken en moet iedere operationele actie van Europol worden uitgevoerd
in overleg en overeenstemming met de nationale rechtshandhavingsinstanties. Hoewel de
ondersteunende functies van Europol zeker van belang zijn, kunnen zij de bevoegdheden om
strafbare gedragingen onafhankelijk te onderzoeken niet vervangen.

NL

62

NL

In maart 2013 hechtte de Commissie haar goedkeuring aan een voorstel voor een
verordening betreffende Europol dat de bevoegdheden van Europol stroomlijnde met het
VWEU. Daarbij werd Europol tot een knooppunt voor informatie-uitwisseling gemaakt en
kreeg het nieuwe verantwoordelijkheden op het gebied van opleiding. Het voorstel heeft
geen betrekking op politieonderzoek en rechthandhavingsbevoegdheden op het gebied van de
bescherming van de financiële belangen van de EU.
1.6.

Duur en financiële gevolgen
Voorstel/initiatief met een beperkte geldigheidsduur
–

Voorstel/initiatief is van kracht vanaf [DD/MM]JJJJ tot en met [DD/MM]JJJJ

–

Financiële gevolgen vanaf JJJJ tot en met JJJJ

X Voorstel/initiatief met een onbeperkte geldigheidsduur
– uitvoering met een opstartperiode vanaf 2017 tot en met 2023,
– gevolgd door een volledige uitvoering.
1.7.

Beheersvorm(en)
Direct beheer door de Commissie
– via haar diensten, met inbegrip van haar personeel in de delegaties van de Unie,
–

via de uitvoerende agentschappen,
Gedeeld beheer met de lidstaten

X indirect beheer met delegatie van uitvoeringstaken aan:
–

derde landen of de door hen aangewezen organen,

–

internationale organisaties en hun agentschappen (specificeren),

–

de EIB en het Europees Investeringsfonds,

– X de in de artikelen 208 en 209 van het Financieel Reglement bedoelde organen,
–

NL

publiekrechtelijke organen,

–

privaatrechtelijke organen met een openbare dienstverleningstaak, voor zover zij
voldoende financiële garanties bieden,

–

privaatrechtelijke organen van een lidstaat, waaraan de uitvoering van een publiekprivaat partnerschap is toevertrouwd en die voldoende financiële garanties bieden,

–

personen aan wie de uitvoering van specifieke maatregelen op het gebied van het
GBVB in het kader van titel V van het VEU is toevertrouwd en die worden genoemd in de
betrokken basishandeling.

–

Verstrek, indien meer dan een beheersvorm is aangekruist, extra informatie onder "Opmerkingen".

63

NL

2.

BEHEERSMAATREGELEN

2.1.

Regels inzake het toezicht en de verslagen
Vermeld frequentie en voorwaarden.

Het Europees Openbaar Ministerie dient een jaarverslag over zijn activiteiten uit te brengen.
De Europese openbare aanklager dient eenmaal per jaar voor het Europees Parlement en de
Raad te verschijnen om, met inachtneming van de zwijg- en geheimhoudingsplicht, verslag
uit te brengen over de resultaten en prioriteiten van de opsporings- en vervolgingsactiviteiten
van het Europees Openbaar Ministerie.
De Europese openbare aanklager of de gedelegeerde Europese aanklagers kunnen ook
worden uitgenodigd om informatie te verstrekken aan de nationale parlementen.
Bovendien dient de Europese Commissie uiterlijk vijf jaar nadat de verordening tot instelling
van het Europees Openbaar Ministerie in werking treedt, de tenuitvoerlegging te beoordelen
en na te gaan of het haalbaar en wenselijk is om de bevoegdheid van het Europees Openbaar
Ministerie overeenkomstig artikel 86, lid 4, van het Verdrag uit te breiden tot andere feiten.
2.2.

Beheers- en controlesysteem

2.2.1.

Mogelijke risico’s
Opsporings- en vervolgingsmaatregelen, waaronder rechtshandhavingsbevoegdheden, zijn
gevoelige activiteiten, die aan de mensenrechten kunnen raken en derhalve tot vorderingen
tot schadeloosstelling kunnen leiden.
Onrechtmatige verwerking van persoonsgegevens hangende een onderzoek kan een grond
zijn voor vorderingen tot schadeloosstelling.

2.2.2.

Controlemiddel(en)
Bij de normale kwijtingsprocedure moet het Europees Openbaar Ministerie onder meer:
–

de voorlopige rekeningen toezenden aan de rekenplichtige van de Commissie en aan de
Rekenkamer,

–

de definitieve rekeningen toezenden aan het Europees Parlement, de Raad, de
Commissie en de Rekenkamer,

–

het Europees Parlement op verzoek alle inlichtingen verstrekken die nodig zijn voor het
goede verloop van de kwijtingsprocedure voor het betrokken begrotingsjaar.

Wanneer het Europees Openbaar Ministerie operationeel is, geldt met betrekking tot
fraudebestrijding en audits van de Europese Rekenkamer het volgende:

NL

–

het Europees Openbaar Ministerie dient toe te treden tot het Interinstitutioneel Akkoord
van 25 mei 1999 betreffende de interne onderzoeken verricht door OLAF en op basis
van het model in de bijlage bij dat akkoord passende voorschriften op te stellen voor al
zijn werknemers;

–

de Commissie en de Rekenkamer hebben het recht om bij alle begunstigden van
subsidies, contractanten en subcontractanten die van het Europees Openbaar Ministerie

64

NL

EU-middelen hebben ontvangen, controles op stukken of controles en verificaties ter
plaatse te verrichten;

2.3.

–

overeenkomstig de in de toepasselijke EU-regelgeving vastgestelde bepalingen en
procedures kan OLAF onderzoeken, waaronder controles en inspecties ter plaatse,
uitvoeren om vast te stellen of er sprake is van onregelmatigheden waardoor de
financiële belangen van de Unie worden geschaad in verband met een subsidie of
opdracht die door het Europees Openbaar Ministerie wordt gefinancierd;

–

in werkafspraken met derde landen en internationale organisaties, overeenkomsten,
subsidieovereenkomsten en -besluiten van het Europees Openbaar Ministerie moeten
bepalingen worden opgenomen die de Europese Rekenkamer en het OLAF
uitdrukkelijk de bevoegdheid verlenen dergelijke controles en onderzoeken
overeenkomstig hun respectieve bevoegdheden te verrichten.

Maatregelen ter voorkoming van fraude en onregelmatigheden
Vermeld de bestaande en geplande preventie- en beschermingsmaatregelen.

Vaststelling van een strategie voor fraudebestrijding die evenredig is met de frauderisico's,
gelet op de kosten en de baten van de te nemen maatregelen.
Vaststelling van regels ter voorkoming en beheersing van belangenconflicten met betrekking
tot personeelsleden.

NL

65

NL

3.

GERAAMDE FINANCIËLE GEVOLGEN VAN HET VOORSTEL/INITIATIEF

3.1.

Rubriek(en)
van
het
meerjarige
begrotingsonderde(e)l(en) voor uitgaven

financiële

kader

en

betrokken

• Bestaande begrotingsonderdelen
In volgorde van de rubrieken van het meerjarige financiële kader en de begrotingsonderdelen
Soort
uitgave

Begrotingsonderdeel
Rubriek
van het
meerjarige
financiële
kader

GK/NGK
(16)

Aantal
[Rubriek………………………...……….]

Bijdrage
van EVAlanden

van
kandidaatlidstaten

van derde
landen

in de zin van artikel
18, lid 1, onder a
bis), van het
Financieel
Reglement

• Te creëren nieuwe begrotingsonderdelen
In volgorde van de rubrieken van het meerjarige financiële kader en de begrotingsonderdelen

Rubriek
van het
meerjarige
financiële
kader

Soort
uitgave

Begrotingsonderdeel

Aantal
[Rubriek……..……………………...……….]

Bijdrage

GK/NGK

van EVAlanden

van
kandidaatlidstaten

van derde
landen

in de zin van artikel
18, lid 1, onder a
bis), van het
Financieel
Reglement

GK

NEE

NEE

NEE

NEE

33.03.JJ.JJ
3
EPPO
3.2.

Geraamde gevolgen voor de uitgaven

3.2.1.

Samenvatting van de geraamde gevolgen voor de uitgaven (in prijzen van 2013)
miljoen EUR (tot op drie decimalen)

Rubriek van het meerjarige financiële kader

Nummer 3

Veiligheid en burgerschap

EPPO17

Titel 118

16
17

18

NL

Vastleggingen

(1)

2017

2018

2019

2020

TOTAAL

1,393

4,144

6,895

11,039

23,471

GK = gesplitste kredieten/NGK = niet-gesplitste kredieten.
Berekend zijn alleen de met opsporing en vervolging belaste personeelsleden en overeenkomstige kosten.
Structuren voor administratieve ondersteuning worden door Eurojust kosteloos verleend.
Er wordt uitgegaan van een geleidelijke indienstneming (10% - 20% - 30% - 40% - 50% - 75% - 100%).

66

NL

Titel 219

Betalingen

(2)

1,393

4,144

6,895

11,039

23,471

Vastleggingen

(1a)

0,099

0,194

0,293

0,487

1,073

Betalingen

(2a)

0,099

0,194

0,293

0,487

1,073

Vastleggingen

(3a)

1,052

2,455

3,507

4,558

11,572

1,052

2,455

3,507

4,558

11,572

2,544

6,793

10,695

16,084

36,116

Titel 320

TOTAAL kredieten
voor het EPPO

Betalingen

(3b)

Vastleggingen

=1+1a
+3a

Rubriek van het meerjarig financieel kader

5

“Administratieve uitgaven”
miljoen EUR (tot op drie decimalen)
2017

2018

2019

2020

0,170

0,170

0,170

0,170

0,680

0,050

0,050

0,050

0,050

0,200

0,220

0,220

0,220

0,220

0,880

0,131

0,131

0,131

0,131

0,524

0,050

0,050

0,050

0,050

0,200

Kredieten

0,181

0,181

0,181

0,181

(Totaal vastleggingen =
totaal betalingen)

0,401

0,401

0,401

0,401

TOTAAL

DG: JUST
y Personele middelen
y Andere administratieve uitgaven
TOTAAL DG JUST

Kredieten

y Personele middelen
y Andere administratieve uitgaven
TOTAAL OLAF

TOTAAL kredieten
onder RUBRIEK 5
van het meerjarig financieel kader

0,724

1,604

miljoen EUR (tot op drie decimalen)

TOTAAL kredieten
onder de RUBRIEKEN 1-5
19

20

NL

2017

2018

2019

2020

Vastleggingen

2,945

7,194

11,096

16,485

37,720

Betalingen

2,945

7,194

11,096

16,485

37,720

TOTAAL

Er wordt van uitgegaan dat de gastlidstaat een gebouw ter beschikking stelt en dit van alle nodige kantoor-, IT- en
beveiligingsapparatuur voorziet. Hier is uitsluitend rekening gehouden met gebruikskosten en ICT-kosten per
vierkante meter. Indien de gastlidstaat deze regeling niet aanbiedt, moet deze titel worden herzien.
Deze titel is berekend op basis van de ervaring van OLAF met onderzoekswerkzaamheden. Daarnaast zijn de
kostenraming opgenomen voor het dienstverband van tot 36 (vte) gedelegeerde Europese aanklagers tegen van
80% van een AD 10-salaris. De geleidelijke indienstneming is in dit geval 50% - 75% - 100%.

67

NL

van het meerjarig financieel kader

Kortingen om kostenefficiëntie te
verwezenlijken in het kader van het
meerjarige financiële kader, rubriek:

5

“Administratieve uitgaven”

Korting onder rubriek 5 (OLAF)
Titel 121

Titel 222

Titel 3

2017

2018

2019

2020

TOTAAL

Vastleggingen

(1)

-1,393

-4,144

-6,895

-11,039

-23,471

Betalingen

(2)

-1,393

-4,144

-6,895

-11,039

-23,471

Vastleggingen

(1a)

-0,099

-0,194

-0,293

-0,487

-1,073

Betalingen

(2a)

-0,099

-0,194

-0,293

-0,487

-1,073

Vastleggingen

(3a)

-0,350

-1,051

-1,401

-1,750

-4,552

-0,350

-1,051

-1,401

-1,750

-4,552

-1,842

-5,389

-8,589

-13,276

-29,096

23

TOTAAL kortingen onder rubriek
5

Betalingen

(3b)

Vastleggingen

=1+1a
+3a

Gedurende de opbouwperiode wordt elke middelentoename (in kredieten of vte’s) bij het EPPO
gecompenseerd door een overeenkomstige afname van de middelen voor OLAF.
Verschil, d.w.z. kosten in verband met dienstverbanden van de gedelegeerde Europese
aanklagers (titel 3)
2017

2018

2019

2020

TOTAAL

Vastleggingen

(1)

0,702

1,404

2,106

2,880

7,020

Betalingen

(2)

0,702

1,404

2,106

2,880

7,020

Deze kosten zijn berekend op basis van 9, 18, 27 en 36 gedelegeerde Europese aanklagers.

21
22

23

NL

Er wordt uitgegaan van een geleidelijke indienstneming (10% - 20% - 30% - 40% - 50% - 75% - 100%).
Er wordt van uitgegaan dat de gastlidstaat een gebouw ter beschikking stelt en dit van alle nodige kantoor-, IT- en
beveiligingsapparatuur voorziet. Hier is uitsluitend rekening gehouden met gebruikskosten en ICT-kosten per
vierkante meter. Indien de gastlidstaat deze regeling niet aanbiedt, moet deze titel worden herzien.
Deze titel is berekend op basis van de ervaring van OLAF met onderzoekswerkzaamheden. Daarnaast zijn de
kosten voor het dienstverband voor 36 gedelegeerde Europese aanklagers bij 80% van een AD 10 (vte)
opgenomen. De geleidelijke indienstneming is in dit geval 50% - 75% - 100%. Aangezien de gedelegeerde
Europese aanklagers worden voorgedragen door de lidstaten, wordt dit ritme waarschijnlijk niet gehaald.

68

NL

Deze kosten moeten worden gedekt door de marge van titel 3 of uit kortingen op andere
agentschappen.
3.2.2.

Geraamde gevolgen voor de kredieten van [de instantie]
–

Voor het voorstel/initiatief zijn geen beleidskredieten nodig

– X Voor het voorstel/initiatief zijn beleidskredieten nodig, zoals hieronder nader wordt
beschreven:
– Vastleggingskredieten,

in

EUR

2017

Vermeld
doelstellingen
en outputs

(tot

op

drie

2018

decimalen)

2019

in

prijzen

2020

van

2013

TOTAAL

Kosten

1,526

Koste
n

491

4,076

Koste
n

773

6,417

Aantal

Gem.
kosten

Aantal

Soort
output

Aantal

RESULTATEN (outputs)
Aantal24

Ø

miljoen

Koste
n

1163

9,650

21,669

9,650

21,669

4,825

10,834

4,825

10,834

1,608

3,610

Tot
aal

Totale
kosten

SPECIFIEKE DOELSTELLING
NR.1
Opsporing ter bescherming van
financiële belangen

Resultaat

zaken

0,008

184

Subtotaal voor specifieke
doelstelling nr. 1

4,076

1,526

6,417

SPECIFIEKE DOELSTELLING
NR. 2
Vervolgingen ter bescherming van
financiële belangen
Resultaat

zaken

0,008

92

Subtotaal voor specifieke
doelstelling nr. 2

0,763

246

0,763

2,038

387

2,038

3,208

581

3,208

SPECIFIEKE DOELSTELLING
NR. 3 Samenwerking
Resultaat

24

NL

0,008

31

0,254

82

0,679

129

1,069

194

Subtotaal voor specifieke
doelstelling nr. 3

0,254

0,679

1,069

1,608

3,610

TOTALE KOSTEN

2,543

6,793

10,694

16,08

36,11325

Het aantal zaken is gebaseerd op de in de effectbeoordeling bij het ontwerpvoorstel geanalyseerde aannames.

69

NL

3

3.2.3.

Geraamde gevolgen voor de personele middelen van het EPPO

3.2.3.1.

Samenvatting
–
–

Voor het voorstel/initiatief zijn geen administratieve kredieten nodig
X
Voor het voorstel/initiatief zijn administratieve kredieten nodig, zoals hieronder
beschreven:

Personele middelen

2017

2018

202
0

2019

Posten opgenomen in de lijst
van het aantal ambten

18

36

54

90

- waarvan AD

12

24

36

60

- waarvan AST

6

12

18

30

Extern personeel (vte)

6

11

17

28

waarvan
arbeidscontractanten

5

9

14

23

- waarvan gedetacheerde
nationale deskundigen

1

2

3

5

Totale personeelsformatie

24

47

71

118

miljoen EUR (tot op drie decimalen)

Personeelsuitgaven

2017

2018

Posten opgenomen in de
lijst van het aantal ambten

1,179

3,537

- waarvan AD

0,786

- waarvan AST

2020

Totaal

5,895

9,432

20,043

2,358

3,930

6,288

13,362

0,393

1,179

1,965

3,144

6,681

Extern personeel

0,214

0,607

1,000

1,607

3,428

waarvan
arbeidscontractanten

0,175

0,490

0,805

1,295

2,765

25

NL

2019

Het verschil met de algehele kosten van 36,116 miljoen EUR genoemd in punt 3.2.1 is het gevolg van
afrondingsregels.

70

NL

- waarvan gedetacheerde
nationale deskundigen

0,039

0,117

0,195

0,312

663

Totaal personeelsuitgaven

1,393

4,144

6,895

11,039

23,471

Geraamde behoefte aan personele middelen voor het verantwoordelijke DG
–
–

Voor het voorstel/initiatief zijn geen personele middelen nodig.
X Voor het voorstel/initiatief zijn personele middelen nodig, zoals hieronder
beschreven:
Raming in een geheel getal (of met hoogstens 1 decimaal)
2017

2018

2019

2020

y Posten opgenomen in de lijst van het aantal ambten (ambtenaren en tijdelijke
functionarissen)
33 01 01 01 Personeel JUST

1,3

1,3

1,3

1,3

24 01 07 00 01 01 Personeel OLAF

1

1

1

1

2,3

2,3

2,3

XX 01 01 02 (delegaties)
XX 01 05 01 (onderzoek door
derden)
10 01 05 01 (eigen onderzoek)
y Extern personeel (in voltijdequivalenten: vte)
XX 01 02 01 (CA, SNE, INT van de
"totale financiële middelen")
XX 01 02 02 (CA, LA, SNE, INT en
JED in de delegaties)
- zetel
XX 01 04 jj
- delegaties

XX 01 05 02 (AC, SNE, END –
onderzoek door derden)
10 01 05 02 (AC, END, INT – eigen
onderzoek)
Ander begrotingsonderdeel (te
vermelden)
TOTAAL

2,3

XX is het beleidsterrein of de begrotingstitel.
De benodigde personele middelen zullen worden gefinancierd uit de middelen die reeds voor het
beheer van deze actie zijn toegewezen en/of binnen het DG zijn herverdeeld, eventueel aangevuld met
middelen die in het kader van de jaarlijkse toewijzingsprocedure met inachtneming van de budgettaire
beperkingen aan het beherende DG kunnen worden toegewezen.

NL

71

NL

Ambtenaren en tijdelijk personeel

Beleidsmatige follow-up en adviezen aan het EPPO, budgettair en financieel advies
aan
het
EPPO
en
werkelijke
subsidiebetalingen,
kwijtingsen
ontwerpbegrotingsprocedures

Extern personeel

Niet van toepassing

De bijlage (deel 3) moet een beschrijving bevatten van de berekening van de kosten voor
voltijdequivalenten.
Gedurende de opbouwperiode wordt elke middelentoename (in kredieten of vte’s) bij het EPPO
gecompenseerd door een overeenkomstige afname van de middelen voor OLAF.
Korting personele middelen
bij OLAF

2017

Posten opgenomen in de lijst
van het aantal ambten

-18

- waarvan AD

2018

2019

2020

-36

-54

-90

-12

-24

-36

-60

- waarvan AST

-6

-12

-18

-30

Extern personeel (vte)

-6

-11

-17

-28

waarvan
arbeidscontractanten

-5

-9

14

- 23

- waarvan gedetacheerde
nationale deskundigen

-1

-2

-3

-5

Totale personeelsformatie

-24

-47

-71

-118

in miljoen EUR (tot op 3 decimalen) in prijzen van 2013

Verlagingen
van
personeelsuitgaven
verband met OLAF

de
in

2017

2018

2019

2020

Totaal

Posten opgenomen in de
lijst van het aantal ambten

-1,179

-3,537

-5,895

-9,432

-20,043

- waarvan AD

-0,786

-2,358

-3,930

-6,288

-13,362

- waarvan AST

-0,393

-1,179

-1,965

-3,144

-6,681

Extern personeel

-0,214

-0,607

-1,000

-1,607

-3,428

waarvan
arbeidscontractanten

-0,175

-0,490

-0,805

-1,295

-2,765

- waarvan gedetacheerde
nationale deskundigen

-0,039

-0,117

-0,195

-0,312

-663

NL

72

NL

Totaal personeelsuitgaven
24.0107

3.2.4.

-1,393

-4,144

-6,895

-11,039

-23,471

Verenigbaarheid met het huidige meerjarige financiële kader
–

X
Het voorstel/initiatief is verenigbaar met het huidige meerjarige financiële
kader.

–

Het voorstel/initiatief vergt herprogrammering van de betrokken rubriek van het
meerjarige financiële kader.

–

Het voorstel/initiatief vergt toepassing van het flexibiliteitsinstrument of
herziening van het meerjarige financiële kader.

Rubriek 5 dient te worden verlaagd overeenkomstig de inkrimping van de personeelsformatie van
OLAF.
3.2.5.

Bijdrage van derden aan de financiering
–

X Het voorstel/initiatief voorziet niet in medefinanciering door derden.

–

Het voorstel/initiatief voorziet in medefinanciering, zoals hieronder wordt geraamd:
Kredieten in miljoen EUR (tot op drie decimalen)
Jaar
2017

Jaar
2018

Jaar
2019

Jaar
2020

Totaal

Medefinancieringsbron
TOTAAL
medegefinancierde
kredieten

3.3.
Geraamde gevolgen voor de ontvangsten
–
–

Het voorstel/initiatief heeft geen financiële gevolgen voor de ontvangsten
X

Het voorstel/initiatief heeft de hieronder beschreven financiële gevolgen:

–
–

voor de eigen middelen
Xvoor de diverse ontvangsten
miljoen EUR (tot op drie decimalen)

Begrotingsonderdeel voor
ontvangsten:

Artikel XX

NL

Voor het
huidige
begrotingsjaar
beschikbare
kredieten

Gevolgen van het voorstel/initiatief

2017

2018

2019

2020

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

73

NL

Voor de diverse ontvangsten die worden ‘toegewezen’, vermeld het (de) betrokken begrotingsonderde(e)l(en) voor
uitgaven.

[…]
Vermeld de wijze van berekening van de gevolgen voor de ontvangsten.

De ontvangsten bestaan uit de schikkingsbetalingen, die in de EU-begroting dienen te worden
opgenomen. Op dit moment kunnen er nog geen bedragen met zekerheid worden vermeld.

NL

74

NL