Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1471
Vragen van het lid Recourt (PvdA) aan de minister van Veiligheid en Justitie
over de positie van forensische accountants bij onderzoek naar fraude
(ingezonden 6 februari 2013).
Antwoord van minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) (ontvangen 1 maart
2013). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2012–2013, nr. 1415.
Vraag 1
Kent u het bericht «Maak advocaat leidend bij fraude»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat, aangezien forensische accountants sinds kort ook
onder de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme
(Wwft) vallen, het de intentie van de wetgever is geweest dat in geval deze
accountants bij een onderzoek in een onderneming op frauduleuze transacties
uit het verleden stuiten, die inderdaad gemeld dienen te worden? Zo ja, welke
sancties staan er op het niet melden van dergelijke transacties? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 2
Melding van een dergelijke transactie kan verplicht zijn voor zover de
accountant van die transactie heeft kennisgenomen ten behoeve van zijn
dienstverlening aan een cliënt en die transactie een handeling of samenstel
van handelingen betreft van of ten behoeve van die cliënt. In geval van
overtreding van de meldingsplicht zijn bestuursrechtelijke en strafrechtelijke
sancties en maatregelen mogelijk. Het Bureau Financieel Toezicht kan als
toezichthouder een boete of een dwangsom opleggen. Verder is het onterecht
niet melden van ongebruikelijke transacties op grond van de Wet op de
economische delicten strafbaar met hechtenis van ten hoogste zes maanden
(in geval van opzet: twee jaren), een taakstraf of geldboete van maximaal
19.500 euro. Het maximum van de geldboete is hoger bij veroordeling van
een rechtspersoon en indien de betrokken transacties een waarde vertegenwoordigen van meer dan 4875 euro.

1

ah-tk-20122013-1471
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Financieele Dagblad, 4 februari 2013, p. 7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Vraag 3
Deelt u de mening dat als een forensisch accountant opeens op verdachte
zaken uit het verleden stuit waarbij er sprake is van gegevens waarvan de
melding wettelijk verplicht is, het melden van die gegevens ook beoogd is?
Zo ja, deelt u dan ook de mening dat het uitgangspunt, zoals dat blijkt uit de
zinsneden dat «het te laat is om de forensisch accountant te weerhouden van
zijn meldplicht», een in ieder geval naar de intentie van de wet verkeerd
uitgangspunt is? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Het antwoord op beide vragen is ja. Per 1 januari 2013 is de WWFT op een
aantal punten inhoudelijk gewijzigd. Eén van de wijzigingen betrof de
werkzaamheden van de forensische accountancy. Forensische accountancyopdrachten, ongeacht of deze samenhangen met het samenstellen, beoordelen
of controleren van de jaarrekening, vallen onder de WWFT. Het uitgangspunt
van de wet is dat ongebruikelijke transacties die onder de meldplicht vallen
dienen te worden gemeld. Het niet naleven van die meldplicht kan bestuursrechtelijk of strafrechtelijk worden gesanctioneerd.
Vraag 4
Klopt het in het bericht gestelde dat als een advocaat de leidende persoon in
een forensisch onderzoek is, dat de door die advocaat ingeschakelde
forensisch accountant geen meldplicht zou hebben? Zo ja, hoe kant een
leidende rol van een advocaat in deze worden afgebakend? Zo ja, deelt u de
mening dat daarmee op een niet door de wetgever beoogde manier aan die
meldplicht wordt ontkomen en dat dit niet in het belang is van fraudebestrijding bij ondernemingen? Zo ja, wat gaat u doen om de forensisch accountant
die onder leiding van een advocaat onderzoek doet toch aan zijn meldplicht
te houden? Zo nee, waarom niet en wilt u de relevante beroepsgroepen dan
uitdrukkelijk op hun wettelijke verplichtingen ten aanzien van de meldplicht
wijzen?
Antwoord 4
Of de forensisch accountant een meldplicht heeft hangt af van de rol die de
advocaat vervult die opdrachtgever is van de forensisch accountant. Indien de
advocaat werkzaamheden verricht waarop voor hemzelf het verschoningsrecht van toepassing is, dan mag de forensisch accountant zich op het
afgeleide verschoningsrecht beroepen en geldt geen meldplicht. Dit doet zich
voor bij werkzaamheden zoals bedoeld in artikel 1, tweede lid van de WWFT:
de bepaling van rechtspositie van de cliënt, diens vertegenwoordiging en
verdediging in rechte, het geven van advies voor, tijdens en na een rechtsgeding of het geven van advies over het instellen of vermijden van een
rechtsgeding. Blijkens de wetsgeschiedenis dient dit restrictief te worden
uitgelegd2. Voorkomen dient te worden dat door het enkel inschakelen van
een advocaat het toezicht en de meldplicht illusoir worden gemaakt (misbruik
afgeleid verschoningsrecht). In ieder concreet geval dient dan ook te worden
toegelicht wat de rol en functie is van de advocaat. Als de advocaat werkzaamheden verricht waarop het verschoningsrecht niet van toepassing is,
bijvoorbeeld als mediator of curator, dan kan de forensisch accountant geen
beroep doen op het afgeleid verschoningsrecht en geldt de meldplicht
onverkort.
Vraag 5
Bestaan er beroepsgroepen die wel onder de Wwft en daaruit voortvloeiende
meldplicht vallen, maar waarbij dat niet opgaat als zij hun beroep uitoefenen
onder de regie of leiding van een beroepsbeoefenaar waarvoor een verschoningsrecht geldt? Zo ja, welke beroepsgroepen betreft dit? Zo ja, ziet u dit als
een probleem en hoe gaat u dit oplossen?

2

Eerste Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 237 en 31 238 C, memorie van antwoord 30 juni 2008
en Eerste Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 237 en 31 238 E, nadere memorie van antwoord
4 juli 2008.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Het in antwoord op vraag 4 ten aanzien van forensische accountants gestelde
geldt ook voor alle andere beroepsgroepen die onder de Wwft vallen, zoals
autohandelaren en belastingadviseurs. Met inachtneming van de in antwoord
4 gemaakte kanttekening over de restrictieve uitleg die misbruik van het
afgeleid verschoningsrecht moet voorkomen zie ik dat niet als een probleem.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3