Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1830
Vragen van het lid Bikker (ChristenUnie) aan de Minister van Justitie en
Veiligheid over het bericht dat veel ondernemers zich laten uitbetalen voor hun
werkzaamheden door middel van ruilprostitutie (ingezonden 8 december
2021).
Antwoord van Staatssecretaris Van der Burg (Justitie en Veiligheid), mede
namens de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (ontvangen
23 februari 2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022,
nr. 1222.
Vraag 1
Bent u bekend met de berichtgeving in de Tubantia over het feit dat veel
ondernemers zich laten uitbetalen voor hun werkzaamheden door middel van
ruilprostitutie?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat het zeer onwenselijk is dat diensten worden aangeboden in ruil voor seks en dat vooral mensen in een kwetsbare positie hier
slachtoffer van worden?
Antwoord 2
Laat ik vooropstellen dat ik het verwerpelijk vind als er misbruik wordt
gemaakt van mensen in een kwetsbare positie. Op dit moment is er terecht
veel aandacht voor seksueel wangedrag in onze samenleving. Het kabinet
heeft 8 februari jl. bekend gemaakt dat er een regeringscommissaris komt
tegen seksueel grensoverschrijdend gedrag. Het is van groot belang dit
probleem goed aan de kaak te stellen. Het is echt uit den boze als kwetsbare
mensen aan seksuele uitingen of handelingen worden blootgesteld, terwijl ze
dit in feite niet hadden gewild. Iemand met schulden of iemand die dakloos is
moet hulp krijgen en zich niet gedwongen voelen tot seksuele diensten. Er
ligt een wetsvoorstel bij de Raad van State waarmee geregeld wordt dat je
strafbaar bent als je weet of had moeten weten dat de ander geen seksueel

1

ah-tk-20212022-1830
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

AD.nl: 4 december 2021 «Jij een fotoshoot, ik een pijpbeurt»: in veel branches wordt werk
geruild voor seks | Binnenland |

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

contact wil. Het kabinet zal ervoor zorgen dat de wet ook uitdrukkelijk onder
de aandacht wordt gebracht bij de branches waarom het hier gaat. Het is
belangrijk dat de desbetreffende branches een veilige werkomgeving creëren
en een werkklimaat scheppen waar grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar
wordt gemaakt. Volwassenen die op een aanbod ingaan of een aanbod doen
zullen zich er goed van moeten vergewissen dat het echt gaat om vrijwilligheid en wederzijdse instemming op basis van gelijkwaardigheid. Als het
handelt om minderjarigen kan ik kort zijn. Ruilseks met minderjarigen is
verwerpelijk, onaanvaardbaar en reeds strafbaar gesteld in artikel 248a van
het Wetboek van Strafrecht. Jongeren krijgen op school seksuele voorlichting
om bewustwording te creëren. Ze leren seksuele wensen en grenzen
bespreekbaar te maken om daarmee ongewenst gedrag te voorkomen.
Vraag 3
Kunnen deze praktijken nog steeds niet worden gezien als prostitutie, zoals u
op eerdere vragen stelde?
Antwoord 3
Het aanbieden van diensten in ruil voor seks valt niet onder de definitie van
prostitutie, zoals die bijvoorbeeld in de Wet regulering sekswerk die nu in de
Tweede Kamer ligt wordt gehanteerd. Kenmerkend voor prostitutie is het zich
bedrijfsmatig beschikbaar stellen tot het verrichten van seksuele handelingen
met een ander tegen betaling. Zowel prostitutie als ruilseks zijn in Nederland
niet verboden. Zoals ik bij vraag 2 heb geantwoord moet het in beide
gevallen altijd gaan om vrijwilligheid en wederzijdse instemming op basis
van gelijkwaardigheid. Het is verwerpelijk als iemand kwetsbaar is en er
misbruik wordt gemaakt van een machtspositie.
Vraag 4 en 5
Is bekend in welke branches sprake is van ruilprostitutie? Zo ja, bent u bereid
met de genoemde branches in het artikel in gesprek te gaan over deze
praktijken en over het voorkomen ervan? Zo nee, bent u bereid dit nader te
onderzoeken?
Waarom zijn na de eerste meldingen van ruilprostitutie, in onder andere de
rijschoolbranche, geen maatregelen genomen? Wanneer heeft u opnieuw
berichten over ruilprostitutie ontvangen en welk vervolg is daaraan gegeven?
Hoe kan voorkomen worden dat in meer branches sprake zal zijn van
ruilprostitutie?
Antwoord 4 en 5
Op 8 december 2015 heeft de toenmalige Minister Kamervragen over ruilseks
in de rijschoolbranche beantwoord (mede namens de Minister van
I&M). Zoals ik bij vraag 2 heb geantwoord vind ik het verwerpelijk als er
misbruik wordt gemaakt van mensen in een kwetsbare positie. Bij meerderjarigen moet er echt sprake zijn van vrijwilligheid, wederzijdse instemming en
een gelijkwaardige positie. Bij minderjarigen geldt dat verleiding van
minderjarigen tot ontucht strafbaar is gesteld in artikel 248a van het Wetboek
van Strafrecht.
In het artikel worden een aantal ondernemers genoemd die mogelijk ruilseks
aanbieden. Branches moeten een veilige werkomgeving creëren en een
werkklimaat scheppen waar grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar wordt
gemaakt. Het kabinet zal ervoor zorgen dat het wetsvoorstel dat bij de Raad
van State ligt, waarmee geregeld wordt dat je strafbaar bent als je weet of
had moeten weten dat de ander geen seksueel contact wil, uitdrukkelijk onder
de aandacht wordt gebracht bij de desbetreffende branches.
Vraag 6
Deelt u voorts de mening dat het onwenselijk is dat er sites bestaan die
ruilprostitutie mogelijk maken? Zo ja, wat voor maatregelen neemt u of
overweegt u te nemen om dit tegen te gaan? Is het mogelijk dergelijke sites
zoals sexjobs te verbieden en bent u daartoe bereid? Wat kunt u doen om het
grote aanbod advertenties, inclusief alle kwetsbaarheid van bepaalde
doelgroepen, gericht op diensten in ruil voor seks tegen te gaan?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Dergelijke advertenties kunnen, hoewel in beginsel niet verboden, wel via
vormen van zelfregulering worden beperkt en tegengegaan, bijvoorbeeld
door gebruikersvoorwaarden die door de aanbieder van de website worden
gesteld.
Adverteren voor ruilseks met minderjarigen is verboden, omdat verleiding
van minderjarigen tot ontucht strafbaar is gesteld in artikel 248a van het
Wetboek van Strafrecht. Kwetsbare doelgroepen, zoals jongeren, krijgen
voorlichting om bewustwording te creëren en ongewenst gedrag te voorkomen (zie antwoord 8).
Vraag 7
Van hoeveel aangiftes is sprake van ruilprostitutie? Hoe beoordeelt u dit
aantal, gezien de huidige berichtgeving? Hoe kunt u de drempel om aangifte
te doen verlagen?
Antwoord 7
Er is bij de politie en het Openbaar Ministerie (OM) geen zicht op het
fenomeen ruilseks. De inzet van politie is dat men zo laagdrempelig mogelijk
melding- of aangifte kan doen. Daarbij wordt rekening gehouden met de
omstandigheden: de ernst van het delict en het slachtoffer.
Doordat er momenteel in de samenleving veel aandacht is voor seksueel
wangedrag, wordt de drempel tot aangifte doen mogelijk verlaagd. Het is
belangrijk om de dialoog over seksueel grensoverschrijdend gedrag met
elkaar te blijven voeren. Zoals eerder benoemd hebben branches een rol in
het creëren van een veilige werkomgeving en een werkklimaat scheppen
waar grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar wordt gemaakt.
Vraag 8
Wat vindt u van het onderzoek van Rutgers, waarin een kwart van de
jongeren aangeeft geld of goederen te hebben gekregen in ruil voor seks?
Hoe valt te voorkomen dat minderjarigen, slachtoffer worden van ruilprostitutie? Kunt u aanvullend onderzoek mogelijk maken?
Antwoord 8
Oplichting of het aanbieden van diensten aan minderjarigen in ruil voor seks
is verboden en verwerpelijk. Het betalen van minderjarigen voor seks is
strafbaar als zedendelict (in artikel 248a van het Wetboek van Strafrecht).
Verder is het ook belangrijk dat jongeren goede seksuele voorlichting krijgen.
Het respectvol leren omgaan met seksualiteit binnen de samenleving maakt
onderdeel uit van het verplichte kerndoelonderdeel «seksualiteit en seksuele
diversiteit». Dit kernonderdeel geldt voor het primair onderwijs en de
onderbouw van het voortgezet onderwijs. Hierbij gaat het zowel om seksuele
vorming als om seksuele weerbaarheid.
Het Ministerie van VWS financiert een meerjarige campagne seksuele
gezondheid (in samenwerking met Sense). Onderdeel hiervan was de
campagne «Zin? Lekker? Fijn? - Praat met elkaar over wat je wel en niet wil.»,
die liep van 30 augustus tot 4 oktober 2021. Deze campagne was bedoeld om
jongeren in de leeftijd van 17 tot 24 jaar te helpen om hun seksuele wensen
en grenzen bespreekbaar te maken en daarmee ongewenst gedrag te
voorkomen.
Vraag 9
Hoe kijkt u aan tegen een verbod op ruilprostitutie?
Antwoord 9
Zoals ik in antwoord op vraag 2 heb aangegeven vind ik het verwerpelijk als
er misbruik wordt gemaakt van mensen in een kwetsbare positie. Indien de
afspraak tussen volwassenen wordt gemaakt op vrijwillige basis zie ik geen
aanleiding om over te gaan tot een verbod op ruilseks. Er ligt een wetsvoorstel bij de Raad van State waarmee geregeld wordt dat je strafbaar bent als je
weet of had moeten weten dat de ander geen seksueel contact wil.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3