Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1052
Vragen van het lid Van Haga (Groep van Haga) aan de Staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport inzake de adviesbrief van de SER met
betrekking tot advies Jeugdzorg met spoed omzetten in tastbaar beleid
(ingezonden 24 oktober 2022).
Antwoord van Staatssecretaris Van Ooijen (Volksgezondheid, Welzijn en
Sport) (ontvangen 16 december 2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2022–2023, nr. 740.
Vraag 1
Hebt u kennisgenomen van het brief-advies van de sociaaleconomische Raad
(SER) van 21 oktober jl, met betrekking tot het met spoed omzetten van het
advies Jeugdzorg in tastbaar beleid?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3, 4, 9 en 13
Wat vindt u van het feit dat de SER het kabinet gebrek aan daadkracht verwijt
bij het opvolgen van het in 2021 gegeven briefadvies «Van systemen naar
mensen», waaraan tot op heden nog altijd geen uitvoering is gegeven?
Herkent u wat de SER in deze adviesbrief aangeeft?
Kunt u uiteenzetten waarom aan dit in 2021 gegeven advies nog steeds geen
concrete uitvoering is gegeven? Welke knelpunten maken dat het kabinet
handelingsverlegen is gebleken?
Kunt u aangeven aan welke van de tien deeladviezen van de SER uit 2021
volgens u inmiddels (deels) uitvoering is gegeven, op welke manier en welke
resultaten dat tot nu toe heeft opgeleverd? Hoe is het mogelijk dat de SER tot
op heden geen merkbare verbeteringen ziet? Hoe reflecteert u daarop?
Waarom wordt er in de begroting van het Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport nauwelijks gesproken over Jeugdzorg, terwijl de problemen
in deze sector inmiddels geëscaleerd zijn tot een crisissituatie waarvan de
sector aangeeft deze zelf niet langer het hoofd te kunnen bieden? Realiseert u
zich dat de enorme problemen in deze sector in de toekomst zullen zorgen
voor het verder oplopen van de algemene zorgkosten?
Wanneer kan de Kamer, naar aanleiding van deze adviesbrief van de SER, een
concreet plan van aanpak van het kabinet verwachten?

ah-tk-20222023-1052
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Antwoord 2, 3, 4, 9 en 13
Er zijn forse structurele verbeteringen in de jeugdzorg nodig, zowel in de
kwaliteit en effectiviteit van de zorg als in de uitvoering. Daarnaast zijn
verbeteringen nodig om het stelsel structureel financieel houdbaar te krijgen.
Alle betrokken partijen – gemeenten, aanbieders, professionals, cliënten en
het Rijk – zijn het daarover eens. Ik deel de urgentie met de SER.
Om dit op een goede manier te kunnen doen, werken we aan een gezamenlijke Hervormingsagenda. Dit is conform het advies van de Commissie van
Wijzen. Deze Hervormingsagenda bevat een groot aantal fundamentele
thema’s die moeten leiden tot het verbeteren van passende zorg en kwaliteit
voor kinderen en gezinnen en betaalbaar houden van het stelsel. Werken aan
deze agenda vraagt zorgvuldigheid en daarmee tijd om tot overeenstemming
te komen.
Het is belangrijk te onderstrepen dat naast de Hervormingsagenda ook een
reeks van initiatieven en beleidstrajecten worden ondernomen. Zo zijn in het
voorjaar van 2021 met VNG al afspraken gemaakt over een reeks van
maatregelen om de standaardisatie, die ook ontleend waren aan het advies
van de Commissie van Wijzen: gemeenten gaan (verder) aan de slag met
maatregelen die binnen de huidige wet- en regelgeving mogelijk zijn: (i) het
stimuleren van tariefdifferentie en standaardisatie in de uitvoering; (ii) het
versmallen van de medische verwijsroute door enkel te verwijzen naar
gecontracteerd aanbod1; en (iii) het breder de invoeren van een POH jeugd
GGZ.
In mijn brief over de actuele stand van zaken in het jeugddomein van
14 november (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023, nr. 1052)
heb ik ook uitgebreid aangeven hoe op tal van terreinen aan verbetering van
het jeugddomein wordt gewerkt.
Vraag 5
Gaat u, naar aanleiding van het advies van de SER in deze brief een
coördinerend bewindspersoon aanwijzen, die randvoorwaarden gaat
scheppen om de eerder uitgebrachte adviezen ten uitvoering te brengen en
deze te concretiseren in tastbaar beleid? Zo ja, hoe wordt deze coördinerend
bewindspersoon gekozen, wat zijn hiervoor de criteria en op welke termijn
denkt u hiervoor iemand aangesteld te hebben? Gaat u de Kamer hierover
informeren?
Antwoord 5
Nee. De Minister van Rechtsbescherming en ik zijn beleidsverantwoordelijk
voor de jeugdzorg en stemmen dat waar nodig en nuttig af met andere
bewindspersonen.
Vraag 6
Waarom zijn de voorstellen uit het programma Ontregel de zorg van 2018,
om de administratielast van jeugdhulpverleners te verminderen, in de
Jeugdzorg nog altijd niet ten uitvoering gebracht?
Antwoord 6
Een extern onderzoeksbureau heeft een impactanalyse gedaan en is tot de
conclusie gekomen dat de invoering van het Model Prestatiecodes Jeugd
(MPJ) inderdaad kan leiden tot het verminderen van de administratieve
lasten. Er is groot draagvlak voor het flink terugbrengen van het huidige
aantal productcodes en te komen tot een gestandaardiseerde lijst. Tegelijkertijd wordt gesproken over vergaande standaardisatie van de gespecialiseerde
zorg op regionaal en landelijk niveau (de amvb zorgvormen behorende bij het
wetsvoorstel «Wet verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen»). Het is
dus van belang de invoering van het MPJ nader te onderzoeken en in
samenhang met de afspraken over regionalisering verder te bezien en
vervolgens opnieuw te kijken naar de invulling van de voorgenomen
ministeriële regeling.

1

Waarbij het belangrijk is dat gemeenten in afstemming met de GI’s zorgdragen voor adequate
inkoop van met name specialistische, weinig voorkomende vormen van zorg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Vraag 7
Hoe gaat u de versterking van lokale teams realiseren, hetgeen de SER in
deze brief adviseert, om de druk op de ambulante en residentiele jeugdzorg
te verminderen? Op welke termijn gaat u dit realiseren? Kunt u een concreet
plan van aanpak aangeven?
Antwoord 7
Zoals ook aangekondigd in mijn brief «Hervormingen jeugdzorg» van 13 mei
2022,2 zetten we in de Hervormingsagenda in op een beweging richting
stevige lokale teams. Teams die de triage goed op orde hebben, werken aan
het herstel van het gewone leven, gezinsgericht werken en zelf hulp verlenen.
Teams met goed opgeleide professionals met juiste expertise, ruimte en
mandaat en voldoende tijd om te leren en ontwikkelen. Om deze beweging te
ondersteunen richt de VNG de komende maanden een implementatie- en
ondersteuningsprogramma in.
Vraag 8
Hoe en op welke termijn gaat u de toegankelijkheid van de specialistische en
hoogspecialistische zorg, zoals het advies van de SER aangeeft dat nodig is,
realiseren? Kunt u een concreet plan van aanpak aangeven?
Antwoord 8
Dit wordt opgenomen in de Hervormingsagenda. Hierin maken we afspraken
over het verbeteren van de beschikbaarheid van specialistische zorg voor
jeugdigen, onder andere door het verplichten van regionale samenwerking
tussen gemeenten bij de inkoop van (hoog)specialistische zorg voor
jeugdigen (via het wetsvoorstel «Wet verbetering beschikbaarheid zorg voor
jeugdigen») en een doorontwikkeling van de inkoop van hoogspecialistische
zorg op landelijke schaal. Het voorgenoemd wetsvoorstel zal voorjaar 2023
worden ingediend bij de Tweede Kamer.
Vraag 10, 11 en 12
Bent u voornemens om de geplande bezuinigingsmaatregelen op de
Jeugdzorg terug te draaien, in ieder geval totdat de misstanden in de sector
zijn opgelost? Zo nee, waarom niet?
Kunt u uitleggen waarom financiële overwegingen leidend lijken te zijn bij de
ruimte die er is voor verbeteringen in de jeugdzorgsector? Vindt u deze
beleidskeuze, gezien de grote problemen in de jeugdbeschermingsketen,
moreel verantwoord?
Waarom is er door de Commissie van Wijzen bij de Hervormingsagenda
alleen gekeken naar tekorten bij gemeenten en niet naar de financiële
problemen bij de jeugdzorgorganisaties zelf? Bent u niet van mening dat de
uitvoerende kant van de Jeugdzorg prioriteit heeft, aangezien dit praktische
hulp voor kinderen en jongeren betreft?
Antwoord 10, 11 en 12
In de eerste twee jaren waren de uitgaven door gemeenten aan jeugdzorg
vergelijkbaar met de beschikbaar gestelde middelen. In de jaren 2017–2019
heeft een forse stijging voorgedaan. Daarover heeft de Commissie van Wijzen
zich op verzoek van de VNG uitgesproken en het advies gegeven tot een
aanpak te komen van maatregelen en middelen om tot een goed en
houdbare jeugdzorg te komen.

2

Kamerstuk 31 839, nr. 853.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3