2011D60969

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport bestond er
bij enkele fracties behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
over de brief van 1 december 2011 inzake de nadere toelichting op de
pgb-maatregelen 2012 (Kamerstuk 25 657, nr. 87).
De voorzitter van de commissie,
Smeets
Adjunct-griffier van de commissie,
Clemens

nds-tk-2011D60969

1

Inhoudsopgave
I.
II.

blz.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Reactie van de staatssecretaris

I. VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de nadere toelichting op de pgb-maatregelen 2012. Zij hebben nog
enkele vragen en opmerkingen.
Toegangscriteria
De staatssecretaris geeft aan dat cliënten minimaal 10 uur van de
AWBZ-geïndiceerde zorg per week moeten inzetten voor de vergoedingsregeling. Dit is voor de leden van de VVD-fractie niet duidelijk. Mensen
met een indicatie van minimaal 10 uur kunnen toegang krijgen tot de
regeling. Kunnen zij vervolgens wel zelf bepalen hoe zij hun zorg willen
organiseren, bijvoorbeeld 5 uur via de inkoop van niet-professionele
zorgverleners onder de vergoedingsregeling en 5 uur via de zorg in natura
zoals ingekocht door het zorgkantoor?
Het zorgkantoor toetst of er aanwijzingen zijn dat er geen sprake is van
verzekerde zorg op basis van de omschrijving van de in te kopen zorg en
de eventuele aanbieder van die zorg. Kan de staatssecretaris toelichten in
hoeverre de aanbieder van de zorg van invloed kan zijn op de vraag of er
wel of niet sprake is van verzekerde zorg? Kan de staatssecretaris
garanderen dat deze zin niet leidt tot het afwijzen van aanvragen voor de
vergoedingsregeling, waarbij sprake is van zorglevering door een
niet-professionele zorgaanbieder?
Inzet mantelzorgers
De leden van de VVD-fractie vinden het van groot belang dat mensen
vanuit het pgb of vanuit de vergoedingsregeling vrij zijn in de besteding
van dit budget aan een zorgverlener naar keuze, dus ook personen uit hun
naaste omgeving. In dit licht zijn genoemde leden tegen gedifferentieerde
tarieven voor professionele en niet-professionele hulpverleners.
Monitoring pgb-maatregelen
De leden van de VVD-fractie willen hun waardering uitspreken ten aanzien
van de inzet die de staatssecretaris toont bij de voorgenomen actieve
monitoring van de pgb-maatregelen. Deze leden vinden het van groot
belang dat de gevolgen van de maatregelen bijgehouden worden, en dat
actief wordt ingegrepen mochten zaken niet goed gaan.
Genoemde leden vinden de uitvoering van de motie Venrooy-van Ark c.s.
(Kamerstuk 30 597, nr. 229) wat mager. Kan de staatssecretaris in de
informatievoorziening aan de Kamer ieder kwartaal ook rapporteren over
de contractering van de in de motie benoemde zorgaanbieders?
Definitie kleinschalige pgb-gefinancierde wooninitiatieven
De leden van de VVD-fractie vinden dat er geen sprake kan zijn van een
minimum aantal budgethouders bij het bepalen van wat een wooninitiatief is. Kan de staatssecretaris de door het CVZ gehanteerde ondergrens

2

van vijf budgethouders nader onderbouwen, waarbij helder wordt
gemaakt waarom gekozen is voor het aantal van vijf? Kan de staatssecretaris aangeven of er wooninitiatieven buiten de regeling in 2011 zijn
gevallen vanwege deze keuze voor vijf budgethouders als ondergrens?
Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van de nadere
toelichting op de pgb-maatregelen 2012. Zij concluderen dat er voor wat
de criteria voor de vergoedingsregeling betreft nog steeds onduidelijkheden zijn. Dat er nog geen doelgroep voor deze regeling gedefinieerd is
omdat dat nog niet mogelijk is. Genoemde leden vinden dit erg verontrustend en vragen of deze staatssecretaris wel in beeld heeft waar de
pgb-maatregelen gaan landen. Wie kan er zo meteen nog uitgaan van een
pgb, een vergoeding of zorg in natura? Voor wie blijft het onzeker of ze
binnen de criteria blijven? Voor wie wordt de mogelijkheid van een pgb
definitief afgesloten? Verder concluderen deze leden dat mensen die
straks gebruik gaan maken van de vergoedingsregeling geen zekerheid
hebben over de hoogte van de tarieven van de regeling en of deze
tarieven de komende jaren stabiel zullen zijn.
Toegangscriteria Vergoedingsregeling persoonlijke zorg
De leden van de PvdA-fractie hebben een aantal vragen over de doelgroep
die de staatssecretaris voor ogen heeft met de vergoedingsregeling. In de
algemene omschrijving wordt gesproken van voornamelijk mensen met
een flexibele zorgvraag; zorg die niet planbaar is, op korte zorgmomenten,
op wisselende tijden, en gekoppeld is aan (vrijwilligers-)werk of opleiding.
In de voortgangsrapportage Hervorming langdurige zorg, de brief van
31 oktober 2011, werd ook nog gesproken van «mensen die behoefte
hebben aan structuur en vaste zorgverleners». Wat is er met deze
doelgroep gebeurd? Met welke reden wordt deze niet meer genoemd in
de omschrijving? Vallen mensen die een dwarslaesie hebben bijvoorbeeld, zij hebben behoefte aan vaste zorgverleners, niet meer onder de
doelgroep?
De leden van de PvdA-fractie concluderen dat de staatssecretaris de
doelgroep van de vergoedingsregeling niet nader zal omschrijven dan
deze algemene bewoording, en dat de staatssecretaris van plan is gewoon
maar alvast te beginnen en te zien wat er uit komt. Deze leden vragen in
dit kader om meer inzicht in het aantal mensen met een AWBZ-indicatie
van meer dan 10 uur.
– Hoeveel mensen zijn dat? Welk aandeel van de mensen die niet meer
voor een pgb in aanmerking zou komen komt daarvoor in aanmerking?
– Op welke grondslag is de indicatie gebaseerd?
– Welk onderdeel daarvan is nu nog begeleiding?
– Welk onderdeel daarvan is kortdurend verblijf?
– Welk onderdeel daarvan zijn groepsactiviteiten?
De leden van de PvdA-fractie vragen of de door Per Saldo geïnventariseerde doelgroepen door de staatssecretaris worden onderschreven. Deze
worden wel gebruikt als basis voor de gesprekken met zorgkantoren en
zorgaanbieders over het zorgaanbod. Is de staatssecretaris bereid om
deze doelgroepen breder te hanteren?
De leden van de PvdA-fractie hebben ook vragen over de landelijke
commissie bij het CVZ die de zorgkantoren zal adviseren bij de afhandeling van bezwaarschriften. Het zorgkantoor dient het advies «te wegen
in de beslissing op bezwaar». Genoemde leden zouden graag iets meer te
weten krijgen over het gewicht van dat advies. Krijgen cliënten die
bezwaar aantekenen een afschrift van het advies dat de commissie geeft?

3

Kunnen deze cliënten rechten ontlenen aan het advies van de commissie?
Hoe verhoudt dit zich met de opmerking: «Het is juridisch niet mogelijk
dat het kabinet een commissie installeert die individuele zaken, die onder
verantwoordelijkheid vallen van het zorgkantoor, herbeoordeelt»?
De staatssecretaris nodigt mensen uit om aan haar hun verhaal te
vertellen. Op welke manier kunnen mensen die niet goed terecht kunnen
voor de zorg die zij nodig hebben een reactie van de staatssecretaris
verwachten? Is de staatssecretaris bereid om zelf in te springen wanneer
mensen met hun verhaal bij haar aankloppen en tussen wal en schip
vallen? Hoe maakt de staatssecretaris aan de mensen bekend dat zij zich
persoonlijk tot de staatssecretaris kunnen wenden? Heeft de staatssecretaris de tijd en de mogelijkheden om duizenden mensen te ontvangen en
te spreken? Op grond van welke criteria gaat de staatssecretaris de
mensen selecteren die ze gaat uitnodigen op het ministerie?
Monitoring van de pgb-maatregelen
De leden van de PvdA-fractie vragen op welke manier de staatssecretaris
zal voorkomen dat er wachtlijsten ontstaan voor de vergoedingsregeling.
Ook vragen zij wat de staatssecretaris zoal verstaat onder de actieve
monitoring en onder «zo nodig tijdig bijsturen». Hoe ziet die bijsturing
eruit? Welke instrumenten heeft de staatssecretaris in handen om tot
«passende oplossingen» te komen? Is het verlagen van de tarieven van de
vergoedingregeling daar één van? Is het beperken van de toegang tot de
vergoedingsregeling daar één van? Hoe gaat de Kamer daarvan op de
hoogte gebracht worden? Wanneer en op welke wijze worden die
wijzigingen dan aan de mensen meegedeeld? Hoe transparant is deze
regeling die zich steeds kan wijzigen?
De leden van de PvdA-fractie vragen op welke manier de staatssecretaris
tijdig zal ingrijpen als al direct vanaf 1 januari 2012 blijkt dat de gewenste
zorg niet te leveren is. Wordt de driemaandelijkse rapportage daarvoor
aangehouden als bron? Moeten mensen dan eerst langs de bezwaar- en
beroepscommissie? Op welke manier voorkomt de staatssecretaris dat
deze mensen maandenlang noodgedwongen zonder de noodzakelijke
zorg zitten?
Genoemde leden vragen of er bij de monitoring wordt ingegaan op
tekorten van zorg in natura, op de redenen voor niet passen van zorg in
natura, en op het niet passen van zorg in natura bij het budgetplan. Hoe
verhoudt zich het contracteren van nieuwe, klantvriendelijke zorgaanbieders tot de afspraken en de continuïteit van de «oude» organisaties?
Als de contracteerruimte niet toeneemt en het aantal zorgaanbieders wel
moet toenemen omdat er meer op maat moet worden gewerkt, wat zijn
daarvan dan de gevolgen?
Kleinschalige pgb-gefinancierde wooninitiatieven
De leden van de PvdA-fractie concluderen dat budgethouders op hetzelfde
adres ingeschreven moeten staan om tot wooninitiatief te worden
gerekend. Zijn er ook wooninitiatieven waar de bewoners ieder een eigen
huisnummer/voordeur hebben? Vallen deze dan gelijk buiten de regeling,
of krijgen zij de gelegenheid om aan te tonen dat ze wel degelijk een klein
wooninitiatief zijn? Welke criteria worden in dit verband verder nog
gehanteerd?

4

Herindicatietraject ADL-bewoners
De leden van de PvdA-fractie vragen de staatssecretaris of kan worden
toegelicht wie er nu wel en wie er nu niet opnieuw zal moeten deelnemen
aan het herindicatietraject en of de bewoners van ADL-clusters daar
allemaal op een heldere manier over geïnformeerd zullen worden.
Bijlage
In de bijlage wordt gesteld over het 10-uurscriterium: «indien een cliënt
minder dan 10 uur zorg per week geïndiceerd heeft gekregen dan wijst het
zorgkantoor de aanvraag af». De leden van de PvdA-fractie vragen of de
beschikbaarheid van passende zorg in natura daarbij nog in overweging
wordt genomen.
De leden van de PvdA-fractie vragen wat de staatssecretaris precies
verstaat onder één gezin, als het gaat om een samengestelde zorgvraag.
Zijn huisgenoten een gezin? Moet er een familieband zijn? En in welke
graad?
De leden van de PvdA-fractie vragen of er in het geval van ADL-assistentie
alleen nog een vergoedingsregeling mogelijk is, of ook nog een pgb.
Deze leden vragen of zij het goed begrijpen dat de staatssecretaris zegt
dat een zorgkantoor een aanvraag voor de vergoedingsregeling zal
afwijzen als van te voren bekend is dat niet aan het 10-uurscriterium
wordt voldaan, maar dat als er achteraf, bij de verantwoording, blijkt dat
niet aan de 10 uur werd voldaan, de vergoedingsregeling behouden blijft.
De leden van de PvdA-fractie vragen op welke manier zal worden
beoordeeld of de bezwaren van een cliënt bij het passend zijn van zorg in
natura-aanbod gegrond is. Worden hier richtlijnen voor opgesteld? Hoe
gaat dat gebeuren als er nog geen definitie is van de doelgroep? Is dat
een kwestie van trial and error? Kan het zo zijn dat het ene zorgkantoor
een aanvraag toekent en een andere niet? Op welke manier worden de
ingevulde standaardantwoordcategorieën die de bijzondere zorgvraag
dienen te typeren hierbij buiten beschouwing gelaten?
Vragen en opmerkingen van de PVV-fractie
De leden van de PVV-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief van de staatssecretaris met betrekking tot de nadere
toelichting op de pgb-maatregelen voor het aankomende jaar. De
staatssecretaris schetst hierin een helder beeld van de voorgenomen
maatregelen.
De leden van de PVV-fractie hebben echter wel twee vragen. In de brief
geeft de staatssecretaris aan dat de Kamer elk kwartaal geïnformeerd zal
worden over de uitwerking van de pgb-maatregelen. Verderop geeft de
staatssecretaris aan te hechten aan een objectief oordeel en daarom doet
zij een beroep op het SCP. Het SCP zal echter jaarlijks hierover rapporteren. Hoe verhoudt het voornemen van de staatssecretaris om de Kamer
vier keer per jaar te informeren zich tegenover het feit dat het SCP slechts
één keer per jaar hierover rapporteert? Kan de staatssecretaris garanderen
dat er altijd een objectief oordeel ten grondslag ligt aan de informatie die
zij elk kwartaal tegemoet doet komen?

5

Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief van de staatssecretaris over de pgb-maatregelen 2012. Zij
hebben nog enkele vragen en opmerkingen.
– Er wordt in de brief aangegeven dat de vergoedingsmaatregel een
subsidieregeling is. Hoe groot is de subsidiemaatregel en hoe wordt
deze subsidie verdeeld over de verschillende zorgkantoren/regio’s?
– In de brief wordt aangegeven dat de staatssecretaris niet wil dat er
wachtlijsten voor de vergoedingsregeling bestaan. In de brief staat dat
zij hierop alert blijft. Wat is precies de taak van het zorgkantoor bij het
ontstaan (onder controle houden) van wachtlijsten voor zowel de zorg
in natura als bij de nieuwe vergoedingsregeling en wat is de taak van
het ministerie in dezen?
– De leden van de CDA-fractie zijn positief over de uitwerking van de
motie Uitslag/ Venrooy-van Ark (de actieve monitoring; Kamerstuk 30
597, nr. 233) waarbij wordt nagegaan wat de effecten zijn en of
bijsturing eventueel mogelijk is. Vanaf 1 januari wordt indien nodig de
vergoedingsregeling voor individuele gevallen versoepeld. Kan hier
meer duiding aan worden gegeven? Wat wordt er precies bedoeld;
komen hier aparte criteria voor of is dit in eerste instantie aan het
zorgkantoor?
– Het ministerie is bezig in kaart te brengen of de zorgkantoren in de
eerste ronde voldoende zorgaanbod hebben gecreëerd voor specifieke
doelgroepen. De leden van de CDA-fractie vragen of hierover al eerste
gegevens bekend zijn en wanneer de informatie bekend wordt.
– Hoe wordt er omgegaan met zorgorganisaties of zzp’ers met een
vernieuwend zorgaanbod die aansluiten bij de zorgvraag en pas per
1 juli 2011 kunnen worden gecontracteerd door zorgkantoren?
– De leden van de CDA-fractie vinden het positief dat er bij de criteria
van de vergoedingsregeling rekening gehouden wordt met de
bijzondere positie van meerdere zorgvragers in een gezin. Wel vragen
zij of er geen problematische situaties gaan ontstaan bij ouders die een
kind hebben met een grote zorgvraag die eerst een uur substantieel
meer zorg moeten leveren per etmaal – (boven)gebruikelijke zorg –
voordat ze in aanmerking kunnen komen voor de vergoedingsmaatregel?
– De leden van de CDA-fractie hechten veel waarde aan de individuele
cliëntbemiddeling, zoals beschreven in de visiebrief langdurige zorg
van juni 2011. Daarom vragen zij waarom de aanvraag wordt afgewezen door het zorgkantoor als er geen contact is geweest tussen
zorgaanbieder en zorgaanvrager. Is het niet zo dat het zorgkantoor een
goed overzicht moet hebben van het kwantitatieve en kwalitatieve
zorgaanbod in een betreffende regio? Zou het zorgkantoor hierin ook
geen adviesfunctie moeten vervullen?
– Is bekend hoeveel administratieve lasten en tijd de uitvoering van de
vergoedingsregeling voor zorgvragers en zorgkantoren zal gaan
kosten?
– Is er een communicatieplan naar burgers toe over deze nieuwe
regeling? Hoe weten toekomstige AWBZ-zorgvragers van het bestaan
van de vergoedingsregeling af? Wie is verantwoordelijk voor deze
communicatie?
Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
Toegangscriteria voor de Vergoedingsregeling persoonlijke zorg
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief over de
nadere toelichting op de pgb-maatregelen. Deze leden vragen de
staatssecretaris of als bij een nieuwe indicatie er geen gewenst

6

zorgaanbod in natura geboden kan worden en de aanvraag is met een
indicatie onder de 10- uursnorm, de aanvrager dan aanspraak maakt op
een vergoedingsregeling. Zo nee, hoe kan dan overeind blijven dat
iemand recht op zorg heeft?
De leden van de SP-fractie constateren dat de staatssecretaris een
onafhankelijke commissie instelt bestaande uit zorgbehoevenden,
zorgaanbieders en zorgkantoren die advies geeft over ingediende
bezwaarschriften. Echter betreuren genoemde leden het feit dat deze
onafhankelijke commissie geen advies mag geven in de besluitvorming
over een vergoedingsregeling. Zij willen weten wanneer de commissie
wordt ingesteld en welke samenstelling de commissie heeft. Deze leden
willen weten of er regionale commissies worden ingesteld of dat er een
landelijke commissie komt. Daarbij willen zij ook weten of de onafhankelijke commissie na 2014 behouden blijft.
De leden van de SP-fractie constateren dat bij de aanvraag van een
vergoedingsregeling de zorgbehoevende een aanvraagformulier en een
zorgplan dient in te leveren. Het zorgkantoor stelt voor 15 december het
format van dit zorgplan vast. Genoemde leden willen weten hoe dit
format eruit komt te zien en of deze eenvoudig en duidelijk in te vullen zijn
voor mensen die een vergoedingsregeling aanvragen.
De leden van de SP-fractie merken op dat er nu goed getoetst gaat
worden waarom iemand een vergoedingsregeling aanvraagt c.q. nodig
heeft. Zij vragen de staatssecretaris waarom dit niet eerder is gedaan. Had
de groei voorkomen kunnen worden als er eerder gekeken was waarom
mensen een beroep op het pgb doen? Is de staatssecretaris bereid om als
blijkt dat dit komt door ontbrekend zorgaanbod dan te zorgen dat dit
aanbod ontwikkeld wordt? Zo nee, waarom niet?
De leden van de SP-fractie merken ook op dat er nu wordt gesproken van
nieuw inzicht dat blijkt «uit gesprekken met betrokkenen». Deze leden
constateren dat die argumenten ook in eerdere Kamerdebatten zijn
gewisseld (door voornamelijk de oppositie). Waarom is de staatssecretaris
nu wel bereid geweest om te luisteren? Erkent de staatssecretaris dat de
plannen te overhaast zijn gepresenteerd? Zo nee, hoe verklaart de
staatssecretaris dan – zo vragen genoemde leden – dat er nu wel begrip is
voor «bijzondere gevallen»? Vindt de staatssecretaris het overigens
terecht dat over «gevallen» gesproken wordt?
Inzet van mantelzorgers
De leden van de SP-fractie constateren in de brief dat familie en directe
betrokkenen financieel gecompenseerd kunnen worden via de vergoedingsregeling. Deze leden willen weten of het de bedoeling is dat
mantelzorgers zzp’er moeten worden om een financiële tegemoetkoming
te ontvangen. Genoemde leden vragen de staatssecretaris erop toe te zien
dat mantelzorgers geen slecht betaalde, ongekwalificeerde «zorgverleners» worden. Acht de staatssecretaris het mogelijk dat een zorgkantoor
direct een mantelzorger inhuurt? Zo nee, waarom niet?
Monitoring van de pgb-maatregelen
De leden van de SP-fractie constateren dat de staatssecretaris vanaf
1 januari 2012 wil kijken of de vergoedingsregeling versoepeld kan
worden voor individuele gevallen, zodra blijkt dat zorgkantoren de
gewenste zorg niet kunnen bieden binnen een bepaalde tijd. Genoemde
leden willen weten welke regels hiervoor worden opgesteld.

7

De leden van de SP-fractie zijn tevreden met het feit dat er een meldpunt
komt, waar mensen met hun klachten, vragen en meldingen terecht
kunnen. Deze leden willen weten hoe dit meldpunt eruit ziet, waar dit
meldpunt komt en wat er met de verzamelde gegevens gebeurt. Ook
willen zij actief geïnformeerd worden door het meldpunt. Behoort dat tot
hun taak? Zo nee, waarom niet?
De leden van de SP-fractie vragen om uitleg waarom nu pas aan
gegevensverzameling wordt gedaan omtrent het pgb, het zorgaanbod
enzovoorts. Ware het niet beter om eerst alle gegevens te kennen
alvorens voorstellen te doen om het pgb af te schaffen voor extramurale
zorgsituaties? Kan de staatssecretaris het antwoord toelichten?
Acht de staatssecretaris het mogelijk dat er zorgkantoren zijn die hun
zorgtaak hebben afgekocht met een pgb omdat er geen zorgaanbod
voorhanden was? Zo ja, hoe oordeelt de staatssecretaris daarover?
De leden van de SP-fractie willen weten hoeveel zorgaanbieders gevraagd
wordt naar belemmeringen in de wet- en regelgeving. Deze leden willen
weten hoe vaak dit gevraagd wordt en op welke wijze dit gebeurt. Is het
de bedoeling van de staatssecretaris om wet- en regelgeving rond CAO,
loontijden en andere arbeidsvoorwaarden te versoepelen? Zo ja, denkt de
staatssecretaris dat de zorg hierdoor een aantrekkelijker beroep wordt?
Herindicatietraject ADL-bewoners
De leden van de SP-fractie zijn zeer ongerust over de nieuwe situatie bij
het ADL-clusterwonen. Erkent de staatssecretaris dat de gezamenlijke
brief met CVZ en CIZ tot veel onrust leidt? Dat bijvoorbeeld termen als
verzorging, verpleging en ondersteuning consequent door elkaar gehaald
worden? Graag ontvangen zij hierop een reactie. Erkent de staatssecretaris dat Fokus nu geen verpleegkundige zorg biedt in de ADL-vorm? Is
het de bedoeling dat ADL-ers verpleegkundig worden opgeleid? Graag
vernemen deze leden een reactie hierop.
Genoemde leden willen graag weten wat het advies is van de NZa over de
tarieven voor ADL. Waarom is de Kamer daarover niet geïnformeerd?
Wordt er bij de herindicatie van bewoners van ADL-clusters ook gekeken
naar zorgvraag buiten de woning? Erkent de staatssecretaris dat mensen
daar nu veelal hun pgb voor inzetten? Kan dat in de toekomst nog?
Vragen en opmerkingen van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de nadere
toelichting op de pgb-bezuinigingen die per 1 januari 2012 in werking
zullen treden. Deze leden hebben nog meerdere vragen en opmerkingen.
Allereerst willen zij markeren dat zij de pgb-bezuinigingen van dit kabinet
afkeuren. De eigen regie van de patiënt wordt drastisch beperkt en voor
een grote groep cliënten dreigt zorg op maat te verdwijnen.
Toegangscriteria Vergoedingsregeling
De leden van de D66-fractie constateren dat er eindelijk toegangscriteria
voor de vergoedingsregeling zijn opgesteld. Wil de staatssecretaris
toelichten waarom wordt vastgehouden aan het 10-uurscriterium om in
aanmerking te komen voor de vergoedingsregeling? Blijft de ondergrens
van 10-uursindicatie staan als in 2013 de functie begeleiding wordt
overgeheveld naar de Wmo? Indien ja, waarom wordt het
10-uurscriterium op dat moment niet naar beneden bijgesteld? Kan de

8

staatssecretaris aangeven hoeveel mensen er vanaf 2013 naar
verwachting onder de 10-uursindicatie vallen, wanneer begeleiding niet
meer wordt meegeteld?
De leden van de D66-fractie betreuren het dat rondom de afbakening van
de doelgroepen voor de vergoedingsregeling nog veel onduidelijkheid
blijft bestaan. De staatssecretaris geeft aan dat aan de hand van
ervaringen met de vergoedingsregeling de doelgroepen en hun zorgbehoeften worden vastgesteld. Die criteria moeten dan per 1 januari 2014
definitief duidelijk zijn. Kan de staatssecretaris toelichten waarom zij het
noodzakelijk acht nog twee jaar verwarring en onzekerheid te laten
bestaan rondom de omschrijving van de doelgroep van de vergoedingsregeling?
De staatssecretaris is van plan om bij het College voor zorgverzekeringen
tijdelijk een landelijke commissie in te stellen met vertegenwoordigers
van cliënten, zorgaanbieders en zorgkantoren die het zorgkantoor moeten
gaan adviseren bij de afhandeling van bezwaarschriften. Waarom wordt
deze commissie tijdelijk ingesteld? Hoe lang zal de tijdelijke periode
duren? Hoe gaat de staatssecretaris afdwingen en monitoren dat het
advies ook daadwerkelijk wordt meegenomen?
Op welke wijze krijgen cliënten die in aanmerking komen voor de
vergoedingsregeling ondersteuning in het beheer van het budget en
aanstellen en begeleiden van personeel?
Monitoring van de pgb-bezuinigingen
De leden van de D66-fractie constateren dat de staatssecretaris de
pgb-bezuinigingen wil gaan monitoren. Op welke manier stelt de
staatssecretaris vast dat zorgkantoren bij hun zorginkoop onvoldoende
rekening hebben gehouden met bepaalde doelgroepen? Indien zorgkantoren geen passende zorg kunnen leveren wil de staatssecretaris vanaf
1 januari 2012 bekijken of het nodig is de vergoedingsregeling voor
individuele gevallen te versoepelen. Kan de staatssecretaris bevestigen
dat het hierbij om gevallen gaat met een indicatie van minder dan 10 uur?
Welke criteria worden gebruikt om vast te stellen dat zorgkantoren niet in
staat zijn de gewenste zorg voor deze gevallen op tijd te leveren? Is de
staatssecretaris bereid als blijkt dat individuele gevallen tot eenzelfde
doelgroep behoren, voor deze hele doelgroep af te zien van het
10-uurscriterium? Wil de staatssecretaris bij het monitoren meenemen
waarom mensen genoodzaakt zijn een beroep te doen op de vergoedingsregeling en of zij in staat zijn het budget te beheren?
De leden van de D66-fractie hechten bij het monitoren van de verschuivingen van cliënt- en geldstromen grote waarde aan een objectief oordeel.
Welke verschuivingen van cliëntenstromen worden verwacht? Tot dusver
werd gebruik gemaakt van de expertise van het Centraal Planbureau.
Waarom wordt nu voor het SCP gekozen? De staatssecretaris hanteert in
het monitoringsproces een viertal kernvragen. Is de staatssecretaris
bereid om daarbij expliciet de kernvraag mee te nemen of passende zorg
op maat voor alle patiënten beschikbaar blijft? Indien nee, waarom niet?
Deze leden hebben met interesse kennisgenomen van het instellen van
een landelijk meldpunt in de vorm van een helpdeskfunctie bij Per Saldo.
Op welke wijze wordt de privacy van de bellende cliënten en hun
gegevens gegarandeerd?

9

Definitie kleinschalige pgb-gefinancierde wooninitiatieven
De leden van de D66-fractie hebben vernomen dat de definitie van
kleinschalige pgb-gefinancierde wooninitiatieven in enkele gevallen niet
goed werkt, omdat bewoners op afzonderlijke huisnummers wonen. Is de
staatssecretaris bereid hier een oplossing voor te zoeken?
Vragen en opmerkingen van de GroenLinks-fractie
De leden van de fractie van GroenLinks danken de staatssecretaris voor de
brief met daarin een nadere toelichting op de pgb-maatregelen 2012. Deze
brief is onder andere toegezegd om meer duidelijkheid te bieden over de
criteria die per 1 januari 2012 gaan gelden voor AWBZ-geïndiceerden die
gebruik willen maken van de Vergoedingsregeling persoonlijke zorg. Deze
leden zijn van mening dat de onzekerheid bij pgb-houders niet weggenomen wordt nu de criteria pas per 1 januari 2014 definitief worden en
daarnaast blijven er nog te veel onduidelijkheden bestaan. De plannen
blijven dus gaandeweg aangepast worden en de leden van de
GroenLinks-fractie waarschuwen dan ook dat de plannen steeds meer op
een wankel kaartenhuis gaan lijken, dat vroeg of laat in elkaar zal storten.
Zij zijn daarnaast van mening dat de staatssecretaris op deze manier
experimenteert met de zorg voor kwetsbare mensen.
Onlangs werd via de pers duidelijk dat het subsidieplafond voor het
persoonsgebonden budget in 2012 verlaagd is vastgesteld op € 2 689
miljoen. Op welke wijze heeft de staatssecretaris de Kamer hierover
geïnformeerd? Wat zijn de argumenten van het verlagen van het plafond
en wat zijn de gevolgen hiervan voor budgethouders? Hoe verhoudt het
verlagen van het subsidieplafond zich tot de toezegging van de staatssecretaris in het VAO pgb op 9 november jl. dat het een kwestie is van
communicerende vaten, dat zij geen wachtlijsten wil?
De staatssecretaris blijft vasthouden aan haar standpunt dat de
pgb-maatregelen binnen de huidige budgettaire kaders genomen moeten
worden, terwijl er juist voor wordt gewaarschuwd dat de pgb-maatregelen
de kosten zullen doen toenemen. Daarom maken de leden van de
GroenLinks-fractie graag van de gelegenheid gebruik om via dit schriftelijk
overleg meer verduidelijking te vragen.
Toegangscriteria voor de Vergoedingsregeling persoonlijke zorg
De leden van de GroenLinks-fractie vinden de wijze waarop de criteria
voor de Vergoedingsregeling persoonlijke zorg worden uitgewerkt
onvoldoende en het verbaast hen dat de staatssecretaris kiest voor een
groeitraject dat tot criteria moet leiden die vanaf 1 januari 2014 zullen
worden gehanteerd. Wat zijn hiervoor haar argumenten? Door de keuze
voor een groeitraject in plaats van het op voorhand duidelijk opstellen van
de criteria staat al vast dat na de invoering van de vergoedingsregeling de
spelregels zullen worden veranderd. Omdat de uitvoering van de
Vergoedingsregeling persoonlijke zorg binnen de budgettaire kaders
plaats moet vinden, vrezen zij dat niet de werkbaarheid van de criteria,
maar de budgettaire kaders leidend zullen zijn. Zij krijgen hierop graag
een reactie van de staatssecretaris.
Het 10-uurscriterium voor het in aanmerking komen voor de vergoedingsregeling roept bij de leden van de GroenLinks-fractie verschillende vragen
op. Deze leden zijn van mening dat de 10-uursregeling onnodig bureaucratisch is en zien daarom graag een nadere onderbouwing van de
noodzaak van die 10-uursregeling. Wat is de reden dat de staatssecretaris
kiest voor een ondergrens van 10 uur en waarom blijft deze ondergrens

10

op 10 uur staan als mogelijk de functie begeleiding uit het verzekerd
pakket wegvalt in 2013? Hoe hoog is het aantal mensen dat een indicatie
heeft van minder dan 10 uur en hoe hoog is dit aantal wanneer de functies
begeleiding individueel en groep niet worden meegeteld? Houdt de
staatssecretaris de mogelijkheid open om de 10-uursregeling alsnog te
schrappen?
Volgens de leden van de GroenLinks-fractie bieden de criteria zoals ze in
de brief worden verwoord (en per 1 januari 2012 gaan gelden) onvoldoende duidelijkheid, waardoor bijvoorbeeld verschillen kunnen ontstaan
tussen zorgkantoorregio’s. Genoemde leden vrezen dat mensen met een
vergelijkbare zorgvraag in de ene regio wel in aanmerking zullen komen
voor de vergoeding en in de andere regio niet. Zij krijgen daarop graag
een reactie van de staatssecretaris. Is de staatssecretaris met deze leden
van mening dat een dergelijk verschil in aanspraak op de vergoedingsregeling ongewenst is? Op welke manier voorkomt de staatssecretaris dat er
verschil tussen verschillende zorgkantoorregio’s gaat ontstaan?
De aanwezigheid van een zorgplan is één van de criteria waar het
zorgkantoor op zal toetsen. Bijvoorbeeld de aanwezigheid van een
aanvraagformulier, waarop aanvragers de redenen voor aanvraag van de
vergoedingsregeling moeten invullen. Welke redenen worden daarin
meegenomen en welke redenen vindt de staatssecretaris reden om de
aanvraag als voldoende onderbouwd te zien? Gaat het daarbij bijvoorbeeld ook om ontevredenheid over aanbod, werkwijze of kwaliteit van
gecontracteerde zorg in natura aanbieders? Hoe streng wordt het zorgplan
getoetst?
Verder roept de uitwerking van criterium 5, de toets of alle in het zorgplan
genoemde zorgaanbieders door het zorgkantoor zijn gecontracteerd,
vragen op bij de leden van de GroenLinks-fractie. Bij de uitleg staat
immers dat deze niet gecontracteerd mogen zijn. Hoe wordt dit criterium
gehanteerd bij personen die deels de zorg bij gecontracteerde en deels bij
niet gecontracteerde aanbieders willen inkopen? En wat als na toekenning
van de vergoedingsregeling de aanbieder alsnog wordt gecontracteerd
door het zorgkantoor, vervalt dan de aanspraak op de vergoedingsregeling?
Inzet van mantelzorgers
De vergoedingsregeling mag ook worden ingezet om mantelzorg in te
schakelen. De leden van de GroenLinks-fractie vragen hoe dit te rijmen is
met het beoogde effect van de pgb-maatregelen om ongeveer een derde
van de AWBZ-vragers ertoe te bewegen af te zien van AWBZ-zorg. Afzien
van AWBZ-zorg kunnen alleen die mensen met een matige tot ernstige
beperking die terug kunnen vallen op een netwerk van mensen om hen
heen, die bereid zijn om de benodigde zorg en aandacht te leveren en/of
over voldoende financiële middelen beschikken om particulier de zorg in
te kopen. Met een indicatie van minder dan 10 uur dwingt de staatssecretaris mantelzorgers om meer zorg te leveren als de zorg in natura geen
passend antwoord heeft. Wat maakt deze mantelzorgers anders dan
mantelzorgers die hulp verlenen bij een indicatie vanaf 10 uur?
Monitoring van de pgb-maatregelen
De leden van de GroenLinks-fractie steunen het voornemen van de
staatssecretaris om de gevolgen van de pgb-maatregelen te monitoren.
De staatssecretaris schrijft dat dat actief monitoren niet alleen het turven
is van wat er gebeurt, maar dat het vooral gaat om het nagaan wat de
effecten zijn van de pgb-maatregelen, om tijdig bijsturen en tot passende
oplossingen te komen. De staatssecretaris schrijft ook dat het hierbij kan

11

gaan om individuele gevallen. Deze leden vragen of dit betekent dat in
individuele gevallen de vergoedingsregeling ook open staat voor mensen
met een indicatie onder de 10 uur.
Mensen hebben vaak noodgedwongen voor een pgb moeten kiezen,
omdat er geen alternatief was. Wordt in de monitoring van de
pgb-maatregelen ook aandacht besteed aan de verschillende overwegingen waarom mensen genoodzaakt zijn een beroep te doen op de
vergoedingsregeling en of zij deze ook zelf kunnen uitvoeren?
Zoals eerder in deze inbreng al aangegeven, maken de leden van de
GroenLinks-fractie zich zorgen over een mogelijk verschil in hanteren van
de toegangscriteria door de verschillende zorgkantoren. In hoeverre wordt
dit in de voorgestelde monitoring meegenomen? Is de staatssecretaris
voornemens om te monitoren of er verschil in aanspraak tussen de
verschillende zorgkantoorregio’s ontstaat?
De leden van de GroenLinks-fractie hechten net als de staatssecretaris aan
een objectief oordeel over de aannames die ten grondslag liggen aan de
pgb-maatregelen en de manier waarop deze zich ook daadwerkelijk
voordoen. De staatssecretaris heeft ervoor gekozen dit onderzoek door het
Sociaal en Cultureel Planbureau te laten uitvoeren. Genoemde leden
vernemen graag waarom ervoor gekozen is het SCP opdracht te geven
voor dit onderzoek. Wat zijn daarvoor de redenen? Heeft de staatssecretaris ook overwogen dit onderzoek door bijvoorbeeld het CPB te laten
doen? Wat is de onderzoeksvraag voor dit onderzoek en wat zijn de
deelvragen? Welke aannames omtrent de verschuivingen van patiëntenstromen laat de staatssecretaris onderzoeken?
De staatssecretaris stelt een landelijke commissie in die voor alle partijen
de mogelijkheid biedt zicht te houden op de problemen die zich voor
kunnen gaan doen. Uit de brief begrijpen de leden van de GroenLinksfractie dat de staatssecretaris deze commissie tijdelijk wil instellen.
Overweegt de staatssecretaris deze commissie in 2014 te verankeren,
zodat de toegevoegde meerwaarde in stand blijft?
Definitie van kleinschalige pgb-gefinancierde wooninitiatieven
In de brief constateert de staatssecretaris dat de CVZ-definitie voor
wooninitiatieven goed werkbaar is. Er zijn dit jaar pgb-wooninitiatieven
gestart, die niet onder de pragmatische CVZ-definitie van een wooninitiatief vallen, omdat de bewoners op afzonderlijke huisnummers wonen. De
leden van de GroenLinks-fractie krijgen graag uitleg hoe het kan dat een
beperkt aantal wooninitiatieven buiten de budgetgarantie is gehouden. Op
hoeveel aanvragen is geen budgetgarantie afgegeven en hoeveel daarvan
zijn afgewezen omdat de bewoners een eigen huisnummer hebben? Is de
staatssecretaris bereid met deze initiatieven in overleg te gaan om
problemen die dit jaar spelen op te lossen?
Tijdens het VAO over de pgb-maatregelen op 9 november 2011 stelde de
staatssecretaris dat materieel invulling wordt gegeven aan de motie
Voortman c.s. (Kamerstuk 30 597, nr. 227) en dat de motie wordt uitgevoerd. De leden van de GroenLinks-fractie zijn echter van mening dat met
de uitleg uit de brief niet wordt uitgevoerd wat die motie vraagt, namelijk
dat de definitie van het CVZ van wooninitiatieven moet aansluiten op de
praktijk van bestaande wooninitiatieven. Immers, door het in stand
houden van die definitie blijven wooninitiatieven waarbij de bewoners elk
een eigen huisnummer hebben uitgesloten van de budgetgarantie.
Waarop baseert de staatssecretaris haar stelling dat de definitie voor
wooninitiatieven werkbaar is gebleken? Is de staatssecretaris zich ervan

12

bewust dat onlangs in een rechtszaak – die tegen het zorgkantoor was
aangespannen door mensen die door deze definitie niet onder de
budgetgarantie vielen – de rechter heeft gesteld dat het nog niet duidelijk
is wat de gevolgen zijn van de toezegging van de staatssecretaris dat de
motie Voortman c.s. materieel wordt ingevuld?
Herindicatietraject ADL-bewoners
De leden van de GroenLinks-fractie begrijpen dat de staatssecretaris de
vragen over het herindicatietraject nog niet adequaat kan beantwoorden,
maar zien de informatie naar aanleiding van de bijeenkomst op
8 december 2011 graag tegemoet. Ook vragen zij of de staatssecretaris
voor het komende AO over de pgb-maatregelen nadere informatie kan
geven over de mogelijke problemen bij het herindicatietraject
ADL-clusters. Het herindicatietraject heeft namelijk voor meerdere cliënten
geleid tot een lagere indicatie. Wat betekent dat voor de toezegging van
de staatssecretaris dat de cliënt houdt wat hij/zij nu heeft?
Vragen en opmerkingen van de ChristenUnie-fractie
De leden van de fractie van de ChristenUnie kijken met teleurstelling terug
op het VAO van 9 november over het pgb. Bij het VAO waren twee punten
voor deze leden van groot belang: 1) afzien van het 10-uurscriterium en 2)
het niet instellen van een eventuele wachtlijst voor de vergoedingsregeling, wanneer blijkt dat de ramingen voor de vergoedingsregeling niet
toereikend zijn. Er wordt vastgehouden aan het 10-uurscriterium, maar er
is wel toegezegd om geen wachtlijst in te stellen. Dit laatste is mooi. Ook
is er tijdens het VAO wederom een pleidooi gehouden voor het uitstellen
van de pgb-maatregelen omdat er geen garanties gegeven kunnen
worden, dat er geen mensen tussen wal en schip gaan vallen, wanneer de
pgb-maatregelen worden voortgezet. Deze motie kreeg ook de steun van
de leden van de fractie van de ChristenUnie, maar geen steun van de
meerderheid van de Kamer.
De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben kennisgenomen van
de brief van 1 december met daarin nadere toelichting op de
pgb-maatregelen 2012. Zij zien dat er uitwerking is gegeven aan de motie
Van der Staaij, waarin werd gevraagd om de criteria voor het in
aanmerking komen voor de vergoedingsregeling nader eenduidig en
eenvoudig uit te werken (Kamerstuk 30 597, nr. 231). Met nog een maand
te gaan voordat de vergoedingsregeling zal ingaan hebben deze leden
nog een aantal vragen over deze brief.
Tijdens het VAO van 9 november is er het volgende door de staatssecretaris gezegd:«Ik zeg toe dat ik, mocht onverhoopt blijken dat er mensen
zijn die tussen wal en schip vallen – daarmee bedoel ik dat zij geen zorg in
natura kunnen krijgen, omdat dit nog niet goed op gang is gekomen – zal
kijken of ik die mensen de vergoedingsregeling kan geven. De bedoeling
is dat zorg in natura zo hard op stoom komt, dat mensen die onder het
10-uurscriterum vallen, daarmee kunnen worden geholpen. Dat is de
gedachte van het 10-uurscriterium. Als dat niet zo is, als die aanname dus
niet zou kloppen, ligt het volkomen in mijn lijn de vergoedingsregeling
ruimer te maken. Die mensen hebben inderdaad recht op zorg.» De leden
van de fractie van de ChristenUnie vragen hoe deze mensen die eventueel
tussen wal en schip dreigen te vallen concreet worden geholpen. Waarom
is in de 1 december brief geen duidelijke uitleg gegeven aan het eventueel
ruimer maken van de vergoedingsregeling? Is het mogelijk om alsnog een
uitleg te geven over dit eventuele scenario? In de brief staat wel, dat
wanneer blijkt dat het gecontracteerde zorgaanbod niet in staat is om de
gewenste zorg op tijd te leveren en het zorgkantoor geen mogelijkheden

13

voor een alternatief heeft, dat vanaf 1 januari direct bekeken wordt of het
nodig is om de vergoedingsregeling voor individuele gevallen te
versoepelen. Worden hiermee ook die mensen bedoeld die niet voldoen
aan het 10-uurscriterium?
De leden van de fractie van de ChristenUnie willen ook een andere
passage uit het VAO aanhalen: «Ik handhaaf niet tot op het laatste
moment het 10-uurscriterium. Er zijn andere criteria voor de vergoedingsregeling die de cliënt nadrukkelijk op het lijf is geschreven, dat is de eigen
regie. Als de zorg in natura daar niet aan tegemoet kan komen, wegen de
argumenten van de vergoedingsregeling zwaarder. Ik ben dan bereid om
de 10-uursgrens te nuanceren, want die is inderdaad op pragmatische en
financieel houdbare argumenten gekozen. Als er op basis van inhoudelijke
criteria geen recht op zorg in natura is, kan ik de aanpassing betalen
doordat mensen die een recht hebben op zorg, die niet in natura kunnen
gebruiken. In deze zin is er ruimte. Mensen zullen het een of het ander
gebruiken.»
Waarom is er in de brief niets geschreven over de bereidheid om het
10-uurscriterium te nuanceren? Waarom staat er in de brief dat een
zorgaanvraag van cliënten die voor minder dan 10 uur per week zorg zijn
geïndiceerd door het zorgkantoor wordt afgewezen? Waarom wordt er
niets geschreven over de eventuele geboden ruimte zoals deze tijdens het
debat naar voren kwam? Kan er alsnog een duidelijke uitleg worden
geven hoe aan deze extra beleidsruimte invulling wordt gegeven?
De vergoedingsregeling wordt geïntroduceerd omdat uit gesprekken met
mensen met een pgb, zorgaanbieders en zorgkantoren is gebleken dat er
(nog) geen adequaat zorgaanbod in natura beschikbaar zal zijn.
De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen wat de concrete
prikkels zijn voor zorg in natura aanbieders om zich op korte termijn te
vernieuwen. Ook vragen zij hoe er wordt omgegaan met dilemma’s
rondom adequate zorg. Als een cliënt bijvoorbeeld wil studeren in een
bepaalde stad, maar in deze stad geen adequate zorg aanwezig is, terwijl
er in een andere studentenstad wel adequate zorg aanwezig is, wordt deze
toekomstige student dan gedwongen om te kiezen voor een stad waar hij
niet wil studeren? Of kan er dan wel aanspraak op de vergoedingsregeling
worden gemaakt?
Tot wanneer blijft de vergoedingsregeling bestaan? In de brief van
15 september wordt aangegeven, dat voor 2012 een bedrag voor de
vergoedingsregeling is geoormerkt. Kunnen deze leden ervan uitgaan dat
de vergoedingsregeling ook daarna, zolang het aanbod van zorg in natura
niet passend is, zal blijven bestaan? De vergoedingsregeling komt voort
uit de onmogelijkheden van zorg in natura om zorg te leveren in overeenstemming met het budgetplan. Wordt er geregistreerd wat de redenen zijn
van toekenningen voor een vergoedingsregeling? Worden op deze wijze
dan ook de tekorten aan zorg in natura geregistreerd?
De leden van de fractie van de ChristenUnie merken op dat er onderscheid
wordt gemaakt tussen complexe en niet-complexe zorg. Waaruit blijkt dat
voor niet-complexe zorg een «minder dan 10-uurscriterium» geldt? En
waaruit blijkt dat complexe zorg, zorg is die minimaal aan het
10-uurscriterium voldoet?
Zijn er cliënten bekend met groepsbegeleiding die aan het
10-uurscriterium voldoen? Mogen om aan het 10-uurscriterium te voldoen
persoonlijke verzorging en verpleging en begeleiding bij elkaar opgeteld
worden? Zo ja, bestaat er ook een mogelijkheid om bijvoorbeeld
persoonlijke verzorging in natura af te nemen en verpleging en
begeleiding af te nemen via de vergoedingsregeling?

14

De leden van de fractie van de ChristenUnie merken op dat een aanzienlijk
deel van de mensen met een dwarslaesie bij de nieuwe regeling buiten de
boot zal vallen. Deze maatregel zal hen fors belemmeren in hun zelfstandigheid en in hun mogelijkheden om in de maatschappij te participeren.
Een groot deel van de mensen met een dwarslaesie komt namelijk niet
aan het 10-uurscriterium, terwijl de elementaire hulp die wordt geboden
aan mensen met een dwarslaesie van persoonlijke aard is. Daarnaast zijn
veel mensen met een dwarslaesie dagelijks in meer of mindere mate
aangewezen op verzorging en individuele begeleiding, waarbij de
beschikbaarheid van vaste verzorgenden weliswaar minder van belang is,
maar het gaat hierbij voor een deel wel om assistentie op afroep en/of
buiten de werktijden van veel grote thuiszorginstellingen. Deze leden
vragen of het mogelijk is om mensen met een dwarslaesie, die beschikken
over een AWBZ-indicatie voor persoonlijke verzorging en/of verpleging,
ook als zij niet aan het 10-uurscriterium voldoen, in aanmerking te laten
komen voor de vergoedingsregeling.
De leden van de fractie van de ChristenUnie merken op dat een trekkingsrecht voor de vergoedingsregeling op korte termijn niet mogelijk is. Er zal
voor 2012 worden aangesloten bij de huidige pgb-regeling. Waarom is
een trekkingsrecht niet mogelijk? Gelden de maatregelen die voor de
pgb-regeling per 2012 worden genomen bij de aanpak bij fraude ook voor
de vergoedingsregeling? Gaan zorgkantoren bijvoorbeeld alle beginnende
budgethouders actief ondersteunen bij het eerste gebruik? Wordt een
aparte betaalrekening voor de vergoedingsregeling ook verplicht? Kunnen
budgethouders hun vergoedingsregeling regelen via een bemiddelingsbureau?
ADL geeft geen toegang tot de vergoedingsregeling, maar wanneer
iemand toegang heeft tot de vergoedingsregeling, dan kan men wel via
deze regeling ADL-assistentie aanvragen. Wordt de ADL-assistentie dan
op het te ontvangen bedrag geplust? Of gaat ADL-assistentie van het te
ontvangen bedrag af?
De leden van de fractie van de ChristenUnie merken op dat het ook binnen
de vergoedingsregeling mogelijk blijft om personen uit de naaste
omgeving in te kopen. Betekent dit dat alleen mensen met een matige tot
ernstige beperking terug kunnen vallen op een netwerk van mensen om
hen heen, die bereid zijn om de benodigde zorg en aandacht te leveren
en/of over voldoende financiële middelen beschikken om particulier de
zorg in te kopen? Worden met een indicatie van minder dan 10 uur
mantelzorgers gedwongen om meer zorg te leveren wanneer zorg in
natura geen passend antwoord heeft? Wat maakt deze mantelzorgers
anders, dan de mantelzorgers die hulp verlenen bij een indicatie vanaf 10
uur?
Ook willen de leden van de fractie van de ChristenUnie benadrukken dat
zij het jammer vinden dat de zorgboerderijen niet als aparte groep
zorgaanbieders worden meegenomen. Tot nu toe zijn er namelijk voor het
jaar 2012 maar twee nieuwe zorgboerderijen gecontracteerd bij zorgkantoren (waarvan één groep samenwerkende zorgboerderijen). Genoemde
leden zijn van mening dat er wel degelijk speciaal beleid nodig is om
ervoor te zorgen dat zorgboerderijen onderdeel blijven van het toekomstige zorgaanbod. Daarom vragen deze leden nadere uitleg van de
staatssecretaris hoe zij er precies voor zorgt dat zorgboerderijen gecontracteerd worden. Zorgboeren zijn op dit moment druk bezig met het
behalen van een kwaliteitscertificering. De leden van de ChristenUniefractie menen dat een kwaliteitscertificaat voldoende moet zijn om te
worden gecontracteerd bij een zorgkantoor. Wordt deze stelling door de

15

staatssecretaris gedeeld? Kan er worden aangegeven, hoe het hebben van
een kwaliteitscertificaat bij het contracteren wordt meegenomen?
Tot slot willen de leden van de fractie van de ChristenUnie ingaan op het
monitoren van de pgb-maatregelen. Het is mooi dat er wordt gestreefd
naar een actieve monitoring. Deze leden zien dat er kernvragen zijn
geformuleerd waarop het monitoren zal worden gebaseerd. Zij vragen of
er bij het monitoren ook gekeken gaat worden naar de groep die niet voor
de vergoedingsregeling in aanmerking komt.
Vragen en opmerkingen van de SGP-fractie
De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief van de staatssecretaris, waarin zij de criteria voor de nieuwe
Vergoedingsregeling persoonlijke zorg naar aanleiding van de motie Van
der Staaij (Kamerstuk 30 597, nr. 231) nader uitwerkt. Hierdoor is het
mogelijk dat de Kamer zich over dit belangrijke onderwerp nog voor het
kerstreces kan uitspreken. De leden van de SGP-fractie hechten daar
belang aan, gezien de grote impact die de voorgestelde wijzigingen
hebben op mensen die afhankelijk zijn van langdurige zorg.
Toegangscriteria
In de brief licht de staatssecretaris nogmaals toe waarom zij de vergoedingsregeling heeft geïntroduceerd, namelijk dat er in «bijzondere
gevallen» (nog) geen adequaat zorgaanbod in natura (ZIN) beschikbaar is.
De leden van de SGP-fractie vragen de staatssecretaris of zij een
inschatting kan maken hoe groot de groep cliënten op dit moment is
waarvoor nog geen passend zorgaanbod in natura beschikbaar is. Zij
wensen daarbij graag een uitsplitsing naar cliënten met een indicatie van
minder dan 5 uur, cliënten met een indicatie van 5–10 uur en meer dan 10
uur.
De omschrijving «(nog) geen adequaat zorgaanbod in natura» impliceert
dat de staatssecretaris verwacht dat ZIN-aanbieders op termijn wel aan de
flexibele zorgvraag kunnen voldoen. Kan de staatssecretaris aangeven
wat haar verwachtingspatroon hierin is? Verwacht de staatssecretaris dat
ZIN-aanbieders uiteindelijk alle zorg kunnen leveren, en is het in dat geval
de bedoeling van de staatssecretaris om de vergoedingsregeling op
termijn helemaal te laten verdwijnen? Of verwacht de staatssecretaris dat
er altijd een groep cliënten voor de vergoedingsregeling in aanmerking zal
blijven komen? Zo ja, hoe groot schat de staatssecretaris die groep
cliënten in op langere termijn?
De staatssecretaris geeft aan dat de vergoedingsregeling is bedoeld voor
mensen met een complexe zorgvraag. De staatssecretaris vult dat nader
in door het 10-uurscriterium. Wil de staatssecretaris daarmee zeggen dat
zij een complexe zorgvraag hetzelfde vindt als minimaal 10 uur per week
zorg, zo vragen de leden van de SGP-fractie. Is het niet mogelijk dat
iemand met een zorgvraag van bijvoorbeeld 8 uur ook een complexe
zorgvraag heeft? En iemand met 12 uur per week een eenvoudige
zorgvraag? Waarom heeft de staatssecretaris dan toch voor dit criterium
gekozen?
De staatssecretaris schrijft in de brief dat het zorgkantoor de aanvraag
voor de vergoedingsregeling afwijst indien uit het aanvraagformulier blijkt
dat de aanvrager «minder dan 10 uur zorg van zijn/haar indicatiebesluit
wil gebruiken voor de vergoedingsregeling». Op een andere plaats schrijft
de staatssecretaris echter dat een cliënt een «indicatie moet hebben van
minimaal 10 uur per week». Dat roept bij de leden van de SGP-fractie

16

verwarring op. Is het aantal uren van de indicatie nu uiteindelijk leidend,
of is de intentie van meer dan 10 uur per week inzet voor de vergoedingsregeling leidend? En indien het laatste het geval is: hoe gaat het met
indicaties waarvan een deel (bijvoorbeeld 6 uur) wel door zorg in natura te
leveren is en een ander deel (bijvoorbeeld 8 uur) niet? Kan dan slechts het
deel in ZIN geleverd worden, en vervalt daarmee het deel van de indicatie
waarvoor ZIN nog geen aanbod heeft gecreëerd?
De staatssecretaris geeft aan dat de persoon toegang tot de vergoedingsregeling blijft houden als hij/zij bij de verantwoording aangeeft minder
dan 10 uur zorg te hebben ingekocht. Anderzijds wordt wel vooraf aan de
cliënt gevraagd of die voornemens is meer dan 10 uur van de indicatie in
te zetten voor de vergoedingsregeling. Zal dit geen opwaartse druk met
zich meebrengen, doordat sommige cliënten er veel aan gelegen is om de
vergoedingsregeling te krijgen, zo vragen de leden van de SGP-fractie.
Hoe groot schat de staatssecretaris de kans in dat mensen invullen dat ze
meer dan 10 uur gebruik willen maken van de vergoedingsregeling, terwijl
ze al van tevoren weten dat ze dat in de praktijk niet zullen doen?
De staatssecretaris heeft steeds gezegd dat het uitgangspunt «zorg in
natura, tenzij» is. Betekent dit uitgangspunt dat het binnen een paar jaar
steeds moeilijker zal worden om voor de vergoedingsregeling in
aanmerking te komen? Zo ja, hoe ziet de staatssecretaris dat traject voor
zich? Moet iemand die in eerste instantie in aanmerking komt voor de
vergoedingsregeling omdat er op dat moment geen passend ZIN-aanbod
voorhanden is, zich er eens in de zoveel tijd van vergewissen dat het
ZIN-aanbod nog steeds niet beschikbaar is? Of wordt hierop alleen
getoetst aan de poort?
De staatssecretaris heeft in de brief van 8 november 2011 al aangegeven
dat het op dit moment niet mogelijk is de doelgroep van de vergoedingsregeling nader te omschrijven, en herhaalt dit in deze brief. De leden van
de SGP-fractie vragen de staatssecretaris aan te geven hoe groot zij het
risico inschat dat verschillende zorgkantoren als gevolg hiervan anders
omgaan met het verstrekken van de vergoedingsregeling. Hoe beperkt de
staatssecretaris het risico daarop?
De staatssecretaris schrijft dat het met de vergoedingsregeling mogelijk
blijft om zorg bij personen uit de naaste omgeving in te kopen, mits zij
een zorgvraag van minimaal 10 uur per week hebben. Als argument voert
de staatssecretaris aan dat deze naasten vaak de voorkeur genieten van
de cliënt. Zijn deze opmerkingen niet in strijd met het door de staatssecretaris gehanteerde uitgangspunt «zorg in natura, tenzij», zo vragen de
leden van de SGP-fractie. Het is immers heel goed denkbaar dat cliënten
waarvoor wel zorg in natura zorg beschikbaar is, toch liever zorg
ontvangen van hun directe naaste(n). Bovendien: geldt dit ook niet voor
cliënten met een kleinere zorgvraag dan 10 uur per week? Graag
ontvangen deze leden een heldere reactie.
Tijdens het debat van 9 november jl. hebben de leden van de SGP-fractie
aangegeven dat het voor hen een punt van zorg is dat mensen die voor
minder dan 10 uur per week recht op zorg hebben, uiteindelijk nergens
terecht kunnen. In dit verband zijn deze leden blij met de herhaalde
toezegging van de staatssecretaris dat het recht op zorg niet in het geding
mag komen. Toch hebben de leden van de SGP-fractie nog een aantal
vragen over de concrete uitwerking hiervan. Een voorbeeld kan verhelderend werken. Stel: iemand met een indicatie van 8 uur heeft een
flexibele zorgvraag die niet planbaar is. Bovendien zijn de zorgmomenten
vaak kort. Na diverse ZIN-aanbieders benaderd te hebben, bleek het niet
mogelijk om deze zorg in natura te ontvangen. Garandeert de staatssecre-

17

taris in dat geval dat zo’n cliënt gebruik kan maken van de vergoedingsregeling, als ook voldaan is aan de andere voorwaarden, zoals een adequaat
zorgplan? Zo ja, waarom houdt de staatssecretaris dan vast aan het
10-uurscriterium?
Een cruciale zin in de brief is: «Mocht het gecontracteerde zorgaanbod
niet in staat zijn om de gewenste zorg op tijd te leveren en het
zorgkantoor geen mogelijkheden hebben een alternatief zorgaanbod in te
kopen, dan zal ik direct vanaf 1 januari 2012 bekijken of het nodig is de
vergoedingsregeling voor individuele gevallen te versoepelen.» Kan de
staatssecretaris nader toelichten wat zij bedoelt met «bekijken of het
nodig is»? Als het recht op zorg niet vervalt, dan is de vergoedingsregeling daarmee toch per definitie nodig, of zien de leden van de
SGP-fractie dat verkeerd? Daarnaast ontvangen deze leden graag een
toelichting waarom de staatssecretaris de woorden «individuele gevallen»
toevoegt. Is dat niet overbodig, mede gelet op haar uitspraken dat het
recht op zorg niet vervalt? Wat zijn de criteria om als «individueel geval»
te worden aangemerkt? Wie bepaalt wie een individueel geval is en wie
niet? Wordt hiermee gekozen voor een uitzondering (individuele gevallen)
op een uitzondering (vergoedingsregeling)? Waarom kiest de staatssecretaris er niet voor het 10-uurscriterium te schrappen, maar wel het principe
overeind te houden van «zorg in natura, tenzij»?
Tijdens het debat gaf de staatssecretaris aan dat zij niet op voorhand
wilde zeggen dat de 10- uursgrens er niet toe doet omdat zij de financiële
betrouwbaarheid van de vergoedingsregeling daarmee met één gebaar
onderuit zou halen. Kan de staatssecretaris met een rekenvoorbeeld nader
toelichten hoe zij dat bedoelde? Doelde de staatssecretaris hiermee op de
groep van 30% die naar verwachting zal afzien van betaalde zorg?
Tijdens het debat gaf de staatssecretaris aan dat het geld voor zorg in
natura naar de vergoedingsregeling kan op het moment dat ZIN niet
voldoet. Volgens haar zijn ZIN en de vergoedingsregeling communicerende vaten. De leden van de SGP-fractie vragen of dit in de praktijk zo
werkt. Hoe verhoudt het weghalen van geld bij ZIN zich bijvoorbeeld met
aangegane contracten tussen zorgkantoren en ZIN-aanbieders? En
wanneer komt de informatie beschikbaar of ZIN-aanbieders al dan niet
inspelen op de nieuwe doelgroep? Is het dan al niet te laat om het geld in
te zetten voor de vergoedingsregeling?
Voordat de cliënt een aanvraag kan doen voor de vergoedingsregeling,
moet hij zich oriënteren op het bestaande zorgaanbod. In de brief heeft de
staatssecretaris het over «een» zorgaanbieder. Klopt het dat een cliënt in
aanmerking komt voor de vergoedingsregeling bij een afwijzing, of moet
de cliënt meerdere zorgaanbieders benaderen? Zo nee, hoe wordt dan
voorkomen dat mensen gaan zoeken naar een zorgaanbieder die niet
geschikt is, om maar in aanmerking te komen voor de vergoedingsregeling, zo vragen de leden van de SGP-fractie.
De staatssecretaris geeft een aantal voorbeelden van criteria op grond
waarvan de cliënt de zorg als niet passend kan beschouwen. In het
Regioplan worden naast de genoemde criteria in de voetnoot ook nog
andere criteria genoemd, zoals «keuzevrijheid zorgverlener» en «goede
deelname aan de samenleving». Gelden deze criteria ook voor het
bepalen of zorg passend is? Wie bepaalt uiteindelijk of de zorg van een
ZIN-aanbieder passend is? Is de weging van de verschillende criteria
uiteindelijk niet heel subjectief, zodat er heel eenvoudig verschil van
inzicht kan ontstaan tussen cliënten en het zorgkantoor?

18