Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1596
Vragen van de leden Van der Staaij (SGP), De Roon (PVV), Ten Broeke
(VVD), Voordewind (ChristenUnie) en Van Helvert (CDA) aan de Minister van
Buitenlandse Zaken over een nieuwe serie moorden onder christenen in
Nigeria (ingezonden 12 februari 2018).
Antwoord van Minister Blok (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 27 maart 2018)
Vraag 1
Kent u het bericht «Nieuwe serie moorden onder christenen Nigeria»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 3
Kunt u bevestigen dat in de afgelopen weken zeker 75 Nigeriaanse christenen
gedood zijn, dat 89 huizen in 14 dorpen in vlammen opgingen, en dat
dergelijke „religieuze zuiveringen» in 2016 en 2017 leidden tot de dood van
zeker 725 christenen?
Zijn de islamitische Fulaniherders hiervoor verantwoordelijk?
Antwoord 2 en 3
Het kabinet beschikt niet over eigenstandige informatie die de zeer zorgelijke
berichten waar naar verwezen wordt objectief kan bevestigen. Geweldsuitbarstingen tussen de voornamelijk islamitische Fulani en Hausa herders en
inheemse christelijke boeren zijn echter helaas een regelmatig terugkerend
verschijnsel in Centraal Nigeria (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2015–2016, nr. 456). De vreselijke berichten die u aanhaalt vormen hierop
geen uitzondering.
Vraag 4
Om welke redenen slaagt de Nigeriaanse overheid er niet, of niet voldoende,
in om de kwetsbare burgerbevolking te beschermen?

1

ah-tk-20172018-1596
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

RD.nl, 7 februari 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Antwoord 4
Nigeria kent een veelheid aan conflicthaarden, waarbij de terreur van Boko
Haram in het Noordoosten, de gewelddadigheden in de Middle Belt en de
instabiele situatie in de Niger delta de drie bekendste zijn. Het Nigeriaanse
bestuursstelsel, in het bijzonder het leger, de politie en overige ordehandhavers, zijn onvoldoende toegerust om deze conflicten op te lossen. Tevens is er
sprake van een algemeen gebrek aan legitimiteit van de federale overheid ten
opzichte van de deelstaten en treden Nigeriaanse politie-eenheden en troepen
vaak onzorgvuldig en te repressief op.
De oorzaken van het geweld liggen in een complexe combinatie van
economische, culturele en religieuze spanningen tussen bevolkingsgroepen.
En de Nigeriaanse regering slaagt er niet in om de geweldsuitbarstingen te
beteugelen. Moordpartijen blijven helaas onbestraft. Dit verergert de
spanningen en wakkert etnische en religieuze sentimenten aan. Criminele
bendes die in de regio actief zijn misbruiken de ontstane instabiliteit. Ze
roven vee en plegen andere misdrijven. Bovendien lijken spanningen toe te
nemen door landconflicten, als gevolg van onder andere de effecten van
klimaatverandering in het gebied en een toestroom van vluchtelingen uit het
Noordoosten. Ook voor een effectieve aanpak van de onderliggende oorzaken
van het geweld lijkt het de Nigeriaanse autoriteiten aan capaciteit te
ontbreken.
Vraag 5
Deelt u het vermoeden dat ook religieuze motieven een centrale rol spelen bij
deze geweldplegingen?
Antwoord 5
Hoewel niet kan worden uitgesloten dat etnische en religieuze factoren een
rol spelen bij het geweld in de Middle Belt regio, is bovenal duidelijk dat het
conflict tussen herders en inheemse boeren een grote verscheidenheid kent
aan grondoorzaken, meestal economisch van aard. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om conflicten rond grondgebruik en toegang tot water. De migratie in
de afgelopen decennia van de Fulani- en Hausa-bevolkingsgroepen van het
Noorden van Nigeria naar de Middle Belt heeft geleid tot een toenemende
druk op het gebruik van land en hulpbronnen. Als gevolg hiervan nemen de
geweldsuitbarstingen in de regio in aantal en hevigheid toe. Er zijn echter
geen aanwijzingen dat achter de geweldplegingen een (vooropgezette)
religieuze agenda schuilgaat.
Vraag 6
Wat is, mede dankzij het Political Framework for Crisis Approach Boko Haram
en de regionale troepenmacht Multinational Joint Task Force (MNJTF), de
huidige omvang en invloed van de terreurorganisatie Boko Haram in
Nigeria?2
Antwoord 6
Mede dankzij de vergrote inzet van de Nigeriaanse ordetroepen sinds het
aantreden van President Buhari en de versterkte regionale samenwerking in
Multinational Joint Task Force (MNJTF) verband, is de invloed van Boko
Haram sterk afgenomen. Het Nigeriaanse leger controleert inmiddels
Maiduguri, de hoofdstad van Borno-staat en bakermat van Boko Haram,
alsook meerdere belangrijke bevolkingscentra. De veiligheidssituatie buiten
Maiduguri is evenwel slecht, waardoor Boko Haram-strijders zich relatief
eenvoudig in de regio kunnen verplaatsen. Het is zorgwekkend dat er het
afgelopen jaar relatief veel pogingen tot zelfmoordaanslagen zijn geweest,
waarbij de terreurorganisatie vaak vrouwen en kinderen inzette. De recente
ontvoering van schoolmeisjes in Dapchi is een signaal dat Boko Haram nog
steeds zeer actief is.
Vraag 7 en 8
Op welke wijze kan het kabinet bijdragen aan betere bescherming van
kwetsbare christenen in Nigeria?

2

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2015–2016, nr. 2236

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Bent u bereid om de Nigeriaanse president Buhari ertoe op te roepen en
waar mogelijk te ondersteunen om Nigeriaanse burgers beter te beschermen
tegen de moordpartijen?
Antwoord 7 en 8
Als de Nigeriaanse regering er niet in slaagt om de geweldsuitbarstingen en
moordpartijen in de Middle Belt een halt toe te roepen, en de huidige
straffeloosheid voortduurt, dan bestaat het risico dat het conflict tussen
herders en boeren zich geleidelijk ontwikkelt tot een religieus conflict, met
alle gevolgen van dien. Nederland zal er, bij voorkeur ook samen met andere
partners, dan wel in EU-verband, bij de Nigeriaanse autoriteiten op aandringen dat de daders van de moordpartijen niet vrijuit gaan en dat er concrete
stappen worden gezet om strafrechtelijke vervolging mogelijk te maken. Dit
begint bij het nauwkeurig en systematisch documenteren van de gepleegde
misdaden. In EU kader zal Nederland ervoor pleiten dat lokale initiatieven
voor alternatieve geschillenbeslechting worden ondersteund. In besprekingen
met de overheid en het maatschappelijk middenveld zal Nederland de
Nigeriaanse overheid blijven wijzen op de verantwoordelijkheid voor de
bescherming van de burgerbevolking.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3