ADVIESAANVRAAG
HEROPENING EVENEMENTEN

TYPE I
BINNEN, PASSIEF

Inhoud
Management summary .......................................................................................................................... 3
Type I evenementen ............................................................................................................................... 5
Verlangen naar evenementen ................................................................................................................ 5
Veiligheidsmaatregelen .......................................................................................................................... 6
Bouwstenen ............................................................................................................................................ 6
Gedrag ................................................................................................................................................ 7
Triage, tracken en tracen .................................................................................................................... 8
Bezoekersdynamiek .......................................................................................................................... 10
Luchtkwaliteit ................................................................................................................................... 14
Persoonlijke bescherming ................................................................................................................. 15
Reiniging en desinfectie van oppervlakken en materialen ............................................................... 15
Kwetsbare groepen........................................................................................................................... 15
Sneltesten ......................................................................................................................................... 16
Risicoanalysemodel .............................................................................................................................. 17
Impact van bouwstenen op risico ..................................................................................................... 17
Risicoverhouding van Type I evenementen ...................................................................................... 18
Aanbevelingen ...................................................................................................................................... 19

Versie dd. 27 maart 2021

2

Management summary
Het Fieldlab Evenementen heeft als hoofddoel om de evenementenbranche terug naar het oude
normaal te brengen. Het Fieldlab is een gezamenlijk initiatief vanuit de evenementensector, verenigd
in het EventPlatform en de Alliantie van Evenementenbouwers en de Overheid. Het programma
wordt ondersteund door de ministeries van VWS, OCW, EZK en JenV.
Om onderzoek te doen naar de mogelijkheden om, met het loslaten van de 1,5 meter maatregel,
veilige evenementen te organiseren en daartoe data te verzamelen, werd een
onderzoeksprogramma ontwikkeld. Dit programma richt zich op vier verschillende typen
evenementen:
•
•
•
•

Type I Type II Type III Type IV -

Indoor evenementen met een passief publiek
Indoor evenementen met een actief publiek
Outdoor evenementen met een actief publiek
Outdoor evenementen met een vrij bewegend publiek (festivals)

Dit onderscheid is gemaakt om, rekening houdend met luchtkwaliteit en bezoekersdynamiek
generieke adviezen te kunnen geven voor de verschillende typen evenementen. In dit document
presenteren wij de data die zijn verzameld tijdens de pilotevenementen van Fieldlab Evenementen,
type I, de binnen passieve evenementen.
Als basis is een risicomodel ontwikkeld dat antwoord geeft op de vraag hoe het risico op besmetting
met COVID-19 of hospitalisatie hierdoor is voor bezoekers in verhouding tot andere situaties in het
dagelijks leven. In het risicomodel wordt berekend wat de invloed is van verschillende maatregelen
die genomen kunnen worden.
Wij willen het OMT vragen om te adviseren of dit risicomodel als basis kan dienen voor het doen van
thans voorgestelde en toekomstige verdere aanpassingen aan de preventiemaatregelen.
In samenwerking met onze onderzoekspartners Radboudumc, BUAS, TU Delft, UTwente en TNO en
ondersteund door partijen als Bureau Franken, Bureau Brandeis, BBA Binnenmilieu en DCM, zijn wij
in staat geweest om relevante data te verzamelen en in het risicomodel te verwerken. Op korte
termijn zullen wij onze conclusies ten aanzien van de typen II, III en IV toetsen aan het risicomodel en
deze conclusies eveneens ter beoordeling voorleggen.
Op basis van onze gegevens en het risicomodel trekken wij de volgende conclusies voor type I
evenementen.
Evenementen van het type I kunnen, met de juiste set aan maatregelen, veilig plaats vinden, ook bij
hoge prevalentie van SARS-CoV-2 c.q. COVID-19. De in oudere versies van de routekaart genoemde
maximale getallen zouden moeten worden vervangen door toepassing van de Fieldlabs adviezen. De
generieke maatregelen, waaronder de 1,5 meter afstand, kunnen binnen de locatie worden
gesubstitueerd door pre-event of toegangstesten en andere aanbevolen maatregelen.
In dit document tonen wij aan dat het risico per uur bij evenementen van het type I, tijdens Fieldlabs
(maatregelen en pre-testen) gelijk is aan het risico in maatschappelijke situaties thuis of met bezoek
aan huis (zonder test).

Versie dd. 27 maart 2021

3

Het voorstel bestaat eruit dat evenementen van het type I weer zo spoedig mogelijk plaats
kunnen vinden, ook bij een hoge prevalentie, mits wordt voldaan aan de voorwaarden van de
volgende set aan maatregelen:
•
•
•
•
•
•
•
•

Sneltest op een decentrale plaats, dicht bij huis
Sneltest op maximaal 24 uur van het einde van het evenement
Gebruikmaking van een app of anderszins toegangscontrole op een negatief testresultaat
Bezetting van de locatie met 50% van de capaciteit en daarmee het loslaten van de 1,5 meter
maatregel uit het regulier kader RIVM binnen de evenementlocatie
Gebruikmaken van scheidingsmogelijkheden van groepen op basis van de locatie
Gebruik van een mond-neusmasker gedurende de bewegingsfase op locatie
Ventilatie conform bouwbesluit
Actieve communicatie met de bezoekers, tbv delen van relevante informatie en wijzen op
het naleven van de maatregelen

Op basis van de verzamelde data zullen wij aantonen dat met deze maatregelen, aangevuld met de
aanbevelingen aan het einde van dit document, type I evenementen geen aanvullend risico
opleveren op toenemende verspreiding van het virus of hospitalisaties. Dit blijkt uit het risicomodel
dat speciaal hiervoor ontwikkeld is. Deze maatregelen zijn gebaseerd op de bouwstenen zoals
toegepast en beschreven in de onderzoekaanpak Pilots voor ‘Low-Contact Events’ van Fieldlab
Evenementen, die wij nader toe zullen lichten.
Gezien het belang voor de evenementensector dienen wij nu de adviezen en de adviesaanvraag voor
de type I evenementen in. Op basis van de data van de overige pilotevenementen zullen wij in een
vervolgstadium voor de overige evenementen een soortgelijk verzoek doen.
Wij verzoeken de betrokken ministeries om dit document met de resultaten en het voorstel te
behandelen en met een zo kort mogelijke doorlooptijd voor een advies voor te leggen aan het OMT
c.q. breed te laten evalueren waarbij ook maatschappelijke overwegingen en de gevolgen van
implementatie op grote schaal worden mee beoordeeld.
Tevens verzoeken wij om een adviesaanvraag te doen ten aanzien van de toepasbaarheid van het
risicomodel op de andere typen evenementen en bij lagere prevalenties, zodat bij andere
risiconiveaus verdere aanpassing van de maatregelen op basis van het model mogelijk wordt
gemaakt.

Stuurgroep en Programmateam
Fieldlab Evenementen

Versie dd. 27 maart 2021

4

Type I evenementen
Dit document heeft betrekking op de evenementen die
in Pilots voor ‘Low-Contact Events’ omschreven zijn als
type I, Binnen passief.
Dit zijn evenementen die in een indoorlocatie plaats
vinden en waar het publiek zich rustig gedraagt en
voornamelijk vanaf één vaste plaats het evenement
beleeft.
Ten behoeve van het onderzoek naar de mogelijkheden
om op veilige, verantwoorde, maar ook economisch
rendabele wijze dit type evenementen te kunnen organiseren, werden twee pilot evenementen
opgezet, beiden in het Beatrix Theater in Utrecht:
•
•

15 februari – Congres ‘Back to Live’ georganiseerd door Eventplatform
20 februari – Theatershow Guido Weijers door Stage Entertainment en Loens BV

Ten tijde van de pilots was het risiconiveau ‘zeer ernstig’ met een prevalentie van 200 tot 250 per
100.000.

Verlangen naar evenementen
Zoals in de enquête die werd gehouden in september 2020 al bleek, is het verlangen naar
evenementen groot1.
Binnen enkele dagen waren alle 500 kaarten verkocht.. Deze resultaten laten zien hoe belangrijk
(culturele) evenementen voor de samenleving zijn en dat deze deel uitmaken van de essentiële
levensbehoeftes.
De bezoekers van de theatervoorstelling hebben de ervaring op het evenement gemiddeld met een
9.1 beoordeeld, waarbij het loslaten van de anderhalve meter tijdens het evenement geen probleem
lijkt te zijn en beoordeeld wordt met een 8.8. Mensen voelen zich dus al snel weer veilig binnen de
1,5 meter.

1

Zie bijlage 1 – Enquêteresultaten

Versie dd. 27 maart 2021

5

Veiligheidsmaatregelen
Om deze pilots mogelijk te maken was sprake van een aantal gehanteerde voorzorgs- en
veiligheidsmaatregelen. Deze bestaan uit:
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•

PCR test vooraf, maximaal 48 uur voorafgaand aan het evenement
Triagevragen
Temperatuurmeting
Beperking van de groepsgrootte
Evenementlogistiek
Sneltest op locatie (tevens logistiek onderzoek) in 1:10 verhouding
PCR posttest op dag 5 na het bezoek aan het evenement
Onthouden van bezoek aan kwetsbare groepen tot 10 dagen na event, of tot ontvangst van
een negatieve testuitslag
Ventilatie volgens bouwbesluit
Uitsluiting van kwetsbare groepen
Verzoek om installatie CoronaMelder app

Bij de pretests (PCR op maximaal 48 uur voor het evenement), wordt zo’n 0,75 % (9 bezoekers) van
de deelnemers positief getest. Bovendien zijn 2 deelnemers uitgesloten van deelname waarbij de
test als indetermined terugkwam.
Event
15-2
20-2

Pretests
634
564

Positief
6
3

Indetermined Posttests
0
482 (76%)
2
444 (79%)

Positief
1
0

Sneltest
103
89

Er waren geen positieve gevallen bij de, op locatie, afgenomen sneltesten.
De PCR posttest is tevens ingevoerd om de testbereidheid van de bezoeker te meten. Ongeveer 80%
van de bezoekers heeft na afloop de PCR laten uitvoeren2. Dat dit resultaat is bereikt, ondanks het
feit dat er maar vier locaties beschikbaar zijn voor de bezoekers, gedurende één dagdeel, om deze
test te ondergaan, geeft juist een zeer positief beeld van de testbereidheid.
In de pretests werden respectievelijk 0,95% en 0,89% van de mensen positief getest.

Bouwstenen
Zoals in het onderzoeksplan dat voor deze pilots is opgesteld te zien was, werd onderzoek gedaan
naar de volgende bouwstenen voor de pilots:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.

Gedrag
Triage, Tracken en Tracen;
Bezoekersdynamiek;
Luchtkwaliteit;
Persoonlijke bescherming;
Reiniging en desinfectie van oppervlakken en materialen en
Kwetsbare groepen
Sneltesten

Per bouwsteen is onderzocht op welke wijze data verzameld kunnen worden die bij kunnen dragen
aan verbetering van het risicomodel.

2

Zie bijlage 2 – testresultaten Type I evenementen

Versie dd. 27 maart 2021

6

Gedrag
Voor de bouwsteen gedrag is onderzocht of mensen zich houden aan de voorgeschreven
maatregelen.

Onderzoeksvraag
•

De compliance op de vraag: “Houdt de bezoeker zijn/haar mondkapje op?“

Resultaat
In de theatersetting houdt 98,4% van de bezoekers zich aan de instructies en gedraagt gedurende de
gehele voorstelling een mond-neus masker. De ervaringen laten zien dat actieve communicatie via de
gebruikte app (Close-app) de bezoekers goed heeft voorbereid op de geldende maatregelen.
communicatie vindt plaats door vooraf, tijdens en na het evenement relevante informatie met de
bezoekers te delen, en vragen aan de bezoekers te stellen.

Aanbeveling
1. Gezien de hoge compliance en acceptatie tijdens evenementen van type I en in afwachting
van het resultaat van de onderzoeken naar druppelverspreiding van TNO, UTwente is de
aanbeveling om mond-neus maskers op dit moment verplicht te stellen in beweging.

Versie dd. 27 maart 2021

7

Triage, tracken en tracen
Voor de bouwsteen triage, tracken en tracen is onderzocht of het mogelijk is door een goede triage
te voorkomen dat mensen besmettelijk naar het evenement komen en hoe mensen achteraf
gevonden kunnen worden bij een positief testresultaat na afloop.

Onderzoeksvragen
•
•
•
•

Kunnen we ervoor zorgen dat iedere bezoeker individueel registreert tbv bron- en
contactonderzoek achteraf?
Hoe kan een gezondheidscheck op basis van triagevragen RIVM het meest efficiënt plaats
vinden?
Welk resultaat heeft een temperatuurmeting (37,5 graden) aan de ingang?
Hoe groot is het percentage bezoekers die voor het evenement geweigerd wordt door:
o De pretest (PCR) in de 48 uur voor het event
o De resultaten uit de gezondheidscheck?
o De afgenomen sneltesten op locatie?
o Door de temperatuurmeting bij binnenkomst?

Tijdens de opzet van de Fieldlab pilotevenementen is hier nog een aantal aandachtspunten
bijgekomen:
• Wat is het juridisch kader om gegevens uit te wisselen ten behoeve van Bron- en
Contactonderzoek (BCO)?
• Welke waarden zijn van belang om besmettelijkheid op locatie te testen?
• Kunnen wij bezoekers bewegen om de Corona Melder app te installeren?
Deze behandelen wij in de aanbevelingen.

Resultaat
We hebben door het op de juiste wijze inrichten van de kaartverkoop en registratie bewerkstelligd
dat we van alle individuele personen contactgegevens hadden. Uitgangspunt is dat één persoon
meerdere kaarten kan aanschaffen, maar vervolgens tbv communicatie op individuele basis de
kaarten personaliseert. Het toevoegen van een app (in het geval van de pilots de Close app) waarmee
de communicatie op individuele basis is ingericht heeft hierbij geholpen. Respectievelijk 92% van de
bezoekers en medewerkers van het congres en 95% van de bezoekers en medewerkers van de
theatervoorstelling heeft deze app geïnstalleerd.
•
•

92% van de congresbezoekers en 95% van de theaterbezoekers installeert de communicatie
app
100% van de bezoekers is individueel ingeschreven (inclusief personeel)

Een gezondheidscheck op basis van de triagevragen heeft via de communicatie app op vier uur
voorafgaand aan het evenement plaats gevonden. Vanwege privacywetgeving zijn de data van de
antwoorden niet opgeslagen. Aan de ingang is de vraag opnieuw gesteld. In beide gevallen zijn geen
uitvallers bekend op basis van de triagevragen.
•

Gezondheidscheck dmv triagevragen 0% uitval aan de ingang.

De temperatuurcheck heeft plaats gevonden door middel van toegangszuilen. Er zijn geen bezoekers
met verhoogde temperatuur gevonden.
•

Op basis van de temperatuurmeting zijn geen bezoekers geweigerd.

Versie dd. 27 maart 2021

8

Uitvalpercentages op basis van:
•
•
•
•

Pretest: 6 van de 634 (0,95%) bij het congres, 5 van de 564 (0,89%) bij het theater
Gezondheidscheck aan de ingang: 0 personen
Sneltesten op locatie: Geen positief geteste personen
Temperatuurmeting bij binnenkomst: 0 personen

Aanbeveling
Triage
2. Gezien het feit dat het percentage van positieve testen bij de asymptomatische bezoekers
van type 1 evenementen zelfs nog iets hoger lag dan de door het RIVM geschatte incidentie,
zouden toegangstesten voorafgaand aan een evenement een vereiste moeten zijn. Tijdens
Fieldlab 1 t/m 8 zijn PCR testen binnen 48 uur voor het event gebruikt, maar ook AGsneltesten (liefst zo kort mogelijk voor het event, maar maximaal 24 uur voor het einde van
het evenement zou hier een passende vervanging zijn (OMT advies).
3. In de customer journey werken de triagevragen op ongeveer vier uur van het evenement als
een reminder, om weloverwogen de keuze te maken om wel of niet op reis te gaan. Deze
adviseren wij als onderdeel van de communicatie met de bezoeker.
4. Triagevragen op het evenement zelf en temperatuurmeting detecteren geen besmette
personen. Zij veroorzaken eerder een contraproductief effect, doordat ze voor opstoppingen
zorgen in de instroom van bezoekers en daarmee extra contactmomenten genereren. Het
werken met passieve reminders lijkt in deze voldoende.
Tracking
5. Het is buiten de kaders van een onderzoek niet toegestaan om bezoekers te tracken om op
die manier een zeer gedetailleerd BCO uit te kunnen laten voeren bij een eventuele
besmetting.3 Wij adviseren daarom om uit te gaan van de scheidingsmogelijkheden die
locaties van nature bieden om binnen de voorgestelde maximale capaciteit een verdeling in
kleinere groepen te kunnen maken.
6. Door de bezoeker duidelijk te maken in welke subcategorie hij of zij valt, kan het BCO bij een
eventuele besmetting beperkt worden tot die subcategorie en hoeven niet alle bezoekers
gecontacteerd te worden.
Tracing
7. Een oproep om de Coronamelder app te downloaden, leidt tot een verhoging van 59% naar
80% van de bezoekers die deze app hebben gedownload4. Wij zouden dit adviseren in de
communicatie naar de bezoekers, ter vereenvoudiging van BCO.
8. Uit voorzorg is er op dag 5 na de Fieldlab pilotevenementen opnieuw een PCR test
uitgevoerd. Deze leverde 1 mogelijke besmetting op, andere positieve indexen bleken op
basis van BCO oude besmettingen. Uitgebreid BCO leerde daarnaast dat de bron van de
mogelijke besmetting waarschijnlijk elders heeft gelegen5. Wij adviseren om bij de landelijke
GGD een protocol te bespreken waarin wordt opgenomen: Vraag naar evenementenbezoek,
inclusief subcategorie waartoe men als bezoeker behoorde. Check op CT waarden in verband
met oude besmettingen. Aanbod van evenementorganisator aan lokale GGD om bezoekers
te mailen als ondersteuning voor BCO. De basis voor dit protocol is door GGD en Fieldlab
Evenement i.s.m. RIVM en GGD Amsterdam reeds ontwikkeld. Vanuit de organisatoren van
de evenementen moet er een goede voorziening zijn om contact op te kunnen nemen met
bezoekers op aangeven van de GGD voor BCO.

3

Onderzoek privacy Bureau Brandeis in opdracht Fieldlab Evenementen
Onderzoeksdata Close communicatie app
5
Bijlage 2 - Rapportage Radboud UMC – verslag testuitslagen Type I evenementen
4

Versie dd. 27 maart 2021

9

Bezoekersdynamiek
Voor de bouwsteen bezoekersdynamiek is onderzocht hoeveel contactmomenten van welke duur op
welke afstand er gecreëerd worden bij het bezoek aan een type I evenement. Om verschillende
methodieken te kunnen testen is er gewerkt met een indeling in bubbels6, waarin werd gekeken naar
verschillen in:
•
•
•

Instroom en uitstroomprocessen
Zitpatronen
Gebruik van horeca

Uitvoer van het onderzoek door BUAS, ondersteuning door Bureau Franken en video-analyse door
DCM. Iedere bezoeker is uitgerust met een Ultra Wide Band tag, die continu de afstand ten opzichte
van andere bezoekers heeft opgeslagen.

Onderzoeksvragen
●

●
●
●

6

Hoe bereikt de bezoeker zijn vaste zitplaats?
o Hoeveel contact met anderen
o Zit iedereen ook op de eigen zitplaats
Wat zijn de contactmomenten en wat is de contactduur?
Wat is de dynamiek van een contact?
Werken de preventiemaatregelen?
o Routes en bepijling
o Werkt het stimuleren van wenselijk gedrag?

Bijlage 3 – Bubbelindeling ten tijde van het onderzoek

Versie dd. 27 maart 2021

10

Resultaat
Congres
Het aantal langdurige contacten (> 15 minuten cumulatief) op korte afstand (<1,5 meter) dat de
bezoekers aan het congres gemiddeld hadden staat hieronder per bubbel aangegeven.

Wat opvalt is dat er weinig tot geen verschil is tussen de bubbels. Het aantal contacten dat in de
gestelde limieten valt is relatief beperkt. Wel worden de meeste contacten opgedaan in de periode
dat er wordt rondgelopen in de foyer. Dat is een gevolg van het feit dat het hier een evenement met
een groot aantal branchegenoten betreft, die elkaar ter plaatse actief hebben opgezocht.

Versie dd. 27 maart 2021

11

Theater
Het aantal langdurige contacten (> 15 minuten cumulatief) op korte afstand (<1,5 meter) dat de
bezoekers aan de theatervoorstelling gemiddeld hadden staat hieronder per bubbel aangegeven.

Hierbij is opvallend dat de contacten nog lager zijn dan tijdens het congres. Bubbel 2, de setting
zonder tussenstoel levert, naar verwachting, het hoogste aantal contacten op. Blauw is de groep die
direct na binnenkomst met een borrelbox naar de plaats gaat en dus geen gebruik maakt van
catering in de pauze. Uiteindelijk blijkt dit twee contacten minder op te leveren dan bezoekers die
zonder tussenruimte naast elkaar zitten. Opvallend is dat bubbel 3, groen, met tussenruimte en
gebruik van de foyer, op hetzelfde aantal uitkomt als blauw

Versie dd. 27 maart 2021

12

Bubbel 2 en 3 gaan in de pauze naar de foyer, toch levert dat, zoals is te zien in voorafgaande
grafiek van bubbel 3, nauwelijks extra langdurige contactmomenten op. Dit valt te verklaren aan de
hand van de video-analyse. Het blijkt dat mensen in hun eigen gezelschap blijven en daarmee ruim
afstand houden van anderen.

Aanbeveling
9. Op basis van de resultaten bevelen wij aan om de bezettingsgraad op 50% in te stellen,
waarbij het de keuze aan de locatie is om te kiezen voor een dambord indeling met steeds
twee stoelen vrij of met één stoel vrij, omdat hier weinig onderscheid in is te zien.
10. Gezien het feit dat een bezoek aan de foyer in de pauze van de theatervoorstelling
nauwelijks aanvullende contactmomenten oplevert binnen 1,5 langer dan 15 min. bevelen
wij aan om hier geen beperking op te leggen. Ook voor het congres, hoewel het aantal
contacten in de foyer hoger is dan in het theater, zouden wij bij 50% bezetting geen
beperking adviseren.

Versie dd. 27 maart 2021

13

Luchtkwaliteit
Voor de bouwsteen luchtkwaliteit is onderzocht wat de invloed is van de aanwezigheid van
bezoekers op de luchtkwaliteit in het theater. Uitvoer van het onderzoek door bba binnenmilieu.

Onderzoeksvragen
•
•
•
•

Voldoet aanwezige luchtverversingssysteem aan Bouwbesluit en de RIVM richtlijn?
Wat is het effect van spatschermen?
Wat zijn de niveaus van ventilatie en CO2 in rust?
Wat zijn de niveaus van ventilatie en CO2 tijdens verloop van het event?

Resultaat
Ventilatie
Het Beatrixtheater heeft ventilatie conform bouwbesluit. Meting toont aan dat de grenswaarde van
te weinig ventilatie niet bereikt wordt gedurende de theatervoorstelling en dat de waarden in het
bouwbesluit voldoen.

Spatschermen
Het effect van spatschermen is niet gemeten, dit gebeurt momenteel in een laboratoriumopstelling
bij TNO. Wel is onderzocht hoe de bezoekers de spatschermen hebben ervaren. Deze werden met
een 5,7 gewaardeerd. 15% waardeert een spatscherm als positief of zeer positief, 21 % als negatief
tot zeer negatief. 58% staat er neutraal tegenover.

Aanbeveling
11. Op basis van de resultaten bevelen wij aan om geen aanvullende maatregelen toe te passen.
Hier mee wordt een voldoende verversingsgraad bereikt van de lucht in theaters, ook op het
moment dat daar publiek aanwezig is.
12. Ten aanzien van de spatschermen zouden wij de resultaten van het TNO onderzoek af willen
wachten alvorens deze in te voeren in theaters.

Versie dd. 27 maart 2021

14

Persoonlijke bescherming
Voor de bouwsteen persoonlijke bescherming is onderzocht wat het effect is van mond-neus masker
op de beleving van het evenement en wat de invloed is op de uitstoot en inademing van druppels in
een evenementomgeving. Uitvoer van het onderzoek door BUAS en DCM voor de compliance en de
beleving. Onderzoek naar druppelverspreiding door TNO.

Onderzoeksvragen
•
•

Wat is de beleving ten aanzien van een mond-neus masker?
Gebruik desinfectie bij entree en impact op doorstroom?

Resultaat
Mond-Neus masker
Het effect van mond-neus maskers is niet gemeten, dit gebeurt momenteel in een
laboratoriumopstelling bij TNO. Wel is onderzocht hoe de bezoekers de mond-neus maskers hebben
ervaren.
In de bubbels zijn verschillende varianten gehanteerd. Een bubbel heeft het mond-neus masker
gedurende het gehele verblijf gedragen, de andere bubbel heeft het alleen in beweging gedragen.
Gehele verblijf
In beweging

Zeer negatief
5%
3%

Negatief
34%
15%

Neutraal
46%
62%

Positief
14%
18%

Zeer positief
1%
2%

Desinfectie
Het gebruik van desinfectie is voor kleinere locaties met minder bezoek 100% af te dwingen door
gebruik van een toegangsmethode waarin dit verplicht is. Wel levert dit een vertraging op bij de
entree en kan dit juist leiden tot aanvullende contactmomenten bij het betreden van het evenement.
Faceshield
In de enquête die werd gehouden in september 2020 door Radboudumc bleek dat 49% van de
bezoekers als faceshield afwees, terwijl 76% het mondkapje wel als optie beschouwt. Om die reden
hebben wij het faceshield buiten beschouwing gelaten als optie.

Aanbeveling
13. Op basis van de resultaten bevelen wij aan om wel desinfectiemiddelen beschikbaar te
stellen bij de entree van het evenement en op diverse locaties in het gebouw. We zouden dit
echter in verband met de doorstroom en kans op verhoging van contactmomenten niet
verplicht stellen bij bijvoorbeeld de ingang van het gebouw.

Reiniging en desinfectie van oppervlakken en materialen
Hier is in de type I pilots geen onderzoek naar gedaan.

Kwetsbare groepen
Kwetsbare groepen waren uitgesloten van deelname aan de type I evenementen. Wel is dit het type
evenementen waar de groep 70+ normaal gesproken naar toe zou gaan.

Aanbeveling
14. Gezien het feit dat nog niet 100% zeker is of een gevaccineerd persoon het virus alsnog kan
overdragen, bevelen wij aan dat ook voor gevaccineerd personen een testplicht blijft
bestaan.
15. Zolang een persoon uit een risicogroep niet gevaccineerd is, adviseren wij hem of haar bij
hoge prevalentie uit te sluiten van een bezoek aan evenementen.
Versie dd. 27 maart 2021

15

Sneltesten
Voor de bouwsteen sneltesten is een percentage van de bezoekers onderworpen aan een sneltest op
locatie om de logistiek van het testen te analyseren. Uitvoer van het onderzoek door de Taskforce
Sneltesten. Een uitgebreide rapportage is te vinden in het door de Taskforce opgestelde
eindrapport7.

Onderzoeksvragen
●
●
●

Is de sneltest logistiek toepasbaar
Zijn er afwijkingen in sneltestresultaten t.o.v. negatieve PCR testen
Hoe reageren bezoekers op de test en een eventueel positief testresultaat

Resultaat
De sneltest op locatie is slechts beperkt toepasbaar. Het feit dat mensen 1,5 meter afstand moeten
houden tot het moment dat het resultaat bekend is, zorgt ervoor dat vrijwel alle locaties deze optie
zeer kleinschalig in kunnen zetten.
Bijkomend nadeel is dat bezoekers de reisbeweging al gemaakt hebben op het moment dat ze een
sneltest op locatie laten uitvoeren. Bij een eventuele positieve test moeten zij de omgekeerde reis
weer afleggen alvorens in quarantaine te gaan.
De sneltestresultaten hebben geen positieve tests opgeleverd en hebben daarmee geen afwijking
getoond ten opzichte van de PCR testen die 48 uur eerder werden uitgevoerd.
De personen die een sneltest moesten ondergaan waardeerden deze overigens met een 8,9. Het
gevoel van veiligheid wordt overduidelijk op prijs gesteld. Bijna 9 op de 10 bezoekers van de
theatervoorstelling is bereid om zich voor ieder event van tevoren opnieuw te laten testen, waarbij
een duidelijke voorkeur voor een sneltest wordt geconstateerd8.

Aanbeveling
16. Op basis van de resultaten adviseren wij om sneltesten decentraal te organiseren. Het idee
moet zijn dat de bezoeker zo dicht mogelijk bij huis getest kan worden. Belangrijke reden
hierbij is dat hij of zij dan geen onnodige reisbeweging maakt bij een eventuele besmetting.
Tevens kan de capaciteit op die manier beter gespreid in ingezet worden en beïnvloedt dit
niet de logistiek of bezoekersstromen bij de locatie van het evenement.
17. Op locatie of in de directe nabijheid raden wij een sneltest capaciteit aan, zodat er in uiterste
gevallen een mogelijkheid is om iemand te testen die onverwacht het evenement moet
betreden, of waarbij de uitslag niet beschikbaar is.
Op basis van Spoor 2A zou met deze sneltestcapaciteit in combinatie met de gecontroleerde
omgeving van een type I evenement al snel een mogelijkheid ontstaan om deze
evenementen van start te laten gaan.

7
8

Zie bijlage 4 – Eindrapportage Taskforce Sneltesten
Zie voor beide resultaten – Bijlage 1 Enquêteresultaten RadboudUMC

Versie dd. 27 maart 2021

16

Risicoanalysemodel
Uiteindelijk draait het onderzoek in de pilots van Fieldlab Evenementen om beantwoording van de
hoofdvraag: “Hoe beperken we het restrisico dat ontstaat door evenementen?”

Impact van bouwstenen op risico
TU Delft heeft hiervoor een risicoanalysemodel9 ontwikkeld, dat op basis van de bouwstenen
antwoord geeft op deze vraag. Hiertoe is in eerste instantie de impact van de bouwstenen op
besmettingsrisico en hospitalisatierisico per uur vergeleken met de BCO setting ‘thuis’.

Resultaat
Uit het risicomodel blijkt welke impact de bouwstenen en genomen maatregelen tijdens de
evenementen hebben op de kans op besmetting en hospitalisatie per uur. Waar deze kansen bij een
evenement zonder maatregelen aanmerkelijk hoger liggen, zijn deze op het testevent vrijwel gelijk
aan de BCO setting thuis.
De grootste impact wordt bereikt door een kwalitatief hoogwaardige test, met aanvullende impact
van intelligent design en logistiek van het evenement en adequate ventilatie of buitenlucht.

9

Zie bijlage 5 – Risicomodel TU Delft

Versie dd. 27 maart 2021

17

Risicoverhouding van Type I evenementen

In de grafiek het aantal besmettingen per 100.000 mensen per uur. Voor de twee evenementen
varieert dat per bubbel:
•
•

Theatervoorstelling van 0,6 tot 1,2
Congres van 0,7 tot 1,2

Referenties:
•
•

BCO-thuis
BCO-bezoek

0,9
3,5

Resultaat
De resultaten blijken in de verschillende bubbels geen grote verschillen te tonen. Hoewel de
theatervoorstelling iets beter scoort in het risicomodel is ook het risicoprofiel van het congres lager
dan de BCO setting ‘bezoek’ en vrijwel gelijk aan de BCO setting ‘Thuis’.

Aanbeveling
18. Op basis van het risicomodel zijn evenementen mogelijk, ook met substitutie van generieke
maatregelen, waaronder de 1,5 meter. Wij adviseren om de maatregelen uit de bouwstenen
die zijn meegenomen in het risicomodel te gebruiken voor de organisatie van evenementen.
Testen vooraf, ventilatie cfm bouwbesluit en intelligent inrichten van het evenement op
basis van de locatie bieden een voldoende veilige omgeving.

Versie dd. 27 maart 2021

18

Aanbevelingen
Nr en bouwsteen
1. Gedrag
2. Triage
3. Triage
4. Triage

5. Tracking

6. Tracking
7. Tracing
8. Tracing

9.
Bezoekersdynamiek
10.
Bezoekersdynamiek
11. Luchtkwaliteit
12. Luchtkwaliteit
13. Persoonlijke
bescherming
14. Kwetsbare
Groepen
15. Kwetsbare
Groepen

Aanbeveling
Mond-neus maskers in beweging verplicht, in afwachting van het resultaat van de
onderzoeken naar druppelverspreiding van TNO en UTwente. Zittend op de plaats
mogen ze af.
Verplichte COVID-19 test voorafgaand aan het evenement. Bij hoge prevalentie
hanteren van het huidige VWS advies van een sneltest op maximaal 24 uur van het
einde van het evenement.
In de customer journey werken de triagevragen op ongeveer vier uur van het
evenement als een reminder, om weloverwogen de keuze te maken om wel of niet
op reis te gaan. Dit moet onderdeel zijn van de communicatie met de bezoeker.
Triagevragen op het evenement zelf en temperatuurmeting detecteren geen
besmette personen. Zij veroorzaken eerder een contraproductief effect, doordat ze
voor opstoppingen zorgen in de instroom van bezoekers en daarmee extra
contactmomenten genereren. Deze maatregelen laten vervallen.
Door wettelijke beperking (privacy) op het uitwisselen van gedetailleerde
persoonsgegevens, t.b.v. zeer gedetailleerd BCO bij een eventuele besmetting,
advies om uit te gaan van de scheidingsmogelijkheden die locaties van nature
bieden om binnen de voorgestelde maximale capaciteit een verdeling in kleinere
groepen te kunnen maken.
Door de bezoeker duidelijk te maken in welke subcategorie hij of zij valt, kan het
BCO bij een eventuele besmetting beperkt worden tot die subcategorie en hoeven
niet alle bezoekers gecontacteerd te worden.
Standaard direct na aanschaf van een toegangsbewijs een oproep om de
Coronamelder app te downloaden, ter vereenvoudiging van BCO.
Vastleggen protocol met landelijke GGD een protocol te bespreken waarin wordt
opgenomen: Vraag naar evenementenbezoek, inclusief subcategorie waartoe men
als bezoeker behoorde. Check op CT waarden in verband met oude besmettingen.
Afspraak tussen evenementorganisator en GGD om bezoekers te mailen als
ondersteuning voor BCO. Vanuit de organisatoren van de evenementen moet er
een goede voorziening zijn om contact op te kunnen nemen met bezoekers op
aangeven van de GGD voor BCO.
De bezettingsgraad op 50% van de maximale capaciteit, waarbij het de keuze aan
de locatie is om te kiezen voor een dambord indeling met steeds twee stoelen vrij
of met één stoel vrij, omdat hier weinig onderscheid in is te zien.
Geen beperking aan een bezoek aan de foyer in de pauze, daar dit nauwelijks
aanvullende contactmomenten oplevert binnen 1,5 m langer dan 15 min.
Geen aanvullende maatregelen naast het reeds bestaande bouwbesluit. Hier mee
wordt een voldoende verversingsgraad bereikt van de lucht in theaters, ook op het
moment dat daar publiek aanwezig is.
Ten aanzien van de spatschermen de resultaten van het TNO onderzoek afwachten
alvorens deze in te voeren in theaters.
Desinfectiemiddelen beschikbaar stellen bij de entree van het evenement en op
diverse locaties in het gebouw. In verband met de doorstroom en kans op
verhoging van contactmomenten niet verplicht stellen bij bijvoorbeeld de ingang
van het gebouw.
Gezien het feit dat nog niet 100% zeker is of een gevaccineerd persoon het virus
alsnog kan overdragen, ook voor gevaccineerde personen een testplicht.
Zolang een persoon uit een risicogroep niet gevaccineerd is, bij hoge prevalentie
uitsluiten van een bezoek aan evenementen.

Versie dd. 27 maart 2021

19

16. Sneltesten

17. Sneltesten
18. Risicomodel

Sneltesten decentraal te organiseren. Bezoeker zo dicht mogelijk bij huis testen.
Hierdoor wordt dan geen onnodige reisbeweging gemaakt bij een eventuele
besmetting. Tevens kan de capaciteit op die manier beter gespreid in ingezet
worden en beïnvloedt dit niet de logistiek of bezoekersstromen bij de locatie van
het evenement.
Op locatie of in de directe nabijheid een sneltest capaciteit aan, zodat er in uiterste
gevallen een mogelijkheid is om iemand te testen die onverwacht het evenement
moet betreden.
Op basis van het risicomodel zijn evenementen mogelijk, ook met loslaten van de
1,5 meter. Gebruik de maatregelen uit de bouwstenen die zijn meegenomen in het
risicomodel voor de organisatie van evenementen. Testen vooraf, ventilatie cfm
bouwbesluit en intelligent inrichten van het evenement op basis van de locatie
bieden een voldoende veilige omgeving.

Versie dd. 27 maart 2021

20

RESULTATEN BEZOEKERSENQUETE
THEATERVOORSTELLING
1. VERLANGEN NAAR EVENEMENTEN
In september 2020 werd door het Radboudumc een onderzoek uitgevoerd door middel
van een uitgebreide bezoekersenquête. 29.292 mensen namen aan dit onderzoek deel.
Op de vraag of men een evenement wil bezoeken, ook in tijden van COVID-19 en met extra
maatregelen, werd massaal bevestigend beantwoord, of het nu gaat om zakelijke
evenementen (93.6%), sportevenementen (94.1%) of entertainment (97.5%). Het enorm
grote verlangen van de maatschappij naar culturele evenementen zoals het theater werd
opnieuw bevestigd tijdens de ticketverkoop voor de theatervoorstelling. Binnen enkele
dagen waren alle 500 kaarten verkocht.. Deze resultaten laten zien hoe belangrijk
(culturele) evenementen voor de samenleving zijn en dat deze deel uitmaken van de
essentiële levensbehoeftes.

2. VERTROUWEN IN ORGANISATOREN
Uit het onderzoek blijkt een groot vertrouwen van bezoekers in de organisatoren. Op de
vraag of men het veilig acht een evenement in de huidige te bezoeken, was het antwoord
bevestigend: Entertainment (93%), sport (94%) en zakelijk (92%). Sector breed gaf
ongeveer een derde van de ondervraagden aan speciale coronamaatregelen te
verwachten.

3. VERANTWOORDELIJKHEIDSGEVOEL
De bezoeker kent een groot verantwoordelijkheidsgevoel. Bij zakelijke evenementen
blijft 89% uit zichzelf thuis bij corona-verschijnselen (entertainment 79%, sport 82%).
Voor de 11% twijfelaars zijn alternatieven als een kaart voor de volgende editie, een
livestream of geld terug voor het toegangskaartje bepalend om thuis te blijven. Het
verantwoordelijkheidsgevoel was ook tijdens de evenementen te zien, waar bijvoorbeeld
meer dan 9 op de 10 bezoekers tijdens de theatervoorstelling hun mondkapje heeft
gedragen.

4. CORONAMELDER APP
59% van de bezoekers van de theatervoorstelling hadden vóór het evenement al de
CoronaMelder App op hun telefoon geïnstalleerd. Na afloop van het evenement was dit,
als gevolg van de extra attentie/communicatie via de Close app, 80%. Het bezoeken van
het evenement is dus een incentive voor mensen om de app te downloaden, waardoor het
bron- en contactonderzoek van de GGD gesteund wordt.

CoronaMelder App geïnstalleerd
100
80

%

60
40
20
0
Vóór evenement

Na evenement

5. VERVOER
Zoals van tevoren geadviseerd, is het overgrote deel van de bezoekers van de
theatervoorstelling (63%) met de auto naar het evenement gekomen. Slechts 18% van
de bezoekers hebben ervoor gekozen om met het OV naar het evenement te reizen.
Reisbewegingen met de auto worden als de meest veilige optie aangezien omdat hierdoor
geen extra contacten met personen buiten het eigen huishouden ontstaan.

Vervoer

(Brom)fiets
13%

Te voet
6%

OV
18%

Auto
63%

6. TRIAGEVRAGEN
Meer dan drie kwart (78%) van de bezoekers van de theatervoorstelling heeft binnen
4 uur vóór begin van het evenement triagevragen bijvoorbeeld over klachten,
quarantaine en risicocontacten via e Close app beantwoord. Op deze manier wordt het
voor de bezoeker nog een keer duidelijk gemaakt dat men bij klachten of contact met een
besmette persoon thuis moet blijven.

7. ERVARING EVENEMENT/MAATREGELEN
De bezoekers van de theatervoorstelling hebben de ervaring op het evenement
gemiddeld met een 9.1 beoordeeld, waarbij het loslaten van de anderhalve meter
tijdens het evenement geen probleem lijkt te zijn en het gevoel van veiligheid
beoordeeld wordt met een 8.8. Extra ruimte tussen de stoelen scoorde hoog als een van
de genomen maatregen. De meeste maatregelen tijdens het evenement werden over het
algemeen positief ervaren, met name de PCR-test en de sneltest.
Mondkapjes in de verblijfsfase, zittend op de plaats, werden het minst gewaardeerd.
Het gebruik van spatschermen werd bij een van de bubbels getest. 41 bezoekers ervaren
dit als neutraal, 11 als positief tot zeer positief, 14 als negatief tot zeer negatief.

Beleving maatregelen
Mondkapje verblijfsfase
Mondkapje beweging
Tussenruimte stoelen
Temperatuurmeting
Spreiding bij aankomst
Sneltest
PCR-test
0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

8. TESTBEREIDHEID
Bijna 9 op de 10 bezoekers van de theatervoorstelling is bereid om zich voor ieder
event van tevoren opnieuw te laten testen, waarbij een duidelijke voorkeur voor een
sneltest wordt geconstateerd.

Testbereidheid Evenementen

Geen test
13%

Sneltest
62%

PCR
25%

BIJLAGE 2 – TESTRESULTATEN TYPE I EVENEMENTEN

Met de GGD zijn afspraken gemaakt dat positieve resultaten worden teruggekoppeld aan
medische adviseur van Fieldlabs, om op die wijze een beeld te krijgen van de testresultaten naar
aanleiding van de pilot evenementen. Door dit BCO is een gedetailleerd beeld te schetsen van de
positieve indexen en de uiteindelijk resterende positieve gevallen. Tijdens de type I evenementen
is het in alle gevallen gelukt om toestemming te krijgen en contact op te nemen met alle
deelnemers die in de tijd na het event positief zijn getest.
Congres
Afgenomen pretesten < 48 uur voor aanvang

634

Aantal positieve pretesten

6 (0,95%)

PCR Posttest (dag 5 na het evenement)

482 (76% van de pretests)

Aantal positieve posttesten

1

Positieve indexen voor BCO

3

Toelichting positieve indexen voor BCO
#1

Post test San positief, bleek recent COVID-19 doorgemaakt te hebben, maar heeft gezien

de hoge Ct-waarde kans op wisselende PCR-uitkomst
#2

Medewerker, positief getest GGD daags na event. Besmet in periode rond de pre-test

door een bekend bron. Mogelijk besmettelijk tijdens event, maar alle contacten van event bleven
negatief.
#3

Ruim na event via GGD benaderd nav positieve uitslag, bleek besmet via dochter ruim na

event op dag 10 dus niet event gerelateerd, niet besmettelijk tijdens event
Theater
Afgenomen pretesten < 48 uur voor aanvang

564

Aantal positieve pretesten

5 (0,89%)

PCR Posttest (dag 5 na het evenement)

444 (79% van de pretests)

Aantal positieve posttesten

0

Positieve indexen voor BCO

0

Bijlage 3 – Bubbelindeling ten tijde van onderzoek
Voor het congres op 15 februari 2021 was de indeling in groepen als volgt:

Voor de theatervoorstelling op 20 februari 2021 was de indeling in groepen als volgt:

In beide gevallen werden bubbel 2 en 3 na het bezoek aan de snelteststraat samengevoegd.

EINDRAPPORTAGE BOUWSTEEN SNELTESTEN

PILOTEVENEMENTEN
FIELDLAB EVENEMENTEN

Opgesteld: 25 maart 2021

Samenvatting
Van 15 februari t/m 21 maart 2021 hebben totaal 8 pilots op 5 verschillende locaties plaats gevonden.
De Werkgroep Sneltesten bestaande uit ervaringsdeskundigen uit de evenementensector hebben de
bouwsteen Sneltesten in de voorbereiding en uitvoering vorm gegeven en deze rapportage opgesteld.
Ca. 10% van de bezoekers is, aanvullend op de PCR-test, onderworpen aan een sneltest op de
evenementlocatie.
In het onderzoeksprogramma zijn drie vragen centraal gesteld:
•
•
•

Is de sneltest logistiek toepasbaar?
Zijn er afwijkingen in sneltestresultaten t.o.v. negatieve PCR testen?
Hoe reageren bezoekers op de test en een eventueel positief testresultaat?

Op basis van observaties en metingen ter plaatse wordt het volgende gerapporteerd.
Bij het gebruik van antigeen sneltesten is er sprake van een verwerkingstijd om na afname van de neus
swab de testuitslag te diagnosticeren. Bij de pilots zijn de sneltesten afgenomen op de
evenementlocatie voorafgaand aan het evenement. Door de verwerkingstijd dient er rekening te
worden gehouden met een fysieke wachtruimte om op de testuitslag te wachten. De fysieke
wachtruimte dient voorzien te zijn op het kunnen naleven van de RIVM-richtlijnen zoals de 1,5m.
afstand maatregel.
Het sneltesten op de evenementlocatie kent beperkingen in testcapaciteit. Dit wordt enerzijds
veroorzaakt door de benodigde fysieke wachtruimte maar eveneens door de hoeveelheid
medewerkers die benodigd is in de snelteststraten. Kleinschalige bijeenkomsten kunnen mogelijk met
sneltesten aan de deur worden uitgevoerd, echter bij grotere bijeenkomsten zullen er beperkingen
optreden. Dit is situationeel afhankelijk, bijvoorbeeld van de spreiding in aankomsttijd en de locatie.
Om tot een veilig en beheersbaar test- en toegangsproces te komen is de implementatie van
technologie nodig. Bij de pilots is de IDA-app ingezet om het testresultaat van de snelteststraat over
te brengen naar de bezoeker. De bezoeker kan het testresultaat middels een QR-code scannen bij de
toegang tot het evenement. De toegangscontroleur ziet uitsluitend de ID-foto i.c.m. het negatieve
testresultaat. Dergelijke technische oplossingen dienen te voldoen aan alle juridische kaders inzake
verwerking van medische persoonsgegevens.
Het sneltesten op de evenementlocatie kent beperkingen in de testcapaciteit, met name voor grotere
bijeenkomsten. De benodigde fysieke oppervlakte en benodigde hoeveelheid (medisch) personeel zijn
de voornaamste beperkingen. Het decentraal testen, door vele locaties met geografische spreiding toe
te passen in combinatie met spreiding in tijd, geven de mogelijkheid om grotere aantallen personen te
sneltesten t.b.v. toegang tot een (grootschalig) evenement.
Bij de pilots zijn geen afwijkingen geconstateerd tussen de negatieve PCR-testresultaten en de
testresultaten van de sneltesten op de evenementlocatie. Op basis van observaties lijken de bezoekers
de sneltesten onplezierig te vinden maar nog altijd acceptabel. Door de entourage, lengteduur van het
proces en gebruik van een app raakt een gedeelte van de bezoekers gespannen of geïrriteerd.
Omdat er geen positieve testresultaten bij het sneltesten zijn vastgesteld, kan geen antwoord worden
gegeven op de vraag hoe bezoekers reageren in geval van een positieve testuitslag.

2

Inhoud
Samenvatting........................................................................................................................................... 2
Inleiding ................................................................................................................................................... 4
Onderzoeksvraag: Is de sneltest logistiek toepasbaar? .......................................................................... 6
Antigeentesten en verwerkingstijd testuitslag ................................................................................... 6
Verwerkingstijd testuitslag en fysieke wachtruimte ........................................................................... 6
Spreiding in aankomsttijd.................................................................................................................... 6
Personeelsinzet ................................................................................................................................... 6
Verwerking testuitslag en toegang evenement .................................................................................. 7
Testen op de evenementenlocatie vs. decentraal testen ................................................................... 7
Onderzoeksvraag: Zijn er afwijkingen in sneltestresultaten t.o.v. negatieve PCR testen? ..................... 8
Onderzoeksvraag: Hoe reageren bezoekers op de test en een eventueel positief testresultaat? ......... 9

3

Inleiding
In dit document zijn de observaties, metingen en ervaringen beschreven van de bouwsteen Sneltesten
bij de 8 pilot events. Vooraf zijn een aantal uitgangspunten en onderzoeksvragen centraal gesteld:
Aan de deur wordt een percentage van de bezoekers onderworpen aan een sneltest om de logistiek van
het testen te analyseren.

Onderzoeksvragen
•
•
•

Is de sneltest logistiek toepasbaar?
Zijn er afwijkingen in sneltestresultaten t.o.v. negatieve PCR testen?
Hoe reageren bezoekers op de test en een eventueel positief testresultaat?

Wijze van dataverzameling
Observatie en tijdwaarneming
De uitvoering van deze bouwsteen is door de Werkgroep Sneltesten verricht. De werkgroep bestaat
uit ervaringsdeskundigen uit de evenementensector en hebben daarmee expertise op het gebied van
evenementenzorg, crowd management en logistieke processen.
Bedrijf
MOJO Concerts

Eventplatform

Functie
Specialist Vergunningen & Veiligheid
Specialist Vergunningen & Veiligheid
Manager Crowd Services
Chief Digital Officer
Beleidsadviseur
Projectmanager Safety, Security & Service
Voorzitter Dutch Venue Assosiation

Naam
D.C. Pardijs
R. van Buren
R. van Souren
M. Guntenaar
S. Griffioen
C. van der Poll
H. Kroneberg

Event Medical Service (EMS)

Managing Director

R. van Litsenburg

MAI medische diensten

Algemeen Manager

N. Herfkens

ID&T
KNVB

De Werkgroep Sneltesten heeft de praktische uitvoering van de bouwsteen Sneltesten van het Fieldlab
onderzoeksprogramma verricht. Het Fieldlab onderzoeksprogramma wordt uitgevoerd onder regie
van hoofdonderzoeker prof. Andreas Voss van Radboud UMC.
Bij elke pilot is ca. 10% van de bezoekers onderworpen aan een sneltest. Deze bezoekers waren vooraf
reeds PCR-getest. De resultaten van deze steekproeven zijn in dit document beschreven en zijn
gebaseerd op metingen ter plaatse, evaluaties en camera observaties.
Naast de steekproeven onder bezoekers zijn ook sneltesten bij crew/gasten afgenomen bij het
(onverhoopt) ontbreken van een PCR-testuitslag. De ervaringen rondom de groep crew/gasten zijn niet
meegenomen in dit document.

4

De 8 pilots hebben bij totaal 5 locaties plaats gevonden. Omdat de locaties van elkaar verschillen zijn
ook verschillende sneltest locaties en faciliteiten gebruikt:
Pilot
1&2
3
4
5&6
7&8

Locatie pilot
Beatrixtheater
Utrecht
Voetbalstadion NEC
Nijmegen
Voetbalstadion Almere City
Almere
Ziggo Dome
Amsterdam
Evenemententerrein Walibi
Biddinghuizen

Locatie snelteststraat
Expozaal (zaal grenst aan theaterzaal)
Clubgebouw (binnenlocatie)
40m. van stadion
5x5 tenten (tijdelijke bouwsels)
40m. van stadion
AFAS Live (binnenlocatie)
400m. van Ziggo Dome
5x5 tenten (tijdelijke bouwsels)
150m. van evenement

Aantal sneltesten
Pilot 1: 50
Pilot 2: 48
Pilot 3: 90
Pilot 4: 75
Pilot 5: 130
Pilot 6: 130
Pilot 7: 132
Pilot 8: 136

Totaal aantal sneltesten steekproeven bezoekers: 791

5

Onderzoeksvraag: Is de sneltest logistiek toepasbaar?
Om deze onderzoeksvraag te beantwoorden worden een aantal elementen beschreven die van belang
zijn gebleken in het proces van sneltesten (bij evenementen).

Antigeentesten en verwerkingstijd testuitslag
De gebruikte antigeentest (Panbio™ COVID-19 Ag Rapid Test van Abbott) heeft het kenmerk dat er
enkele minuten zit tussen het afnemen van de test (neus swab) en het vaststellen van het testresultaat.
Uit metingen bij de pilots blijkt dat het testresultaat gemiddeld na 5-10 minuten wordt vastgesteld.

Verwerkingstijd testuitslag en fysieke wachtruimte
Door de verwerkingstijd van de testuitslag dienen bezoekers deze tijd in een ruimte/gebied te
verblijven waar de RIVM-richtlijnen (zoals 1,5m. afstand) geborgd kunnen worden. In praktijk is er ca.
3m² per persoon benodigd om elk individu de vereiste afstand te kunnen geven. In het geval van de
pilots hebben er max. 50 personen gelijktijdig moeten wachten op hun testuitslag en was er ruim
voldoende verblijfsoppervlakte om dit te doen.
Belangrijk om hierbij te vermelden is dat een dergelijke opzet voor grotere aantallen al snel
beperkingen in de benodigde fysieke oppervlakte van de wachtruimte zal hebben. Hierbij dient wel
opgemerkt te worden dat een fysieke wachtruimte niet per definitie een gecontroleerde omgeving
hoeft te zijn. Dit kan eveneens de ‘openbare ruimte’ zijn, bijvoorbeeld een park of plein.

Spreiding in aankomsttijd
In relatie tot de verwerkingstijd en benodigde fysieke wachtruimte is spreiding in aankomsttijd een
hulpmiddel voor een soepele afhandeling. Uit metingen blijken onderstaande doorloopsnelheden:
-

Gemiddelde tijd afname sneltest:
Gemiddelde tijd ontvangen testresultaat:

01:32 min.
07:14 min.

Voorbeeld

Observatie 20

Observatie 19

Observatie 18

Observatie 17

Observatie 16

Observatie 15

Observatie 14

Observatie 13

Observatie 12

Observatie 11

Observatie 10

Observatie 9

Observatie 8

Observatie 7

Observatie 6

Observatie 5

Observatie 4

Observatie 3

TIJDSMETINGEN PROCES
(in min. / 00:00)

Observatie 2

Observatie 1

Datum / locatie: 06-03-2021 te AFAS Amsterdam (pilot Ziggo Dome)

Aanmelding snelteststraat - vertrek uit snelteststraat

01:25 01:50 01:45 01:32 02:01 01:30 01:18 01:45 01:20 01:25 01:35 01:22 01:41 01:22 01:25 01:56 01:15 01:33 01:22 01:28

Vertrek uit snelteststraat - ontvangen testresultaat

06:30 06:20 09:00 04:30 09:04 08:25 07:04 08:45 06:38 05:22 08:32 06:33 05:54 08:56 09:12 07:52 05:23 05:44 08:32 06:27

Personeelsinzet
De snelteststraten bij de pilot events kenden een modulaire opzet. Dit wil zeggen dat er een
snelteststraat inrichting is gebruikt van totaal 3 of 4 medewerkers, waarvan minimaal 1 medewerker
die bevoegd en getraind is om de neus swab af te nemen. De inrichting is per pilot, afhankelijk van
benodigde testcapaciteit vermeerderd/gedupliceerd. Uit metingen blijkt onderstaande testcapaciteit
per snelteststraat:
Aantal medewerkers
4
3

Aantal sneltesten per uur
60
40

6

Verwerking testuitslag en toegang evenement
Elke bezoeker dient de testuitslag (meermaals) met een maximale houdbaarheidsduur aan te kunnen
tonen. Deze gegevensverwerking is gebonden aan juridische kaders inzake verwerking en opslag van
medische persoonsgegevens. Verder dient de testuitslag altijd te herleiden zijn naar de betreffende
persoon en dient fraude hieromtrent (redelijkerwijs) uitgesloten te worden.
Bij de pilots is er gebruik gemaakt van de zogenaamde IDA-app (zie ook Plan van Aanpak voor
detailinformatie) om het testresultaat vanuit de snelteststraat kenbaar te maken aan de bezoeker. De
bezoeker heeft hiermee een testresultaat waarmee in de houdbaarheidstermijn toegang kan worden
verkregen tot het evenement. De app is vooraf uitvoerig juridisch getoetst, alsmede op gebied van
privacy en cyber security.
Uit de pilots is gebleken dat een dergelijke technische middel een noodzakelijke middel is om het
testresultaat ‘op afstand’ over te dragen aan de bezoeker. Ook voor een vlotte en beheersbare toegang
tot het evenement dient er volstaan te kunnen worden met een vlotte maar nauwkeurige controle van
de testuitslag. In het geval van de pilots is de toegang met een QR-code scan gedaan, waarbij de
‘toegangscontroleur’ uitsluitend een ID-foto + testuitslag (negatief) op een beeldscherm controleert.
De testuitslag wordt nergens opgeslagen en blijft in het bezit van de bezoeker. De toegangsscan heeft
in praktijk ca. 6-8 seconden in beslag genomen, hetgeen vlotter zou moeten om tot een soepel
toegangsproces te komen.

Testen op de evenementenlocatie vs. decentraal testen
Bij de pilots is vooraf bewust bepaald om het sneltesten op de evenementenlocatie te onderzoeken.
Op basis van de metingen en observaties blijkt dat het sneltesten op de evenementenlocatie tot
beperkingen leidt in de testcapaciteit. De belangrijkste variabelen die leiden tot de beperkingen zijn
de benodigde wachtruimte (oppervlakte) en benodigd aantal personeel. Afhankelijk van de locatie en
omstandigheden kan bij kleinschalige samenkomsten redelijkerwijs worden volstaan met sneltesten
op de evenementenlocatie, voorafgaand aan binnentreden. Echter is dit situationeel afhankelijk en
beperkt tot kleine aantallen bezoekers. Bij grotere bezoekersaantallen, die in een beperkt tijdsvak
binnentreden, is de benodigde wachtruimte en hoeveelheid (medisch) personeel al snel een
beperking. Ter illustratie; voor een (sport)evenement met 10.000 bezoekers die in ca. 1,5 uren gespreid
binnentreden zijn er meer dan 100 snelteststraten á 4 medewerkers benodigd en een fysieke
wachtruimte van ca. 10.000m².
Het decentraal (snel)testen biedt hiervoor meer mogelijkheden. Met decentraal (snel)testen wordt
bedoeld dat er op meerdere locaties over een breder tijdsvak sneltesten worden afgenomen. Door
geografisch spreiding en spreiding in tijd kunnen grotere aantallen sneltesten worden afgenomen. Ter
illustratie; indien voor een (sport)evenement met 10.000 bezoekers, 10 testlocaties worden gebruikt
in een tijdsvak van 20 uren, kan volstaan worden met ca. 40 medewerkers en is geen fysieke
wachtruimte benodigd. Verdere analyse van decentraal testen maakt geen onderdeel uit van deze
rapportage.

7

Onderzoeksvraag: Zijn er afwijkingen in sneltestresultaten t.o.v.
negatieve PCR testen?
Alle bezoekers bij de pilots hebben vooraf een PCR-test ondergaan bij één van de aangewezen
testlocaties in Nederland. Bij het binnentreden bij het evenement is gecontroleerd op de negatieve
PCR-testuitslag. Per pilot is een steekproef van ca. 10% van de bezoekers genomen met de Panbio™
COVID-19 Ag Rapid Test van Abbott, aanvullend op de PCR-test.
Bij de sneltesten zijn geen positieve testresultaten vastgesteld, hetgeen geen afwijking is van de
negatieve PCR-testresultaten.

8

Onderzoeksvraag: Hoe reageren bezoekers op de test en een
eventueel positief testresultaat?
Bezoekers zijn bij het aanmelden voor de pilots geïnformeerd over de mogelijke aanvullende
sneltesten op de evenementlocatie. De selectie van steekproef is op basis van willekeurigheid door de
organisator van de betreffende pilot gedaan. Bezoekers zijn vervolgens via de communicatie app (Close
app) geïnformeerd dat zij tot de selectie behoorden. Van de geselecteerden voor de sneltesten zijn er
geen bezoekers geweest met een verzoek de selectie ongedaan te maken. De bereidwilligheid om een
aanvullende sneltest te doen kan op basis van dit gegeven dus als ‘zeer hoog’ worden betiteld. De
bereidwilligheid moet hier echter wel in de context worden gezien dat de bezoeker bewust en vrijwillig
deelneemt aan experimenten.
Op de evenementlocaties is vooraf door de organisator en werkgroep sneltesten getracht voldoende
testcapaciteit in te regelen. Hierdoor is getracht wachttijden minimaal te houden. In praktijk is dit bij
de meeste pilots gelukt, echter duurt het gehele proces nog altijd ca. 15 minuten en bij grotere drukte
is dit opgelopen tot ca. 35 minuten.
Na observaties en ervaringen van de werkgroepleden is de conclusie dat de meerderheid van de
bezoekers de sneltest als ‘onplezierig’ ervaren (neus swab). Echter door de korte duur van de afname
alsmede de vrijwilligheid lijkt dit geen knelpunt te zijn voor de bezoekers. Door de entourage,
lengteduur van het proces en gebruik van een app raakt een gedeelte van de bezoekers gespannen of
geïrriteerd. Het bezoekersgedrag is niet nader onderzocht door gedragswetenschappers en beperkt
zich dus tot observaties en interpretaties van werkgroepleden.
Omdat er geen positieve testresultaten bij het sneltesten zijn vastgesteld, kan geen antwoord worden
gegeven op de vraag hoe bezoekers reageren in geval van een positieve testuitslag.

9

RESULTATEN RISICO ANALYSE
Aan:

Fieldlab

Van:

Bas Kolen, Laurens Znidarsic, Pieter van Gelder

Datum:

17 maart 2021

Contact

b.kolen@tudelft.nl, 06-10962684

Onderwerp:

COVID-19 risico’s testevents in het theater en congres

1 Introductie
In deze notitie is de COVID-19 zijn de uitkomsten van de COVID-19 risico analyse beschreven voor
de Fieldlab experimenten voor type 1 events:
•

Een congres op 15 februari

•

Een theatervoorstelling op 16 februari.

Voor de onderbouwing van het COVID-19 Risico Model wordt verwezen naar de TUDelft rapportage
“COVID-19 risico’s nader bepaald Risicoanalyse als hulpmiddel om de haalbaarheid van
evenementen en activiteiten te bepalen”.

2 COVID19 Risicomodel op
hoofdlijnen
Doel van het model
In dit hoofdstuk is de werking van het COVID-19 risicomodel op hoofdlijnen beschreven. Het
COVID-19 risicomodel heeft als doel om voor per persoon het risico te bepalen dat deze door de
aanwezigheid op een bepaalde setting besmet kan worden met COVID-19 en positief zal testen, in
het ziekenhuis wordt opgenomen of komt te overlijden. Het risico is bepaald per eenheid van tijd
en per setting, door onderscheid te maken in verschillende settings kan de risico van een
evenement worden vergeleken met andere settings waar mensen kunnen zijn. Zo kan een
vergelijking worden gemaakt als de deelnemer thuis zou blijven of als de deelnemer bijvoorbeeld
op het werk zou zijn. In het onderzoek is uitgegaan van de settings zoals deze zijn gehanteerd in
het bron en contactonderzoek (BCO) van de GGD’s en het RIVM.
Omdat de uitkomsten in termen van risico’s enigszins abstract zijn de uitkomsten ook vertaald naar
het aantal besmettingen per uur per 100.000 mensen.

• 17 maart 2021

1

Werking model
De figuur hieronder schetst het model op hooflijnen. De kans op besmetting (op een setting per
eenheid van tijd) wordt bepaald door:
•

Het aantal contacten op deze settings. Hierbij is onderscheid gemaakt in contacten ‘nabij’ en
‘veraf’ die kunnen leiden tot besmettingen. In overleg met specialisten is uitgegaan van
•

1,5 meter voor besmettingen van nabije contacten

•

Tussen de 1,5 en 10 meter voor besmettingen van ‘veraf’ contacten. Deze besmettingen
van veraf kunnen worden beïnvloedt door ventilatie of de buitenlucht.

•

De opzet van het event zelf. Hiervoor kan onderscheid worden gemaakt in:
•

De luchtkwaliteit (onderscheid is gemaakt in vier klassen: conform het bouwbesluit,
ventilatie beter en slechter dan het bouwbesluit en de buitenlucht); De luchtkwaliteit heeft
in het model vooralsnog enkel een relatie met de contacten veraf. Een mogelijk effect op de
contacten nabij is (nog) niet meegenomen.

•

De opzet van het event, denk aan de maximale omvang van bubbels, de bezettingsgraad,
crowd management etc. De opzet van het event beïnvloedt het aantal contactmomenten.

•
•

Persoonlijke bescherming als maskers en spatschermen.

Testen. Door vooraf te testen wordt een selectie uitgevoerd wie kunnen deelnemen aan de
setting. Onderscheid kan worden gemaakt in PCR testen of bijvoorbeeld antigeen sneltesten.
Voor het model gaat het om de kans is dat er ondanks de testuitslag toch iemand aanwezig is
die besmettelijk is. Rekening houdend met de opbouw van het virus bij false negatives, en
mensen die tussen het testen en het event besmet kunnen worden speelt de duur voordat
mensen besmettelijk zijn ook en rol (dat is dus iets anders dan de nauwkeurigheid van de
testen). Vooralsnog is uitgegaan van een negatieve PCR test maximaal 48 uur voor het einde
van het event, of een sneltest maximaal 24 uur voor het einde van het event. Vanwege het
criterium van de geldigheidsduur van de test voor een event is de kans dat een deze (zeer)
besmettelijk is op het event zelf een stuk kleiner. Dat komt door de opbouw van het virus in
het lichaam1.

•

De prevalentie in Nederland (het aantal besmettelijke mensen). Uitgegaan is van de
schattingen van het RIVM op het moment van het event zelf. Het is in het model ook mogelijk
om de risico’s te bepalen uitgaande van (lagere) prevalenties.

•

De kans op overlijden en de kans op ziekenhuisopname wordt vervolgens bepaald door
rekening te houden met de leeftijdsverdeling van de bezoekers.

Door op een setting of event rekening te houden met maatregelen kan het risico worden verlaagd.
Hierdoor kan een mix aan maatregelen (bouwstenen) worden samengesteld waarbij het mogelijk is
om bijvoorbeeld meer contacten toe te staan zonder dat het risico stijgt.
De totale impact van het event of de setting kan worden bepaald door rekening te houden met de
duur en het aantal bezoekers. Met dit model is dus ook de relatie te leggen met de risiconiveaus op
de routekaart, en zijn keuzes te maken in welke situaties bepaalde settings niet mogen leiden tot
verhoogde risico’s en wanneer bepaalde risico’s wel zijn toegestaan.

1 eLife 2021;10:e63537 DOI: 10.7554/eLife.63537. Ashish Goyal, Daniel B Reeves, E Fabian Cardozo-Ojeda, Joshua T

Schiffer, Bryan T Mayer. Viral load and contact heterogeneity predict SARS-CoV-2 transmission and super-spreading
events. Vaccine and Infectious Diseases Division, Fred Hutchinson Cancer Research Center, United States; Department
of Medicine, University of Washington, United States; Clinical Research Division, Fred Hutchinson Cancer Research
Center, United States

• 17 maart 2021

2

Onderliggende data
Het risico model is opgesteld op basis van een data-analyse en gaat uit van de BCO settings als
uitgangspunt. Hiervoor is gebruik gemaakt van:
•

De wekelijkse RIVM rapportages waarin beschreven is hoeveel bestemmingen er zijn,
ziekenhuisopnames en overlijdens.

•

Aanvullende gegevens van het BCO onderzoek van de GGD Amsterdam.

•

Aanvullende enquête gericht op het aantal contacten op een bepaalde setting en de duur van
verblijf op een bepaalde setting.

•

CBS gegevens.

Op basis van de data-analyse zijn modelparameters bepaald waarmee het aantal besmettingen op
een van de BCO settings kan worden verklaard. In het model wordt onderscheid gemaakt in de
kans op besmetting door nabije contacten (vooral grote druppels) en veraf contacten (kleine
druppels).
Zoals bij ieder model zijn er kanttekeningen, deze volgen vooral uit de beschikbare data. Zo
hebben we aangenomen dat de bestemmingen waarvan geen bron bekend is gelijk zijn verdeeld
over de besmettingen uit het BCO onderzoek waarin dat wel bekend is. Ook zijn we uitgegaan van
de enquête resultaten waarin we mensen hebben gevraagd een inschatting te maken van hun
gedrag. Vanuit deze kanttekeningen is ons advies:
•

Bekijk vooral de orde groottes (bijvoorbeeld een factor 10 verschil tussen settings is een
daadwerkelijke aanwijzing dat het risico afwijkt)

•

Kijk vooral naar de relatieve verschillen tussen settings en de impact van maatregelen.

•

De data dateert uit de periode vanaf ‘de 2e golf’. Hierbij waren er voornamelijk kleine groepen.
Het is en blijft verstandig om actief en gericht te meten rondom bijeenkomsten met grotere
groepen.

• 17 maart 2021

3

3 Bouwstenen voor events en
andere settings
In onderstaande figuur is het effect van verschillende maatregelen (bouwstenen) opgenomen voor
de kans op besmetting en ziekenhuisopname. De bouwstenen geven een overzicht van hoe
maatregelen kunnen worden samengesteld. De y-as is gebaseerd op een logaritmische schaal.
Hierdoor is het effect van een factor 2 risicoreductie in de bouwstenen soms slecht zichtbaar.
Daarom is ook het aantal besmettingen per uur, per 100.000 mensen opgenomen in de tabel. De
bouwstenen gaan uit van de groene bubbel in het theater.

Risico op besmetting

Risico op hospitalisatie

Besmettingen per

per persoon per uur

per persoon per uur

100.000 mensen per
uur

BCO - thuis

8.89E-06

1.65E-07

0.9

BCO - bezoek

3.47E-05

6.46E-07

3.5

Geen maatregelen

0.00021

3.91E-06

21.0

Realisatie Theater

9.99E-06

1.86E-07

1.0

Realisatie met bias

2E-05

3.72E-07

2.0

Test 80%

4.21E-05

7.83E-07

4.2

Test 95% (PCR48u

1.05E-05

1.96E-07

1.1

(wel bubbels)

of Sneltest24u)

• 17 maart 2021

4

Test 95% + goede

6.64E-06

1.24E-07

0.7

6.43E-06

1.2E-07

0.6

5.26E-06

9.78E-08

0.5

Referentie <60

9.99E-06

4.16E-08

1.0

Referentie <30

9.99E-06

7.12E-09

1.0

ventilatie
Test 95% +
buitenlucht
Test 95% + extra
crowd man

Toelichting:
•

De prevalentie is gebaseerd op de periode waarin het event is gehouden. Een andere
prevalentie zal leiden tot een verandering in de absolute waarde van het risico, maar niet in
een verandering in de verhoudingen van de bouwstenen.

•

In de figuur is ook de impact van een mogelijke bias in de registraties van de tags opgenomen.
Deze bias is ingeschat op een factor 2 en wordt veroorzaakt dat de mens zelf een barrière kan
zijn voor de registratie (water houdt het signaal tegen).

•

De kans op besmetting is niet afhankelijk van de leeftijd. De kans op ziekenhuisopname is dat
wel wat blijkt uit de hospitalisatiekans in het blok doelgroepen. Standaard is uitgegaan van een
leeftijdsverdeling van de deelnemers aan het event gelijk aan de demografie van Nederland. In
de analyse is ook rekening gehouden met de situatie als alleen mensen jonger dan 60 of 30 het
even bezoeken. Duidelijk is dat de kans op ziekenhuisopname dan sterk daalt.

•

De referentie (de benchmark, donkerblauwe zone) is de situatie als het event zou zijn
georganiseerd met enkel de maatregelen rondom bubbels en bezettingsgraad. Duidelijk is
zichtbaar dat de risico’s hoger zouden zijn dan in de setting thuis (uiterst rechts, oranje zone).
De setting thuis is de zeer veilige setting waar mensen zouden kunnen verblijven als ze niet
naar het even zouden gaan.

•

De realisatie van het ‘test event’ (lichtblauwe zone) beschrijft voor het testevent zelf. Hierin is
uitgegaan van:
•

Testen: de kans dan een besmettelijk persoon op het evenement is met 95% afgenomen.

•

Luchtkwaliteit. De ventilatie en CO2 waardes op het evenement conform bouwbesluit, er
was geen sprake van een zeer goede luchtkwaliteit of de buitenlucht. Er is dan geen effect
meegenomen omdat de luchtkwaliteit vergelijkbaar is verondersteld als op de settings
waarop het model is gebaseerd.

•

Bubbels en bezetting conform de opzet van de bubbels.

•

Persoonlijke bescherming. Mensen zijn gevraagd om een mondkapje te dragen. Alleen bij
het drinken, daar waar de meeste contacten zijn ontstaan, zijn deze afgedaan (zie analyse
BUAS). Aangenomen is dat de mondkapjes een reductie geven van 5% op de
besmettingskans als ze alleen gedragen zijn bij bewegen en 10% als ze continu gedragen
zijn. De compliance van het dragen van de mondkapjes bleek hoog uit de data.

•

Bij de realisatie van het testevent (licht blauwe zone) is ook inzichtelijk gemaakt wat het effect
is van eventuele meetfouten met de tags (de bias) en wat het risico zou zijn als er geen

• 17 maart 2021

5

maatregelen zouden zijn genomen rondom het event (waarbij wel het effect van de bubbels en
opzet van het event is meegenomen).
•

In de witte zone is het effect van verschillende bouwstenen beschreven (waarbij het natuurlijk
mogelijk is om meerdere bouwstenen toe te voegen). Uit deze effecten blijkt dat de bijdrage
zou kunnen zijn van verschillende maatregelen aan het risico. Hierbij geldt:
•

Voor testen is uitgegaan van 95%.

•

Voor een goede ventilatie is uitgegaan van 90% reductie van de kans op besmetting voor
de categorie veraf (voor nabij is nog geen effect meegenomen).

•

Voor een buitenlucht is uitgegaan van 90% reductie van de kans op besmetting voor de
categorie veraf (voor nabij is nog geen effect meegenomen).

•

Voor een slimmere opzet van het event (samengevat onder crowd management) is er
vanuit gegaan dat het aantal contacten van nabij en veraf nog kan halveren.

4 Risico’s op verschillende
bubbels bij theaterevent en
congres ten opzichte van
andere BCO settings
In de onderstaande figuren zijn de risico’s voor de verschillende bubbels opgenomen voor het
theater en voor het congres. Opgenomen zijn:
•

De realisatie per bubbel

•

De vergelijking met de benchmark BCO settings thuis en bezoek.

•

Als het evenement zou zijn georganiseerd zonder maatregelen (maar wel met bubbels)

Uit de figuur blijkt dat de risico’s op het event van eenzelfde orde zijn als thuisblijvers en lager dan
bezoek. Op basis van de ervaringen met de events kunnen nog verdere verfijningen worden
uitgewerkt. Uit de figuur blijkt ook hoe de risico’s op de events zich verhouden tot andere settings
op basis van de data van het BCO onderzoek. Hierbij wordt opgemerkt dat deze settings waar
clusters zijn waarbinnen nog veel onderscheid gemaakt kan worden, en dat buiten de
afstandsmaatregelen hier geen aanvullende maatregelen van kracht zijn (en in de referentie van de
events is al wel rekening gehouden met afstand de bubbels en de bezettingsgraad wat invloed
heeft op het aantal contacten).

• 17 maart 2021

6

Resultaten Theater

•

Besmettingsrisico

•

Hospitalisatierisico

•

Besmettingen
per 100.000
mensen per uur

Theatervoorstelling Blauw

7.61E-06

1.42E-07

0.8

Theatervoorstelling Geel

1.25E-05

2.32E-07

1.2

Theatervoorstelling Groen

9.99E-06

1.86E-07

1.0

BCO - Thuis

8.89E-06

1.65E-07

0.9

BCO – Bezoek

3.47E-05

6.46E-07

1.2

Theatervoorstelling Blauw

1.60E-04

2.98E-06

16.0

2.77E-04

5.16E-06

27.7

2.10E-04

3.91E-06

21.0

zonder maatregelen
Theatervoorstelling Geel
zonder maatregelen
Theatervoorstelling Groen
zonder maatregelen

• 17 maart 2021

7

Resultaten Congres

•

Besmettings-

•

Hospitalisatie-

•

Besmettingen

risico

risico

per 100.000

1.23E-05
9.85E-06
1.18E-05
9.07E-06
3.54E-05

2.29E-07
1.83E-07
2.20E-07
1.69E-07
6.59E-07

1.2
1.0
1.2
0.9
3.5

2.59E-04

4.82E-06

25.9

2.19E-04

4.08E-06

21.9

2.49E-04

4.63E-06

24.9

mensen per uur

Congres Geel
Congres Blauw
Congres Groen
Thuis
Bezoek
Congres Geel zonder
maatregelen
Congres Blauw zonder
maatregelen
Congres Groen zonder
maatregelen

Een 2e manier om te kijken naar de risico’s op de events is door te kijken naar het aantal positieve
testen in de testronde 5 dagen na het event. Hierbij nemen we aan dat de bevindingen van degene
die zich laten testen representatief zijn voor de gehele groep:
•

In totaal hebben ongeveer 1000 mensen deelgenomen aan het theater of congres.

•

Uitgaande van de prevalentie van 0.56% (orde 95.000 besmettelijke mensen op 17 miljoen
inwoners wat overeen komt met ruim 5 besmettelijke mensen op 1000 mensen) zou over een
periode van 5 dagen (de tijd tussen het event en het testen) zou het logisch zijn dat zonder het
even meerdere mensen positief zijn getest. Minimaal 6 mensen zouden positief moeten testen
als deze de gehele periode van 5 dagen besmettelijk zijn. Is die periode korter dan zouden
meer mensen positief moeten testen.

• 17 maart 2021

8

•

Op basis van de afgenomen PCR testen na de events zijn er veel minder mensen positief getest
dan verwacht. Dat kan een oorzaak hebben in geluk, het kan ook ene oorzaak hebben in dat
relatief bewust en oplettende mensen hebben deelgenomen. Het is echter ook duidelijk dat het
event zelf geen risico heeft toegevoegd.

5 Achtergrondgetallen
In dit hoofdstuk zijn enkele getallen ter duiding en achtergrond opgenomen. De onderstaande tabel
geeft informatie over het aantal contacten dat mensen hebben, en vervolgens op basis van het
model de bijdrage van besmettingen van nabij en veraf.
Gemiddelde

Gemiddelde

Besmetting

Besmettingen

contacten

contacten

door nabij

veraf (kleine

nabij per uur

veraf per uur

(grote

druppels)

druppels)
theater blauw
theater geel
theater groen

Congres 2
Blauw
Congres 1
Geel
Congres 3
Groen

3.5
4.7
3.5

6.6
19.8
15.6

77%
61%
59%

23%
39%
41%

3.7

22.1

52%

48%

3.9

13.5

65%

35%

3.6

20.7

53%

47%

6 Disclaimers
Het model is gebaseerd op de data waarbij ook aannames noodzakelijk zijn. Het model laat
duidelijk de relatieve verschillen zien als gevolg van maatregelen. Er is sprake van een
onzekerheidsband, die is niet gekwantificeerd maar aanzienlijk vanwege de datakwaliteit.
Desondanks is het wel mogelijk om keuzes te maken, en wordt aanbevolen om gericht te blijven
monitoren.

• 17 maart 2021

9