Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

31 409

Zee- en binnenvaart

Nr. 126

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld op 31 oktober 2016
De vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu heeft een aantal vragen
en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Infrastructuur en Milieu
over de brief van 30 september 2016 over het afschrift van haar antwoord
op de brief van de BBZ Vereniging voor beroepschartervaart van
9 september 2016 over certificering zeegaande zeilschepen.
De vragen en opmerkingen zijn op 10 oktober 2016 aan de Minister van
Infrastructuur en Milieu voorgelegd. Bij brief van 28 oktober 2016 zijn de
vragen beantwoord.
Voorzitter van de commissie,
Van Dekken
Adjunct-griffier van de commissie,
Israel

kst-31409-126
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 409, nr. 126

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Inleiding
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het afschrift van de brief d.d. 30 september 2016 van de Minister van
Infrastructuur en Milieu aan de BBZ Vereniging voor beroepschartervaart.
Zij hebben daarover een aantal vragen.
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van het hierboven
genoemde afschrift alsmede van het antwoord d.d. 29 augustus 2016 van
de Minister van Infrastructuur en Milieu op vragen van de leden Jacobi en
De Boer over de certificering van zeegaande zeilschepen (Aanhangsel der
Handelingen, vergaderjaar 2015–2016, nr. 3340).
Algemeen
De leden van de PvdA-fractie lezen in de brief van 30 september 2016 dat
schippers, het klassenbureau RINA en Register Holland nog niet tot elkaar
zijn gekomen. De leden van de PvdA-fractie vragen de Minister waarom
desondanks de aanpassingen worden doorgevoerd, nu er nog geen goede
oplossing is gevonden voor de traditionele zeilschepen.
Aanpassing Europese passagiersschepenrichtlijn
De leden van de VVD-fractie vermoeden dat de revisie van de Europese
richtlijn inzake veiligheidsvoorschriften en -normen voor passagiersschepen (2009/45/EC) gevolgen kan hebben voor de manier waarop
zeilschepen in Nederland worden gecertificeerd en de ruimte die er is
voor de toepassing van nationale normenkaders. De leden van de
VVD-fractie maken zich daarover zorgen.
Kan de Minister hierop reflecteren: is inderdaad sprake van gevolgen voor
de wijze van certificering en voor toepassing van een nationaal normenkader? Wat kunnen de gevolgen zijn voor de wijze waarop nu schepen
worden gecertificeerd? Denkt de Minister dat de uitkomst van dit proces
gevolgen kan hebben voor de afhankelijkheid van internationale certificaten voor zeilschepen? Zo ja, waarom kiest zij er dan toch niet voor om
de uitkomst van dit proces eerst af te wachten? De leden van de
VVD-fractie zouden eerst graag de uitkomsten afwachten.
De leden van de PvdA-fractie constateren dat momenteel wordt
gesproken over aanpassing van de genoemde passagiersschepenrichtlijn
2009/45/EC. In dit kader vragen zij naar de verwachte gevolgen van de
aanpassing van deze richtlijn voor de manier waarop Nederland
zeilschepen certificeert en de ruimte voor lidstaten om eigen kaders te
stellen. In hoeverre ziet de Minister hierin aanleiding om de doorgevoerde
aanpassing in de certificering te temporiseren?
Maatwerk voor de traditionele zeilvloot
De leden van de VVD-fractie geven aan dat de traditionele zeilvloot in
Nederland circa 50 schepen telt. Daarmee is dit in Europa één van de
grootste vloten van varend maritiem erfgoed. Vergeleken met de
economische omvang van de koopvaardijvloot is de traditionele zeilvloot
heel erg klein. Toch moet de zeilvloot steeds meer meedraaien met
dezelfde snelheid en in dezelfde structuren die voor de koopvaardijvloot
zijn ingericht en daar in belangrijke mate door worden bepaald. Is de
Minister met de leden van de VVD-fractie van mening dat dit één en ander
vergt van de eigenaar van de schepen en dat het hier een nichemarkt
betreft waarbij het zo is dat niet ieder (nieuw) bureau zomaar verstand

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 409, nr. 126

2

heeft van deze schepen? Zo nee, waarom niet? Rechtvaardigt de aard en
de omvang van de vloot niet de extra aandacht en zorg van de Minister? Is
het niet beter de keuring en certificering door de Inspectie Leefomgeving
en Transport (ILT) te laten uitvoeren alvorens definitief te besluiten hoe en
door wie er gecertificeerd wordt?
De traditionele zeilschepen in Nederland zijn wat de leden van de
PvdA-fractie betreft wezenlijk verschillend van de handelsscheepvaart.
Toch worden aan deze zeilschepen vergelijkbare eisen gesteld. Wat de
leden van de PvdA-fractie betreft zou er, mede gezien het historische
karakter, meer ruimte moeten zijn voor maatwerk waar het gaat om
certificering van deze zeilschepen. De leden van de PvdA-fractie vernemen
graag in hoeverre deze ruimte er momenteel is en hoe de Minister deze
ruimte wil vergroten.
Inspectie Leefomgevingen Transport
De leden van de VVD-fractie zouden de Minister in overweging willen
geven om naast het huidige bureau de ILT de certificering te laten
uitvoeren totdat de nieuwe Europese richtlijn in werking is getreden, zodat
dan bepaald kan worden hoe en wie zal certificeren. Het gaat tenslotte om
50 schepen, hetgeen niet substantieel kan leiden tot een hogere, structurele werklast bij de ILT. Graag ontvangen de genoemde leden de reactie
van de Minister op dat voorstel.
Wat de leden van de PvdA-fractie betreft is nog niet overtuigend aangetoond waarom de ILT niet de keuringsinstantie voor de traditionele
zeilvloot zou kunnen zijn. De ILT heeft al kennis in huis van deze schepen
die keuringsinstantie RINA nog volledig op moet bouwen. Bovendien zal
de prijs van de certificering bij RINA waarschijnlijk verdubbelen. De leden
van de PvdA-fractie vragen daarom waarom de Minister niet kiest voor
certificering door de ILT.
Voorkomen ongelukken
Tot slot vragen de leden van de PvdA-fractie hoe de Minister de inspectie
op zeilboten zoals de Amicitia verscherpt, zodat de kans op nieuwe
tragische ongelukken afneemt.
II Reactie van de bewindspersoon
Vragen
Algemeen
De leden van de PvdA-fractie lezen in de brief van 30 september 2016 dat
schippers, het klassenbureau RINA en Register Holland nog niet tot elkaar
zijn gekomen. De leden van de PvdA-fractie vragen de Minister waarom
desondanks de aanpassingen worden doorgevoerd, nu er nog geen goede
oplossing is gevonden voor de traditionele zeilschepen.
Antwoord
Nadat Register Holland begin 2016 aangegeven heeft niet verder te gaan
met onderzoek en certificering van zeegaande zeilschepen, is in lijn met
het Toezichtarrangement op de Koopvaardij (Kamerstuk 27 831, nr. 17) na
een uitvraag onder kandidaten, het klassenbureau RINA geautoriseerd om
alle certificerende inspecties volgend uit nationale en internationale
regelgeving uit te voeren en certificaten te verlenen. Het toezicht van de
ILT spitst zich toe op het toezicht op klassenbureaus en daarop afgestemd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 409, nr. 126

3

toezicht op rederijen. Hiermee is een oplossing voor de certificering van
deze schepen gevonden.
Register Holland heeft inmiddels aangegeven de certificerende inspecties
voor nationale certificaten toch voort te zetten. Daardoor zijn er zoals in de
brief van 30 september aan de Vereniging van Beroepschartervaart (BBZ)
genoemd, diverse mogelijkheden voor de schippers voor onderzoek en
certificering. De uitwerking vindt momenteel plaats in overleg tussen de
ILT, RINA en Register Holland. De ILT begeleidt de overgang van de
certificering en ondersteunt zoveel mogelijk bij dit proces. Zo begeleidt de
ILT ook proefkeuringen die momenteel worden uitgevoerd.
Aanpassing Europese passagiersschepenrichtlijn
De leden van de VVD-fractie vermoeden dat de revisie van de Europese
richtlijn inzake veiligheidsvoorschriften en -normen voor passagiersschepen (2009/45/EC) gevolgen kan hebben voor de manier waarop
zeilschepen in Nederland worden gecertificeerd en de ruimte die er is
voor de toepassing van nationale normenkaders. De leden van de
VVD-fractie maken zich daarover zorgen.
Kan de Minister hierop reflecteren: is inderdaad sprake van gevolgen voor
de wijze van certificering en voor toepassing van een nationaal normenkader? Wat kunnen de gevolgen zijn voor de wijze waarop nu schepen
worden gecertificeerd? Denkt de Minister dat de uitkomst van dit proces
gevolgen kan hebben voor de afhankelijkheid van internationale certificaten voor zeilschepen? Zo ja, waarom kiest zij er dan toch niet voor om
de uitkomst van dit proces eerst af te wachten? De leden van de
VVD-fractie zouden eerst graag de uitkomsten afwachten.
De leden van de PvdA-fractie constateren dat momenteel wordt
gesproken over aanpassing van de genoemde passagiersschepenrichtlijn
2009/45/EC. In dit kader vragen zij naar de verwachte gevolgen van de
aanpassing van deze richtlijn voor de manier waarop Nederland
zeilschepen certificeert en de ruimte voor lidstaten om eigen kaders te
stellen. In hoeverre ziet de Minister hierin aanleiding om de doorgevoerde
aanpassing in de certificering te temporiseren?
Antwoord
Het kabinetsbeleid om de keuring en certificering van zeeschepen zoveel
mogelijk bij daarvoor in aanmerking komende klassenbureaus te
beleggen geldt voor nationale en internationale certificaten en dus
ongeacht het toe te passen normenkader. Een verandering van de
internationale of nationale certificering voor zeegaande zeilschepen is dan
ook geen reden voor verandering van dit beleid en de aanpassing van de
aanwijzing van klassenbureaus.
Met betrekking tot de revisie van de Europese normen voor passagiersschepen kan ik aangeven dat er momenteel onderhandelingen plaatsvinden over een voorstel van de Europese Commissie voor een richtlijn
van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn
2009/45/EG inzake veiligheidsvoorschriften en -normen voor passagiersschepen. De uitkomst en daarmee de gevolgen voor de certificering van
Nederlandse zeegaande zeilcharterschepen zijn nog onduidelijk. Voor de
internationale vaart moeten schippers overigens ook over een aantal
andere internationale certificaten beschikken. Ongeacht de gevolgen van
de wijziging van de richtlijn zal voor deze certificaten een keuring door
een internationaal erkend bureau noodzakelijk blijven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 409, nr. 126

4

Maatwerk voor de traditionele zeilvloot
De leden van de VVD-fractie geven aan dat de traditionele zeilvloot in
Nederland circa 50 schepen telt. Daarmee is dit in Europa één van de
grootste vloten van varend maritiem erfgoed. Vergeleken met de
economische omvang van de koopvaardijvloot is de traditionele zeilvloot
heel erg klein. Toch moet de zeilvloot steeds meer meedraaien met
dezelfde snelheid en in dezelfde structuren die voor de koopvaardijvloot
zijn ingericht en daar in belangrijke mate door worden bepaald. Is de
Minister met de leden van de VVD-fractie van mening dat dit één en ander
vergt van de eigenaar van de schepen en dat het hier een nichemarkt
betreft waarbij het zo is dat niet ieder (nieuw) bureau zomaar verstand
heeft van deze schepen? Zo nee, waarom niet? Rechtvaardigt de aard en
de omvang van de vloot niet de extra aandacht en zorg van de Minister? Is
het niet beter de keuring en certificering door de Inspectie Leefomgeving
en Transport (ILT) te laten uitvoeren alvorens definitief te besluiten hoe en
door wie er gecertificeerd wordt?
De traditionele zeilschepen in Nederland zijn wat de leden van de
PvdA-fractie betreft wezenlijk verschillend van de handelsscheepvaart.
Toch worden aan deze zeilschepen vergelijkbare eisen gesteld. Wat de
leden van de PvdA-fractie betreft zou er, mede gezien het historische
karakter, meer ruimte moeten zijn voor maatwerk waar het gaat om
certificering van deze zeilschepen. De leden van de PvdA-fractie vernemen
graag in hoeverre deze ruimte er momenteel is en hoe de Minister deze
ruimte wil vergroten.
Deze vraag beantwoord ik vanwege de samenhang hierna, onder
«Inspectie leefomgeving en transport».
Inspectie Leefomgevingen Transport
De leden van de VVD-fractie zouden de Minister in overweging willen
geven om naast het huidige bureau de ILT de certificering te laten
uitvoeren totdat de nieuwe Europese richtlijn in werking is getreden, zodat
dan bepaald kan worden hoe en wie zal certificeren. Het gaat tenslotte om
50 schepen, hetgeen niet substantieel kan leiden tot een hogere, structurele werklast bij de ILT. Graag ontvangen de genoemde leden de reactie
van de Minister op dat voorstel.
Wat de leden van de PvdA-fractie betreft is nog niet overtuigend aangetoond waarom de ILT niet de keuringsinstantie voor de traditionele
zeilvloot zou kunnen zijn. De ILT heeft al kennis in huis van deze schepen
die keuringsinstantie RINA nog volledig op moet bouwen. Bovendien zal
de prijs van de certificering bij RINA waarschijnlijk verdubbelen. De leden
van de PvdA-fractie vragen daarom waarom de Minister niet kiest voor
certificering door de ILT.
Antwoord
Ik erken dat er sprake is van een bijzondere groep schepen met een ander
karakter dan de koopvaardijvloot. Het bijzondere karakter van deze
schepen laat onverlet dat er in Nederland voor gekozen is om, in lijn met
het kabinetsbeleid, de certificering van zeeschepen indien mogelijk te
laten uitvoeren door klassenbureaus.
Het bijzondere karakter komt bij de autorisatie van het klassenbureau
uitdrukkelijk aan de orde. RINA is een erkend klassenbureau, met kennis
en ervaring ten aanzien van de keuring van schepen en de afgifte van
certificaten. Daarnaast heeft RINA wel degelijk ervaring met dit soort
schepen. De overdracht van gehele of gedeeltelijke keuring van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 409, nr. 126

5

zeezeilschepen van Register Holland naar RINA wordt door de ILT
intensief begeleid.
Voor de zeezeilschepen geldt de bijzondere mogelijkheid dat schippers de
keuze hebben om onderzoek en certificering geheel bij RINA onder te
brengen of dat de ILT certificaten afgeeft op basis van inspecties door
Register Holland en RINA. Indien de ILT zelf de schepen zou keuren en
certificeren zou dat een structurele verhoging van de inzet bij de ILT van
circa twee voltijds inspecteurs (FTE) met specifieke kennis betekenen. In
geval van kostendekkende uitvoering door de ILT zullen de kosten naar
verwachting niet veel verschillen van de kosten die schippers in geval van
certificering door RINA maken.
Naar aanleiding van uw vraag om maatwerk waar het gaat om certificering van deze schepen kan ik aangeven dat Nederland hierin met de zo
genaamde «blauwe», «witte» en CCV regels heeft voorzien. In dit kader is
het ook van belang dat ik onlangs een traject gestart ben om het normenkader voor deze zeegaande zeilschepen te evalueren en waar nodig te
herzien. Daarbij wordt de sector nauw betrokken. Hoewel deze schepen,
gelet op het bijzondere karakter niet geheel kunnen voldoen aan de
internationale eisen voor passagiersschepen is het uitgangspunt dat het
veiligheidsniveau van de nationale regels gelijkwaardig is aan internationale veiligheidseisen.
Voorkomen ongelukken
Tot slot vragen de leden van de PvdA-fractie hoe de Minister de inspectie
op zeilboten zoals de Amicitia verscherpt, zodat de kans op nieuwe
tragische ongelukken afneemt.
Antwoord
Op het moment inspecteert de ILT masten van vergelijkbare schepen om
vast te stellen of het hier een uniek incident betreft of niet. De OVV doet
ongevalsonderzoek en de politie doet een strafrechtelijk onderzoek.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 409, nr. 126

6