Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

21 501-30

Raad voor Concurrentievermogen

Nr. 407

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 juli 2017
Hierbij bied ik u de geannoteerde agenda aan voor de Informele Bijeenkomst van de Ministers verantwoordelijk voor Concurrentievermogen en
Telecom («informele Raad voor Concurrentievermogen») op 17 en 18 juli
2017 in Tallinn, Estland.
Vanwege het informele karakter van deze bijeenkomst zal een vrije
gedachtewisseling plaatsvinden, zonder besluitvorming.
Op 17 juli komen de vertegenwoordigers van de lidstaten bijeen voor een
informeel diner. Op 18 juli komen er in de ochtend enkele sprekers uit de
wetenschap en industrie, waaronder Sandy Pentland (MIT) en Paul
Hofheinz (Lisbon Council) om te spreken over het thema «vrij verkeer van
data».
Er volgt een lunchbespreking over vrij verkeer van data.
Daarna zijn er twee gelijktijdige sessies, voor respectievelijk de ministers
verantwoordelijk voor concurrentievermogen en ministers verantwoordelijk voor telecom, over:
• de rol van digitale publieke dienstverlening in de interne markt;
• 5G en het Europees spectrumbeleid.
Tevens geef ik uitvoering aan de motie van het lid Weverling (Kamerstuk
21 501-30, nr. 403), waarin werd verzocht om over de voorstellen van de
Europese Commissie over de e-kaart nog voor de zomer in intensief
overleg te treden met ondernemers uit diverse sectoren om te horen
welke knelpunten er in de praktijk worden ervaren.
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

kst-21501-30-407
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-30, nr. 407

1

Policy implications of Free Movement of Data: making Europe a
data economy
Lunchdebat
Tijdens de lunchsessie zullen Europese ministers van gedachten wisselen
over het vrij dataverkeer, met de insteek om de Europese data-economie
aan te jagen.
De Commissie presenteerde in januari 2017 de mededeling «Bouwen aan
een Europese data-economie» (Kamerstuk 22 112, nr. 2305) waarin onder
andere het Free Flow of Data initiatief uiteengezet wordt. De Europese
Commissie kondigt daarin aan het vrije verkeer van data binnen de
Europese Unie te willen verbeteren door het weghalen van ongerechtvaardigde datalocatie-eisen.
In de mededeling «Digital Single Market Mid-term review» (Kamerstuk
22 112, nr. 2346) heeft de Europese Commissie verdere vervolgstappen
aangekondigd. De Commissie richt zich nu op een wetgevend voorstel
voor een samenwerkingsverband voor een vrij verkeer van data binnen de
Europese Unie. In de mid-term review kondigt de Commissie aan dat de
principes van vrij dataverkeer, toegang tot data voor nationale handhavers
en toezichthouders en portabiliteit voor niet-persoonlijke data meegenomen worden in het wetgevend voorstel. Verdere toelichting omtrent het
voorstel ontbreekt echter.
In de digitale economie neemt het belang van data toe. Nederland
waardeert daarom het initiatief van de Commissie om dit complexe
onderwerp inzichtelijk te maken. Een helder en uniform (wetgevend) kader
is een belangrijke randvoorwaarde voor innovatie. Datalocatie-eisen in de
digitale interne markt belemmeren economische groei. Er zijn echter ook
gerechtvaardigde redenen, zoals nationale veiligheid en andere publieke
belangen, op basis waarvan lidstaten locatie-eisen kunnen stellen.
Nederland is in beginsel positief over de aandacht voor vrij dataverkeer,
maar wacht definitieve voorstellen van de Europese Commissie af.
Single Market as a Service
Break-out sessie
In de sessie interne markt als dienst («Single Market as a Service») wordt
gesproken over hoe digitale publieke dienstverlening de interne markt, en
specifiek die voor diensten, kan versterken.
Dit thema brengt diverse recente initiatieven samen. Zo is er in de digitale
interne marktstrategie (Kamerstuk 22 112, nr. 1967) een groot proefproject
op gebied van eenmalige gegevensverstrekking aangekondigd (only-once
principle). In het Europese eOverheidsactieplan 2016–2020 is dit principe
van eenmalige gegevensvertrekking uitgewerkt. In januari 2017 is het
Horizon 2020-project The-Once-Only Principle («TOOP») van start gegaan.
Daarnaast heeft de Europese Commissie recent voorstellen gepresenteerd
voor een e-kaart voor diensten (Kamerstuk 22 112, nr. 2316) en een
«Single Digital Gateway» (Kamerstuk 22 112, nr. 2359) die het voor
burgers en ondernemers eenvoudiger moeten maken om binnen de
interne markt grensoverschrijdende activiteiten te ontplooien.
Ik verwacht dat Estland, als koploper op het gebied van digitale overheidsdienstverlening, deze thema’s met ambitie wil oppakken. Nederland
verwelkomt zowel het versterken van de interne markt voor diensten als
het verbeteren van digitale dienstverlening door overheden. Tegelijkertijd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-30, nr. 407

2

roepen de voornoemde voorstellen veel vragen op rond de samenwerking
die deze voorstellen beogen. Daarnaast heeft Nederland specifiek vragen
ten aanzien van de proportionaliteit en de uitvoerbaarheid van bepaalde
onderdelen van het Single Digital Gateway-voorstel, zoals de mogelijkheid
tot het digitaal doorlopen van bepaalde administratieve procedures via de
gateway. Voor een uitgebreide analyse verwijs ik naar het BNC-fiche over
dit voorstel (Kamerstuk 22 112, nr. 2359). Het doel van Nederland is om
tijdens deze discussie een helder beeld te krijgen van de standpunten van
de andere lidstaten en te onderzoeken of Nederland coalities kan aangaan.
Over de inhoud van de genoemde voorstellen zal tijdens de sessie niet
onderhandeld worden. In reactie op de motie van de leden Van den
Berg-Jansen en Weverling (Kamerstuk 21 501-30, nr. 401), waarin mij is
verzocht uw Kamer ieder kwartaal te informeren over de voortgang op de
e-kaart, bericht ik u graag over het volgende. Nu de eerste verkenning van
de e-kaart is afgerond, zal het Estse voorzitterschap na de zomer een
aanvang maken met de daadwerkelijke onderhandelingen. Bij het bepalen
van de Nederlandse inzet daarbij zal ik de standpunten meenemen die
diverse sectorale belanghebbenden en sociale partners hierover in de
afgelopen periode met mijn ministerie gedeeld en besproken hebben,
zoals uw Kamer verzocht in motie met Kamerstuk 21 501-30, nr. 403 van
het lid Weverling, waarin werd verzocht om nog voor de zomer in
intensief overleg te treden met ondernemers uit diverse sectoren om te
horen welke knelpunten er in de praktijk worden ervaren.
Making 5G a success for Europe
Break-out sessie
Deelnemers zullen informeel van gedachten wisselen over de vraag hoe
spectrumbeleid kan bijdragen aan een succesvolle introductie van 5G in
Europa. 5G is de vijfde generatie mobiele technologie die, naast hogere
snelheden, onder andere maatwerk voor specifieke diensten mogelijk
maakt. Dit brengt innovaties binnen bereik zoals «connected cars».
De markt werkt aan de technische invulling van 5G in standaarden en de
ontwikkeling van toepassingen. De commerciële lancering wordt in 2020
verwacht. Het succes zal in belangrijke mate afhangen van een gezond
verdienmodel van 5G-toepassingen. De overheid draagt zorg voor de
juiste randvoorwaarden. Dit betekent dat lidstaten voldoende spectrum
beschikbaar moeten stellen en helderheid moeten geven over de
voorwaarden voor de vergunningverlening van spectrum. Daarom heeft
Nederland, samen met andere lidstaten, een aantal banden aan 5G
toegewezen en werkt Nederland aan een algemeen (nationaal) beleidskader genaamd «Nota Mobiele Communicatie», waar mobiele operators
hun investeringsplannen op kunnen afstemmen.
Het stellen van gunstige randvoorwaarden voor de ontwikkeling van 5G
wordt vaak in één adem genoemd met de verdere harmonisatie van
spectrumbeleid in de EU, waarvoor de Europese Commissie voorstellen
heeft gedaan in het kader van de herziening van het telecomkader. Uw
Kamer wordt hierover regelmatig geïnformeerd, bijvoorbeeld in de
geannoteerde agenda voor de Telecomraad van 9 juni jl. (Kamerstuk
21 501-33, nr. 639). Er bestaan in de EU al mechanismen om voldoende
spectrum tijdig en synchroon beschikbaar te maken voor nieuwe
toepassingen, ook voor 5G. Harmonisatie van spectrumbeleid kan
bijdragen aan meer helderheid over en voorspelbaarheid van de
voorwaarden voor vergunningverlening, maar moet haar doel niet voorbij
schieten. Op nationaal niveau is ook flexibiliteit nodig om in te kunnen
spelen op nationale omstandigheden en beleidsdoelen, het spectrum op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-30, nr. 407

3

een efficiënte manier te gebruiken en te komen tot de beste marktuitkomst. Dit signaal zal wederom door Nederland ingebracht worden tijdens
de discussie. In de onderhandelingen over de herziening van het Europese
telecomkader tonen lidstaten zich eensgezind in hun wens om de juiste
balans te vinden tussen harmonisatie en flexibiliteit.
De informele bijeenkomst biedt de kans gezamenlijk te verkennen welke
beleidswijzigingen werkelijk bijdragen aan een gunstig investeringsklimaat voor 5G. Nederland zal in dat verband het stellen van gemeenschappelijke Europese doelen en principes voor nationaal spectrumbeleid
steunen. Nederland zal daarnaast pleiten voor een uitwisseling van
voorgenomen spectrumveilingontwerpen tussen lidstaten en een toetsing
aan marktomstandigheden en doelen. Dit moet de kans op consistente en
voor de markt logische veilingontwerpen in lidstaten verder vergroten.
Lidstaten zullen streven naar een gezamenlijke verklaring tijdens de
informele raad. Daarin zal naar verwachting onder meer worden
opgeroepen tot het tijdig beschikbaar stellen van spectrum, een versterkte
samenwerking tussen lidstaten en het leren van elkaars ervaringen.
Nederland is in beginsel positief over een dergelijke verklaring.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-30, nr. 407

4