Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

32 761

Verwerking en bescherming persoonsgegevens

Nr. 27

VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
Vastgesteld 2 april 2012

1
Samenstelling:
Leden: Van der Staaij (SGP), Arib (PvdA),
Çörüz (CDA), De Roon (PVV), voorzitter,
Brinkman (PVV), Vermeij (PvdA), ondervoorzitter, Van Raak (SP), Gesthuizen (SP), Dibi
(GroenLinks), Van Toorenburg (CDA), Peters
(GroenLinks), Berndsen (D66), Van
Nieuwenhuizen-Wijbenga (VVD), Schouw
(D66), Marcouch (PvdA), Van der Steur (VVD),
Recourt (PvdA), Hennis-Plasschaert (VVD),
Helder (PVV), Bruins Slot (CDA), Taverne
(VVD), Schouten (ChristenUnie) en Hazekamp
(PvdD).
Plv. leden: Dijkgraaf (SGP), Bouwmeester
(PvdA), Van Bochove (CDA), Dille (PVV),
Elissen (PVV), Smeets (PvdA), Kooiman (SP),
Karabulut (SP), Van Tongeren (GroenLinks),
Smilde (CDA), Voortman (GroenLinks),
Pechtold (D66), Van der Burg (VVD), Koşer
Kaya (D66), Kuiken (PvdA), De Liefde (VVD),
Spekman (PvdA), Azmani (VVD), Bontes (PVV),
Koopmans (CDA), Dijkhoff (VVD), Slob
(ChristenUnie) en Ouwehand (PvdD).
2
Samenstelling:
Leden: Van Bommel (SP), ondervoorzitter, Van
der Staaij (SGP), Albayrak (PvdA), Ormel
(CDA), Ferrier (CDA), Eijsink (PvdA), Van Dam
(PvdA), Knops (CDA), voorzitter, De Roon
(PVV), Jansen (SP), Voordewind (ChristenUnie), Ten Broeke (VVD), Ouwehand (PvdD),
Bontes (PVV), Groot (PvdA), Braakhuis
(GroenLinks), Nieuwenhuizen (VVD), Schouw
(D66), El Fassed (GroenLinks), Hachchi (D66),
Dijkhoff (VVD), Driessen (PVV) en De Caluwé
(VVD).
Plv. leden: Irrgang (SP), Dijkgraaf (SGP),
Jacobi (PvdA), Bruins Slot (CDA), Omtzigt
(CDA), Samsom (PvdA), Timmermans (PvdA),
Hazekamp (PvdD), Elissen (PVV), Van Raak
(SP), Wiegman-van Meppelen Scheppink
(ChristenUnie), Hennis-Plasschaert (VVD),
Hernandez (PVV), Dikkers (PvdA), Peters
(GroenLinks), Berckmoes-Duindam (VVD), Van
Veldhoven (D66), Van Tongeren (GroenLinks),
Pechtold (D66), Huizing (VVD), Kortenoeven
(PVV) en Azmani (VVD).

kst-32761-27
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

De vaste commissie voor Veiligheid en Justitie1 en de vaste commissie
voor Europese Zaken2 hebben op 7 maart 2012 overleg gevoerd met
staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie over:
– EU-voorstel van de Europese Commissie d.d. 27 januari 2012:
Herziening EU-wetgeving bescherming persoonsgegevens
COM(2012) 9 (Engelstalige versie) (2012Z01448);
– de brief van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken d.d.
2 maart 2012 met het fiche: Richtlijn gegevensbescherming
opsporing en vervolging (22 112, nr. 1371);
– de brief van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken d.d.
2 maart 2012 met het fiche: Verordening gegevensbescherming (22 112, nr. 1372);
– de brief van de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie d.d.
2 maart 2012 over herziening van de regels over de bescherming van persoonsgegevens binnen de Europese Unie (32 761,
nr. 17).
Van dit overleg brengen de commissies bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.
De voorzitter van de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie,
De Roon
De voorzitter van de vaste commissie voor Europese Zaken,
Knops
De griffier van de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie,
Nava

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

1

Voorzitter: De Roon
Griffier: Hessing-Puts
Aanwezig zijn zeven leden der Kamer, te weten: Gesthuizen, Van
Toorenburg, Van der Steur, Recourt, Peters, Elissen en De Roon,
en staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie, die vergezeld is van
enkele ambtenaren van zijn ministerie.
De voorzitter: Het doel van dit overleg is om te komen tot procedurele
afspraken met de regering over de informatievoorziening aan de Kamer
gedurende het Europese besluitvormingsproces. De bedoeling daarvan is
dat de Kamer op de hoogte blijft van het verloop van de onderhandelingen over de voor de Kamer cruciale onderdelen van de voorgestelde
wetgeving. Ik vraag daarom enige discipline in de inbreng van de leden.
Het gaat om de Nederlandse inzet in de onderhandelingen en het maken
van afspraken over de informatievoorziening ten aanzien van wat er
gebeurt tijdens dat onderhandelingsproces. Ik stel voor de eerste termijn
een spreektijd van vier minuten per lid voor. Per fractie zal ik in deze ronde
één interruptie toestaan.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Voorzitter. We staan op het punt om een
belangrijke stap voorwaarts te zetten. Dit kabinet stuurde ons tot op
vandaag vaak nog met een kluitje in het riet. Ik wijs in dit verband op de
antwoorden op Kamervragen over het gebruik van wifilocatiedata door
bedrijven als Google via Android-telefoons van bijvoorbeeld nietsvermoedende consumenten. De EU heeft nu echter de schone taak op zich
genomen om de bescherming en de rechten van burgers aangaande de
privacy weer van deze tijd te maken. Wat lopen we ontzettend achter bij
de technieken, bij de markt en bij een groot deel van de bevolking! De
afgelopen jaren is mij, telkens wanneer ik hierover tegen dit kabinet
begon, vooral opgevallen dat in de antwoorden werd gezegd: het is
allemaal geregeld, zie de Wet bescherming persoonsgegevens, en het is
niet onze taak. Het enthousiasme waarmee de conceptverordening en de
conceptrichtlijn door de verschillende betrokkenen in het veld zijn
ontvangen, laat echter wel zien dat verschillende zaken echt beter
geregeld moeten worden. Mede doordat ik de afgelopen jaren niet
bepaald veel vertrouwen heb gekregen in de visie en de inzet van het
kabinet op dit punt, is het absoluut nodig om dit debat te voeren. Ik ben er
bang voor dat we de onderhandelingen niet alleen aan het kabinet kunnen
overlaten.
Ik begin met een aantal opmerkingen en vragen over de procedurele kant.
De opmerkingen maak ik mede namens de D66-fractie, die hier helaas niet
aanwezig kan zijn. De SP-fractie en de D66-fractie hebben de volgende vijf
verzoeken aan de staatssecretaris. Kan de staatssecretaris de Kamer
schriftelijk een reactie geven op het voorlopige standpunt van het College
bescherming persoonsgegevens (CBP)? Kan de staatssecretaris ons op de
hoogte houden van de exacte planning van de behandeling van de
voorstellen? Wanneer wordt wat door wie behandeld? Kan het kabinet ons
informeren over de standpunten van de andere lidstaten? Kan het kabinet
ons tijdig informeren over wijzigingen van de voorstellen tijdens de
onderhandelingen voordat er op het niveau van het Coreper, het Comité
des Représentants Permanents (het Comité van permanente vertegenwoordigers), akkoorden worden gesloten tussen de lidstaten? Ik vraag dit
met name ook ten aanzien van wijzigingen in de artikelen 40 tot en met 45
van de verordening over de uitwisseling van gegevens met derde landen.
Kan de staatssecretaris een concept van een gemeenschappelijk
standpunt betreffende de genoemde punten, voorzien van een
waardering, aan de Kamer sturen voordat het concept in de Raad is
besproken?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

2

Ik kom nu bij de inhoud. In de brief die het College bescherming
persoonsgegevens aan de vaste Kamercommissie heeft gestuurd, noemt
het college de data met persoonsgegevens «het nieuwe goud». Dat is een
treffende metafoor. Het is inderdaad het nieuwe goud. Daarom wil ik het
volgende aan de staatssecretaris voorleggen. Er is een verordening met
algemene regels over de bescherming van persoonsgegevens en er is een
richtlijn met specifieke regels over gegevensverwerking door politie en
justitie. Begrijp ik het goed dat de consequentie voor Nederland is dat we
voortaan niet meer mogen afwijken van de in de verordening vastgelegde
regels? Wordt onze Wet bescherming persoonsgegevens dus door Europa
herschreven? Is het voortaan nog toegestaan om af te wijken naar boven,
zoals wij zeer graag willen, en daarmee in de nationale wet een hoger
beschermingsniveau te bieden dan in de Europese verordening is
overeengekomen?
We spreken nu niet op detailniveau over deze verordening en deze
richtlijn. Ik zal me dus beperken tot een aantal opmerkingen. Wel wil ik op
een aantal zaken wat nader ingaan. Mijn fractie is voorstander van een
ruimere meldplicht voor datalekken. Niet de inbreuk op beveiligingsmaatregelen maar de ongeautoriseerde toegang tot persoonsgegevens moet
leidend en bepalend zijn voor de vraag of het lek gemeld moet worden.
De meldplicht geldt dan dus ook indien per ongeluk een databestand met
persoonsgegevens op internet wordt geplaatst. Ik ontvang hierop graag
een reactie van de staatssecretaris.
Ik mis in het voorstel duidelijkheid over wat bedrijven moeten doen als ze
worden geconfronteerd met vordering van gegevens door autoriteiten uit
andere landen. Een eerdere versie van het voorstel bevatte de duidelijke
bepaling dat je geen gegevens mag overdragen zolang er geen goede
waarborgen voor de persoonsgegevens zijn. Nu, met de huidige tekst, lijkt
het erop dat bedrijven klem komen te zitten tussen bijvoorbeeld het
opeisen van gegevens door de VS en de Europese wet, die overdracht van
die gegevens verbiedt.
Het is voor mijn fractie een belangrijk punt dat de richtlijn waarin regels
staan voor justitie en politie, een laag niveau van gegevensbescherming
heeft. Dat wordt ook gezegd door het CBP, de European Data Protection
Supervisor (EDPS) en de artikel 29-werkgroep. Heeft Nederland na
eventuele inwerkingtreding van deze richtlijn nog mogelijkheden om meer
bescherming te bieden en af te wijken naar boven?
Er is kritiek op de samenhang van de voorstellen, onder andere door het
CBP. Belangrijke uitgangspunten voor gegevensverwerking zoals
doelbinding, juistheid van de gegevens en het niet langer dan noodzakelijk bewaren van gegevens, moeten ook gelden voor politie en justitie.
Deelt de regering die mening en is de staatssecretaris bereid om hier nog
eens goed naar te kijken en te reageren op de kritiek van onder andere het
CBP?
Mevrouw Van Toorenburg (CDA): Voorzitter. Dit is zo’n dag waarop je
een AO voorbereidt en daarvoor twee zeer interessante technische
briefings bijwoont. Dan denk je: pas na het AO snappen we het echt. Dit is
dus een uitdaging. Ik wil de staatssecretaris en de Kamerorganisatie
bedanken voor het feit dat er zo zorgvuldig is gewerkt aan een goede
informatieoverdracht vanuit de Europese Commissie en vanuit het
ministerie.
Wij hebben ook een goed gesprek gehad met de voorzitter van het
College bescherming persoonsgegevens. Hij signaleerde terecht dat de
Kamer steeds meer waarde hecht aan het actief en voorafgaand moeten
geven van toestemming om gegevens te gebruiken. Ik wijs bijvoorbeeld
op de discussie over opt in en opt out en op de motie daarover van mij en
de heer Elissen. We begrijpen dat de voorliggende regelgeving hierop
gebaseerd is. Sterker nog, er is sprake van steeds meer uitdrukkelijke
toestemming. Wat de CDA-fractie betreft houdt de staatssecretaris daar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

3

straks ook aan vast. «Putting individuals in control of their personal data»
is een belangrijk uitgangspunt. Wat ons betreft heeft de staatssecretaris
dat goed in handen.
Wij spreken met mensen, krijgen brieven en spraken met de voorzitter van
het College bescherming persoonsgegevens. In het algemeen lijkt het
beeld te ontstaan dat er sprake is van lastenverlichting. Na de technische
briefings van vandaag beginnen wij daar echter heel erg aan te twijfelen.
Wij begrijpen dat de lastenverlichting van het contact tussen het College
bescherming persoonsgegevens – of de overheid in brede zin – en de
bedrijven afneemt. Er hoeft minder gemeld te worden. In de uitvoering
moet echter heel veel geregeld worden door bedrijven. Daarover ontstaan
toch grote zorgen. Wij vernemen graag de zienswijze van de staatssecretaris daarop. Het lijkt wel alsof er veel meer lasten komen voor bedrijven.
Dat baart ons echt zorgen.
Wij realiseren ons dat informatie het nieuwe goud is. Bij het ontwikkelen
van nieuwe producten moet rekening gehouden worden met de impact op
persoonsgegevens en de bescherming daarvan: privacy by design. Daar
komen wij zo nog op terug met een suggestie.
Wij vinden het goed dat er één loket is voor bedrijven, zodat zij niet
hoeven te shoppen bij dataprotectieautoriteiten in geval van grensoverschrijdendheid. Wij zijn voorstander van één lead authority en één main
establishment. Gezien de stukken vraagt dit onderwerp wel om meer
duidelijkheid, bijvoorbeeld voor bedrijven. Waar zit een hoofdvestiging?
Daar heeft ook de voorzitter van het CBP op gewezen. We begrijpen dat
bedrijven met meerdere vestigingen nog steeds kunnen shoppen als zij
bepalen wat hun hoofdvestiging is. Waar is dat main establishment en
aan welke regels zijn zij te houden? Hoe kijkt de staatssecretaris daarnaar
en welke inzet heeft hij op dit punt?
Het lijkt dus alsof er sprake is van lastenverlichting, maar we blijven
worstelen met het criterium van 250 medewerkers bij een bedrijf. In eerste
instantie waren we even op het verkeerde been gezet omdat we dachten
dat het ging om aantallen en niet om het soort bedrijf. Vanochtend
begrepen wij van de Europese Commissie dat dit toch wel zo is. Het lijkt
erop dat een bedrijf met meer dan 250 werknemers zich aan heel veel
regels moet houden en een bedrijf met minder werknemers ook minder
regels in acht hoeft te nemen, tenzij de core business het omgaan met
persoonsgegevens is. Kan de staatssecretaris daar extra op letten? Het
aantal van 250 medewerkers lijkt namelijk een arbitrair criterium. Wat zegt
dat nu eigenlijk? Je moet wat mij betreft kijken naar de impact die een
bepaalde schending zou kunnen hebben. Dat lijkt ons belangrijker.
Gezien de tijd sluiten wij ons aan bij de opmerkingen van de SP-fractie
over de gegevensuitwisseling. Het baart ons ook zorgen dat er steeds een
omweggetje lijkt te worden gemaakt door niet langs rechtshulpverdragen
te gaan, maar vrij direct om gegevensuitwisseling te vragen. Wat betreft
het meldpunt voor datalekken lijkt het verder te gaan dan de huidige
nationale meldplicht waarover wij het onlangs hebben gehad tijdens het
AO over privacy. Hoe verhoudt het een zich tot het ander?
Ik wil nog even kort een centenkwestie aan de orde stellen. Wij begrijpen
van het College bescherming persoonsgegevens dat het te weinig geld
heeft. In Frankrijk zien we dat bedrijven die worstelen met privacybescherming, zich kunnen wenden tot de autoriteit om te vragen of iets mag.
In Nederland geeft het College bescherming persoonsgegevens op een
dergelijke vraag geen antwoord. Het moet eerst uitgewerkt worden en dan
pas kan het CBP zeggen of er sprake is van een inbreuk of niet. Zouden we
bedrijven toestemming kunnen geven om een soort prejudiciële
beslissing te vragen aan het college? Daar betalen ze dan gewoon voor,
net als in Frankrijk. Dan kunnen ze daarna beter verder. Zo heeft het
college meer inkomsten en zijn bedrijven niet bezig met een zoekplaatje.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

4

Wat betreft de procedure denk ik dat mevrouw Gesthuizen terecht de
vraag heeft gesteld wanneer we op de hoogte worden gehouden van de
stappen. Daar sluiten we ons volledig bij aan.
De heer Van der Steur (VVD): Voorzitter. Het gaat nu vooral over de
procedure en daarom zal ik alleen in grote lijnen iets over de inhoud van
de beide documenten zeggen. Laat ik beginnen met de procedure. De
VVD-fractie hecht eraan dat het behandelvoorbehoud zoals dat nu bestaat,
er is, blijft, wordt uitgevoerd en wordt ingevuld. Wij verlangen van de
regering dan ook het volgende. We willen graag gedurende de onderhandelingen, niet alleen in de Raad, maar ook in de Raadswerkgroep of de
daaronder hangende organisaties, schriftelijk op de hoogte gehouden
worden van bewegingen die gevolgen hebben voor Nederland, voor de
Nederlandse inzet en voor de onderhandelingen in het algemeen. Ook
willen we weten wat die gevolgen precies zijn, met name op het gebied
van een aantal onderwerpen, namelijk de uitvoerbaarheid van de
voorstellen voor bescherming van persoonsgegevens, de kosten en de
financiële gevolgen voor Nederland en met name voor het Nederlandse
bedrijfsleven. Mevrouw Van Toorenburg wees er al op dat de administratieve lasten wellicht zullen dalen, maar dat het zeer de vraag is of de
nalevingskosten voor het Nederlandse bedrijfsleven zullen dalen. Als dat
niet zo is, is wat de VVD-fractie betreft een deel van de doelstelling van de
nieuwe regeling niet gehaald. Dat geldt ook voor de voorgestelde
delegatiebevoegdheid en de gedelegeerde handelingen aan de Europese
Commissie. De VVD-fractie is daar zeer kritisch over. Als je kiest voor een
one stop shop, moet je dat delegeren en decentraliseren in de landen;
daar moeten de beslissingen genomen worden. Dat betekent dat je niet
weer allerlei besluitbevoegdheden en andere handelingen moet delegeren
aan de Europese Commissie zelf. Dan krijg je namelijk toch op diverse
niveaus organisaties die zich bezighouden met de bescherming van
privacy. Bovendien doen die dat dan heel ver weg van de plek waar de
effecten van die bepalingen worden gevoeld, namelijk in de lidstaten zelf.
Dat geldt ook voor de gevolgen van de regelgeving voor het ambitieniveau van Nederland met betrekking tot de bescherming van de
persoonsgegevens. Ik hecht eraan op te merken dat de persoonsgegevens
moeten worden beschermd waar dat nodig is. Dat betekent ook dat we
graag geïnformeerd willen worden over de gevolgen van de regelgeving
en de wijzigingen die plaatsvinden voor de Nederlandse rechtshandhavingdiensten zoals die nu voorzien zijn in de richtlijn.
Wij maken ons zorgen over de bureaucratie. De one stop shop kan het
volgende tot gevolg hebben: als een bedrijf in meerdere lidstaten
gevestigd is of daar vestigingen heeft, moeten er allerlei overlegstructuren zijn tussen de autoriteiten van de diverse lidstaten. Wat doet dat
voor de bureaucratie? Hoe zit het met het European Data Protection
Board? Wordt dat niet weer een waterhoofd bovenop de autoriteiten die al
in de lidstaten bestaan? Kan de staatssecretaris toezeggen dat hij deze
informatie zal verstrekken naast het proces van de JBZ? Voor de
VVD-fractie zijn de richtlijn en de verordening zo belangrijk dat we het niet
passend vinden om die ook weer toe te voegen aan de vijf minuten die we
in het AO over de JBZ-Raad hebben. We willen dat daarover separaat
overleg plaatsvindt. Zowel voor de inwoners van Nederland als voor het
bedrijfsleven is dit zeer belangrijk.
De VVD-fractie wil altijd hetzelfde. Als bedrijven zoals Google of Facebook
– eigenlijk maakt het niet uit of ze groot of klein zijn – te maken krijgen met
persoonsgegevens, wil je dat daar zorgvuldig mee wordt omgegaan en
dat daar toezicht op mogelijk is. Wat je niet wilt, is dat de drogist op de
hoek die een mailing wil sturen aan zijn klanten over een nieuwe kleur
haarverf, aan alle verplichtingen moet voldoen die door de dataprotectierichtlijn worden gesteld. Dat is naar mijn stellige overtuiging in de nieuwe
verordening wél het geval. De vraag is of wij daarmee niet veel te ver

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

5

gaan in wat we willen bereiken. Ik wijs erop dat security breaches niet in
de verordening zijn opgenomen, terwijl daar wel per aangenomen motie
om is gevraagd. Dat gaat dus om het doorbreken van de veiligheid. Dat
kan namelijk een opmaat zijn naar het daadwerkelijk stelen of uitlekken
van persoonsgegevens of data. Dat ziet de VVD-fractie niet terug. Ik denk
dat het heel goed zou zijn als de staatssecretaris aangeeft hoe hij
daartegen aankijkt.
Omdat dit een vrij ingrijpend voorstel is met veel aspecten, lijkt het ons
verstandig om een separate schriftelijke vragenronde in te lassen. Zo
nodig zal ik daar bij de volgende procedurevergadering om vragen. Zo
kan de staatssecretaris ook in de diepte antwoord geven op de vele
vragen. Ik waarschuw alvast: het gaat in ons geval al om ongeveer vijf
pagina’s vol vragen. We willen weten hoe het precies gaat werken. We
hebben namelijk het gevoel dat ook ten aanzien van een aantal regels nog
steeds niet duidelijk is hoe het in vredesnaam moet worden uitgevoerd.
We kunnen niet akkoord gaan met onderhandelingen over een verordening of richtlijn waarvan wij eigenlijk niet precies weten hoe die in de
praktijk zal werken. De doelen zijn – en de VVD-fractie onderschrijft die
van harte – verlichting van de administratieve lasten, vermindering van de
nalevingskosten en een verbetering van de bescherming van persoonsgegevens. Dat zijn de doelen die bereikt moeten worden. De vraag is echter
of wij die hiermee echt gaan bereiken.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Ik begrijp iets niet helemaal. Het lijkt nu alsof
de heer Van der Steur – weliswaar terecht – zegt dat kleine ondernemingen niet altijd overal toestemming voor zouden moeten hoeven
vragen. Erkent hij wel dat het ook voor kleine ondernemingen die in het
bezit zijn van data van personen, van even groot belang is om de nodige
veiligheidsmaatregelen in acht te nemen? En erkent hij ook dat die even
streng moeten zijn als voor grote ondernemingen?
De heer Van der Steur (VVD): Mevrouw Gesthuizen heeft niet de
gelegenheid gehad om de technische briefing bij te wonen; daar heb ik
overigens begrip voor. Een van de onderwerpen die we daar bespraken,
was de koppeling. Ik zou in mijn eentje een bedrijf kunnen hebben
waarmee ik een enorme impact zou kunnen hebben, bijvoorbeeld via
internet, op het gebied van persoonsgegevens. Dat soort bedrijven moet
eronder vallen. Wat de VVD-fractie betreft hoeft een grafisch bedrijf met
251 medewerkers dat alleen drukwerk verzorgt voor opdrachtgevers en
een gewone administratie voert, juist niet onder de werking van de
richtlijn te vallen. Een bedrijf kan klein zijn, maar een enorme impact
hebben. Daarom moet volgens ons de verordening ook op dergelijke
bedrijven van toepassing zijn. Er zijn echter ook grote bedrijven met alleen
een personeelsadministratie. Al hebben ze 300, 400 of 600 werknemers,
dat maakt de VVD-fractie niets uit. Er is dan geen reden om aan die
verplichtingen te voldoen.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Wat zich wreekt, is niet zozeer dat ik niet bij
de technische briefing was, maar dat het onderwerp voor de heer Van der
Steur nog wat nieuw is. Mijn vraag was er niet zozeer op gericht dat het
gaat om gegevens van medewerkers of klanten en dat dit een groot
verschil kan zijn voor een bedrijf dat handelt in die gegevens of een
speciale rol heeft in de bescherming van die gegevens. Het gaat meer om
het algemene punt: binnen de verordening kunnen er algemene stukken
zijn die voor iedereen gelden en die betrekking hebben op beveiliging. Die
hebben ook betrekking op de vraag wat je met gegevens doet als die ook
voor een derde persoon interessant zouden kunnen zijn. Wat doe je
bijvoorbeeld als een bepaalde lidstaat of autoriteit een beroep op je doet
om gegevens te leveren? In de verordening staan hierover stukken die
volgens mij zouden moeten kunnen gelden voor alle bedrijven. Specifiek

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

6

voor bedrijven waarvan persoonsgegevens de core business zijn, zou er
nog extra regelgeving mogen komen. Maar dat wil toch niet zeggen dat
de heer Van der Steur vindt dat er ook op dat eerste punt een soort
verlicht regime zou moeten komen voor bedrijven die misschien niet tot
die tweede groep behoren?
De heer Van der Steur (VVD): Wat ik zeg, is volgens mij heel eenvoudig.
Je hebt kleine bedrijven die onder de verordening vallen en die naar hun
aard een enorme hoeveelheid persoonsgegevens verwerken en daarom
onder de verordening vallen, maar bij lange na geen 250 werknemers
hebben. Ik merk op dat er tegelijkertijd ook bedrijven zijn met meer dan
250 werknemers die niet anders zijn dan kleinere bedrijven wat betreft de
impact van de manier waarop zij met persoonsgegevens omgaan. De
keuze voor het aantal van 250 is dus in zekere zin arbitrair. Wat ons betreft
gaat het om de aard van de persoonsgegevens en de mate waarin die
verwerkt worden. Dat bepaalt of bedrijven onder de regeling zouden
moeten vallen, niet de grootte van een bedrijf. Zo’n nieuwe verordening
moet volgens ons geen arbitraire keuzes of grenzen stellen, maar uitgaan
van het doel ervan: het beschermen van persoonsgegevens. Het
voorbeeld van de drogist is een slecht voorbeeld omdat volgens de
huidige regelgeving de informatie of iemand wekelijks een bepaalde zalf
gebruikt tegen een bepaalde huidaandoening, onder de bijzondere
persoonsgegevens valt. Die gelden nu als de zwaarste categorie binnen
de huidige wet- en regelgeving. Diezelfde drogist die mensen graag wil
laten weten dat er een nieuw product op de markt is, moet dus aan de
zwaarste wetgevingseisen voldoen. Hij moet zichzelf als bewerker en
bezitter van persoonsgegevens afficheren. Als hij aan zijn buurjongetje
vraagt om hem te helpen bij het schrijven van de nieuwsbrief, moet die
jongen zich ook bij het CBP aanmelden als verwerker van persoonsgegevens. Dat is de uitwerking van de wet zoals die er nu ligt. De VVD wil
graag grondig met de staatssecretaris naar dit soort aspecten kijken. Dit is
namelijk precies een punt waarop we de strijd verliezen. We schieten door
in regelgeving omdat die over het algemeen relatief arbitrair is wat betreft
de grenzen.
De heer Recourt (PvdA): Voorzitter. Ik sluit me aan bij de opmerking van
de VVD-fractie over een nadere schriftelijke vragenronde. We hebben een
hoop post gekregen. Ik noem maar wat afzenders: Privacy First, de
commissie-Meijers, Bits of Freedom, de Kamer van Koophandel etc.
Daarin staan allerlei zinvolle vragen en het zou mij een hoop tijd schelen
als ik die schriftelijk kon stellen. Dan heb ik wat meer tijd voor de dingen
die ik nu wil zeggen.
Vorige week dinsdag heb ik als aftrap voor de dodenherdenking en de
bevrijdingsfeesten een boekje ontvangen. Het thema is dit jaar «Vrijheid
geef je door». Daarbij is een doorgeefboek over verzetshelden of hun
vrienden gepubliceerd. Ik heb gezegd dat de grootste bedreiging voor
onze vrijheid op dit moment de privacyschendingen op internet zijn. We
kunnen ons hele hebben en houden op internet kwijtraken. Dat kan
ongelooflijke schade veroorzaken. Alle grenzen tussen wat privé en
publiek is, dreigen te verdwijnen als je dat niet goed regelt. Het thema
heeft dus grote raakvlakken met wat we vandaag bespreken. Als we Big
Brother niet daadwerkelijk willen realiseren, ligt er een taak voor de
overheid om grenzen te stellen aan wat wel en wat niet vrijelijk
verhandeld kan worden. Het verdienmodel van veel bedrijven is namelijk
het verhandelen van privégegevens. In dat kader wil ik via de bode dit
boek graag overhandigen aan de staatssecretaris. Ik verzoek hem het te
lezen en het weer door te geven aan iemand anders in de politiek en door
te laten geven tot en met 5 mei.
Ik ga door met de richtlijn en de verordening. Ik vind het belangrijk dat de
basis is geregeld in een verordening. Dat is goed voor de harmonisatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

7

binnen Europa. Dat is tot nu toe namelijk niet goed gegaan, want het ging
veel te ver uit elkaar lopen. Belangrijke punten die de PvdA-fractie als
positief beschouwt, zijn toegang tot de eigen gegevens, de opt in, het
right to be forgotten, dataportabiliteit en de one stop shop. Dit zijn
allemaal elementen waar we in beginsel zeer positief tegenover staan.
Ik wil echter ook enkele zorgen meegeven. Een one stop shop is prachtig,
als die werkt binnen alle EU-lidstaten. Hoe organiseren we dat de
capaciteit, de kwaliteit en de onafhankelijkheid van die dataprotectieautoriteiten op orde zijn? Daar moeten we wel op kunnen vertrouwen als we
hier een privacyprobleem hebben en het thuisland een ander land is. Ook
voor Nederland is dit relevant. Onze eigen dataprotectieautoriteit, het CBP,
zegt te weinig capaciteit te hebben, bijvoorbeeld met betrekking tot het
meldpunt datalekken. Ik heb hier ook al schriftelijke vragen over gesteld.
Ik moet zeggen dat ik sterk op de lijn van de VVD-fractie zit wat betreft de
extra eis voor bedrijven met meer dan 250 werknemers en de kleine
bedrijven die dataverwerking als core business hebben. Ik hoop dat we
een criterium kunnen vinden dat het mogelijk maakt een last te leggen op
de mate waarin privacyschendingen voorkomen in plaats van op de
grootte van een bedrijf. Er is ook nog een tussencategorie. Het gekozen
instrumentarium lijkt niet heel praktisch te zijn.
De verordening moet ook bescherming bieden tegen het opvragen van
persoonsgegevens door buitenlandse bedrijven. De verordening moet ook
volledig betrekking hebben op gratis diensten. Mijn andere vragen bewaar
ik voor de schriftelijke ronde. Tot slot spreek ik nogmaals uit dat de
verordening kan rekenen op een positieve basishouding van de
PvdA-fractie. De uitgangspunten zijn goed, maar over de precieze
invulling heb ik nog enige vragen. De antwoorden daarop wachten we af.
We gaan ervan uit dat de Kamer actief, vooraf, geïnformeerd wordt.
Mevrouw Gesthuizen heeft dat al duidelijk in de verf gezet.
Mevrouw Peters (GroenLinks): Voorzitter. Ik vervang mijn zieke collega
Tofik Dibi, maar ik heb me met plezier ingelezen in dit onderwerp. Er ligt
een groot en vergaand pakket op tafel inzake de privacybescherming in de
toekomst in Europa. Er is sprake van dwingend recht. Dat gaat dus ook
veel consequenties hebben voor ons eigen nationale rechtssysteem. Er
zitten veel goede dingen in. Het gaat uit van het idee dat je als burger in
eerste instantie zelf de eigenaar bent van je persoonsgegevens. Het is
meer gericht op de bescherming van de privacy van de internetgebruiker.
Als het misgaat en persoonsgegevens op straat komen te liggen, komen
daar hogere boetes tegenover te staan. Dat juichen wij toe. Al die vrijheid
is mooi, maar in het digitale tijdperk is het goed dat een nieuwe norm de
uitdaging wordt: persoonsgegevens goed bewaren en beschermen.
Ik sluit mij aan bij de informatievoorzieningsbehoeften zoals die zijn
neergelegd. In aanvulling daarop zou ik graag bij huidige en toekomstige
voorstellen steevast geïnformeerd willen worden over de vraag of
daarmee het voorgestelde regime afwijkt van het Nederlandse regime. Ik
heb begrepen dat de conceptrichtlijn op sommige punten onder het
huidige Nederlandse niveau duikt. Over dat soort dingen wil ik graag een
alarmalinea krijgen. Het moet wel mogelijk blijven om het beter te doen
als we het al beter geregeld hebben.
Ik sluit mij aan bij vragen over het in kaart brengen van de financiële
consequenties van implementatie. Dat geldt niet alleen voor bedrijven,
maar ook voor het CBP. Als dat meer taken krijgt, staat daar vast een
grotere behoefte aan uitvoeringscapaciteit tegenover. Er moet tijdig in
kaart worden gebracht hoe dat gedekt kan worden.
Graag ontvang ik informatie over de uitwisseling van gegevens voor
opsporingsdoeleinden tussen lidstaten. In wat voor situaties komen we
als er tussen lidstaten verschillen bestaan in beschermingsniveau? We
kunnen de normen wel gelijk stellen, maar in de praktijk kunnen er

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

8

verschillen zijn in de mate waarin lidstaten in staat zijn om de benodigde
bescherming te bieden. Graag krijg ik hier inzicht in.
Zoals ik het nu begrijp, zijn de verplichtingen voor databescherming voor
bedrijven niet hetzelfde als voor overheden. Terwijl er juist ook bij
overheden grote problemen zijn. Ik wijs op incidenten met het DigiD en
met DigiNotar. Ik geloof dat Webwereld al weken allerlei provincies en
gemeenten aan het hacken is om te laten zien dat dit makkelijk gaat. Ik
vind het heel zorgelijk als dat inderdaad de bevinding is. Ik wil hierover
graag geïnformeerd worden. De overheid moet net als bedrijven
persoonsgegevens heel goed beschermen. Als er voor overheden
afwijkende verplichtingen gelden, wil ik weten waarom dat zo is. Dan zou
onze inzet een andere zijn. Qua meldplicht willen wij dezelfde verplichtingen als voor bedrijven. Bij handhaving en boetes moet ook eenzelfde
aansprakelijkheid gelden. Er moeten niet meer gegevens bewaard worden
dan noodzakelijk is. Bedrijven moeten daarop letten, maar voor
overheden geldt blijkbaar een ander criterium. Daar geldt dat het alleen
niet excessief mag zijn. Dat is nauwelijks een criterium, want daar kan van
alles onder vallen. Waarom geldt daar meer coulance, terwijl de praktijk
juist uitwijst dat de overheid heel grote problemen heeft met de
bescherming van persoonsgegevens? Ik was vandaag in het bijzonder
bezorgd vanwege de Belastingdienst, die kennelijk data doorsluist aan
private verhuurpartijen. Mag dat op grond van deze nieuwe regelgeving
en mag dat trouwens ook op grond van de huidige wet?
Ik wil ook graag geïnformeerd worden over collectief actierecht. Ik heb
begrepen dat het in strijd is met de mogelijkheden die Nederland al biedt.
Er worden onnodig beperkingen aan gesteld in het pakket van de
Europese Commissie. Wij zijn daar geen voorstander van. Ik sluit mij aan
bij de opmerking over het nogal grove criterium dat kleine bedrijven of
bedrijven met een buitenlandse vestigingsplaats buiten de werking van
het pakket blijven. Het doorslaggevende criterium zou hun activiteit
moeten zijn. Daaruit moet worden afgeleid of bedrijven al dan niet onder
de Europese beschermingsregels moeten vallen.
De heer Elissen (PVV): Voorzitter. Dit is een hectische dag. We hoppen
van de plenaire zaal, naar deze zaal en weer terug. Dat is niet omdat we
dit niet belangrijk vinden, maar omdat we verschillende dingen tegelijk
moeten doen. Als ik dus iets roep wat al gezegd is, moet men mij dat
maar niet kwalijk nemen. Dit is een belangrijk thema. We zijn erover
gebriefd door het CBP en vandaag hadden we twee technische briefings.
Mijn complimenten voor de informatie die de regering ons heeft doen
toekomen. We zijn behoorlijk goed voorzien, maar er zijn toch nog wel
enkele vragen.
Als de Europese regelgeving normen voor privacy- en dataprotectie
oplegt die minder ver gaan dan Nederland redelijk vindt, kan Nederland
dan zelf een eigen ondergrens kiezen die scherper is dan de Europese
regelgeving voorschrijft? Dat is een punt van zorg voor ons. Ik heb
begrepen dat de implementatie van een aantal zaken bijvoorbeeld in
Ierland veel softer is dan in Duitsland. Duitsland is immer gründlich. Wij
sluiten ons liever aan bij de strenge Duitse dan bij de soepele Ierse
normering. Hoe kijkt de staatssecretaris daartegen aan?
Dan kom ik op de beleidsvrije ruimte. Het is een harmoniseringsproces,
maar de beleidsvrije ruimte blijft bestaan om de eigen soevereiniteit in de
gaten te houden. We moeten zorgen dat het in ieder geval in Nederland
goed geregeld is. Laten we volstrekt helder zijn: aan Europa hebben we
vrijwel nooit boodschap en dit hebben we jarenlang multilateraal goed op
kunnen lossen. Om sommige zaken kun je echter niet heen. Dan willen we
in ieder geval positief kritisch meekijken. Een enorm zorgpunt is artikel
82a. Wat ons betreft zou dat opnieuw moeten worden opgenomen in het
verdrag. Ons uitgangspunt is eigenlijk dat gegevens van Nederlanders
alleen op basis van rechtshulpverzoeken en dus met rechterlijke toetsing

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

9

worden overgedragen aan andere staten. Dat uitgangspunt is op de een of
andere manier verlaten. Voor ons is dit echter een absolute voorwaarde.
Die rechtsbescherming is gewoon hartstikke belangrijk. Daar staan wij
voor.
We kennen allemaal die fantastische websites waarop je in heel kleine
lettertjes een heel verhaal krijgt voorgeschoteld. Ik spreek maar even voor
mezelf, maar ik heb het opgegeven om dat allemaal te lezen. Dat geldt
denk ik voor heel veel burgers. Die expliciete toestemming moet heel
expliciet zijn, maar ook heel kort en krachtig en in jip-en-janneketaal zodat
iedereen het makkelijk kan begrijpen. Hoe kijkt de staatssecretaris
daartegen aan?
Dan kom ik op de criteria voor het midden- en kleinbedrijf. Daar is
onduidelijkheid over. Misschien kan de staatssecretaris die onduidelijkheid wegnemen. Voor het mkb geldt een lichter regime. Daar zijn we
het in principe mee eens, want dat moet niet onnodig belast worden. Het
criterium is meer dan 250 fte. Ik heb begrepen dat er in Oostenrijk geen
enkel bedrijf bestaat met meer dan 250 fte. Volgens ons moet je vooral
kijken naar de risico’s van een bedrijf. Geldt het ook voor bedrijven, hoe
klein ook, die data verzamelen? Misschien kan de staatssecretaris nog wat
explicieter ingaan op de risicodekking. Dat aantal hoeft voor ons dus niet
zo hard te zijn.
Ik heb begrepen dat er een level playing field moet zijn als het gaat om het
instrumentarium dat de dataprotectieautoriteiten, in ons geval het CBP,
kunnen hanteren. Ik heb me laten vertellen dat in meer dan de helft van
het aantal landen nu al een bestuurlijke boete mogelijk is. In Nederland
kan alleen een last onder dwangsom worden opgelegd. Hoe kijkt de
staatssecretaris daartegen aan? Is hij bereid om het voorstel voor die
bestuurlijke boete dat ooit in de koelkast is gezet, weer tevoorschijn te
halen? Voordat dit hele proces – het gaat allemaal niet zo snel in Brussel
natuurlijk; dat is soms maar goed ook – is afgerond, zijn we een paar jaar
verder. Intussen willen we wel dat de waakhond tandjes krijgt, in ieder
geval scherpe hoektandjes.
Staatssecretaris Teeven: Voorzitter. Ik dank de Kamerleden voor hun
inbreng. Dit onderwerp houdt de Kamerleden bijzonder bezig, maar dat
wist ik al. Dank aan de heer Recourt voor het boek Verzetshelden en
moffenvrienden van Ad van Liempt. Ik zal het boek met aandacht lezen en
ik zal hem persoonlijk laten weten wat ik ervan vind. Ik zal het ook
doorgeven aan iemand anders. Ik denk dat het inderdaad zeer de moeite
waard is om dit boek te lezen. De link die de heer Recourt aanbrengt
tussen dit boek en het omgaan met internetvrijheid, begrijp ik wel. Dat is
inderdaad misschien wel het belangrijkste onderwerp van dit decennium.
Ik wil nu eerst ingaan op de procedure en de daarover gestelde vragen.
Daarna kom ik op de inhoudelijke vragen. Volgens mij gaat dit AO in feite
over de procedure en niet over de inhoud, maar ik zal er uiteraard wel wat
opmerkingen over maken, ook naar aanleiding van het AO over privacy
dat wij vorig jaar hebben gevoerd. Toen is een driedeling aangebracht. Ik
zie de informatievoorziening aan het parlement ten aanzien van de
procedure rond deze beide onderwerpen als een drietrapsraket. In de
eerste plaats ontvangt de Kamer informatie rechtstreeks uit Brussel. In de
tweede plaats is tussen mijn departement en de Kamer de afspraak
gemaakt dat we ook documenten als de geannoteerde agenda, het verslag
van de Raad, voorstellen waarop het instemmingsrecht van toepassing is
en het jaarlijkse verslag over de uitvoering van het Stockholm Programma
naar de Kamer zullen sturen. In de derde plaats heb je ook nog te maken
met restreintdocumenten. Enkele Kamerleden hebben daar vragen over
gesteld. Mevrouw Gesthuizen vroeg bijvoorbeeld hoe het zit met de
standpunten van de andere lidstaten. Ik zal daarop straks een heel
expliciet antwoord geven en daarbij de consequenties voor de procedure
betreffende restreintdocumenten aangeven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

10

Toch is het, denk ik, goed om allereerst te kijken naar wat het parlementaire voorbehoud inhoudt. De regering heeft het, onder verwijzing naar
artikel 4 van de rijkswet, als volgt begrepen. De Kamer geeft aan dat zij op
een bijzondere wijze wenst te worden geïnformeerd. Dat heeft ze nu
gedaan. Vervolgens melden we bij het secretariaat-generaal van de Raad
dat er een parlementair voorbehoud is gemaakt in het kader van de te
volgen procedure voor de behandeling van het voorstel. Daarna volgt een
overleg – dat is dit overleg – over de wijze waarop die procedure wordt
ingevuld. Dat overleg kan eventueel nog worden gevolgd door een
voortgezet overleg. De eventueel naar aanleiding van dit overleg in te
dienen moties maken dan onderdeel uit van het procedureoverleg. Zoals
het kabinet het heeft begrepen, wordt het parlementaire voorbehoud
opgeheven na afronding van de procedure, inclusief een eventueel
verslag van een algemeen overleg. Naar het oordeel van de regering is
dat de te volgen procedure.
Mevrouw Gesthuizen heeft een vijftal heel scherpe vragen gesteld. Enkele
Kamerleden zijn daar ook op ingegaan bij de bespreking van de
procedure. In haar eerste termijn heeft mevrouw Gesthuizen de vragen
puntig op een rij gezet. Ze vroeg om een schriftelijke reactie op het
standpunt van het CBP. Ja, daar is de regering toe bereid; die krijgt de
Kamer dus van de regering. Verschillende woordvoerders wilden weten
hoe het zit met de planning van de Raad. Dat was ook de tweede vraag
van mevrouw Gesthuizen. Hoe gaat die planning eruitzien? We denken –
we kunnen het echter niet met zekerheid zeggen – dat er in juni voor het
eerst over de verordening en de richtlijn zal worden gesproken, dat het
dan voor de eerste keer geagendeerd staat in de Raad. Dit betekent
uiteraard niet dat de Kamer tot juni geen informatie krijgt, want er zal ook
de nodige voorbereiding op ambtelijk niveau plaatsvinden. Ik kan niet
meteen van elke ambtelijke voorbereiding informatie naar de Kamer
sturen, want – daarmee kom ik op de derde vraag van mevrouw
Gesthuizen – die voorbereiding heeft betrekking op zowel de standpunten
die lidstaten in de Raad zelf zullen innemen als op de standpunten die de
lidstaten innemen in de periode voorafgaand aan de eerste Raad waar dit
wordt besproken. De leden kennen uiteraard de procedure betreffende de
restreintdocumenten. Als bijvoorbeeld standpunten van andere lidstaten
under restreint worden verstrekt, zal per geval worden beoordeeld of aan
het verzoek van de Kamer gehoor kan worden gegeven om het standpunt
van die andere lidstaat met deze Kamercommissie te delen. Als de
beoordeling positief is, dienen de veiligheidsregels van de Raad voor
veiligheid en justitie en van het desbetreffende nationale parlement te
worden gerespecteerd. Daar is in het verleden wel eens een probleem
over geweest. Wellicht herinneren de commissieleden zich dat leden van
de Eerste Kamer twee jaar geleden informatie hebben gedeeld die under
restreint was verstrekt. Daar heeft Nederland in de besprekingen in
Brussel daadwerkelijk last van gehad. De regering zal dus terughoudend
zijn met het doorbreken van die procedure. Als het kan, zal informatie
gedeeld worden. Als het niet kan, kan het niet. Als we die restreintprocedure hanteren, versturen we de documenten in hard copy. Deze worden
dan ter inzage bij het register van de Kamer neergelegd. Dat is de feitelijke
gang van zaken.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Is het een harde toezegging van de staatssecretaris dat dit altijd zal gebeuren?
Staatssecretaris Teeven: Nee, we zullen het uiteraard altijd van geval tot
geval bekijken.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Dat snap ik, maar als het nodig is en als het
niet openbaar kan, zal de staatssecretaris het dus altijd op die manier
vertrouwelijk doen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

11

Staatssecretaris Teeven: Ja, maar uiteraard wordt wel bekeken wat het
onderwerp is en wat het juiste moment is. Dit is echter wel de normale
procedure voor restreintdocumenten die met de Kamer is afgesproken. Ik
breng niets nieuws. Deze procedure bestaat al een hele tijd.
Mevrouw Peters (GroenLinks): Ik heb een vraag over de informatievoorziening betreffende de standpunten van andere lidstaten. Vaak worden in
het restreint diplomatieke verkeer dingen over lidstaten gezegd die de
lidstaten zelf in het openbaar ook verkondigen. In het diplomatieke
verkeer wordt het alleen samengevat. Mag ik het zo begrijpen dat de
staatssecretaris de Kamer op de hoogte zal houden van de standpunten
van lidstaten, zeker als die afwijken van het Nederlandse standpunt, voor
zover die lidstaten daarover ook via open kanalen uitspraken doen?
Sommige Brusselse vergaderingen zijn openbaar en in de eigen nationale
media van die lidstaten wordt veel openbaar gezegd. Dus of iets in het
restreint diplomatieke verkeer belandt, vind ik niet altijd indicatief voor het
kunnen informeren van de Kamer over de standpunten van die andere
lidstaten.
Staatssecretaris Teeven: Waar mevrouw Peters het over heeft, is
onderwerp van bespreking geweest in het door mij al aangehaalde
voorval van anderhalf of twee jaar geleden met de andere Kamer van het
parlement. Inderdaad komen in een lidstaat soms zaken in de
openbaarheid en is dan voor iedereen na te gaan wat het standpunt van
die lidstaat is. Dat betekent echter nog niet dat die lidstaat dan in concreto
akkoord is met het door andere lidstaten verstrekken van die informatie
aan hun parlement. Dat was ook het onderwerp van de discussie waar ik
naar verwees. We zullen er zorgvuldig mee omgaan. We hebben er een
procedure voor. Ik kan leden van de Tweede Kamer of de Eerste Kamer
natuurlijk niet verbieden in het openbaar iets waar te nemen. Daar gaat de
regering niet over. De regering is echter wel gebonden aan de in Brussel
afgesproken procedure betreffende de restreintdocumenten. We zullen
ons daaraan houden. Dat zal soms dus tot beperkingen leiden, zeg ik ook
in reactie op de vraag van mevrouw Gesthuizen hierover, en heel soms
ook – ik ken er de voorbeelden van – tot situaties zoals mevrouw Peters
die beschrijft.
Mevrouw Gesthuizen en ook andere leden vroegen hoe het zit met de
wijziging van de artikelen 40 tot en met 45, die gaan over de informatieverstrekking aan derde landen. We moeten nog even wachten op nieuwe
concepten. Dit is het eerste concept. Er was een concept van half januari,
dat snel werd vervangen door het concept van 25 januari. Als er over dit
onderwerp aangepaste documenten komen, zullen we de commissie
daarover informeren.
Mevrouw Gesthuizen vroeg naar een concept van een gezamenlijk
standpunt. Het zal nog even duren voor de Raad en de Commissie
daaraan toekomen. De commissieleden zullen dit ook wel begrijpen, denk
ik. Als het gezamenlijk standpunt er is, zal het met een beleidswaardering
van de regering aan de commissie worden toegezonden en kunnen we er
met elkaar over spreken.
Hiermee heb ik alle vragen van de verschillende leden over de procedure
beantwoord. Ik kom nu op de bespreking van de inhoudelijke vragen.
De voorzitter: Ik heb de reactie van de staatssecretaris op de vraag van
mevrouw Gesthuizen over bespreking in het Coreper nog niet gehoord.
Staatssecretaris Teeven: Dat zal ik even laten uitzoeken.
De voorzitter: Er zijn ook nog enkele andere vragen over de procedure.
Dan komen we straks nog wel even op dit punt terug.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

12

De heer Van der Steur (VVD): Begrijp ik de staatssecretaris goed dat het
zijn intentie is om die informatievoorziening niet in het kader van de
JBZ-Raad te doen, maar afzonderlijk daarbuitenom, zodat we er separaat
en met voldoende tijd over kunnen spreken? Dat is een punt betreffende
de procedure dat ik namens de VVD-fractie heb ingebracht.
Staatssecretaris Teeven: We hebben afspraken over de JBZ-Raad, met de
geannoteerde agenda. Vaak zal dit onderwerp dus ook onderdeel van de
geannoteerde agenda van de JBZ-Raad zijn. Dat is onontkoombaar. Dan
speelt het door de heer Van der Steur genoemde punt niet. We hebben
dan namelijk hetzelfde probleem als nu, namelijk dat er maar kort tijd is
voor het verstrekken van de agenda. Aanstaande donderdag speelt dit
overigens ook weer. Je kunt dit proces dus niet altijd apart houden van de
agenda van de JBZ-Raad. Dat gaat inhoudelijk gewoon niet. Het zit soms
op dezelfde agenda. Ook voor de heer Van der Steur wijs ik erop dat in het
algemeen overleg van 5 oktober 2010 – dat is alweer enige tijd geleden –
is afgesproken dat we ons bij het maken van een parlementair
voorbehoud, en in dat kader ook in onze algemene overleggen en
procedureafspraken, zullen houden aan het gewone voorbereidingsproces
van de Raad voor het maken van voorbehouden. De reden daarvan is dat
de vorige minister van Justitie in het algemeen overleg van 5 oktober
2010 met de Kamer heeft afgesproken dat zij tijdens het gebruikelijke
algemeen overleg voorafgaand aan de Raad en binnen de grenzen van
wat mogelijk is, zal worden geïnformeerd over de ontwikkelingen in het
Europese proces. Daar zeg ik bij – die toezegging geef ik nu – dat we, als
daar aanleiding toe is, de Kamer uiteraard ook los van een AO zullen
informeren over de ontwikkelingen betreffende deze verordening en deze
richtlijn. Dit onderwerp ligt immers gevoelig en de Kamer heeft de
regering duidelijk laten weten dat het haar buitengewoon sterk bezighoudt. Laat ik echter wel duidelijk tegen de heer Van der Steur zeggen dat
die informatieverstrekking dan niet per se helemaal los van de normale
procedures voor de JBZ-Raad plaatsvindt. Soms loopt dat parallel en zit
dat ook in de agenda van een JBZ-Raad.
De heer Elissen (PVV): Ik heb een vraag ter verduidelijking. Volgens mij
voorziet artikel 4 van de Rijkswet houdende goedkeuring van het Verdrag
van Lissabon erin dat je ook artikelsgewijs geïnformeerd kunt worden, ook
buiten de geannoteerde agenda om. Ik begrijp wel dat het een niet is los
te zien van het ander, maar zou je niet kunnen opteren voor een
en-ensituatie? Dan laat je de JBZ-Raad gewoon doorrollen – die houd je
toch niet tegen – en houdt het kabinet ons, gelet op het belang van het
onderwerp, afzonderlijk via een AO op de hoogte. Wat ons betreft geldt dit
voor de volgende onderwerpen: privacy by design (artikel 23), uitwisseling van gegevens met derde landen (artikel 42a, oftewel artikel 40 tot
en met 45) en delegatiebepalingen (artikel 86). Dat zijn zeer belangrijke
zaken. Voor ons is het belangrijk om buiten de JBZ-Raad, die met een
beetje pech altijd bol staat van tal van andere onderwerpen, de ruimte te
nemen om ons goed voor te bereiden. Hoe kijkt de staatssecretaris
daartegen aan?
Staatssecretaris Teeven: Daar heb ik totaal geen bezwaar tegen. Wat de
heer Elissen vraagt is echter wel iets anders dan wat de heer Van der
Steur bedoelt, of ik moet de heer Van der Steur verkeerd begrepen
hebben. De heer Elissen zegt: ik begrijp dat het soms parallel loopt met de
JBZ-Raad en dan krijg ik de informatie ook gelijk met de stukken van de
JBZ-Raad en daarnaast zal er ook aanleiding zijn, gezien de gevoeligheid
van de materie, om de Kamer over sommige onderwerpen apart meteen
te informeren. Ik heb al gezegd dat we tot dat laatste zeker wel bereid zijn
als daar aanleiding toe is. De heer Elissen heeft dat «als daar aanleiding

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

13

toe is» nog eens even duidelijk ingekleurd. Hij heeft duidelijk aangegeven
dat die aanleiding wat hem betreft frequent aanwezig is.
De heer Elissen (PVV): Voor alle duidelijkheid: ik ben voor een «parallelschwung». We moeten het proces heel zuiver regelen. Enerzijds volgen
we gewoon het traject van het afzonderlijk informeren per brief, ook op de
artikelsgewijze punten, en het houden van een afzonderlijk, vanwege het
onderwerp gerechtvaardigd AO. Anderzijds laten we de JBZ-Raad gewoon
doorlopen. Laten we dat eerste niet alleen doen «als daar aanleiding toe
is», want dan staat de deur wel weer wagenwijd open. Ik wil het dus graag
wat concreter krijgen van de staatssecretaris.
Staatssecretaris Teeven: De heer Elissen heeft het al concreter gekregen.
Ik zal er ruimhartig voor zorgen dat hij goed wordt geïnformeerd.
Ik heb de vraag over het Coreper van mevrouw Gesthuizen nog niet
beantwoord.
De voorzitter: Er zijn eerst nog enkele interrupties over het vorige punt.
Mevrouw Van Toorenburg (CDA): Wij willen eigenlijk dat de staatssecretaris een concrete toezegging doet. We denken daarbij aan het Meerjarig
Financieel Kader, waarbij we ook wat anders met elkaar omgaan. We
willen sowieso een keer per kwartaal een update krijgen. We kunnen, als
daar aanleiding toe is, dingen in het kader van de JBZ-Raad bespreken,
maar we willen ook apart een keer per kwartaal informatie hierover
hebben.
Staatssecretaris Teeven: De heer Van der Steur vraagt iets anders dan de
heer Elissen. Dat begrijp ik. Mevrouw Van Toorenburg vraagt weer wat
anders. Dat is eigenlijk minder dan ik de heer Elissen zojuist heb
toegezegd. Ik vind het voorstel van mevrouw Van Toorenburg echter wel
een heel werkbaar voorstel. Als de commissie los van de geannoteerde
agenda van de JBZ-Raad een keer per kwartaal een update wil over wat er
op dit gebied speelt, zal ik dat doen, uiteraard met alle zojuist gemelde
voorbehouden voor de stukken die ik niet op die manier kan delen.
Mevrouw Van Toorenburg (CDA): Ik maak het nog even heel concreet.
Niet alleen voor de staatssecretaris, maar ook voor de Kamer is dit
werkbaar. Zo kunnen we zien wat we kunnen verwachten. Daarnaast zijn
er de procedures van de JBZ-Raad, waarin punten aan de orde komen. We
kunnen met de staatssecretaris afspreken dat hij ons afzonderlijk
informeert als er echt iets heel bijzonders is. Als er echter niet heel
schokkende dingen zijn, krijgen we gewoon per kwartaal een update.
Staatssecretaris Teeven: Afgezien van het feit dat wat ik wel of niet
schokkend vind, misschien niet overeenkomt met wat mevrouw Van
Toorenburg wel of niet schokkend vindt, is dit op zich een werkafspraak. Ik
had haar vraag al wel goed begrepen. Ik heb dit min of meer al toegezegd.
Sterker nog: ik heb dit gewoon toegezegd.
Mevrouw Peters (GroenLinks): Ten aanzien van de informatievoorziening
aan de Kamer heb ik gevraagd of de staatssecretaris kan toezeggen dat hij
elke van het huidige beschermingsniveau in Nederland afwijkende
conceptwetgeving voor ons specifiek markeert. Ook vroeg ik hem om de
financiële consequenties van handhaving en implementatie in kaart te
brengen.
Staatssecretaris Teeven: Dat zijn inhoudelijke onderwerpen, waar ik op dit
moment nog niet aan toe ben. Ik ben nu bezig met de procedure.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

14

Mevrouw Peters (GroenLinks): Ik beschouw het als onderdeel van de
informatievoorziening die naar de Kamer moet komen.
De voorzitter: Laten we dit punt straks bespreken. Ik verzoek de
staatssecretaris om nu eerst het punt van het Coreper af te handelen.
Staatssecretaris Teeven: Het Coreper is een besloten overleg. De Kamer
als zodanig kan daarover niet worden geïnformeerd. Ik kan de Kamer wel
informeren over gewijzigde voorstellen van de Commissie, die eventueel
pas daarna in het Coreper worden besproken. Dat zeg ik bij dezen toe.
Daar vroeg mevrouw Gesthuizen heel concreet om.
De voorzitter: Ik vraag de staatssecretaris om nu verder te gaan met het
andere deel van de beantwoording en om daarbij het door mevrouw
Peters genoemde punt niet te vergeten.
Staatssecretaris Teeven: Het is goed om eerst te spreken over een
misverstand dat mogelijk leeft bij de commissieleden. Ik geef daarmee
dan gelijk antwoord op de vraag van mevrouw Peters en raak daarmee
ook de inhoud. Enerzijds biedt een verordening geen mogelijkheid om er
nationale koppen bovenop te zetten. De heer Elissen vroeg hier met
zoveel woorden naar. Anderzijds, zo zeg ik in antwoord op de vraag van
een aantal commissieleden, is er ook geen mogelijkheid om van de
verordening af te wijken als onze rechtsbescherming verder gaat dan de
verordening. Ik zal over de inhoud van de verordening nog een
waardering geven. Als de verordening geldend wordt, moet de Nederlandse rechtsbescherming worden teruggebracht naar het niveau van de
verordening als die nationale rechtsbescherming verder gaat dan wat in
de verordening staat. De rechtsbescherming kan dus niet naar boven
worden aangepast en evenmin zijn er mogelijkheden om dat naar
beneden te doen. Voor de verordening geldt: that’s it. Als de verordening
geldend wordt, moeten we die dus zo implementeren in het Nederlandse
recht: niet meer en niet minder, zonder bijstelling naar boven en zonder
bijstelling naar beneden.
De heer Elissen (PVV): Ik stel vast dat de verordening een rechtstreekse
werking krijgt voor de burger. Dat onderstreept het belang om als Kamer,
die de regering moet controleren, vroegtijdig geïnformeerd te worden,
ook voor wat betreft de artikelsgewijze zaken, over de inzet van Nederland
op politiek en hoog ambtelijk niveau. Vandaar dat ik graag de expliciete
toezegging van de staatssecretaris krijg dat wij ten aanzien van beide
routes, politiek en hoog ambtelijk, via een afzonderlijk AO up-to-date
geïnformeerd worden over de inzet van de Nederlandse regering. Alleen
op die manier kunnen we invloed uitoefenen. Het gaat immers om het
belangrijke punt van privacy by design, waarover eerder al moties zijn
aangenomen. We moeten er in de ontwerpfase al vroeg bij zijn, want
anders zitten we aan het eind van de rit weer met de gebakken peren.
Staatssecretaris Teeven: Ik heb de vraag van de heer Elissen al gevoeglijk
beantwoord. Ik heb ook al gezegd wat wel en wat niet kan ten aanzien van
het hoge ambtelijke niveau. Ik denk dat ik nu ook de vraag van mevrouw
Peters heb beantwoord.
Mevrouw Peters (GroenLinks): Nee, die vraag is helaas nog niet
beantwoord. Ik weet dat een verordening rechtstreekse werking heeft.
Daarom wil ik graag worden geïnformeerd als die verordening, die
rechtstreekse werking heeft en waarvan we noch naar boven noch naar
beneden kunnen afwijken, gaat afwijken van het Nederlandse beschermingsniveau waar we aan gewend zijn, zeker als het een afwijking naar
beneden betreft. Ik noemde al het voorbeeld van het collectieve actierecht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

15

Ook wat betreft de bescherming van gegevens bij de opsporing lijkt de
richtlijn op punten onder het Nederlandse niveau te zakken. Juist dan
gaan bij ons de alarmbellen af. Wanneer de staatssecretaris de conceptwetgeving naar ons toestuurt, wil ik een extra highlight van hem krijgen
waarmee we op afwijkingen worden geattendeerd. Zo kan de Kamer zich
goed informeren en eventueel een inzet aan de regering meegeven.
Staatssecretaris Teeven: Ik wil voorkomen dat er nu weer een misverstand ontstaat. Mevrouw Peters spreekt over een richtlijn; daarmee
bedoelt ze de richtlijn met betrekking tot de opsporing. Voor die richtlijn
geldt niet wat ik zojuist over de verordening heb gezegd. Op de richtlijn
kan wel een nationale kop worden gezet en in de nationale wetgeving kan
wel meer – minder kan niet – rechtsbescherming worden geregeld dan in
de richtlijn staat. Bij die richtlijn speelt dat probleem van het niet kunnen
afwijken niet. Als Nederland nu meer rechtsbescherming biedt dan de
voorgestelde richtlijn, kan dat dus wel. Bij de verordening ligt dat anders.
Dat verschil moeten wij met elkaar goed zien.
Mevrouw Peters vroeg waar ik problemen zie ontstaan, waar ik geen
problemen zie, waar het parallel loopt met de Nederlandse inzet en waar
het parallel loopt met wat wij hebben gedeeld in het AO van vorig jaar
over privacy. De heer Elissen stelde een vraag over de bestuurlijke boete.
Ik roep in herinnering dat ik in dat AO heb gezegd dat ik graag de
Europese ontwikkelingen met betrekking tot dat onderwerp wilde
afwachten, want ik meende dat het verstandig zou zijn om te bekijken wat
Europa concreet van plan is. De regering had destijds al ideeën over de
hoogte van de bestuurlijke boete. We zien nu dat de Europese Commissie
in die verordening voorstellen doet voor aanzienlijk hogere boetes en
zwaardere sancties. Niet iedereen was het er in dat AO over eens, maar
achteraf was het dus heel verstandig dat ik met de uitwerking van
sommige onderdelen van de privacywetgeving even heb gewacht op de
Europese ontwikkelingen. Er is nu in de tussentijd geen onzinnig dubbel
wetgevingswerk verricht en de regering en de Kamer kunnen nu desgewenst veel beter anticiperen op wat er in die verordening staat.
Ik zal nu kort aangeven waar ik parallellen zie en waar ik die absoluut niet
zie. Daarmee reageer ik op de vraag van mevrouw Peters. Daarna kom ik
op iets heel anders, namelijk de capaciteit van de nationale handhaver,
waarover enkele commissieleden ook vragen hebben gesteld. Bij een
aantal onderwerpen die ik voornemens was te regelen, zie ik verschillen.
Dat zijn verschillen met wat we met elkaar gedeeld hebben in het AO over
privacy. Het gaat dan bijvoorbeeld over het profileren van persoonsgegevens, de status van het beroepsgeheim en de omstandigheden
waaronder we kunnen afwijken van het beroepsgeheim. We weten op dit
moment gewoon nog te weinig over de verordening. We moeten dus
eerst in het ambtelijk overleg beter worden geïnformeerd. We zitten nu
gewoon nog in een vroeg stadium. We zullen eerst moeten luisteren naar
hoe de Commissie daar concreet over denkt.
Ik zie wel parallellen bij enkele onderwerpen waarover verschillende
woordvoerders hebben gesproken: het door de heer Elissen genoemde
privacy by design, het opstellen van PIA’s (privacy impact assessments)
en het zorgen voor een afdoende wettelijke grondslag voor ingrepen van
de overheid op de mate van privacy. Dan zie ik in de verordening eigenlijk
alleen maar parallellen met datgene wat de regering al wilde regelen. Het
enige commentaar van de commissie in het AO over privacy was:
staatssecretaris, maak een beetje tempo, want de urgentie is groot. Als er
parallellen zijn en als de verordening een kant opgaat die strookt met de
ideeën die we al hebben, zijn die parallellen waarover we het hebben
gehad, ook de inzet van de Nederlandse regering bij de onderhandelingen. Ten aanzien van de onderwerpen waarbij er geen parallellen zijn –
soms zijn dat ook de onderwerpen waarover de commissieleden vandaag

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

16

hun zorgen hebben geuit – kan de Kamer verwachten dat de Nederlandse
regering een andere inzet zal hebben.
Mevrouw Peters vroeg expliciet hoe het zit met de capaciteit van de
nationale handhavers en van het CBP. Ook anderen hebben daarover
gesproken. In de afgelopen jaren, vanaf 2005, is de begroting van het CBP
aanzienlijk in omvang toegenomen, ook nominaal. Er is nu een bepaald
aantal fte’s binnen het CBP en het CBP zal, net als elke toezichthouder in
Nederland, prioriteiten moeten stellen. De commissieleden zullen
begrijpen dat ik, gelet op de gesprekken over financiële ruimte die op dit
moment in het Catshuis tussen vertegenwoordigers van de gedoogpartijen plaatsvinden, vandaag in ieder geval geen uitspraken zal doen over
meer of minder financiële ruimte voor het CBP.
Mevrouw Van Toorenburg (CDA): Misschien kunnen we dan in dat kader
een reactie van de staatssecretaris krijgen op een mogelijk nieuw
verdienmodel voor het CBP, zoals ze dat in Frankrijk ook kennen. Met dat
model kan het CBP de bedrijven beter bedienen. Iets dergelijks hebben we
ook bij de politie gezien. Toen destijds de digitale slotgracht werd
gemaakt, heeft de politie wel tien keer gevraagd of dat mocht. Iedere keer
werd gezegd: we zeggen niet of het mag, doe het maar en dan zeggen we
achteraf wel of het had gemogen. Dat werkt verlammend. We begrijpen
dat het CBP misschien ook zelf wel wat anders wil, maar die ruimte moet
het dan wel krijgen. Het gaat om een soort prejudiciële vraag waar
gewoon voor wordt betaald. Dan heeft het CBP meer financiële middelen
en meer mankracht.
Staatssecretaris Teeven: Ik begrijp wat mevrouw Van Toorenburg zegt. Ik
wilde eigenlijk straks pas op die heel specifieke vraag ingaan, maar het
kan nu ook. Het is niet zo dat ik daar helemaal niets voor voel. Het zou
kortzichtig zijn om dat op dit moment te zeggen. Het kost bedrijven dan
natuurlijk wel weer meer, maar er zullen toch vaak ook wel weer bedrijven
zijn die bereid zijn om die kosten te dragen. Dat zal echter niet altijd het
geval zijn. Sommige bedrijven zullen er dan van afzien om die prejudiciële
vraag te stellen. Dat moeten we afwachten. Mevrouw Van Toorenburg en
ik delen de zorg over een mogelijke kostenstijging voor bedrijven als we
dit zouden regelen. Ik ben echter zeer bereid om te onderzoeken of die
mogelijkheid aanwezig is. De wet zou daarvoor moeten worden gewijzigd.
Ik zeg niet op voorhand dat ik die kant helemaal niet op wil.
Mevrouw Van Toorenburg (CDA): Voor de duidelijkheid: het gaat ons er
ook niet om dat bedrijven meer kosten maken. Je ziet nu juist dat
bedrijven zo vreselijk veel kosten maken doordat ze voort moeten gaan en
vervolgens weer heel ver teruggeworpen worden omdat ze iets doen wat
niet mag. Het is dus gewoon efficiënter omgaan met tijd en geld.
Staatssecretaris Teeven: Dat delen wij. Als het bedrijfsleven bereid is om
dat te doen, heeft de regering daar niet ogenblikkelijk bezwaar tegen. Er is
echter wel een wetswijziging voor nodig. Ik wil eerst wel even onderzoeken of hetgeen mevrouw Van Toorenburg voorstelt, breed wordt
gedeeld in het bedrijfsleven. Ik heb de heer Van der Steur zijn zorgen
horen uitspreken over de kosten voor het bedrijfsleven. Ik kan me
voorstellen dat niet iedereen even enthousiast hierover is. We gaan dit
serieus bekijken en doen daarbij een korte consultatie om te zien of hier
voldoende draagvlak voor is.
De heer Elissen (PVV): In aansluiting hierop: we staan niet te juichen over
Europese bemoeizucht. Als we echter Europees geld kunnen wegkapen,
zijn we natuurlijk wel alert. Ik heb een voorstel. De Europese Commissie
legt nu in feite een aantal nieuwe spelregels op. Er is sprake van
aanscherping van de regels. Hoewel ik een deel van deze meeting heb

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

17

moeten missen, heb ik de indruk dat dit nogal wat impact heeft, met name
in relatie tot de hoofdvestiging, de one stop shop. Zou het niet mogelijk
zijn om Europees in te zetten op een onderzoek naar de consequenties
voor de national authority – in Nederland is dat het College bescherming
persoonsgegevens – en te bekijken of we daarvoor Brussels geld kunnen
vrijspelen? Daar zouden wij tevreden mee zijn.
Staatssecretaris Teeven: Ik kom straks nog even op de one stop shop.
Deze voorstellen zijn, zoals ik al aangaf, nog zeer pril. De regering moet
dus nog heel veel doen, zowel op ambtelijk als op politiek niveau.
Natuurlijk zullen we steeds bekijken wat dit de Nederlandse overheid,
bedrijven en burgers kost. Ik zeg niet op voorhand dat het allemaal
onmogelijk is. Sterker nog: als je een privacy impact assessment doet, kijk
je ook wat de kosten zijn. Het zit in feite dus al in de parallellen die we
vorig jaar al met elkaar hebben gedeeld. Aan die wetgeving ben ik vorig
jaar niet begonnen, omdat ik toen niet wist wat «Brussel» wilde. De
commissieleden waren daar destijds volgens mij wel teleurgesteld over; ik
kan dat me in ieder geval van de fractie van de heer Elissen herinneren.
De heer Elissen (PVV): Ter verduidelijking: het gaat er natuurlijk met
name om dat met de one stop shop onze national authority, het CPB,
wellicht onevenredig belast gaat worden, omdat wij nu eenmaal meer
hoofdvestigingen van internationale bedrijven hebben. In dat licht zou het
natuurlijk aardig zijn om daar een rekensommetje op los te laten en om te
bekijken of vanwege die gewijzigde omstandigheden Europa wellicht geld
ter beschikking zou kunnen stellen. Dat zou een mooie inzet zijn. Mijn
ervaring is dat je, als je geld vraagt, ervoor moet zorgen dat je vooraan in
de rij staat.
Staatssecretaris Teeven: Ik heb al gezegd dat dit een goed idee van de
heer Elissen is. Wij zullen dit op het gepaste moment, wanneer wij wat
meer weten over de concrete plannen van de Commissie, zeker
meenemen in de gedachtevorming.
De heer Recourt (PvdA): Ik heb recent de suggestie gedaan om het
Portugese model als voorbeeld te nemen. Op basis daarvan zou bij de
boetebevoegdheid een deel van de boete naar het CBP gaan; dat kan via
de band van de overheid. Ik stel voor dat de staatssecretaris die vragen in
een brief beantwoordt en daarin alle suggesties van mijn collega’s
meeneemt, zodat wij die in één brief beantwoord krijgen. Dan kunnen wij
op basis daarvan bediscussiëren wat de beste mogelijkheid is. Ik wil deze
gelegenheid ook aangrijpen om te vragen of de staatssecretaris nu wel
bereid is om die boetemogelijkheid te regelen. Als ik de verordening goed
lees, gaat die boete er immers toch komen. Dat is de one stop shop; die
bevoegdheid moet er dus overal zijn. De hoogte van de boete kan niet de
reden zijn om dit niet te regelen, want de hoogte regel je gewoon bij
algemene maatregel van bestuur. De hoogte is dus vrij gemakkelijk aan te
passen.
Staatssecretaris Teeven: Over de hoogte van de boetes staat iets in de
conceptverordening; die zal dus ook ter sprake komen. U zei ook iets over
de procedure. Het lijkt mij sowieso goed dat op enig moment een
schriftelijke vragenronde plaatsvindt. Nu is het daarvoor echt te vroeg,
want wij weten een aantal dingen zelf niet. Wij weten op dit moment niet
veel meer dan de Kamer. Er is ook niet heel veel over gesproken. Een
aantal vragen kunnen wij nu al behandelen, maar andere vragen zijn nog
zo prematuur dat er geen gedegen en geen goed onderbouwd antwoord
kan worden gegeven. Ik ben zeker bereid om daarnaar te kijken, maar er is
nog niet voldoende duidelijkheid om nu de boetes te regelen. Het zal
duidelijk zijn dat de Nederlandse regering niet bij elke hoogte van alle

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

18

boetes meteen stond te springen en van mening was dat dat de goede
uitgangspunten waren.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Ik heb een vraag over de financiering van het
CBP. Ik geef toe dat wij een heel goede brief van het CBP hebben
gekregen. Het doet dus goed werk, maar twee recente berichten baren mij
ernstige zorgen. Gisteren kwam het bericht dat het CPB de datalekken niet
aankan. Het andere bericht kwam op 1 maart. Toen meldde de voorzitter
van het CBP dat het nieuwe privacybeleid van Google grote gevolgen
heeft. De staatssecretaris kent dat bericht ongetwijfeld. Mijn klomp brak
toch wel een beetje toen ik dat las. Iedereen had dit immers echt al heel
lang zien aankomen; we hebben hier in de Kamer ook al een aantal keren
aandacht voor gevraagd. Als de voorzitter van het CBP vraagt hoe het kan
dat Google de algemene voorwaarden zo verandert zonder dat daar
toestemming voor wordt gevraagd, denk ik: dit moet echt beter. Als wij
goede nieuwe regels op willen tuigen, moeten wij het onszelf gewoon niet
aandoen om niet te zorgen voor een toezichthouder die echt het verschil
kan maken en die voldoende bemand is om onder andere dit soort
bedrijven echt bij de lurven te pakken. Zij nemen immers gewoon een
loopje met de rechten van burgers.
Staatssecretaris Teeven: Ik heb alle respect voor de voorzitter van het CBP
en voor het feit dat een toezichthouder altijd extra fte’s wil en altijd zegt
dat hij nog meer zou willen doen; soms moet hij ook meer doen, omdat
de regering en het parlement dat aangeven. We moeten hier echter
serieus naar kijken. In een tijd waarin wij moeten bezuinigen en allemaal
een stapje terug moeten doen, is het goed om te beseffen dat het budget
van het CBP in 2003, in 2005 en in 2008 met respectievelijk 9%, 16% en
17% is toegenomen. Ik roep in herinnering dat het budget pas vanaf 2010
als gevolg van de financiële crisis met enkele procenten is gekrompen.
Deze regering is heel schappelijk geweest ten opzichte van het CBP, want
bij andere organisaties ging het om tientallen procenten. Ik deel dus de
urgentie, maar het gaat ook om het stellen van prioriteiten. Het gaat ook
bij het CBP om het doen van de goede dingen. Je kunt ook binnen je
eigen organisatie andere prioriteiten kiezen. Ik zeg niet op voorhand dat u
helemaal ongelijk hebt. Kijkend naar de toename van het budget van het
CBP in het verleden en naar de huidige financiële situatie, realiseer ik mij
heel goed dat in het kader van een wetsvoorstel over datalekken, hoe dat
er ook uit komt te zien, de handhavingsorganisatie voldoende geoutilleerd
moet zijn, maar ik realiseer mij ook dat iedereen moet roeien met de
riemen die hij heeft en dat het eigen budget soms nog wat creatiever
moet worden ingezet. Ik denk dat ook dat een belangrijke component is.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Als van bovenaf een trap schoongeveegd kan
worden, ben ik de eerste die door de staatssecretaris gebeld mag worden.
Hierna houd ik hierover op, want dit AO is niet bedoeld voor het
uitvechten van deze kwestie, maar ik vind de opmerking van de staatssecretaris dat de budgetten al heel sterk verhoogd zijn, niet helemaal
terecht. Er is op dit terrein immers veel meer te doen. Dat hebben wij 15
jaar geleden niet voorzien. Er is een gigantische toename van handel en
allerlei technieken met betrekking tot persoonsgegevens. Daarom zegt het
CBP zelf ook dat dit het nieuwe goud is. Dat ben ik van harte met het CBP
eens. Ik pleit bij de staatssecretaris dus nogmaals voor een adequate
financiering.
Staatssecretaris Teeven: Ik ben het eens met de urgentie van de door
mevrouw Gesthuizen genoemde onderwerpen, maar ik kan als staatssecretaris niet zeggen dat het CBP in de afgelopen periode de meest urgente
problemen heeft aangepakt. Laat ik maar heel eerlijk zeggen dat er bij de
regering niet al te veel waardering was voor de energie die is besteed aan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

19

camerabeelden in de kleine detailhandel en aan alle activiteiten die wij de
afgelopen zomer van het CBP hebben mogen waarnemen. Dat heb ik ook
gedeeld met de voorzitter van het CBP. Dat roep ik toch even in herinnering. Het gaat ook om het stellen van de goede prioriteiten. Het CBP
volgt de discussies tussen de Kamer en de regering altijd goed en
analyseert scherp wat wij hier met elkaar bespreken. Het CBP weet dus
ook een beetje wat de gemeenschappelijke prioriteiten van de Kamer en
de regering zijn. Natuurlijk heb ik dan nog steeds de verplichting om een
adequate financiering te regelen, maar de prioriteitsstelling van de
toezichthouder is ook een belangrijk punt. Dat roep ik telkens in herinnering. Mevrouw Gesthuizen mag mij aanspreken op die adequate
financiering, maar ik blijf het CBP aanspreken op een adequate prioritering en daar ga ik mee door.
De voorzitter: Ik vraag de staatssecretaris om de beantwoording voort te
zetten en af te ronden. Ik sta verder, gelet op de klok, geen interrupties
meer toe.
Staatssecretaris Teeven: Ik kom nu bij een heleboel inhoudelijke
onderwerpen die erbij zijn gekomen. Over de verordening, het door
mevrouw Gesthuizen gevraagde hoge beschermingsniveau en over de
toezichthouder heb ik al gesproken. Mevrouw Gesthuizen sprak ook over
de meldplicht ten aanzien van datalekken. Daarbij gaat het niet alleen om
de doorbraak van beveiligingsmaatregelen, maar om alle vormen van
ongeautoriseerde toegang. Het voorstel van de Commissie is conform de
e-Privacyrichtlijn. In grote lijnen volgt mijn voorstel die richtlijn. De vraag
is eigenlijk of er bij de lidstaten voldoende draagvlak is voor verdergaande
maatregelen met betrekking tot die verordening. Dat weten wij op dit
moment nog niet. Het concrete antwoord op de vraag van mevrouw
Gesthuizen is dus dat ik de ontwikkelingen in Brussel moet afwachten
voordat ik kan zeggen of dit de inzet van de Nederlandse regering kan zijn.
Bij zo’n voorstel moet je ook even aftasten hoe je daar vervolgens mee
omgaat. Daarmee heb ik alle vragen van mevrouw Gesthuizen beantwoord.
De heer Van der Steur en mevrouw Van Toorenburg vroegen of ik het met
het CBP eens ben dat de criteria voor de toepassing van de eenloketfunctie voldoende moeten worden vastgelegd. Dat is een nogal gecompliceerd onderwerp, want het onderwerp is sterk verweven met de territoriale reikwijdte van de verordening. Dat is een zeer technische materie. De
voorstellen van de Commissie hebben nogal wat losgemaakt; ik denk dat
de Commissie dat wel begrijpt. Ik heb de suggestie van het CBP op dit
punt zeer serieus genomen. Dit zal de inzet van Nederland zijn in de
verdere besprekingen, zowel op ambtelijk als op politiek niveau.
De heer Van der Steur en mevrouw Van Toorenburg hebben gepleit voor
voldoende evenwicht tussen de rechten en de verplichtingen voor
bedrijven. Daar bestaan bij hun fracties zorgen over. Bedrijven krijgen in
de nieuwe verordening te maken met een toename van het aantal
verplichtingen tot zelfonderzoek van hun eigen gegevensverwerking, tot
rapportage daarover en tot een intensief contact met de betrokkenen. Dat
is op zich niet bezwaarlijk, want dit heeft ook een beetje te maken met de
ontwikkeling van het recht, maar de vraag is wel – die vraag is door alle
woordvoerders aan de orde gesteld – of die verplichtingen voor alle
bedrijven moeten gelden en of het aanknopen bij het aantal arbeiders in
het bedrijf een goed uitgangspunt is. Naar ons oordeel is die maatstaf niet
de juiste. Ik ben het er dus mee eens dat dit een verkeerd uitgangspunt is.
Daarvoor zullen wij aandacht vragen in Brussel. De specifieke risico’s die
zijn gemoeid met de specifieke gegevensverwerking, behoren naar het
oordeel van de regering een aanknopingspunt te zijn voor het opleggen
van verplichtingen. Voor een kleine webwinkel is gegevensverwerking
meestal de centrale bedrijfsactiviteit. Dan kunnen zulke verplichtingen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

20

zeker noodzakelijk zijn, hoewel het bedrijf zeer weinig personeel heeft.
Kortom: de Nederlandse regering vindt dat er onvoldoende ruimte is voor
maatwerk. Wij willen dus dat er meer maatwerk komt. De door vele
Kamerleden genoemde nalevingskosten zijn een grote zorg; het moet niet
zo zijn dat die kosten over alle bedrijven worden uitgestort. Ik noemde de
heer Van der Steur en mevrouw Van Toorenburg, maar uiteraard hebben
ook de heer Recourt en de heer Elissen gevraagd welk criterium er
gehanteerd gaat worden en hoe je hiermee verder gaat.
De prejudiciële vragen heb ik inmiddels ook beantwoord. De heer Van der
Steur vroeg wat mijn standpunt is over de mate waarin de Commissie
voorziet in gedelegeerde regelgeving. Bij eenvoudige zaken, zoals de
vaststelling van formulieren en formats, vinden wij dit niet zo bezwaarlijk,
maar in de verordening wordt op niet minder dan 26 punten voorzien in
de bevoegdheid van de Commissie om aanvullende regels vast te stellen.
Wij vinden die delegatie geen goed idee. De vrijheid die degenen die
persoonsgegevens verwerken, nu hebben op basis van de richtlijn, is
belangrijk voor de ontwikkeling van een informatiesamenleving. Het is
niet goed om dat, zoals de Commissie wil, op 26 punten met gedelegeerde wetgeving te overvoeren. Wij moeten die vrijheid dus niet
vervangen door meer regels, want de verordening geeft al voldoende
regels. Ik zal daarom bij elk voorstel tot delegatie – er staan dus 26 van die
punten in – de noodzaak daarvan samen met andere landen kritisch
beoordelen. Dat zal op dit punt de inzet van Nederland zijn en dat wordt
overigens ook breed gedragen in de Raadswerkgroep.
De heer Van der Steur vroeg of de nogal bureaucratische opzet het
functioneren van de European Data Protection Board negatief kan
beïnvloeden. Het is onvermijdelijk dat je voor zo’n board een procedure
moet regelen. Ik ben het met de heer Van der Steur eens dat het allemaal
nogal bureaucratisch oogt, maar als je geen afspraken maakt, bijvoorbeeld over de termijnen waarbinnen beslissingen moeten worden
genomen, ondergraaf je de effectiviteit van de handhaving. Dat willen wij
ook allemaal niet.
De heer Van der Steur stelde ook een vraag over de meldplicht ten
aanzien van security breaches: moet die meldplicht niet in de verordening
worden opgenomen? Daarbij gaat het niet om persoonsgegevens en dit
past ook niet in de conceptverordening. De minister heeft de Kamer
toegezegd dat hij zich beraadt over de mogelijkheden om dit op nationaal
niveau te regelen en dat hij deze commissie daar voor de zomer over zal
informeren.
Over de financieringsvragen van de heer Recourt heb ik al gesproken.
Volgens mij heb ik hiermee alle vragen van de heer Recourt beantwoord.
Mevrouw Peters vroeg of het beschermingsniveau bij de overheid
hetzelfde moet zijn als bij de bedrijven. Dat is wel het uitgangspunt van de
richtlijn, maar ik wijs erop dat overheden meer gegevens mogen, kunnen
en moeten verwerken dan bedrijven. De overheid dient ook meer
doeleinden dan een gemiddeld bedrijf. Een gemiddeld bedrijf heeft
beperktere doeleinden dan de totale overheid. Ik denk dus dat het wel
nodig is om de overheid anders te behandelen. Sancties gelden overigens
wel voor de overheid, maar ik herhaal dat een andere behandeling
noodzakelijk is. De argumenten daarvoor heb ik genoemd, maar we zullen
daar uiteraard nog met elkaar over spreken.
Mevrouw Peters vroeg – die vraag kwam vanaf de zijkant binnenzeilen – of
de Belastingdienst gegevens mag verstrekken over huurders. Onder het
huidige recht kan dit niet – ik verwijs naar de Algemene wet inzake
rijksbelastingen – maar onder de nieuwe verordening en met een
degelijke rechtsbasis in het nationaal recht zal dit wel kunnen. Het kan nu
ook en het zal straks ook kunnen.
Mevrouw Peters (GroenLinks): Voorzitter, u zou geen interrupties meer
toestaan, maar dit roept een specifieke technische vraag op.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

21

Staatssecretaris Teeven: Het kan onder het huidige recht wel – denk aan
de Algemene wet inzake rijksbelastingen – en onder de nieuwe verordening, met een goede rechtsbasis in het nationaal recht, zal dit ook
kunnen. Dat is het antwoord op uw vraag.
Mevrouw Peters vroeg wat in de praktijk de gevolgen voor de gegevensuitwisseling zijn als een andere lidstaat niet voldoet aan het niveau van de
richtlijn. Iedere lidstaat is verplicht om aan de richtlijn te voldoen. Als
andere lidstaten de regels niet toepassen, zal de Commissie dus optreden.
Dat zijn de regels van de EU. Nederland kan een mogelijk geval van
niet-naleving dus melden bij de Commissie.
De heer Elissen vroeg of de uitvoering van het toestemmingsvereiste niet
wordt belemmerd door de kleine lettertjes. Ik herinner mij dit punt
overigens uit eerdere overleggen; deze vraag roept enige herkenning bij
mij op. Ik ben het met de heer Elissen eens dat dit een belemmering is. Je
kunt wel zeggen dat iedereen het goed moet lezen, maar dat is soms een
hele klus. De verordening stelt voor de toekomst regels hiervoor vast. Ik
zeg dus tegen de heer Elissen dat het dan beter wordt, door Europees
recht.
De heer Elissen vroeg of ik het met het CBP eens ben dat de bepaling over
het regelen van de moeilijkheden met de toepassing van vreemd recht in
de vorige, uitgelekte ontwerpverordening beter is dan de huidige tekst.
Mijn antwoord is een beetje formeel: ik reageer niet op concepten. Ik heb
dat concept natuurlijk wel gezien, maar de Commissie heeft nu een
voorstel neergelegd en daar moeten wij over spreken. Ik denk dat de
Commissie het probleem van de werking van vreemd recht ziet en
constructieve voorstellen doet om dat probleem aan te pakken. Dat stellen
wij op prijs. Ik heb nog wel vragen over de manier waarop dit probleem
door de Commissie wordt aangepakt, maar ik wil eerst luisteren naar de
Commissie en dan aanbieden om constructief mee te denken. In die
volgorde zou ik het willen doen. Ik wijs er overigens op dat enkele zaken
wel beter worden geregeld door deze verordening. Ik ben blij dat ook de
heer Elissen ziet dat deze Europese verordening op een aantal terreinen
dus grote voordelen kan hebben.
Over het wetsvoorstel inzake de bestuurlijke boete heb ik al gesproken.
Tot slot ga ik in op een vraag van de heer Elissen. Ook die vraag herken ik
uit het verleden. De heer Elissen pleit ervoor om alleen in het kader van
rechtshulpverzoeken gegevens over Nederlanders door te geven. Die
vraag verbaast mij in die zin dat het bijvoorbeeld in het kader van wat
collega Leers wil bereiken op het terrein van het tegengaan van illegale
immigratie, soms nodig is om ook buiten rechtshulpverzoeken gegevens
over Nederlanders te delen. Het kan heel belangrijk zijn, bijvoorbeeld bij
het tegengaan van illegale immigratie, dat niet een rechtshulpverzoek
daarvoor de basis is maar een andere soort afspraak tussen de lidstaten.
Ik denk dus dat een voorziening zoals die is genoemd in de verordening,
hiervoor nodig blijft en dat het voorstel van de Commissie, wat de
Nederlandse regering betreft en ook gelet op de doelstellingen in het
gedoogakkoord ten aanzien van het tegengaan van illegale immigratie,
een goede basis is voor het verdere overleg.
De voorzitter: Dank u zeer. Ik constateer dat er behoefte is aan een korte
tweede termijn. Gelet op de tijd, geldt daarbij een spreektijd van een
minuut per fractie en sta ik geen interrupties toe.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Voorzitter. De staatssecretaris is niet
ingegaan op de vraag of het kabinet de visie deelt dat verplichtingen zoals
privacy by design, het houden van privacy impact assessments en het
garanderen van adequate veiligheid niet tot de nalevingskosten kunnen
worden gerekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

22

Mevrouw Van Toorenburg (CDA): Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris.
Wij hebben het gevoel dat hij de urgentie ziet van maatwerk en aandacht
voor de uitvoeringskosten. Wij zijn zelf ook een beetje geschrokken van de
technische briefings, waarin ons duidelijk te verstaan is gegeven dat het
misschien wel zo lijkt dat wij minder lasten bij het bedrijfsleven
neerleggen, maar dat wij ons echt serieus moeten afvragen of het
allemaal wel uitvoerbaar is. Die opdracht geven wij de staatssecretaris
mee: let vooral op die punten. Daarover zullen wij de komende periode
kritisch met de staatssecretaris meedenken.
De heer Van der Steur (VVD): Voorzitter. Ik kom tot dezelfde conclusie als
mevrouw Van Toorenburg. De staatssecretaris heeft op alle punten
aangegeven wat zijn conclusie is van dit overleg. De Kamer wil zorgvuldig
en ook gedetailleerd geïnformeerd worden over alle aangedragen punten.
Dat gebeurt periodiek, maar ook als er iets bijzonders gebeurt. Dit beperkt
zich niet tot de JBZ-Raad, maar strekt zich uit tot een aparte informatievoorziening, al dan niet gevolgd door een AO. Ik denk dat het echt
belangrijk is dat wij zowel voor de inwoners van Nederland als voor de
Nederlandse bedrijven heel goed en grondig met elkaar bekijken of dit de
beste manier is om de stap vooruit te zetten die nodig is omdat wij het
systeem nu eenmaal moeten aanpassen aan de nieuwe uitdagingen,
bijvoorbeeld op het gebied van internet. Ik stel dat zeer op prijs en zie uit
naar de gedetailleerde gedachtewisseling die wij met de staatssecretaris
over dit onderwerp zullen hebben.
De heer Elissen (PVV): Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor de
beantwoording. In het gedoogakkoord staat een expliciet voorstel voor
een meldplicht ten aanzien van datalekken en voor verbetering van de
bescherming van persoonsgegevens. Wat ons betreft, is het nog zeer de
vraag of deze punten met het huidige voorstel voldoende geregeld zijn.
De expliciete datum 20 maart is een soort deadline; dan wordt het
behandelvoorbehoud opgeheven. Ik heb dus toch behoefte aan een VAO;
dat zeg ik nu alvast.
Bij de staatssecretaris hoor ik ook onvoldoende terug dat de voorstellen
die wij hier hebben gedaan, cumulatief zijn. Dat kan aan mij liggen, maar
ik houd altijd van heel veel duidelijkheid, zeker op dit soort dossiers. De
voorstellen moeten dus bij elkaar worden opgeteld: we willen de
JBZ-Raad «gewoon maar laten gaan», we willen een apart AO, we willen
aparte brieven over de inzet, zowel van de politieke delegatie als van hoge
ambtelijke delegaties, en we willen per kwartaal geïnformeerd worden.
Dat lijkt heel veel, maar dit is ook heel belangrijk.
Een ander belangrijk punt betreft artikel 42a. Wat ons betreft, zou de
Nederlandse inzet expliciet moeten zijn dat dit punt opnieuw wordt
meegenomen in het verdrag. De staatssecretaris maakte een vergelijking
met de illegale immigratie. Vanmorgen hebben wij in het AO over de
JBZ-Raad expliciet gezegd wat wij daarvan vinden. Het is heel duidelijk
dat er op dat punt een aanscherping moet komen. Op die lijn vinden wij
elkaar, maar met betrekking tot de overdracht van gegevens aan derde
landen willen wij artikel 42a terug laten komen, zodat gegevens op basis
van rechtshulpverdragen naar derde landen gaan. Dat is volgens ons de
enige manier om de rechtsbescherming goed te regelen.
De heer Recourt (PvdA): Voorzitter. We zullen het nog vaak hierover
hebben, maar het risico is levensgroot dat de verordening door de
onderhandelingen tussen de lidstaten zo wordt afgezwakt dat zij substantieel onder de Nederlandse maat gaat duiken. Dan geraken we van de
regen in de drup. Daar ben ik erg bang voor.
Het tweede punt is de boetebevoegdheid. We staan aan het begin van het
traject en we weten dat het vele jaren kan duren. Daar heb ik veel moeite
mee. Ik verzoek de staatssecretaris daarom om de wetgeving die nodig is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

23

om het CBP een boetebevoegdheid te geven, nu toch ter hand te nemen.
Ik overweeg om daarover een motie in te dienen in het reeds aangevraagde VAO.
Mevrouw Peters (GroenLinks): Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor
zijn antwoorden. De heer Elissen gaf zojuist een goede weergave van de
afspraken die de Kamer graag maakt over de toekomstige informatievoorziening over dit belangrijke wetgevingspakket. Ik ben verbaasd dat de
Belastingdienst ook onder de huidige wet zomaar persoonsgegevens aan
private verhuurpartijen mag geven. Als er toch een VAO komt, overweeg
ik om daar op dit punt gebruik van te maken.
Net als mevrouw Gesthuizen had ik gevraagd of het CBP voldoende
meekrijgt als het meer taken krijgt. Ik pleit niet alleen voor privacy by
design, maar ook voor handhaving by design. Het heeft geen zin om
wetgevingsplichten en regimes te ontwerpen als wij niet van meet af aan
voor ogen hebben dat zij gehandhaafd kunnen worden. Ik vraag de
staatssecretaris om hier van meet af aan oog voor te houden, ook al heeft
mijn fractie er begrip voor dat de portemonnee nu weinig biedt. Met
betrekking tot het maatwerk zijn wij het zeer met de staatssecretaris eens
dat de omvang geen goed criterium is. Het maakt ook niet uit of de
vestigingsplaats wel of niet in Europa ligt; als je hier handelt in Europese
persoonsgegevens, moet een bepaald regime gelden. Of er nou vanuit het
buitenland gegevens worden opgevraagd of vanuit lidstaten, de Europese
persoonsgegevens moeten beschermd worden. Ik krijg op dat punt graag
nog een bevestiging van de staatssecretaris.
De vraag over het collectieve actierecht is nog niet beantwoord.
De voorzitter: Het woord is aan de staatssecretaris; ik zal ook nu geen
interrupties toestaan.
Staatssecretaris Teeven: Voorzitter. Ik dank de leden voor hun inbreng in
de tweede termijn. De vraag van mevrouw Gesthuizen is al beantwoord:
volgens de nu in Nederland gehanteerde definitie behoren alle door haar
genoemde onderwerpen tot de nalevingskosten.
Ik dank mevrouw Van Toorenburg en de heer Van der Steur voor de steun
van hun fracties voor de inzet. Ik ben blij met het vertrouwen dat beide
fracties daarin hebben.
De heer Elissen kwam expliciet terug op artikel 42a over de gegevensverstrekking aan derde landen. Dat artikel is sterk tegen de VS gericht. Ik
wil op dit punt helemaal niets toezeggen aan de heer Elissen. Dan moet
de heer Elissen dat toch maar in een VAO vragen en daar zou deze
commissie nog eens goed over moeten nadenken. De heer Elissen
noemde twee dingen uit het gedoogakkoord, maar ik noem een aantal
andere zaken, zoals het tegengaan van illegale immigratie. Daarvoor kan
het zeer belangrijk zijn dat er gegevens worden gedeeld met derde
landen, buiten rechtshulpverzoeken om. Met betrekking tot de doelstellingen van het gedoogakkoord kan ik dus niet alleen kijken naar de door
de heer Elissen genoemde punten, maar ook naar andere punten, die de
PVV-fractie ook buitengewoon belangrijk vindt. Ik wacht het VAO en de
motie die hierover zal worden ingediend, dus af.
De opmerking van de heer Elissen over de JBZ-Raad en de acute
informatiebehoefte heb ik goed begrepen. Ik heb ook al gezegd dat ik die
informatie zal verschaffen, maar ik zeg niet toe dat ik altijd deel wat er op
hoog ambtelijk niveau is besproken, want soms gaat het om besloten
vergaderingen waar onder embargo informatie met elkaar wordt gedeeld
in Europa; dat heb ik al gezegd in mijn antwoord op de vraag van
mevrouw Gesthuizen. Ik deel wel wat acuut is en wat op politiek niveau
wordt besproken.
Ik begrijp dat de heer Recourt bezorgd is over het feit dat het «terugonderhandelen» van wat de Commissie heeft voorgesteld, er in sommige

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

24

gevallen toe kan leiden dat er in Nederland op sommige terreinen minder
rechtsbescherming komt. Dat zou inderdaad kunnen gebeuren. Ik heb al
gezegd wat de inzet van de Nederlandse regering zal zijn: wij zullen hier
alert op zijn, maar wij kijken uiteraard ook naar de kosten en de lasten
voor het bedrijfsleven, want de rechtsbescherming wordt niet door alle
actoren in de Nederlandse samenleving op dezelfde manier gewaardeerd
en beleefd.
De heer Recourt vroeg aandacht voor de boetebevoegdheid. Op zich zou
je kunnen zeggen dat dit nog heel lang gaat duren en dat wij daarom een
start maken met het toekennen van tanden aan het CBP, maar dat doe ik
dan wel op basis van de uitgangspunten die ik in de privacybrief heb
aangegeven. Ik heb begrepen dat deze commissie het met die uitgangspunten eens is, want naar aanleiding van het toenmalige AO heb ik geen
correcties gezien via moties waaruit zou moeten blijken dat de commissie
het niet eens was met de ideeën van de regering. Ik zal mij hier dus op
beraden, ik zal hier ook binnen het kabinet over spreken en ik zal de
Kamer laten weten of wij die start gaan maken.
Op de vraag of het CBP voldoende geld heeft, heb ik volgens mij alle
argumenten al gedeeld, ook met mevrouw Peters. Met betrekking tot het
collectieve actierecht vraag ik mevrouw Peters of zij het goed vindt als ik
daar schriftelijk op terugkom in de eerstvolgende briefing.
Mevrouw Peters (GroenLinks): Graag.
De heer Recourt (PvdA): Ik ben de staatssecretaris er uiteraard erkentelijk
voor dat hij terugkomt op het verzoek om de boetebevoegdheid te
regelen, maar wanneer zal hij de Kamer daarover informeren?
Staatssecretaris Teeven: Over de vraag of ik dat ga doen en hoe ik dat ga
doen, moet ik eerst binnen het kabinet en ook ambtelijk overleg voeren,
want we hebben geen rekening gehouden met het meenemen hiervan in
de wetgevingsactiviteiten. Ik zal de Kamer binnen enkele weken hierover
informeren.
De voorzitter: We zijn gekomen aan het eind van dit overleg. Ik vermeld
de afspraken die zijn gemaakt tussen de Kamer en de regering.
– De staatssecretaris zal een schriftelijke reactie geven op het standpunt
van het CBP.
– De staatssecretaris zal de Kamer eens per kwartaal, separaat van de
geannoteerde agenda van de JBZ-Raad, informatie verstrekken over de
volgende punten:
– wijzigingen tijdens de onderhandelingen;
– financiële consequenties van de implementatie voor bedrijven en
burgers;
– financiële consequenties voor het CBP;
– informatie over standpunten van andere lidstaten, als dat mogelijk is;
– informatie over het gemeenschappelijk standpunt dat op enig moment
bereikt zal worden en een waardering daarvan vóór de bespreking in
de Raad;
– informatie over gewijzigde voorstellen van de Europese Commissie
voordat deze in het Coreper worden besproken.
De heer Van der Steur (VVD): Ik denk dat daar nog iets bij moet wat
meerdere woordvoerders – ik overigens niet – hebben genoemd, namelijk
afwijking van de huidige standaard in Nederland. Er is her en der
gevraagd om, als daar door de onderhandelingen verder van wordt
afgeweken, dat in de informatievoorziening op te nemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

25

De voorzitter: Ja, ik had dat begrepen onder het punt «wijziging tijdens
de onderhandelingen», maar als u daar prijs op stelt, kunnen wij dit ook
expliciet in de brief opnemen.
Mevrouw Peters (GroenLinks): Heel graag.
Staatssecretaris Teeven: Ik heb het gehoord, voorzitter.
De voorzitter: Dit is nu door de staatssecretaris bevestigd.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Ik heb een zeer korte nabrander. De staatssecretaris gaat reageren op de brief van het CBP. Voor mij zat het venijn een
beetje in de staart, want de staatssecretaris zei dat de door mij genoemde
onderwerpen tot de nalevingskosten worden gerekend. Ik hoop dat de
staatssecretaris in zijn brief ook uiteen zal zetten waarom die onderwerpen volgens hem onder de nalevingskosten vallen. Het CBP meent
immers expliciet dat dit niet het geval zou moeten zijn.
De heer Elissen (PVV): Voor alle duidelijkheid: volgens mij heb ik de
staatssecretaris ook horen toezeggen dat hij ons in het bijzonder zal
informeren over artikel 23 inzake «privacy by design», de artikelen 40 tot
45 inzake uitwisseling met derde landen en artikel 86 inzake de delegatiebepaling. Is dat correct?
Staatssecretaris Teeven: Als dat mogelijk is, zal ik dat doen.
De heer Elissen (PVV): Ik hoor de staatssecretaris zeggen «als dat
mogelijk is». Bedoelt de staatssecretaris daarmee dat hij in de gevallen
waarin sprake is van geheimhouding, gebruik wil maken van een
bijzondere procedure en dat er verder sprake is van volledige transparantie? Of zijn er nog meer zaken die dit niet mogelijk zouden maken?
Staatssecretaris Teeven: Ik heb al gezegd dat ambtelijk overleg soms in
een besloten setting plaatsvindt. Daar ga ik de Kamer niet elke keer over
informeren. U hebt te maken met politieke besluitvorming; het is de taak
van de Kamer om die te controleren. Als daar op dit punt in ambtelijk
overleg op wordt voorgesorteerd, kan ik mij voorstellen dat hier
aanleiding voor is, maar u zult toch een beetje vertrouwen in de kabinetsleden, in ieder geval in mij, moeten hebben dat ik daar, gehoord hebbend
de gevoeligheden bij de leden van deze commissie, op een goede manier
mee omga. Volgens mij zijn de leden van deze commissie ook heel goed
in staat om, als zij denken dat dit een keer niet goed gaat, mij daarop te
wijzen.
De heer Elissen (PVV): We hebben natuurlijk alle vertrouwen in dit
kabinet, maar misschien kan de staatssecretaris het vertrouwelijke deel
per kwartaal meenemen. Dan kunnen wij een gedeelte in beslotenheid
bespreken en in vertrouwelijkheid zaken met elkaar delen. Als er specifieke aanleiding voor is, met name ten aanzien van de door mij genoemde
artikelen, informeert de staatssecretaris ons, waar mogelijk. Dan hebben
wij volgens mij een aardig compromis.
Staatssecretaris Teeven: Ik hoorde de heer Elissen zeggen «waar
mogelijk». Daar kan ik mee leven.
Mevrouw Peters (GroenLinks): Ik sluit mij aan bij dat lijstje, maar wat
artikelnummers betreft: het collectieve actierecht komt aan de orde in
artikel 53, juncto 50. Daar heeft de staatssecretaris al een toezegging over
gedaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

26

De voorzitter: Ik meld nog even dat de staatssecretaris ook aparte
toezeggingen heeft gedaan over het zenden van een brief over de
boetebevoegdheid en over het collectieve actierecht.
Het verslag van dit algemeen overleg zal worden aangemeld voor plenaire
behandeling. De stemmingen over eventuele moties zullen uiterlijk
20 maart plaatsvinden. Dan eindigt het behandelvoorbehoud.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 761, nr. 27

27