Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3369
Vragen van het lid Jan Vos (PvdA) aan de Minister voor Buitenlandse Handel
en Ontwikkelingssamenwerking en de Staatssecretaris van Infrastructuur en
Milieu over het bericht dat het trans-Atlantisch Handels- en
Investeringspartnerschap (TTIP) mogelijk de klimaatdoelstellingen in gevaar
kan brengen (ingezonden 13 juli 2016).
Antwoord van Minister Ploumen (Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking), mede namens de Staatssecretaris van
Infrastructuur en Milieu (ontvangen 31 augustus 2016).
Vraag 1
Bent u op de hoogte van de berichtgeving over de onderhandelingsstukken
over TTIP?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt de stelling van onder andere Milieudefensie dat uit deze onderhandelingsstukken de conclusie kan worden getrokken dat TTIP de klimaatdoelstellingen in gevaar kan brengen?
Antwoord 2
Nee.
Vraag 3
Klopt het dat er een bepaling in TTIP is opgenomen, waarin staat dat niet
mag worden gediscrimineerd tussen verschillende soorten stroom?
Antwoord 3
Nee, er staat geen bepaling in over verschillende soorten stroom. In het
EU-tekstvoorstel, dat op 14 juli jl. online is gepubliceerd door de Europese
Commissie2, staat in artikel 5, lid 1 dat er niet-discriminatoire toegang
gegeven moet worden tot de infrastructuur voor energie aan de andere partij.

1

https://www.politiekemonitor.nl/9353000/1/j9vvioaf0kku7zz/
vk5obn7xgkgx?ac=1:k62:a:g=vi7sliso6fyz:tJc8A0J08ATHqgB%2bJbjacdUrpOE
2
http://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2016/july/tradoc_154801.pdf

ah-tk-20152016-3369
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Dit gaat over het gelijk behandelen van buitenlandse en EU-aanbieders. Dit is
gebaseerd op artikel 32 van de Europese Elektriciteitsrichtlijn (Richtlijn
2009/72/EG). In artikel 5, lid 2 staat vervolgens dat er in beperkte gevallen
afgeweken mag worden van deze verplichting op basis van publieke
belangen.
Vraag 4
Hoe verhoudt dit zich tot de voorrangsregels in Europa, die duurzaam
opgewekte stroom voorrang geven? Zijn deze dan voortaan niet meer
mogelijk?
Antwoord 4
Het blijft nog steeds mogelijk om beleid te voeren om duurzaam opgewekte
stroom te stimuleren, bijvoorbeeld de regels voor netbeheerders van de
elektriciteitsnetten dat bij congestie duurzame stroom voorrang heeft.
Vraag 5
Klopt het dat de voorlopige onderhandelingsdocumenten ertoe kunnen leiden
dat er meer handel komt in Amerikaans schaliegas? Hoe verhoudt dit zich tot
ingenomen standpunten van kabinet en Kamer?
Antwoord 5
Het is mogelijk dat het weghalen van de exportrestricties voor gas in TTIP
leidt tot meer import vanuit de VS, wat ook een toename zou kunnen
betekenen in de import van schaliegas. Hoeveel dat zal zijn, is op dit moment
nog niet te zeggen. Als er gas uit de VS wordt geïmporteerd, zal de prijs
daarvan waarschijnlijk nauwelijks lager komen te liggen dan de huidige
gasprijs. Dat komt door de hoge kosten van transport, inclusief de kosten van
het vloeibaar en het weer gasvormig maken van het gas. Zie voor nadere
toelichting de Kamervraagbeantwoording van 30 juni 2014 (Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2013–2014, nr. 2388).
Het openen van de Amerikaanse markt is belangrijk voor de EU, aangezien er
daarmee nieuwe aanbieders zijn van energie. Het kabinet heeft al eerder
aangegeven dat eenzijdige afhankelijkheid van de EU en van individuele
lidstaten van een enkele energieleverancier of -bron voorkomen dient te
worden. Een sterke interne Europese energiemarkt en diversificatie van
bronnen, leveranciers en aanvoerroutes blijven belangrijke onderdelen van
het Nederlands en Europees energiebeleid (Kamerstuk 21 501-33, nr. 479).
Vraag 6
Klopt het dat u eerder gesteld heeft dat de import van Noordpoololie niet
tegengehouden kon worden op grond van internationale afspraken?
Antwoord 6
Onder de WTO zijn eenzijdige invoerverboden in principe niet toegestaan. Uit
hoofde van het beginsel van non-discriminatie dienen soortgelijke (olie-)
producten gelijk te worden behandeld, ongeacht de herkomst. Op grond van
deze WTO-verplichtingen kan de import van Noordpoololie niet worden
tegengehouden.
Daarnaast is er eerder gesproken met uw Kamer over het transport van zware
olie van de Noordpool. Een verbod op het transport van deze olie is strijdig
met het recht op vrije scheepvaart. Een verbod kan alleen in internationaal
verband tot stand worden gebracht. De kans op het creëren van internationaal draagvlak dat nodig is voor het instellen van een internationaal verbod
op het vervoer van zware olie in het Noordpoolgebied is zeer klein. Zie voor
nadere toelichting de Kamerbrief van 1 mei 2014 (Kamerstuk 29 023, nr. 167),
als reactie op de motie Jan Vos (Kamerstuk 29 023, nr. 159) over winning van
olie en vervoer van zware olie in het Arctisch gebied, en de Kamervraagbeantwoording van 22 mei 2014 (Aanhangsel Handelingen, Vergaderjaar
2013–2014, nr. 2018). De Kamer heeft de motie in gewijzigde vorm aangenomen (Kamerstuk 29 023, nr. 161). In de aangenomen motie spreekt de Kamer
zich niet uit over een verbod op import van Noordpoololie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Vraag 7
Kunt u uitsluiten dat door TTIP opnieuw internationale afspraken worden
gemaakt die de EU en nationale overheden beperken in hun bewegingsvrijheid op het gebied van milieu en duurzaamheid?
Antwoord 7
TTIP creëert geen belemmering voor het nemen van maatregelen ter
bescherming van het milieu. In de relevante hoofdstukken zijn expliciete
bepalingen opgenomen die beleidsruimte garanderen voor de bescherming
van publieke belangen, waaronder het milieu. Daarnaast wordt op verschillende plekken in TTIP afspraken gemaakt die een bijdrage leveren op het
gebied van milieu en duurzaamheid. In het tekstvoorstel over energie en
grondstoffen3 staat bijvoorbeeld het volgende:
«The Parties shall promote cooperation between the regulators and/or
standardization bodies located within their respective territories on the area
of
energy efficiency and sustainable renewable energy, with a view to contributing to sustainable energy and climate policy({)»
Voor het hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling stelt de EU
meerdere bepalingen voor over het klimaat4, waarbij bijvoorbeeld het belang
van het nakomen van de afspraken in het Parijsakkoord van december 2015
wordt benadrukt. Zie voor nadere toelichting de Kamervraagbeantwoording
van 27 mei 2016 (Aanhangsel Handelingen vergaderjaar 2015–2016, nr. 2723).

3
4

http://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2016/july/tradoc_154801.pdf
http://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2016/july/tradoc_154800.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3