Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3855
Vragen van de leden Gijs van Dijk en Nijboer (beiden PvdA) aan de Minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de Staatssecretaris van Financiën
over Temper (ingezonden 1 juni 2021).
Antwoord van Minister Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid), mede
namens Staatssecretaris Vijlbrief (Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienst)
(ontvangen 31 augustus 2021). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2020–2021, nr. 3321.
Vraag 1
Bent u bekend met de artikelen «Flexwerkapp gedraagt zich als een uitzendbureau, en dus ís het een uitzendbureau»1 en «Voor de fiscus is een
flexkracht van Temper voorlopig een zzp’er»?2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Vindt u het ook onbegrijpelijk dat de overheid aan de ene kant, via de
Inspectie SZW, Temper aanmerkt als uitzendbureau terwijl de Belastingdienst
vervolgens Temper als opdrachtgever beschouwt?
Antwoord 2
De uitingen van twee overheidsinstanties over dezelfde organisatie verschillen duidelijk van elkaar. Dat roept inderdaad vragen op en vereist toelichting.
Eerst wil ik echter ingaan op de bredere vraag die hier ook aan de orde is.
Werkenden met een kwetsbare arbeidsmarktpositie hebben bij uitstek
behoefte aan duidelijkheid over hun rechtspositie. Dat hier verschillende
uitingen zijn gegeven over Temper is dan ook in het bijzonder voor deze
groep werkenden nadelig. Wanneer een werkende niet weet wat haar rechten
zijn (is zij werknemer of zzp’er) is het eventueel opeisen van rechten immers
complexer. De vraag die u stelt, is tegen deze achtergrond voor mij dan ook

1

Trouw, 15 februari 2021, «Flexwerkapp gedraagt zich als een uitzendbureau, en dus ís het een
uitzendbureau» (Flexwerkapp gedraagt zich als een uitzendbureau, en dus ís het een uitzendbureau Trouw)
2
FD, 25 mei 2021, «Voor de fiscus is een flexkracht van Temper voorlopig een zzp’er» (Voor de
fiscus is een flexkracht van Temper voorlopig een zzp’er (fd.nl))

ah-tk-20202021-3855
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

breder dan een vraag over toezicht, maar raakt aan de discussie over de
kwetsbaarheden op de arbeidsmarkt en hoe die kwetsbaarheden te reduceren.
Onder meer door de WRR3, de Commissie Regulering van Werk4 en intussen
ook door de SER5, zijn bouwstenen en voorstellen aangereikt om de
arbeidsmarkt verder te hervormen. Een belangrijk element in de bouwstenen
die zijn aangereikt is het versterken van de positie van kwetsbare werkenden
en het reduceren van de tweedeling op de arbeidsmarkt langs contractvormen. Onderwerpen waar het huidige demissionaire kabinet al stappen op
heeft gezet. In de kabinetsreactie op de Commissie Regulering van Werk en
de WRR6 is aangegeven dat het aan een volgend kabinet is om de bouwstenen en voorstellen voor hervorming van de arbeidsmarkt uit te werken.
Vanwege de onduidelijkheid rondom de rechtspositie van platformwerkers,
heeft dit kabinet in de brief van 11 november 2020 in de kabinetsreactie op de
adviezen van de Commissie Regulering van Werk en de WRR aangekondigd
dat een start zal worden gemaakt met de uitwerking van de vraag of en hoe
een rechtsvermoeden bij platformwerk geoperationaliseerd kan worden.
Daarbij is tegelijkertijd aangegeven dat het inmiddels demissionaire kabinet
de eventuele implementatie van een dergelijke maatregel niet ter hand zal
nemen.
Naast deze bredere context wil ik graag toelichten hoe de verschillende
uitingen door twee overheidsinstanties over dezelfde organisatie kunnen
ontstaan. De verschillen zijn te verklaren gelet op het feit dat de doelen van
beide instanties niet altijd volledig overlappen, er vanuit verschillende
wettelijke doelen en bepalingen onderzoek wordt gedaan en de werkwijze van
onderzoek kan verschillen. Om dit toe te lichten heb ik hieronder beschreven
op welke wijze er bij de Belastingdienst en de Inspectie SZW over het
algemeen gewerkt wordt in processen die (mede) gericht zijn op het borgen
van een juiste kwalificatie van de arbeidsrelatie. Beide organisaties hebben
ook – met behoud van hun zelfstandige taken en verantwoordelijkheden – de
mogelijkheid om onderling overleg te voeren over de uitkomsten van een
onderzoek. Vanwege artikel 15 van de Wet allocatie arbeidskrachten door
intermediairs (Waadi) en de geheimhoudingsplicht van de Belastingdienst
(artikel 67 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen) kan hier niet worden
ingegaan op individuele gevallen.
De Belastingdienst controleert bij het beoordelen van een modelovereenkomst op basis van de tekst of geen sprake is van een dienstbetrekking of
een fictieve dienstbetrekking, waarin onder andere de vragen besloten liggen
of sprake is van uitzending, tussenkomst of bemiddeling. Dit gebeurt met het
doel van het vooraf geven van voorwaardelijke zekerheid voor het werken
buiten dienstbetrekking in het kader van de loonheffingen. De modelovereenkomst geeft alleen zekerheid indien ook conform de overeenkomst wordt
gewerkt. Wanneer er in de praktijk wordt afgeweken van de modelovereenkomst, kan alsnog binnen dienstbetrekking worden gewerkt. De Belastingdienst toetst risicogericht, door middel van steekproeven of op andere wijze
of er in de praktijk gewerkt wordt conform de modelovereenkomsten. Deze
toetsing vindt in het algemeen plaats door middel van een boekenonderzoek.
Anders dan het geval is bij de voorafgaande beoordeling modelovereenkomsten, wordt bij het doen van onderzoek door de Inspectie SZW bezien of in de
praktijk het arbeidsrechtelijk wettelijk kader wordt nageleefd. De Inspectie
SZW doet dit met als doel om de sociale partners te ondersteunen door op
hun verzoek onderzoek te doen naar naleving van de cao-voorwaarden en de
Waadi, zoals de loonverhoudingsnorm (artikel 8 en 8a) en het belemmeringsverbod (artikel 9a). De Inspectie SZW doet daarbij onderzoek naar feiten en
omstandigheden waaronder in de praktijk wordt gewerkt. Veelal wordt daarbij
een fysiek onderzoek ter plaatse uitgevoerd naar de situatie op de werkvloer
en worden werkenden en bij de arbeidsrelatie betrokken partijen bevraagd.
Dit betreft de bedrijven zelf, maar dus ook eventuele administratiekantoren en
3

WRR-rapport nr. 102: Het betere werk, de nieuwe maatschappelijke opdracht. Te raadplegen op:
www.wrr.nl/publicaties/rapporten/2020/01/15/het-betere-werk
4
Kamerstuk 29 544, nr. 970
5
SER middellangetermijnadvies: zekerheid voor mensen, een wendbare economie en herstel
van de samenleving (2021). Te raadplegen op: https://www.ser.nl/nl/publicaties/advies-sociaaleconomisch-beleid-2021-2025
6
Kamerstuk 29 544, nr. 1028

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

andere aanverwante bedrijven, de bedrijven bij wie het werk wordt verricht
en de betrokken werkenden. De resultaten van dit onderzoek worden in de
vorm van een rapportage gedeeld met de in artikel 15 van de Waadi
genoemde betrokken personen en instanties, zoals de sociale partners. Indien
uit het onderzoek blijkt dat niet aan de verplichtingen in de Waadi is voldaan,
wordt dat oordeel opgenomen in de rapportage. De bevindingen kunnen door
belanghebbenden worden gebruikt in een procedure voor de civiele rechter.
In een eventuele procedure toetst de rechter aan de hand van alle feiten en
omstandigheden van het geval. Een oordeel over de aard van de specifieke
arbeidsrelatie kan daar deel van uitmaken. Dergelijke onderzoeken van de
Inspectie SZW leiden niet tot bestuursrechtelijke maatregelen: het onderzoek
is uitsluitend ten dienste van belanghebbenden en desgewenst hun juridische
procedure.
In september ontvangt uw Kamer tevens de reactie op vragen die gesteld zijn
in het schriftelijk overleg over de beantwoording van de Kamervragen over
Deliveroo7 waar onder meer uitgebreider ingegaan zal worden op het toezicht
en beleid op het gebied van platformwerk.
Vraag 3
Bent u het eens dat het onwenselijk is dat de Belastingdienst het oordeel van
de Inspectie SZW onderuit haalt, waardoor Temper door kan gaan met het
inzetten van schijnzelfstandigen? Ondermijnt de uitspraak van de Belastingdienst niet het gezag van de Inspectie SZW?
Antwoord 3
Bij de beantwoording op vraag 2 is duidelijk gemaakt dat het opstellen van
modelovereenkomsten ten behoeve van voorwaardelijke zekerheid vooraf
voor de loonheffingen afwijkend is van het achteraf in de praktijk toetsen of
de Waadi wordt nageleefd. Ik deel, gelet op de eigen doelen en aard van
beide processen binnen deze overheidsorganisaties, niet de opvatting dat de
uitspraak van de Belastingdienst het oordeel van de Inspectie onderuit haalt
of dat het gezag van de Inspectie SZW wordt ondermijnd.
Vraag 4, 5, 6
Klopt het namelijk dat de Inspectie SZW Temper heeft aangegeven dat er bij
de «freeflexers» bij Temper geen sprake is van een overeenkomst van
opdracht, maar van een uitzendovereenkomst?
Klopt het verder dat de Inspectie SZW de werknemers bij Temper als
schijnzelfstandigen beschouwt?
Heeft de Inspectie SZW inmiddels ook al maatregelen genomen tegen Temper
en zijn er dus al boetes uitgedeeld?
Antwoord 4, 5, 6
Over individuele zaken en onderzoeken van de Inspectie SZW kan ik geen
mededelingen doen. Als de Inspectie SZW op verzoek van bijvoorbeeld
sociale partners een onderzoek doet naar naleving van de Waadi, verwerkt ze
alle relevante feiten en omstandigheden die uit het onderzoek zijn gebleken in
een rapport. Conform artikel 15 van de Waadi wordt een dergelijk rapport
uitsluitend verstrekt aan de betrokken arbeidskracht, aan de werkgever, aan
degene die de arbeidsbemiddeling heeft verricht, aan de ondernemingsraad
of personeelsvertegenwoordiging en aan de daarvoor in aanmerking
komende organisaties van werkgevers en werknemers en niet aan anderen.
Het is vervolgens aan deze belanghebbenden om zelf te bepalen of zij de
bevindingen van de Inspectie SZW desgewenst gebruiken voor een civiele
procedure bij de rechtbank.
Vraag 7
Bent u het eens dat door de uitspraak van de Belastingdienst de kwetsbare
werknemers van Temper zich niet gesterkt voelen om zelf een eventuele
rechtszaak te starten?

7

https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/detail?id=2021Z03278&did=2021D25089

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3

Antwoord 7
De beslissing om een modelovereenkomst goed te keuren gebeurt met het
oog op het geven van voorwaardelijke zekerheid voor het werken buiten
dienstbetrekking in het kader van de loonheffingen. Belanghebbenden kunnen
desgewenst een civiele procedure starten waarbij de rechter toetst aan de
hand van alle feiten en omstandigheden. Daarnaast is er van overheidswege
risicogericht, door middel van steekproeven of op andere wijze toezicht of in
de praktijk wordt gewerkt conform de modelovereenkomst en op de naleving
van fiscale, sociale zekerheids- en arbeidswetgeving.
Vraag 8
Om de onduidelijkheid over Temper weg te nemen, bent u bereid het
inspectierapport van de Inspectie SZW over Temper openbaar te maken?
Antwoord 8
In de Waadi is geregeld dat bepaalde inspectiegegevens openbaar kunnen
worden gemaakt. Die gegevens worden op www.inspectieresultatenszw.nl
geplaatst. Het bedoelde inspectierapport heeft betrekking op de naleving van
bepalingen die aan een civiele rechter kunnen worden voorgelegd en maakt
geen deel uit van de inspectieresultaten die openbaar gemaakt kunnen
worden.
Vraag 9
Indien Temper inderdaad als uitzendbureau moet worden aangemerkt, kunt u
aangeven of Temper zich ook heeft geregistreerd als uitzendbureau in
Handelsregister? Zo nee, klopt het dat, volgens de Wet Allocatie Arbeidskrachten Door Intermediairs (Waadi), er een directe boete staat op het niet
registreren als uitzendbureau in het Handelsregister? En kunt u daarom
aangeven of deze boete al is opgelegd bij Temper?
Antwoord 9
In de Waadi is geregeld dat onder andere uitzendbureaus als uitlener
geregistreerd moeten staan in het handelsregister van de Kamer van
Koophandel (artikel 7a Waadi). Indien niet is voldaan aan deze registratieplicht, kan de Inspectie SZW nader onderzoek doen. Als een overtreding
wordt geconstateerd, kan conform de beleidsregel boeteoplegging Waadi8
een boete worden opgelegd. Ik kan niet ingaan op individuele zaken of
onderzoeken.

8

https://wetten.overheid.nl/BWBR0034835/2018-10-01

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

4