Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 405

Wijziging van de Wet inkomstenbelasting 2001
en enige andere wetten in verband met de
herziening van de fiscale behandeling van de
eigen woning (Wet herziening fiscale
behandeling eigen woning)

Nr. 11

TWEEDE NOTA VAN WIJZIGING
Ontvangen 8 november 2012
Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:
Artikel I wordt als volgt gewijzigd:
a. Het in onderdeel L opgenomen artikel 3.119e, derde lid, tweede
volzin, van de Wet inkomstenbelasting 2001 komt te luiden: De belastingplichtige komt vervolgens uiterlijk per 31 december van het vierde
kalenderjaar volgend op het kalenderjaar waarin de aflossingsachterstand
is ontstaan, contractueel een nieuw ten minste annuïtair aflossingsschema overeen met de schuldeiser waarbij de schuld op de daaropvolgende toetsmomenten niet meer bedraagt dan de uitkomst van de
formule van artikel 3.119c, eerste lid, waarbij wordt verstaan onder:
B0: de hoogte van de schuld, waarbij de betalingsproblemen zich
voordoen, op het moment direct voorafgaand aan het contractueel
overeenkomen van het nieuwe ten minste annuïtaire aflossingsschema;
im: de nieuwe maandelijkse rentevoet;
x: het aantal verstreken gehele kalendermaanden van de looptijd vanaf
het moment direct voorafgaand aan het contractueel overeenkomen van
het nieuwe ten minste annuïtaire aflossingsschema, en
n: de nog resterende maximale looptijd van de oorspronkelijke looptijd
van de schuld in gehele kalendermaanden op het moment direct
voorafgaand aan het contractueel overeenkomen van het nieuwe ten
minste annuïtaire aflossingsschema.
b. Na onderdeel M wordt een onderdeel ingevoegd, luidende:
Ma
Na artikel 3.120 wordt een artikel ingevoegd, luidende:

kst-33405-11
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 405, nr. 11

1

Artikel 3.120a Aftrekbare kosten restschuld vervreemde eigen
woning
1. Als aftrekbare kosten met betrekking tot een eigen woning als
bedoeld in artikel 3.120 worden voor een periode van vijf jaar na het
tijdstip van vervreemding van een eigen woning mede aangemerkt de
renten en kosten van geldleningen voor een restschuld van die
vervreemde eigen woning.
2. Voor de toepassing van dit artikel wordt onder een restschuld van een
vervreemde eigen woning verstaan de schuld die de belastingplichtige
had op het moment direct voorafgaand aan een vervreemding in de
periode van 1 januari 2013 tot en met 31 december 2017 van een eigen
woning, voor zover deze schuld heeft geleid tot een negatief vervreemdingssaldo eigen woning.
3. Voor zover de schuld, bedoeld in het tweede lid, wordt omgezet in
een andere schuld, wordt de tweede schuld voor de toepassing van dit
artikel beschouwd als een voortzetting van de eerste.
4. Artikel 3.120, vijfde lid, is van overeenkomstige toepassing.
c. Aan het in onderdeel U opgenomen artikel 10bis.1 van de Wet
inkomstenbelasting 2001 wordt een lid toegevoegd, luidende:
5. Voor de toepassing van dit hoofdstuk zijn de artikelen 3.111 en
3.119aa, vierde lid, van overeenkomstige toepassing.
d. Aan het in onderdeel U opgenomen artikel 10bis.4, derde lid, van de
Wet inkomstenbelasting 2001 wordt, onder vervanging van «, of» aan het
slot van onderdeel f door een puntkomma en onder vervanging van de
punt aan het slot van onderdeel g door «, of», een onderdeel toegevoegd,
luidende:
h. het overeengekomen gegarandeerde kapitaal op 31 december 2012
na 31 december 2012 wordt verhoogd, of bij het ontbreken van een
gegarandeerd kapitaal, het op grond van de betreffende overeenkomst
zoals die luidde op 31 december 2012 te betalen bedrag na 31 december
2012 wordt verhoogd of de looptijd na 31 december 2012 wordt verlengd.
e. Aan het in onderdeel U opgenomen artikel 10bis.5, vierde lid, van de
Wet inkomstenbelasting 2001 wordt, onder vervanging van de punt aan
het slot van onderdeel f door «, of», een onderdeel toegevoegd, luidende:
g. het overeengekomen gegarandeerde kapitaal op 31 december 2012
na 31 december 2012 wordt verhoogd, of bij het ontbreken van een
gegarandeerd kapitaal, het op grond van de betreffende overeenkomst
zoals die luidde op 31 december 2012 te betalen bedrag na 31 december
2012 wordt verhoogd of de looptijd na 31 december 2012 wordt verlengd.
f. In het in onderdeel U opgenomen artikel 10bis.6, vijfde en zesde lid,
van de Wet inkomstenbelasting 2001 wordt «wordt het in het eerste lid
genoemde bedrag verhoogd» vervangen door: worden de in het eerste lid
genoemde bedragen verhoogd.
Toelichting
I. Algemeen
Deze nota van wijziging bevat, naast een aantal technische en redactionele wijzigingen van het voorstel van wet, de in het regeerakkoord
VVD-PvdA aangekondigde faciliteit voor restschulden. De budgettaire
gevolgen van deze faciliteit zijn opgenomen in de onderstaande tabel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 405, nr. 11

2

(X € mln)

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Derving

10

20

30

40

50

40

30

20

10

0

II. Onderdeelsgewijs
Onderdeel a
Artikel I, onderdeel L (artikel 3.119e van de Wet inkomstenbelasting 2001)
De in dit onderdeel opgenomen wijziging van artikel 3.119e, derde lid,
van de Wet inkomstenbelasting 2001 (Wet IB 2001) bevat naast een
redactionele wijziging waardoor het woord «aflosschema» overeenkomstig het gebruik in hoofdstuk 3, afdeling 3.6, van de Wet IB 2001
vervangen wordt door «aflossingsschema», een technische aanpassing.
De in dit onderdeel opgenomen aanpassing van het voorgestelde artikel
3.119e, derde lid, tweede volzin, van de Wet IB 2001 betreft een technische
correctie van de formulering van de componenten Bo, x en n van de
formule, bedoeld in artikel 3.119c van de Wet IB 2001, die wordt toegepast
indien in het kader van (eerdere) betalingsproblemen een nieuw aflossingsschema met de schuldeiser wordt overeengekomen. In het eerste
deel van genoemde tweede volzin is opgenomen dat het nieuwe ten
minste annuïtaire aflossingsschema uiterlijk moet zijn aangegaan op
31 december van het vierde kalenderjaar volgend op het kalenderjaar
waarin de aflossingachterstand is ontstaan. Dit kan dus ook op een eerder
moment zijn dan per die datum. Bij de formulering van de startschuld
(Bo), de looptijd (n) en de verstreken looptijd (x) in het vervolg van de
tweede volzin werd ten onrechte alleen aangehaakt bij het moment van
31 december van het vierde kalenderjaar volgend op het kalenderjaar
waarin de aflossingachterstand is ontstaan. Om dit te corrigeren wordt
voorgesteld bij de formulering van de formulecomponenten Bo, x en n
aan te haken bij het moment direct voorafgaand aan het contractueel
overeenkomen van het nieuwe ten minste annuïtaire aflossingsschema.
De aflossingseis sluit daardoor aan bij het moment waarop het nieuwe
annuïtaire aflossingsschema met de schuldeiser ingaat.
Onderdeel b
Artikel I, onderdeel Ma (artikel 3.120a van de Wet inkomstenbelasting
2001)
Het in dit onderdeel opgenomen voorgestelde artikel 3.120a van de Wet
IB 2001 voorziet in een regeling voor de aftrekbaarheid van renten en
kosten op restschulden.
Door de prijsdalingen op de huizenmarkt zijn er steeds meer huizen
waarvan de waarde lager is dan de eigenwoningschuld die de belastingplichtige heeft op die woning. Indien die woning wordt verkocht zal de
verkoopopbrengst van die woning niet voldoende zijn om de eigenwoningschuld en de verkoopkosten te dekken en kan er een schuld
overblijven. Een dergelijke schuld (verder: restschuld) van een
vervreemde eigen woning behoort onder de huidige regels tot de
rendementsgrondslag van box 3 en de rente over die restschuld is niet
aftrekbaar in box 1. De restschulden die ontstaan vanwege een negatief
vervreemdingssaldo vormen op dit moment een belemmering voor de
doorstroming in de woningmarkt. Daarom is in het Regeerakkoord
opgenomen dat de problemen met restschulden gericht worden
aangepakt door de rente betaald op restschulden tijdelijk (maximaal 5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 405, nr. 11

3

jaar) in aftrek toe te staan. Dat wordt in het voorgestelde artikel 3.120a van
de Wet IB 2001 als volgt geregeld.
De maatregel voor restschulden zal ingaan per 1 januari 2013 en houdt
in dat de renten en kosten van restschulden die ontstaan ten gevolge van
de vervreemding van een eigen woning in de periode van 1 januari 2013
tot en met 31 december 2017, vanaf het tijdstip van vervreemding
gedurende ten hoogste vijf jaar fiscaal aftrekbaar zijn in box 1. Het is
daarbij niet vereist dat na het ontstaan van de restschuld een nieuwe
eigen woning wordt gekocht. De restschuld zal dan ook niet gerekend
worden tot de eigenwoningschuld, maar zal een afzonderlijke categorie
tijdelijke schulden in box 1 vormen. De restschuld telt daardoor ook niet
mee voor de bijleenregeling. Zo kan een belastingplichtige die met een
restschuld blijft zitten na vervreemding van de eigen woning en die
vervolgens een woning gaat huren ook recht hebben op fiscale renteaftrek
in box 1 over zijn restschuld van die vervreemde eigen woning. Er zal aan
de restschulden gedurende deze vijfjaarstermijn geen aflossingseis
gesteld worden, met dien verstande dat de tijdelijkheid van de maatregel
er wel impliciet toe zal leiden dat de schuld zo veel mogelijk binnen die
vijfjaarsperiode afgelost zal worden, omdat daarna geen fiscale renteaftrek in box 1 meer mogelijk is en een eventueel restant van de schuld
naar box 3 gaat.
De Belastingdienst moet eenmalig extra kosten maken voor aanpassing
van de systemen en voor communicatie. Deze kosten worden geschat op
€ 0,2 mln euro. De voorgestelde maatregel leidt ook tot extra toezicht. De
extra uitvoeringskosten bedragen € 1 mln. In 2014 en in de jaren t/m
2020 € 2 mln per jaar. Het kabinet is desondanks van mening dat – in het
licht van het wegnemen van belemmeringen voor de doorstroming op de
huizenmarkt – deze extra faciliteit gewenst is.
Onderdeel c
Artikel I, onderdeel U (artikel 10bis.1 van de Wet inkomstenbelasting 2001)
In de in dit onderdeel opgenomen wijziging wordt een aantal definities
uit hoofdstuk 3, afdeling 3.6, van de Wet IB 2001 van overeenkomstige
toepassing verklaard door het toevoegen van een vijfde lid aan het
voorgestelde artikel 10bis.1 van de Wet IB 2001. In het vijfde lid worden de
artikelen 3.111 van de Wet IB 2001, waarin de definitie van eigen woning
is opgenomen, en artikel 3.119aa, vierde lid, van de Wet IB 2001, waarin
de definities van verwerving en vervreemding zijn opgenomen, van
overeenkomstige toepassing verklaard op het in hoofdstuk 10bis van de
Wet IB 2001 opgenomen overgangsrecht. Daardoor wordt buiten twijfel
gesteld dat deze definities zoals opgenomen in hoofdstuk 3, afdeling 3.6,
van de Wet IB 2001 ook gelden voor hoofdstuk 10bis van de Wet IB 2001.
Onderdeel d
Artikel I, onderdeel U (artikel 10bis.4 van de Wet inkomstenbelasting 2001)
Met de in dit onderdeel opgenomen wijziging wordt een onderdeel h
aan het voorgestelde artikel 10bis.4, derde lid, van de Wet IB 2001
toegevoegd. In genoemd derde lid is geregeld in welke gevallen een
kapitaalverzekering eigen woning wordt geacht geheel tot uitkering te zijn
gekomen. Door de toevoeging van onderdeel h wordt aan de aldaar reeds
opgenomen gevallen toegevoegd het geval dat wordt gehandeld in strijd
met de voor het van toepassing zijn van het overgangsrecht geldende
voorwaarden. De kapitaalverzekering wordt hierdoor onder meer geacht
geheel tot uitkering te zijn gekomen indien sprake is van een gegarandeerd kapitaal en dat kapitaal na 31 december 2012 wordt verhoogd.
Indien een gegarandeerd kapitaal ontbreekt wordt de kapitaalverzekering

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 405, nr. 11

4

geacht tot uitkering te zijn gekomen indien het op grond van de betreffende overeenkomst zoals die luidde op 31 december 2012 te betalen
bedrag na 31 december 2012 is verhoogd of de looptijd na 31 december
2012 is verlengd.
Onderdeel e
Artikel I, onderdeel U (artikel 10bis.5 van de Wet inkomstenbelasting 2001)
Met de in dit onderdeel opgenomen wijziging wordt een onderdeel g
aan het voorgestelde artikel 10bis.5, vierde lid, van de Wet IB 2001
toegevoegd. In genoemd vierde lid is geregeld in welke gevallen een
beleggingsrecht eigen woning en een spaarrekening eigen woning
worden geacht geheel tot uitkering te zijn gekomen. Door de toevoeging
van onderdeel g wordt aan de aldaar reeds opgenomen gevallen
toegevoegd het geval dat wordt gehandeld in strijd met de voor het van
toepassing zijn van het overgangsrecht geldende voorwaarden. Deze
voorwaarden zijn hetzelfde als voor de kapitaalverzekering eigen woning.
Onderdeel f
Artikel I, onderdeel U (artikel 10bis.6 van de Wet inkomstenbelasting 2001)
De in dit onderdeel opgenomen wijziging van het voorgestelde artikel
10bis.6, vijfde en zesde lid, van de Wet IB 2001 betreft een technische
wijziging. In genoemde leden zou anders verwezen worden naar het
bedrag, bedoeld in het eerste lid van genoemd artikel, terwijl in dat eerste
lid twee bedragen worden genoemd. Bedoeld is dan ook om in genoemd
vijfde en zesde lid te verwijzen naar beide bedragen die worden genoemd
in het eerste lid van genoemd artikel 10bis.6. Met deze wijziging wordt dit
hersteld en is derhalve geen inhoudelijke wijziging beoogd.
De minister voor Wonen en Rijksdienst,
S. A. Blok

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 405, nr. 11

5