Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2392
Vragen van de leden De Rouwe en Ferrier (beiden CDA) aan de
staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de minister van
Buitenlandse Zaken over het voornemen van verschillende universiteiten om
talenstudies op te laten gaan in brede studies (ingezonden 3 april 2012).
Antwoord van staatssecretaris Zijlstra (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap),
mede namens de minister van Buitenlandse Zaken (ontvangen 2 mei 2012).
Vraag 1
Hebt u kennisgenomen van het voornemen van verschillende universiteiten
om talenstudies op te laten gaan in brede studies?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat, hoewel brede studies absoluut voordelen bieden, ten
minste voor een aantal talen de eigenstandige (voltijds-)universitaire studie
wel zou moeten blijven bestaan, vanwege nationaal belang, zoals het Fries, of
vanwege internationaal en commercieel belang, zoals het Frans of Portugees,
de taal die – naast in een van de sterkst opkomende economische wereldmachten, Brazilië – in acht landen gesproken wordt? Zo neen, waarom niet?
Antwoord 2
Ik deel de mening dat talen van groot belang zijn vanuit nationaal cultureel
belang en voor de Nederlandse economie en de export. Ik ben daarnaast van
mening dat talen ook in het kader van een brede bachelor kunnen worden
aangeboden.
In navolging van het advies van de commissie-Veerman heeft dit kabinet,
daarin breed gesteund door de Tweede Kamer, gekozen voor meer profilering
van hogescholen en universiteiten. Universiteiten en hogescholen moeten
bewuste keuzes maken, in het opleidingenaanbod en in het onderzoek,
omwille van de kwaliteit. Dat kan inderdaad betekenen dat kleine opleidingen
verdwijnen. Voor veel meer kleine opleidingen geldt echter dat zij aangeboden blijven worden, maar wel op een andere manier. Vergelijkbare opleidingen zullen samengevoegd worden en geconcentreerd worden aangeboden op
1

ah-tk-20112012-2392
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

«Het land van Talenkennis verliest zijn faam», «Wie vertaalt straks uit het Frans, Duits of
Russisch» en «Universiteiten schrappen 30 alfastudies» in NRC, d.d. 15 en 20 maart 2012.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

één of enkele plekken, bepaalde opleidingen zullen in samenwerking tussen
instellingen worden vormgegeven (voorbeeld: de landelijke master wiskunde)
en andere kleine opleidingen zullen opgaan in bredere bacheloropleidingen.
Een dergelijke verbreding kan zowel uit doelmatigheidsoverwegingen als uit
kwaliteitsoogpunt wenselijk zijn. Brede opleidingen kunnen bovendien ook
nieuwe groepen studenten aantrekken. Niet iedereen weet, voordat hij gaat
studeren, al precies wat hij wil en voor bepaalde studenten is een brede
opleiding aantrekkelijker dan een smallere.
Vraag 3
Hoe verhoudt dit voornemen van de instellingen zich enerzijds tot het
beëindigen van deze eigenstandige universitaire studies vanwege profilering
en anderzijds tot het belang dat de regering hecht aan kennis van eigen
cultureel erfgoed (het Fries) en het bevorderen van culturele, economische en
wetenschappelijke contacten met Brazilië en de andere landen waarvan het
niet langer mogelijk is in voltijd de taal van het betreffende land te bestuderen?
Antwoord 3
Instellingen dienen hun voornemens voor profilering te laten aansluiten bij de
door hen gemaakte afspraken in het kader van het Implementatieplan
Geesteswetenschappen (Advies implementatie duurzame Geesteswetenschappen, 23-6-2010). Inzake de opleiding Friese taal en cultuur verwijs ik u
naar mijn antwoord op de vragen van de leden Jadnanansing en Jacobi over
de toekomst van de enige academische opleiding Friese taal en cultuur
(ingezonden 29 maart 2012).
Vraag 4
Deelt de regering de mening dat grondige wetenschappelijke kennis van een
taal een voorwaarde is om de in vraag 3 genoemde ambities waar te maken?
Zo neen, waarom niet? Bent u bereid met universitaire opleidingen in gesprek
te gaan over behoud van een aanbod aan eigenstandige universitaire studies
van talen, die duidelijk een nationaal en internationaal belang van Nederland
dienen? Zo neen, waarom niet?
Antwoord 4
Die mening wordt door de regering gedeeld, waarbij wordt aangetekend dat
ook via een brede bachelor aan de voorwaarde om ambities waar te maken
kan worden voldaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2