Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1556
Vragen van het lid Sylvana Simons (BIJ1) aan de Minister van Buitenlandse
Zaken over de nieuwe extreemrechtse regering in Israël (ingezonden 20 januari
2023).
Antwoord van Minister Hoekstra (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 15 februari
2023).
Vraag 1
Bent u bekend met het recente aantreden van een nieuw kabinet in Israël
geleid door Benjamin Netanyahu dat wordt aangemerkt als «de meest rechtse
regering ooit in Israël»1?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Bent u op de hoogte dat invloedrijke ministersposten met betrekking tot de
Palestijnse gemeenschap gevuld zijn door omstreden extreemrechtse politici?
Antwoord 2
Ik ben bekend met de verdeling van ministersposten.
Vraag 3
Zou u uw gevoelens over dit kabinet willen delen?
Antwoord 3
De nieuwe regering is een resultaat van een democratisch proces. Ik heb
kennis genomen van de beleidsvoornemens van dit nieuwe kabinet en
onderdelen hiervan geven reden tot zorg.

1

ah-tk-20222023-1556
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Sanne Schelfaut, «Israël krijgt meest rechtse en religieuze regering ooit», 29 december 2022,
Israël krijgt meest rechtse en religieuze regering ooit | Buitenland | AD.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Vraag 4
Bent u bekend met de nieuwe Minister van nationale veiligheid in Israël
genaamd Itamar Ben-Gvir? Bent u op de hoogte dat Ben-Gvir is veroordeeld
voor racisme en het steunen van een ultranationalistische terroristische
organisatie2?
Antwoord 4
Ja.
Vraag 5
Bent u bekend met het bericht dat Ben-Gvir de Israëlische politie de opdracht
heeft gegeven om alle Palestijnse vlaggen in de openbare ruimte van Israël te
verwijderen3?
Antwoord 5
Ja.
Vraag 6
Bent u het eens met de fractie BIJ1 dat het onacceptabel is dat een openlijk
racistische politicus verantwoordelijk is voor de nationale veiligheid van een
land? Hoe beïnvloed dit gegeven het handelen van het Ministerie van
Buitenlandse Zaken tegenover Israël?
Antwoord 6
De benoeming van Minister Ben-Gvir is het resultaat van een democratisch
proces in een land met een ontwikkelde rechtsstaat. Ik ben bezorgd over
geuite denkbeelden van Minister Ben-Gvir, bijvoorbeeld over de Arabische
gemeenschap.
Voor Nederland blijft de twee-statenoplossing onverminderd de inzet, ook in
de bilaterale relatie met Israël. Het is in het belang van alle betrokkenen om
te komen tot een duurzame en vreedzame oplossing. Nederland blijft zich
inzetten om de partijen nader tot elkaar te brengen, en roept daarbij op tot
de-escalatie.
Vraag 7
Bent u bekend met de nieuwe Minister van financien in Israel genaamd
Bezalel Smotrich? Bent u op de hoogte dat Smotrich zichzelf heeft omgeschreven als een «fascistische homofoob»4?
Antwoord 7
Ja.
Vraag 8
Bent u bekend met het bericht dat Smotrich van plan is om 40 miljoen dollar
aan belasting van de Palestijnse Autoriteit te korten als reactie op een oproep
van de Palestijnen naar het Internationaal Gerechtshof om een adviserende
uitspraak te doen over de legaliteit van de Israëlische bezetting van de
Palestijnse gebieden waarna een resolutie werd aangenomen om met zo een
advies te komen5?
Antwoord 8
Ja.

2

Nahal Toosi, «Biden’s strategy for a far-right Israel: Lay it all on Bibi», 20 december 2022,
Biden’s strategy for a far-right Israel: Lay it all on Bibi – POLITICO
3
Isabel Bolle, «Radicale Israëlische Minister wil Palestijnse vlag uit het straatbeeld weren»,
9 januari 2023, Radicale Israëlische Minister wil Palestijnse vlag uit het straatbeeld weren
(trouw.nl)
4
Haaretz, «Israel’s Far-right Finance Minister Says He’s «A Fascist Homophobe» but «Won’t
Stone Gays»», 16 januari 2023, Israel’s Far-right Finance Minister Says He’s «A Fascist
Homophobe» but «Won’t Stone Gays» – Israel News – Haaretz.com
5
Isabel Bolle, «Radicale Israëlische Minister wil Palestijnse vlag uit het straatbeeld weren»,
9 januari 2023, Radicale Israëlische Minister wil Palestijnse vlag uit het straatbeeld weren
(trouw.nl)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Vraag 9 en 10
Vindt u dat dit een gevaarlijk precedent schept binnen de internationale
gemeenschap?
Welke stappen gaat u nemen om verdere intimidatie van het nieuwe
Israëlische kabinet tegenover de Palestijnse Autoriteit te voorkomen?
Antwoord 9 en 10
Nederland heeft op 16 januari jl. samen met 90 VN-lidstaten grote zorgen
uitgesproken in een verklaring over de strafmaatregelen in reactie op het
verzoek aan het Internationaal Gerechtshof voor een adviesaanvraag en
waarin Israël wordt verzocht deze maatregelen terug te draaien. Daarnaast
wordt in deze verklaring steun betuigd voor het Internationaal Gerechtshof
als hoeksteen van de internationale rechtsorde. Met de bilaterale sancties
komt bovendien de al slechte financiële situatie van de Palestijnse Autoriteit
verder onder druk te staan. Dit standpunt draagt het kabinet actief uit richting
de Israëlische autoriteiten.
Vraag 11
Hoe beïnvloed het aantreden van deze eerder benoemde extreemrechtse
Ministers de diplomatieke banden tussen Nederland en Israël? Zou u bereid
zijn om sancties op te leggen aan Israëlische politici die banden hebben met
terroristische organisaties? Zou u uw antwoord willen toelichten?
Antwoord 11
Zie antwoord op vraag 6.
Vraag 12
Bent u bekend met de plannen van het nieuwe Israëlische kabinet om de
bevoegdheden van het Hooggerechtshof ondergeschikt te maken aan die van
de Knesset (het parlement)6?
Antwoord 12
Ja.
Vraag 13
Bent u op de hoogte van de plannen van het Israëlische kabinet om de
zittende politieke machthebbers een beslissende stem te geven bij de
benoeming van nieuwe rechters, waardoor de onafhankelijkheid van de
rechterlijke macht dreigt te worden aangetast7?
Antwoord 13
Ja.
Vraag 14
Bent u bekend met de breed gedragen zorgen in Israël dat dit een einde kan
betekenen van de democratie? Zou u willen reflecteren op deze ontwikkeling?
Antwoord 14
De demonstraties in Israël geven een duidelijk signaal over breed gedragen
zorgen in de maatschappij. Onafhankelijke rechtspraak is onmisbaar in een
democratische samenleving. Het beoogde pakket met maatregelen voor de
hervorming van de Israëlische rechterlijk macht is in potentie omvangrijk en
verstrekkend.
Vraag 15
Hanteert het u een afwijkend beleid wanneer het omgaat met democratische
rechtsstaten in tegenstelling tot gebrekkige democratische regimes zoals
Hongarije? Bent u het eens met de fractie BIJ1 dat de onafhankelijkheid van
de rechtspraak een noodzakelijk aspect is van een democratie? Zo ja, wat
6

Floris van Straaten, «Woede in Israël over plan om rechters onder politieke controle te
brengen», 17 januari 2023, Woede in Israël over plan om rechters onder politieke controle te
brengen – NRC
7
Floris van Straaten, «Woede in Israël over plan om rechters onder politieke controle te
brengen», 17 januari 2023, Woede in Israël over plan om rechters onder politieke controle te
brengen – NRC

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

gaat u veranderen aan de manier waarop er gehandeld wordt met Israël als
gevolg van de eerder benoemde ondergeschikt stelling van het Israëlische
Hooggerechtshof aan het parlement? Zou u uw antwoord willen toelichten?
Antwoord 15
Voor een democratische rechtsstaat is onafhankelijke rechtspraak onontbeerlijk. In de dialoog met Israël wordt het belang hiervan onderstreept.
Vraag 16
Zou u willen reflecteren op de volgende quote van de premier van Israel
Benjamin Netanyahu over de plannen van zijn nieuwe kabinet: «Dit is de
basis lijn van mijn nationale regering: Het Joodse volk heeft een exclusief en
onbetwistbaar recht op alle gebieden van het land van Israel. De regering zal
de ontwikkeling van nederzettingen bevorderen in alle delen van Israël – in de
Galilee, de Negev, de Golan, Judea en Samaria.»8?
Antwoord 16
Het Israëlische nederzettingenbeleid is zeer zorgwekkend, getuige ook de
recente aankondiging op 12 februari jl. om negen outposts te legaliseren.
Nederland en de EU veroordelen het Israëlische nederzettingenbeleid, en
dringen consequent bij Israël erop aan van verdere uitbreiding hiervan af te
zien. De bouw van nederzettingen in bezet gebied is in strijd met het
internationaal recht, ondermijnt de kansen op een twee-statenoplossing en
zorgt voor toenemende spanningen ter plaatse. Nederland blijft zich
uitspreken tegen illegale nederzettingen, en tegen unilaterale acties die een
duurzame oplossing verder bemoeilijken. De ontwikkelingen op de grond
worden nauwgezet gevolgd, en het kabinet aarzelt niet om zich duidelijk
daarover uit te spreken. Dit heb ik dan ook tijdens mijn eerste gesprek met
mijn Israëlische counterpart op 10 januari jl. gedaan.
Vraag 17
Bent u bekend met het recente verslag van de onafhankelijke internationale
onderzoekscommissie van de Verenigde Naties waaruit blijkt dat de Israëlische nederzettingen op Palestijns grondgebied in strijd zijn met het internationaal recht9?
Antwoord 17
Ja.
Vraag 18
Bent u het eens met de fractie BIJ1 dat premier Netanyahu in het geciteerde
bericht de intentie aankondigt om deze schendingen van het internationaal
recht voort te zetten? Welke stappen gaat u nemen om verdere annexatie van
Palestijnse gebieden te voorkomen? Zou u uw antwoord willen toelichten?
Antwoord 18
Zie mijn antwoord op vraag 16.
Vraag 19, 20, 21, 22, 23, 24 en 25
Welke maatregelen zou u in zijn algemeenheid nemen wanneer het omgaat
met apartheidsstaten?
Vindt u dat het gepast is voor een land als Nederland om positieve diplomatieke banden te hanteren met apartheidsstaten?

8

9

Verenigde Naties, «Israeli occupation of Palestinian territory illegal: UN rights commission»,
20 oktober 2022, Commission of Inquiry finds that the Israeli occupation is unlawful under
international law | OHCHR

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4

Vindt u dat wanneer er apartheid in een land wordt geconstateerd dat een
soortgelijke boycott als in het verleden gehanteerd werd tegen Zuid Afrika
een geschikte maatregel is?
Vindt u dat sancties een logisch element zijn in het omgaan met een
apartheidsstaat?
Bent u bekend met de rapporten van Amnesty International en Human Rights
Watch waaruit blijkt dat er in Israël apartheid plaatsvindt10, 11? Bent u op de
hoogte dat apartheid wordt geclassificeerd als een misdaad tegen de
menselijkheid volgens de Verenigde Naties?
Erkent u de kwalijkheid van de in de rapporten genoemde feiten? Indien de
bevindingen van Amnesty International en Human Rights Watch niet worden
erkent, bent u bereid om een onafhankelijk onderzoek te laten verrichten om
te constateren of er sprake is van apartheid in Israel?
Deelt u de zorgen van de fractie BIJ1 dat het nieuwe extreemrechtse kabinet
van Israël de mensenrechtenschendingen die benoemd worden in de
rapporten van Amnesty International en Human Rights Watch zou kunnen
verergeren12, 13? Zo ja, zullen er stappen ondernomen worden om preventief
te handelen?
Antwoord 19, 20, 21, 22, 23, 24 en 25
Het kabinet gaat niet mee in het gebruik van de kwalificatie «apartheid». Dit is
een specifieke juridische term en een ernstig internationaal misdrijf, en het is
aan een rechter om te oordelen of hiervan sprake is.
Ik verwijs u naar eerdere kabinetsappreciaties van het kabinet over dit
onderwerp, met name de Kamerbrief met appreciatie rapport Amnesty
International: Israels apartheid against Palestinians cruel system of domination and crime against humanity van 29 april 2022 [Kamerstuk 23 432 nr. 489],
de Kamerbrief met de juridische duiding t.a.v. de kwalificatie van apartheid
van 13 juni 2022 (Kamerstuk 30 950, nr. 312) en de Kamerbrief over nadere
juridische duiding van de kwalificatie van apartheid van 14 oktober 2022
[Kamerstuk 30 950, nr. 320].
Tevens verwijs ik naar eerdere Kamerbeantwoording met nummer Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 2601

10

Amnesty International, «ISRAEL’S APARTHEID AGAINST PALESTINIANS», Israel’s apartheid
against Palestinians – Amnesty International
11
Zenith Magazine, «Israeli Apartheid: «A Threshold Crossed»», 19 juli 2021, A Threshold
Crossed: Israeli Authorities and the Crimes of Apartheid and Persecution | HRW
12
Amnesty International, «ISRAEL’S APARTHEID AGAINST PALESTINIANS», Israel’s apartheid
against Palestinians – Amnesty International
13
Zenith Magazine, «Israeli Apartheid: «A Threshold Crossed»», 19 juli 2021, A Threshold
Crossed: Israeli Authorities and the Crimes of Apartheid and Persecution | HRW

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

5