Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

31 953

Vaststelling van overgangsrecht en wijziging
van diverse wetten ten behoeve van de
invoering van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht (Invoeringswet Wet algemene
bepalingen omgevingsrecht)

Nr. 38

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 maart 2011
Met deze brief informeer ik uw Kamer, mede namens de minister van
Veiligheid en Justitie, over de uitkomsten van het op 16 februari 2011
gevoerde bestuurlijk overleg met het IPO en de VNG inzake de Regionale
Uitvoeringsdiensten (RUD’s), over de stand van zaken rond de kwaliteitscriteria en over de uitvoering die ik geef aan de in uw Kamer op 22 april
2010 aangenomen motie Boelhouwer en Wiegman-van Meppelen
Scheppink1 in aanvulling op de op 23 maart 2010 in de Eerste Kamer
aangenomen motie Huijbregts-Schiedon c.s2.
Uitkomsten van het bestuurlijk overleg op 16 februari 2011.
In november en december 2010 hebben alle provincies mij geïnformeerd
over de stand van zaken van de RUD-vorming in hun provincie.
In het daarop volgende bestuurlijk overleg is gezamenlijk vastgesteld dat
er bij de vorming van de RUD’s weliswaar enkele koplopers zijn, maar dat
de voortgang in diverse provincies reden tot zorg is en achterligt op het
oorspronkelijke tijdschema. Alle partijen zijn het er echter over eens dat
de RUD’s er snel moeten komen en dat het voor 1 juni 2011 helder moet
zijn hoe het netwerk van de te vormen RUD’s er uit komt te zien. De
gebeurtenissen bij Chemie Pack Moerdijk zijn hierbij een extra stimulans.
De boodschap is dat «we er voor gaan» en dat het proces onomkeerbaar
is.

1
2

TK 31 953, nr. 33.
EK 31 953, I.

kst-31953-38
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Ter onderstreping van het tempo heeft het bestuurlijk overleg een
Stappenplan RUD-vorming vastgesteld dat er op is gericht dat het Rijk
vóór de zomer van 2011 de balans opmaakt van de definitieve resultaten
van het bottom up proces en het regionaal maatwerk. Deze processen
kunnen immers niet oneindig duren. Bij het opmaken van die balans zal
per provincie worden bezien of het nodig is om langs bestuurlijke of
juridische weg te interveniëren. De ambassadeur van het programma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 953, nr. 38

1

Uitvoering met Ambitie – mevrouw Sybilla Dekker – speelt een belangrijke
rol bij (het voorkómen van) deze interventies.
Daarnaast heeft het bestuurlijk overleg een Checklist criteria RUD-vorming
vastgesteld als richtinggevend kader voor het verdere proces. Afwijken
van de criteria is alleen mogelijk met instemming van alle betrokken
partijen. De checklist geeft aan dat het Rijk de vorming van eenduidige en
transparante RUD’s belangrijk vindt. De checklist speelt als toetsingskader
een belangrijke rol bij het opmaken van de balans in juni 2011.
De VNG heeft aangegeven dat de efficiencykorting van 100 miljoen van
het Regeerakkoord een bedreiging vormt voor het proces. Overleg
daarover vindt momenteel plaats in het kader van het bestuurlijk
hoofdlijnenakkoord, waarover u bent geïnformeerd door de minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bij brief van 17 februari 20111.
IPO en VNG hebben bovendien aangegeven dat zij van het Rijk
verwachten dat het een deel van de initiële kosten van het oprichten van
RUD’s voor zijn rekening neemt. Ik heb daarop geantwoord dat ik
dergelijke verwachtingen niet kan en wil wekken. Uitgangspunt in de
package deal is immers dat de initiële kosten worden gedekt uit de
structurele baten als gevolg van de RUD’s. Bovendien zijn er de financiële
kaders van het Regeerakkoord. Niettemin ben ik bereid om oplossingsrichtingen te verkennen, al zullen wel eerst nog de feiten op tafel moeten
komen. De uitkomsten daarvan worden meegenomen in het in de package
deal aangekondigde onderzoek naar de noodzaak van financiële verschuivingen tussen de overheden.
Ik heb, mede namens de minister van Veiligheid en Justitie, de provincies
bij brief van 21 februari 2011 over een en ander geïnformeerd.
Stand van zaken kwaliteitscriteria Stand van zaken kwaliteitscriteria
Overeenkomstig de eerder met IPO en VNG gemaakte bestuurlijke
afspraken gelden de eind 2009 vastgestelde kwaliteitscriteria als referentiekader voor de op te richten RUD’s.
Deze kwaliteitscriteria worden in 2011 bovendien gebruikt als referentiekader bij een door alle gemeenten uit te voeren zelfevaluatie van de
kwaliteit van de uitvoering van met name de bij de gemeenten achterblijvende taken. Hierbij is het aan de gemeenten om te bepalen op welke
wijze zij met de resultaten van de evaluatie omgaan: gemeenten kunnen
besluiten verbetermaatregelen in de eigen organisatie aan te brengen,
maar ook om taken uit te besteden, in het bijzonder aan een RUD. Ten
behoeve van deze zelfevaluatie is een digitaal hulpmiddel ontwikkeld en
beschikbaar gesteld: de zelfevaluatietool.
Het is de bedoeling om de kwaliteitscriteria door te ontwikkelen tot een
definitieve set realistische kwaliteitscriteria die eind 2011 definitief wordt
vastgesteld op basis van de ervaringen in de zelfevaluaties. In overleg met
de partners zal worden besloten over de wijze van vastlegging van de
kwaliteitscriteria (voor zover die nog niet in het Besluit omgevingsrecht of
de Regeling omgevingsrecht zijn geregeld).
Het is op dit moment nog te vroeg om aan te geven hoeveel gemeenten
de zelfevaluatie al hebben uitgevoerd en wat de uitkomsten daarvan zijn.
Afspraak is dat gemeenten en provincies uiterlijk 1 januari 2013 voldoen
aan de eind 2011 vastgestelde (waar nodig aangepaste) criteria, dus zowel
met betrekking tot de door hen zelf uitgevoerde taken als met betrekking
tot de elders of bij «hun» RUD ondergebrachte taken.
1

TK 32 500 VII, nr. 84.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 953, nr. 38

2

Het borgen en bewaken van de kwaliteit van uitvoering, toezicht en
handhaving is een continue proces. Daarom zal in 2012 worden toegewerkt naar een totaal kwaliteitssysteem waarin de bovengenoemde
kwaliteitscriteria en de door de VNG ontwikkelde, complementaire output
en outcome criteria worden ingebed te samen met de nog in ontwikkeling
zijnde eisen voor de strafrechtelijke aanpak aan de bestuurlijke kant en
met eisen vanuit het level playing field. In dat kader wordt bezien of het
mogelijk is om een Bench mark Vergunningverlening, Toezicht en
Handhaving te ontwikkelen waarmee de gemeenten de kwaliteit van de
hen zelf uitgevoerde omgevingsvergunningverlening en de handhaving
en het toezicht op het gebied van milieu, ruimte en bouw kunnen meten,
onderling vergelijken en verder verbeteren. Dit komt mede ten goede aan
een versoberd interbestuurlijk toezicht van de provincies op dit gebied.
Uitvoering van de motie Boelhouwer en Wiegman-van Meppelen
Scheppink
De op 22 april 2010 in uw Kamer aangenomen motie houdt direct verband
met de kort daarvoor in de Eerste Kamer aangenomen motie HuijbrengstSchiedon c.s. Laatstgenoemde motie geeft aan dat er voor de problemen
met de uitvoering van de vergunningverlening en het milieutoezicht en de
milieuhandhaving een oplossing moet worden gevonden, maar dat het
primaat bij de gemeenten in samenwerking met de provincies moet
liggen. Vormgeving en realisatie van de RUD’s moeten volgens de Eerste
Kamer niet bij wet worden opgelegd.
In de motie van uw Kamer is, in aanvulling op de uitspraak van de Eerste
Kamer, overwogen dat het ontbreken van een wettelijke plicht echter niet
tot vrijblijvendheid kan leiden en dat, als het bottom up proces niet leidt
tot een structurele oplossing van de problemen, een wettelijke
verplichting moet worden heroverwogen. Uw Kamer heeft het kabinet
daarom opgeroepen er op toe te zien dat die structurele oplossing er ook
komt en om een route met de koepels af te spreken over de RUD-vorming
en de kwaliteitseisen en om uw Kamer over de voortgang daarvan te
informeren.
Vanwege de demissionaire status heeft het vorige kabinet zich onthouden
van een oordeel over de motie en aan het nieuwe kabinet overgelaten om
te bepalen of deze wordt uitgevoerd. Dat dit het geval is, mag blijken uit
deze brief en de daarin beschreven afspraken met IPO en VNG.
De staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
J. J. Atsma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 953, nr. 38

3