Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

600
Vragen van de leden Nijboer en Kerstens (beiden PvdA) aan de Minister van
Financiën over het bericht «Overname levert NXP-topman 391 miljoen op»
(ingezonden 7 november 2016).
Antwoord van Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie) mede namens
de Minister voor Economische Zaken (ontvangen 29 november 2016).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Overname levert NXP-topman 391 miljoen
op»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Begrijpt u de maatschappelijke onrust die ontstaan is omtrent deze absurd
hoge beloning? Deelt u de mening dat een dusdanige beloning van bijna 400
miljoen euro exorbitant is? Deelt u de mening dat hierdoor een stap terug in
de tijd wordt gezet naar de jaren van voor de crisis?
Antwoord 2
Ik begrijp dat er ophef is ontstaan over dit bericht. Ik heb geen oordeel over
de in de media genoemde hoogte van het bedrag dat de uitvoerend
bestuurder van NXP zou overhouden aan de aangekondigde overname van
NXP. Ik verwijs hiervoor naar het antwoord op vragen 2 tot en met 5 van
Kamerlid Klein.
Vraag 3
Deelt u de mening dat door dit soort beloningen Nederlandse bedrijven
worden aangemoedigd de korte in plaats van de lange termijn in ogenschouw te houden?
Antwoord 3
Ik acht het van belang dat de bezoldiging van bestuurders op zodanige wijze
wordt vormgegeven dat deze bijdraagt aan de lange termijn waarde van de
onderneming. Dit kan bijvoorbeeld door bestuurders gedeeltelijk te belonen

1

ah-tk-20162017-600
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Nos.nl, 28 oktober 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

in aandelen en hen te verplichten deze enige tijd te houden. Ik heb begrepen
dat in de praktijk een verschuiving heeft plaatsgevonden van het toekennen
van opties als bezoldiging naar het toekennen van aandelen (vgl. het
Volkskrant artikel van 29 januari 2015 «Opties uit de gratie als beloning voor
topbestuurders» en het nalevingsrapport van de Monitoring Commissie
Corporate Governance Code van december 2009). Niettemin zijn er bedrijven
die bestuurders deels met opties belonen. De Nederlandse corporate
governance code stelt voorwaarden aan beloning in opties en aandelen. Zo
worden opties in ieder geval de eerste drie jaar na toekenning niet uitgeoefend, worden aandelen die zonder financiële tegenprestatie aan de bestuurders worden toegekend, aangehouden voor telkens een periode van ten
minste vijf jaar en wordt het aantal toe te kennen aandelen en opties
afhankelijk gesteld van de realisatie van vooraf aangegeven en uitdagende
doelen. De Code werkt op basis van het pas toe of leg uit-principe. Ik verwijs
hiervoor tevens naar het antwoord op vragen 2 tot en met 5 van Kamerlid
Klein.
Vraag 4
Deelt u de mening dat beloningen aan de top in een redelijke, normale
verhouding moeten staan tot die van gewone werknemers? Maakt u zich ook
zorgen over de berichten dat deze verhouding wederom uit elkaar groeit?
Wat bent u voornemens hieraan te doen?
Antwoord 4
Ik acht het van belang dat bij het vaststellen van de bezoldiging van
bestuurders van een onderneming de verhouding daarvan tot de beloning
van werknemers bij deze onderneming wordt meegewogen. Dit komt onder
meer tot uitdrukking in principe II.2 van de Nederlandse corporate governance code. Het richtlijnvoorstel bevordering aandeelhoudersbetrokkenheid
(COM 2014 213) bevat een voorstel om de beloningsverhoudingen tussen
bestuurders en werknemers inzichtelijk te maken. Het kabinet onderschrijft
het belang van het inzichtelijk maken van de verhouding van de beloning van
bestuurders tot die van werknemers (Kamerstukken II,2013/2014, 22 112, nr.
1866). Dit onderhandelingen over dit richtlijnvoorstel bevinden zich op dit
moment in de fase van de informele triloog. Bovendien wordt het voorstel tot
wijziging van de Wet op de ondernemingsraden in verband met de bevoegdheden van de ondernemingsraad inzake de beloning van bestuurders
(Kamerstukken II,2014/2015, 34 494, nrs. 1–3) in uw Kamer behandeld, dat het
gesprek tussen ondernemer en ondernemingsraad beoogt te stimuleren over
de ontwikkeling van de beloningsverhoudingen binnen de onderneming.
Vraag 5
Klopt het dat NXP voor bijna 50 miljoen euro aan subsidies heeft ontvangen
van de overheid? Wat zijn de mogelijkheden nu aandeelhouders zoveel geld
verdienen aan de verkoop van NXP om deze subsidies terug te vorderen?
Antwoord 5
NXP Semiconductors is de voormalige halfgeleiderdivisie van Philips. Het
bedrijf is in 2006 verzelfstandigd. In de periode 2006–2016 heeft NXP in totaal
€ 96 miljoen subsidie ontvangen vanuit het Rijksbrede innovatiebeleid.
Tegenover de totale subsidie staat een R&D-inspanning van NXP van € 305
miljoen.
Van het totaal aan innovatie-subsidies aan NXP is ongeveer twee derde
onderdeel van projecten in zogenaamde publiek-private samenwerking (PPS).
Daarbij zijn meerdere partijen betrokken, inclusief publieke kennisinstellingen.
In de periode 2006–2016 is de totale omvang van PPS-projecten waar NXP
een partner in was, € 667 miljoen. Aan deze projecten is in totaal € 218
miljoen subsidie toegekend, waarvan € 61 miljoen aan NXP en € 157 miljoen
aan andere organisaties dan NXP. NXP heeft in totaal € 231 miljoen
bijgedragen in PPS.
Onderstaande tabel geeft een samenvatting. Een overzicht van alle subsidies
(directe en PPS) aan NXP is opgenomen in de bijlage.2

2

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

(miljoenen €; afgerond)
Directe subsidies (geen PPS)
PPS met NXP
Totaal

Totale
projectkosten

Totale
projectsubsidie

Projectkosten NXP

Subsidies
NXP

–
667
667

–
218
218

74
231
305

35
61
96

In de tabel en het overzicht in de bijlage is mogelijke fiscale ondersteuning
buiten beschouwing gelaten. Op grond van de fiscale geheimhoudingsbepalingen van artikel 67 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR)
kunnen geen mededelingen worden gedaan over de uitvoering van de
belastingwet bij een individuele belastingplichtige. Subsidies vanuit «Europa»
zijn ook buiten beschouwing gebleven. Dat geldt zowel voor KP/Horizon2020
projecten die volledig uit Europese middelen gefinancierd worden, als
bijdragen uit Europese middelen aan Eureka projecten.
De subsidies hebben de innovatiekracht van de topsector High Tech
Systemen en Materialen (HTSM) versterkt en hoogwaardige werkgelegenheid
in Nederland gecreëerd. De omvangrijke investeringen van NXP in PPS zijn
van groot belang geweest voor versterking van de Nederlandse kennisinfrastructuur. Zo heeft NXP in de periode 2013–2016 voor ruim € 10 miljoen
bijgedragen aan onderzoek bij Nederlandse kennisinstellingen. Op grond
hiervan is via de TKI-toeslagregeling € 2,7 miljoen extra naar kennisinstellingen gevloeid ten behoeve van nieuwe PPS-en. Een groot deel van de directe
subsidies aan NXP is tijdens de crisisjaren cruciaal geweest voor behoud van
kenniswerkers voor de Nederlandse HTSM-sector.
Het op 1 november 2016 door RTL Z genoemde bedrag van minstens € 50
miljoen overheidssubsidies is een inschatting van RTL Z op basis van een lijst
met subsidiebedragen die in 2015 in het kader van een beroep op de Wet
Openbaarheid van Bestuur (WOB) door het Ministerie van Economische
Zaken is vrijgegeven. Op grond van die lijst, die betrekking heeft op de
periode 2009–2014, kunnen geen uitspraken worden gedaan over de omvang
van de subsidies aan NXP, aangezien in die lijst, van overwegend PPSprojecten, alleen de penvoerders van projecten en de subsidiebedragen per
project staan vermeld. Een deel van de in die lijst vermelde projectsubsidies
is dus niet bij NXP maar bij projectpartners terecht gekomen. Bovendien is in
die lijst niet zichtbaar wat NXP heeft ontvangen in projecten waarbij een
andere partij penvoerder was.
Voor het terugvorderen van een subsidie moet er sprake zijn van (opzettelijk)
verstrekte onjuiste informatie op grond waarvan de subsidie is vastgesteld. Er
zijn geen aanwijzingen dat hiervan sprake is bij de geïnventariseerde
R&D-projecten met NXP-participatie. Terugvordering van subsidie is daarom
niet aan de orde. Overigens is ook de termijn waarbinnen dat mogelijk zou
zijn geweest (<5 jr) voor veel projecten intussen verstreken.
Vraag 6
Deelt u de mening dat, net als in de financiële sector, het variabele beloningsbeleid in het bedrijfsleven moet worden beperkt?
Antwoord 6
De financiële sector is een sector waarin, mede gelet op de financiële crisis,
stringente regulering op het terrein van de variabele beloningen, noodzakelijk
is gebleken onder meer vanwege de invloed op het financiële stelsel. Voor
private ondernemingen buiten de financiële sector ligt dat anders. Ik verwijs
hiervoor naar het antwoord op vragen 2 tot en met 5 van Kamerlid Klein.
Vraag 7
Hoe moet deze beloning worden gezien in het licht van de wettelijk regeling
ten aanzien van tegenstrijdig belang en meer specifiek het amendement
Tang-Irrgang dat heeft geregeld dat bij fusies en overnames het eigen
financieel belang van bestuurders wordt bevroren, zodat zij dit niet kunnen
laten meewegen bij het wel of niet laten doorgaan van een fusie of overname?3 Is de bezoldiging van de topman van NXP in strijd met deze
wetgeving? Indien deze wetgeving niet van toepassing is op Nederlandse
bedrijven die in het buitenland beursgenoteerd zijn, bent u dan bereid om
3

Kamerstukken 31 763, nr. 19

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3

deze wet zo aan te passen dat deze ook geldt voor bedrijven die wel in
Nederland gezeteld zijn?
Antwoord 7
Artikel 2:129a BW bevat een regeling inzake tegenstrijdig belang. Op grond
daarvan nemen uitvoerende bestuurders geen deel aan de besluitvorming in
het bestuur over hun bezoldiging. Voor het amendement Tang/Irrgang verwijs
naar de antwoorden op vragen 9 tot en met 11 en 13 tot en met 16 van
Kamerlid Klein.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

4