Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 500 V

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het
jaar 2011

Nr. 71

BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 december 2010
Tijdens het Wetgevingsoverleg hebben wij toegezegd u voorafgaand aan
de begrotingsbehandeling informatie te verschaffen over de landen die
algemene begrotingssteun ontvangen, technische mogelijkheden voor het
verschuiven van onze bijdragen aan IDA 13/14/15, coherentie, religie & OS
en migratie & OS. Hieronder treft u per onderwerp onze toelichting aan.
Begrotingssteun
In reactie op de discussie in uw Kamer tijdens het wetgevingsoverleg,
kom ik graag schriftelijk terug op het onderwerp begrotingssteun. U vroeg
mij naar de landen die in 2011 begrotingssteun krijgen. Het aantal landen
dat algemene begrotingssteun (ABS) krijgt, zal beduidend kleiner zijn dan
in 2010. Dit volgt uit de door dit kabinet aangekondigde beleidswijziging
en de bezuinigingen (44 miljoen euro op algemene begrotingssteun in
2011).
Bij het maken van de keuzes heb ik laten meewegen dat ik het belangrijk
vind om een betrouwbare partner te zijn en zoveel mogelijk de gemaakte
overeenkomsten te respecteren. Daarnaast heb ik een zo groot mogelijke
zorgvuldigheid betracht bij het selecteren van landen die in de toekomst
geen ABS meer van Nederland zullen ontvangen. Het is immers cruciaal
om te kijken waar ABS het meest effectief kan worden ingezet. Daarbij is
ABS een bijdrage aan een nationale begroting van een overheid waarmee
wij ook een politieke en diplomatieke relatie hebben en waar ook andere
belangen dan alleen het OS belang spelen.
De volgende groep landen kreeg in 2010 ABS: Benin, Bhutan, Burkina
Faso, Burundi, Georgië, Ghana, Mali, Moldavië, Mozambique, Senegal, en
Zambia. Rwanda en Tanzania kregen in 2010 geen ABS wegens
opschorting van de betaling. In 2011 komen Rwanda (zie kamerbrief

kst-32500-V-71
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 V, nr. 71

1

kenmerk: 29237124/2010D34467), Benin, Moldavië, Senegal en Tanzania
niet in aanmerking voor ABS. Met deze landen is geen langlopende
verplichting aangegaan. Daarnaast laten de diverse indicatoren voor het
leveren van begrotingssteun een gemengd beeld zien. Voor Georgië geldt
dat er geen ABS was voorzien voor 2011. De volgende landen komen in
2011 wel in aanmerking voor ABS: Bhutan, Burkina Faso, Ghana, Mali en
Mozambique. Met deze landen zijn meerjarige verplichtingen aangegaan.
Voor twee landen (Burundi en Zambia) is de besluitvorming nog niet
afgerond en kan ik u op dit moment nog geen uitsluitsel geven. Ik
verwacht dit op korte termijn te kunnen doen (uiterlijk begin 2011) en zal u
hierover in samenhang met de bredere OS-partnerlandenselectie
informeren. De kortingen die met bovengenoemde keuzes gepaard gaan
dekken de voorziene bezuiniging van 44 miljoen euro.
Nederlandse bijdragen aan IDA 13/14/15
Verscheidene Kamerleden hebben gevraagd naar de technische mogelijkheden om de bijdragen aan IDA 13/14/15 door te schuiven naar volgende
begrotingsjaren.
In reactie hierop kunnen wij het volgende meedelen. Donoren gaan voor
elke IDA-middelenaanvulling (die om de drie jaren plaats vindt) een aparte
verplichting aan. De werkelijke betalingen van donoren aan IDA kunnen
gespreid worden over de negen jaren die volgen op het aangaan van de
verplichting. Voorafgaand aan deze negen jaren wordt met IDA een
betalingschema overeengekomen. Van dit schema kan in overleg met IDA
worden afgeweken, dit noemen we een kasschuif.
Voor IDA13 en IDA14 zijn geen kasschuiven meer mogelijk, omdat voor
IDA13 alle betalingen inmiddels zijn gedaan en voor IDA14 de betaalperiode in 2011 afloopt. IDA15 loopt in 2014 af, een deel van de voorziene
betalingen in 2011 kan naar 2012, 2013 en/of 2014 worden doorgeschoven. Voor IDA16 moet nog een betalingsschema worden overeen
gekomen, een eerste betaling is voorzien in 2012.
Coherentie
De motie van het lid Ferrier (32 500 V, nr. 35) zien wij als ondersteuning
van het Kabinetsbeleid. Dit Kabinet heeft zich in het Regeerakkoord en de
basisbrief ontwikkelingssamenwerking helder over deze kwestie
uitgesproken.
Zoals u weet zal het kabinet begin volgend jaar reageren op de WRR
rapporten over ontwikkelingssamenwerking en over het bredere buitenlandse beleid. In beide rapporten wordt stil gestaan bij de noodzaak van
een mondiaal perspectief in het beleid. In het WRR rapport «Meer ambitie,
minder pretentie» worden echter weinig concrete suggesties gedaan. In
de reacties van het kabinet op beide rapporten zal de visie van het Kabinet
op een praktische vormgeving van coherentie voor duurzame ontwikkeling in het kader van een mondialiseringsvisie, worden toegelicht.
In de tussentijd kunt u er op vertrouwen dat ook dit Kabinet er veel aan
gelegen is om te blijven investeren in de goede internationale reputatie
die Nederland op het terrein van beleidscoherentie voor duurzame
ontwikkeling geniet. Het Kabinet zal bij de vormgeving van haar algehele
beleid, ook ten aanzien van de positiebepaling in het kader van de
beleidsvorming binnen de EU, beleidscoherentie voor ontwikkeling blijven
meewegen. De door het lid Ferrier genoemde beleidsterreinen (handel,
klimaat, veiligheid en migratie) zijn daarbij van bijzonder belang.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 V, nr. 71

2

Religie en OS
Naar aanleiding van de vraag van Lid Ferrier over de rol van religie in OS,
merken we op dat op religie gestoelde organisaties en kerken een
belangrijke rol spelen in ontwikkelingssamenwerking.
De zogeheten faith-based organisaties blijken, zeker in fragiele staten
(bijvoorbeeld in de DR Congo) een belangrijke rol te vervullen wanneer de
overheid er niet in slaagt om diensten als onderwijs en gezondheid te
verlenen. Deze organisaties zijn, net als allerlei andere maatschappelijke
organisaties van belang bij het behalen van MDG’s.
Kerken en religieuze leiders zijn belangrijk in de strijd tegen HIV/Aids. In
maart van dit jaar heeft het ministerie samen met CORDAID en UNAIDS
religieuze leiders van verschillende denominaties uitgenodigd voor
reflectie over die rol. In een slotverklaring zegden deze leiders toe zich te
zullen inzetten voor meer samenwerking tussen geloofsgemeenschappen
onderling en NGO’s in de strijd tegen aids.
De afgelopen jaren is in het kader van het Kennisforum OS en Religie met
de faith-bases organisaties gewerkt aan een beter begrip van de relatie
tussen ontwikkeling en religie. Dit heeft ertoe geleid dat aan de rol van
religieuze leiders en kerken explicieter aandacht wordt gegeven in
politiek-economische analyses van onze partnerlanden. Dergelijke «power
and change analyses» zijn inmiddels in meer dan dertig landen uitgevoerd. Daaruit is gebleken dat religie en religieuze leiders sociaal politieke
invloed op ontwikkelingsprocessen kunnen uitoefenen. Ambassades is
verzocht waar opportuun deze bevindingen in hun meerjarenprogrammering te verwerken.
Migratie en OS
Naar aanleiding van de vraag van Lid Ferrier over de voortzetting van het
beleid over ontwikkelingssamenwerking en migratie melden we dat
migratie en ontwikkeling een belangrijk coherentiethema blijft en dat de
daarvoor beschikbare middelen blijven gehandhaafd. Zoals in de uit 2008
daterende beleidsnotitie over internationale migratie en ontwikkeling is
aangegeven, zullen de op basis van deze beleidsnotitie uitgevoerde
activiteiten in 2011 worden geëvalueerd. Daarnaast zullen wij, samen met
de heer Leers, minister van Immigratie en Asielbeleid, de Kamer een
(voortgangs)brief sturen over migratie en ontwikkeling, waarin we zullen
aangeven welke accenten we willen leggen in de verdere uitvoering van
dit thema.
Binnen het ODA-budget worden in 2011 de volgende bedragen aan asiel&
migratie uitgegeven:
– Eerstejaarsopvang van asielzoekers uit DAC-landen in Nederland: EUR
273 mln. (NB: in 2007 en 2008 was dit bedrag respectievelijk ca. 90 mln
en 170 mln, met andere woorden er is als sprake van een zeer grote
intensivering).
– Programma’s en projecten voor terugkeer (HRT-regeling) en circulaire
migratie: EUR 9 mln.
– UNHCR: EUR 42 mln.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 V, nr. 71

3

Onder meer als gevolg van intensiveringen conform het Regeerakkoord
(hogere toerekening) komt het totaalbedrag in 2011 uit op circa EUR 350
mln. Deze budgetten zijn, ook in het verlengde van het Regeerakkoord,
ontzien in de OS-basisbrief.
De minister van Buitenlandse Zaken,
U. Rosenthal
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
H. P. M. Knapen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 V, nr. 71

4