Verhagen
werkelijkheid waarin wij leven en dat is al helemaal niet
de werkelijkheid van de inzet van de Nederlandse
krijgsmacht. Die taal moet de heer Poppe niet gebruiken.
Het mag wellicht in het verleden het geval zijn geweest
elders in de wereld maar dit is niet de manier waarop
over de Nederlandse krijgsmacht en de inzet van die
krijgsmacht gesproken mag worden.
De heer Knops (CDA): Het CDA is het hartgrondig eens
met de analyse van de minister van Buitenlandse Zaken
dat de defensie-inspanningen van Europa de afgelopen
jaren zijn achtergebleven. Als je kijkt naar de situatie in
de wereld, kun je niet constateren dat de wereldvrede is
aangebroken, integendeel. Je kunt tot de conclusie
komen dat wij het vredesdividend de afgelopen jaren
misschien wat snel hebben geïnd. Daarover heb ik een
vraag aan de minister van Defensie.
Hij gaf ongeveer een maand geleden aan dat hij geen
extra geld nodig had en dat de missie in Uruzgan prima
betaald kon worden maar tegelijkertijd nemen wij onze
reservisten de wapens af om ze in te kunnen zetten in
Afghanistan. Hoe kan de minister dit uitleggen? Is dit niet
gewoon interen en een publiekelijke erkenning van het
feit dat meer geld nodig is?
Minister Van Middelkoop: Ik weet dat ik sommigen een
plezier doe als ik elke dag roep dat er bij Defensie extra
geld bij moet. Ik weet niet of dat ook de heer Knops
regardeert. Hij weet echter, en dat herhaal ik hier, dat wij
een heel zorgvuldige berekening hebben gemaakt in de
artikel 100-brief voorafgaand aan het besluit om voor
nog twee jaar te tekenen voor Uruzgan, Afghanistan. De
heer Knops heeft aan dat debat deelgenomen. De
overgrote meerderheid van de Kamer heeft heel goed
begrepen dat die operatie financieel gedekt is. Vervolgens houden wij natuurlijk de vinger aan de pols. Als
zich eventualiteiten voordoen dan is het volstrekt
normaal dat de minister van Defensie contact opneemt
met de minister van Financiën. Ik heb mijzelf niet horen
zeggen dat er geen geld bij moet. Laat daar geen
misverstand over bestaan. Mijn hele optreden is erop
gericht om het mogelijk te maken om elke operatie
voldoende te financieren. Tot op heden zijn wij daarin
geslaagd. Wat dat voor de langere termijn betekent, is
een zaak voor de Verkenningen, waaraan wij allemaal
kunnen deelnemen.
De voorzitter: Ik dank beide ministers voor de antwoorden.
Wij kunnen nog net binnen de tijd overgaan naar de
laatste set vragen van dit vragenuur, de vragen van de
heer Fritsma.
Vragen van het lid Fritsma aan de staatssecretaris van
Justitie over het bericht ’’Asielexplosie na pardon’’.
©
De heer Fritsma (PVV): Voorzitter. Dit kabinet van PvdA,
CDA en ChristenUnie is een groot feest voor immigranten. Het geeft ruim baan aan de problematische
gezinsmigratie uit landen zoals Turkije en Marokko, die
dan ook fors toeneemt. Ook de asielinstroom neemt toe,
explosief zelfs, zoals de Telegraaf afgelopen zaterdag
berichtte.

Tweede Kamer

Vragenuur

Het kabinet heeft in de begroting voor 2008 rekening
gehouden met een instroom van 10.500 asielzoekers,
maar het is nu al duidelijk dat dit er vele duizenden meer
gaan worden. Dat is niet verwonderlijk als met het
rampzalige generaal pardon aan meer dan 27.000
nepvluchtelingen een verblijfsvergunning wordt gegeven.
Dat is een beloning voor het wangedrag van vreemdelingen die na een vaak herhaalde afwijzing van hun
toelatingsverzoek botweg weigerden om uit Nederland te
vertrekken. Andere vreemdelingen volgen dit slechte
voorbeeld natuurlijk altijd.
De explosieve asielinstroom is ook niet verwonderlijk
als Nederland, in tegenstelling tot andere Europese
landen, voor asielzoekers uit Irak en Somalië een veel te
mild en totaal onnodig categoriaal asielbeleid regelt, en
dat doet dit kabinet. Dit amateuristische kabinet vraagt
dus gewoon om problemen, maar laat zich er vervolgens
toch nog door verrassen, of het doet alsof het daardoor
wordt verrast. Van de Partij van de Arbeid weten wij
natuurlijk wel dat zij zo veel mogelijk vreemdelingen wil
toelaten tot Nederland en wil pamperen, want dat zijn
immers haar toekomstige kiezers. Maar dat het CDA daar
als een schoothondje achteraanloopt, is ongelooflijk.
Eerst steunt het alle plannen van de staatssecretaris,
maar vervolgens schreeuwt het moord en brand als het
allemaal uit de hand loopt. Het CDA gedraagt zich
daarmee als een pyromaan die zelf de brandweer belt.
De extra asielinstroom zal veel ellende veroorzaken en
wordt natuurlijk ook een financiële ramp. Alleen al voor
de opvang van asielzoekers worden jaarlijks honderden
miljoenen euro’s uitgetrokken.
De voorzitter: Mijnheer Fritsma, uw tijd is om. U moet
uw vragen stellen.
De heer Fritsma (PVV): Ik rond af, voorzitter. Nu de
asielinstroom veel groter is dan dit naïeve kabinet dacht,
komt er dus een extra rekening van jewelste.
De voorzitter: Gaat u nu uw vraag stellen?
De heer Fritsma (PVV): Ja, voorzitter. De belastingbetaler
zal honderden miljoenen euro’s extra moeten ophoesten.
Dat is triest, want de gewone, werkende Nederlander
krijgt in dit land helemaal niets cadeau. Staatssecretaris
Albayrak speelt echter sinterklaas voor mensen die nog
nooit iets voor Nederland hebben betekend en dat vaak
ook nooit zullen doen.
De voorzitter: Mijnheer Fritsma.
De heer Fritsma (PVV): Ik ga nu de vragen stellen,
voorzitter.
De voorzitter: Dat is iets te laat, maar dan nu wel snel.
De heer Fritsma (PVV): Ik heb voor sinterklaas Albayrak,
die haar IND-knechten in plaats van met pepernoten met
verblijfsvergunningen laat strooien, de volgende vragen.
Allereerst eis ik namens de PVV-fractie natuurlijk
onmiddellijke stopzetting van het idiote categoriale
asielbeleid, zodat Nederland met dat softe beleid niet
langer het gekke Gerritje van Europa is.
De voorzitter: U hebt nu nog tijd voor één vraag.

2 september 2008
TK 106

106-7718

Fritsma
De heer Fritsma (PVV): Ik wil verder weten hoeveel geld
er precies bij de oorspronkelijke begroting voor 2008
opgeteld moet worden als gevolg van die extra
asielinstroom; idem dito voor de komende jaren.
©
Staatssecretaris Albayrak: Voorzitter. De heer Fritsma
heeft in heel veel woorden heel veel gezegd en weinig
gevraagd. Wat ik verre van mij werp, is de karikatuur die
hij maakt van de bescherming van kwetsbare mensen,
van vluchtelingen in Nederland, waar wij al decennia
lang ervaring mee hebben, inclusief het categoriaal
beschermingsbeleid. Dat betekent natuurlijk niet dat deze
staatssecretaris geen zorgen heeft. Ook ik heb, als
verantwoordelijk bewindspersoon voor het migratiebeleid, constante zorgen die onder meer te maken
hebben met de instroom.
Ik heb de Kamer al in mei van dit jaar schriftelijk, in
antwoord op vragen van de heer Fritsma, laten weten
dat de instroom in het jaar 2008 hoger zou uitvallen dan
de prognose was. Ik ben dus niet verrast en als het goed
is, moet de heer Fritsma dat al helemaal niet zijn. In juni
heb ik met de Kamer een debat gevoerd, waarin ik dit
nogmaals mondeling heb herhaald. De verwachting was
dat er ongeveer 10.000 mensen naar Nederland zouden
komen. De prognose is inmiddels 16.000, maar ook dat is
geen absoluut getal. Het daadwerkelijke aantal weten wij
aan het einde van het jaar. Dat kan lager of hoger zijn. In
juni wisten wij ook al wat de belangrijkste oorzaak was,
of in ieder geval welke landen: Irak en Somalië. Dat zijn
twee landen waarvoor Nederland een bijzonder
beschermingsbeleid voert. Dit is in lijn met het beleid
van eerdere kabinetten, eigenlijk al sinds 1994. Je
beschermt op basis van de situatie in het land van
herkomst. Je kijkt of de situatie zo onveilig is dat je moet
beschermen en of de landen om ons heen, het Europa
waarvan wij willen dat het één beleid voert, dat ook
doen. Dat zijn twee belangrijke criteria die ik continu
bekijk om te bezien of nog aan de voorwaarden voor
bescherming wordt voldaan.
De relatie met het pardon ligt misschien voor de hand
voor de heer Fritsma. Dit is namelijk steeds één van zijn
onderbouwingen om aan te tonen dat het pardon slecht
was. Die relatie is echter niet zo vanzelfsprekend. Het is
nu anderhalf jaar na de invoering van het pardon. De
mensen die er een beroep op hadden kunnen doen,
hebben dat allang gedaan. Het effect zou zich dus niet
nu, maar in 2007 voorgedaan moeten hebben. Dat is niet
gebeurd. Het aantal asielzoekers dat vorig jaar, in het
eerste jaar van Balkenende IV, naar Nederland kwam,
was historisch laag. Dit lag onder de 10.000; niet onder
de 7000, maar ongeveer op 9700. De details krijgt de
heer Fritsma in de overzichten. Dat aantal was laag en is
laag gebleven, ondanks het pardon van 2007. Bovendien,
als de stijging het effect van het pardon was, zou over de
gehele linie een stijging waarneembaar zijn. Dat is dus
niet zo. Die stijging zien wij alleen voor de categorieën
waarvoor wij speciale bescherming hebben.
Toen ik dat in beeld kreeg, heb ik een missie ondernomen naar Zweden om te kijken wat zich daar precies
afspeelt en wat de Zweden doen in het gewijzigde beleid
dat zij sinds een paar maanden toepassen. Dit deed ik
dus niet naar aanleiding van het debat, niet in de zomer
en niet door welke actie van de heer Fritsma dan ook,
maar al ver voor dit moment, toen ik dit in beeld kreeg.

Tweede Kamer

Vragenuur

De asielbrief die de Kamer heeft ontvangen, bevat een
groot aantal maatregelen die gericht zijn op een
zorgvuldige, effectieve en korte procedure en een
snellere terugkeer. Wij hebben in Europa niet alleen
ambitieus maar vooral ook actief opgetreden om de
andere 26 Europese lidstaten ook hun verantwoordelijkheid te laten nemen in de bescherming van vluchtelingen. Dat is altijd onevenredig geweest en het blijft
onevenredig. Dat blijft dus een inspanning die ik onder
andere volgende week in Parijs waar wij bijeen zijn met
de EU-ministers nogmaals zal doen. Natuurlijk heb ik ook
meteen gekeken naar de laatste landenberichten Irak en
Somalië, want dat zijn samen met alle andere berichten
van UNHCR en andere organisaties de berichten op basis
waarvan ik tot het oordeel moet komen of de bescherming van mensen uit Irak en Somalië nog steeds
geïndiceerd is. Overigens zijn er nog drie landen
waarvoor die categoriale bescherming geldt, namelijk
Soedan, voor de Tutsi’s uit de Democratische Republiek
Congo en Ivoorkust. Ook daarvoor geldt dat wij continu
bekijken of de redenen voor bescherming nog steeds
gelden. Ik wil maar zeggen dat ook deze staatssecretaris
met het categoriaal beschermingsbeleid omgaat op een
manier waarbij de essentie van de bescherming leidend
is, maar die altijd gebaseerd is op een continue evaluatie
om te bezien of de gronden daarvoor nog wel aanwezig
zijn. Naar aanleiding van twee recente ambtsberichten
Irak en Congo zult u binnenkort de heroverweging van
het beleid voorgelegd krijgen met conclusies waarop ik
nu niet vooruit ga lopen.
De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Fritsma, uw tweede
minuut!
De heer Fritsma (PVV): Voorzitter. De vraag over de
kosten is nog niet beantwoord en ik eis daar echt een
klip en klaar antwoord op.
De staatssecretaris geeft aan dat zij de zorgen over de
toegenomen asielinstroom deelt, maar helaas is zij niet
bereid om die zorgen om te zetten in duidelijke actie.
Nodig is natuurlijk onmiddellijke stopzetting van dit rare
categoriale asielbeleid. Het is duidelijk dat Nederland
geen extreme immigratiedruk meer aan kan, het is
duidelijk dat er moet worden ingegrepen: stop dat
wanbeleid! Graag nog een reactie daarop en dan kan ik
het daarbij laten.
Staatssecretaris Albayrak: Voorzitter. De toegenomen
kosten zullen verwerkt worden in de Miljoenennota en de
begroting van Justitie die u na Prinsjesdag zal ontvangen. Die openheid komt dus snel genoeg. Overigens heb
ik daar ook al iets over gezegd bij de Voorjaarsnota toen
wij al een stijging voorzagen. Die bedragen kunt u dus in
de Kamerstukken opzoeken.
De heer Fritsma verwees ernaar dat Nederland het
enige land zou zijn waar deze stijging zich voordoet,
maar dat is gewoon niet waar. Om u ten dienste te zijn,
zal ik u een uitgebreid en zo volledig mogelijk overzicht
sturen van de ontwikkeling van die instroom in Europa.
De stijging van het aantal Irakezen en Somaliërs doet
zich in veel meer landen voor dan alleen in Nederland.
Een afname doet zich ook in meer landen voor dan
alleen in Zweden. Ik zal u dat overzicht in ieder geval
geven en dan zult u zien dat er bijvoorbeeld in Duitsland
sprake is van een toename van asielzoekers van 30%.

2 september 2008
TK 106

106-7719

Albayrak
De heer Kamp (VVD): Voorzitter. Als je als Irakees naar
Europa gaat, en je gaat naar Zweden of Denemarken,
dan had je dit jaar 30% kans dat je een verblijfsvergunning kreeg. Ging je naar Engeland, dan had je 10, 15%
kans, maar ging je naar Nederland, dan had je 100%
kans. Logisch dat het aantal Irakezen naar ons land dan
verdubbelt en naar Zweden en Denemarken halveert. Dat
kunnen wij toch niet volhouden? Dat moet de staatssecretaris toch ook zien? Is zij bereid om eindelijk een
einde te maken aan die categoriale bescherming voor
Irak en Somalië die echt niet vol te houden is?
Voorzitter. De CDA-fractie vraag ik of zij er geen spijt
van heeft dat zij vorig jaar de motie van de VVD om een
einde te maken aan die categoriale bescherming niet
heeft gesteund. Is zij bereid om alsnog in te zien dat het
niet is vol te houden om door te gaan met die categoriale bescherming van asielzoekers uit Irak en Somalië?
De voorzitter: Eerst de staatssecretaris en dan de
CDA-fractie.
Staatssecretaris Albayrak: Voorzitter. Wij hebben het
veel over Irak, maar Somalië is de tweede veroorzaker
van die verhoogde asielinstroom. Het beschermingsbeleid voor Somalië geldt al vanaf 2005. Dat beleid is
gebaseerd op overwegingen die te maken hadden met
de onveiligheid in dat land. Om de zoveel maanden
bekijken wij de situatie als er nieuwe ambtsberichten zijn
of berichten uit het land, ook van internationale
organisaties die daar in tegenstelling tot u en ik dagelijks
aanwezig zijn, misschien zelfs in de regio. Al die
berichten moeten ons tot het oordeel brengen of wij het
beschermingsbeleid voort moeten zetten of niet. Het
onmiddellijk stoppen van dit beleid doe ik niet, want daar
moet een zorgvuldige afweging aan voorafgaan van al
die redenen om te bezien of die mensen veilig kunnen
terugkeren. Dit is het antwoord dat ik aan de heer Kamp
kan geven. Wij hebben dit categoriaal beschermingsbeleid sinds 1994. Ik zet het voort en ik zal het zorgvuldig
en secuur toepassen.
De heer Van de Camp (CDA): Voorzitter. Wij hebben hier
geen spijt van. De staatssecretaris heeft aangetoond
waarom het categoriaal beleid nodig was dat door
minister Verdonk is ingesteld in een kabinet waarin de
VVD zitting had. Ik heb nu het geduld en het verstand om
de nieuwe voorstellen en de beoordeling van deze
staatssecretaris af te wachten. Ik doe niet mee aan
allerlei ’’hype’’-gedrag.
De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Het vervelende
van dit soort discussies is dat ze vaak gaan over de
vraag hoe vol Nederland is. Volgens mij gaat er achter
het categoriaal beschermingsbeleid een andere zaak
schuil, namelijk het feit dat de situatie in de landen waar
de mensen vandaan komen, heel erg is. Daarom vraag ik
de staatssecretaris of zij, om de voortgang van dit debat
te bevorderen, op hoofdlijnen wil schetsen wat op dit
moment de situatie in Irak en in Somalië is waardoor een
categoriaal beschermingsbeleid in Nederland gerechtvaardigd is.
De voorzitter: Bedoelt u dat de staatssecretaris dit nu,
tijdens dit vragenuurtje moet doen?

Tweede Kamer

Vragenuur

De heer Anker (ChristenUnie): Het kan volgens mij in
twee zinnen.
De voorzitter: Als het beknopt kan, geef ik graag het
woord aan de staatssecretaris.
Staatssecretaris Albayrak: Voorzitter. Ik kan dit
inderdaad in twee zinnen doen. Wij wegen op dit
moment alle argumenten voor en tegen voortzetting van
het huidige beleid, inclusief het ambtsbericht van eind
juni en alle berichten van de internationale organisaties.
Ik voeg hieraan wel toe dat wij hier in abstracte
termen spreken over de instroom. In het jaar 2007 zijn er
20.000 Irakezen in Zweden ingestroomd en in Nederland
2004. Wij moeten de zaken dus wel in de juiste proporties blijven zien.
Wij weten dat er in de regio Irak vier miljoen
ontheemden leven. Dit is een van de redenen waarom ik
van mening ben dat de Europese Unie moet investeren
in opvang in de regio opdat de mensen het daar goed
hebben. Daarnaast moet Europa de verantwoordelijkheid
nemen voor zowel hervestiging als een gezamenlijk
beleid voor de verdeling over Europa. Daarnaast is en
blijft het onze nationale verantwoordelijkheid dat wij de
bestaande regels toepassen ter bescherming van mensen
die uit onveilige gebieden komen. De Kamer heeft in het
voorjaar van 2007 ingestemd met het instellen van
categoraal beleid voor Irak. Ik heb net toegezegd dat ik
op basis van het nieuwe ambtsbericht zeer binnenkort
een heroverweging aan de Kamer zal sturen.
De heer Pechtold (D66): Voorzitter. Mijn eerste vraag is
aan de griffie, namelijk of het nu categoriaal of categoraal is. De staatssecretaris gebruikt de begrippen ook
door elkaar. Anders lees ik dit met plezier nog terug in de
Handelingen.
Staatssecretaris Albayrak: Beide mag.
De heer Pechtold (D66): De fractie van D66 betreurt het
dat mensen op de vlucht voor oorlog in meerdere mate
naar Nederland komen, maar wij schrikken niet van de
getallen zoals de VVD en de PVV die de afgelopen dagen
hebben doen voorkomen en waarmee zij ons bang
wilden maken. Ik heb nog wel een vraag aan de
staatssecretaris die naar mijn gevoel wat krampachtig
vasthoudt aan het categoraal beleid van 1994. Bij de
getallen van enkele tienduizenden die er toen waren, kan
ik me daarbij veel voorstellen. Nu gaat het echter om
duizenden mensen. Daarom stel ik de open vraag of het
voor de individuele vluchteling een verbetering van zijn
positie zou kunnen zijn als wij in de toekomst meer naar
de individuele situatie kijken nu de getallen ons daarvoor
de ruimte bieden. Sommige zaken als Iraanse homo’s
zouden misschien in combinatie altijd tot een gezamenlijke aanpak kunnen leiden, maar zijn Somalië en Irak er
niet langzamerhand aan toe dat wij de gevallen
individueel bekijken opdat de echte vluchteling hier een
plek kan krijgen?
De voorzitter: Volgens de Van Dale mag het alle twee.
Staatssecretaris Albayrak: Het zou natuurlijk een beetje
raar zijn als de bewindspersoon die verantwoordelijk is
voor immigratie, hier statisch in zou zitten en zou
zeggen: dit is het en dit blijft het. Wetende dat dit

2 september 2008
TK 106

106-7720

Albayrak
voorlopig niet ophoudt en dat de druk op relatief
welvarende landen met een geringe opnamecapaciteit
als Nederland groot zal blijven, moeten wij in het kader
van de bescherming van vluchtelingen wereldwijd,
zoeken naar het antwoord op de vraag wie wij nu echt
willen beschermen. Zijn dit inderdaad de meest
kwetsbaren? Welke rol speelt UNHCR hierin? In dit
opzicht is het recente advies van de Adviescommissie
voor Vreemdelingenzaken (ACVZ) over het categoriaal
beschermingsbeleid relevant. Ik bereid nu een kabinetsreactie op dit advies voor, maar er zijn nog veel meer
ontwikkelingen. Wij hebben te maken met Europese
ontwikkelingen en met richtlijnen die ons nopen tot
harmonisatie. Die richtlijnen doen ons ook de vraag
stellen wat de rol is van de groepsgewijze bescherming.
Ik bekijk die vraag van alle kanten. Nederland is een
ruimhartig land, maar het zal ook altijd streng en
restrictief moeten blijven, omdat ik de ruimhartigheid
lang wil volhouden.
De heer De Wit (SP): De Europese Commissie heeft
vandaag een rapport gepubliceerd waarin staat dat het
Europese asielbeleid rammelt. De staatssecretaris heeft
al een paar keer gesproken over de Europese aanpak,
maar dit rapport noodzaakt eigenlijk om op korte termijn
te komen tot afspraken, bijvoorbeeld over de vraag
hoeveel mensen uit Irak ieder land wil ontvangen. Ziet de
staatssecretaris aanleiding om daar een extra inspanning
voor te plegen? Wat vindt zij ervan om quota af te
spreken? Dat is in het verleden wel vaker gedaan.
Vervolgens heb ik een vraag aan de heer Kamp. Als de
UNHCR, de Verenigde Naties, Amnesty International en
Vluchtelingenwerk Nederland ons vandaag nog laten
weten dat het niet veilig is om terug te keren naar Irak,
hoe ziet hij dat dan? Zou niet de veiligheid van mensen
in Irak het uitgangspunt moeten zijn van beleid? Zou je
niet op basis daarvan afspraken moeten maken, in plaats
van nu te zeggen: schaf de hele handel maar af en stuur
die mensen terug?
Staatssecretaris Albayrak: Was het maar waar dat de 27
landen van de EU een gezamenlijk oordeel hebben over
de veiligheidssituatie in Irak. Als je het daarover eens
bent, dan kun je het er ook eens over worden wat je
daarmee aan moet. Wij zijn nog niet zo ver dat er een
Europees beleid is voor Irak. Daartoe zou anders
volgende week op die vergadering besloten moeten
worden. Wij zijn ook nog niet zo ver dat dit voor andere
landen gaat gelden, maar wij blijven inzetten op
praktische samenwerking met de immigratiediensten. Dat
is wat ik nu probeer met Griekenland. Dat land zal zijn
asielbescherming op orde moeten krijgen, wil het zijn
aandeel daarin kunnen nemen. Er zijn meer wegen dan
alleen de politieke missie om Europa op één lijn te
krijgen. Het is mislukt om een gezamenlijk ambtsbericht
te maken. Wij worden het niet eens over de situatie in
een land als Nigeria, laat staan Irak, waar grotere
politieke gevoeligheden aan vastzitten, als men het
Europees bekijkt. U kent mijn wensen, u kent mijn
ambitie en u kent mijn acties. Ik zal daar zeker niet
minder actief op worden, maar wat de Kamer wil en wat
ik wil, dat krijgen wij morgen niet voor elkaar.

goed naar gekeken door de Denen, de Zweden en de
Engelsen. Toch wijzen zij het overgrote deel van de
asielzoekers af en zeggen: u krijgt geen verblijfsvergunning. Als wij nu in Nederland zeggen: iedereen die hier
naartoe komt is verzekerd van een verblijfsvergunning,
dan is dat een uitnodiging aan Irakezen om, als zij al
naar Europa gaan, toch vooral naar Nederland te komen.
Wij hebben al ontzettend veel asielzoekers opgevangen.
Dat moet een keer afgelopen zijn.
De heer Van de Camp (CDA): Ik wil toch even doorgaan
op de vraag van collega De Wit. Dat is anders niet mijn
politieke attitude, maar vandaag maak ik een uitzondering. Ik maak mij toch zorgen over het feit dat wij niet op
korte termijn die 27 landen op één noemer krijgen.
Tegelijkertijd zien wij nu binnen de EU verschillen in
instroom. Wat zijn de andere mogelijkheden? Op een
gegeven moment kunnen er Europese landen zijn –
België, Zweden, Duitsland, Nederland, Denemarken – die
zelf een lijn trekken om dit probleem op een fatsoenlijke
manier op te lossen. Ik pleit er toch voor dat de
staatssecretaris volgende week in Parijs met meer
oplossingen komt dan alleen die ene noemer voor 27
landen. Wij hebben volgens mij niet veel tijd.
Staatssecretaris Albayrak: Het antwoord is eigenlijk heel
simpel. Zolang er geen Europees beleid is, gaan wij zelf
over ons toelatingsbeleid, inclusief de toepassing van het
categoriaal beschermingsbeleid. Niet voor niets is een
van de criteria waar wij naar kijken het beleid in de
landen om ons heen. Dat is precies de reden waarom ik
in de zomer een missie naar Zweden heb gestuurd. Ik wil
begrijpen wat daar gebeurt. Ik wilde ook kijken hoe zij in
staat zijn geweest om met de Irakese autoriteiten
afspraken te maken over terugkeer. Er is een missie
geweest van de minister voor immigratie en de minister
van buitenlandse zaken van Zweden naar Irak. Wij bezien
hoe wij in bilaterale samenwerking tussen de meest
belanghebbende Europese landen tot een gezamenlijke
aanpak kunnen komen, waardoor landen als Nederland
geen onevenredig aandeel in de vluchtelingenstroom
hoeven op te nemen. In één zin wil ik nog eens het
verband tussen de categoriale bescherming en die
verhoogde instroom nader toelichten. Dat verband is
zeer aannemelijk, maar dat is niet absoluut. Ik wijs de
Kamer erop dat het categoriale beschermingsbeleid voor
Ivoorkust, Congo en Sudan niet leidt tot substantieel
hogere aantallen. Dat doet echter niets af aan alles wat ik
heb gezegd over het categoriaal beschermingsbeleid.

De heer Kamp (VVD): De heer De Wit vraagt of niet de
veiligheid van de mensen in Irak het allerbelangrijkste
moet zijn. Natuurlijk moet het dat zijn en daar wordt heel

De heer Spekman (PvdA): Wij vinden dat er in ons land
altijd ruimte moet zijn voor vluchtelingen uit oorlogsgebieden. De genoemde gebieden zijn vreselijk te
noemen, dus dat lijkt ons terecht. Wij zitten echter wel
met een vraag. Het beleid in Europa loopt behoorlijk
uiteen. Wij zijn niet verbaasd over de cijfers, want de
staatssecretaris heeft die al bekend gemaakt. Het gaat
ons dus vooral om het feit dat het beleid in Europa
uiteen loopt. De staatssecretaris zal de Kamer informatie
sturen met haar afwegingen over de nieuwe situaties in
onder andere Irak en Somalië. Kan zij daarbij ook de
verschillen betrekken die er in Europa zijn in categoraal
beleid? De Kamer kan aan de hand daarvan nog eens
nagaan hoe een en ander precies moet worden
vormgegeven om verbeteringen op dat terrein te
realiseren.

Tweede Kamer

2 september 2008
TK 106

Vragenuur

106-7721

Albayrak
Staatssecretaris Albayrak: Ik zal dat doen. Volgens mij
heb ik dat ook nodig als onderbouwing van de wijze
waarop ik het beleid van de landen om ons heen betrek
bij mijn heroverweging ten aanzien van Irak. Ik merk
daarbij op dat het niet zo gemakkelijk is om die
vergelijking te maken. Wij spreken nu over officiële
toelating, maar terugkeer en terugzenden zijn andere
zaken. Wij weten dat er geen enkel land is zonder
officieel toelatingsbeleid, dus zonder officiële bescherming, dat erin slaagt actief en op grote schaal mensen
terug te krijgen. Mensen dulden dan de aanwezigheid
van veel Irakezen op Europees grondgebied zonder dat
zij daadwerkelijk beschermen. Ik vraag mij af of dat een
alternatief is waarop Nederland zit te wachten.

Aan de orde is het afscheid van de leden Van
Gennip, Roland Kortenhorst en Duyvendak.

mij mijn eerste plenaire debat als Kamerlid over Irak en
mijn laatste over het Midden-Oosten, afgesloten met een
motie in balans. En natuurlijk de discussies over de
verlenging van onze missie in Uruzgan. Voor de Tweede
Kamer een besluit met grote verantwoordelijkheid naar
een moeilijk gebied in zware omstandigheden. Mijn
respect voor de militairen, de ontwikkelingswerkers en
de diplomaten daar is groot. Nederland neemt hier
terecht haar internationale verantwoordelijkheid.
En als ik één oproep mag doen, is het deze. Laten wij
over de dijken van Nederland blijven kijken en mee
blijven doen in de wereld. Want hoe de wereld verandert,
is van onmetelijke invloed op ons in Nederland.
Buitenland is binnenland!
Het is belangrijk dat de Tweede Kamer bestaat uit
leden uit alle windstreken, van alle leeftijden, en met
allerlei achtergrond. Het is even belangrijk dat die
Kamerleden hun ervaring ook weer breed inzetten.
Daarbij is een goede verbinding tussen politiek en
bedrijfsleven net zo belangrijk als tussen politiek en
andere functies. Een goed vestigingsklimaat, werkgelegenheid en innovatie zijn cruciaal voor onze toekomst. Ik
kijk uit naar mijn nieuwe baan bij ING. Voor de financiële
sector, en dus voor ons allen, zijn het turbulente tijden. Ik
hoop een goede bijdrage te kunnen leveren aan ING en
aan de financiële sector.
Bij dit afscheid wil ik graag alle medewerkers
bedanken: CIP, griffie, restaurant en alle anderen: klasse.
Met een speciaal woord van dank voor de bodes: vanaf
de allereerste dag in 2003 een warm welkom en elke dag
daarna weer goede zorgen.
Ten slotte wil ik hier ook mijn dank aan mijn collegaKamerleden uitspreken, en mijn respect! Hardwerkend –
dat mag ook wel eens gezegd worden – kundig en met
een groot gevoel voor verantwoordelijkheid voor de
democratie. En dat alles in collegiale vriendschap.
Het ga u allen goed!

©

Karien van Gennip’’

De voorzitter: Zoals in de agenda staat, nemen wij
vandaag afscheid van drie van onze Kamerleden en
heten wij een nieuw Kamerlid welkom. Ik begin met het
afscheid van mevrouw Van Gennip. Ik begin altijd met de
brief die het Kamerlid ons heeft geschreven. Daarna zal
ik daarop namens u reageren.

(applaus)

Mevrouw Verdonk (Verdonk): De staatssecretaris zegt
zelf al dat de Europese landen op verschillende manieren
handelen. Van Europa als geheel zal voorlopig geen
sprake zijn en ook een Europees asielbeleid zal er de
komende jaren niet komen. Ik adviseer de staatssecretaris dan ook om zich niet daarachter te verschuilen.
De staatssecretaris merkte zojuist op dat de asielinstroom in 2007 historisch laag was. Wordt dat
veroorzaakt door een administratieve uitsplitsing in
eerste en tweede aanvraag?
Staatssecretaris Albayrak: Nee, het absolute aantal van
9.700 dat ik heb genoemd, betreft zowel de eerste
aanvraag als de tweede. Ook het aantal van 16.000 dat in
de media en door de Kamerleden is genoemd – dat is
het aantal dat dit jaar wordt verwacht – betreft de eerste
en de tweede aanvraag. Het zijn dus niet allemaal
nieuwkomers in Nederland.

Het is met weemoed én met vele goede herinneringen
dat ik u schrijf om u mede te delen dat ik per 2 september 2008 mijn lidmaatschap van de Tweede Kamer zal
opgeven. Na één kabinetsperiode als staatssecretaris van
Economische Zaken en bijna 2 jaar als Kamerlid, keer ik
terug naar mijn ’’roots’’, het bedrijfsleven. Per 8 september aanstaande word ik directeur internationale en
Europese zaken bij de ING.
Het zijn bewogen jaren geweest, waarin veel is
gebeurd. Maar dat zal waarschijnlijk elk vertrekkend
politicus vinden van zijn of haar tijd. Ik herinner mij nog
heel goed mijn allereerste debat in deze Kamer in 2003.
Over de WTO: als net aangetreden staatssecretaris een
fel debat over het geloof in vrijhandel, ondernemerschap,
multilaterale samenwerking en de inzet voor een eerlijk
akkoord voor ontwikkelingslanden. Zaken waar ik nog
steeds gepassioneerd in geloof. Even goed herinner ik

De voorzitter: Mevrouw Van Gennip, beste Karien,
vandaag verlaat u de Kamer om een positie te aanvaarden bij ING. Wij laten een dergelijk moment niet
onopgemerkt voorbijgaan, temeer omdat uw vertrek een
gemis is voor de Kamer.
Na een carrière in het bedrijfsleven maakte u de
overstap naar de politiek om in het kabinet-Balkenende III
staatssecretaris van Economische Zaken te worden. Dit
gaf ook aan uw Kamerwerk vaak extra cachet. Tijdens
buitenlandse werkbezoeken werd u door uw delegatieleider steevast geïntroduceerd als ’’member of the
governing party and former minister for Foreign Trade’’,
wat gesprekspartners altijd deed opveren.
Na de laatste verkiezingen werd u op 30 november
2006 voor het CDA lid van deze Tweede Kamer en
vervulde u uw rol tegenover vak-K met verve. Met uw
maidenspeech op 4 april 2007 over Irak en een mogelijk
onderzoek geraakte u direct in een van de grote politieke
discussies van de laatste jaren. U ontpopte zich in deze
Kamer als een waar dualist en u schroomde niet de
minister van Buitenlandse Zaken het vuur na aan de
schenen te leggen. Dit deed u niet alleen in rechtstreekse
debatten, maar ook in de honderd Kamervragen die u
stelde.

Tweede Kamer

2 september 2008
TK 106

’’Geachte mevrouw de Voorzitter, beste Gerdi,

Afscheid leden

106-7722