Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 292

Wijziging van de Wet op het financieel toezicht
ter implementatie van richtlijn nr. 2007/44/EG
van het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie van 5 september 2007 tot
wijziging van Richtlijn 92/49/EEG van de Raad en
de Richtlijnen 2002/83/EG, 2004/39/EG,
2005/68/EG en 2006/48/EG wat betreft
procedureregels en evaluatiecriteria voor de
prudentiële beoordeling van verwervingen en
vergrotingen van deelnemingen in de financiële
sector (PbEU L 247) (Wet implementatie richtlijn
deelnemingen in de financiële sector)

Nr. 9

NADER VERSLAG
Vastgesteld 10 december 2010
De vaste commissie voor Financiën1, belast met het voorbereidend
onderzoek van bovenstaand wetsvoorstel, heeft na ontvangst van de nota
naar aanleiding van het verslag en de nota van wijziging d.d. 8 november
2010 besloten tot het uitbrengen van een nader verslag over het
wetsvoorstel.

1
Samenstelling:
Leden: Bijleveld-Schouten, A.T.B. (CDA), Slob,
A. (CU), Dezentjé Hamming-Bluemink, I.
(VVD), Voorzitter, Omtzigt, P.H. (CDA), Irrgang,
E. (SP), Neppérus, H. (VVD), Blanksma-van
den Heuvel, P.J.M.G. (CDA), Dijck, A.P.C. van
(PVV), Spekman, J.L. (PvdA), Thieme, M.L.
(PvdD), Heijnen, P.M.M. (PvdA), Ondervoorzitter, Bashir, F. (SP), Sap, J.C.M. (GL), Harbers,
M.G.J. (VVD), Plasterk, R.H.A. (PvdA), Groot,
V.A. (PvdA), Bemmel, J.J.G. van (PVV),
Braakhuis, B.A.M. (GL), Vliet, R.A. van (PVV),
Dijkgraaf, E. (SGP), Verhoeven, K. (D66),
Koolmees, W. (D66) en Huizing, M.E. (VVD).
Plv. leden: Hijum, Y.J. van (CDA), Rouvoet, A.
(CU), Broeke, J.H. ten (VVD), Knops, R.W.
(CDA), Gesthuizen, S.M.J.G. (SP), Leegte, R.W.
(VVD), Haverkamp, M.C. (CDA), Graus, D.J.G.
(PVV), Bouwmeester, L.T. (PvdA), Ouwehand,
E. (PvdD), Veen, E. van der (PvdA), Karabulut,
S. (SP), Halsema, F. (GL), Schaart, A.H.M.
(VVD), Vermeij, R.A. (PvdA), Smeets, P.E.
(PvdA), Beertema, H.J. (PVV), Gent, W. van
(GL), Jong, L.W.E. de (PVV), Staaij, C.G. van
der (SGP), Koşer Kaya, F. (D66), Pechtold, A.
(D66) en Ziengs, E. (VVD).

kst-32292-9
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Onder het voorbehoud dat de regering de vragen en opmerkingen in dit
nader verslag afdoende zal beantwoorden, acht de commissie hiermee de
openbare behandeling van het voorstel van wet voldoende voorbereid.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PvdA
De leden van de fractie van de PvdA bedanken de regering voor de
uitgebreide beantwoording van de vragen in de nota naar aanleiding van
het verslag. Zij hebben evenwel nog een aantal vervolgvragen.
Hebben de andere lidstaten de richtlijn ook zodanig geïmplementeerd dat
de toets exclusief door de toezichthouder wordt uitgevoerd en de
beslissing over de verklaring door de toezichthouder wordt genomen?
Kan de regering bevestigen dat er in geen enkele andere lidstaat een rol
voor de minister van Financiën is op dit terrein en dat Nederland, wanneer
de Kamer deze wet zou aannemen, op geen enkel onderdeel uit de pas
loopt met enige andere lidstaat?
De regering schrijft dat macroprudentiële aspecten onderdeel kunnen
vormen van de beoordeling door de Nederlandsche Bank (DNB) van een
aanvraag voor een verklaring van geen bezwaar. Behoort het tot de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 292, nr. 9

1

formele bevoegdheid van de minister om DNB te verzoeken daadwerkelijk
op dit criterium te toetsen?
Deze leden danken de regering voor de toezegging om bij de Europese
Commissie te pleiten voor het opnemen in de wet van een expliciete
macroprudentiële toets bij voorgenomen deelnemingen en overnames,
zoal de commissie-De Wit heeft aanbevolen. Deze leden horen graag op
welke manier de regering deze toezegging gestand zal doen.
Is het volgens de richtlijn mogelijk om de uitvoering van de soliditeitstoets
aan de toezichthouder over te laten, maar het uiteindelijke besluit bij de
minister van Financiën te laten waarbij deze uiteraard gebonden is aan de
limitatieve criteria die in de richtlijn staan? Is er dan nog een verschillende
uitkomst mogelijk?
De regering schrijft dat de Nederlandse wet- en regelgeving waar mogelijk
richtlijnconform moet worden toegepast. Kan de regering aangeven wat
met «waar mogelijk» wordt bedoeld? In welke situaties is dat dan niet het
geval? Betekent dit dat ook een rechter het nu vigerende Nederlands recht
al richtlijnconform moet uitleggen? Gegeven het voorgaande, wat is dan
de facto nog het verschil tussen de huidige situatie en de situatie waarin
het onderhavige wetsvoorstel door de Staten-Generaal is aangenomen?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PVV
De leden van de fractie van de PVV hebben met belangstelling kennisgenomen van de Wet implementatie richtlijn deelnemingen financiële sector.
Middels dit wetsontwerp vindt er implementatie plaats van de zgn.
Antonveneta-richtlijn, deze richtlijn heeft tot doel om te komen tot een
uniforme(re) aanpak van grensoverschrijdende fusies in de financiële
sector. De strijd om de bank welke de naam de richtlijn draagt is reeds
lang gestreden en de overnemer is eerst zelf overgenomen en daarna
weer ontvlecht uit het concern dat hem had overgenomen. Kortom er is
veel gebeurd in de afgelopen tijd.
De leden van de PVV-fractie hebben de volgende vragen en opmerkingen.
De implementatiedatum was 21 maart 2009. Deze termijn is reeds enige
tijd overschreden. Op grond van het Europese recht heeft de richtlijn
thans directe werking. Ondanks de directe werking is er sprake van een
verdragschending van Nederland. Daartoe zou kunnen worden / is
overgegaan tot een infractieprocedure door de Europese commissie.
De leden van de fractie van de PVV vragen zich of deze infractieprocedure
reeds door de commissie is begonnen?
Zo ja, welke bedragen zijn hiermee gemoeid?.
Daarnaast vragen deze leden of er nog andere lidstaten zijn die de
infractieprocedure traktatie van de commissie mochten ontvangen?
Artikelen 1:47a, 1:62, 1:93b
Op grond van wettelijke bepalingen worden de Autoriteit Financiële
Markten (AFM), de minister van Financien en de buitenlandse autoriteit
betrokken bij de verklaring van geen bezwaar. Thans zijn wij in een
situatie beland waarbij vier banken in Nederland 75% van de hypotheekmarkt beheersen en 98% van de markt voor betaalrekeningen beheersen.
Het lijkt er dan ook op dat Nederland «underbanked» raakt. Tal van tekens
(hoge marges) lijken er op te wijzen er op dat de concurrentie onderling
beperkt is. Het lijkt de leden van de fractie van de PVV raadzaam om ook
de NMa door de DNB van een op handen zijnde consolidatie op de hoogte

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 292, nr. 9

2

te stellen. Deze leden kunnen hier geen verwijzing in de wet naar vinden.
Een dergelijke bepaling lijkt hen niet overbodig.
Artikelen 1:62 en 1:106c Wft
Er wordt gesproken van «advies» van de toezichthouder uit de andere
lidstaat. De richtlijn spreekt over «standpunten en bedenkingen». De leden
van de fractie van de PVV vragen zich af waarom er voor een verschillende terminologie is gekozen?
Artikel 3:100 Wft
De richtlijn bevat vijf toetsingscriteria. Deze zijn in artikel 3:100 uitgewerkt
terug te vinden. De richtlijn gebruikt de term «reputatie», de wet gebruikt
de term «betrouwbaarheid». De leden van de fractie van de PVV vragen
zich af waarom er voor een verschillende terminologie is gekozen?
Artikel 3:104 lid 1 Wft
Hier wordt gesteld dat DNB aan een verklaring van geen bezwaar nog
andere beperkingen en voorschriften kan stellen. Welke door de DNB te
stellen beperkingen en voorschriften worden hier bedoeld?
Artikel 3:105 lid 4 Wft
Dit artikel opent de mogelijkheid onder bij bepaalde omstandigheden de
mogelijkheid om na verlening van de verklaring van geen bezwaar nog
eens nadere voorwaarden te stellen. Welk onderdeel van de richtlijn opent
deze mogelijkheid?
Bij de implementatie van de richtlijn lijkt of blijkt de bepaling zoals te
vinden in artikel 19 lid 8 van de RL (geen stringentere voorschriften) niet
te zijn overgenomen. Is hier een specifieke reden voor? Is opname in de
wet niet te overwegen?
Bij de implementatie van de richtlijn lijkt of blijkt de bepaling zoals te
vinden in artikel 19bis lid 3 van de RL (geen voorwaarden/geen toetsing
aan economische marktbehoeften) niet te zijn overgenomen. Is hier een
specifieke reden voor? Is opname in de wet niet te overwegen?
Bij de implementatie van de richtlijn lijkt of blijkt de bepaling zoals te
vinden in artikel 19bis lid5 van de RL (non-discriminatie) niet te zijn
overgenomen. Is hier een specifieke reden voor? Is opname in de wet niet
te overwegen?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de CDA
De leden van de CDA-fractie hebben nogmaals kennisgenomen van de
voorgestelde «Antonveneta richtlijn». Op 21 juni jongstleden is voor de
eerste keer een inbreng voor het verslag ingediend. Deze leden willen de
regering hartelijk danken voor de uitgebreide beantwoording van de
vragen in het verslag. De leden van de CDA-fractie willen wel benadrukken dat ze zeer kritisch blijven ten aanzien van deze richtlijn. Zij
vinden het onverstandig dat de – weliswaar reeds beperkte maar wel
aanwezige – formele rol van de minister van Financien, bij een verklaring
van geen bezwaar (vvgb) volledig komt te vervallen. Kan de regering
gedetailleerd aangeven op welke formele wijze de minister betrokken blijft
bij het afgeven van een vvgb? In hoeverre kan de minister van Financien,
en daarmee het parlement, nog invloed uitoefenen op een dergelijke
beslissing? Wat is de zienswijze van de regering ten aanzien van deze

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 292, nr. 9

3

situatie? Meer in het bijzonder, wat betekent de invoering van deze
richtlijn voor een bank als ABN AMRO, waarbij het aandeelhouderschap in
handen van de staat is? Graag een toelichting hierop.
Een mogelijke consequentie van het afnemen van de formele rol van de
minister van Financien is een parallelle toename van de informele ruimte.
Hoe kijkt de regering tegen deze mogelijke cultuurverandering aan? Valt
dit te vermijden? In hoeverre is dit een wenselijk effect? Graag een
toelichting hierop door de regering.
In de nota naar aanleiding van het verslag is aangegeven dat alle andere
betrokken Europese landen deze richtlijn hebben geïmplementeerd. Kan
de regering aangeven of dat alleen voor de landen van de eurozone geldt
of voor alle EU-landen? Kan de regering bovendien aangeven in hoeverre
in deze landen nog sprake is geweest van kopwetgeving? In hoeverre zou
dergelijke kopwetgeving mogelijk ook voor de Nederlandse situatie van
toepassing zijn?
Op welke termijn dient de richtlijn nu uiterlijk te worden geïmplementeerd? Welke activiteiten dienen er nu nog plaats te vinden alvorens tot de
implementatie kan worden overgegaan? Welke sancties volgen er indien
de richtlijn niet (tijdig) wordt geïmplementeerd?
Tot slot willen de leden van de CDA-fractie de regering verzoeken om een
maximale inspanning te plegen om te kijken of er aan de bovengenoemde
bezwaren invulling kan worden gegeven.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SP
De leden van de SP-fractie hebben met enige verbazing kennisgenomen
van de beantwoording door de regering van de eerste schriftelijke ronde.
Deze verbazing is er vooral in gelegen dat de regering naar oordeel van de
leden van de SP-fractie nodeloos mist creëert over de interpretatie van de
stabiliteitstoets en de vraag of er al dan niet een materiële wijziging in
deze toets plaatsvindt als gevolg van de implementatie van deze richtlijn.
De regering stelt meerdere malen dat er materieel niets verandert aan de
stabiliteitstoets met de implementatie van deze wet. De leden van de
SP-fractie vragen zich af hoe het dan kan dat er volgens de regering een
oude en dus andere interpretatie is van de stabiliteitstoets. Indien er
materieel niets verandert, dan zou er volgens deze leden ook geen oude,
andere interpretatie moeten zijn. Moeten de leden van de SP-fractie deze
uitspraak van de regering daarom zo opvatten dat er wel degelijk
materieel iets verandert aan de stabiliteitstoets? Zo nee, hoe moeten zij
die uitspraak dan opvatten?
De commissie-De Wit concludeert dat de toenmalige minister de toets op
financiële stabiliteit (het zogenaamde criterium C) beperkt heeft opgevat
en dat het ministerie beoogd heeft om in de geest de toen nog toekomstige Richtlijn deelnemingen in de financiële sector te handelen. Deelt de
regering deze conclusie van de commissie-De Wit? Heeft het ministerie
beoogd om in de geest van onderhavige richtlijn te handelen? Zo nee,
waarom deelt de regering die conclusie niet? Kloppen de interne
documenten waarop de commissie-De Wit zich baseert niet?
De commissie-De Wit concludeert verder dat het ministerie de toets op
financiële stabiliteit zo interpreteerde dat deze ondergebracht moest
worden bij de overige twee criteria. Deelt regering deze conclusie? Zo nee,
waarom niet? Deelt de regering de mening dat door het derde criterium
onder te brengen in de eerste twee, de toets op het derde criterium
gericht wordt op de instelling zelf? Zo nee, waarom niet? De leden van de
SP-fractie zouden verder graag weten in hoeverre de opvatting over de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 292, nr. 9

4

stabiliteitstoets zoals de regering deze heeft beschreven in de memorie
van toelichting en de nota naar aanleiding van het verslag verschilt van de
opvatting die door het Ministerie van Financiën is gehanteerd bij de
overname van ABN Amro? Indien hier wel verschil in zit, hoe kan er dan
sprake zijn van geen materiële verandering in de toetsing ten opzichte van
de huidige toetsingen?
De leden van de SP-fractie zien niet in waarom de huidige juridische
bevoegdheid van de minister in het overnameproces tot terughoudendheid noopt. Kan de regering duidelijk maken waarom dat zo is? Door
wie of wat wordt deze terughoudendheid opgelegd? Deze bevoegdheid is
immers door de wetgever aan de minister gegeven en zal daarom moeten
worden uitgeoefend wanneer de situatie dat voorschrijft. Bedoelt de
regering met haar opmerking over terughoudendheid dat de minister
eigenlijk geen eerlijke afweging kan maken bij de beoordeling van een
overname?
De regering stelt dat indien de ontwikkelingen dat vereisen de minister op
adequate wijze kan reageren. De leden van de SP-fractie vragen zich af
wat de regering bedoelt met op adequate wijze reageren en wanneer de
ontwikkelingen volgens de regering dat precies vereisen.
De toezichthouder van de overnemende partij kan geen aparte verklaring
van geen bezwaar meer afgeven. De toezichthouder van de over te nemen
partij moet wel advies inwinnen bij de andere toezichthouder. Dit heeft
volgens de regering een disciplinerende werking, omdat de toezichthouders er naar zullen streven eenzelfde oordeel te hebben. De leden van
de SP-fractie vragen de regering of deze disciplinerende werking er nu
niet is? Waarom zouden toezichthouders nu niet de prikkel hebben om tot
eenzelfde oordeel te komen? Hoe staat de eigen bevoegdheid daaraan in
de weg?
De regering merkt op bereid te zijn de aanbeveling van de de
commissie-De Wit, namelijk expliciete uitwerking van de stabiliteitstoets
in de richtlijn, onder de aandacht te brengen van de Europese Commissie.
Is de regering alleen bereid, of vindt zij het ook wenselijk? Zo nee,
waarom is dit niet wenselijk? Is het mogelijk dat, aangezien de huidige
uitwerking van de stabiliteitstoets blijkbaar een nieuwe interpretatie is,
andere landen andere interpretaties ontwikkelen? Zo nee, waarom is dat
niet mogelijk?
De voorzitter van de commissie,
Dezentjé Hamming-Bluemink
De griffier van de commissie,
Berck

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 292, nr. 9

5