Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

31 936

Luchtvaartbeleid

Nr. 1054

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 3 april 2023
Tijdens het Commissiedebat Luchtvaart van 6 oktober 2022 is aan de
leden Koerhuis (VVD) en Graus (PVV) toegezegd1 dat de Kamer wordt
geïnformeerd over de stand van zaken rondom de gegevensuitwisseling
van misdragende passagiers tussen luchtvaartmaatschappijen.
Vervolgens is het kabinet met de motie van de leden Van der Molen en
Koerhuis2 verzocht in overleg te gaan met de Nederlandse luchtvaartmaatschappijen en luchthavens over een tijdpad voor het zo snel als
mogelijk delen van zwarte lijsten. Zoals is aangegeven tijdens het
Tweeminutendebat Luchtvaart van 21 december 2022 (Handelingen II
2022/23, nr. 38, item 11) is het Ministerie van IenW in overleg met de
luchtvaartmaatschappijen om tot een dergelijke tijdpad te komen. Met
deze brief wordt u geïnformeerd over de uitkomsten en worden de motie
en de toezegging afgedaan.
Allereerst is het belangrijk te benadrukken dat de problematiek rondom
misdragende passagiers de volledige aandacht heeft van het Ministerie
van IenW. Om deze reden is het ministerie actief betrokken bij het
Platform Unruly Passengers (PUP) waarbinnen publieke en private
partijen actief samenwerken om deze problematiek het hoofd te bieden.
Hierbij wordt naar het gehele ketenproces van vluchten- en passagiersafhandeling gekeken. Daarbij wordt nagedacht over maatregelen die
kunnen bijdragen aan het terugbrengen van het aantal misdragende
passagiers. Hier valt te denken aan een recent door de Koninklijke
Marechaussee (KMar) ontwikkeld digitaal aangifteformulier voor
overtredingen door passagiers (aan boord).
Ook de luchtvaartmaatschappijen zetten zich gezamenlijk in voor de
aanpak van misdragende passagiers. Zo wordt onder andere geïnvesteerd
in training van grond- en cabinepersoneel om tijdig in te grijpen bij
1
2

kst-31936-1054
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Kamerstuk 29 665, nr. 444
Kamerstuk 31 936, nr. 1019.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 936, nr. 1054

1

misdragingen. Dit wordt gedaan in nauwe samenwerking met de
luchthavens en de Kmar. De Nederlandse luchtvaartmaatschappijen
hebben daarnaast een stappenplan opgesteld dat beschrijft welke
(vervolg)stappen noodzakelijk zijn om zwarte lijsten met unruly
passengers onderling te kunnen gaan delen. In de brief van 5 september
20223 is al aangegeven dat voor de luchtvaartmaatschappijen KLM en
Transavia voor eind van 2022 mogelijk zou worden om de zwarte lijsten
onderling te delen. Dit is inmiddels gerealiseerd. Op basis van die
ervaring en kennis kan nu het gezamenlijke stappenplan worden
doorlopen.
Met het doorlopen van het stappenplan moet blijken in hoeverre het delen
van de zwarte lijsten significant bijdraagt aan het terugbrengen van het
aantal misdragende passagiers. Vanuit de verantwoordelijkheid voor
luchtvaartveiligheid is het Ministerie van IenW nauw betrokken bij de
uitvoering van dit stappenplan.
Stappenplan Nederlandse luchtvaartmaatschappijen voor delen
zwarte lijsten
Naast KLM en Transavia deelt ook TUI binnen haar organisatie met andere
Europese dochtermaatschappijen zwarte lijsten. Deze privacygevoelige
informatie kan namelijk op dit moment enkel binnen dezelfde moederorganisatie van deze luchtvaartmaatschappijen worden gedeeld. Onderstaand stappenplan beschrijft wat er nodig is om ook tussen Nederlandse
luchtvaartmaatschappijen van verschillende moederorganisaties zwarte
lijsten te kunnen delen.
Stap 1
De eerste stap van het stappenplan betreft het in beeld brengen van het
effect van het delen van zwarte lijsten bij KLM/Transavia en TUI. Op basis
van data-analyse zal door de luchtvaartmaatschappijen worden onderzocht in welke mate het delen van zwarte lijsten bijdraagt aan het
terugbrengen van het aantal misdragende passagiers en wat daarbij
bepalende elementen zijn. Naar verwachting is dit onderzoek in het vierde
kwartaal van 2023 gereed.
Stap 2
Parallel aan de eerdergenoemde stap wordt door de luchtvaartmaatschappijen beoordeeld of de kwalificatie van de overtredingen geharmoniseerd
kan worden. Hierbij zullen de «levels of threat 4 van de International Civil
Aviation Organization (ICAO) als uitgangspunt worden genomen. Naar
verwachting zal deze stap in het vierde kwartaal van 2023 uitgevoerd zijn.
Stap 3
Naar aanleiding van bovenstaande analyses zal met de Autoriteit
Persoonsgegevens een gesprek plaatsvinden over de concrete invulling
van de vergunningseisen. Naar verwachting wordt deze stap in het vierde
kwartaal van 2023 uitgevoerd.
Stap 4
Vervolgens zullen de Nederlandse luchtvaartmaatschappijen op basis van
deze analyses bepalen of het bedrijfsmatig opportuun is om de zwarte
lijsten onderling te delen. Hierbij wordt de effectiviteit van het delen van
3
4

Kamerstuk 31 936, nr. 991.
Annex 17 van International Civil Aviation Organisation (ICAO).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 936, nr. 1054

2

de zwarte lijsten afgezet tegen de daarvoor benodigde middelen en inzet.
Deze laatste stap zal waarschijnlijk in het eerste kwartaal van 2024
afgerond zijn.
Het Ministerie van IenW zal de uitvoering van dit stappenplan voor het
delen van de zwarte lijsten op de voet volgen en waar nodig dit proces
ondersteunen en aanjagen.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
M.G.J. Harbers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 936, nr. 1054

3