Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 549

Wijziging van de Telecommunicatiewet ter
implementatie van de herziene
telecommunicatierichtlijnen

Nr. 6

VERSLAG
Vastgesteld 22 december 2010
De vaste commissie voor Economische Zaken, Landbouw en Innovatie1
belast met het voorbereidend onderzoek van bovengenoemd wetsvoorstel, heeft de eer als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de regering de vragen en opmerkingen in dit
verslag afdoende zal beantwoorden, acht de commissie hiermee de
openbare behandeling van het voorstel van wet voldoende voorbereid.
INHOUDSOPGAVE

1
Samenstelling:
Leden: Thieme, M.L. (PvdD), Wiegman-van
Meppelen Scheppink, E.E. (CU), Dijkgraaf, E.
(SGP), Ziengs, E. (VVD), Schaart, A.H.M.
(VVD), Snijder-Hazelhoff, J.F. (VVD), Lodders,
W.J.H. (VVD), Dijksma, S.A.M. (PvdA),
Samsom, D.M. (PvdA), Smeets, P.E. (PvdA),
Vliet, R.A. van (PVV), Gerbrands, K. (PVV),
Graus, D.J.G. (PVV), Verburg, G. (CDA),
Koppejan, A.J. (CDA), Koopmans, G.P.J.
(CDA), Gesthuizen, S.M.J.G. (SP), Jansen,
P.F.C. (SP), ondervoorzitter, Braakhuis, B.A.M.
(GL), Tongeren, L. van (GL), Ham, B. van der
(D66), voorzitter, Verhoeven, K. (D66) en
Jacobi, L. (PvdA).
Plv. leden: Ouwehand, E. (PvdD), OrtegaMartijn, C.A. (CU), Staaij, C.G. van der (SGP),
Leegte, R.W. (VVD), Houwers, J. (VVD), Elias,
T.M.Ch. (VVD), Taverne, J. (VVD), Jadnanansing, T.M. (PvdA), Klijnsma, J. (PvdA), Veen, E.
van der (PvdA), Bemmel, J.J.G. van (PVV),
Mos, R. de (PVV), Dijck, A.P.C. van (PVV),
Ormel, H.J. (CDA), Bijleveld-Schouten, A.T.B.
(CDA), Blanksma-van den Heuvel, P.J.M.G.
(CDA), Gerven, H.P.J. van (SP), Irrgang, E. (SP),
Grashoff, H.J. (GL), Klaver, J.F. (GL), Koolmees, W. (D66), Veldhoven, S. van (D66) en
Groot, V.A. (PvdA).

kst-32549-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

I.
1.
1.1.
1.2.
1.3.
1.4.

1.4.1.
1.4.1.1.
1.4.1.2.
1.4.1.3.
1.4.2.
1.5.
1.6.
1.7.
2.
3.
4.
II.

ALGEMEEN
Motivering van het wetsvoorstel
Twee nieuwe richtlijnen en een nieuwe verordening
Huidige Telecommunicatiewet
Voornaamste wijzigingen Europese kader op het
gebied van regulering van markten
Voornaamste wijzigingen in Europese kader met
betrekking tot de universele dienst en de rechten van
de eindgebruiker/consument
Versterking van de positie van de consument
Gemakkelijker overstappen
Transparantie en vergelijkbaarheid
Toegang tot internet en netneutraliteit
Gelijkwaardige toegang eindgebruikers met een fysieke
beperking
Continuïteit, veiligheid en integriteit
Bescherming van persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer
Toezicht en naleving
Toets inzake bedrijfseffecten en administratieve lasten
Consultatie
Uitvoeringstoetsen en adviezen
ARTIKELEN

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 549, nr. 6

Blz.
2
2
2
3
4

5
5
6
6
7
9
9
10
12
12
12
13
13

1

I. ALGEMEEN
De leden van de VVD-fractie hebben kennis genomen van het wetsvoorstel wijziging van de Telecommunicatiewet ter implementatie van de
herziene telecomrichtlijnen (hierna: wetsvoorstel 32 549). Naar aanleiding
van het wetsvoorstel hebben deze leden nog een aantal vragen.
Genoemde leden willen met name aandacht besteden aan netneutraliteit,
de meldplicht persoonsgegevens, interoperabiliteit en de cookie bepaling.
De leden van de PvdA-fractie hebben wetsvoorstel 32 549 met interesse
bekeken en hebben daarbij een aantal vragen. Deze leden menen dat aan
de implementatie van de richtlijnen moet worden voldaan, maar dat deze
wetswijziging ook de mogelijkheid biedt om een aantal andere wijzigingen
door te voeren in de Telecommunciatiewet.
De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van wetsvoorstel
32 549 en hebben een aantal vragen en opmerkingen.
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van onderhavig wetsvoorstel, maar hebben hierover nog enige vragen.
De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het voorliggende wetsvoorstel 32 549 en hebben hierover enkele vragen.
De leden van de D66-fractie hebben kennis genomen van wetsvoorstel
32 549.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van wetsvoorstel 32 549. Deze leden zien op dit moment geen
aanleiding voor het stellen van vragen.
1. Motivering van het wetsvoorstel
1.1. De implementatie van twee nieuwe richtlijnen en een nieuwe
verordening
De leden van de VVD-fractie merken op dat het hier gaat om de implementatie van een Europese richtlijn. Deze leden willen graag heel duidelijk
van de regering weten waar eventuele verschillen zijn tussen de Europese
richtlijnen en de Nederlandse implementatie. Waar gaat Nederland
verder? En indien dat het geval is, wat zijn overwegingen daarbij?
Deze leden hebben nog een algemene opmerking vooraf. Zonder de
nadere invulling van de wet door middel van regelgeving in algemene
maatregelen van bestuur en ministeriële regelingen is nog veel onduidelijk en kunnen deze leden alleen in algemene termen spreken. Wanneer
kunnen deze leden deze regelgeving verwachten ter bespreking?
Ook de leden van de CDA-fractie verzoeken de regering aan te geven in
hoeverre zij, en op welke plaatsen, heeft afgeweken van de richtlijnen.
Anders gesteld: waar zijn er nationale koppen op de richtlijnen gezet, en
waarom? Voorts wordt op een flink aantal plaatsen verwezen naar nog op
te stellen nadere regels.
Kan de regering een overzicht geven van alle nader op te stellen regelgeving, wat hierin precies zou kunnen worden geregeld en de datum
waarop dit gaat gebeuren, voor zover reeds is besloten dat dit gaat
gebeuren? Hoe wordt de Tweede Kamer hierbij betrokken? Een andere
vraag die genoemde leden hebben is hoe het overleg met het betrokken
bedrijfsleven is verlopen. De implementatietermijn is vrij kort, dus de
vraag kan worden gesteld in hoeverre alles uitvoerbaar is? Kan het
bedrijfsleven alles tijdig implementeren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 549, nr. 6

2

De leden van de SP-fractie merken op dat investeringszekerheid in de
sector van groot belang is. Is de regering bereid om in het kader van het
vergroten van de voorspelbaarheid van overheidsoptreden toe te zeggen
dat nieuwe en/of gewijzigde wet- en regelgeving op het gebied van
telecommunicatie tenminste vier maanden voor de datum van de inwerkingtreding gepubliceerd zal worden? Kan de regering aangeven wat de
overwegingen hierbij zijn?
Verder staan er een behoorlijk aantal delegatiebepalingen in het wetsvoorstel. De memorie van toelichting1 maakt niet altijd duidelijk over de
context waarin de regering nadere regels kan stellen. Dit kan leiden tot
onzekerheid in de sector. Zou de regering bij de delegatiebepalingen meer
informatie kunnen geven over het wanneer, waarom en de nut en
noodzaak van de bepalingen? Kan de regering verzekeren dat bij het
opstellen van nadere regels de sector wordt geconsulteerd? En dat
uitvoeringstermijnen in acht worden genomen die voldoende voorbereidingstijd toelaten? Zou de regering op dit punt de memorie van
toelichting willen aanpassen?
De leden van de D66-fractie spreken hun zorgen uit over het grote aantal
gedelegeerde artikelen. Wetsvoorstel 32 549 is vooralsnog primair een
kaderwet geworden en geeft op vele punten nog onvoldoende aan hoe de
uiteindelijke regels zullen uitvallen. Dit gaat op dit moment ten koste van
de voorspelbaarheid en investeringszekerheid die belangrijk is voor de
aanbieders op de telecommarkt. Daarnaast is er op deze manier ook
onvoldoende politieke controle op het daadwerkelijke beleid. Kan de
regering per delegering aangeven waarom is gekozen voor delegatie en
wat de consequenties zijn van het al dan niet direct opnemen in de
wettekst zelf.
1.2. Huidige Telecommunicatiewet

1

Kamerstuk 32 549, nr. 3.

De leden van de PvdA-fractie vragen de regering of die de verzwaarde
bewijslast voor OPTA uit de wet zou willen verwijderen. Die bewijslast is
eerder door de Tweede Kamer tot twee keer toe in de wet geamendeerd,
hoewel de Europese richtlijnen daar niet om vragen of toe dwingen. Klopt
de indruk van deze leden dat de verzwaarde bewijslast, of eigenlijk de
verzwaarde onderbouwingsplicht, OPTA soms belemmert in zijn toezichthoudende taak doordat bepaalde besluiten moeilijker overeind blijven of
zouden kunnen blijven voor de rechter door deze toegevoegde bepaling?
Zo ja, is de regering bereid deze bepaling per nota van wijziging uit de wet
te schrappen?
Deze leden maken zich zorgen over de moeite die het nog altijd kost om
toegang tot de kabel te forceren. Er dreigt een onevenwichtig speelveld te
ontstaan doordat KPN volledig gereguleerd wordt, met toegangsverplichting, dienstverleningsregulering en prijsregulering, en de kabel
volledig vrij spel heeft. Dat is volgens deze leden zeer onwenselijk. Is de
regering het met deze leden eens dat de consumentenmarkt voor vaste
netwerkverbindingen naar verwachting op korte en middellange termijn
zich niet tot een markt van volledige concurrentie kan ontwikkelen, maar
een oligopolie zal blijven met twee of drie aanbieders? Is de regering het
derhalve met deze leden eens dat het voor de eerlijke concurrentie tussen
deze aanbieders en voor de concurrentie op dienstenniveau essentieel is
dat sprake is van een gelijk speelveld en van openstelling van de toegang
tot de netwerken voor dienstenaanbieders op beide (of alle) netwerken?
Welke mogelijkheden ziet de regering om dit gelijke speelveld te realiseren? Ziet de regering bijvoorbeeld een mogelijkheid om met de
Europese Commissie te spreken over een specifieke toestemming om op
de Nederlandse markt wettelijk een toegangsverplichting op te leggen aan
beide spelers? Ziet de regering een mogelijkheid om OPTA wettelijk de te
reguleren markt op te leggen zodat de rechtbank niet meer hoeft te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 549, nr. 6

3

toetsen op de overtuigingskracht van de marktanalyse van OPTA? Ziet de
regering tot slot een mogelijkheid om zaken die eerst dienen te worden
goedgekeurd door de Europese Commissie, waar al bezwaar gemaakt kan
worden door marktpartijen, vrij te stellen van de mogelijkheid om beroep
in te stellen bij de rechtbank, zodat marktafbakening en marktanalyse door
OPTA niet vatbaar zijn voor beroep bij de rechtbank, maar alleen het
besluit zelf? Welke mogelijkheden heeft OPTA om langdurige regulering
toe te passen bij marktomstandigheden die naar verwachting op afzienbare termijn niet zullen wijzigen? Is de regering het met deze leden eens
dat vanwege investeringszekerheid voor zowel aanbieders van infrastructuur als diensten langdurige zekerheid over regulering noodzakelijk
is?
De regering stelt dat zij van mening is dat de Telecommunicatiewet in
belangrijke mate heeft voldaan aan het gestelde doel. Kan de regering
nader ingaan op dit doel en haar stelling nader toelichten? Welke
uitdagingen ziet de regering nog voor de toekomst? De regering stelt
overigens dat zich met name op het gebied van consumentenbescherming steeds weer nieuwe problemen blijken aan te dienen die vragen om
nieuwe en aanvullende regelgeving. De leden van de CDA-fractie
vernemen graag van de regering welke problemen zij bedoelt en hoe zij
daarmee om zal gaan.
Aangezien de telecomsector bij uitstek een multinationaal, grensoverschrijdende, opereert, dient duidelijk gemaakt te worden welk nationaal
recht wanneer van toepassing is, zo stellen de leden van de SP-fractie.
Hierbij dient een keuze gemaakt te worden voor het «country of origin»
principe, danwel het «country of use» principe. In het eerste geval geldt
het heersend recht van het land waarin het bedrijf/de instelling die een
telecommunicatiedienst aanbiedt, is gevestigd. In het tweede geval geldt
het recht van het land waarin gebruik wordt gemaakt. In het eerste geval
worden de administratieve lasten van inwinnen van informatie over het
heersend recht, danwel het doen van een beroep daarop, vooral bij de
eindgebruiker neergelegd. In het tweede geval vooral bij het bedrijf.
Daarnaast zijn er ook nog gevolgen voor de mogelijkheden voor de Staat
om het recht te handhaven. Deze leden zijn er in principe voorstander van
om keuzes te maken die de lasten voor de consument/eindgebruiker zo
laag mogelijk maken, tenzij er dringende redenen zijn die dat principe
doorkruisen. Zou de regering kunnen aangeven hoe zij met dit principe
omgaat, en de memorie van toelichting op een aantal punten, zoals
aangegeven in de inbreng van deze leden, kunnen aanpassen zodat
hierover meer helderheid wordt gegeven?
1.3. Voornaamste wijzigingen Europese kader op het gebied van
regulering van markten
De leden van de CDA-fractie lezen dat op minder markten ex-ante
marktregulering zal plaatsvinden. Een markt wordt door de Europese
Commissie in de aanbeveling relevante markten opgenomen indien er
sprake is van structurele toegangsbelemmeringen, de marktstructuur niet
op korte termijn neigt naar daadwerkelijke concurrentie en het algemene
mededingingsrecht alleen niet volstaat om het marktfalen voldoende te
verhelpen. Kan de regering aangeven welke markten dit in Nederland
betreft?
Er komt een versterkt orgaan van de Europese telecomtoezichthouders,
Body of European Regulators for Electronic Communications (BEREC)
genaamd. Kan de regering nader toelichten op welke wijze de bevoegdheden van dit orgaan precies worden versterkt?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 549, nr. 6

4

1.4. Voornaamste wijzigingen in Europese kader met betrekking tot de
universele dienst en de rechten van de eindgebruiker/consument
1.4.1. Versterking van de positie van de consument
Ten aanzien van de interconnectieverplichting zoals vastgelegd in artikel
6.5 vragen de leden van de PvdA-fractie de regering of met de bepalingen
gegarandeerd wordt dat consumenten altijd telefonisch alle andere
abonnees binnen Europa kunnen bereiken? Geeft de uitzonderingsmogelijkheid van technische uitvoerbaarheid of economische haalbaarheid
bedrijven niet teveel mogelijkheden om onder de interconnectieverplichting uit te komen? Kan de regering toelichten in wat voor situatie
interconnectie economisch niet haalbaar zou zijn? Hoe kan OPTA dat
vaststellen? Is de regering het met deze leden eens dat in geval van
interconnectie er geen sprake kan zijn van eerlijke marktwerking, omdat er
altijd sprake is van een afhankelijkheidsrelatie, aangezien een kleine
aanbieder zijn klanten altijd wil kunnen bieden dat ook abonnees van
grote aanbieders bereikt kunnen worden? Kan OPTA alleen reguleren als
sprake is van een aanmerkelijke marktmacht? Zo ja, kan die aanmerkelijke
marktmacht niet altijd verondersteld worden, aangezien de ene aanbieder
in een dergelijke situatie altijd macht heeft over de andere aanbieder? Zou
het niet beter zijn als OPTA altijd in geval van conflict tussen twee partijen
een interconnectieverplichting tegen een vast standaard tarief kan
opleggen?
De leden van de PvdA-fractie vragen de regering hoe die aankijkt tegen de
verspreiding van de Telefoongids. Deze leden constateren dat steeds meer
mensen zo’n gids op papier niet meer willen ontvangen. Desondanks
wordt de gids huis aan huis verspreid. Kan de regering bevestigen dat die
huis-aan-huis-verspreiding niet wettelijk verplicht is? De Telefoongids
biedt zelf de mogelijkheid van een opt-out waarbij mensen aan kunnen
geven geen gids meer te willen ontvangen. Desondanks hebben veel
mensen de gids dit jaar toch weer in de bus gehad. Ziet de regering wat in
de mogelijkheid om de opt-outregeling in de wet op te nemen zodat bij
een herhaling van de ongewenste bezorgingen van dit jaar de Telefoongids beboet kan worden? Kan van de Telefoongids geëist worden
ongewenst bezorgde gidsen weer op te komen halen? Nu worden de
kosten immers op de samenleving afgewenteld aangezien de gidsen als
oud papier worden aangeboden en verwerkt moeten worden.
Herinnert de regering zich de moties van de leden Van Dam en Hessels1
over een verbod op koppelverkoop tussen toegang tot een communicatienetwerk en communicatiediensten of inhoud? Is de regering bereid de
ambitie die in deze moties werd uitgesproken op te pakken en deze tot de
zijne te maken en zodoende te gaan werken aan een duidelijke scheiding
van de markten voor infrastructuur en de markten voor diensten en
inhoud? Zo ja, ziet de regering mogelijkheden om buiten het kader van de
Europese richtlijnen een dergelijk verbod op koppelverkoop in de wet op
te nemen, zo vragen de leden van de PvdA-fractie?
De leden van de PVV-fractie vinden de rechtszekerheid en keuzemogelijkheden van de consument van groot belang. Ook de toegang tot openbare
elektronische communicatiediensten voor eindgebruikers met een fysieke
beperking vinden deze leden zeer belangrijk.
1.4.1.1. Gemakkelijker overstappen

1
Kamerstukken 26 643, nr. 68 en 30 800 XIII,
nr. 19.

De leden van de PVV-fractie hebben een aantal opmerkingen ten aanzien
van nummerbehoud. In het kader van de volledige keuzevrijheid van
consumenten zou de mogelijkheid van nummerbehoud kunnen worden
uitgebreid naar de diverse aanbieders van Voice Over Internet Protocol

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 549, nr. 6

5

(VOIP). Nu is het nummerbehoud beperkt tot enkele aanbieders. Veel VOIP
aanbieders bieden middels het Session Initiation Protocol (SIP) de mogelijkheid om je bestaande telefoons te gebruiken zonder dat de computer
aan staat. Nummerbehoud zou ook voor deze aanbieders mogelijk
moeten zijn. Op dit moment is dat niet het geval.
De leden van de CDA-fractie vinden het een goede zaak dat de positie van
de consument wordt verstevigd, bijvoorbeeld door overstappen gemakkelijker te maken. De regering wijst erop dat overstappen voor consumenten
al gemakkelijker is gemaakt door een eerdere wijziging van de Telecommunicatiewet. Heeft de regering in de nabije toekomst nog verdere
maatregelen, behoudens de uit de gewijzigde Universeledienstrichtlijn
voortvloeiende aanpassingen van de Telecommunicatiewet, in petto op
het gebied van het overstappen?
1.4.1.2. Transparantie en vergelijkbaarheid
De leden van de PVV-fractie vinden het een goede zaak dat eisen worden
gesteld aan de leesbaarheid en de begrijpelijkheid in de overeenkomsten
van de aanbieders. Verder dringen deze leden aan op een goede informatieverstrekking aangaande de aangeboden belbundels. Zeer vaak sluiten
consumenten nu een bundel af voor bijvoorbeeld 100 minuten. In de
praktijk blijkt vaak dat bij circa 80 minuten de teller al weer begint te
lopen. Het terugzoeken via de beveiligde persoonlijke omgeving op de
website van de aanbieder blijkt dan alles behalve eenvoudig.
Voor de leden van de CDA-fractie zijn transparantie en vergelijkbaarheid
belangrijke punten. De regering stelt dat «uit verschillende onderzoeken is
gebleken dat de tariefinformatie in de vaste en mobiele telefoniemarkt op
bepaalde punten tekort schiet. Zo blijkt uit een onderzoek1 in opdracht van
het college dat consumenten in de praktijk moeite hebben tariefinformatie
te achterhalen». Deze leden vinden het goed dat de regering het achterhalen van tariefinformatie heeft verbeterd. Is de tariefinformatie in de
vaste en mobiele telefoniemarkt nu afdoende geregeld? Zo nee, welke
verbeteringen zijn er nog mogelijk?
Lidstaten krijgen de mogelijkheid om het verstrekken van informatie voor
eindgebruikers voor te schrijven. Deze leden merken op dat de regering
vooralsnog geen gebruik maakt van deze bevoegdheid, maar een
delegatiegrond opneemt in de wet. Kan de regering dit nader toelichten?
Waarom wordt deze mogelijkheid niet in de wet ingevuld? Denkt de
regering dat dergelijke voorschriften in de toekomst wel noodzakelijk zijn,
gezien het feit dat wel een delegatiegrond wordt opgenomen?
Hetzelfde geldt voor de mogelijkheden voor lidstaten om extra faciliteiten
voor te schrijven, zoals meer inzicht geven in de tussenstand van de
factuur en de resterende bundel, en het opstellen van een belprofiel over
bijvoorbeeld het gemiddelde belgedrag over de laatste zes maanden. Ook
ten aanzien hiervan neemt de regering slechts een delegatiebepaling op.
Genoemde leden hebben met instemming kennisgenomen van het feit dat
een en ander niet meteen in de wet verplicht wordt gesteld, maar dat
marktpartijen in dat kader worden aangemoedigd om actie te ondernemen. Wel vragen genoemde leden hoe en op welke termijn de regering
een en ander gaat monitoren.

1
Newcom Research & Consultancy, december 2008.

In het onderhavige wetsvoorstel wordt een aantal punten genoemd
waarop de aanbieder informatie moet verstrekken over te leveren
diensten. Die punten kunnen nog aangevuld worden via lagere regelgeving. De leden van de SP-fractie constateren dat vergelijkbaarheid en
transparantie van informatie belangrijk is, en dat daar op deze wijze
invulling aan wordt gegeven. Tegelijkertijd zien deze leden dat bij een
teveel aan informatie dat wordt verstrekt, de mogelijkheden van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 549, nr. 6

6

consumenten om op basis van voor hem belangrijke gegevens te kunnen
kiezen worden verkleind. De consument ziet dan door de bomen het bos
niet meer. Op welke wijze wordt in wetsvoorstel 32 549 omgegaan met
deze balans?
Deze leden constateren daarnaast dat een aantal faciliteiten, zoals het
opstellen van een belprofiel, nog niet wettelijk is voorgeschreven. Welke
omstandigheden zouden ertoe kunnen leiden dat de noodzaak hiertoe
ontstaat?
1.4.1.3. Toegang tot internet en netneutraliteit
De leden van de VVD-fractie staan voor een open internet. Netneutraliteit
is van groot belang. Het is niet aan de providers bepaalde verkeersstromen of internetsites met voorrang te behandelen, tenzij dat voor de
goede werking van het netwerk noodzakelijk is. In beginsel zouden alle
verkeersstromen en internetsites met het ook op een goede dienstverlening gelijk behandeld moeten worden. Deze leden zijn verheugd over
het feit dat hier aandacht voor is in wetsvoorstel 32 549. Over het
algemeen is de netneutraliteit in Nederland goed geregeld. Genoemde
leden achten, net als de regering, aanvullende regelgeving dan ook niet
noodzakelijk. Brussel heeft al aangegeven niet zo te wachten op heel
gedetailleerde plichten. De klant moet keus hebben en dat is in Europa en
zeker in Nederland wel veel beter dan in de Verenigde Staten. Wel willen
deze leden de regering vragen waakzaam te zijn. Transparantie van
aanbieders over wat zij met verkeer doen is absoluut noodzakelijk. Als zij
verkeer willen afknijpen moeten ze dat duidelijk maken, zodat de klant een
ander abonnement kan kiezen of kan overstappen.
Genoemde leden vinden interoperabiliteit zeer belangrijk. Het basisprincipe dat alle nummers zoveel mogelijk aankiesbaar moeten zijn
vinden deze leden dan ook een goed uitgangspunt. Bij een volledige
aankiesbaarheidsverplichting stellen deze leden echter vraagtekens. De
huidige regelgeving maar ook commerciële belangen volstaan om de
aankiesbaarheid van alle vaste en mobiele bellers te waarborgen. Om de
huidige regels mogelijk nog verder aan te scherpen naar wat lijkt een
volledige aankiesbaarheidsverplichting betekent feitelijk dat aanbieders
niet langer de vrijheid hebben om hun dienstenportfolio naar eigen inzicht
in te richten omdat zij geacht worden alle bestemmingen/nummers
bereikbaar te maken. Dit beperkt de ondernemersvrijheid en de mogelijkheid voor bedrijven om zich te onderscheiden in een sterk concurrerende markt. Daarom vragen deze leden dan ook aan de regering of deze
van mening is dat het toegestaan moet zijn om bepaalde bestemmingen
niet aankiesbaar te maken als gevolg van commerciële keuzes die een
aanbieder maakt, mits deze aanbieder vooraf aan het sluiten van een
overeenkomst ook volledig transparant is over de beperkingen in zijn
dienstenportfolio? Zo nee, waarom niet?
In onderdeel d van het eerste lid van artikel 7.3 stelt de regering dat
eventuele beperkingen van de toegang tot of het gebruik van diensten en
toepassingen gemeld moeten worden. In artikel 7.4a creëert de regering
ogenschijnlijk ruimte voor zichzelf om dat soort beperkingen tegen te
gaan. Is de regering het met de leden van de PvdA-fractie eens dat
aanbieders van communicatienetwerken of -diensten niet de toegang tot
diensten en toepassingen horen te blokkeren? Deze leden menen net als
de regering dat het internet open en vrij moet zijn en dat verhoudt zich
niet tot de mogelijkheid voor aanbieders van toegang tot het internet om
bepaalde diensten en toepassingen te mogen blokkeren. Deze leden
vragen de regering dan ook om niet alleen deze bepalingen te heroverwegen, maar ook om een bepaling op te nemen in de wet die het
aanbieders van toegang tot het internet verbiedt om de toegang tot
bepaalde diensten te blokkeren of te belemmeren. Volgens deze leden zou

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 549, nr. 6

7

slechts een uitzondering moeten kunnen bestaan voor neutraal netwerkmanagement, oftewel netwerkmanagement dat wel het functioneren van
het netwerk optimaliseert door bepaald soort diensten voorrang te geven
in het netwerkverkeer boven andere, maar zonder daarbij de ene
specifieke dienst te bevoordelen boven een andere. Concreet bedoelen
deze leden dat een aanbieder wel video anders mag behandelen dan
e-mail, maar niet de ene videodienst (bijvoorbeeld de eigen videodienst)
voorrang mag geven boven de andere. Bovendien kan het volgens deze
leden niet zo zijn dat aanbieders langs de weg van het netwerkmanagement trachten diensten van concurrenten te benadelen, bijvoorbeeld door
VOIP zodanig te benadelen dat het niet goed functioneert om zo concurrentie voor de eigen (mobiele) spraakdienst te belemmeren. Ziet de
regering mogelijkheden om een dergelijke regeling in de wet op te
nemen? Op welke wijze zou dit wettelijk vastgelegd kunnen worden? Is de
regering bereid daartoe een nota van wijziging voor te bereiden?
Is de regering het met deze leden eens dat het aansluiten op een
openbaar elektronisch communicatienetwerk op een vaste locatie, zoals is
opgenomen in artikel 9.1, eerste lid, onderdeel a, onvoldoende waarborg
biedt voor normaal gebruik van de vandaag gebruikelijke communicatievoorzieningen? Is het niet nodig dat daarbij een minimumkwaliteit en dus
ook een minimum snelheid van de internetverbinding kan worden
gegarandeerd aan iedere burger van dit land? Ziet de regering mogelijkheden om binnen afzienbare termijn iedere Nederlander recht te geven op
een breedbandverbinding, met een hoger ambitieniveau dan Europees is
vastgesteld? Deze leden nemen aan dat de regering het ook onwenselijk
vindt dat consumenten in dunbevolkte gebieden niet volwaardig gebruik
kunnen maken van internet. Welke mogelijkheden ziet de regering om die
consumenten ook gebruik te kunnen late maken van de laatste ontwikkelingen?
Is de Universele Dienstverplichting nu al zodanig ingericht dat bij
nieuwbouw niet meer standaard een ouderwetse koperdraad dient te
worden neergelegd, maar gewoon een glasvezel kan worden geplaatst?
Staat de regulering die dwingt tot het fysiek kunnen ontbundelen van de
local loop dit niet in de weg? Zo ja, welke mogelijkheden ziet de regering
om dit te moderniseren?
Is de regering het met genoemde leden eens dat toegang tot internet in de
huidige informatiemaatschappij van vrijwel gelijke betekenis is als
beschikbaarheid van elektriciteit? Zo ja, is de regering het dan ook met
deze leden eens dat de internetverbinding van consumenten dezelfde
bescherming dient te genieten als de beschikbaarheid van elektriciteit?
Mensen kunnen niet zomaar worden afgesloten van elektriciteit, daarvoor
staan in de Elektriciteitswet de nodige waarborgen. Is de regering bereid
om soortgelijke waarborgen ook op te nemen in de Telecommmunicatiewet zodat mensen evenmin zomaar kunnen worden afgesloten van
internet?
Hoe vertaalt de stelling in het regeerakkoord zich dat het kabinet een vrij
en open internet nastreeft zich in het beleid van de regering? Zitten er
elementen in dit wetsvoorstel die een vrij en open internet beschermen?
Is de regering het met deze leden eens dat afluisteren of aftappen van
internetverkeer, anders dan op basis van het wetboek van strafvordering,
verboden zou moeten zijn? Is dat volgens de regering al voldoende
geregeld in de wet? Is bijvoorbeeld het gebruik van een techniek als «deep
packet inspection» door providers uitgesloten (uitgezonderd een
eventuele machtiging op basis van het wetboek van strafvordering)? Zo
nee, is de regering bereid het wetsvoorstel aan te passen zodat afluisteren
en aftappen zonder uitdrukkelijke toestemming van de gebruiker niet is
toegestaan?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 549, nr. 6

8

De leden van de CDA-fractie vragen de regering aan te geven hoe de
aankiesbaarheid precies is geregeld. Is het zo dat iedere bellers met hun
(vaste of mobiele) telefoon naar elk nummer overal ter wereld moeten
kunnen bellen? Of is het aanbieders ook toegestaan dit te beperken mits
duidelijk gecommuniceerd?
1.4.2. Gelijkwaardige toegang eindgebruikers met een fysieke beperking
Een belangrijk element is de gelijkwaardige toegang voor eindgebruikers
met een fysieke beperking. In de ogen van de leden van de CDA-fractie is
het van groot belang dat ook zij een goede toegang tot allerlei diensten en
voorzieningen hebben, zodat zij goed mee kunnen doen in onze maatschappij. De regering stelt dat het opdragen van dergelijke diensten en
voorzieningen die vallen onder de universele dienstverlening plaatsvindt
indien deze diensten niet door het normale functioneren van de markt
worden gegarandeerd. Hoe en op welke termijn wordt dit precies
gemonitord? Genoemde leden merken op dat in lagere regelgeving zal
worden uitgewerkt aan welke kwaliteitseisen deze diensten en voorzieningen moeten voldoen en dat de diensten betaalbaar worden aangeboden. Kan de regering bevestigen dat de regels er met name op worden
gericht dat bepaalde diensten en voorzieningen openstaan voor mensen
met een fysieke beperking, en dat de kwaliteit voldoende is, maar dat de
regels niet zozeer zien op hoe dit technisch gezien precies wordt
geregeld? Deze leden nemen aan dat de regering dit bedoelt met haar
statement dat zij het voornemen heeft om de uitwerking van de universele
dienst techniekneutraler te maken. Hieromtrent stelt de regering dat de
wijzigingen die hiervoor nodig zijn, als ook het verzoek om de definitie
van het verzorgingsgebied aan te passen, buiten de implementatie van de
gewijzigde Universeledienstrichtlijn valt. Kan de regering aangeven
wanneer een en ander dan wel wordt geregeld?
Deze leden vragen de regering ook te reageren op het onderzoek van
Stichting Waarmerk Drempelvrij in opdracht van gehandicaptenorganisaties naar de toegankelijkheid van gemeentelijke websites. Hieromtrent
vallen nog zaken te verbeteren, zo merken genoemde leden op.
Lidstaten moeten maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat eindgebruikers met een fysieke beperking functioneel gelijkwaardige toegang tot
openbare communicatiediensten krijgen. Dit punt kunnen de leden van de
SP-fractie waarderen. Deze leden vragen of andere landen dit voorschrift
op een vergelijkbare wijze hebben geïmplementeerd als in dit wetsvoorstel en wat de ervaringen daarmee zijn. Kan de regering ook aangeven
welke meerkosten er zijn voorzien voor mensen met een beperking om
toestellen en applicaties te verkrijgen die hiervoor zijn?
1.5. Continuïteit, veiligheid en integriteit
De leden van de VVD-fractie plaatsen vraagtekens bij de nieuw in te
voeren meldplicht voor aanbieders van openbare elektronische communicatiediensten bij inbreuken op persoonsgegevens. Deze leden steunen het
principe achter deze meldplicht maar acht het disproportioneel dat de
meldplicht rust op de aanbieder, de internet service provider. De aanbieders van telecommunicatiediensten hebben veelal geen zicht op de
inhoud van de data die over hun netwerk getransporteerd worden. Het is
voor hen dan ook buitengewoon lastig alles te scannen op privacygevoelige informatie. Genoemde leden maken zich ook zorgen over de
administratieve lasten die gemoeid zijn met deze maatregel. In de
memorie van toelichting van onderhavig wetsvoorstel wordt aangegeven
dat deze lasten niet zo hoog zijn. Uit de markt krijgen deze leden echter
hele andere informatie. Hoe kijkt de regering hier tegenaan? Verder zou
het toezicht op deze maatregel bij de OPTA komen te liggen. Terwijl al
bekend is dat dergelijke verplichtingen buiten de telecomsector onder het
toezicht van het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) zouden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 549, nr. 6

9

komen. Kan de regering aangeven waarom het toezicht niet volledig bij
het CBP gelegd kan worden?
De leden van de PvdA-fractie spreken hun waardering uit voor artikel
11.3a dat aanbieders verplicht een inbreuk op de beveiliging van hun
netwerken te melden bij het college. Deze leden vragen echter waarom
deze meldingsplicht alleen geldt indien de inbreuk nadelige gevolgen
heeft voor de bescherming van persoonsgegevens. Geeft dat aanbieders
niet teveel ruimte voor eigen interpretatie? En waarom hoeft de aanbieder
degene wiens persoonsgegevens het betreft alleen te waarschuwen
indien de inbreuk waarschijnlijk ongunstige gevolgen zal hebben voor
diens persoonlijke levenssfeer (tweede lid)? Is het niet aan de persoon die
het betreft te beoordelen of de inbreuk nadelig is, niet aan de aanbieder
bij wie is ingebroken? Is de regering bereid om aanbieders te verplichten
zo’n inbreuk altijd te melden, in elk geval aan de persoon wiens gegevens
het betreft, zo vragen deze leden?
De leden van de PVV-fractie vinden de benodigde voorafgaande toestemming van zowel de abonneegebruiker als de gebruiker als het gaat om
elektronische verzending van reclameboodschappen een goede zaak.
Verder zou er wellicht ook regelgeving kunnen komen om de huidige zeer
hinderlijke reclameblokken die te voorschijn komen voor de tekst en
waarvan de sluitfunctie vaak «zeer verdekt is opgesteld» te verbieden. Ook
de onontkoombare reclameblokken voor allerlei nieuwsitems zou mooi
«de nek om gedraaid kunnen worden» in aanvullende regelgeving. Te
denken valt ook aan een vergelijkbare meldplicht waar de gebruiker dan
toestemming voor zou moeten geven.
Het nieuwe artikel 13bis van de Kaderrichtlijn introduceert een aantal
verplichtingen vanuit de optiek van de continuïteit van de netwerken en
dienstverlening met behulp van de netwerken. Het is de leden van de
CDA-fractie niet geheel duidelijk hoe de tweede nieuwe verplichting, die
ziet op de integriteit van openbare elektronische communicatienetwerken
netwerken, door de regering zijn ingevuld. Kan de regering dit nader
toelichten? En wat wordt bedoeld met de stelling dat «de mogelijkheid
bestaat dat de Minister van Economische Zaken nadere regels stelt op het
punt van de veiligheid en netwerkintegriteit»?
Een nieuwe verplichting is ook de meldplicht voor veiligheidsinbreuken en
het verlies van integriteit in het geval deze een belangrijk effect hebben
gehad op de continuïteit van het netwerk of de daarover geleverde
diensten. Deze leden vragen wanneer het meldpunt wordt ingesteld. Hoe
wordt de Europese discussie over de brede meldplicht hierin betrokken?
1.6. Bescherming van persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer
Cookies leveren een belangrijke bijdrage aan de werking van internet. De
leden van de VVD-fractie ondersteunen de inhoud van de zogenaamde
«cookiebepaling». Het is goed dat gebruikers vooraf toestemming moeten
geven en geïnformeerd dienen te worden conform de Wet bescherming
persoonsgegevens. Deze leden achten het echter wel van groot belang dat
naar de praktische uitvoerbaarheid wordt gekeken bij de toepassing
ervan. Deze leden zijn dan ook groot voorstander van een realisatie via de
browserinstellingen.
De leden van de PvdA-fractie zijn blij dat de regering invulling geeft aan
het cookieverbod uit de Europese richtlijnen op een wijze die het normale
functioneren van websites niet belemmert, maar de eindgebruiker wel
meer bescherming biedt tegen ongewenst gebruik van zijn persoonsgegevens. Desondanks vragen deze leden of die beschermingsmaatregelen,
zoals voorgesteld in artikel 11.7a, eerste lid, wel ver genoeg gaan. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 549, nr. 6

10

regering heeft, naar verluidt na enig beraad, ervoor gekozen om in
onderdeel b niet te kiezen voor de termen «geïnformeerde toestemming»
en «uitdrukkelijke toestemming». Waarom niet, zo vragen deze leden? Is
het niet juist van belang dat consumenten weten welke persoonsgegevens van hen verzameld worden en dat zij daarvoor uitdrukkelijk
toestemming dienen te verlenen? Laat de door de regering gekozen
formulering nu niet teveel ruimte om middels een algemene toestemming
voor het plaatsen van cookies allerhande persoonsgegevens op te slaan
en door te geven?
De leden van de PVV-fractie vinden bescherming van persoonsgegevens
en persoonlijke levenssfeer een gevaarlijk terrein. In de huidige economische crisis, is de Webshop branche er juist een die een behoorlijke
groei laat zien. Een van de oorzaken hiervoor is het winkelgemak. De
vraag is dus hoe deze meldplicht geïmplementeerd gaat worden. Het mag
natuurlijk niet zo zijn dat iemand midden in een bestelling even naar een
andere site gaat en vervolgens alle reeds ingevoerde gegevens weer kwijt
is. Cookies zijn bedoeld voor gebruiksgemak. Het maakt internet ook
sneller en gebruiksvriendelijker. Deze leden zien hier dus een afweging
tussen gebruiksgemak en privacy. Een optie zou kunnen zijn om de
meldplicht eenmalig door de browser te laten doen met bovenstaande
waarschuwing betreffende gebruikersgemak versus privacy. Er wordt
gesproken over het uitzonderen van de technisch noodzakelijke cookies.
Valt gebruikersgemak daaronder?

1
2

46/95/EG.
2009/136/EG.

De leden van de D66-fractie hebben enkele technische vragen over het
gedeelte in onderhavig wetsvoorstel dat schrijft over cookies. Kan de
regering expliciet aangeven of browserinstellingen wel of niet een
geschikte manier zijn voor toestemming van internetgebruikers? Hoe ziet
de regering voor zich dat vrije, specifieke, op informatie berustende
wilsuiting wordt gegeven door de internetgebruiker, zoals wordt geëist
van «toestemming» in artikel 5, derde lid, van de e-privacyrichtlijn en
zoals is uitgelegd in artikel 2, onderdeel h, van de richtlijn betreffende de
bescherming van gegevens1? Deelt de regering de visie dat artikel 5,
derde lid, expliciet om opt-in toestemming vraagt? Deelt de regering de
visie dat opt-out toestemming, in de vorm van toestemming via browserinstellingen, onvoldoende is voor het geven van toestemming, namelijk
een vrije, specifieke, op informatie berustende wilsuiting?
De formulering van overweging 66 uit de richtlijn Burgerrechten2 heeft
onduidelijkheid gecreëerd in verband met de interpretatie van artikel 5,
derde lid, van de e-privacyrichtlijn. Is de regering op de hoogte van de
recente uitspraak van het Europese Hof, dat stelt dat als een overweging
en een artikel van een richtlijn elkaar tegenspreken, en de overweging en
het artikel allebei duidelijk zijn, het artikel prevaleert? Is de regering op de
hoogte dat Eurocommissaris Reding zich meerdere malen heeft uitgelaten
dat alleen opt-in consent voldoende is om te voldoen aan de eisen van de
richtlijnen inzake e-privacy en gegevensbescherming?
In artikel 5, derde lid, van de e-privacyrichtlijn wordt de nadruk gelegd op
het leveren van voorafgaande informatie en het verkrijgen van voorafgaande toestemming (voorafgaand aan het begin van de verwerking). De
memorie van toelichting van onderhavig wetsvoorstel tot herziening van
de telecommunicatiewet spreekt met geen woord over de manier van
informatie verstrekken. Kan de regering duidelijker zijn over zijn visie op
de manier van informatie verstrekken? Artikel 11.7.a. van het wetsvoorstel
zelf is naar mening van deze leden niet duidelijk. Is de regering zich ervan
bewust dat alleen informatieverstrekking vooraf in lijn is met de richtlijnen
betreffende e-privacy en gegevensbescherming?
Op welke Europese initiatieven doelt de regering bij zijn uitleg voorlopig
niet het voornemen te hebben om nadere voorschriften te geven? Kan de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 549, nr. 6

11

regering uitleggen hoe zelfregulering in zijn algemeenheid kan worden
gebruikt om een richtlijn te implementeren?
Kan de regering ingaan op de effecten voor kleine internetpartijen en voor
innovatie wanneer gekozen wordt voor een opt-in toestemming?
1.7. Toezicht en naleving
OPTA heeft een uitgebreid takenpakken, zo constateren de leden van de
PvdA-fractie. Deze leden hebben soms de indruk dat het uitgebreide
takenpakket en het grote aantal juridische procedures het uiterste vergt
van de capaciteit van OPTA. Deze leden vragen de regering of de
capaciteit van OPTA wel toereikend is om scherp en effectief toezicht te
kunnen houden op de Telecommunicatiemarkt. Hoe kijkt de regering aan
tegen de capaciteit van OPTA? Zou uitbreiding van de capaciteit niet meer
voor de hand liggen dan een bezuiniging op deze toezichthouder?
Deze leden zien bovendien reikhalzend uit naar de beloofde visie van de
regering op OPTA en andere toezichthouders. Deze leden hebben altijd
veel waarde gehecht aan het sectorspecifiek toezicht en achten dat ook
noodzakelijk voor de middellange termijn. In het Europese reguleringskader is de balans steeds meer verlegd van ex-ante toezicht naar ex post
toezicht, iets wat deze leden niet altijd verstandig hebben gevonden. Hoe
kijkt de regering aan tegen de wenselijkheid van ex-ante toezicht op de
telecommunicatiemarkt en heeft de regering de ambitie het Europese
reguleringskader weer meer te verleggen naar ex ante regulering om
concurrentieproblemen te vermijden, in plaats van mededingingsproblemen aan te pakken als ze zich al voordoen zoals het kader nu grotendeels voorschrijft?
De leden van de CDA-fractie vragen de regering aan te geven waarom het
toezicht op de naleving van de bepalingen uit hoofdstuk 11 en 11a, inzake
persoonsgegevens, niet wordt neergelegd bij het CBP?
2. Toets inzake bedrijfseffecten en administratieve lasten
De leden van de CDA-fractie merken op dat er een quick-scan is verricht,
dus geen volledige nieuwe meting van de administratieve lasten die
samenhangen met het wijzigingsvoorstel. Kan de regering aangeven
welke extra administratieve lasten kunnen worden verwacht indien de
lagere wet- en regelgeving wordt opgesteld? Hoe wordt ten aanzien
hiervan gewaarborgd dat de administratieve lasten zo min mogelijk
toenemen?
3. Consultatie
De leden van de CDA-fractie lezen dat er afwijkingen in terminologie
kunnen zijn tussen de wet in formele zin en in lagere regelgeving, maar
dat de regering nog zal bezien of de terminologie in de lagere regelgeving
in overeenstemming zal worden gebracht met de terminologie uit de wet
in formele zin. Kan de regering dit toelichten? Waarom gaat zij niet
gewoon over tot het aanpassen zodat er overeenstemming is?
Ten aanzien van de netneutraliteit heeft een aantal partijen te kennen
gegeven dat zij het een gemiste kans vindt dat een materiële bepaling
over de netneutraliteit ontbreekt. De regering stelt dat zij op dit moment
kan volstaan met de mogelijkheid om in de toekomst met lagere regelgeving dergelijke regels te maken, mede gezien het feit dat nationale en
Europese discussies hierover nog lopen. Deze leden vragen de regering
aan te geven welke termijn zij hieromtrent verwacht? Wanneer gaan deze
discussies lopen, en met welk tempo? Kan de regering bevestigen dat ook
het effect van de regelgeving betreffende de transparantie van aanbieders
hierbij wordt meegenomen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 549, nr. 6

12

Voorts geeft de regering ten aanzien van geen regels te treffen op het
gebied van (het afsluiten van) internettoegang, mede gezien de korte
implementatietermijn. Acht de regering dergelijke regels in de toekomst
noodzakelijk?
Deze leden hebben met instemming kennis genomen van het feit dat de
regering heeft geluisterd naar kritiek ten aanzien van de zogenaamde
«cookiebepaling». In het huidige wetsvoorstel is het in de eerste plaats zo
dat een partij die gegevens wil opslaan in de randapparatuur van een
eindgebruiker informatie hierover moet verstrekken aan deze eindgebruiker. Zo weet deze eindgebruiker het doel van het plaatsen van deze
gegevens (cookies). In de tweede plaats stelt de regering voor de
browserinstelling van de eindgebruiker bepalend te zijn voor de vraag of
deze toestemming geeft voor het plaatsen van cookies of niet. Deze leden
vragen de regering nog wel hoe zij dit in de praktijk vorm gaat geven?
Graag de bevestiging dat hier niet wordt gekozen voor een strengere
invulling van het toestemmingsvereiste dan op grond van de richtlijn
noodzakelijk is. Hetzelfde geldt voor de technische voorschriften voor het
verkrijgen van die toestemming. Is hierover overleg met de sector? Heeft
de regering gekeken naar de manier waarop men in het buitenland met
deze vraagstukken omgaat? Wordt er met de sector overlegd over de
vraag hoe de privacy van de gebruikers het beste kan worden gewaarborgd en beschermd? Hoe worden buitenlandse websites in deze
discussie betrokken? Wordt bij dit vraagstuk ook gekeken naar zelfregulering? Genoemde leden begrijpen dat er in het veld wel wordt geopperd
om een zogenaamd «cookiezegel» te introduceren. Dit zegel geeft dan aan
dat een website cookies plaatst, en biedt mogelijkheden tot het vragen
van informatie door gebruikers en mogelijkheden tot het weigeren van de
cookies. Hoe denkt de regering hierover? Hoe denkt de regering over het
instellen van een centrale opt-out plaat, zoals ook in het Verenigd
Koninkrijk is gebeurd?
Daarnaast vragen genoemde leden of met de sector ook wordt gesproken
over de manier waarop consumenten hierover zo goed mogelijk kunnen
worden ingelicht.
Ten aanzien van de meldplicht van veiligheidsinbreuken met verlies van
persoonsgegevens heeft een aantal partijen gewezen op mogelijke
uitvoeringsproblemen. Naar mening van genoemde leden gaat de
regering hierop redelijk beperkt in. Kan de regering aangeven in hoeverre
er overleg is geweest met partijen over de implementatietermijn?
4. Uitvoeringstoetsen en adviezen
De regering geeft aan dat de taken over de melding van veiligheidsinbreuken die leiden tot verlies van persoonsgegevens en de zogenaamde
«cookiebepaling» goed zouden passen bij het takenpakket van het CBP,
maar dat een en ander in verband met de strikte implementatie niet bij het
CBP is neergelegd. De leden van de CDA-fractie ontvangen graag wat
nadere informatie over het tijdstip waarop dit wel gaat gebeuren.
II. ARTIKELEN
Artikel 3.1
Er kunnen in specifieke vergunningen voorschriften en beperkingen
worden opgenomen, onder andere in verband met het voorkomen van
interferentie. Welke interferentie wordt hier precies bedoeld, zo vragen de
leden van de CDA-fractie. Ziet dit bijvoorbeeld ook op interferentie op
diensten via vaste infrastructuren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 549, nr. 6

13

Artikel 3.19a
Dit artikel biedt in navolging van artikel 5 van de Machtigingsrichtlijn de
grondslag voor de figuur van gedwongen verkoop van – een deel van een
– vergunning, een variant op het intrekken van een bepaalde vergunning
is. De leden van de CDA-fractie vragen wat het betekent dat een andere
partij deze vergunning (of een deel ervan) kan overnemen. Kan de
regering aangeven hoe in dergelijke gevallen wordt omgegaan met
vergunningenverplichtingen? Hoe verhouden de vergunningenverplichtingen die de overnemende partij al heeft zich tot de vergunningenverplichtingen die horen tot de overgenomen vergunning (of een deel
ervan)?
Artikel 6.5
In dit artikel staat een algemene uitzondering voor de verplichting om
eindgebruikers in de EU toegang te geven tot alle nummers binnen de
Europese Unie. Het gaat dan om gevallen waarin het tot stand brengen
van eind-eind verbindingen economisch of technisch niet haalbaar is. De
leden van de SP-fractie willen weten aan welke concrete gevallen kan dan
gedacht worden. In welke mate komt dit voor?
Artikel 6a.4a
Zijn de bepalingen uit artikel 6a.4a, vierde lid, aanpasbaar of is sprake van
volledige harmonisatie van de Europese richtlijn? Hoe kan OPTA
bijvoorbeeld het in sub a gevraagde «bewijs» leveren, zo vragen de leden
van de PvdA-fractie? Kan de regering tevens aangeven of ze de veronderstelling in het eerste lid, namelijk dat sprake zou kunnen zijn van daadwerkelijke en duurzame op infrastructuur gegronde concurrentie, realistisch
vindt voor de consumentenmarkt van vaste netwerkaansluitingen, waar
effectief twee partijen (KPN en kabel) actief zijn? Kan van een markt met
slechts twee concurrenten op voorhand gesteld worden dat geen sprake is
van daadwerkelijke en duurzame concurrentie? Is het feit dat er sprake is
van een duopolie voor de Europese Commissie niet voldoende bewijs dat
de markt onvoldoende concurrerend is?
De leden van de SP-fractie lezen in de memorie van toelichting op het
onderhavige wetsvoorstel dat het voorgenomen besluit tot functionele
scheiding dient te worden voorgelegd aan de Europese Commissie, die
het omzet in een besluit. Welke beroeps/bezwaarmogelijkheden tegen dit
besluit staan open? En op welke momenten wordt het betreffende bedrijf
betrokken bij de procedure?
Paragraaf 6a.4
Het in alle gevallen van aanmerkelijke marktmacht opleggen van de
verplichting toegang te verlenen ten behoeve van carrierkeuze of
carriervoorkeuze kan de technologische vooruitgang juist belemmeren, zo
lezen de leden van de SP-fractie in de memorie van toelichting. Kan de
regering dit nader uitleggen? Waarom is dat waarschijnlijk?
Artikel 7.1
Gelet op de al lang bestaande klachten over de ondoorzichtigheid van het
functioneren en de kosten van helpdesks vragen de leden van de
PvdA-fractie of in artikel 7.1 zou kunnen worden toegevoegd dat een
aanbieder voor het sluiten van een overeenkomst de consument
informatie verstrekt over klanttevredenheid, gemiddelde wachttijd en
kosten van de helpdesk die bij de dienst hoort? Laat de Europese richtlijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 549, nr. 6

14

ruimte om in onderdeel a de woorden «of bij» te schrappen, zodat
informatie altijd voorafgaand aan het sluiten van een overeenkomst moet
worden verstrekt en de consument de betreffende informatie niet pas
krijgt als de overeenkomst al is of wordt aangegaan? Zo ja, is de regering
bereid bij nota van wijziging deze woorden te schrappen?
Artikel 7.2a
Hier wordt aangegeven dat bij een aanbieding van een initieel contract, er
tenminste ook een voorstel moet worden gedaan met een looptijd van
twee jaar. Als de overeenkomst uitdrukkelijk wordt verlengd, kan
wederom een contract worden aangegaan van twee jaar. De leden van de
SP-fractie vragen of dit alleen geldt bij eerste verlenging. Of ook bij
verdere verlengingen?
Artikel 7.4a
Het artikel 7.4a is bedoeld om voorschriften te stellen met betrekking tot
netneutraliteit. De leden van de SP-fractie begrijpen dat hier de mogelijkheid wordt geschapen dat minimumeisen gesteld kunnen worden aan de
kwaliteit van de dienstverlening. Bijvoorbeeld een voorschrift dat bepaalt
dat internetverkeer niet om commerciële redenen trager mag worden
afgehandeld dan anders soortgelijk internetverkeer. Waarom worden dit
soort artikelen niet gelijk geïmplementeerd? In welke mate komt dit soort
gedrag, dat een inbreuk maakt op het beginsel van netneutraliteit, voor?
Artikel 7.7a
Artikel 7.7a heeft betrekking op het vaststellen van regels (bij ministeriele
regeling) over het aanbieden van extra faciliteiten door aanbieders van
openbare elektronische communicatienetwerken, zoals het kosteloos
blokkeren van bepaalde categorieën van uitgaande gesprekken of
premium sms-diensten. De leden van de SP-fractie vragen in welke mate
deze extra faciliteiten reeds worden aangeboden. Tegen welke meerkosten
gebeurt dat?
Verder kan bij ministeriele regeling worden voorgeschreven dat de
aanbieder faciliteiten biedt waarbij de gebruiker meer controle kan
houden over de kosten van de telecommunicatiedienst. In welke mate
heeft het (gebrek) hieraan invloed op de consumptie van telecommunicatiediensten? En het (teveel) aan kosten dat gebruikers maken?
Artikel 9.1
In artikel 9.1 wordt bepaald dat er diensten of voorzieningen voor een
betaalbare prijs beschikbaar moeten zijn die mensen met een fysieke
beperking een vergelijkbare toegang geven tot een aantal genoemde
universele diensten. De leden van de SP-fractie vragen in welke mate
hierin momenteel reeds wordt voorzien door de markt.
Artikelen 9.2 tot en met 9.3
In deze artikelen wordt de procedure beschreven die wordt gevolgd indien
naar het oordeel van de minister van Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie de beschikbaarheid, de betaalbaarheid of de kwaliteit van een of
meer diensten of voorzieningen niet door het normale functioneren van
de markt wordt of zal kunnen worden gegarandeerd. In dat geval kan de
minister, evenals in de huidige situatie, de verzorging van de dienst of
voorziening middels een beschikking opdragen aan degene die overeenkomstig de hier beschreven procedure wordt aangewezen. De leden van
de CDA-fractie vragen de regering aan te geven hoe dit gaat verlopen. Kan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 549, nr. 6

15

de regering nader inzicht geven in de te volgen aanbestedingsprocedure,
waarbij deze leden ervan uitgaan dat deze aanbesteding techniekneutraal
zal geschieden, zodat ook innovatieve bedrijven een kans krijgen.
Artikel 9.3
In artikel 9.3 wordt voorzien in een marginale toets van de redelijkheid van
het bod van de aanbieder aan wie de opdracht wordt gegeven. Met name
indien er maar één bod is uitgebracht, is deze toets van belang. De leden
van de SP-fractie hebben hierover een tweetal vragen. Wordt de toets ook
uitgevoerd indien meerder partijen een bod uitbrengen? Waaruit bestaat
de marginale toets?
Artikel 11.3
De maatregelen die aanbieders treffen om de veiligheid en bescherming
van de aangeboden netwerken en diensten te garanderen, dienen te
leiden tot een passend beveiligingsniveau. De leden van de SP-fractie
vragen hoe wordt bepaald wat passend is. Hoe is de handhaving van dit
artikel vormgegeven?
Artikel 11.3a
Kan de regering nader toelichten wat wordt bedoeld met passage
«persoonsgegevens die zijn verstuurd, opgeslagen of anderszins verwerkt
in verband met de levering van een openbare elektronische communicatiedienst» in de memorie van toelichting ten aanzien van dit artikel?
Klopt het dat deze persoonsgegevens de persoonsgegevens van
abonnees zijn alsook de gegevens uit de Wet op de Bewaarplicht? Kan de
regering aan de leden van de CDA-fractie uitleggen wat het verschil is
tussen een «abonnee» en een «gebruiker» ten aanzien van dit artikel? En
is een gebruiker bekend bij de aanbieder, aangezien ook deze op de
hoogte moet worden gesteld van een mogelijke inbreuk?
Artikel 11.3a
De leden van de SP-fractie lezen dat in artikel 11.3a geregeld wordt dat
een internet service provider melding moet maken van een privacygevoelige inbreuk op de integriteit van het netwerk. Met welke techniek kan
dit worden vastgesteld?
Verder wordt vermeld dat de aanbieder van de openbare elektronische
communicatiedienst degene wiens persoonsgegevens het betreft niet
hoeft te informeren over de inbreuk indien door de door hem (preventief)
genomen technische beschermingsmaatregelen de persoonsgegevens
onbegrijpelijk maken. Hoe kan worden gegarandeerd dat deze encryptie
niet te kraken is? Kan dat eigenlijk wel worden gegarandeerd? Zo niet, zou
het dan niet verstandig zijn om altijd degene die het betreft te informeren?
Is de meldplicht zoals deze nu wordt voorgesteld uitvoerbaar voor zowel
abonneegegevens als overige gegevens?
Het verder gebruik van privégegevens is niet alleen mogelijk als deze
onrechtmatig verkregen zijn. Er is momenteel een discussie over het
gebruik van databases en de (on)mogelijkheden hiervan. Heeft de
regering bijvoorbeeld zicht op de wijze waarop gebruikers van Nederlandse sites als Hyves of Marktplaats geïnformeerd worden over hoe
wordt omgegaan met de door hen verstrekte (openbare) informatie? Is er
zicht op hetgeen waarvoor worden dit soort gegevens allemaal gebruikt
wordt? Aan wie wordt informatie ter beschikking gesteld of verkocht? En
op welke wijze worden gebruikers daarover geïnformeerd?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 549, nr. 6

16

Artikel 11.5
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het feit dat het
langer bewaren van gegevens in geval van «marktonderzoek of verkoopactiviteiten» wordt toegestaan. Kan de regering aangeven hoe zij een
onderscheid wil maken tussen marktonderzoek en verkoopactiviteiten,
een en ander in verband met het feit dat bijvoorbeeld in de Wet Bescherming Persoonsgegevens en de huidige telecommunicatiewetgeving
vrijstellingsgronden voor marktonderzoek zijn opgenomen?
Artikel 11.7a
In artikel 11.7a wordt de eis gesteld dat een gebruiker duidelijk en volledig
geïnformeerd dient te zijn over onder meer de doeleinden van het opslaan
van, of toegang tot, gegevens op de computer of andere randapparatuur.
Deze informatieverplichting rust op de aanbieder van de gegevens die
worden opgeslagen. De leden van de SP-fractie vragen de handhaving
van deze regel georganiseerd is? Wat is de rechtskracht als de aanbieder
van de gegevens een buitenlandse rechtspersoon is?
Het wetsvoorstel verwijst verder naar een ministeriele regeling waarin de
bovenstaande bepaling nader kan worden ingevuld. Klopt het dat hierover
al overleg is met het CBP? Kan de regering aangeven welke overwegingen
zij heeft om, behalve de uitgangspunten die al in de memorie van
toelichting staan vermeld, momenteel nog nadere regels te stellen? Vindt
hierover nog overleg plaats met de sector? Kan de regering aangeven op
welke wijze rekening wordt gehouden met voor de sector benodigde
voorbereidings- en implementatietermijnen?
In artikel 11.7a, eerste lid, wordt aangegeven dat de toestemming die
gebruikers moeten geven voor het bieden van de mogelijkheid tot het
opslaan van, of toegang tot, gegevens op de computer of andere
randapparatuur niet «ondubbelzinnig» hoeft te zijn, maar dat er wel een
toestemmingsvereiste is. Waarom is dit zo geregeld? Wat is het verschil
tussen een vereiste van «ondubbelzinnige» toestemming en het toestemmingsvereiste?
Volgens de Europese handelsorganisatie voor de digitale en interactieve
industrie (IAB) is er onlangs een nieuwe werkwijze geïntroduceerd,
waardoor het terugplaatsen van door de gebruiker verwijderde gegevens
die eerder zijn geplaatste mogelijk wordt, te weten «respawning». Deze
techniek omzeilt de door de gebruiker geuite wens om bepaalde informatie te verwijderen. Zou de regering kunnen ingaan op de wenselijkheid
om deze techniek te verbieden, danwel met de hierboven beschreven
informatieverplichtingen te omkleden? Dient het wetsvoorstel hiervoor te
worden aangepast? Zou de regering daarvoor een voorstel willen doe?
De voorzitter van de commissie,
Van der Ham
De adjunct-griffier van de commissie,
Van der Velden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 549, nr. 6

17