Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

19 637

Vreemdelingenbeleid

Nr. 1863

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 juni 2014
Inleiding
Bij het Verslag Algemeen Overleg (VAO) Onderzoeksrapport «Veiligheid
van vreemdelingen» en suïcide Armeense asielzoeker van 10 juni 2014
(Handelingen II 2013/14, nr. 91) heeft het lid Gesthuizen (SP) een motie
ingediend waarmee de regering wordt verzocht de Kamer nog voor het
zomerreces te informeren over de wijzigingen van protocollen bij
terugkeergesprekken met vreemdelingen met een medische indicatie.
In reactie op de indiening van deze motie heb ik aangegeven bereid te zijn
de gevraagde informatie voor het zomerreces aan uw Kamer te sturen.
Hierbij ontvangt uw Kamer deze informatie.
Achtergrond
Op 10 oktober 2012 sprak uw Kamer met de toenmalige Minister voor
Immigratie, Integratie en Asiel over (ex)asielzoekers met psychische
problematiek (Handelingen II 2012/13, nr. 11, item 6). Naar aanleiding van
dit overleg heeft het lid Gesthuizen een motie ingediend, die bij stemming
is aangenomen. In deze motie werd de regering verzocht samen met de
Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V) voorwaarden op te stellen waarin
wordt bepaald dat een terugkeergesprek niet moet plaatsvinden wanneer
er een medische belemmering is. In reactie op deze motie heb ik uw
Kamer op 12 februari 2013 een brief1 gezonden waarin ik de bestaande
werkwijze uiteengezet heb. Kort gezegd krijgt in het vertrekgesprek de
vreemdeling juist onder meer de mogelijkheid om belemmeringen,
waaronder medische omstandigheden, voor het vertrek aan de orde te
brengen. Samen met de vreemdeling wordt er gezocht naar mogelijke
oplossingen en manieren waarin de DT&V ondersteunend kan zijn. Het is
van belang om de vreemdelingen zo snel en duidelijk mogelijk te wijzen
op deze rechtsgevolgen. Dat gebeurt door de afwijzende beschikking die
1

kst-19637-1863
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Kamerstuk 19 637, nr. 1604.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 19 637, nr. 1863

1

aan de vreemdeling en zijn gemachtigde wordt gestuurd. Ik vind het
wenselijk dat de betrokken vreemdeling daarnaast in een vertrekgesprek
op deze gevolgen wordt gewezen en duidelijk geïnformeerd is over de
mogelijkheden die hij/zij heeft.
Ook zonder dat een vertrekgesprek heeft plaatsgevonden, treden de
rechtsgevolgen in en verliest de vreemdeling bijvoorbeeld het recht op
opvang en ontstaat de mogelijkheid tot oplegging van een inreisverbod
wanneer vertrek uitblijft. Het niet (tijdig) voeren van een gesprekgesprek is
alleen al om die reden niet te verkiezen.
Mijn brief van 12 februari 2013 is door uw Kamer geagendeerd voor een
AO op 13 maart 2013 (Kamerstuk 19 637, nr. 1656). Bij dat AO heb ik mijn
standpunt nogmaals toegelicht. Naar aanleiding van de inbreng van het
lid Gesthuizen heb ik bij dat AO wel aangegeven dat ik zou bekijken of het
op dat moment lopende onderzoek van de Inspectie Veiligheid en Justitie
(en de Inspectie voor de Gezondheidszorg) naar het overlijden van de heer
Dolmatov nog aanleiding zou vormen om tot aanpassing van protocollen
op dit punt over te gaan.
Het onderzoek van de Inspecties en andere onderzoeken
Het onderzoek van de Inspecties naar het overlijden van de heer Dolmatov
en mijn reactie daarop heeft uw Kamer ontvangen (Kamerstuk 19 637, nr.
1648) en is uitgebreid met uw Kamer besproken (Handelingen II 2012/13,
nr. 77, items 3 en 6). Dat geldt evenzeer voor het daarop gevolgde
onderzoek van de Onderzoeksraad voor Veiligheid en andere aan zorg
voor vreemdelingen gerelateerde onderzoeken van de inspecties. In geen
van deze onderzoeken is in de conclusies of aanbevelingen een aanleiding
te vinden waarmee de huidige werkwijze rond het voeren van vertrekgesprekken en onderliggende protocollen onvoldoende zorgvuldig moet
worden geacht en ik heb daarom geen grond gezien om hierover anders
te oordelen dan ik heb gedaan in mijn brief van 12 februari 2013.
Aanpassing van de betreffende werkwijze of de protocollen is niet aan de
orde.
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 19 637, nr. 1863

2