2014D20049

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport bestond er
bij enkele fracties behoefte een aantal nadere vragen en opmerkingen
voor te leggen aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
over de brief van 13 mei 2014 inzake Voorgenomen aanwijzing ex art. 8
Wmg betreft bekostiging behandeling zintuiglijk gehandicaptenzorg en de
toepasbaarheid van het macrobeheersinstrument (Kamerstuk 30 597,
nr. 439).
De voorzitter van de commissie,
Neppérus
Adjunct-griffier van de commissie,
Sjerp

nds-tk-2014D20049

1

Inhoudsopgave
I.
II.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Reactie van de Minister

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van de brief over de
voorgenomen aanwijzing betreffende artikel 8 Wet marktordening
gezondheidszorg (Wmg) betreffende de bekostiging behandeling
zintuiglijke gehandicaptenzorg en de toepasbaarheid van het macrobeheersinstrument (mbi) en hebben hierover nog een enkele vraag.
Toekomstige bekostiging zintuiglijk gehandicaptenzorg in de Zvw
De leden van de PvdA-fractie vragen of bestaande patiënten, ook in de
nieuwe wijze van bekostiging, toegang houden tot deze zorg. Ook vragen
zij of deze wijzigingen, afgezien de wijze van bekostiging, concrete
gevolgen hebben voor nieuwe patiënten. Zo ja, welke gevolgen zijn dit?
Afbakening nieuwe prestatie Zvw
Genoemde leden vragen hoeveel geld er concreet naar de Wet
maatschappelijke ondersteuning (Wmo) overgeheveld zal worden voor de
behandeling die betrekking heeft op ondersteuning bij het maatschappelijk functioneren. Worden gemeenten op de hoogte gesteld dat zij deze
middelen ter beschikking krijgen via de Wmo en dat zij voor deze
ondersteuning dan ook zorg dienen te dragen?
Expertisefunctie
De leden van de PvdA-fractie vragen hoe de omvang van nieuw te
ontwikkelen subsidie ter vervanging van de componenten lumpsum en de
niet-cliëntgebonden consultatie staat ten opzichte van de huidige uitgaven
hieraan. Zal deze naar verwachting groter, even groot, of kleiner zijn dan
de uitgaven die hier momenteel mee gemoeid zijn?
Representatie, risicodragendheid en bestuurlijk akkoord
Genoemde leden vragen in hoeverre deze terugkerende en dus voor
zorgverzekeraars voorspelbare kosten, gecompenseerd zullen worden
door het risicovereveningssysteem. Risicoselectie door zorgverzekeraars
vinden deze leden ongewenst en zij geven aan dat deze risicoselectie door
een adequate risicoverevening ondervangen kan worden.
Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben met zorgen kennisgenomen over de
voorgenomen aanwijzing met betrekking tot de zintuigelijke gehandicaptenzorg. Zoals bekend zijn deze leden geen voorstander van de bezuinigingsoperatie van de regering als het gaat om de langdurige zorg. De
AWBZ uitkleden en zorgtaken versnipperen onder vier wetten met een
enorme bezuiniging op het budget zal volgens de leden niet ten goede
komen aan de zorg. Genoemde leden willen weten hoe groot de omvang
is van het aantal mensen die een zintuigelijke beperking hebben. Kan de
Minister de Kamer een overzicht sturen van het aantal mensen en daarbij
aangeven welk zorgzwaartepakket deze mensen hebben?

2

Toekomstige bekostiging zintuiglijk gehandicaptenzorg in de Zvw
De leden van de SP-fractie vinden het bijzonder kwalijk dat de Minister
constant spreekt over termen als cliëntprofielen en producten. Zij wijzen
erop dat het gaat om zorg en vragen de Minister om nu eindelijk eens te
stoppen met al die jargon en met duidelijke taal te spreken over de zorg
die mensen nodig hebben.
Afbakening nieuwe prestatie Zvw
De leden van de SP-fractie vinden het opmerkelijk dat de Minister ervoor
kiest om de zorg voor mensen met een visuele beperking, auditieve
beperking en/of communicatie beperking te versnipperen onder de Zvw
en de Wmo. Waarom behoudt de Minister de zorg voor deze mensen niet
onder 1 wet? Graag een toelichting op dit punt.
Expertisefunctie
De leden van de SP-fractie kunnen er nog niet over uit dat de Minister het
advies van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) wil overnemen om de
lumpsum en de niet cliëntgebonden consultatie- en advies te bekostigen
via de vorm van een subsidie. Waarom wordt alle zorg voor deze
doelgroep niet wettelijk verankerd?
Representatie, risicodragendheid en bestuurlijk akkoord
Zoals bekend zijn de leden van de SP-fractie niet voor het afbouwen van
de ex-postcompensaties. Zij vragen welke gevolgen het heeft om deze
doelgroep te plaatsen in de Zvw met betrekking tot het risicovereveningssysteem. Kunnen zorgverzekeraars detecteren? Is het juist niet verstandig
om de ex-postcompensaties te behouden, gezien de plannen om een
nieuwe en kwetsbare doelgroep onder te brengen onder de Zvw? Kan de
Minister dit nader toelichten?
Bekostiging 2015: maximumtarieven en macrokostenbeheersing
De leden van de SP-fractie vragen de Minister waarom zij ervoor kiest om
deze doelgroep onder het macrobeheersinstrument te plaatsen als
ultimum remedium. Kan de Minister garanderen dat er voldoende budget
is voor deze doelgroep, zodat de zorg voor deze mensen niet in gevaar
komt, mede dankzij de stapeling van bezuinigingen waar deze mensen al
mee te maken krijgen? Zou het budget niet moeten mee ademen met de
zorgbehoefte omdat het recht op zorg leidend moet zijn? Kan de Minister
daarop reageren? Kan de Minister tevens aangeven waarom zij de
keuzemogelijkheid open laat voor een tariefmaatregel in plaats van een
mbi-heffing? Genoemde leden vragen om een uitgebreide toelichting op
de gestelde vragen.
Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
Minister over de voorgenomen aanwijzing ex art. 8 Wmg betreft bekostiging behandeling zintuiglijk gehandicaptenzorg en de toepasbaarheid
van het macrobeheersinstrument. Genoemde leden maken zich zorgen of
een verantwoorde overheveling per 1 januari 2015 wel mogelijk is. Zij zien
nog zoveel onduidelijkheden in de brief van de Minister en het advies van
de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Zou het niet wenselijk zijn om als
uitgangsdatum 1 januari 2016 te nemen? Graag een reactie van de
Minister op dit punt.

3

De leden van het CDA-fractie maken zich zorgen of bij aanvang van de
zintuiglijk gehandicaptenzorg (ZG) in de Zorgverzekeringswet (Zvw) al niet
direct sprake is van aanmerkelijke marktmacht. De Nederlandse Zorgautoriteit merkt zelf ook op dat er nauwelijks sprake zal kunnen zijn van
marktwerking en dat ook de keuzevrijheid van de cliënt hiermee in
gedrang zou kunnen komen. Het risico bestaat dat zorgverzekeraars
onvoldoende tegenwicht kunnen bieden. Wat is het oordeel van de
Minister over deze uitspraak van de Nederlandse Zorgautoriteit? Wat doet
de Minister om deze situatie te voorkomen?
Deze leden vinden dat de brief veel onduidelijkheid oproept. Ten eerste
vragen zij of de scheidslijn tussen begeleiding en behandeling bij deze
specifieke doelgroep «makkelijk» te trekken is. Is de Minister niet bang dat
dit in praktijk tot onduidelijkheid zal leiden, is de Minister daar niet
huiverig voor? Waar ligt voor de Minister de scheidlijn, graag een
concreet voorbeeld? Hoe gaat de Minister de afbakeningsproblemen
tussen Wmo en Zvw regelen? Vooral omdat gemeenten een eigen lokaal
beleid mogen voorstaan. Hoe groot is het bedrag dat gemeenten voor
begeleiding krijgen van mensen met een zintuiglijke handicap? Hoe groot
is het bedrag dat de zorginstellingen op dit moment voor begeleiding
krijgen? Hoe wordt het bedrag over gemeenten verdeeld?
Begrijpen de leden van de CDA-fractie het goed dat de productstructuur
voor behandeling AWBZ één op één wordt overgenomen in de Zvw? Is de
Minister van mening dat deze productstructuur transparant is (ook omdat
nu de ontwikkel- en kennisfunctie daar dwars doorheen loopt)?
De Nederlandse Zorgautoriteit geeft in dit kader ook aan dat het niet
mogelijk is om alle prestaties op cliëntniveau te declareren dat wel een
vereiste is in de declaratiestandaard in de Zvw. Dat brengt het risico met
zich dat per 2015 niet alle zorg gedeclareerd kan worden. Hoe voorkomt
de Minister dat er wederom problemen gaan ontstaan met accountantsverklaringen en dat de NZa tot de conclusie moet komen dat er sprake is
van onrechtmatige declaraties?
Deze leden begrijpen dat de NZa op 14 april een advies heeft uitgebracht
om extramurale behandeling van zintuigelijk gehandicapten onder te
brengen onder de Zvw. De Minister heeft het voornemen dat behandeling
voor deze specifieke doelgroep per 1 januari 2015 onder de Zvw valt.
Behandeling voor mensen met een zintuigelijk beperking is een gespecialiseerde functie die door 3 grote (Visio, Bartiméus, Kentalis) en enkele
kleine instellingen landelijk wordt aangeboden. Iedere zorgverzekeraar
heeft daarom een zeer kleine populatie verzekerden waarvoor men moet
inkopen. Denkt de Minister dat zorgverzekeraars deze zorg doelmatig
kunnen inkopen, nadat de eis tot representatie vervallen is? Hoe gaat de
Minister ervoor zorg dragen dat de administratieve lasten niet zullen
toenemen indien zorgverzekeraars na het vervallen van de eis van
representatie diverse eisen kunnen gaan stellen?
Verder stelt de brief dat het onderzoek van de NZa naar de bekostiging
voor behandeling van deze specifieke doelgroep in oktober 2014 wordt
verwacht. Waarom wacht de Minister niet de uitkomsten van dit
onderzoek af alvorens deze beslissing te nemen? De leden van de
CDA-fractie vinden het onverstandig van de Minister dat deze doorzet
zonder de uitkomsten van het onderzoek af te wachten. Deze leden vragen
dit in het bijzonder af omdat de Minister in de brief stelt dat zorgverzekeraars vanaf 2015 volledig risicodragend zijn voor de kosten voor extramurale behandeling. Waarom kiest de Minister er bij deze dure zorg voor
om deze specialistische behandeling vanuit een volksverzekeringssysteem
in een keer over te dragen naar een schadeverzekering en die, per
ingangsdatum 1 januari 2015, volledig risicodragend te laten zijn? De
leden van de CDA-fractie willen hier graag een uitgebreide onderbouwing
voor want zij vinden dit niet helder uiteengezet in de brief.
Kan de Minister duidelijk uiteenzetten waarom zij van mening is dat de
kosten voor extramurale behandeling voldoende samen hangen met

4

vereveningskenmerken uit het huidige ex ante risicovereveningsmodel
voor somatische zorg? Is volgens de Minister de kwaliteit van het ex ante
vereveningsmodel leidend wanneer men kiest om behandeling voor ZG
volledig risicodragend uit te voeren? Waaruit blijkt dat de risicoverevening
mensen met een zintuiglijke beperking voldoende compenseert? Kan de
Minister dit met een concrete berekening toelichten?
Kan de Minister verduidelijken hoe het komt dat de functie behandeling in
2013 met 11% is gestegen? Waarom gaat men voor 2015 niet uit van de
kosten in 2013 maar neemt men de bedragen van 2012?
Specifieke CSLM-zorg (continue, systematische, langdurige, multidisciplinaire zorg) valt onder de verantwoordelijkheid van en onder regie van een
gedragswetenschapper met deskundigheid van de grondslagen van de
specifieke doelgroepen. De inhoud van de zorg vindt de NZa onvoldoende
duidelijk, maar klaarblijkelijk voorziet het wel in een behoefte. Anders zou
de zorg niet worden afgenomen. Hoe kijkt de Minister hier tegen aan?
Neemt de Minister het plan van de NZa over om deze zorg enkel onder
multidisciplinaire zorg te laten vallen? Welke gevolgen heeft dat voor de
tarieven van deze zorg? Wat zijn de huidige tarieven en wat worden de
nieuwe tarieven?
Deze leden begrijpen uit de brief dat de expertisefunctie los moet worden
gezien van de behandeling aan mensen met een zintuigelijke beperking
maar zij vragen in dit verband hoe de Minister dan een aparte subsidiestroom voor zich ziet. In de brief geeft het ministerie aan dat er naar een
alternatieve bekostiging wordt gestreefd in de vorm van subsidie.
Genoemde leden vragen of dit zo goed uit elkaar te trekken is. Maar zo
vragen deze leden wil de Minister die subsidieregeling vervolgens onder
de Zvw brengen of wordt dit een aparte subsidieregeling vanuit het
ministerie. Hebben de zorgverzekeraars ervaring met het bekostigen van
ontwikkeling en kennis op dit terrein en vindt de Minister dit een taak voor
de zorgverzekeraars?
De Minister geeft aan dat zorgaanbieders, Zorgverzekeraars Nederland,
cliëntorganisaties en het Ministerie van VWS in overleg zijn over het
sluiten van een bestuurlijk akkoord. De leden van de CDA-fractie willen
graag weten wanneer dit bestuurlijke akkoord over zorg voor mensen met
zintuiglijke beperking gesloten wordt.
Ten slotte vragen genoemde leden of de Minister er verstandig aan doet
om de mogelijkheid open te houden om overschrijdingen op het kader
van zintuiglijk gehandicaptenzorg via een tariefmaatregel te redresseren.
De Nederlandse Zorgautoriteit is namelijk kritisch op die mogelijkheid.
Aanpassing van het tarief is geen garantie dat een jaar later de kosten wel
binnen het kader blijven. Het doorvoeren van een tariefkorting ligt bij
aanpassing van de prestatiestructuur mogelijk ook lastig. Waarom kiest de
Minister er dan toch voor om deze mogelijkheid open te houden?
Vragen en opmerkingen van de PVV-fractie
De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van de brief over de
bekostiging van de behandeling zintuigelijk gehandicaptenzorg en hebben
hierover nog enkele vragen en opmerkingen.
Het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) heeft geconcludeerd dat het
grootste deel van de extramurale behandeling van zintuiglijk gehandicapten naar zijn aard onder de Zorgverzekeringswet (Zvw) past. Voor de
begeleiding voor zintuiglijk gehandicapten en de doventolken is geconcludeerd dat zij passend zijn in de Wmo. Genoemde leden vragen of de
Minister denkt dat de gemeenten deze taak erbij kunnen hebben. Krijgen
de gemeenten voor deze categorie wel een zorgplicht of kan ook deze
zorgvraag geweigerd worden?
De bedragen uit de huidige AWBZ-functie behandeling die betrekking
hebben op ondersteuning bij het maatschappelijk functioneren worden
met de huidige AWBZ-functie begeleiding voor zintuiglijk gehandicapten

5

naar de Wmo overgeheveld. De leden van de PVV-fractie vragen dit
bedrag geoormerkt wordt of ook in de grote sociale pot wordt gestopt.
Hoe kan de Minister garanderen dat deze groep mensen de zorg en
begeleiding krijgen die ze nodig hebben?
De NZa adviseert om bij de expertisefunctie de componenten lumpsum en
de niet-cliëntgebonden consultatie en advies bij andere zorgaanbieders te
bekostigen via een alternatieve bekostiging in de vorm van een subsidie.
Dit is een van de onderdelen die niet van de AWBZ overgeheveld worden
naar de Wet langdurige zorg (Wlz). Gaat de Minister hier niet aan zijn doel
voorbij door dan maar financiering middels een subsidie te onderzoeken?
Zijn er nog meer onderdelen van de AWBZ die uiteindelijk gefinancierd
zullen gaan worden via subsidies?
Omdat in 2015 de inkoopinformatie voor de zorgverzekeraars nog beperkt
is en vanwege het feit dat er sprake is van slechts enkele aanbieders die
deze vormen van zorg aanbieden, zal in 2015 in verband met de
overgangssituatie door middel van representatie worden ingekocht.
Waarom wordt er vastgehouden aan overheveling per 1 januari 2015 als
er nog zoveel onduidelijk is? Ook vragen deze leden hoe zal worden
omgegaan met het beperkte aantal aanbieders van deze vorm van zorg.
Wat zijn de consequenties als de zorgverzekeraars er niet uitkomen met de
aanbieders? Wat zijn de gevolgen voor de premie in deze? Komt deze zorg
onder het eigen risico? Zo ja, wat heeft dat voor gevolgen voor de
financiële situatie van deze groep? Hoe gaat er gekeken worden naar de
stapeling van eigen bijdragen en het eigen risico?
Met de aanwijzing krijgt de NZa de opdracht prestaties en maximumtarieven vast te stellen voor de zintuiglijk gehandicaptenzorg in de Zvw. Wat
zijn hiervan de financiële gevolgen voor de aanbieders? Bestaat het risico
dat er van het toch al kleine aantal aanbieders een omvalt? Dat geldt ook
voor de mogelijkheid om, indien er sprake is van een overschrijding op
het kader zintuiglijk gehandicaptenzorg, te besluiten deze via een
tariefmaatregel te redresseren in plaats van of naast de mbi-heffing.
Graag een reactie van de Minister op dit punt.
Tot slot zijn de leden van de PVV-fractie van mening, dat er ook zorgvuldig
moet worden omgegaan met kleine groepen die zorg en ondersteuning
nodig hebben.
II. Reactie van de Minister

6