8
Verdrag inzake luchtdiensten tussen
Curaçao en Qatar
Aan de orde is het VSO Verdrag inzake luchtdiensten tussen de Regering van het Koninkrijk der Nederlanden, ten
behoeve van Curaçao, en de Regering van de Staat Qatar;
Colombo, 6 december 2017 (34899 (R2102), nr. 1).
De voorzitter:
Ik heropen de vergadering. Aan de orde is het VSO over
het Verdrag inzake luchtdiensten tussen de Regering van
het Koninkrijk der Nederlanden, ten behoeve van Curaçao,
en de Regering van de Staat Qatar; Colombo, 6 december
2017 (34899 (R2102), nr.1). Ik heet de minister van Buitenlandse zaken van harte welkom en geef de heer Paternotte
namens D66 het woord.

De heer Paternotte (D66):
Voorzitter. Het schriftelijk overleg heeft een hoop informatie
opgeleverd over de ambities van de andere landen binnen
het Koninkrijk. Wat opviel is dat Curaçao een zeer groot
aandeel luchtvaartverdragen ambieert, onder meer met
landen in Europa waarbij het op dit moment niet voorstelbaar is dat er daadwerkelijk vluchtroutes geopend kunnen
worden. Dus mijn allereerste vraag aan de regering is of
toegelicht kan worden waarom Curaçao deze routes ambieert.
Wat ook opviel, is dat Aruba slechts twee luchtvaartverdragen ambieert, namelijk met Chili en Colombia. Op zich zijn
dat logische verbindingen, vanuit Aruba bekeken. Is de
reden daarvoor dat Aruba nu al over een groot verdragennetwerk beschikt? Zo nee, is de regering met ons van
mening dat het goed zou zijn als juist Aruba, de grootste
luchthaven van de Nederlandse Antillen, zich erop zou
richten om meer luchtvaartverdragen te sluiten? Bent u
eventueel bereid om met de regering van Aruba hierover
in gesprek te treden?
Dank u wel.

De heer Paternotte (D66):
Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Ik zal eerst de motie
voorlezen en haar daarna kort toelichten.

De voorzitter:
Dank u wel, meneer Paternotte. Dan geef ik nu het woord
aan de heer Remco Dijkstra namens de VVD.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de economie van Aruba en Sint-Maarten
voornamelijk, en die van Curaçao voor een groot deel
afhankelijk is van internationaal toerisme en dat deze landen
van het Koninkrijk van plan zijn meerdere luchtvaartverdragen te sluiten;
overwegende het feit dat Sint-Maarten, Curaçao en Aruba
gelegen zijn in de buurt van verkeersroutes tussen Europa
en Latijns-Amerika, alsmede tussen Noord- en Zuid-Amerika;
overwegende dat een bescheiden hubfunctie van deze
landen een bijdrage kan leveren aan economische structuurversterking en dit mogelijk nieuwe kansen kan betekenen
voor luchtvaartmaatschappijen van landen binnen het
Koninkrijk;
verzoekt de regering de andere landen van het Koninkrijk
actief te faciliteren bij het onderhandelen over en sluiten
van nieuwe luchtvaartverdragen en te bevorderen dat
luchtvaartmaatschappijen van landen binnen het Koninkrijk
kunnen profiteren van een versterkt verdragennetwerk op
routes op het westelijk halfrond,
en gaat over tot de orde van de dag.

De heer Remco Dijkstra (VVD):
Dank u wel, voorzitter. Ik heb één motie en nog wat
opmerkingen.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende het onlangs gesloten Verdrag inzake luchtdiensten tussen het Koninkrijk der Nederlanden, ten
behoeve van Curaçao, en de Staat Qatar;
overwegende het belang dat de Kamer hecht aan eerlijke
concurrentie in de luchtvaart zoals blijkt uit de breed aangenomen motie Bashir/Elias (31936, nr. 254) inzake het in
beeld brengen van ongelijke concurrentie en mogelijkheden
om zo te komen tot een gelijker speelveld;
overwegende dat de staat Qatar zijn nationale luchtvaartmaatschappij Qatar Airways zwaar subsidieert en daarmee
ongelijke concurrentie veroorzaakt met Nederlandse luchtvaartmaatschappijen;

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Paternotte en
Amhaouch. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

verzoekt de regering te verzekeren dat het verdrag inzake
luchtdiensten tussen Curaçao en Qatar geen opmaat zal
zijn tot het toestaan van vluchten van Qatar naar Curaçao
via Nederland en zo op oneerlijke wijze concurreert met
Nederlandse luchtvaartmaatschappijen op de route
Amsterdam-Curaçao,

Zij krijgt nr. 3 (34899 (R2102)).

en gaat over tot de orde van de dag.

Tweede Kamer

Verdrag inzake luchtdiensten tussen
Curaçao en Qatar

18 april 2018
TK 75

75-8-1

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Remco Dijkstra. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 4 (34899 (R2102)).
De heer Remco Dijkstra (VVD):
Voorzitter. Wij hebben een goed SO gehad. Een aantal
vragen en een aantal zorgen hebben we echt benoemd. Ik
ben blij met de antwoorden die we gekregen hebben. Maar
ik vond het echt nodig om dit vast te leggen, omdat we
altijd die afweging moeten maken tussen de plussen en de
minnen voor Nederland en voor Nederlandse bedrijven. Ik
ben blij dat hier het vijfde vrijheidsrecht als het gaat om
het Luchtvaartverdrag, dat mondiaal geldt, niet van toepassing is. Maar om dat zeker te weten, heb ik deze motie
ingediend.
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan geef ik tot slot het woord aan de heer Graus
namens de PVV.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
verzoekt de regering te voorkomen dat het "Verdrag inzake
luchtdiensten tussen de Regering van het Koninkrijk der
Nederlanden, ten behoeve van Curaçao, en de Regering
van de Staat Qatar" een opmaat vormt voor marktverstoring
en concurrentievervalsing voor Nederlandse luchtvaartmaatschappijen op de luchtverbinding Curaçao-Amsterdam/Amsterdam-Curaçao,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Graus en Remco
Dijkstra. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 6 (34899 (R2102)).
De heer Graus (PVV):
Deze motie komt aardig in de buurt van de motie die collega
Dijkstra heeft ingediend, maar is toch net iets anders. Dan
hebben we in ieder geval twee stokken achter de deur.

De heer Graus (PVV):
Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Allereerst wil ik iets
zeggen wat een beetje aansluit bij hetgeen mijn collega
Dijkstra van de VVD zei. Er is al onderzoek gedaan, en
daaruit is gebleken dat Qatar staatssteun geeft aan de airlines. Dan is er dus altijd sprake van valse concurrentie.

Dank u wel, mevrouw de voorzitter.
De voorzitter:
Dank u wel, meneer Graus.
De minister heeft bijna alle moties. De laatste motie moet
nog worden gekopieerd en rondgedeeld, maar komt eraan.
Dat wachten we even af.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

verzoekt de regering onderzoek te (laten) verrichten naar
de gevolgen van het "Verdrag inzake luchtdiensten tussen
de Regering van het Koninkrijk der Nederlanden, ten
behoeve van Curaçao, en de Regering van de Staat Qatar"
inzake oneerlijke concurrentie en mogelijk hieruit voortvloeiende nadelen aangaande de luchtverbinding CuraçaoAmsterdam/Amsterdam-Curaçao voor Nederlandse luchtvaartmaatschappijen,

De voorzitter:
Het woord is nu aan de minister.

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Graus, Remco
Dijkstra, Paternotte en Amhaouch. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 5 (34899 (R2102)).
De heer Graus (PVV):
Mijn tweede en laatste motie:

Minister Blok:
Dank u wel, voorzitter. De heer Paternotte stelde twee vragen naast de motie, waar ik zo meteen op inga. Zijn eerste
vraag was waarom Curaçao zo veel verdragen sluit. Dat is
omdat Curaçao graag verdragen klaar wil hebben liggen
voor het geval andere staten op Curaçao willen gaan vliegen. Aruba — dat was de andere vraag van de heer Paternotte — kiest een andere lijn. Dat wil alleen verdragen als
er daadwerkelijk plannen zijn om te gaan vliegen. De inzet
van het kabinet is in ieder geval om de landen in het
Koninkrijk te faciliteren bij hun economische, dus ook toeristische, ontwikkeling en, daar waar de luchtvaartverdragen
kansen kunnen bieden, ze daar ook bij te helpen. Tegen
deze achtergrond zal ik op de moties reageren.
De eerste, van de heer Paternotte en de heer Amhaouch,
verzoekt de regering de andere landen van het Koninkrijk
actief te faciliteren bij het onderhandelen over en sluiten

Tweede Kamer

Verdrag inzake luchtdiensten tussen
Curaçao en Qatar

18 april 2018
TK 75

75-8-2

van nieuwe luchtvaartverdragen en te bevorderen dat
luchtvaartmaatschappijen van landen binnen het Koninkrijk
kunnen profiteren van een versterkt verdragennetwerk op
routes op het westelijk halfrond. Tegen de achtergrond van
wat ik zonet zei, is dit ondersteuning van beleid en laat ik
de motie graag aan het oordeel van de Kamer.
De heer Paternotte (D66):
Nog even terug naar het antwoord van de minister op de
vraag die ik stelde. Curaçao wil blijkbaar een verdrag tussen
Finland en Curaçao klaar hebben liggen voor het geval er
een verbinding tussen Lapland en Curaçao tot stand komt.
Het lijkt ons realistischer dat we Aruba helpen om luchtvaartverdragen te sluiten die ook benut kunnen worden met
landen als Brazilië, Ecuador en Panama. Is de minister dat
met ons eens? Is hij ook bereid met Aruba in gesprek te
gaan over de vraag of het niet beter is als juist Aruba een
meer ambitieuze lijn inzet?
Minister Blok:
Ik heb recent de landen bezocht en steeds mijn nadrukkelijke
steun uitgesproken bij de economische ontwikkeling, dus
ook de toeristische ontwikkeling. Ik ben dus graag bereid
om Aruba te ondersteunen. De volgorde is natuurlijk wel
dat het verzoek moet komen van dat land, want zo is de
verhouding binnen het Koninkrijk. Als ik de vraag niet krijg,
kan ik die ook niet beantwoorden. Maar als ik de vraag krijg,
dan zal ik mij er graag voor inzetten.
Dan kom ik bij de heer Dijkstra. Hij diende een motie in die
de regering verzoekt te verzekeren dat het verdrag inzake
luchtdiensten tussen Curaçao en Qatar geen opmaat zal
zijn tot het toestaan van vluchten van Qatar naar Curaçao
via Nederland en zo op oneerlijke wijze concurreert met
Nederlandse luchtvaartmaatschappijen op de route
Amsterdam-Curaçao. Inderdaad is het niet de inzet van de
Nederlandse regering dat de vlucht met een tussenlanding
in Nederland plaats zal vinden. Ook deze motie is ondersteuning van beleid en laat ik aan het oordeel van de Kamer.
Dan de derde motie, van de heer Graus samen met de heren
Dijkstra, Paternotte en Amhaouch, die de regering verzoekt
onderzoek te laten verrichten naar de gevolgen van het
verdrag inzake luchtdiensten tussen het Koninkrijk der
Nederlanden ten behoeve van Curaçao en de regering van
de staat Qatar inzake oneerlijke concurrentie en mogelijk
hieruit voortvloeiende nadelen aangaande de luchtverbinding Curaçao-Amsterdam/Amsterdam-Curaçao voor
Nederlandse luchtvaartmaatschappijen. Deze motie vraagt
om een onderzoek naar het verdrag, dat al voorligt. Dat lijkt
mij een beetje mosterd na de maaltijd, dus ik moet deze
motie om die reden toch ontraden.

Minister Blok:
De Kamer heeft altijd het recht om om een onderzoek te
vragen, maar de regering heeft het recht om daarop te
reageren. Ik geef aan dat, omdat het verdrag zelf al voorligt,
ik het mosterd na de maaltijd vind om achteraf een onderzoek te gaan doen. Vandaar dat ik tot het oordeel "ontraden"
kom.
Dan de vierde motie, van de heer Graus.
De voorzitter:
Tot slot, de heer Graus, over de vorige motie.
De heer Graus (PVV):
Het is heel eenvoudig. Ik vraag gewoon om een onderzoek
naar de gevolgen. Uiteraard gaat de minister erover of hij
een positief of negatief advies aan de Kamer geeft, maar
het is geen mosterd na de maaltijd. Ik vraag het nu. Het ligt
toch allemaal nu voor? We hebben het er toch nu over?
Dus vandaar dat ik het nu vraag.
Minister Blok:
Dit leidt niet tot een andere reactie, maar ik kan de heer
Graus wel gelukkiger maken bij zijn volgende motie.
Die verzoekt de regering te voorkomen dat het Verdrag
inzake luchtdiensten tussen de Regering van het Koninkrijk
der Nederlanden, ten behoeve van Curaçao, en de Regering
van de Staat Qatar een opmaat vormt voor marktverstoring
en concurrentievervalsing voor de Nederlandse luchtvaartmaatschappijen op de luchtverbinding Curaçao-Amsterdam/Amsterdam-Curaçao. In lijn met mijn reactie op de
motie van de heer Dijkstra, die hier sterk op lijkt, is deze
motie ondersteuning beleid. Ik kan haar dus aan het oordeel
van de Kamer overlaten.
De voorzitter:
Dank u wel. Daarmee zijn we aan het eind gekomen van dit
VSO.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
Over de ingediende moties zullen we volgende week
stemmen.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

De heer Graus (PVV):
Nee, ik vraag hem te onderzoeken wat de gevolgen zijn van
dat verdrag. Dat is heel wat anders. Het is heel billijk dat
wij dat vragen. Ik heb als Kamerlid één beleidsmedewerker.
We kunnen het vaak allemaal al niet bijhouden. We mogen
best om een onderzoek vragen naar wat de gevolgen zijn,
want pas na dit verdrag werd duidelijk voor ons en ook
voor de airliners dat er heel veel onduidelijkheden zijn, ook
voor de airliners die ik gesproken heb. Ik vraag het dus ook
namens hen en namens een aantal Kamerleden, een
meerderheid van de Kamer zelfs.

Tweede Kamer

Verdrag inzake luchtdiensten tussen
Curaçao en Qatar

18 april 2018
TK 75

75-8-3