Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 475 X

Jaarverslag en slotwet Ministerie van Defensie
2015

Nr. 4

MEMORIE VAN TOELICHTING
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 en 2
De begrotingsstaten die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting,
worden op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001
elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het
onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2015 wijzigingen
aan te brengen in:
a. de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Defensie
(X);
b. de begrotingsstaat inzake de baten-lastenagentschappen van dit
Ministerie.
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn.
begrotingstoelichting).
De Minister van Defensie,
J.A. Hennis-Plasschaert

kst-34475-X-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 X, nr. 4

1

B. BEGROTINGSTOELICHTING
1. Leeswijzer
In dit wetsvoorstel zijn alleen technische uitvoeringsmutaties, mutaties
van boekhoudkundige aard of mutaties voortvloeiend uit controlebevindingen opgenomen. In de Slotwet zijn per begrotingsartikel de afwijkingen ten opzichte van de 2e suppletoire begroting 2015 zichtbaar
gemaakt.
De begrotingsstanden vanaf de ontwerpbegroting 2015 zijn hieronder in
tabelvorm opgenomen. Hierbij is een onderverdeling gemaakt in
uitgaven, ontvangsten en verplichtingen.
Daarna zijn tabellen met de budgettaire gevolgen van beleid opgenomen,
waardoor inzicht wordt gegeven in de (Slotwet) mutaties op financieel
instrumentniveau.
In de eerste en tweede suppletoire begroting 2015 zijn bij de batenlastenagentschappen geen mutaties opgenomen. Voor het verschil tussen
de begroting en de eindrealisatie wordt verwezen naar het Jaarverslag
2015.
2.1 voorstel van wet
Uit de samenvattende departementale begrotingsstaat blijkt dat ten
opzichte van de tweede suppletoire begroting de begroting van de
uitgaven voor 2015 met € 57,8 miljoen is verhoogd en dat de begroting
van de ontvangsten voor 2015 met een bedrag van € 22,9 miljoen is
verhoogd. Deze mutaties uit de Slotwet 2015 leiden tot dit uitgavenbudget
van € 7.815,8 miljoen en een ontvangstenbudget van € 435,0 miljoen. Het
bedrag voor de in 2015 aan te gane verplichtingen wordt verhoogd met
€ 363,1 miljoen tot een bedrag van € 9.053,1 miljoen.
In aansluiting op de tweede suppletoire begroting 2015 ontstaat samenvattend het volgende beeld:
A. Uitgaven
Totaal van de bijgestelde uitgaven € 57,828 miljoen
B. Ontvangsten
Totaal van de bijgestelde ontvangsten € 22,965 miljoen
2.2 Belangrijkste begrotingswijzigingen van de uitgaven
De totale realisatie is met € 57,8 miljoen bijgesteld. De belangrijkste
wijzigingen worden per artikel toegelicht.
Op artikel 1 inzet is de realisatie van de uitgaven € 18,7 lager uitgekomen
dan was voorzien met de 2e suppletoire begroting. Dit is voornamelijk toe
te schrijven aan achterblijvende munitieverrekeningen van de strijd tegen
ISIS, het vertraagd tot betaling komen van havenbezoeken in de operatie
Atalanta en een lagere realisatie van Resolute Support.
Bij de operationele commando’s (de artikelen 2, 3 en 4) is de realisatie
hoger uitgevallen dan was voorzien ten tijde van de 2e suppletoire
begroting. Deze overschrijdingen zijn bij CZSK, CLAS en CLSK voorna-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 X, nr. 4

2

melijk het gevolg van hogere instandhoudingskosten en materiele
uitgaven.
Op het artikel investeringen is de totale overschrijding € 62 miljoen.
Daarvan betreft € 52,2 miljoen hogere realisatie bij Voorzien in Nieuw
Materieel. Projecten die hebben bijgedragen aan de hogere realisatie zijn
het groot Pantserwielvoertuig Boxer, de vervanging en modernisering van
de Chinook, langer doorvliegen met de F-16 en de verwerving van
precision guided ammunition.
De overschrijding bij de Investeringen in ICT (€ 16 miljoen) wordt
veroorzaakt door hogere uitgaven voor met name het aanpassen van
legacysystemen, waarvan de facturering later werd verwacht. Daarentegen vallen de uitgaven bij investeringen voor infrastructuur € 5 miljoen
lager uit vanwege de vertraging in de uitvoering van projecten bij het
Rijksvastgoedbedrijf en het niet tijdig realiseren van de opdrachten en de
lagere uitgaven voor de NAVO.
Op artikel 7 ondersteuning krijgsmacht door het DMO is de overschrijding
€ 22 miljoen. Dit komt voornamelijk door hogere uitgaven voor gereedstelling. De uitgaven voor brandstof (€ 8 miljoen), de uitgaven voor
instandhouding van de wapensystemen (€ 10 miljoen) waaronder de
NSPO (NATO Communications and Information Organization (NCIO)
NATO Support Organization) en luchtwapensystemen (LVS) maken hier
een aanzienlijk deel van uit. Daarnaast zijn de uitgaven aan persoonsgebonden uitgaven zoals kleding hoger dan geraamd.
Op de niet-beleidsartikelen 9 (algemeen) en 10 Centraal apparaat is er
sprake van onderrealisatie van € 19 miljoen resp. € 30,4 miljoen. Voor
artikel 9 komt dit doordat het verzoek tot bijdrage van de NAVO
budgetten, de «call for contributions» te laat is ontvangen. Voor het artikel
10 wordt de onderrealisatie voornamelijk veroorzaakt door lagere
uitgaven op pensioenen, wachtgelden en uitkeringen en SBK (€ 22,7
miljoen). Verder zijn er lagere uitgaven dan verwacht voor de overgang
naar het kapitaaldekkingsstelsel met € 8 miljoen, de compensatie van het
AOW-gat met € 2,3 miljoen en de waardeoverdrachten met € 2 miljoen.
Daarnaast was de realisatie UKW € 7 miljoen lager dan verwacht door
lagere uitkeringen en een lagere instroom. Voor de wachtgelden,
inactiviteitswedden en het sociaal beleidskader waren de uitgaven € 3,4
miljoen lager dan geraamd.
Het onderstaande overzicht geeft de uitgaven weer, vanaf de begroting,
wat de gevolgen zijn van de mutaties voor de verschillende deelbudgetten
en welk bedrag uiteindelijk voor elk defensieonderdeel beschikbaar was (x
€ 1 miljoen):

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 X, nr. 4

3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 X, nr. 4

4

– 36,7
291,3
– 18,7

Wijzigingen in samenhang met de
Najaarsnota 2015

Stand Najaarsnota 2015

Nadere wijzigingen:
A. Autonome wijzigingen:
1. Bijstelling uitgaven
2. Doorwerking van de ontvangsten

opmerking: afrondingsverschillen zijn mogelijk

Stand Slotwet 2015

272,6

328,0

Stand Voorjaarsnota 2015

B. Beleidsmatige wijzigingen:
3. Overhevelingen departementen

Inzet

1

Omschrijving

artikel

Bedragen x € 1 miljoen

744,4

10,9

733,5

25,4

708,2

CZSK

2

1.221,2

13,6

1.207,6

44,5

1.163,2

CLAS

3

711,8

14,7

697,2

5,4

691,8

CLSK

4

337,1

– 0,7

337,9

16,0

321,9

CKMar

5

1.101,6

62,1

1.039,5

– 165,5

1.205,0

Investeringen
krijgsmacht

6

758,6

22,5

736,1

10,0

726,1

DMO

7

9

1.051,0

3,2

1.047,9

– 5,1

1.052,9

84,5

– 19,3

103,8

6,9

96,9

CDC Algemeen

8

1.527,6

– 30,4

1.558,0

– 56,8

1.614,8

Centraal
apparaat

10,0

5,3

0,0

5,3

0,0

5,3

Geheim

11

0,2

0,2

– 79,8

80,0

Nominaal
en
onvoorzien

12

7.815,9

0,0

57,8

7.758,1

– 235,7

7.993,8

Totaal

2.3 Belangrijkste begrotingswijzigingen van de ontvangsten
De hogere ontvangsten (inclusief HGIS) van € 22,9 miljoen vinden vooral
hun oorzaak bij de investeringen krijgsmacht door hogere verkoopopbrengsten van € 13,8 miljoen. Daarnaast zijn de VN-ontvangsten voor de
Nederlandse bijdrage aan MINUSMA op het artikel inzet € 14,3 miljoen
hoger dan geraamd. Daarentegen zijn de personele en materiele
ontvangsten bij de operationele commando’s (artikel 2 tot en met 4) in
totaliteit € 10 miljoen lager.
Het onderstaande overzicht geeft de ontvangsten weer, vanaf de
begroting, wat de gevolgen zijn van de mutaties voor de verschillende
deelbudgetten en welk (eventueel afgerond) bedrag uiteindelijk voor elk
defensieonderdeel beschikbaar was (x € 1 miljoen):

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 X, nr. 4

5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 X, nr. 4

6

14,2
20,9

14,4
35,3

Najaarsnota 2015

Wijzigingen in samenhang
met de Slotwet 2015

Stand Slotwet 2015

6,7

Stand Voorjaarsnota 2015

Wijzigingen in samenhang met de
Najaarsnota 2015
1. Bijstelling verkoopopbrengsten
2. Bijstelling overige ontvangsten

6,7

Inzet

1

Begroting 2015
Wijzigingen in samenhang
1. Bijstelling verkoopopbrengsten
2. Bijstelling overige ontvangsten
met de Voorjaarsnota 2015

Omschrijving

artikel

Overzicht ontvangstenmutaties

14,4

– 2,0

16,4

– 3,6

20,0

20,0

CZSK

2

13,6

– 2,9

16,5

– 4,0

20,5

20,5

CLAS

3

14,0

– 1,5

15,6

– 0,2

15,8

0,6

15,2

CLSK

4

5,5

5,5

0,9

4,6

4,6

CKMar

5

222,8

11,0

211,8

20,8
1,3

189,7

25,0
12,2

152,6

Investeringen
krijgsmacht

6

44,1

1,2

42,9

0,0

42,9

42,9

DMO

7

56,9

2,1

54,8

2,9

51,9

– 1,9

53,8

CDC

8

0,0

0,0

0,0

Algemeen

9

28,3

0,7

27,6

20,8

6,8

6,8

Centraal
apparaat

10,0

0,0

0,0

0,0

Geheim

11

0,0

0,0

0,0

Nominaal
en
onvoorzien

12

434,9

22,9

412,0

20,8
32,3

358,8

25,0
10,8

323,0

Totaal

opmerking: afrondingsverschillen zijn mogelijk
Voor een meer uitgebreide toelichting op de mutaties van de ontvangsten
wordt verwezen naar de artikelsgewijze toelichting.
B 3. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
Voor het verklaren van verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en
de standen in de tweede suppletoire begroting 2015 worden op het niveau
van artikel de verschillen toegelicht als die groter of gelijk zijn aan 5
procent of € 5 miljoen.
Budgettaire gevolgen van beleid
Beleidsartikel 1 Inzet
Artikel 1 Inzet
(Bedragen x € 1.000)

Ontwerpbegroting
2015 incl
nota van
wijziging

Mutatie 1e
suppletoire
begroting
2015

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie 2e
suppletoire
begroting
2015

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie
slotwet
2015

Stand slotwet
2015

Verplichtingen

404.026

– 76.049

327.977

– 36.681

291.296

– 23.056

268.240

Uitgaven

404.026

– 76.049

327.977

– 36.681

291.296

– 18.679

272.617

Programma uitgaven
Opdracht Inzet
– Crisisbeheersingsoperaties (HGIS)
– Financiering nationale inzet
krijgsmacht
– Overige inzet
* bijdrage door SSO’s binnen de
opdracht Inzet

404.026
393.350
393.350

– 76.049
– 74.599
– 74.599

327.977
318.751
318.751

– 36.681
– 33.846
– 33.846

291.296
291.296
284.905

– 18.679
– 18.679
– 17.414

272.617
272.617
267.491

2.376
8.300

750
– 2.200

3.126
6.100

7
– 2.842

3.133
3.258

– 1.024
– 241

2.109
3.017

Programma ontvangsten
– Crisisbeheersingsoperaties (HGIS)
– Overige inzet
* bijdrage door SSO’s betreft
DTO/DMO OPS (M€ 3.184) en
Paresto (K€ 304)

6.707
1.407
5.300

3.488
0
0
0

6.707
1.407
5.300

14.200
19.500
– 5.300

20.907
20.907
0

3.488
14.393
14.305
88

35.300
35.212
88

Verplichtingen
De lager gerealiseerde verplichtingen is hoofdzakelijk het gevolg van de
van lagere uitgaven, die hieronder worden toegelicht. Tevens zijn er
enkele neerwaartse correcties doorgevoerd op de stand aangegane
verplichtingen.
Uitgaven
De realisatie van de totale uitgaven van het artikel Inzet is € 18,7 miljoen
lager dan in de tweede suppletoire begroting verwacht.
Crisisbeheersingsoperaties (HGIS)
De realisatie van crisisbeheersingsoperaties is uitgekomen op een bedrag
van € 267,5 miljoen en daarmee € 17,4 miljoen lager ten opzichte van de
tweede suppletoire begroting. Dit is voornamelijk toe te schrijven aan
achterblijvende munitieverrekeningen van de strijd tegen ISIS (€ 8,5
miljoen), het vertraagd tot betaling komen van havenbezoeken in operatie
Atalanta (€ 2,2 miljoen) en een lagere realisatie van Resolute Support
(€ 5,7 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 X, nr. 4

7

Overige inzet / beleidsmatige mutatie tussen departementen
Het Ministerie van Veiligheid en Justitie heeft voor een bedrag van € 0,6
miljoen bijgedragen voor het verkorten van de «Notice to Move» bij het
verlenen van militaire bestand door de KMar.
Ontvangsten
De Verenigde Naties hanteren een vergoedingensysteem voor landen die
een bijdrage leveren aan VN-missies. In 2016 en 2017 zijn in het BIV
ontvangsten geraamd vanwege de Nederlandse bijdrage aan de missie
Minusma in Mali. In de genoemde jaren zijn deze ontvangsten ook in het
kader verwerkt. Ten tijde van de 2e suppletoire begroting is al € 17,5
miljoen van de ontvangsten binnen gekomen. Hiervan is voorgesteld deze
met de eindejaarsmarge aan 2016 en 2017 toe te voegen. In het laatste
kwartaal zijn nog eens € 11,1 miljoen aan VN ontvangsten binnengekomen. Ook dit zal met de eindejaarsmarge ten goede komen aan 2016 en
2017.
Daarnaast is er nog € 3,3 miljoen aan ontvangsten binnen gekomen die
betrekking hebben op andere lopende missies en operaties.
Beleidsartikel 2 Taakuitvoering Zeestrijdkrachten
Artikel 2 Taakuitvoering Zeestrijdkrachten
(bedragen x € 1.000)

Ontwerpbegroting
2015 incl
nota van
wijziging

Mutatie 1e
suppletoire
begroting
2015

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie 2e
suppletoire
begroting
2015

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie
slotwet
2015

Stand slotwet
2015

Verplichtingen

696.160

11.944

708.104

25.366

733.470

57.067

790.537

Uitgaven

696.160

11.944

708.104

25.366

733.470

10.895

744.365

Programma uitgaven
Opdracht Gereedstelling en
instandhouding Commando ZSK
– Gereedstelling
– Bijdrage aan agentschap RWS
– Bijdrage aan sso Paresto
– Instandhouding

124.517

8.498

133.015

– 1.042

131.973

3.199

135.172

124.517

8.498

133.015

– 1.042

131.973

3.199

135.172

14.427
16.798

7.071
0

21.498
16.798

– 1.930
– 603

19.568
16.195

93.292

1.427

94.719

1.491

96.210

– 2.067
4
2.645
2.617

17.501
16.199
2.645
98.827

Apparaatsuitgaven
– Personele uitgaven
– waarvan eigen personeel
– waarvan externe inhuur
– Materiële uitgaven
– waarvan IT
– waarvan overige exploitatie
– waarvan bijdrage aan SSO Paresto

571.643
509.112
509.112
62.531
3.214
55.989
3.328

3.446
5.516
– 384
5.900
– 2.070
– 49
– 2.021
0

575.089
514.628
508.728
5.900
60.461
3.165
53.968
3.328

26.408
22.712
23.006
– 294
3.696
– 542
2.070
2.168

601.497
537.340
531.734
5.606
64.157
2.623
56.038
5.496

7.696
6.316
6.917
– 601
1.380
– 135
4.838
– 3.323

609.193
543.656
538.651
5.005
65.537
2.488
60.876
2.173

Apparaatsontvangsten

19.951

0

19.951

– 3.563

16.388

– 2.001

14.387

Verplichtingen
De hogere realisatie van de verplichtingen van € 57,1 miljoen is een deel
het gevolg van hogere uitgaven (€ 10,9 miljoen). Deze hogere uitgaven
worden hieronder toegelicht.
De overige € 46,2 miljoen hogere verplichtingen zijn het gevolg van het in
december 2015 aangaan van een nieuwe jaarcontract 2016 met de
Rijksrederij en het meerjarige onderhoudscontract van het project «Smart
L».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 X, nr. 4

8

Uitgaven
De uitgaven zijn € 10,9 miljoen hoger uitgekomen dan het budget van de
tweede suppletoire begroting.
De hogere realisatie bij instandhouding wordt veroorzaakt door hogere
uitgaven in 2015 voor het onderhoud aan Zr.Ms. Rotterdam, meerwerk
van de havenslepers van de Lingeklasse en de uitvoering van het duurder
uitgevallen onderhoud aan de Van Kinsbergen.
Met het meer inzichtelijk maken van de diensten van de SSO’s zijn de
uitgaven gesplitst in programma en apparaatsuitgaven. De operationele
catering, die door SSO Paresto wordt uitgevoerd, is een onderdeel van
gereedstelling. De reguliere catering valt onder het bedrijfsvoeringsbudget voeding en wordt gepresenteerd onder materiele kosten
(apparaat).
De uitgaven voor gereedstelling zijn per saldo € 0,5 miljoen hoger
uitgevallen (inclusief bijdrage SSO Paresto), doordat bij een schietoefening een drone onherstelbaar is beschadigd.
Ook zijn de uitgaven op apparaat € 7,7 miljoen hoger dan geraamd. Deze
hogere apparaatsuitgaven worden veroorzaakt door:
– een hogere realisatie op personele uitgaven voor eigen personeel van
€ 6,9 miljoen als gevolg van overschrijding van de vaar- en oefentoelagen, een overloop van salarisbetalingen, meer SBK-uitgaven als
gevolg van een hogere instroom en een lagere uitstroom, hoger dan
geplande verplaatsingskosten en hogere uitgaven aan de inzet van
reservisten dan was voorzien. Daarnaast heeft de hoge dollarkoers
ervoor gezorgd dat de toelagen in het buitenland hoger zijn uitgevallen. Tenslotte heeft de uitspraak van de Centrale Raad van Beroep dat
het niet hebben van eigen huisvesting geen onderscheidend criterium
meer vormt voor de toekenning van een vergoeding voor voedingskosten geleid tot hogere uitgaven;
– bij externe inhuur zijn de uitgaven € 0,6 miljoen lager als gevolg van
het later aangaan van enkele contracten;
– een hogere realisatie op overige exploitatie wordt veroorzaakt door
meer dienstreizen.
Ontvangsten
De ontvangsten zijn € 2,0 miljoen lager dan in de tweede suppletoire
begroting werd verwacht. Dit betreft met name een voor 2015 geraamde
terugvordering van BTW, waarvan de ontvangst in pas 2016 gaat
plaatsvinden.
Beleidsartikel 3 Taakuitvoering Landstrijdkrachten
Artikel 3 Taakuitvoering Landstrijdkrachten
(bedragen x € 1.000)

Ontwerpbegroting
2015 incl
nota van
wijziging

Mutatie 1e
suppletoire
begroting
2015

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie 2e
suppletoire
begroting
2015

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie
slotwet
2015

Stand slotwet
2015

Verplichtingen

1.121.002

42.170

1.163.172

44.498

1.207.670

– 61.646

1.146.024

Uitgaven

1.121.002

42.170

1.163.172

44.498

1.207.670

13.554

1.221.224

151.062

4.253

155.315

– 8.010

147.305

11.377

158.682

151.062
46.553

4.253
8.177

155.315
54.730

– 8.010
– 961

147.305
53.769

11.377
– 16.724

158.682
37.045

Programma uitgaven
Opdracht Gereedstelling en
instandhouding Commando LAS
– Gereedstelling

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 X, nr. 4

9

(bedragen x € 1.000)

Ontwerpbegroting
2015 incl
nota van
wijziging

Mutatie 1e
suppletoire
begroting
2015

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie 2e
suppletoire
begroting
2015

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie
slotwet
2015

Stand slotwet
2015

– waarvan bijdrage aan SSO Paresto
– Instandhouding

104.509

– 3.924

100.585

– 7.049

93.536

13.944
14.157

13.944
107.693

Apparaatsuitgaven
– Personele uitgaven
– waarvan eigen personeel
– waarvan externe inhuur
– Materiële uitgaven
– waarvan overige exploitatie
– waarvan bijdrage aan SSO Paresto

969.940
901.595
901.095
500
68.345
58.489
9.856

37.917
30.191
22.606
7.585
7.726
7.726
0

1.007.857
931.786
923.701
8.085
76.071
66.215
9.856

52.508
38.556
40.286
– 1.730
13.952
9.840
4.112

1.060.365
970.342
963.987
6.355
90.023
76.055
13.968

2.177
732
2.475
– 1.743
1.445
12.965
– 11.520

1.062.542
971.074
966.462
4.612
91.468
89.020
2.448

Apparaatsontvangsten

20.523

0

20.523

– 3.977

16.546

– 2.874

13.672

Verplichtingen
In 2014 is een aantal verplichtingen aangegaan die in 2015 tot uitgaven
leiden. Hierdoor zijn in 2015 minder verplichtingen aangegaan dan
begroot.
Uitgaven
Met het meer inzichtelijk maken van de diensten van de SSO’s zijn de
uitgaven gesplitst in programma en apparaatsuitgaven. De operationele
catering, die door SSO Paresto wordt uitgevoerd, is een onderdeel van
gereedstelling. De reguliere catering valt onder het bedrijfsvoeringsbudget voeding en wordt gepresenteerd onder materiele kosten
(apparaat).
De uitgaven voor instandhouding zijn € 14,2 miljoen hoger uitgevallen bij
het Materieellogistiek Commando Land omdat het op voorraad brengen
van de reserve artikelen sneller is gerealiseerd.
Ontvangsten
De ontvangsten zijn € 2,9 miljoen lager dan in de tweede suppletoire
begroting 2015 werd verwacht. Dit komt vooral door het uitblijven van
incidentele materiële ontvangsten. Daarnaast zijn de ontvangsten voor
Eibergen en Garderen met hogere exploitatie uitgaven voor Munster
verrekend. In beide gevallen gaat het om uitgaven en ontvangsten die
gerelateerd zijn aan het Duits-Nederlandse Legerkorps in Munster.
Beleidsartikel 4 Taakuitvoering Luchtstrijdkrachten
Artikel 4 Taakuitvoering Luchtstrijdkrachten
(bedragen x € 1.000)

Ontwerpbegroting
2015 incl
nota van
wijziging

Mutatie 1e
suppletoire
begroting
2015

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie 2e
suppletoire
begroting
2015

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie
slotwet
2015

Stand slotwet
2015

Verplichtingen

644.308

47.517

691.825

5.362

697.187

104.782

801.969

Uitgaven

644.308

47.517

691.825

5.362

697.187

14.669

711.856

Programma uitgaven
Opdracht Gereedstelling en
instandhouding Commando LSK
– Gereedstelling

149.533

29.402

178.935

– 16.600

162.335

5.382

167.717

149.533
13.252

29.402
318

178.935
13.570

– 16.600
– 6.054

162.335
7.516

5.382
–6

167.717
7.510

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 X, nr. 4

10

(bedragen x € 1.000)

Ontwerpbegroting
2015 incl
nota van
wijziging

Mutatie 1e
suppletoire
begroting
2015

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie 2e
suppletoire
begroting
2015

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie
slotwet
2015

Stand slotwet
2015

. waarvan bijdragen aan SSO
Paresto
– Instandhouding

136.281

29.084

165.365

– 10.546

154.819

217
5.171

217
159.990

Apparaatsuitgaven
– Personele uitgaven
– waarvan eigen personeel
– waarvan externe inhuur
– Materiële uitgaven
– waarvan overige exploitatie
– waarvan bijdrage aan SSO Paresto

494.775
388.274
387.274
1.000
106.501
105.477
1.024

18.115
3.956
– 2.544
6.500
14.159
14.159
0

512.890
392.230
384.730
7.500
120.660
119.636
1.024

21.962
22.000
23.500
– 1.500
– 38
– 1.991
1.953

534.852
414.230
408.230
6.000
120.622
117.645
2.977

9.287
1.306
938
368
7.981
8.257
– 276

544.139
415.536
409.168
6.368
128.603
125.902
2.701

Apparaatsontvangsten

15.227

532

15.759

– 193

15.566

– 1.529

14.037

Verplichtingen
De verplichtingen ten opzichte van de tweede suppletoire begroting 2015
zijn € 104,8 miljoen hoger dan verwacht. Dit komt door het meerjarig Total
Support Contract voor C-130 vliegtuigen dat is afgesloten tot 2032. De
langere looptijd zorgt voor € 75 miljoen meer aangegane verplichtingen
in 2015 dan geraamd. Het resterende verschil tussen begroting en
realisatie betreft met name de btw-correcties op NIMCIS onderhoudscontracten en de overeenkomsten, die in december zijn aangegaan zoals
«rear tubine case assies», engine support KDC 10 en MOS BL samenwerkingscontract met KNMI.
Uitgaven
De uitgaven ten opzichte van de tweede suppletoire begroting 2015 zijn
€ 14,7 miljoen hoger dan verwacht. Dit komt met name door de hogere
instandhoudingsuitgaven vanwege duurdere uitbesteding van onderhoud
aan wapensystemen en duurdere reservedelen voor wapensystemen
(€ 5,1 miljoen). Daarnaast is sprake van hogere persoonsgebonden
uitgaven (€ 9,2 miljoen) vanwege de intensivering van de Internationale
Militaire Samenwerking die heeft geleid tot hogere uitgaven voor
dienstreizen en de intensivering van het opleiden en inzetten van
reservisten, wat heeft geleid tot hogere woon-werkverkeeruitgaven en
verder € 0,4 miljoen aan kleine overschrijdingen.
Ontvangsten
Ten opzichte van de tweede suppletoire begroting is € 1,5 miljoen minder
ontvangen vanwege het achterblijven van de doorbelastingen voor het
medegebruik van de vliegbasis Eindhoven (€ 0,9 miljoen) en verrekening
van geneeskundige behandelingen (€ 0,6 miljoen) Deze ontvangsten
zullen op een later moment worden gerealiseerd.
Beleidsartikel 5 Taakuitvoering Koninklijke Marechaussee
(CKmar)
Artikel 5 Taakuitvoering Koninklijke Marechaussee
(bedragen x € 1.000)

Verplichtingen

Ontwerpbegroting
2015 incl
nota van
wijziging

Mutatie 1e
suppletoire
begroting
2015

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie 2e
suppletoire
begroting
2015

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie
slotwet
2015

Stand slotwet
2015

311.472

10.419

321.891

15.980

337.871

– 1.139

336.732

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 X, nr. 4

11

(bedragen x € 1.000)

Uitgaven
Programma uitgaven
Opdracht Inzet KMAR
– Gereedstelling
. waarvan bijdragen aan SSO
Paresto
Apparaatsuitgaven
– Personele uitgaven
– waarvan eigen personeel
– waarvan externe inhuur
– Materiële uitgaven
– waarvan overige exploitatie
– waarvan bijdrage aan SSO Paresto
Apparaatsontvangsten

Ontwerpbegroting
2015 incl
nota van
wijziging

Mutatie 1e
suppletoire
begroting
2015

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie 2e
suppletoire
begroting
2015

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie
slotwet
2015

Stand slotwet
2015

311.472

10.419

321.891

15.980

337.871

– 714

337.157

97
97
97

1.574
1.574
1.574

1.671
1.671
1.671

1.033
1.033
1.033

2.704
2.704
2.704

– 957
– 957
– 1.599

1.747
1.747
1.105

642

642

311.375
281.575
281.575
29.800
29.411
389

8.845
3.255
1.995
1.260
5.590
5.590
0

320.220
284.830
283.570
1.260
35.390
35.001
389

14.947
15.936
17.010
– 1.074
– 989
– 2.112
1.123

335.167
300.766
300.580
186
34.401
32.889
1.512

243
899
898
1
– 656
– 22
– 634

335.410
301.665
301.478
187
33.745
32.867
878

4.590

0

4.590

918

5.508

32

5.540

Verplichtingen
De lagere realisatie van de verplichting is voornamelijk het gevolg van de
lagere uitgaven.
Uitgaven
Het budget voor gereedstelling is € 1 miljoen lager uitgekomen ten
opzicht van de 2e suppletoire begroting. De redenen hiervoor zijn dat
onder andere het budget voor nationale inzet van de krijgsmacht dat de
KMar heeft gekregen niet geheel is gebruikt. Verder zijn de uitgaven voor
de inhuur van gepantserde auto’s € 0,3 en het gebruik en training op de
oefenlocatie Weeze € 0,6 vertraagd.
De hogere personele uitgaven aan eigen personeel worden veroorzaakt
door hogere uitgaven voor de eigen huishouding als gevolg van de
uitspraak van de Centrale raad van Beroep en de verlaging van de eigen
bijdrage OV. De lagere materiele uitgaven worden veroorzaakt door
vertragingen van uitgaven aan onder andere de modificatie van BSB
voertuigen en onderhoud van de motoren. De uitgaven hieraan volgen in
2016.
Het totaal van de uitgaven 2015 voor programma uitgaven is € 1 miljoen
lager in vergelijking tot de stand in de 2e suppletoire begroting. Met name
de uitgaven voor gereedstelling zijn lager uitgekomen dan geraamd. In de
apparaatsuitgaven hebben zich geen noemenswaardige afwijkingen
voorgedaan.
Ontvangsten
De definitieve ontvangsten zijn overeenkomstig de tweede suppletoire
begroting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 X, nr. 4

12

Beleidsartikel 6 Investeringen Krijgsmacht
Artikel 6 Investeringen Krijgsmacht
(bedragen x € 1.000)

Ontwerpbegroting
2015 incl
nota van
wijziging

Mutatie 1e
suppletoire
begroting
2015

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie 2e
suppletoire
begroting
2015

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie
slotwet
2015

Stand slotwet
2015

Verplichtingen
– Opdracht Voorzien in nieuw
materieel
– Opdracht Voorzien in infrastructuur
– Opdracht Voorzien in ICT
– Bekostiging Wetenschappelijk
onderzoek
– Bijdrage aan de NAVO

1.456.041

– 177.657

1.278.384

616.150

1.894.534

267.798

2.162.332

1.097.713
194.194
75.297

– 206.363
– 12.404
28.387

891.350
181.790
103.684

593.658
24.305
– 1.813

1.485.008
206.095
101.871

231.104
– 23.700
74.656

1.716.112
182.395
176.527

59.445
29.392

560
12.163

60.005
41.555

1.100
– 1.100

61.105
40.455

1.281
– 15.543

62.386
24.912

Uitgaven

1.308.438

– 103.457

1.204.981

– 165.550

1.039.431

62.073

1.101.504

Programma uitgaven
– Opdracht Voorzien in nieuw
materieel
– Opdracht Voorzien in infrastructuur
– Opdracht Voorzien in ICT
– Bekostiging Wetenschappelijk
onderzoek
– Bijdrage aan de NAVO

1.308.438

– 103.457

1.204.981

– 165.550

1.039.431

62.073

1.101.504

915.200
191.483
112.918

– 132.163
– 12.404
28.387

783.037
179.079
141.305

– 145.642
24.305
– 36.813

637.395
203.384
104.492

52.456
– 5.424
16.230

689.851
197.960
120.722

59.445
29.392

560
12.163

60.005
41.555

1.100
– 8.500

61.105
33.055

507
– 1.696

61.612
31.359

Programma ontvangsten
– Verkoopopbrengsten groot
materieel
– Verkoopopbrengsten infrastructuur
– Overige ontvangsten

152.556

37.163

189.719

22.076

211.795

11.001

222.796

117.386
33.300
1.870

36.200
– 11.200
12.163

153.586
22.100
14.033

30.000
– 9.200
1.276

183.586
12.900
15.309

9.828
– 1.233
2.406

193.414
11.667
17.715

Verplichtingen
Bijstelling Opdracht Voorzien in nieuw materieel
Het verplichtingenbudget van Opdracht Voorzien in nieuw materieel heeft
€ 268 miljoen meer gerealiseerd dan in de 2e suppletoire begroting
verwacht vanwege de eind december afgesloten overeenkomst van de
verwerving van 8 stuks F-35 jachtvliegtuigen (€ 55 miljoen) en het
aangaan van een verplichting voor het initiële operationele test- en
evaluatieprogramma (€ 29 miljoen). Daarnaast is een meerjarige
overeenkomst aangegaan voor de modificatie van de F 16 vanwege het
langer doorvliegen (€ 15,7 miljoen) en verwerving van gereedschap ten
behoeve van de F-35 (€ 6,9 miljoen). Tenslotte zijn aanvullende contracten
gesloten voor reservedelen en verbetering van de bewapening voor de
NH 90 (€ 14,2 miljoen).
De verplichtingen voorzien in Infrastructuur vallen met € 23,7 miljoen
lager uit doordat het totaal aan geplande infrastructurele investeringen
niet binnen het capaciteit van het RVB in 2015 gerealiseerd kon worden.
De overschrijding bij de Investeringen in ICT (€ 75 miljoen) wordt
veroorzaakt door hogere uitgaven voor met name het aanpassen van
legacysystemen, waarvan de facturering later werd verwacht.
Uitgaven
De uitgaven voor investeringen zijn in totaal € 62,1 miljoen hoger
uitgekomen ten opzichte van het budget van de tweede suppletoire
begroting. Daarvan betreft € 52,5 miljoen hogere realisatie bij Voorzien in
Nieuw Materieel. Projecten die hebben bijgedragen aan de hogere
realisatie zijn het groot pantserwielvoertuig Boxer, de vervanging en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 X, nr. 4

13

modernisering van de Chinook, langer doorvliegen met de F-16 en de
verwerving van precision guided ammunition.
De overschrijding bij de Investeringen in ICT (€ 16 miljoen) wordt
veroorzaakt door hogere uitgaven voor met name het aanpassen van
legacysystemen, waarvoor de facturering later geschiedde dan verwacht.
Daarentegen vallen de uitgaven bij investeringen voor infrastructuur € 5
miljoen lager uit vanwege de vertraging in de uitvoering van projecten bij
het Rijksvastgoedbedrijf en het niet tijdig realiseren van de opdrachten en
de lagere uitgaven voor de NAVO.
Ontvangsten
De realisatie van de ontvangsten is € 11 miljoen hoger dan het budget bij
de tweede suppletoire begroting. Dit bestaat uit het saldo van € 7 miljoen
minder royalty’s CODEMO en € 18 miljoen meerontvangsten vanuit de
verkoop van overtollig strategisch materieel. Dit laatste betreft onder
meer een niet begrote vooruitbetaling door Estland voor de CV90 van € 8
miljoen. Daarnaast zijn er enkele kleinere afwijkingen.
Beleidsartikel 7 Ondersteuning krijgsmacht door Defensie
Materieel Organisatie
Artikel 7 Ondersteuning krijgsmacht door Defensie Materieel Organisatie
(bedragen x € 1.000)

Ontwerpbegroting
2015 incl
nota van
wijziging

Mutatie 1e
suppletoire
begroting
2015

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie 2e
suppletoire
begroting
2015

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie
slotwet
2015

Stand slotwet
2015

Verplichtingen

742.400

– 16.394

726.006

10.040

736.046

94.441

830.487

Uitgaven

742.400

– 16.394

726.006

10.040

736.046

22.461

758.507

Programma uitgaven
Opdracht Logistieke ondersteuning
– Gereedstelling
– Instandhouding

307.572
307.572
218.200
89.372

– 14.662
– 14.662
– 130
– 14.532

292.910
292.910
218.070
74.840

– 7.000
– 7.000
– 4.119
– 2.881

285.910
285.910
213.951
71.959

18.752
18.752
8.586
10.166

304.662
304.662
222.537
82.125

Apparaatsuitgaven
– Personele uitgaven
– waarvan eigen personeel
– waarvan externe inhuur
– Materiële uitgaven
– waarvan IT
– waarvan IT; bijdrage aan SSO DMO
OPS
– waarvan overige exploitatie
– waarvan overige exploitatie;
bijdrage aan SSO Paresto

434.828
180.881
172.521
8.360
253.947
20.678

– 1.732
4.201
– 12.646
16.847
– 5.933
– 20.678

433.096
185.082
159.875
25.207
248.014
0

17.040
7.094
7.094
0
9.946
0

450.136
192.176
166.969
25.207
257.960
0

3.709
– 2.422
846
– 3.268
6.131
25.706

453.845
189.754
167.815
21.939
264.091
25.706

172.099
60.837

12.842
1.903

184.941
62.740

15.288
– 5.761

200.229
56.979

– 28.181
8.944

172.048
65.923

333

0

333

419

752

– 338

414

Apparaatsontvangsten

42.933

0

42.933

– 24

42.909

1.168

44.077

Verplichtingen
De hogere realisatie van de verplichtingen van € 94 miljoen is voor een
deel het gevolg van hogere uitgaven (€ 22 miljoen) en het directe effect
daarvan op de verplichtingen. Deze hogere uitgaven worden hieronder
toegelicht. Voor het overige deel is het een gevolg van verschillende
contracten die in het laatste deel van het jaar afgesloten zijn. Het betreft
onder meer het meerjarige servicecontract voor de instandhouding van de
Patriot (€ 14 miljoen), de overeenkomst Small Unit Immersive Trainer
(SUIT) (€ 5 miljoen), mortieren en munitie (€ 5,4 miljoen) en het onderhoudscontract aan de Data Link Processor Tecnobit (onderdeel van het
NATO-communicatiesysteem Link 16, € 3,4 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 X, nr. 4

14

Uitgaven
Op artikel 7 ondersteuning krijgsmacht door het DMO is de overschrijding
€ 22 miljoen. Dit komt voornamelijk door hogere uitgaven voor gereedstelling. De uitgaven voor brandstof (€ 8 miljoen), de uitgaven voor
instandhouding van de wapensystemen (€ 10 miljoen) waaronder de
NSPO (NATO Communications and Information Organization (NCIO)
NATO Support Organization) en luchtwapensystemen (LVS) maken hier
een groot deel van uit. Daarnaast zijn de uitgaven aan persoonsgebonden
uitgaven zoals kleding hoger dan geraamd.
Ontvangsten
In de personele en materiele ontvangsten hebben zich ten opzichte van de
2e suppletoire begroting geen noemenswaardige verschillen voorgedaan.
Beleidsartikel 8 Ondersteuning krijgsmacht door Commando
Diensten Centra
Artikel 8 Ondersteuning krijgsmacht door Commando DienstenCentra
(bedragen x € 1.000)

Ontwerpbegroting
2015 incl
nota van
wijziging

Mutatie 1e
suppletoire
begroting
2015

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie 2e
suppletoire
begroting
2015

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie
slotwet
2015

Stand slotwet
2015

Verplichtingen

1.037.650

15.347

1.052.997

3.819

1.056.816

21.584

1.078.400

Uitgaven

1.037.650

15.347

1.052.997

– 5.062

1.047.935

3.177

1.051.112

204

204

204
198
6

204
198
6

Programma uitgaven
Opdracht Dienstverlenende
eenheden
– Gereedstelling
– Instandhouding
Apparaatsuitgaven
– Personele uitgaven
– waarvan eigen personeel
– waarvan externe inhuur
– waarvan overig; attachés
– Materiële uitgaven
– waarvan bijdrage aan SSO’s
– waarvan overig
– waarvan overig; attachés
Apparaatsontvangsten

Bijdrage aan SSO’s

SSO DVD / agentschap RVB
SSO Paresto; catering (overige
exploitatie)
SSO DTO (DMO/OPS)
Totale bijdrage SSO’s

1.037.650
467.947
458.200
0
9.747
569.703
204.826
357.755
7.122

15.347
– 28.500
– 44.872
16.000
372
43.847
– 1.163
44.282
728

1.052.997
439.447
413.328
16.000
10.119
613.550
203.663
402.037
7.850

– 5.062
27.863
21.183
5.680
1.000
– 32.925
43.709
– 78.180
1.546

1.047.935
467.310
434.511
21.680
11.119
580.625
247.372
323.857
9.396

2.973
– 1.312
1.534
– 3.523
677
4.285
5.161
418
– 1.294

1.050.908
465.998
436.045
18.157
11.796
584.910
252.533
324.275
8.102

53.764

– 1.904

51.860

2.946

54.806

2.097

56.903

Ontwerpbegroting
2015 incl
nota van
wijziging

Mutatie 1e
suppletoire
begroting
2015

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie 2e
suppletoire
begroting
2015

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie
slotwet
2015

Stand
slotwet 2015

174.355

– 1.163

173.192

42.525

215.717

4.890

220.607

30.471

0

30.471

1.184

31.655

204.826

– 1.163

203.663

43.709

247.372

51
220
5.161

31.706
220
252.533

Verplichtingen
De hogere realisatie van de verplichtingen van € 22 miljoen is met name
veroorzaakt door diverse kleine overeenkomsten, die in de laatste maand
zijn van het begrotingsjaar zijn getekend. Dit betreft overeenkomsten op
het gebied van transport zoals het DVVO contract railverkeer, interna-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 X, nr. 4

15

tionale vrachtkosten, leaseovereenkomsten voor spoorwagons,
busvervoer in Europa en diverse dienstverleningsovereenkomsten met
bedrijven.
Uitgaven
In de uitgaven hebben zich geen noemenswaardige mutaties voorgedaan,
behoudens de hogere realisatie voor de exploitatie van huisvesting en
infrastructuur, uitgevoerd door het baten-lastenagentschap RVB.
Ontvangsten
In de ontvangsten hebben zich geen noemenswaardige mutaties
voorgedaan.
Niet-beleidsartikel 9 Algemeen
Artikel 9 Algemeen
(Bedragen x € 1.000)

Ontwerpbegroting
2015 incl
nota van
wijziging

Mutatie 1e
suppletoire
begroting
2015

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie 2e
suppletoire
begroting
2015

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie
slotwet
2015

Stand slotwet
2015

Verplichtingen

102.460

– 5.644

96.816

8.297

105.113

– 1.859

103.254

Uitgaven

102.460

– 5.644

96.816

6.897

103.713

– 19.266

84.447

Programma uitgaven
– Subsidies en bijdragen
– Bijdrage NAVO en internationale
samenwerking
– Overige uitgaven

102.460
23.848

– 5.644
– 1.255

96.816
22.593

6.897
9.486

103.713
32.079

– 19.266
– 584

84.447
31.495

42.449
36.163

– 3.225
– 1.164

39.224
34.999

0
– 2.589

39.224
32.410

– 17.139
– 1.543

22.085
30.867

0

0

0

0

0

0

0

Ontvangsten

Verplichtingen
In de verplichtingen hebben zich geen noemenswaardige mutaties
voorgedaan.
Uitgaven
De realisatie van de uitgaven is € 19,3 miljoen lager uitgevallen dan bij de
tweede suppletoire begroting was voorzien. Dit wordt voornamelijk
veroorzaakt doordat de verwachte NAVO «call for contributions» (€ 15,2
miljoen) niet tijdig is ontvangen om in 2015 ook nog betaalbaar gesteld te
kunnen worden. Daarnaast zijn een aantal kleinere activiteiten in bilateraal
verband in Europa en Afrika niet in 2015 tot betaling gekomen (€ 1,9
miljoen).
Niet-beleidsartikel 10 Centraal Apparaat
Artikel 10 Centraal Apparaat
(Bedragen x € 1.000)

Ontwerpbegroting
2015 incl
nota van
wijziging

Mutatie 1e
suppletoire
begroting
2015

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie 2e
suppletoire
begroting
2015

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie
slotwet
2015

Stand slotwet
2015

Verplichtingen

1.599.771

15.073

1.614.844

9.837

1.624.681

– 94.940

1.529.741

Uitgaven

1.599.771

15.073

1.614.844

– 56.803

1.558.041

– 30.372

1.527.669

Apparaatsuitgaven

1.599.771

15.073

1.614.844

– 56.803

1.558.041

– 30.372

1.527.669

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 X, nr. 4

16

(Bedragen x € 1.000)

– Personele uitgaven
– waarvan eigen personeel
– waarvan externe inhuur
– waarvan pensioenen, wachtgelden
en uitkeringen
– Materiele uitgaven
– waarvan overig
– waarvan bijdrage aan SSO Paresto
Ontvangsten

Ontwerpbegroting
2015 incl
nota van
wijziging

Mutatie 1e
suppletoire
begroting
2015

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie 2e
suppletoire
begroting
2015

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie
slotwet
2015

Stand slotwet
2015

1.583.978
121.225
3.080

15.643
2.167
1.428

1.599.621
123.392
4.508

– 58.829
556
0

1.540.792
123.948
4.508

– 26.899
– 2.825
– 1.380

1.513.893
121.123
3.128

1.459.673
15.793
15.583
210

12.048
– 570
– 570
0

1.471.721
15.223
15.013
210

– 59.385
2.026
1.696
330

1.412.336
17.249
16.709
540

– 22.694
– 3.473
– 3.516
43

1.389.642
13.776
13.193
583

6.811

7

6.818

20.759

27.577

678

28.255

Verplichtingen
De lagere realisatie van de verplichtingen van € 95 miljoen is voor een
deel het gevolg van lagere uitgaven (€ 30 miljoen). Deze lagere uitgaven
worden hieronder toegelicht. De overige verlaging betreft een administratieve mutatie in verband met de verplichtingen voortkomend uit het
sociale beleidskader en de wacht- en inactiviteitsgelden. Het kasbudget
was met de 2e suppletoire begroting al doorgeschoven naar 2016, maar
het verplichtingenbudget is niet gelijktijdig aangepast.
Uitgaven
De uitgaven komen € 30,4 miljoen lager uit ten opzichte van de tweede
suppletoire begroting. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door lagere
uitgaven op pensioenen, wachtgelden en uitkeringen en SBK (€ 22,7
miljoen). Verder zijn er lagere uitgaven dan verwacht voor de overgang
naar het kapitaaldekkingsstelsel met € 8 miljoen, de compensatie van het
AOW-gat met € 2,3 miljoen en de waardeoverdrachten met € 2 miljoen.
Daarnaast was de realisatie UKW € 7 miljoen lager dan verwacht door
lagere uitkeringen en een lagere instroom. Voor de wachtgelden,
inactiviteitswedden en het sociaal beleidskader waren de uitgaven € 3,4
miljoen lager dan geraamd.
Ontvangsten
In de ontvangsten hebben zich geen noemenswaardige mutaties
voorgedaan.
Niet-beleidsartikel 11 Geheime uitgaven
Artikel 11 Geheim
(Bedragen x € 1.000)

Ontwerpbegroting
2015 incl
nota van
wijziging

Mutatie 1e
suppletoire
begroting
2015

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie 2e
suppletoire
begroting
2015

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie
Slotwet
2015

Stand
Slotwet 2015

Verplichtingen

5339

0

5.339

16

5.355

30

5.385

Uitgaven

5.339

0

5.339

16

5.355

30

5.385

Geheime uitgaven

5339

0

5.339

16

5.355

30

5.385

Totaal uitgaven

5339

0

5.339

16

5.355

30

5.385

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 X, nr. 4

17

De geheime uitgaven worden vanwege het specifieke karakter niet nader
toegelicht.
Niet-beleidsartikel 12 Nominaal en onvoorzien
Artikel 12 Nominaal en onvoorzien
(Bedragen x € 1.000)

Verplichtingen
Loonbijstelling
Prijsbijstelling
Nader te verdelen
Onvoorzien
Totaal uitgaven

Ontwerpbegroting
2015 incl
nota van
wijziging

Mutatie 1e
suppletoire
begroting
2015

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie 2e
suppletoire
begroting
2015

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015

Mutatie
Slotwet
2015

Stand
Slotwet 2015

27.337

52.522

79.859

– 79.756

103

– 103

0

27.337

52.522

79.859

– 79.756

103

– 103

0

27.337

52.522

79.859

– 79.756

103

– 103

0

In dit begrotingsartikel worden de door het Ministerie van Financiën
toegekende bedragen opgenomen. De bovenstaande tabel bevat de
onvoorziene uitgaven en verplichtingen, die in het begrotingsuitvoeringsjaar worden uitgedeeld naar de defensieonderdelen.
Baten-lastenagentschappen
Defensie Telematica Organisatie en Paresto
In de eerste en tweede suppletoire begroting 2015 zijn bij de batenlastenagentschappen geen mutaties opgenomen. Voor het verschil tussen
de begroting en de eindrealisatie wordt verwezen naar het Jaarverslag
2015.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 X, nr. 4

18