Addendum evaluatie Regiovensters
Datum: 14 november 2019

1

Managementsamenvatting
RPO en NPO hebben de pakketaanbieders met meer dan 100.000 abonnees gevraagd een inschatting
te maken van de kosten en de benodigde doorlooptijd van een landelijke invoering van regionale
nieuwsvensters in de verzorgingsgebieden van de 13 regionale omroepen.
In het evaluatierapport van 9 oktober is uitgegaan van de veronderstelling dat de regionale
nieuwsvensters niet via satelliet worden verspreid omdat het concept ‘netwerksegmentatie’ niet
bestaat in de wereld van satellietdistributie. Dit uitgangspunt wordt ook in dit addendum
aangehouden, al schuilt daarin een potentieel gevaar inzake ongeoorloofde staatssteun als één of
meer partijen worden uitgesloten van compensatie.
De gegevens van de vier betrokken distributeurs (Ziggo, KPN, Delta Fiber/Caiway en T-Mobile) zijn
vervolgens geëxtrapoleerd naar de hele televisiedistributiemarkt. Uit de inventarisatie blijkt dat de
jaarlijkse kosten van alle distributeurs samen structureel circa € 4 miljoen per jaar bedragen. Bij de
berekening van dit bedrag is aangenomen dat de investeringen in de netwerken ter grootte van circa
€ 10 miljoen over drie jaar worden afgeschreven. Het investeringsbedrag zal echter wel vooraf
beschikbaar moeten worden gesteld omdat partijen aangeven het redelijk te vinden dat zij dit niet
hoeven voor te financieren of dit niet kunnen voorfinancieren. Alle bedragen zijn gerekend inclusief
BTW.
In het eerdere evaluatierapport is berekend dat RPO en NPO jaarlijks circa € 7 miljoen nodig hebben
om de regionale nieuwsvensters te realiseren. Opgeteld komen de totale structurele kosten daarmee
op circa € 11 miljoen per jaar. Voor dit bedrag wordt 13 maal 5-10 minuten televisie per (werk)dag
gemaakt en uitgezonden.

2

Inhoudsopgave
Managementsamenvatting ..................................................................................................................... 2
Onderzoeksvraag .................................................................................................................................... 3
Resultaten ............................................................................................................................................... 3
Aandachtspunten .................................................................................................................................... 5

Onderzoeksvraag
De vier grootste pakketaanbieders (Ziggo, KPN, Delta Fiber/Caiway en T-Mobile) is de vraag
voorgelegd een globale inschatting te maken van de investeringen, de operationele kosten en de
benodigde doorlooptijd van een landelijke invoering van regionale nieuwsvensters in de
verzorgingsgebieden van de 13 regionale omroepen op basis van onderstaande uitgangspunten:
•
•
•
•
•
•
•
•

Uitzending van een regionaal nieuwsvenster van 5-10 minuten op NPO 2
Regio-edities van NPO 2 volgen de provinciegrenzen op het primaire tv-scherm
De regio-edities van NPO 2 staan op voorkeuzetoets 2 op de afstandsbediening
Doorgifte in SDTV- en HDTV-kwaliteit
Geen nPVR, Replay of catch-up voor het regiovenster. Hiervoor volstaat de landelijke editie
Geen schakelingen (moeten zappen of anderszins) tussen landelijke en regionale edities
Geen online / out-of-home kijken via smartphone of tablet
Geen fasering: invoering van 13 regio-edities en één landelijke editie tegelijkertijd (1)

(1) In de primaire vraagstelling is hiervan uitgegaan om eenduidig beeld te krijgen van op welk moment de
volledige landelijke uitrol gerealiseerd kan zijn. In de vervolggesprekken is gesproken over mogelijke
fasering.

Satellietdistributie is niet meegenomen omdat het concept ‘netwerksegmentatie’ daar niet bestaat.

Resultaten
Alle distributeurs hebben uitdagingen om aan de uitgangspunten te kunnen voldoen, al verschilt dit
per type netwerk:
•
•
•
•

IPTV-aanbieders kennen geen koppeling tussen regio (postcode) en programma-aanbod. Dit
moet ingebouwd gaan worden.
Veel netwerksegmenten van kabelbedrijven overschrijden de provinciegrenzen. Het netwerk
moet hierop worden aangepast.
Alle partijen voorzien een capaciteitsuitbreiding in het aanvoer- en distributienetwerk
De acquisitie (“het binnenhalen”) van NPO-signalen vervijfvoudigt (2)

(2) In de huidige situatie acquireren pakketaanbieders NPO 1, 2 en 3 in steeds twee formaten, in een SDTVen een HDTV-formaat. Dat komt neer op 6 signalen. In de situatie na de landelijke realisatie van regioedities van NPO 2 zijn dat de huidige 6 + 2x13 keer NPO 2. Dat komt neer op 32 signalen.

3

Kosten
De inschattingen van de vier distributeurs zijn gecumuleerd en geëxtrapoleerd over geheel tvdistribuerend Nederland. De jaarlijkse kosten van alle distributeurs samen bedragen structureel circa
€ 4 miljoen per jaar. Hierin is meegenomen:
•
•
•

Afschrijvingen op benodigde investeringen en doorlopende vervangingen (CAPEX)
Toegenomen operationele kosten (OPEX)
BTW omdat de overheid dit niet kan verrekenen

Bij de berekening van dit bedrag is aangenomen dat de investeringen in de netwerken ter grootte
van circa € 10 miljoen over drie jaar worden afgeschreven. Het investeringsbedrag zal echter wel
vooraf beschikbaar moeten worden gesteld omdat partijen aangeven het redelijk te vinden dat zij dit
niet hoeven voor te financieren of dit niet kunnen voorfinancieren. Alle bedragen zijn gerekend
inclusief BTW.
Opgeteld bij de eerdere kostenraming van RPO en NPO van circa € 7 miljoen komt het totaal op
structureel circa € 11 miljoen per jaar.
Doorlooptijd
De landelijke beschikbaarheid van regionale nieuwsvensters kan naar verwachting gerealiseerd
worden 3 jaar na opdracht om volledig aan de hierboven genoemde uitgangspunten te voldoen.
Indien concessies worden gedaan, geldt een doorlooptijd van 1-2 jaar, afhankelijk van de concessie,
waaronder een mogelijke fasering.
Het sec bijplaatsen van 26 kanalen (vanwege de paralleluitzending in SDTV- én HDTV-kwaliteit) naast
de landelijke editie is geen optie vanwege capaciteitsbeperkingen in de netwerken en vraagt
bovendien ‘actief zappen’ door de kijker naar een hoger kanaalnummer, waarbij het nog maar de
vraag is of die nummers bij alle pakketaanbieders dezelfde kunnen zijn, hetgeen niet aansluit bij het
doel van het Regionaal Nieuwsvenster vanwege de moeilijke vindbaarheid ervan. Daarnaast
bemoeilijk het de communicatie over de nieuwsvensters. Deze situatie is vergelijkbaar met de
bestaande situatie waarin de regionale omroepen ieder ook een eigen positie hebben voor hun eigen
televisiekanaal.
Een andere mogelijkheid is om alleen te starten in regio’s waar netwerken nagenoeg samenvallen
met de provinciegrenzen, waardoor tevens een fasering in regio’s plaatsvindt. In de praktijk zijn dat
de gebieden uit de proef: Friesland en Gelderland met onderscheidenlijk 290 duizend huishoudens Í
marktaandeel van de betreffende aanbieder en 920 duizend huishoudens Í marktaandeel van de
betreffende aanbieder. Maar ook Zeeland zou hier onderdeel van uit kunnen maken.
Financiering
Er moet rekening worden gehouden met het gegeven dat partijen pas aan de slag gaan als de
financiering voor het geheel gegarandeerd is. De kans dat pakketaanbieders bereid zijn de kosten zelf
te dragen of voor te financieren is nihil omdat de extra NPO-kanalen met de regiovensters hen geen
extra abonnees of inkomsten opleveren.

4

Aandachtspunten
Tenslotte willen NPO en RPO een aantal aandachtspunten meegeven die nadere aandacht verdienen.
•

•

•

Partijen geven aan beducht te zijn om achteraf geconfronteerd te worden met terugbetaling
van ontvangen gelden en boetes indien komt vast te staan dat een bijdrage van het Rijk
gezien moet worden als ongeoorloofde staatssteun. Dit geldt des te meer nu een
onderscheid wordt gemaakt ten aanzien van satellietdistributie.
Er is gesproken met de vier grootste pakketaanbieders en de kosten zijn geëxtrapoleerd naar
de hele markt. RPO en NPO zijn van mening dat ook de kleinere pakketaanbieders moeten
worden gecompenseerd, ook als de implementatie van de regionale nieuwsvensters tot
onevenredig hoge kosten leiden in verhouding tot het aantal abonnees van de betreffende
aanbieder. Toetreders in deze markt zullen ook op basis van gelijkheid een beroep moeten
kunnen doen op deze vorm van compensatie.
In de onderzoeksvraag is louter gekeken naar verspreiding van de 13 edities van NPO 2 naar
de vaste thuisaansluiting (digitale tv-ontvanger). Vrijwel alle pakketaanbieders kennen echter
ook ‘out-of-home’ verspreiding via laptop, smartphone of tablet. Voorzieningen hiervoor
maken geen deel uit van de gepresenteerde resultaten. Er wordt nu van uitgegaan dat de
veertiende, landelijke editie volstaat. Dit geldt ook voor pauzeren en uitgesteld kijken.

5