Onderzoek naar forfaits in de BPM
Onderzoek in opdracht van Ministerie van Financiën
Herijking van de wettelijke forfaitaire afschrijvingstabel
Definiëring nieuw / gebruikt
Herijking waardeverliespercentage door schade

1 Juli 2022

Inhoudsopgave
Achtergrond opdracht

3

Doelstellingen, deliverables en globale aanpak

4

Aanpak en verantwoording

5

1.

Herijking van de wettelijke forfaitaire afschrijvingstabel
– Aanpak
– 1a. Analyse op basis van normkilometerstanden
– 1b. Analyse op basis van online advertentiedata 1-7-2021
– 1c. Segmentatie op basis van online advertentie data
– 1d. Conclusies, opties en advies

6
7
8
16
20
24

2.

Definiëring van nieuw of gebruikt
– Aanpak
– 2a. Analyse nieuw vs. gebruikt op basis van geregistreerde auto’s, <3.000 km
– 2b. Conclusies en advies

29
30
31
43

3.

Herijking waardeverliespercentage door schade
– Aanpak
– 3a. Analyse schadeauto’s 2019-2021
– 3b. Conclusies en advies

45
46
48
56

2

Achtergrond opdracht
Over VMS | Insight
overgenomen uit de opdrachtformulering forfaits in de BPM op verzoek van Ministerie van
Financiën d.d. 04/02/21
Aanleiding
De staatssecretaris van Financiën werkt aan een oplossingsrichting om de knelpunten in
de bpm bij de import van gebruikte motorrijtuigen op te lossen. Bij de import van
gebruikte motorrijtuigen wordt de bpm mede bepaald op basis van de afschrijving van
het motorrijtuig. De afschrijving kan worden bepaald op basis van een afschrijvingstabel,
een koerslijst en/of taxatierapport.
Onderzoeksopdracht
Het verzoek is om onderzoek te doen naar de waardevermindering van gebruikte
motorrijtuigen waarop de Wet BPM van toepassing is, en de volgende producten op te
leveren:
• Herijking van de wettelijke forfaitaire afschrijvingstabel.
• Herijking van het waardeverliespercentage door schade.
• Definiëring van nieuw of gebruikt.
Het is de bedoeling dat de forfaits periodiek opnieuw worden herijkt, bijvoorbeeld iedere
drie jaar. Opdat de forfaits aansluiten op de actuele ontwikkelingen in de markt en
actuele jurisprudentie.

© 2021, VMS 3

VMS | Insight is specialist in marktonderzoek, impact analyse, BI dashboarding en
marketing automation. We zijn door kennis en ervaring sterk in de sectoren automotive en
mobiliteit. Maar ook andere sectoren zijn in ons klantenportfolio vertegenwoordigd. Wij
ondersteunen opdrachtgevers met relevante inzichten en tools die overzicht, helderheid
en richting geven. Zo stellen we organisaties in staat op feiten gebaseerde beslissingen te
nemen.
Voorbeelden van projecten die wij hebben uitgevoerd:
•
Impactstudies in opdracht van BOVAG (in 2018, 2019 en 2020). Van respectievelijk
elektrificatie, ADAS en OTA (alle drie te beschouwen als ‘grote ontwikkelingen’ waarmee het
autobedrijf wordt geconfronteerd) is het effect op aftersales in kaart gebracht. Van macro tot
micro; van wereldwijde ontwikkelingen via scenario’s voor de Nederlandse markt naar
simulatiemodellen en rekentools.
•
NZMO (Nationaal Zakelijke Mobiliteitsonderzoek); hierin worden onder andere gemeten de
invloed van corona op de inrichting van zakelijke mobiliteit, de samenstelling van het
wagenpark en de te verwachten ontwikkeling van aandrijfsoorten en de aanwezigheid van,
het gebruik van en de koopintentie van ADAS-systemen.
•
De Monitor Lichte Bedrijfswagens die jaarlijks inzicht geeft in de behoefte aan lichte
transportmiddelen, de bekendheid met zero-emissie zones en de verwachte consequenties
voor de eigen bedrijfsvoering, voorkeuren voor merken en aandrijfsoorten, investeringen en
nog veel meer.
•
In merkrapportages wordt inzicht gegeven in de ontwikkeling van loyaliteit, attractiviteit en
imago per merk.
•
Restwaardestudies en BI-oplossingen voor o.a. leasemaatschappijen om de impact van
restwaarden bij zowel lopende vloten als verkochte voertuigen in beeld te brengen.
•
Het automatiseren en faciliteren van het proces ‘van prospect tot klant’ voor een aantal
opdrachtgevers.
•
Geautomatiseerde distributie (via email) van gepersonaliseerde benchmark / kpi-rapportages.

Doelstellingen, deliverables en globale aanpak
Inzicht in de waardevermindering van gebruikte voertuigen waarop de Wet BPM van toepassing is
1

Herijking van de wettelijke
forfaitaire afschrijvingstabel

2

Definiëring van nieuw of gebruikt

3

Herijking waardeverliespercentage

a.

Herijking huidige afschrijvingstabel

a.

Omslagpunt kilometerstand nieuw vs gebruikt

a.

Herijking huidig waardeverliespercentage door
schade

b. Meer fijnmazige afschrijvingstabel
c.

Globale aanpak:
• Verzamelen en analyseren van realistische en
actuele afschrijvingsinformatie van een
representatieve merk/model/type mix (definiëren
‘mandjes’ op basis van segment en brandstofsoort).
• Gebruikmaken van externe databronnen waaronder
data van restwaarde-experts (zoals Autotelex en JPCars).

© 2021, VMS 4

b. Meer fijnmazig waardeverliespercentage door
schade

Bijzonder afschrijvingspercentage voor politie,
brandweer en rolstoelwagens (valt vooralsnog
buiten de opdrachtverstrekking)

Globale aanpak:
• Verzamelen en analyseren van internetvraagprijzen
in combinatie met specifieke voertuigkenmerken als
merk/model/type en kilometerstand.
• Kwantitatieve én kwalitatieve benadering.

Globale aanpak:
• Opnieuw uitvoeren van de in 2014 uitgewerkte
berekening die ten grondslag ligt aan het huidige
waardeverlies-percentage.
• In samenwerking met Stichting VbV.
• Onderzoeken mogelijkheden fijnmazigheid door
analyse en gebruikmaking andere bronnen.

Aanpak en verantwoording
Het onderzoek is gestart in mei 2021. In eerste instantie is gebruik gemaakt van de data van
RDC, Autotelex en Stichting VbV.
In september 2021 zijn de eerste resultaten besproken met de begeleidingscommissie. De
begeleidingscommissie bestaat uit vertegenwoordigers van de Belastingdienst, BOVAG, DRZ,
FOCWA, Ministerie van Financiën, RDW en RAI-Vereniging. De begeleidingscommissie heeft
vervolgens een aantal opmerkingen geplaatst.
Naar aanleiding van de opmerkingen en suggesties van de begeleidingscommissie zijn nadere
analyses gemaakt en is bovendien geïnventariseerd of en welke extra bronnen er kunnen
worden gebruikt. De data van JP Cars is vervolgens toegevoegd aan het onderzoek om een beter
beeld van de huidige occasion markt te krijgen. Daarnaast hebben gesprekken plaatsgevonden
met diverse branchepartijen om een betrouwbaar beeld te krijgen van het
waardeverliespercentage bij schade.
De drie onderwerpen worden in het rapport onafhankelijk van elkaar behandeld. Per onderwerp
wordt de aanpak beschreven, worden de marktcijfers geanalyseerd en gepresenteerd, indien
relevant met een splitsing naar segmenten, en wordt een overzicht gegeven van conclusies en
adviespunten.
Bronnen:
RDC AutoMotive Dashboard
RDC ondersteunt bedrijven in de mobiliteitssector met informatiediensten op het gebied van
voertuigen en de voertuigmarkt. RDC AutoMotive Dashboard (AMD) biedt een geïntegreerd
platform met databases en functionaliteit voor het analyseren van statistische automotive
marktinformatie. De gegevens in de AutoMotive Dashboard databases zijn gebaseerd op de
registraties en mutaties die worden vastgelegd in het Basis Kenteken Register van de RDW.

5

JP Cars
JP Cars verzamelt door middel van algoritmes real-time grote hoeveelheden data over online
verkoopprijzen, prijsaanpassingen, sta-dagen en verkoopaantallen van gebruikte auto’s. De
technologie is land- en taalonafhankelijk waardoor marktwaardes, (toekomstige) restwaardes
en courantheden van gebruikte auto’s transparant, inzichtelijk en vergelijkbaar zijn.
Autotelex
Autotelex is een onafhankelijke specialist in actuele, objectieve en betrouwbare
waardebepalingen van individuele voertuigen en complete wagenparken. Autotelex is
marktleider in motorvoertuiggegevens. De waarden in de Autotelex database gelden als norm
bij waardebepaling voor duizenden professionals in de branche. Het maakt voor hen een
afgewogen beslissing mogelijk, bijvoorbeeld bij inruil, verzekering, schade, import en export.
Beide partijen beschikken over realtime data van auto’s die te koop staan op de Nederlandse
markt. Deze data is gebruikt om een juiste afspiegeling van de huidige markt te krijgen. Voor dit
onderzoek zijn circa 60.000 personenauto’s die in juli 2021 te koop stonden geanalyseerd en
verrijkt met handelswaarden van Autotelex. De jonge auto’s met een kilometerstand onder de
3.000 km zijn bovendien vergeleken met 28.000 vergelijkbare auto’s in de database van JP Cars.
Stichting VbV
Stichting Verzekeringsbureau Voertuigcriminaliteit (afgekort VbV) is een gezamenlijk initiatief
van alle Nederlandse schadeverzekeraars om voertuig-, vaartuig, werkmaterieel- en
transportcriminaliteit te bestrijden.

1

Herijking van de wettelijke
forfaitaire afschrijvingstabel

Aanpak
Voor gebruikte voertuigen mag de korting op de bruto bpm worden vastgesteld door afschrijving met een
koerslijst, taxatierapport of forfaitaire tabel. De forfaitaire tabel is voor het laatst vastgesteld in 2012. In de
tussentijd is de markt sterk veranderd. Naast een grote vraag naar occasions en een sterke groei van import de
afgelopen jaren is de samenstelling van het wagenpark behoorlijk gewijzigd. De brandstofmix is anders, zo
worden er veel minder diesels verkocht en veel meer hybride en elektrische voertuigen. Tevens is de vraag
naar SUV’s sterk toegenomen. Al deze zaken zorgen ervoor dat het afschrijvingspatroon van gebruikte auto’s
de afgelopen 9 jaar is gewijzigd.
In dit onderzoek is gekeken naar het afschrijvingsverloop van personen- en bestelauto’s. Om een goed inzicht
te krijgen in de markt(ontwikkelingen) en de afschrijving van auto’s is de markt op twee manieren benaderd:
•

Ten eerste is gekeken naar de ontwikkeling van de afschrijving van occasions in 2012 en in 2021 op basis
van normkilometerstanden. Hiervoor is op basis van huidige en historische data van Autotelex gekeken
naar het afschrijvingsverloop van occasions gesplitst naar autosegment. De normkilometerstanden zijn
vaste gemiddelde kilometerstanden die Autotelex gebruikt bij een auto van een bepaalde leeftijd. Per
autosegment is vervolgens een afschrijvingscurve voor 2012 en 2021 gemaakt. Het totaal gemiddelde is
bepaald door een weging toe te passen naar de samenstelling van het huidige wagenpark en het
wagenpark in 2012.

•

Ten tweede zijn circa 60.000 personenauto’s, die in juli 2021 te koop stonden, geanalyseerd. Dit is een
totale afspiegeling van de markt, met daarin alle autosegmenten en alle brandstoffen/aandrijfsoorten.
Deze auto’s zijn maximaal 10 jaar oud en hebben maximaal 200.000 km op de teller. Om deze
voertuigdata op een zuivere en objectieve manier te kunnen vergelijken is de dataset verrijkt met metainformatie (segment, nieuwprijs, brandstofsoort, etc.) en handelsprijzen van Autotelex. Verder is de
dataset ook gematcht met vergelijkbare voertuigen uit de database van JP Cars. Op deze manier ontstaan
afschrijvingspatronen van de huidige markt en is segmentering naar autosegment, brandstofsoort en
kilometerstand mogelijk.

Opgemerkt moet worden dat voor auto’s jonger dan 6 maanden weinig referentiedata beschikbaar is om
een betrouwbare handelsprijs af te geven. Daarom worden de handelsprijzen van Autotelex pas vanaf een
leeftijd van 6 maanden meegenomen in de analyses.

7

1a

Analyse op basis van
normkilometerstanden

Afschrijvingscurves 2012, 2021 personenauto’s
Data op basis van normkilometerstanden Autotelex, ongewogen gemiddelde

Ongewogen gemiddelde van de belangrijkste
RDC segmenten*:
Benzine: A (Aygo), B (Clio), C (Golf), D
(Passat), E (A6),
C-SUV (Niro) en D-SUV (XC60)
Diesel: D (Passat), E (A6), C-SUV (3008) en
D-SUV (GLC)
* Tussen haakjes staan voorbeeld modellen per
segment

100%

93%

90%

86%

80%

81%

70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
0
3
6
9
12
15
18
21
24
27
30
33
36
39
42
45
48
51
54
57
60
63
66
69
72
75
78
81
84
87
90
93
96
99
102
105
108
111
114
117
120

De grafiek hiernaast laat het
afschrijvingspatroon uit 2012 en 2021 zien en
tevens wordt de curve op basis van de
huidige BPM-tabel getoond. Er is goed te zien
dat de gemiddelde afschrijving van auto’s is
veranderd. In 2021 schrijven auto’s in de
eerste 30 maanden sneller af dan in 2012 en
vanaf 40 maanden is de afschrijving minder
groot. De curve van 2021 loopt duidelijk
vlakker dan van 2012. Een auto van 120
maanden oud is gemiddeld voor 81%
afgeschreven, in 2012 was dat nog 86%.

Afschrijvingspercentage

a

BPM tabel

9

Maanden
2021

2012

Afschrijvingscurves 2012,2021 personenauto’s
Data op basis van normkilometerstanden Autotelex, gewogen naar personenautopark (RDC)

Gewogen gemiddelde van de belangrijkste
RDC segmenten *:

93%

90%

86%

80%
79%

70%
60%
50%
40%
30%

Benzine: A (Aygo), B (Clio), C (Golf), D
(Passat), E (A6),
C-SUV (Niro) en D-SUV (XC60)

20%

Diesel: D (Passat), E (A6), C-SUV (3008) en
D-SUV (GLC)

0%

* Tussen haakjes staan voorbeeld modellen per
segment

10

100%

10%
0
3
6
9
12
15
18
21
24
27
30
33
36
39
42
45
48
51
54
57
60
63
66
69
72
75
78
81
84
87
90
93
96
99
102
105
108
111
114
117
120

Naast het ongewogen gemiddelde is er
tevens een gewogen gemiddelde berekend
op basis van de wagenparksamenstelling in
2012 en in 2021. Met name de curve van
2021 laat een ander patroon zien. De eerste
20 maanden liggen de lijnen dicht bij elkaar,
daarna is een lagere afschrijving zichtbaar
dan in 2012. Het verschil na 120 maanden is
hier dan ook groter dan bij het ongewogen
gemiddelde.

Afschrijvingspercentage

a

BPM tabel

Maanden
2021

2012

Afschrijvingscurves 2012,2021 bestelauto’s
a

Data op basis van normkilometerstanden Autotelex, gewogen naar bestelautopark (RDC)
100%

De afschrijvingscurve van bestelauto’s lag in
2012 behoorlijk in lijn met de BPM tabel. Ook
bij bestelauto’s is duidelijk zichtbaar dat de
afschrijvingscurve in 2021 aanzienlijk lager
ligt dan in 2012. Het verschil is nog groter
dan bij personenauto’s.

Diesel: A (Caddy), B (Transporter) en C
(Sprinter)

81%

70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
0
3
6
9
12
15
18
21
24
27
30
33
36
39
42
45
48
51
54
57
60
63
66
69
72
75
78
81
84
87
90
93
96
99
102
105
108
111
114
117
120

* Tussen haakjes staan voorbeeld modellen per
segment

90%

80%
Afschrijvingspercentage

Gewogen gemiddelde van de belangrijkste
RDC segmenten*:

93%

90%

BPM tabel

11

Maanden
2021

2012

Afschrijvingscurves 2021 bestel- en personenauto’s
Data op basis van normkilometerstanden Autotelex, gewogen naar personen- en bestelautopark (RDC)
100%

De afschrijvingscurves van bestel- en
personenauto’s liggen in 2021 dicht bij
elkaar. Bestelauto’s schrijven op de langere
termijn iets meer af, maar het verschil is bij
een auto van 10 jaar oud slechts 2
procentpunten.

Personenauto’s: A (Aygo), B (Clio), C (Golf), D
(Passat), E (A6), C-SUV (Niro) en D-SUV
(XC60)
Bestelauto’s: A (Caddy), B (Transporter) en C
(Sprinter)
* Tussen haakjes staan voorbeeld modellen per
segment

12

81%

80%
Afschrijvingspercentage

Gewogen gemiddelde van de belangrijkste
RDC segmenten*:

93%

90%

79%

70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%

0
4
8
12
16
20
24
28
32
36
40
44
48
52
56
60
64
68
72
76
80
84
88
92
96
100
104
108
112
116
120

a

BPM tabel

Maanden
Handelsprijs gewogen obv normkilometers

LCV gewogen

Afschrijvingscurves 2012, 2021 personenauto’s naar segment
Data op basis van normkilometerstanden Autotelex
Afschrijving A-segment benzine (Aygo, Twingo)

A-segment benzine:

B-segment benzine:
Een belangrijk segment voor import en
verkoop gebruikt. Een kwart van de
verkochte gebruikte auto’s valt in dit
segment. B-segment auto’s schrijven iets
meer af dan A-segment auto’s en het
verschil ten opzicht van 2012 is groter dan
bij het A-segment.
Bron marktaandelen: RDC

13

100%

Afschrijvingspercentage

Het aanbod kleine auto’s is de afgelopen
jaren afgenomen. In 2021 valt slechts 12%
van de nieuw verkochte auto’s in dit
segment, in 2012 was dat 24%.
Ook de import van kleine auto’s is
afgenomen. A-segment auto’s schrijven
relatief weinig af. Al in 2012 lag het
afschrijvingsverloop ver onder de BPMcurve

Afschrijving B-segment benzine (Polo, Yaris)
93%
83%

80%

77%

60%
40%
20%
0%
3 9 15 21 27 33 39 45 51 57 63 69 75 81 87 93 99 105111117

2021

100%

Afschrijvingspercentage

a

93%
85%

80%

78%

60%
40%
20%
0%
3 9 15 21 27 33 39 45 51 57 63 69 75 81 87 93 99 105111117

Maanden
2012
BPM tabel

2021

Maanden
2012
BPM tabel

% van totaal

2012

2021

% van totaal

2012

2021

Import

12%

8%

Import

16%

18%

Verkoop gebruikt

15%

16%

Verkoop gebruikt

25%

24%

Verkoop nieuw

24%

12%

Verkoop nieuw

25%

18%

Afschrijvingscurves 2012, 2021 personenauto’s naar segment
Data op basis van normkilometerstanden Autotelex
Afschrijving C-segment benzine (Golf, Focus)

C-segment benzine:

C-SUV segment benzine:

100%

Afschrijvingspercentage

Populair segment dat iets inlevert ten
opzichte van 2012. Echter nog wel goed voor
18% van de import. Deze auto’s schrijven
meer af dan A- en B-segment auto’s. Verder
is de afschrijvingscurve ten opzichte van
2012 slechts beperkt verschoven.

100%
93%
84%

80%

82%

Afschrijving C-SUV segment benzine (Niro, Qashqai)
93%
81%

80%

Afschrijvingspercentage

a

75%

60%

60%

40%

40%

20%

20%
0%
3 9 15 21 27 33 39 45 51 57 63 69 75 81 87 93 99 105111117

0%
3

9 15 21 27 33 39 45 51 57 63 69 75 81 87 93 99 105111117

9 jaar geleden was dit nog een klein segment,
maar ondertussen het grootste segment in
de nieuw verkopen. Ook een belangrijk
segment voor de import en naar
verwachting zal de vraag nog verder stijgen.
C-SUV’s zijn, dankzij hun populariteit,
behoorlijk waardevast, vergelijkbaar met het
A-segment.

% van totaal

2012

2021

% van totaal

2012

2021

Import

17%

18%

Import

3%

18%

Verkoop gebruikt

22%

19%

Verkoop gebruikt

2%

8%

Bron marktaandelen: RDC

Verkoop nieuw

20%

15%

Verkoop nieuw

5%

24%

14

2021

Maanden
2012
BPM tabel

2021

Maanden
2012
BPM tabel

Afschrijvingscurves 2012, 2021 personenauto’s naar segment
Data op basis van normkilometerstanden Autotelex
D- en E-segment diesel:

D- en E-segment benzine:
8% van de geïmporteerde auto’s valt in dit
segment. Grote auto’s die relatief veel
afschrijven, al zijn ze tegenwoordig
waardevaster dan 9 jaar geleden.
Bron marktaandelen: RDC

15

100%

Afschrijvingspercentage

In het verleden een groot aandeel in de import.
Diesels waren in het verleden populair om te
importeren. Circa 39% van alle
geïmporteerde auto’s in 2012 was een diesel
en nu is dat nog 10%. Een groot deel daarvan
viel in het D- en E- segment; tegenwoordig
vertegenwoordigen die segmenten nog maar
een klein aandeel. De afschrijvingscurve van
deze auto’s komt het dichtst bij de BPMcurve.

Afschrijving D+E-segment diesel (Passat, A6)

Afschrijving D+E-segment benzine (Passat, A6)
93%
90%
87%

80%
60%
40%
20%
0%

100%

Afschrijvingspercentage

a

93%
87%

80%

83%

60%
40%
20%
0%

3 9 15 21 27 33 39 45 51 57 63 69 75 81 87 93 99 105111117

2021

3 9 15 21 27 33 39 45 51 57 63 69 75 81 87 93 99 105111117

Maanden
2012
BPM tabel

2021

Maanden
2012
BPM tabel

% van totaal

2012

2021

% van totaal

2012

2021

Import

15%

2%

Import

10%

8%

Verkoop gebruikt

6%

2%

Verkoop gebruikt

12%

10%

Verkoop nieuw

6%

0%

Verkoop nieuw

8%

8%

1b

Analyse op basis van
online advertentiedata 1-7-2021

Gemiddelde afschrijving op basis van handelsprijzen
Online advertentiedata 1-7-2021

Gemiddelde op basis van 60.000 voertuigen
van maximaal 10 jaar en 200.000 km die op
1-7-2021 te koop stonden.
Personenauto’s
Alle brandstoffen
Alle segmenten
Voor auto’s jonger dan 6 maanden is te
weinig referentie data beschikbaar om een
betrouwbare handelsprijs af te geven.

Afschrijving op basis van werkelijke en normkilometers
100%

93%

90%
79%
77%

80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%

0
3
6
9
12
15
18
21
24
27
30
33
36
39
42
45
48
51
54
57
60
63
66
69
72
75
78
81
84
87
90
93
96
99
102
105
108
111
114
117
120

De afschrijvingscurve op basis van de online
advertentiedata (roze lijn) ligt nog iets lager
dan de curve op basis van normkilometers.
Het grillige patroon geeft het effect van
jaarovergangen aan. Het verschil tussen een
auto van december of januari is groter dan
tussen bijvoorbeeld een auto van januari en
februari.

Afschrijvingspercentage

b

Handelsprijs gewogen obv werkelijke kilometers

17

Maanden
Handelsprijs gewogen obv normkilometers

BPM tabel

Gemiddelde afschrijving op basis van handelsprijzen, variatie
b

Online advertentiedata 1-7-2021
1

Deze grafiek laat de variatie zien van de
gemeten afschrijvingspercentages. 95%
van de waarnemingen vallen binnen de
roze lijnen. De donkerblauwe lijn is het
gemiddelde.

77%

0,7

72%

0,6
0,5
0,4
0,3
0,2
0,1
0
0
3
6
9
12
15
18
21
24
27
30
33
36
39
42
45
48
51
54
57
60
63
66
69
72
75
78
81
84
87
90
93
96
99
102
105
108
111
114
117
120

Als wordt uitgegaan van de bovenste
curve, zijn de afschrijvingspercentages
toereikend voor nagenoeg alle auto’s.
Uitzonderingen daargelaten, maar
daarvoor is het altijd mogelijk om op
basis van de koerslijst het
afschrijvingspercentage te berekenen.

82%

0,8
Afschrijvingspercentage

De variatie wordt onder andere
veroorzaakt door het type auto,
brandstof, uitrusting en de
kilometerstand.

93%

0,9

Maanden

18

Gemiddelde afschrijving op basis van handels- en verkoopprijzen
Online advertentiedata 1-7-2021

Worden vervolgens de verkoopprijzen naast
de handelsprijzen geplaatst dan wordt
duidelijk zichtbaar dat de curves vanaf 24
maanden behoorlijk parallel lopen. De eerste
24 maanden is het verschil groter.
Uit nadere analyse blijkt dat koerslijsten
uitgaan van een relatief hoge afschrijving bij
jonge auto’s. Van auto’s jonger dan 6
maanden is te weinig referentiedata
beschikbaar voor betrouwbare
handelsprijzen
Het advies is dan ook om voor de eerste 24
maanden de curve meer in lijn te laten
lopen met de verkoopprijs.

93%

90%
80%

77%

70%
60%

11%
12%

50%
40%

14%

30%
20%

12%

24%

10%
0%
0
3
6
9
12
15
18
21
24
27
30
33
36
39
42
45
48
51
54
57
60
63
66
69
72
75
78
81
84
87
90
93
96
99
102
105
108
111
114
117
120

In de huidige situatie is het gebruik van de
koerslijst voor auto’s jonger dan 15
maanden bijna in alle gevallen gunstiger
dan de BPM-tabel.

100%

Afschrijvingspercentage

b

Handelsprijs

19

Maanden
Verkoopprijs

BPM tabel

68%

1c

Segmentatie op basis van online
advertentie data

Gemiddelde afschrijving op basis van handels- en verkoopprijzen
naar gereden kilometers
Online advertentiedata 1-7-2021, segmentatie naar gereden kilometers

De huidige BPM-tabel houdt geen rekening
met het aantal gereden kilometers. In de
grafiek hiernaast wordt de
afschrijvingscurve getoond op basis van de
kilometerstand, onafhankelijk van de
leeftijd van de auto. Tevens is te zien dat
het verschil tussen de handelsprijs en
verkoopprijs kleiner wordt naarmate de
kilometerstand toeneemt.

Er is een sterke correlatie tussen
kilometerstand en waarde van een auto.

100%
90%
80%
Afschrijvingspercentage

c

78%
71%

70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
1.000
7.000
13.000
19.000
25.000
31.000
37.000
43.000
49.000
55.000
61.000
67.000
73.000
79.000
85.000
91.000
97.000
103.000
109.000
115.000
121.000
127.000
133.000
139.000
145.000
151.000
157.000
163.000
169.000
175.000
181.000
187.000
193.000
199.000

0%

Kilometerstand
Handelsprijzen
Verkoopprijzen

21

Gemiddelde afschrijving op basis van handelsprijzen naar brandstof
en catalogusprijs
c

Online advertentiedata 1-7-2021, segmentatie naar brandstof en catalogusprijs
Brandstof

0,6
0,4
0,2
0

Afschrijving naar catalogusprijs

0,8
0,6
0,4
0,2
0
0
6
12
18
24
30
36
42
48
54
60
66
72
78
84
90
96
102
108
114
120

0,8

Maanden

22

1

Afschrijvingspercentage

Auto’s met een catalogusprijs van minder
dan €25.000,- schrijven het minst af. Hoe
hoger de catalogusprijs des te hoger de
afschrijving.

Afschrijving naar brandstof

0
6
12
18
24
30
36
42
48
54
60
66
72
78
84
90
96
102
108
114
120

Catalogusprijs

1

Afschrijvingspercentage

Bij een uitsplitsing naar brandstof is duidelijk
te zien dat diesel personenauto’s meer
afschrijven dan andere brandstoffen. De
afschrijvingscurves van benzine en hybride
zijn nagenoeg vergelijkbaar. Zoals eerder
aangeven is het aandeel diesel bij import en
verkoop sterk aan het dalen.
Elektrisch is niet opgenomen aangezien er
weinig elektrische auto’s ouder dan 3 jaar
zijn.

Maanden

Gemiddelde afschrijving op basis van handelsprijzen naar
segmenten
Online advertentiedata 1-7-2021, segmentatie naar autosegment
Afschrijving B-segment (Polo, Yaris)
93%

80%

73%

40%

40%

20%

20%

0%

0%

100%

93%
79%

0
6
12
18
24
30
36
42
48
54
60
66
72
78
84
90
96
102
108
114
120

BPM tabel

Klein midden (C)

Afschrijving C-SUV segment (Niro, Qashqai)
93%

80%

Afschrijving C-segment (Golf, Focus)

80%
60%

Klein (B)

73%

100%

BPM tabel

Afschrijving D-segment (Passat, Mondeo)
93%

80%

60%

60%

40%

40%

20%

79%

20%
0
6
12
18
24
30
36
42
48
54
60
66
72
78
84
90
96
102
108
114
120

0%
Midi-SUV (C-SUV)

23

100%

60%

0
6
12
18
24
30
36
42
48
54
60
66
72
78
84
90
96
102
108
114
120

Zoals eerder aangegeven zijn er ook
duidelijke verschillen tussen
autosegmenten waarneembaar. A- B- en CSUV auto’s schrijven minder snel af dan Cen D- segment auto’s

100%

BPM tabel

0%
0
6
12
18
24
30
36
42
48
54
60
66
72
78
84
90
96
102
108
114
120

c

Midden (D)

BPM tabel

1d Conclusies, opties en advies

Conclusies
•

In de afgelopen 9 jaar is de gemiddelde afschrijvingscurve van personen- en bestelauto’s
veranderd; auto’s schrijven minder hard af.

•

De vraag naar gebruikte auto’s is veranderd, zowel op modelniveau als op brandstofniveau.
Er is een toegenomen vraag naar SUV’s ten koste van de traditionele hatchbacks en stations.
Daarnaast is de brandstofmix anders dan 9 jaar geleden. De vraag naar diesels is sterk
afgenomen en de vraag naar benzine en hybride auto’s toegenomen.

•

Er is momenteel een grote vraag naar occasions, dit zorgt er mede voor dat gebruikte auto’s
waardevaster zijn. Steeds minder particulieren kopen een nieuwe auto. Een deel kiest voor
private lease, maar het grootste deel kiest voor een occasion.

•

Import wordt steeds belangrijker. Steeds meer auto’s worden geïmporteerd om aan de
vraag naar occasions te voldoen. Daarnaast worden importauto’s veel beter geaccepteerd
door de consument dan in het verleden.

•

D- en E-segment auto’s, die in het verleden veel geïmporteerd werden zaten in 2012 qua
afschrijving het dichtst bij de huidige BPM-afschrijvingscurve. Voertuigen uit deze
segmenten vertegenwoordigen nu nog meer een klein deel van de import.

•

Kleine (A- en B-segment) auto’s en compacte SUV’s (B-SUV en C-SUV) schrijven minder snel
af dan andere segmenten en vertegenwoordigen ongeveer de helft van de import.

•

Personen- en bestelauto’s laten vergelijkbare afschrijvingscurves zien.

25

•

De data op basis van normkilometerstanden laten een hogere afschrijving zien dan op basis
van de online advertentiedata. Oorzaak hiervoor kan zijn dat de gemiddelde
normkilometerstanden hoger liggen dan de praktijkkilometerstanden.

•

De curve op basis van verkoopprijzen laat een ander patroon zien dan op basis van
handelsprijzen. Met name de eerste 24 maanden wijken af. Aangenomen mag worden dat
de marge bij jonge auto’s hoger is dan bij oudere auto’s, echter het verschil is nu heel groot.

•

De koerslijst is in de meeste gevallen voor jonge auto’s gunstiger. Voor auto’s ouder dan een
jaar is de BPM-tabel gunstiger.

•

Auto’s met een hoge catalogusprijs schrijven procentueel meer af dan auto’s met een lage
catalogusprijs.

•

Kilometers spelen een belangrijke rol bij afschrijving van auto’s. De huidige tabel gaat alleen
uit van de leeftijd van een auto.

•

Diesel personenauto’s schrijven veel meer af dan benzine en hybride personenauto’s. De
afschrijvingscurves van benzine en hybride zijn vergelijkbaar.

•

Tussen autosegmenten zijn verschillen waarneembaar, kleine auto’s en SUV’s schrijven
minder af dan auto’s uit het C- en E-segment. Het probleem met een verdeling naar
segmenten is alleen dat het behoorlijk arbitrair is en dat niet alle partijen dezelfde indeling
gebruiken.

Opties en advies
Aanpassing van de huidige BPM-afschrijvingstabel is wenselijk aangezien de samenstelling van
het wagenpark en het afschrijvingspatroon van occasions de afgelopen 9 jaar is veranderd. Er
zijn verschillende mogelijkheden om tot een nieuwe afschrijvingstabel te komen.
Optie 1: Correctie bestaande BPM-afschrijvingstabel
Bestaande tabel corrigeren op basis van de mutatie van de afschrijvingscurve in 2021 ten
opzichte van 2012 op basis van normkilometerstand.
Nadeel: Normkilometers wijken af van de werkelijkheid, de huidige BPM-tabel wordt als basis
gebruikt in plaats van een nieuwe BPM-afschrijvingstabel op basis van de huidige markt.
Optie 2: Nieuwe BPM-afschrijvingstabel op basis van het gemiddelde van de huidige markt
Op basis van het gemiddelde van de huidige markt een nieuwe BPM-tabel ontwikkelen met een
correctie voor jonge auto’s.
Nadeel: Gemiddelde houdt niet rekening met uitzonderingen en kilometers, voor 50% van de
auto’s zal de koerslijst gunstiger uitvallen.
Optie 3: Twee BPM-afschrijvingstabellen op basis van leeftijd en kilometers
Op basis van het gemiddelde van de huidige markt een nieuwe BPM-tabel ontwikkelen en
daarnaast een tabel op basis van kilometers. Er kan dan gekozen worden voor de meest
gunstige tabel.
Nadeel: Gebruik van meerdere tabellen maakt het complex en onoverzichtelijk.

26

Optie 4: Nieuwe BPM-afschrijvingstabel op basis van 95% dekking van de huidige markt
De BPM-tabel baseren op de curve met de hoogste afschrijving bij 95% dekking van de markt
met een correctie voor jonge auto’s. Op deze manier wordt rekening gehouden met hogere
kilometerstanden en met segmenten die meer afschrijven.
Nadeel: Auto’s met een lage kilometerstand of uit waardevaste segmenten schrijven met deze
tabel relatief veel af en hebben daardoor een groter BPM-voordeel. In de huidige situatie is dat
overigens ook het geval.
Optie 5: Nieuwe BPM-afschrijvingstabellen met segmentatie
Om zo dicht mogelijk bij de werkelijkheid te komen is het mogelijk om verschillende BPMtabellen te maken op basis van bijvoorbeeld prijsklasse, autosegment of brandstofsoort.
Nadelen: Gebruik van meerdere tabellen maakt het complex en onoverzichtelijk.
Autosegmenten staan niet eenduidig vast en ook de daadwerkelijke catalogusprijs is niet
vastgelegd en sterk afhankelijk van de uitvoering van de auto.
Advies
Optie 4 sluit het meest aan bij de huidige situatie en voorkomt dat het systeem onnodig
ingewikkeld wordt. Er zullen altijd uitzonderingen zijn, maar daarvoor zijn de koerslijsten en de
mogelijkheden om auto’s te laten taxeren.
Op de volgende pagina staat de BPM-tabel op basis van optie 4. Hierbij is een correctie
doorgevoerd op jonge auto’s tot 18 maanden op basis van de actuele verkoopprijzen. De
koerslijsten zullen bij import tot 18 maanden meestal gunstiger zijn dan de BPM-tabel.

Voorstel nieuwe BPM-tabel
Voorstel nieuwe BPM-tabel o.b.v. optie 4
95% dekking van de huidige markt

Huidige BPM-tabel
Is sinds het tijdstip waarop de auto of motor
voor het eerst in gebruik is genomen, een
periode voorbij van

0 dagen tot 1 maand
1 maand tot 3 maanden
3 maanden tot 5 maanden
5 maanden tot 9 maanden
9 maanden tot 1 jaar en 6 maanden
1 jaar en 6 maanden tot 2 jaar en 6 maanden
2 jaar en 6 maanden tot 3 jaar en 6 maanden
3 jaar en 6 maanden tot 4 jaar en 6 maanden
4 jaar en 6 maanden tot 5 jaar en 6 maanden
5 jaar en 6 maanden tot 6 jaar en 6 maanden
6 jaar en 6 maanden tot 7 jaar en 6 maanden
7 jaar en 6 maanden tot 8 jaar en 6 maanden
8 jaar en 6 maanden tot 9 jaar en 6 maanden
Vanaf 9 jaar en 6 maanden

27

dan is het
Tel daar bij
percentage op voor iedere
maand die
helemaal of
voor een deel
voorbij is sinds
de periode uit
de 1e kolom
0%
8,00%
8%
3,00%
14%
2,50%
19%
2,25%
28%
1,44%
41%
0,92%
52%
0,83%
62%
0,75%
71%
0,42%
76%
0,42%
81%
0,33%
85%
0,33%
89%
0,25%
92%
0,08%

Is sinds het tijdstip waarop de auto of motor dan is het Tel daar bij
voor het eerst in gebruik is genomen, een
percentage op voor iedere
periode voorbij van
maand die
helemaal of
voor een deel
voorbij is sinds
de periode uit
de 1e kolom
0 dagen tot 1 maand
0%
12,00%
1 maand tot 3 maanden
12%
4,00%
3 maanden tot 5 maanden
20%
3,50%
5 maanden tot 9 maanden
27%
1,50%
9 maanden tot 1 jaar en 6 maanden
33%
1,00%
1 jaar en 6 maanden tot 2 jaar en 6 maanden
42%
0,75%
2 jaar en 6 maanden tot 3 jaar en 6 maanden
51%
0,50%
3 jaar en 6 maanden tot 4 jaar en 6 maanden
57%
0,42%
4 jaar en 6 maanden tot 5 jaar en 6 maanden
62%
0,42%
5 jaar en 6 maanden tot 6 jaar en 6 maanden
67%
0,42%
6 jaar en 6 maanden tot 7 jaar en 6 maanden
72%
0,25%
7 jaar en 6 maanden tot 8 jaar en 6 maanden
75%
0,25%
8 jaar en 6 maanden tot 9 jaar en 6 maanden
78%
0,25%
Vanaf 9 jaar en 6 maanden
81%
0,19%

BPM-tabellen op basis van opties 1,2 en 3
BPM-tabel o.b.v. optie 1
Correctie bestaand BPM-afschrijvingstabel

BPM-tabel o.b.v. optie 2 en 3
Gemiddelde van de huidige markt (leeftijd)

BPM-tabel o.b.v. optie 3
Gemiddelde van de huidige markt (kilometers)

Is sinds het tijdstip waarop de auto of motor dan is het Tel daar bij
voor het eerst in gebruik is genomen, een
percentage op voor iedere
periode voorbij van
maand die
helemaal of
voor een deel
voorbij is sinds
de periode uit
de 1e kolom
0 dagen tot 1 maand
0%
8,00%
1 maand tot 3 maanden
8%
3,00%
3 maanden tot 5 maanden
14%
2,50%
5 maanden tot 9 maanden
19%
2,25%
9 maanden tot 1 jaar en 6 maanden
28%
1,33%
1 jaar en 6 maanden tot 2 jaar en 6 maanden
40%
0,67%
2 jaar en 6 maanden tot 3 jaar en 6 maanden
48%
0,67%
3 jaar en 6 maanden tot 4 jaar en 6 maanden
56%
0,67%
4 jaar en 6 maanden tot 5 jaar en 6 maanden
64%
0,42%
5 jaar en 6 maanden tot 6 jaar en 6 maanden
69%
0,42%
6 jaar en 6 maanden tot 7 jaar en 6 maanden
74%
0,33%
7 jaar en 6 maanden tot 8 jaar en 6 maanden
78%
0,33%
8 jaar en 6 maanden tot 9 jaar en 6 maanden
82%
0,25%
Vanaf 9 jaar en 6 maanden
85%
0,15%

Is sinds het tijdstip waarop de auto of motor dan is het Tel daar bij
voor het eerst in gebruik is genomen, een
percentage op voor iedere
periode voorbij van
maand die
helemaal of
voor een deel
voorbij is sinds
de periode uit
de 1e kolom
0 dagen tot 1 maand
0%
12,00%
1 maand tot 3 maanden
12%
4,00%
3 maanden tot 5 maanden
20%
3,50%
5 maanden tot 9 maanden
27%
1,25%
9 maanden tot 1 jaar en 6 maanden
32%
0,67%
1 jaar en 6 maanden tot 2 jaar en 6 maanden
38%
0,67%
2 jaar en 6 maanden tot 3 jaar en 6 maanden
46%
0,50%
3 jaar en 6 maanden tot 4 jaar en 6 maanden
52%
0,42%
4 jaar en 6 maanden tot 5 jaar en 6 maanden
57%
0,33%
5 jaar en 6 maanden tot 6 jaar en 6 maanden
61%
0,33%
6 jaar en 6 maanden tot 7 jaar en 6 maanden
65%
0,33%
7 jaar en 6 maanden tot 8 jaar en 6 maanden
69%
0,33%
8 jaar en 6 maanden tot 9 jaar en 6 maanden
73%
0,25%
Vanaf 9 jaar en 6 maanden
76%
0,24%

Heeft de auto of motor
een kilometerstand van

28

3.000 km
5.000 km
10.000 km
20.000 km
50.000 km
100.000 km
150.000 km
200.000 km

dan is het
Tel daar bij
percentage op voor iedere
1.000 km die
helemaal of
voor een deel
voorbij is sinds
de kilometerstand
in de 1e kolom
0%
6%
12%
3,00%
27%
1,40%
41%
0,40%
53%
0,20%
63%
0,20%
73%
0,10%
78%
0,08%

2

Definiëring nieuw of gebruikt

Aanpak
In de Wet BPM is het onderscheid tussen nieuw of gebruikt van belang om een vermindering op de BPM te
kunnen toepassen.
De kilometerstand bepaalt of er sprake is van een gebruikt motorrijtuig. Op basis van jurisprudentie blijkt dat de
Hoge Raad in elk geval >3.000 km beoordeelt als gebruikt. Het Hof Amsterdam hanteert echter een grenswaarde
van 1.000 kilometer.
In dit onderzoek is in eerste instantie gekeken naar het afschrijvingsverloop van circa 4.000 personenauto’s met
minder dan 10.000 km op de teller. En vervolgens is nader gekeken naar auto’s met minder dan 3.000 km op de
teller. Om een goed beeld te krijgen van de markt en de afschrijving van auto’s is de markt op twee manieren
benaderd:
•

In eerste instantie zijn circa 4.000 unieke personenauto’s met minder dan 10.000 km die in juli 2021 te koop
stonden nader geanalyseerd en vervolgens is ingezoomd op 1.100 unieke auto’s met minder dan 3.000 km op
de teller. Waarbij de prijzen waarvoor de auto’s werden aangeboden zijn vergeleken met de originele
catalogusprijzen. Elektrische auto’s zijn niet meegenomen. Er is bewust gekozen om van elk model slechts één
uitvoering mee te laten tellen om te voorkomen dat bepaalde uitvoeringen waar meerdere auto’s in grote
partijen worden aangeboden te zwaar meetellen. De analyse van deze data wordt op de volgende pagina’s
aangeduid als ‘praktijk’.

•

Ten tweede zijn dezelfde 1.100 auto’s in november 2021 vergeleken met circa 28.000 vergelijkbare modellen
in het bestand van JP Cars. Dit zijn vergelijkbare auto’s die te koop staan of kort geleden te koop stonden. Op
basis van deze benchmark bepaalt JP Cars de verwachte verkoopprijs, de prijs waarvoor de auto’s
aangeboden kunnen worden. De verwachte verkoopprijs wordt berekend op basis van een voorgeschreven
protocol waarin rekening wordt gehouden met o.a. merk, model, uitvoering, opties en de kilometerstand van
de auto’s waarmee vergeleken wordt. Daarnaast gaat de verwachte verkoopprijs uit van een gemiddelde
verkoopprijs; 50% van de vergelijkbare auto’s zal een beter aanbod zijn en 50% zal een minder goed aanbod
zijn. De analyse van deze data wordt op de volgende pagina’s aangeduid als ‘verwachte verkoopprijs’.

30

2a

Analyse nieuw vs. gebruikt op basis van
geregistreerde auto’s, <3.000 km

Gemiddeld prijsverschil naar kilometerstand
Online advertentiedata 1-7-2021, 4.000 unieke voertuigen, minder dan 10.000 km gereden (excl. EV’s)
Uit de analyse van auto’s met minder dan
10.000 km op de teller blijkt dat de auto’s
met minder dan 3.000 km op de teller
gemiddeld 6% onder de catalogusprijs
worden verkocht. Tussen de 3.500 km en
4.500 km gaat het verschil geleidelijk
omhoog naar 14%. En tussen de 4.500 en
10.000 km loopt het percentage op tot circa
18%.

20%
17%

18%
16%
14%

14%
12%

14%

15%

15%

18%

18%

16%

11%

8%
6%

15%

18%

9%

10%

Analyse op basis van circa 4.000 unieke
auto’s die minder dan 10.000 km hebben
gereden en op 1-7-2021 te koop werden
aangeboden.

14%

18%

7%
5%

5%

7%
5%

6%

4%
2%
0%
500 1.000 1.500 2.000 2.500 3.000 3.500 4.000 4.500 5.000 5.500 6.000 6.500 7.000 7.500 8.000 8.500 9.000 9.500 10.000

Kilometerstand, naar boven afgerond op 500 km
Verschil advertentieprijs tov catalogusprijs (praktijk)

32

Gemiddeld prijsverschil naar kilometerstand
Online advertentiedata 1-7-2021, 1.100 unieke voertuigen, minder dan 3.000 km gereden (excl. EV’s)
Uit de analyse van auto’s met minder dan
3.000 km op de teller blijkt dat deze
gemiddeld 6% onder de catalogusprijs
worden verkocht. De verwachte
verkoopprijzen liggen gemiddeld 8,5%
onder de catalogusprijs van de auto.
Auto’s met minder dan 1.000 km worden
gemiddeld 5,4% onder de catalogusprijs
aangeboden. Auto’s met minder dan 100
km op teller worden gemiddeld 5,7% onder
de catalogusprijs aangeboden.
Analyse op basis van 1.100 unieke auto’s die
minder dan 3.000 km hebben gereden en
op 1-7-2021 te koop werden aangeboden.
Auto’s zijn vervolgens in de database van JP
Cars vergeleken met vergelijkbare auto’s in
de markt en op basis daarvan is een
verwachte verkoopprijs afgegeven.
Verwachte verkoopprijzen houden rekening
met uitvoering, kilometerstand en leeftijd.

12%

Auto’s met minder dan 100km op de teller staan
gemiddeld voor 5,7% onder de catalogusprijs te koop.

10%
8,6%

8,5%

8,4%

8%

7,1%

7,0%

6,8%
6,2%

6%

5,4%

5,4%

tm 500 km

501-1000 km

6,1%

5,3%

4%

2%

0%
1001-1500 km

1501-2000 km

Verschil verwachte verkoopprijs tov catalogusprijs

33

10,0%

9,8%

9,3%

2001-2500 km

2501-3000 km

Verschil advertentieprijs tov catalogusprijs (praktijk)

Gemiddeld

Gemiddeld prijsverschil naar kilometerstand
Online advertentiedata 1-7-2021, 1.100 unieke voertuigen, minder dan 3.000 km gereden (excl. EV’s)
Verwachte verkoopprijs

Advertentieprijs praktijk

100%

100%

90%

90%

80%

46%

40%

70%

48%

48%

50%

43%

22%

17%

10%

17%
17%

21%

18%
8%

15%

13%

14%

50
0

km
50
110
00
km
10
01
-1
50
0k
m
15
01
-2
00
0k
m
20
01
-2
50
0k
m
25
01
-3
00
0k
m

0%

13%

20%

18%

29%
15%

20%

32%

10%

30%

24%

30%
31%

22%

30%

28%

23%

24%

17%

20%

31%

27%

24%

17%

50%
40%

21%

18%

20%
25%

26%

27%

24%

23%

19%

25%

0%
km
50
110
00
km
10
01
-1
50
0k
m
15
01
-2
00
0k
m
20
01
-2
50
0k
m
25
01
-3
00
0k
m

17%

30%

tm

22%
27%

32%

28%

50
0

24%

Ge
m
id
de
ld

17%

40%

34

20%

60%

50%

28%

70%

60%

Ruim een kwart van de auto’s met minder
dan 3.000 km wordt voor meer dan 10%
onder de catalogusprijs aangeboden. De
overige auto’s worden met een kleine
korting aangeboden of zelfs boven de
catalogusprijs. Dit laatste gebeurt
momenteel vaker in verband met een
tekort aan nieuwe auto’s.

28%

80%

Ge
m
id
de
ld

36%

tm

18% van de 1.100 auto’s hebben een
verwachte verkoopprijs gelijk aan of zelfs
boven de catalogusprijs en 17% een
verwachte verkoopprijs die maximaal 5%
onder de catalogusprijs zit. In werkelijkheid
werd 27% aangeboden gelijk aan of boven
de catalogusprijs en 20% maximaal 5%
onder de catalogusprijs.

Gemiddeld prijsverschil naar prijsklasse
Online advertentiedata 1-7-2021, 1.100 unieke voertuigen, minder dan 3.000 km gereden (excl. EV’s)
Auto’s met een cataloguswaarde van minder
dan €25.000 en minder dan 3.000 km op de
teller worden gemiddeld voor 4,6% onder
de cataloguswaarde aangeboden. Auto’s
tussen de €25.000 en €75.000 worden
gemiddeld 6% onder de cataloguswaarde
aangeboden. Boven de €75.000 is het
prijsverschil vaak groter.

16%
14%
12%
10,3%
10%
8%

Het gemiddelde prijsverschil op basis van de
verwachte verkoopprijzen ligt iets hoger
dan op basis van de advertentieprijzen. Het
grootste verschil is waarneembaar bij auto’s
boven de €75.000,-.

15,2%

9,1%

8,5%

7,7%
6,9%

6,3%

6%

6,1%

5,7%

4,6%
4%
2%
0%
<€25.000

€25.000 tot €50.000

€50.000 tot €75.000

Verschil verwachte verkoopprijs tov catalogusprijs

35

>€75.000

Gemiddeld

Verschil advertentieprijs tov catalogusprijs (praktijk)

Gemiddeld prijsverschil naar catalogusprijs
Online advertentiedata 1-7-2021, 1.100 unieke voertuigen, minder dan 3.000 km gereden (excl. EV’s)
Bij met name auto’s van boven de €75.000,liggen de verwachte verkoopprijzen meer
dan 10% onder de catalogusprijs. Auto’s in
een hogere prijsklasse schrijven meer af.
Daarnaast is er in deze prijsklasse minder
vergelijkingsmateriaal en worden auto’s
eerder vergeleken met dezelfde auto met
een hogere kilometerstand.

Verwachte verkoopprijs

Advertentieprijs praktijk

100%

100%

90%
80%

90%
34%

42%

43%

47%

70%

De goedkopere auto’s krijgen een verwachte
verkoopprijs mee die dichter bij de
catalogusprijs ligt. Maar in de praktijk zijn
de verschillen kleiner. De grote vraag naar
occasions en het tekort aan nieuwe auto’s
zorgt er in de huidige markt mede voor dat
auto’s een hogere verkoopprijs hebben dan
geadviseerd.

36

60%
26%
22%

40%
30%

0%

18%

17%

20%
10%

23%
25%

17%

17%

19%

11%
13%

18%

8%

<€25.000 €25.000 tot €50.000 tot >€75.000
€50.000
€75.000

27%
37%

28%

16%

22%

50%
40%

18%

24%

26%
20%

30%

10%

24%

26%

20%

15%
23%

29%

70%

63%

60%
50%

25%

80%

10%

38%
27%

25%

29%

20%

27%

0%
Gemiddeld

<€25.000 €25.000 tot €50.000 tot >€75.000
€50.000
€75.000

Gemiddeld

Gemiddeld prijsverschil naar leeftijd
Online advertentiedata 1-7-2021, 1.100 unieke voertuigen, minder dan 3.000 km gereden (excl. EV’s)
Niet alleen de kilometerstand heeft invloed,
ook de leeftijd speelt op den duur mee.
Auto’s ouder dan 6 maanden en minder dan
3.000 km worden met een groter
prijsverschil aangeboden dan auto’s van
maximaal een half jaar oud met minder dan
3.000 kilometers.

Gemiddeld prijsverschil o.b.v. advertentieprijs (praktijk)
16%

14%

14%
12%

12%
10%

10%

8

9

9%

8%
6%
6%

10%

12%

7%
5%

5%

5%
3%

4%
2%
2%
0%
0

1

2

3

4

5

6

Maanden

37

7

10

11

12

Gemiddeld prijsverschil naar bouwjaar
Online advertentiedata 1-7-2021, 1.100 unieke voertuigen, minder dan 3.000 km gereden (excl. EV’s)
Los van de kilometers heeft het bouwjaar
veel invloed op de verkoopprijzen. Zodra
een auto uit een vorig bouwjaar komt is de
prijs aanzienlijk lager. Prijzen van auto’s uit
januari of juni van hetzelfde registratiejaar
liggen dichter bij elkaar dan van een auto
uit januari ten opzichte van december van
het voorgaande jaar.

16%

15,0%

14%
12%

11,3%

10%
8,5%
8%
6,5%

In de grafiek is te zien dat auto’s met minder
dan 3.000 km op de teller uit 2021
gemiddeld 4,5% onder de catalogusprijs
worden aangeboden. Bij auto’s uit 2020 is
dat 11,3%.
Op de volgende pagina’s worden de auto’s
die in 2021 zijn geregistreerd nader
geanalyseerd.

6,1%

6%
4,5%
4%
2%
0%
2020

2021

Verschil verwachte verkoopprijs tov catalogusprijs

38

Gemiddeld
Verschil advertentieprijs tov catalogusprijs (praktijk)

Gemiddeld prijsverschil naar kilometerstand
Online advertentiedata 1-7-2021, 800 unieke voertuigen, <3.000 km gereden, bj 2021 (excl. EV’s)
Auto’s geregistreerd in 2021 met minder dan
3.000 km op de teller worden gemiddeld
voor 4,5% onder de catalogusprijs
aangeboden. De verschillen tussen auto’s
die nog geen 500 km hebben gelopen of
bijna 3.000 km zijn klein. Bij de verwachte
verkoopprijzen is een verschil
waarneembaar tussen auto’s met minder
dan 1.500 kilometer op de teller en meer
dan 1.500 kilometer op de teller.

10,0%
9,0%
8,0%

8,0%
6,8%

7,0%

6,5%
5,7%

4,4%

4,2%

4,0%

4,5%

4,1%

4,5%
3,8%
3,2%

3,0%
2,0%
1,0%
0,0%
tm 500 km

501-1000 km

1001-1500 km

1501-2000 km

Verschil verwachte verkoopprijs tov catalogusprijs

39

8,0%

6,5%

6,0%
5,0%

Analyse op basis van 800 unieke auto’s die
minder dan 3.000 km hebben gereden,
geregistreerd in 2021 en op 1-7-2021 te
koop werden aangeboden. Auto’s zijn
vervolgens in de database van JP Cars
vergeleken met vergelijkbare auto’s in de
markt en op basis daarvan is een verwachte
verkoopprijs gegeven. Verwachte
verkoopprijzen houden rekening met
uitvoering, kilometerstand en leeftijd.

8,6%

2001-2500 km

2501-3000 km

Verschil advertentieprijs tov catalogusprijs (praktijk)

Gemiddeld

Gemiddeld prijsverschil naar kilometerstand
Online advertentiedata 1-7-2021, 800 unieke voertuigen, <3.000 km gereden, bj 2021 (excl. EV’s)

Verwachte verkoopprijs
100%

80%

38%

31%

37%

41%

38%

33%

70%
25%
18%

26%

26%
26%

26%

21%

19%

10%

25%

21%
10%

16%

17%

50
0

km
50
110
00
km
10
01
-1
50
0k
m
15
01
-2
00
0k
m
20
01
-2
50
0k
m
25
01
-3
00
0k
m

0%

22%

22%

36%

20%

30%
24%

27%

32%
18%

25%

28%

26%

16%
23%

30%
20%

20%
30%

14%

36%

10%

36%

42%
31%

33%

0%
km
50
110
00
km
10
01
-1
50
0k
m
15
01
-2
00
0k
m
20
01
-2
50
0k
m
25
01
-3
00
0k
m

20%

19%

12%

28%

50
0

17%

11%

25%
19%

50%

tm

19%

14%
26%

80%

40%

19%

30%

22%

60%
33%

40%

tm

23%

70%

50%

40

90%

26%

Ge
m
id
de
ld

90%

60%

Bijna 60% van de auto’s met minder dan
3.000 km op de teller wordt aangeboden
met maximaal 5% afwijking van de
catalogusprijs. Zoals ook op de vorige
pagina is aangegeven zijn de verschillen
tussen de verschillende kilometerstanden
niet groot.

Advertentieprijs praktijk

100%

Ge
m
id
de
ld

22% van de 800 auto’s hebben een
verwachte verkoopprijs gelijk aan of zelfs
boven de catalogusprijs en 19% een
verwachte verkoopprijs die maximaal 5%
onder de catalogusprijs zit. In werkelijkheid
werd 33% aangeboden tegen de
catalogusprijs en 23% maximaal 5% onder
de catalogusprijs.

Gemiddeld prijsverschil naar prijsklasse
Online advertentiedata 1-7-2021, 800 unieke voertuigen, <3.000 km gereden, bj 2021 (excl. EV’s)
Auto’s met een cataloguswaarde van minder
dan €25.000 en minder dan 3.000 km op de
teller uit 2021 worden gemiddeld voor 2,9%
onder de cataloguswaarde aangeboden.
Auto’s tussen de €25.000 en €75.000
worden gemiddeld tussen de 4% en 5%
onder de cataloguswaarde aangeboden.
Boven de €75.000 is het prijsverschil
gemiddeld 7%.

16%
13,8%

14%
12%
10%

8,8%

8%

7,0%

6%

De prijsverschillen op basis van de verwachte
verkoopprijzen liggen voornamelijk hoger
bij auto’s boven de €50.000,- . Het grootste
verschil is waarneembaar bij auto’s boven
de €75.000,-.
Uit de data van RDC blijkt dat 62% van de
geïmporteerde auto’s uit bouwjaar 2021
vallen in de prijsklasse tussen de €50.000,en €75.000,-

4%

4,8%

4,5%

3,9%

3,9%
2,9%

2%
0%
<€25.000

€25.000 tot €50.000

€50.000 tot €75.000

Verschil verwachte verkoopprijs tov catalogusprijs
Import bouwjaar
2021 naar prijsklasse

41

6,5%

5,7%

2%

30%

62%

>€75.000

Gemiddeld

Verschil advertentieprijs tov catalogusprijs (praktijk)

6%

Gemiddeld prijsverschil naar catalogusprijs
Online advertentiedata 1-7-2021, 800 unieke voertuigen, <3.000 km gereden, bj 2021 (excl. EV’s)
Ook bij de auto’s van bouwjaar 2021 krijgen
met name auto’s van boven de €75.000,een verwachte verkoopprijs die meer dan
10% onder de catalogusprijs ligt. De
goedkopere auto’s krijgen een verwachte
verkoopprijs mee die dichter bij de
catalogusprijs ligt.
In de praktijk zijn de verschillen in prijsklasse
minder groot dan verwacht.

Verwachte verkoopprijs
90%

100%
17%

80%
70%

90%
31%

33%
43%

60%

40%

26%

21%

30%
20%
10%
0%

27%
17%

32%
23%

19%

19%

12%
15%

50%

9%

<€25.000 €25.000 tot €50.000 tot >€75.000
€50.000
€75.000

Gemiddeld

20%

16%
24%
21%

22%

30%
12%

22%

23%

30%
20%

22%

19%

29%

40%

16%

20%

31%

60%

25%

20%

16%

80%
70%

62%

31%

50%

42

Advertentieprijs praktijk

100%

10%

44%
34%

29%

35%

33%

0%
<€25.000 €25.000 tot €50.000 tot >€75.000
€50.000
€75.000

Gemiddeld

2b Conclusies en advies

Conclusies en advies
•

Op basis van de praktijk data blijkt dat auto’s tot en met 3.000 km voor gemiddeld 6,1%
onder de catalogusprijs worden aangeboden. Vanaf 3.000 km neemt de afschrijving toe en
vanaf 4.000 km is dit meer dan 10%.

•

De verwachte verkoopprijs van auto’s met minder dan 3.000 km, afgegeven door JP Cars,
wijkt ook minder dan 10% af van de catalogusprijs, namelijk 8,5%. Aangezien de verwachte
verkooprijs tot stand komt door auto’s te vergelijken met andere auto’s die veelal ook iets
meer hebben gereden is het logisch dat de verwachte verkoopprijs iets verder afwijkt van
de catalogusprijs dan in praktijk zichtbaar is.

•

Op basis van de verwachte verkoopprijzen, door de 1.100 auto’s te vergelijken met 28.000
vergelijkbare auto’s, wordt zichtbaar dat kilometers en leeftijd een lineair verband hebben
met de afschrijving van de auto. Een auto met een kilometerstand van 3.000 krijgt
gemiddeld een verwachte verkoopprijs mee die 10% onder de cataloguswaarde ligt. Bij een
auto met 500 km is dat gemiddeld 7%.

•

In de praktijk liggen de prijzen dichter bij elkaar en is er geen significant verschil
waarneembaar tussen een auto met 500 km op de teller of 3.000 km.

•

Bijna de helft van de auto’s met minder dan 3.000 km op de teller wordt aangeboden tegen
de catalogusprijs of maximaal 5% eronder.

•

Duurdere auto’s met een catalogusprijs van €75.000 of meer worden vaker met een hogere
korting aangeboden dan goedkopere auto’s. In 37% van de gevallen is de afschrijving meer
dan 10%, bij de goedkopere auto’s komt dat bij gemiddeld 27% voor.

•

Ook bij auto’s met minder dan 3.000 km op de teller heeft leeftijd invloed op de afschrijving
van de auto. Dit verband is nagenoeg lineair.

44

•

Er is een groot verschil waarneembaar op het moment dat de auto van een ander
registratiejaar is. Auto’s van 2020 met een lage kilometerstand hebben een aanzienlijke
lagere prijs ten opzichte van de catalogusprijs dan auto’s met de dezelfde kilometerstand
van 2021. Auto’s met een lage kilometerstand, tot 3.000 km, uit 2021 staan gemiddeld 4,5%
onder de nieuwprijs te koop, terwijl auto’s uit 2020 11,3% goedkoper zijn.

•

Inzoomend op auto’s uit 2021 blijkt dat er geen significante verschillen zijn in de
prijsverschillen van auto’s met bijna 3.000 km op de teller of nog geen 500 km.

•

62% van de geïmporteerde auto’s uit bouwjaar 2021 heeft een catalogusprijs tussen de
€50.000,- en €75.000,-. Deze groep wordt indien de kilometerstand onder de 3.000 km ligt
voor gemiddeld 3,9% onder de catalogusprijs aangeboden.

Conclusies en advies
Op basis van de huidige markt zijn er nauwelijks verschillen zichtbaar tussen de afschrijving van
auto’s die minder dan 1.000 km of die minder dan 3.000 km hebben gereden. Boven de 3.000
km neemt het prijsverschil ten opzichte van de catalogusprijs toe. Voor auto’s met minder dan
3.000 km op teller speelt de leeftijd van de auto een rol. Auto’s van een huidig bouwjaar en met
minder dan 3.000 km worden gemiddeld voor 4,5% onder de cataloguswaarde aangeboden. Op
basis van de verkoopprijzen kunnen deze auto’s als nieuw worden beschouwd. Bij dure auto’s
boven €75.000,- is het verschil iets groter, deze auto’s schrijven over het algemeen meer af.
Advies is om voor de definitie nieuw/gebruikt de grens van 3.000 km te handhaven bij een
maximale leeftijd van 12 maanden.
Opgemerkt moet worden dat de huidige markt, die zich kenmerkt door een tekort aan nieuwe
auto’s, invloed heeft op de prijzen van jong gebruikte auto’s. Geadviseerd wordt om deze
grenswaarden regelmatig te ijken.

3

Herijking waardeverliespercentage
door schade

Aanpak (1)
In de wetgeving over de BPM is een forfaitair waardeverliespercentage opgenomen dat is gerelateerd aan
schadeherstelkosten. De gedachte is dat niet iedere euro schade leidt tot eenzelfde waardevermindering. Het
forfaitaire percentage is in de wetgeving bepaald op 72% van het schadebedrag. Dat is een ervaringspercentage
gebaseerd op cijfers van het Verbond van Verzekeraars, verzameld over twee jaren ter zake van alle merken, typen
en leeftijden auto’s. Het staat de belastingplichtige echter vrij bewijs te leveren van meer waardevermindering dan
72% van de herstelkosten. In plaats van ‘waardeverliespercentage’ wordt ook ‘waarde-schaderatio’ gebruikt.
Het huidige waardeverliespercentage is gebaseerd op een analyse uitgevoerd in 2014 door VbV op basis van data uit
2013 en 2014 afkomstig uit hun eigen database. De constatering destijds was dat de waardevermindering als gevolg
van schade ten opzichte van de handelswaarde conform koerslijst, overeenkwam met gemiddeld 72% van de
schadecalculatie. Achterliggende informatie is niet beschikbaar.
In 2019 heeft Stichting VbV voor intern gebruik opnieuw de analyse uitgevoerd. Eind 2021 hebben wij in het kader
van de onderzoeksopdracht de originele dataset van 2019 én een nieuwe dataset met geactualiseerde data
ontvangen. De analyses van beide datasets zijn op precies dezelfde manier uitgevoerd. Er worden dus appels met
appels vergeleken. We hebben de door VbV berekende waarde-schaderatio van 2019 exact kunnen reproduceren.
Daarnaast is er contact geweest met Focwa, Solera, VSV en andere deskundigen voor aanvullende informatie en
duiding van de resultaten.
Op de pagina met conclusies wordt een aantal tekortkomingen van de gekozen methodiek benoemd.

Proces:
•

Stichting VbV heeft de beschikking over een bestand schadeauto’s inclusief schadecalculatie én gerealiseerde
opbrengst door verkoop

•

De laatste 10.000 regels worden gebruikt voor de bepaling van het waardeverliespercentage (voor de meest
actuele dataset: ingavedatum vanaf jan 2019 t/m aug 2021)

•

Na verrijking met Autotelex handelsprijzen kan de berekening worden gemaakt:
(Waardevermindering = Handelswaarde conform koerslijst -/- Opbrengst)
Waarde-schaderatio =

46

Schadecalculatie

Aanpak (2)
Grofweg zijn er drie interpretaties mogelijk voor de waardebepaling van voertuigen met schade:
1. De waarde van het voertuig is gebaseerd op de inkoopprijs
De waarde van een voertuig met schade komt overeen met de prijs die de markt voor dat
voertuig (inclusief de schade) bereid is te betalen. Met andere woorden: de (markt)waarde is de
prijs die voor het voertuig, in de staat zoals die op dat moment verkeert, is betaald.
Voordeel: eenvoudige waardeberekening
Nadeel: Inkoopprijs is moeilijk objectief vast te stellen
2. De waarde van het voertuig is gebaseerd op de handelswaarde conform koerslijst minus
het schadebedrag
Het schadebedrag is door een schade-expert geautoriseerd en wordt bruto in mindering
gebracht op de handelswaarde conform koerslijst.
Voordeel: eenvoudige waardeberekening
Nadeel: schade-calculaties zijn niet altijd eenduidig vast te stellen, moeilijk verifieerbaar en daardoor
arbitrair. In de praktijk is de handelswaarde veelal hoger dan de koerslijstprijs minus het schadebedrag.
3. De waarde van het voertuig is gebaseerd op de handelswaarde conform koerslijst minus
een forfaitaire aftrek van het schadebedrag
De forfaitaire aftrek wordt bepaald door de totale kosten die nodig zijn om het voertuig in
dezelfde staat te brengen als een vergelijkbaar voertuig zonder schade (dus conform de
condities die passen bij een vergelijkbaar voertuig zonder schade) zodat uiteindelijk de waarde
van het voertuig gelijk is aan de handelswaarde conform koerslijst. In de praktijk blijkt dat de
hoogte van het schadebedrag slechts gedeeltelijk tot een lagere (inkoop)waarde van een auto
leidt.
Voordeel: er wordt rekening gehouden met de praktijk – de opbrengst van schadeauto’s is in de regel hoger
dan de handelswaarde minus het totale bruto schadebedrag. Eenvoudige berekening door vast forfait.
Nadeel: schade-calculaties zijn niet altijd eenduidig vast te stellen, moeilijk verifieerbaar en daardoor
arbitrair.
47

De huidige regelgeving is gebaseerd op de derde interpretatie. De analyses (zowel in de vorige
rapportage van 2014 als in deze rapportage op basis van recente cijfers) zijn daar eveneens op
gebaseerd.

Schematische weergave drie interpretaties voor de
waardebepaling van voertuigen met schade

handelswaarde conform koerslijst
Schadebedrag
conform geautoriseerde taxatie

2

2. handelswaarde conform koerslijst
minus schadebedrag

3

1

1. inkoopprijs cq opbrengst
(inclusief schade)

3. handelswaarde conform koerslijst
minus forfaitaire aftrek schadebedrag

3a Analyse schadeauto’s 2019-2021

Waarde-schaderatio (modus)
VbV schadeauto’s geel en grijs kenteken
Meeste waarnemingen
Tussen 20% en 27%

300

Bij voorgaande berekeningen is de waardeschaderatio bepaald door de vaakst
voorkomende waarde in de dataset (de
zogenaamde modus).

250

Modus: 23%

Nu liggen de meeste waarnemingen tussen
de 20% en 27%. Als dezelfde methode
wederom wordt toegepast op basis van
2021-data is de waarde-schaderatio 23%.
Aantal

200

20 21 22 23 24 25 26 27

150

100

Analyse op basis van de laatste 10.000
voertuigen bekend bij VbV. Ruim 1.000
voertuigen waren niet bruikbaar in verband
met het ontbreken van een schadecalculatie.
Daarnaast zijn de extremen verwijderd
(bovenste en onderste 5%). In totaal zijn er
7.750 voertuigen overgebleven.

50

0
9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41 43 45 47 49 51 53 55 57 59 61 63 65 67 69 71 73 75 77 79 81 83 85 87

Waardeschade ratio (afgerond op hele getallen)

49

Waarde-schaderatio (gemiddelde)
VbV schadeauto’s geel en grijs kenteken
300

Wordt er in plaats van de modus
uitgegaan van het gemiddelde dan is de
waarde-schaderatio 37%.

Gemiddelde: 37%
250

Aantal

200

Analyse op basis van de laatste 10.000
voertuigen bekend bij VbV. Ruim 1.000
voertuigen waren niet bruikbaar in verband
met het ontbreken van een schadecalculatie.
Daarnaast zijn de extremen verwijderd
(bovenste en onderste 5%). In totaal zijn er
7.750 voertuigen overgebleven.

150

100

50

0
9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41 43 45 47 49 51 53 55 57 59 61 63 65 67 69 71 73 75 77 79 81 83 85 87

Waardeschade ratio (afgerond op hele getallen)

50

Waarde-schaderatio (gemiddelde)
VbV schadeauto’s geel en grijs kenteken

Analyse op basis van de laatste 10.000
voertuigen bekend bij VbV. Ruim 1.000
voertuigen waren niet bruikbaar in verband
met het ontbreken van een schadecalculatie.
Daarnaast zijn de extremen verwijderd
(bovenste en onderste 5%). In totaal zijn er
7.750 voertuigen overgebleven.

300

250

31
36
45
56

72 = 92e percentiel
68

90e percentiel
95e percentiel

76

200

Aantal

Percentielen verdelen een dataset in 100
gelijke delen. Het 50e percentiel wordt ook
de mediaan genoemd. De mediaan is de
waarde die zich precies in het midden van
een dataset bevindt als je de waarden van
laag naar hoog zet. De mediaan is 31. Het
70e percentiel bevat alle waarden tot en met
45, het 90e percentiel bevat alle waarden tot
en met 68. Anders omschreven: de waardeschaderatio van 90% van alle waarnemingen
valt binnen de range 0 tot 68.

50e percentiel
60e percentiel
70e percentiel
80e percentiel

150

100

50

0
9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41 43 45 47 49 51 53 55 57 59 61 63 65 67 69 71 73 75 77 79 81 83 85 87

Waardeschade ratio (afgerond op hele getallen)

51

Waarde-schaderatio (modus)
VbV schadeauto’s geel en grijs kenteken gesplitst
250

Op het moment dat geel en grijs kentekens
worden gesplitst wordt zichtbaar dat het
patroon van geel kenteken nagenoeg gelijk
is aan het totaal gemiddelde. Dat geldt ook
voor de modus. (Overigens is dit niet
verrassend in verband met het hoge
aandeel geel kenteken in de dataset). Bij
grijs kenteken is meer spreiding zichtbaar
en de modus ligt bij 12, al is dit geen
overtuigende uitkomst.

Modus geel: 23%
Modus grijs: 12%
200

Aantal

150
Geel kenteken
Grijs kenteken

100

Analyse betreft circa 900 voertuigen op grijs
kenteken (bestelauto’s) en 6.760
voertuigen op geel kenteken
(personenauto’s)

50

0
9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41 43 45 47 49 51 53 55 57 59 61 63 65 67 69 71 73 75 77 79 81 83 85 87

Waardeschade ratio (afgerond op hele getallen)

52

Waarde-schaderatio (gemiddelde)
VbV schadeauto’s geel en grijs kenteken gesplitst
250

De gemiddelde waarde-schaderatio’s van
geel en grijs kenteken auto’s liggen dicht bij
elkaar. Die van grijskenteken is met 34%
iets lager.

Gemiddelde geel: 37% Gemiddelde grijs: 34%

200

Aantal

150
Geel kenteken
Grijs kenteken

100

Analyse betreft circa 900 voertuigen op grijs
kenteken (bestelauto’s) en 6.760
voertuigen op geel kenteken (bestelauto’s)
50

0
9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41 43 45 47 49 51 53 55 57 59 61 63 65 67 69 71 73 75 77 79 81 83 85 87

Waardeschade ratio (afgerond op hele getallen)

53

Waarde-schaderatio (gemiddelde)
VbV schadeauto’s gesplitst naar bestemming export en niet-export
180

De gemiddelde waarde-schaderatio’s van
(uiteindelijk) geëxporteerde en nietgeëxporteerde auto’s is nagenoeg gelijk.

Gemiddelde waarde-schaderatio gesplitst naar
(uiteindelijk) geëxporteerd: 36,7%, niet-geëxporteerd: 37,2%

160
140

Analyse betreft circa 5.000 voertuigen die
nog in Nederland zijn en 2.600 voertuigen
die zijn geëxporteerd naar het buitenland.

Aantal

120
100
Geen Export

80

Export

60
40
20
0
9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41 43 45 47 49 51 53 55 57 59 61 63 65 67 69 71 73 75 77 79 81 83 85 87

Waardeschade ratio (afgerond op hele getallen)

54

Waardeschaderatio naar leeftijd, autosegment en kilometerstand
VbV schadeauto’s geel en grijs kenteken

De hoogte van de kilometerstand heeft
nauwelijks invloed op de gemiddelde
waarde-schaderatio.

40

Aantal

60
50

20

50

0
9 141924293439444954596469747984

9 141924293439444954596469747984

30

80

Aantal

20

0
8
16
24
32
40
48
56
64
72
80
88
96
104
112
120
128
136
144
152
160
168
176

0

Leeftijd in maanden

A-segment

38%

37%

37%

36%

50.000-100.000 km 100.000-150.000 km 150.000 km of meer

60

60
40
20
0

B-segment

40
20
0

9 141924293439444954596469747984

9 141924293439444954596469747984

C-segment

D-E segment

Gemiddelde waardeschaderatio naar kilometerstand

0-50.000 km

55

40

0

10

Ook bij een splitsing naar segmenten zijn
weinig verschillen waarneembaar. De
gemiddelde waarde-schaderatio’s liggen
heel dicht bij elkaar en ook het zwaartepunt
per segment ligt rondom de modus van het
totaal. De modus van het A-segment is iets
lager dan het gemiddelde en de modus van
het C-segment iets boven het gemiddelde.

100

60

Aantal

70

Gemiddelde waardeschaderatio naar segment

Gemiddelde waardeschaderatio naar leeftijd

Aantal

De gemiddelde waarde-schaderatio naar
leeftijd van de auto is redelijk stabiel en
schommelt de eerste 11 jaar tussen de 35%
en 40%.

Gemiddelde waardeschaderatio naar segment

37%

38%

37%

38%

A-Segment

B-segment

C-segment

D-E segment

3b Conclusies en advies

Conclusies en advies
Algemeen:
•
•

•
•
•

In 2014 is de waardevermindering van een voertuig als gevolg van schade vastgesteld op 72% van het
schadebedrag. Op basis van recente data van Stichting VbV is opnieuw een analyse uitgevoerd.
Om de waardevermindering van een voertuig als gevolg van schade te kunnen vaststellen, dien je te beschikken
over de volgende basisgegevens:
• De verwachte herstelkosten van het voertuig (de schadecalculatie)
• De opbrengst van het voertuig mét schade (de verkoopprijs aan de opkoper)
• De opbrengst van het voertuig zonder schade, rekening houdend met leeftijd en kilometerstand (de
Autotelex-handelswaarde)
Stichting VbV houdt als enige partij de hoogte van het schadebedrag en de handelswaarde van de auto’s inclusief
schade bij. Andere partijen, zoals Focwa, Solera en VSV hebben deze informatie niet.
Het lijkt erop dat stichting VbV de enige bruikbare bron is met harde data voor het bepalen van de
waardevermindering van schadevoertuigen.
Een aantal kanttekeningen:
1. Alle voertuigen uit de database van VbV zijn ‘economisch total-loss’. Er kunnen verschillende redenen zijn
voor de kwalificatie economisch total-loss*. De herstelkosten zijn bijvoorbeeld hoger dan de restwaarde
na het ongeval. Of in het geval van een leasemaatschappij; het heeft geen zin om een auto tegen het einde
van de leaseperiode nog te repareren. Verkopen en vervolgens een ander voertuig inzetten kan dan
economisch voordeliger zijn, ook bij relatief kleinere schades. Of de dataset van VbV representatief is voor
álle voertuigen met schade is niet eenduidig vast te stellen. Onze inschatting is overigens dat analyse van
andersoortige schadevoertuigen tot vergelijkbare resultaten zal leiden.
2. Een belangrijke variabele is niet te verifiëren, namelijk de hoogte van de schadecalculatie: is die op
realistische gronden vastgesteld en is het bedrag daadwerkelijk nodig om het voertuig in dezelfde staat te
brengen als een vergelijkbaar voertuig met dezelfde leeftijd en kilometers?

Inhoudelijke resultaten:
•
De waarde-schaderatio (verhouding waardevermindering ten opzichte van schadebedrag) laat veel variatie zien.
•
De gemiddelde waarde-schaderatio is 37%, dit betekent dat de waardevermindering gemiddeld 37% is van het
schadebedrag. Heeft een auto €10.000,- schade dan betekent dit dat de auto mét schade gemiddeld €3.700,minder opbrengt dan zónder schade.

*N.B. Economisch total loss en technisch total loss zijn twee verschillende termen die niet met elkaar te vergelijken zijn. Bij
economisch total loss is het economisch niet interessant om het beschadigde voertuig te herstellen (zie ook vorige bullet). Indien
een voertuig technisch total loss wordt verklaard, is deze niet meer te herstellen tot een functioneel en/of veilig voertuig.

57

•

De grote variatie heeft echter flinke invloed op het gemiddelde en daarom wordt geadviseerd om de modus
(meest voorkomende waarneming) te gebruiken, net als bij voorgaande analyses.

•

De meest voorkomende waarneming (modus) komt uit op 23%. Bij 26% is ook een piek zichtbaar, maar die
bestaat uit iets minder waarnemingen. Daar komt bij dat de meeste waarnemingen liggen tussen een ratio van
20 en 27%. Geadviseerd wordt dan ook om 23% te gebruiken.
Uit nadere analyse blijkt dat de verschillen tussen de diverse auto-segmenten niet groot zijn. De gemiddelde
waarde-schaderatio’s naar leeftijd, kilometerstand en wel/niet export, laten ook slechts kleine verschillen zien.
Deze uitkomst (een waarde-schaderatio van 23%) wijkt fors af van het percentage (72%) dat in 2014 is
vastgesteld. Wij hebben ter toetsing een vergelijkbare dataset van 2019 ontvangen. Analyse daarvan leidt tot
min of meer dezelfde uitkomst. Onze conclusie is dat destijds, in 2014, naar alle waarschijnlijkheid een fout is
gemaakt in de calculatie of dat uitkomsten verkeerd geïnterpreteerd zijn.
Overwogen kan worden om op een praktische wijze (door middel van percentielen) een grenswaarde te
bepalen voor de waarde-schaderatio. Bijvoorbeeld: het 90e percentiel bevat alle waarden tot en met 68,
oftewel: de waarde-schaderatio van 90% van alle waarnemingen valt binnen de range 0 tot 68. De
waardevermindering van een voertuig zou in dat geval 68% (de grenswaarde bij het 90e percentiel) van het
schadebedrag zijn.

•
•

•

Conclusies en advies
De waarde-schaderatio of het waardeverliespercentage is 23%, hiermee wordt met een percentage uitgedrukt wat
(gemiddeld) de waardevermindering van het voertuig is ten opzichte van het schadebedrag. Dit wijkt duidelijk af van in
2014 vastgestelde waardeverliespercentage van 72%. Opgemerkt moet worden dat er sprake is van grote spreiding van
de resultaten.
Op basis van de analyse lijkt het niet nodig om voor het bepalen van de waardevermindering onderscheid te maken
tussen de verschillende eigenschappen van voertuigen. Wel moet meegewogen worden dat de dataset waarop de
conclusies zijn gebaseerd, niet representatief hoeft te zijn voor alle (soorten) schade aan voertuigen. De analyse is
immers gebaseerd op een dataset (met weliswaar objectieve en ‘harde’ transactiegegevens) van economisch total loss
voertuigen.
De wijze waarop bij een voertuig schade wordt vastgesteld is sterk bepalend voor de berekening van de waardeschaderatio. Een (te) hoog vastgesteld schadebedrag leidt tot een lage waarde-schaderatio, een (te) laag vastgesteld
schadebedrag tot een hoge waarde-schaderatio. Het realistisch vaststellen van de overmatige schade ten opzichte van
een vergelijkbaar voertuig, is dan ook cruciaal. Advies is om hiervoor een realistische, rechtvaardige en in de praktijk
goed hanteerbare regeling te ontwikkelen.

VMS | Insight B.V.
Lange Dreef 8
4131 NH Vianen
Tel:
Email:
Web:

+31 (0) 347 722 060
info@vms-insight.nl
vms-insight.nl