Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2254
Vragen van de leden Oosenbrug en Recourt (beiden PvdA) aan de minister
van Veiligheid en Justitie over een uitspraak van het Europese Hof van de
Rechten van de Mensen over de opslag van vingerafdrukken (ingezonden
23 april 2013).
Antwoord van minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) (ontvangen 15 mei
2013)
Vraag 1
Kent u de uitspraak van het Europese Hof van de Rechten van de Mensen in
de zaak M. K. c. FRANCE (Requête no 19522/09) van 18 april 2013)?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 3
Raakt deze uitspraak de Nederlandse wetgeving en praktijk van het afnemen
en opslaan van vingerafdrukken? Zo ja, op welke wijze en met welke
gevolgen? Zo nee, waarom niet?
Acht u het in het licht van deze uitspraak mogelijk dat ook Nederland in de
afweging van publieke belangen, zoals het bestrijden van criminaliteit
enerzijds en de particuliere belangen van de bescherming van de persoonlijke
levenssfeer anderzijds, bij het opslaan van vingerafdrukken de grens van de
«margin of appreciation» van artikel 8 van het Europees Verdrag van de
Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden (EVRM) overschrijdt? Zo
ja, op welke wijze? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2 en 3
In het arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (verder:
EHRM) van 18 april 2013, nr. 19522/09 (M.K. tegen Frankrijk) stond de regeling
voor het bewaren van vingerafdrukken in Frankrijk centraal. In Frankrijk
werden ook de vingerafdrukken van personen die zijn vrijgesproken of
ontslagen van alle rechtsvervolging of wiens zaak was geseponeerd bewaard.
Ook de vingerafdrukken van de klager werden, na een vrijspraak en een sepot
voor twee diefstallen, bewaard. Het EHRM acht de toepassing van de Franse

1

ah-tk-20122013-2254
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

http://hudoc.echr.coe.int/sites/eng/pages/search.aspx?i=001–118597

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

bewaarregeling in dit geval niet proportioneel en daarmee in strijd met artikel
8 EVRM.
Het arrest heeft geen gevolgen voor de Nederlandse geldende regelgeving en
praktijk, reeds omdat op grond van het Besluit identiteitsvaststelling
verdachten en veroordeelden de vingerafdrukken van de verdachte na een
vrijspraak of sepot worden vernietigd.
Vraag 4
In hoeverre is deze uitspraak van belang bij uw toezegging gedaan bij het
debat in de Eerste Kamer d.d. 9 april 2013 over het wetsvoorstel Herziening
ten nadele (32 044)2 om die wet zodanig aan te passen dat «in gevallen
waarin naar het oordeel van het OM vaststaat dat de vrijgesproken persoon
het misdrijf onmogelijk kan hebben begaan, zijn gegevens niet zullen worden
bewaard»? Kan deze uitspraak ook betekenen dat vingerafdrukken van geen
enkele vrijgesproken persoon nog bewaard mogen worden? Zo ja, wat
betekent dat voor de werking van de Wet herziening ten nadele? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 4
Uit het arrest kan niet worden afgeleid dat de vingerafdrukken van vrijgesproken personen nimmer mogen worden bewaard. Het EHRM noemt in het
arrest enkele factoren op basis waarvan hij («en conclusion») tot het oordeel
komt dat de toepassing van de Franse bewaarregeling in de zaak van de
klager niet proportioneel is. Een van die factoren is dat die regeling in het
geheel geen onderscheid maakt tussen gegevens van veroordeelden en
personen die, zoals de klager, zijn vrijgesproken (paragraaf 42). Een andere
factor is dat de regeling niet uitsluit dat vingerafdrukken ook worden bewaard
bij vrijspraken voor lichte strafbare feiten (paragraaf 41). In de voorgenomen
bewaarregeling, die ter uitvoering van de Wet herziening ten nadele zal
worden getroffen, zullen echter verschillende beperkingen worden opgenomen die bij veroordeelden niet zijn voorzien. De belangrijkste beperking is dat
vingerafdrukken van vrijgesproken personen alleen – en in opdracht van de
rechter-commissaris – voor een eventuele herziening ten nadele kunnen
worden gebruikt. Zij zullen daartoe in de databank voor vingerafdrukken
afgeschermd worden bewaard. Zij kunnen, anders dan bij vingerafdrukken
van veroordeelden het geval is, dus niet worden gebruikt in andere strafzaken. Bovendien zullen vingerafdrukken alleen worden bewaard bij vrijspraken
of een ontslag van alle rechtsvervolging voor misdrijven waarbij herziening
ten nadele op grond van een novum mogelijk is. Er worden dus geen
vingerafdrukken bewaard in geval van lichte strafbare feiten. Om deze
redenen meen ik dat artikel 8 EVRM, zoals uitgelegd in het arrest, niet aan de
voorgenomen bewaarregeling in de weg staat.
Uit mijn toezegging aan de Eerste Kamer, waaraan in de vraagstelling wordt
gerefereerd, vloeit voort dat in de bewaarregeling een extra beperking zal
worden opgenomen. Deze houdt in dat vingerafdrukken van vrijgesproken
personen niet zullen worden bewaard wanneer naar het oordeel van het
openbaar ministerie vaststaat dat de vrijgesproken persoon het misdrijf
onmogelijk kan hebben begaan. Deze extra waarborg kan slechts bijdragen
aan het oordeel dat de voorgenomen bewaarregeling proportioneel is in het
licht van artikel 8 EVRM, doordat zij bewaring van vingerafdrukken uitsluit
wanneer het doel van de regeling daarmee niet kan worden bereikt.

2

http://www.eerstekamer.nl/stenogram/stenogram_403/f=/vj8ofj6t9dbu.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2