Directoraat-generaal
Bestuur, Ruimte en Wonen
Kenmerk
2021-0000093431
Uw kenmerk

Datum

22 maart 2021

Betreft

Uw verzoek m.b.t. financiering voor gemeenten met
bevolkingsdaling

Geachte heer B en D.,
Samenwerking en aandacht voor regionale verschillen zijn twee kernbegrippen uit
het gevoerde beleid van dit kabinet. Deze samenwerking richt zich op het
versterken van de sociaal fysieke leefbaarheid in gebieden en de versterking van
de ruimtelijk economische structuur. Door het aangaan van interbestuurlijke
partnerschappen sluiten de samenwerkingsverbanden aan bij de integrale
gebiedspecifieke opgaven.
In oktober 2019 ontving ik van uw beiden een brief. Op 16 oktober 2019 stuurde
de heer B, mij namens de Colleges van alle gemeenten in de negen krimpregio’s,
een brief waarin u mij wees op het belang van structurele financiering vanuit het
Rijk voor de transitieprogramma’s om de opgaven als gevolg van de
bevolkingsontwikkeling en de bevolkingsdaling het hoofd te bieden. Op 24 oktober
2019 stuurde de heer V.D. , mij namens de K6, een brief waarin u deze oproep
ondersteunde. U wees daarbij op de noodzakelijke transitie die de afgelopen jaren
in deze gemeenten in gang is gezet en blijvend ondersteuning behoeft. U
benadrukte daarbij beiden dat het huidige herijkingstraject van de verdeling van
het gemeentefonds niet kon leiden tot de voor de gemeenten met
bevolkingsdaling noodzakelijke specifieke samenwerking, focus en financiering.
Op 16 april 2020 stuurde u mij, namens de K6, tevens het rapport ‘Helemaal
Nederland. Te klein voor grote verschillen’. Ik wil u hiervoor bedanken en middels
deze brief ook een reactie op het rapport geven.
Ik ben blij te horen dat de ondersteuning vanuit het Actieplan Bevolkingsdaling in
belangrijke mate heeft bijgedragen aan de positieve ontwikkelingen in de krimpen anticipeerregio’s. Beiden geeft u aan dat voor het slagen van de transitie
voortzetting van de ondersteuning vanuit het Rijk onontbeerlijk is. U vraagt dan
ook om samen met u, te blijven bouwen aan de toekomst en kansen van de
gemeenten die nu en in de nabije toekomst te maken hebben met
bevolkingsdaling. Het spreekt wat mij betreft voor zich dat we samen blijven
werken aan deze transitie. Ik vind het essentieel demografische groei en krimp in
samenhang te bezien met maatschappelijke opgaven en de regiospecifieke
kenmerken van een gebied. In mijn brief van afgelopen zomer (TK 31757-102;
Pagina 1 van 3

Datum
22 maart 2021
Kenmerk
2021-0000093431

2020) heb ik reeds aangegeven het tot nu toe gevoerde generieke Rijksbeleid met
betrekking tot krimpgebieden door te ontwikkelen in de richting van meerjarige
interbestuurlijke partnerschappen, gericht op een integrale – deels
grensoverschrijdende – ontwikkeling van gebieden waar een inzet van de
Rijksoverheid onmisbaar is. Dit kabinet heeft daar ook al duidelijk op ingezet. Op
dit moment lopen er tien regiodeals met gebieden met bevolkingsdaling en is
circa 200 mln uit de regio-enveloppe ingezet in deze gebieden. Hiernaast heb ik
het pleidooi van de K6 ook meegenomen bij de ontwikkeling van de landsdelige
omgevingsagenda’s en de selectie van de acht NOVI-gebieden, zoals ik ook had
aangegeven in mijn brief van 23 april jl. over de NOVI (TK 24682-48; 2020). In
drie van de acht NOVI gebieden is sprake van bevolkingsdaling waarvan Zuid
Limburg als eerste van deze drie gebieden de definitieve status als NOVI gebied
heeft gekregen. Zie hiervoor ook mijn brief van 17 februari jl. (TK 34682-80;
2021).
De afgelopen periode heeft de evaluatie van de decentralisatie-uitkering
bevolkingsdaling plaatsgevonden. Ik wil u op deze plaats bedanken voor de
belangrijke bijdrage die door ambtelijke vertegenwoordigers van de krimpregio’s
aan deze evaluatie is geleverd. Ik heb het onderzoeksrapport op 7 december
2020 aangeboden aan de Tweede Kamer (TK 35570 B-13; 2020). Het rapport
maakt duidelijk dat regiospecifieke aandacht gewenst is en blijft. Daarnaast loopt
op dit moment de evaluatie van het Actieplan Bevolkingsdaling. Het actieplan
bevolkingsdaling is per 1 januari 2021 beëindigd en in mijn brief van afgelopen
zomer heb ik reeds aangegeven dat ik niet van plan ben een nieuw actieplan te
starten. De evaluatie van het actieplan wordt naar verwachting in april afgerond.
De resultaten van de evaluatie neem ik mee bij de verdere uitvoering van de
motie Van der Molen die verzoekt concrete voorstellen te doen voor een op de
regio’s toegespitst beleid om de opgaven als gevolg van bevolkingsdaling aan te
pakken, en deze aan de Kamer aan te bieden voor 1 mei 2021.
Met mijn eerdergenoemde brief van 7 december 2020 heb ik- mede namens de
staatssecretaris van Financiën als medefondsbeheerder - de Tweede Kamer
daarnaast gemeld dat besluitvorming over de invoering van de nieuwe verdeling
van het gemeentefonds aan het volgend kabinet is. Om te voorkomen dat er voor
krimpgebieden in 2021 een financieel gat ontstaat, heb ik reeds eerder besloten
om de looptijd van de huidige decentralisatie-uitkering bevolkingsdaling met één
jaar te verlengen, dus tot en met 2021. Deze verlenging is reeds aangekondigd in
de meicirculaire gemeentefonds 2020 en mijn brief aan de Tweede Kamer van 3
juli 2020 (TK 31757-102; 2020) en is in de septembercirculaire gemeentefonds
2020 verwerkt.
Tot slot zet ik mij, middels het Volkshuisvestingsfonds, in op de herstructurering
van het slechtste deel van de woningvoorraad in de meest kwetsbare gebieden.
Om zo te komen tot een prettigere woonomgeving, meer vitale wijken, het
behalen van klimaatdoelstellingen en een lagere energierekening voor bewoners.
Zoals in mijn brief van 15 februari jl. over de contouren van het

Pagina 2 van 3

Datum
22 maart 2021
Kenmerk
2021-0000093431

Volkshuisvestingsfonds (TK 32847-720) staat opgenomen, is dat naast de 16
stedelijke vernieuwingsgebieden, de 13 krimp- en grensregio’s prioriteit krijgen,
omdat met name daar de leefbaarheid onder druk staat.

Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
Hoogachtend,
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

drs. K.H. Ollongren

Pagina 3 van 3