Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2809
Vragen van de leden Amhaouch en Ronnes (beiden CDA) aan de Ministers
van Financiën en van Economische Zaken en Klimaat en de Staatssecretaris
van Economische Zaken en Klimaat over het bericht «Ondernemers in
krediet-ellende» (ingezonden 15 april 2020).
Antwoord van Staatssecretaris Keijzer (Economische Zaken en Klimaat), mede
namens de Ministers van Economische Zaken en Klimaat en van Financiën
(ontvangen 18 mei 2020).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Ondernemers in krediet-ellende»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Herkent u het beeld dat «ondanks afspraken met de overheid de wachttijden
voor de kredieten lang zijn, ondernemers massa’s papierwerk moeten
inleveren en de kosten hoog zijn»? Deelt u de mening dat dit gegeven de
huidige crisis geen gewenste situatie is, daar veel ondernemers het water aan
de lippen staat?
Antwoord 2
Mij bereiken inderdaad signalen met betrekking tot de zakelijke kredietverlening. Het Ministerie van EZK en het Ministerie van Financiën voeren zeer
regelmatig overleg met de banken over het proces van de kredietverlening en
om de snelheid te bespreken. Banken verwerken momenteel een groot aantal
kredietaanvragen. Snelheid van verwerking is daarbij van groot belang, zodat
ondernemers ook snel weten waar zij aan toe zijn. De banken geven aan dat
op het moment dat een aanvraag in behandeling wordt genomen de
gemiddelde doorlooptijd van een aanvraag tot verstrekking van de BMKB-C
10 tot 14 dagen is. Dit gaat de goede kant op. Een belangrijke versnelling kan
bereikt worden wanneer de ondernemer die krediet aanvraagt administratief
de zaken op orde heeft en snel de benodigde informatie kan aanleveren bij de
bank. Voor kleine kredieten wordt op dit moment een regeling uitgewerkt, de

1

ah-tk-20192020-2809
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Telegraaf, https://www.telegraaf.nl/financieel/1876975118/ondernemers-in-krediet-ellende,
14 april 2020.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Kleine Kredieten Corona (KKC). Daarover heb ik uw Kamer recent geïnformeerd.2 Deze nieuwe regeling bevat een overheidsgarantie van 95% op
leningen van financiers aan bedrijven. Met dit hoge garantiepercentage kan
naar verwachting een groot aantal kleine ondernemingen geholpen worden
aan financiering. Het kredietbeoordelingsproces door de financier kan
grotendeels automatisch worden uitgevoerd, hetgeen de snelheid van het
proces ten goede komt.
In overleg met de banken en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
(RVO.nl) is het proces van kredietverstrekking onder de BMKB-C en de GO-C
geoptimaliseerd, zodat snel en optimaal gebruik kan worden gemaakt van de
regelingen. Dit heeft mijn constante aandacht. Het is voorts belangrijk om op
te merken dat de liquiditeitssteun die het kabinet biedt via de BMKB-C en de
GO-C bedoeld is voor in de kern gezonde bedrijven. Het is belangrijk dat
banken een goede risicobeoordeling uitvoeren, en mede daarom delen
banken ook mee in het risico van de financieringen. Dit kan betekenen dat
bepaalde bedrijven geen krediet krijgen, bijvoorbeeld omdat ze onvoldoende
terugbetaalcapaciteit hebben.
Vraag 3
Kunt u aangeven of banken zich voor 100% hebben gecommitteerd aan het
versneld uitvoeren van kredietfinancieringen tot en met € 250.000, ook voor
mkb-ondernemers die nog geen kredietverstrekking hebben bij een bank?
Indien ja, kunt u ook aangeven welke concrete aanpassingen er zijn gedaan in
de procedures en/of automatische afhandeling in computersystemen bij de
drie grote banken?
Antwoord 3
De gemiddelde BMKB-C lening is momenteel 171.000 euro. Banken zijn
gecommitteerd om het mkb zo goed mogelijk te bedienen en daarbij een
goede risicobeoordeling uitvoeren (zie ook het antwoord op vraag 2). Er zijn
optimalisaties doorgevoerd ten aanzien van de BMKB om te komen tot een
versneld beoordelingsproces. Dit betreft onder andere het verlengen van de
looptijd van BMKB-C van 2 naar 4 jaar en het toevoegen van een omzettoets
om de liquiditeitsbehoefte te bepalen die zorgt voor minder voorbereiding
voor de ondernemer en bank. Daarnaast kunnen banken BMKB-posten in
batches aanmelden bij RVO.nl in plaats van individueel de aanmeldingen
doen, dit bespaart tijd. Het kabinet heeft daarnaast recent een aparte
garantieregeling aangekondigd voor kleine ondernemers met een beperkte
kredietbehoefte, waarbij het kredietbeoordelingsproces grotendeels automatisch kan worden uitgevoerd, hetgeen de snelheid van het proces ten goede
komt.
Vraag 4
Wat is uw indruk van de kredietverstrekking van banken aan bedrijven, in het
bijzonder aan het mkb?
Antwoord 4
Mijn indruk is dat banken zich naar hun vermogen hebben ingezet om uitstel
van aflossingen te verlenen en kredietlijnen te verstrekken, in het belang van
het bedrijf en van de bank zelf. Waar het gaat om nieuwe financieringen blijkt
het door de coronacrisis lastig voor banken om de financieringsrisico’s in te
schatten. Deze onzekerheid resulteert in enige terughoudendheid. De
regelingen BMKB-C, GO-C en KKC zijn er daarom op gericht om het
financieringsrisico te beperken, waardoor banken gemakkelijker financiering
kunnen verstrekken. In totaal hebben banken per 1 mei 2020 ongeveer 8000
nieuwe financieringen verstrekt aan bedrijven, met een totaalwaarde van 4,3
miljard euro. Banken hebben per 1 mei 2020 aan ruim 103.000 bedrijfsklanten
(inclusief mkb) uitstel van betaling verleend, waarmee in totaal 2,7 miljard
euro is gemoeid. Bovengenoemde aantallen en bedragen zullen de komende
tijd verder oplopen.

2

Kamerstuk 35 420, nr. 31

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Vraag 5
Welke mogelijkheden hebt u, naast een moreel appel, om de kredietverlening
van banken aan (mkb-)bedrijven te versnellen, vereenvoudigen en verbeteren?
Antwoord 5
Het is van groot belang dat de kredietverlening door de banken zo snel
mogelijk ten goede komt aan (mkb-)bedrijven. Banken verwerken op dit
moment grote aantallen kredietaanvragen en snelheid is daarbij cruciaal. Een
belangrijke versnelling kan hierbij bereikt worden wanneer de ondernemer
die krediet aanvraagt administratief de zaken op orde heeft en snel de
benodigde informatie kan aanleveren bij de bank.
Vraag 6
Hoe staat u tegenover het, tot een bepaalde hoogte van het bedrag, voor
100% garant staan voor leningen aan het mkb, zoals de Duitse overheid doet?
Zou dit ook voor Nederland een optie kunnen zijn?
Antwoord 6
Het Duitse voorbeeld is niet toepasbaar op de Nederlandse situatie. Bij ons
wordt de kredietbeoordeling en -acceptatie volledig gedaan door de banken
zelf. Een garantiepercentage van 100% zou hier kunnen leiden tot onverantwoorde toekenning van aanvragen van bedrijven die krediet mogelijk niet
kunnen dragen, wat op korte termijn veel liquiditeit zou verschaffen, maar op
langere termijn tot hoge kosten van de belastingbetaler zou leiden. In
Duitsland toetsen banken vooraf op voorwaarden gesteld door de Duitse
overheid en doen geen aanvullende kredietbeoordeling en wordt het krediet
voor 100% door de Duitse overheidsbank KfW gefinancierd. De Duitse banken
hebben in dat proces daardoor vooral een uitvoerende rol. Met de garantieregelingen KKC, BMKB-C en GO-C wordt op een verantwoorde manier een
groot gedeelte van het mkb bereikt.
Vraag 7
Bent u van mening dat Qredits een daadkrachtige rol zou kunnen vervullen in
deze crisis, wanneer andere banken hier onvoldoende toe in staat blijken?
Indien ja, op welke wijze(n) kan het kabinet deze rol versterken?
Antwoord 7
Extra inzet vanuit Qredits is onderdeel van het noodpakket banen en
economie. Qredits heeft daadkrachtig opgetreden door na de aankondiging
van het noodpakket3 een loket te openen voor uitstel van aflossing voor
bestaande klanten gedurende zes maanden. Er zijn inmiddels 5100 aanvragen
goedgekeurd. Qredits financiert en coacht een grote groep kleine en startende
ondernemers, die via de bank vaak moeilijk aan financiering komen.
Vraag 8
Kunt u deze vragen gelet op hun urgentie binnen één week beantwoorden?
Antwoord 8
Dit is door grote drukte en de benodigde interdepartementale afstemming
helaas niet gelukt.

3

Kamerstuk 35 420, nr. 3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3