Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3793
Vragen van het lid Dassen (Volt) aan de Minister voor Klimaat en Energie over
de gevolgen van de keuze voor Amerikaans schaliegas als alternatief voor
Russisch gas voor het behalen van onze klimaatdoelen (ingezonden 22 april
2022).
Antwoord van Minister Jetten (Klimaat en Energie), mede namens de
Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat (ontvangen 29 augustus
2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 2974.
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Texas en Louisiana moeten EU helpen af te
kicken van Russisch gas, maar tegen welke prijs?»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3 en 4
Welke afspraken heeft Nederland en/of de Europese Commissie precies over
leveringszekerheid met de grote Amerikaanse gasbedrijven gemaakt die
momenteel plannen maken om voor tientallen miljarden aan nieuwe
pijpleidingen, fabrieken en terminals te bouwen?
Zijn bij deze afspraken ook contractvoorstellen, commitments of andere
beloftes gedaan, waarbij sprake is van een verplichte afname over een
bepaalde periode?
Indien dergelijke afspraken zijn gemaakt, wat houden deze afspraken precies
in? Welke rol heeft Nederland en/of de Europese Commissie daarin gespeeld?
Antwoord 2, 3 en 4
Het is aan de markt om te bepalen waar en voor welke prijs er gas wordt
ingekocht en verkocht. Dit volgt uit de spelregels die gelden op de interne
markt en voor het vrije verkeer van goederen. De Nederlandse Staat heeft
geen enkele afspraak met Amerikaanse gasbedrijven gemaakt. Ook de
Europese Commissie heeft geen afspraken met marktpartijen gemaakt over
concrete leveranties van LNG-volumes aan de EU.

1

ah-tk-20212022-3793
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Het Financieele Dagblad, 21 april 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

De Europese Commissie heeft het EU Energy Platform opgericht2 om op
basis van vrijwilligheid te komen tot vraagbundeling van gas, LNG en
waterstof. Daarnaast heeft de Europese Commissie contacten gelegd met
meerdere landen, waaronder de Verenigde Staten, over gasleveringen aan de
EU ter vervangen van Russisch gas. Het is aan de markt om vervolg te geven
aan die contacten en om tot concrete leveringsafspraken te komen.
Vraag 5, 6 en 7
Heeft Nederland en/of de Europese Commissie ook eisen gesteld ten aanzien
van maatregelen die genomen moeten worden om de uitstoot van methaan
bij de productie en het transport van Amerikaans schaliegas tegen te gaan?
Indien nee, waarom niet?
Indien er nog geen afspraken zijn gemaakt, welke voorstellen liggen er
precies voor de levering van extra Amerikaans liquid natural gas (lng) aan
Europa en wanneer verwacht u dat er een definitief besluit genomen zal
worden?
Bent u bekend met het statement van de Europese Commissie over de
meeting tussen president Von der Leyen en de Amerikaanse president Biden
op 25 maart jongstleden over de levering van meer Amerikaans lng aan de
Europese Unie, getiteld «The European Commission and the United States
open new chapter in their energy cooperation»?
Antwoord 5, 6 en 7
Er zijn afspraken gemaakt op mondiaal niveau over het terugdringen van de
uitstoot van methaan. Op 2 november 2021 hebben de Europese Commissie
en de Verenigde Staten met vele partnerlanden de Methaan Belofte (Global
Methane Pledge)3 geïnitieerd. Dit initiatief streeft ernaar de uitstoot van
methaan terug te dringen met 30% in 2030 ten opzichte van 2020. Daarnaast
heeft de Europese Commissie samen met de Verenigde Staten op 25 maart
2022 een gezamenlijke taskforce4 ingesteld over leveringszekerheid van
aardgas. Deze taskforce richt zich onder andere op het verminderen van de
uitstoot van broeikasgassen (waaronder methaan) bij het realiseren van de
LNG-infrastructuur en specifiek het verminderen van methaanlekkages.
Vraag 8
Bent u bekend met het artikel «How long will Biden’s new alliance with LNG
last?» van de Houston Chronicle?
Antwoord 8
Ja.
Vraag 9
Deelt u de mening dat uit de twee bovenstaande artikelen blijkt dat Von der
Leyen en Biden hebben gesproken over een Europese markt voor Amerikaans
lng tot in ieder geval 2030, maar dat lng-exporteurs gewoonlijk nog langere
contracten (namelijk van 20 jaar) hanteren, simpelweg omdat nieuwe
faciliteiten niet voor een korte duur worden gebouwd? Hoe verhoudt dit
voorstel/deze afspraak tussen Von der Leyen en Biden zich tot het behalen
van de Nederlandse en Europese klimaatdoelen?
Antwoord 9
De ontmoeting tussen de voorzitter van de Europese Commissie, mevrouw
Von der Leyen, en de Amerikaanse president Biden heeft zich inderdaad
gericht op de Europese markt voor Amerikaanse LNG als gevolg van de
geopolitieke crisissituatie in Europa en de noodzaak om zo snel mogelijk de
afhankelijkheid van de gasimport uit de Russische Federatie te reduceren. De
Nederlandse en Europese Klimaatdoelen gelden onverkort en staan overeind,
ongeacht de neveneffecten van meer import van LNG. We moeten zowel de
afhankelijkheid van Rusland zo spoedig mogelijk afbouwen én de klimaatdoelen halen, waarbij het besparen van gas in beide gevallen een belangrijk
onderdeel is. De behoefte van LNG-producenten aan langetermijncommitte-

2

zie: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_22_2387
https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/statement_21_5766
4
https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/statement_22_2041
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

ring om nieuwe investeringen in LNG-installaties te plegen is een commerciële afweging.
Vraag 10
Houdt u met het beantwoorden van de negende vraag rekening met de
Scope 3 emissions en op welke manier?
Antwoord 10
Zoals in antwoord op vraag 9 uiteen wordt gezet, betreft dit enkel vervanging
van een deel van het Russische gas. De klimaatdoelen blijven daarbij
onverminderd gelden, ongeacht of bij het vervangen van Russisch gas direct
of indirect meer of minder uitstoot van broeikasgassen plaatsvindt.
Vraag 11
Welke duurzaamheidsrisico’s ziet u bij het aangaan van langetermijncontracten met Amerikaanse lng-exporteurs en hoe bent u van plan deze risico’s
tegen te gaan?
Antwoord 11
Het is aan de marktpartijen om te bepalen voor welke duur ze een contract
aangaan. De overheid is hier geen partij in. Het Europese Fit for
55-maatregelen pakket5 heeft als doelstelling om in 2030 een netto-uitstoot
van broeikasgassen van ten minste 5 procent verminderd te hebben en
klimaatneutraliteit tegen 2050. Daarbij stelt het pakket als doelstelling dat in
2030 40% van de energie uit hernieuwbare bronnen moet komen, en in het
Commissievoorstel van het RePowerEU-plan wordt dit doel opgehoogd naar
45%. Het kabinet steunt de insteek dat diversificatie van fossiele energiebronnen niet moet leiden tot een lock-invan fossiele brandstoffen.
Vraag 12 en 13
Erkent u dat bij het winnen en transporteren van schaliegas veel methaan
vrijkomt en dat bij het omzetten van gas naar lng veel energie wordt
verbruikt? Hoe vindt u het importeren van meer Amerikaans schaliegas in de
vorm van lng passen bij de Nederlandse en Europese klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen?
Bent u van mening dat Amerikaans schaliegas aanvaardbaar is als vervanging voor Russisch gas, de consequenties voor het milieu en klimaat in acht
nemend?
Antwoord 12 en 13
Het klopt dat aan de technieken die gebruikt worden bij het winnen van gas
uit schalies nadelen zijn verbonden; dit met de kanttekening dat gas uit
schalies maar een deel van de bron vormt van de geïmporteerde LNG uit de
Verenigde Staten. Ook is het zo dat het extra energie kost om gas om te
zetten in LNG. Het kabinet hecht aan zowel de klimaatdoelen als het versneld
onafhankelijk worden van Russisch gas zoals ik ook heb toegelicht in mijn
brief van 22 april jl. (Kamerstuk 29 023, nr. 302). Eventuele nadelige effecten
van LNG geïmporteerd uit onder andere de VS, doen niets af aan de gestelde
klimaatdoelen, maar helpen wel om als Nederland het aandeel Russisch gas
op korte termijn sterk te verminderen. Daarom vind ik deze nadelen aanvaardbaar. Er wordt gekeken naar een heel palet aan maatregelen en
mogelijkheden, waaronder besparingen en het vergroten van de LNGimportcapaciteit, zie daarvoor mijn Kamerbrief d.d. 21 juli 2022 (Kamerstuk
29 023, nr. 337). LNG afkomstig uit de VS is daarin een alternatief dat een
belangrijk deel van het Russisch aardgas vervangt.
Vraag 14
Erkent u dat er voor het afnemen van extra Amerikaans schaliegas door de
Europese Unie meer infrastructuur zal worden gebouwd voor het produceren
en vervoeren van dit gas en dat dit ingaat tegen het dringende advies van het
Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) om voor 2025 de uitstoot
van emissies sterk te verminderen?

5

https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_21_3541

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

Antwoord 14
Het EU Fit for 55-maatregelenpakket6 heeft als doelstelling om in de EU ten
minste 55% minder broeikasgassen uit te stoten in 2030 ten opzichte van de
uitstoot van 1990. Dit doel staat ongeacht de plannen op het gebied van LNG.
Deze doelstelling wordt kracht bijgezet door het RePowerEU-plan van de
Europese Commissie, waarin wordt voorgesteld dat de EU-lidstaten inzetten
op het verhogen van de doelen ten aanzien van hernieuwbare energie, en
verscherping van het doel voor energie-efficiëntie, zie daarvoor mijn
Kamerbrief d.d. 17 juni jl. (Kamerstuk 22 112, nr. 3438).
Daarnaast zijn de EU-lidstaten in aanvulling op dit plan overeengekomen in
het EU Winterpakket voor de komende winter ten minste 15% op de
gasconsumptie te besparen, zie daarvoor de Kamerbrief 21 juli 2022 inzake
North Stream 1 (NS 1) pijpleiding (Kamerstuk 29 023, nr. 337).
Dat neemt niet weg dat de EU-lidstaten, waaronder Nederland, het verminderde aanbod aardgas als gevolg van onder meer de uitfasering van de
gasproductie in Groningen en afnemende levering van aardgas door Rusland,
de komende tijd moeten compenseren door middel van toenemende
LNG-import, bijvoorbeeld vanuit de Verenigde Staten.
Vraag 15
Indien ja, hoe maakt u de afweging dat het aanvaardbaar is dat de Europese
Unie en Nederland het verhogen van de productie van schaliegas in de
Verenigde Staten voor de lange termijn stimuleren? Welke overwegingen
spelen hierbij een rol en welke waarde hecht u aan de verschillende factoren
in deze overwegingen?
Antwoord 15
Zie het antwoord vraag 12 en 13.
Vraag 16
Deelt u de menign dat het onverkoopbaar is dat wij binnen Europa niet kiezen
voor schaliegas vanwege de schadelijke gevolgen voor het milieu en klimaat,
maar nu wel indirect Amerikaanse schaliegasbedrijven vragen om hun
productie op te schalen?
Antwoord 16
Zie antwoord vraag 5.

6

https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_21_3541

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4