TER ONDERTEKENING
Nota actief openbaar
Ja

Aan
Van

Staatsecretaris van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties
Directoraat-generaal Koninkrijksrelaties

Onze referentie
2022-0000702453
Datum
16 december 2022
Opgesteld door

Informatievoorziening financieel en begrotingsbeheer
Caribisch Nederland 2019-2021

Samengewerkt met
Bijlage(n)
2

Aanleiding
Op 20 juni 2019 heeft uw ambtsvoorganger de Tweede Kamer toegezegd
periodiek gedetailleerde informatie te verstrekken over de voortgang en status
van het financieel en begrotingsbeheer van Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Op 6
december 2021 is de Kamer hierover voor het eerst geïnformeerd door middel
van een nulmeting en is in de Kamerbrief1 toegezegd dat gestreefd werd om voor
eind oktober 2022 de Kamer opnieuw te informeren over de voortgang en status.
Gezien de overdracht van het onderzoek van het College financieel toezicht
Bonaire, Sint Eustatius en Saba (Cft BES) aan het ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) meer tijd koste dan verwacht heeft u op 7
november jl. de Kamer geïnformeerd zo spoedig mogelijk, uiterlijk voor 31
december 2022, de toegezegde Kamerbrief inclusief de meting voor te leggen.

Geadviseerd besluit
U wordt gevraagd om:
Kennis te nemen van de door het Cft BES uitgevoerde onderzoek naar de
huidige stand van zaken inzake het financieel en begrotingsbeheer van de
openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba.

-

Bijgaande brief te ondertekenen ter verzending aan de Tweede Kamer.
Middels deze brief informeert u de Kamer over:
a. De scores van de openbare lichamen, op basis van een driejarig
voortschrijdend gemiddelde over de jaren 2019, 2020 en 2021, op het
gebied van financieel en begrotingsbeheer. De meting vond plaats aan de
hand van negen vooraf geselecteerde prestatie-indicatoren.
b. De stand van zaken en voortgang van de verbeterplannen financieel
beheer per openbaar lichaam.

Kern
-

De eilanden scoren over het algemeen alle drie minder goed op tijdigheid
ten opzichte van de periode 2018-2020. Gezien de benodigde eerste
verbeterslag die gemaakt is door de openbare lichamen op begrotings- en
verantwoordingsstukken doet de praktijk veronderstellen dat de openbare

1

Kamerbrief Informatievoorziening financieel en begrotingsbeheer Caribisch Nederland, 2021 d.d. 6
december 2021 (Kamerstukken II 2021/22, 35925 IV, nr. 33).

Pagina 1 van 3

-

-

-

-

lichamen langer de tijd nodig hebben voor het verwerken van de
aanbevelingen van zowel BZK als het Cft BES over een toegenomen
aantal onderwerpen. Dit proces gaat gepaard met het verbeteren van de
informatievoorzieningen tussen de interne onderdelen van de openbare
lichamen.
Bonaire en Sint Eustatius scoren minder goed op de gerealiseerde lasten
ten opzichte van de begroting. Het gebrek aan uitvoeringscapaciteit speelt
hierbij een belangrijke rol. Daar komt bij dat de openbare lichamen geen
reserveringen voor lasten kunnen maken op de begroting indien
activiteiten niet worden gerealiseerd in een bepaalde periode, maar op
een later moment alsnog worden uitgevoerd.
Bonaire scoort minder goed op de gerealiseerde baten. Dit heeft te maken
met tegenvallende toeristenbelastinginkomsten door de pandemie. Sinds
medio 2022 int het openbaar lichaam echter zelf de toeristenbelasting op
de luchthaven op het eiland. Voor 2023 is Bonaire voornemens ook het
cruise-toerisme te gaan belasten en de belastingcompliance verder te
verbeteren. Dit zou bij een volgende meting tot een betere score moeten
leiden.
Saba realiseerde als enige openbaar lichaam een goedkeurende
accountant verklaring voor zowel getrouwheid als financiële
rechtmatigheid over het afgelopen jaar en de voorgaande vijf jaar.
BZK en het Cft BES hebben het afgelopen jaar kritisch meegekeken naar
het financieel en begrotingsbeheer. Om tot een structureel beter en
bestendiger beheer te komen achtten BZK en het Cft BES het noodzakelijk
dat de openbare lichamen essentiële onderdelen van de planning- en
controlcyclus, zoals de administratieve organisatie, interne controle en
interne beheersing, structureel verbeteren. Hier is dan ook gedurende het
jaar en tijdens de uitvoering van de plannen van aanpak financieel beheer
op aangestuurd. Dergelijke omvangrijke processen kennen een
aanlooptijd voordat deze zich vertalen in betere scores.

Onze referentie
2022-0000702453
Datum
16 december 2022

Toelichting
Als basis voor het selecteren van de prestatie-indicatoren is gebruik
gemaakt van een internationaal erkend normenkader voor financieel en
begrotingsbeheer; het Performance Measurement Framework van de
werkgroep Public Expenditure and Financial Accountability (PEFA).
BZK is verantwoordelijk voor het framework aan prestatie-indicatoren
voor de meting van het financieel en begrotingsbeheer van de eilanden.
Het Cft BES voorziet in de informatie en oordeelt of en in hoeverre de
prestatie-indicatoren gehaald zijn en voorziet eveneens in de informatie
over de voortgang van de financiële verbeterplannen van de eilanden.
De geselecteerde indicatoren, hierbij rekening houdend met de voor
Caribisch Nederland van toepassing zijnde wet- en regelgeving, zijn door
zowel BZK als het Cft BES het meest geschikt bevonden voor verdere
uitwerking en beoordeling.
Waar nodig en uitvoerbaar kan in de toekomst, eventueel op verzoek van
de Kamer, het aantal indicatoren uitgebreid of gewijzigd worden door
middel van een groei- en dynamisch model. Dit zal in nauw overleg met
het Cft BES plaatsvinden.
Het inrichten van een planning- en controlcyclus conform de Wet financiën
openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba (Wet FinBES) is één

Pagina 2 van 3

van de voorwaarden waaraan moet worden voldaan in aanloop naar
volledig herstel van de democratie en de daarbij behorende reguliere
bestuurlijke verhoudingen op Sint Eustatius. Daarom wordt bij de
prestatie-indicatoren ook voor Sint Eustatius uitgegaan van de bepalingen
van de Wet FinBES, ook al gelden die (nu nog) niet.

Onze referentie
2022-0000702453
Datum
16 december 2022

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Motivering
In de openbaar gemaakte versie van deze nota zijn alle persoonsgegevens van
ambtenaren geanonimiseerd.

Bijlagen
Volgnummer

Naam

Informatie

1

Onderzoek Cft BES naar financieel en
begrotingsbeheer Caribisch Nederland
2019-2021

Ter kennisneming

2

Brief aan de Tweede Kamer inzake de
informatievoorziening financieel en
begrotingsbeheer Caribisch Nederland
2019-2021

Ter ondertekening

Pagina 3 van 3