Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 2112

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 februari 2020
Hierbij bied ik u het verslag aan van de Raad Algemene Zaken van
28 januari 2020.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok

kst-21501-02-2112
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-02, nr. 2112

1

VERSLAG RAAD ALGEMENE ZAKEN VAN 28 JANUARI 2020
Meerjarig Financieel Kader
De Raad sprak tijdens een lunchbespreking kort over de opstelling van het
Europees Parlement (EP) in de Meerjarig Financieel Kader (MFK)
onderhandelingen. Tevens gaf het Kroatisch voorzitterschap een procedurele toelichting op de MFK onderhandelingen.
Het EP kondigde in december jl. aan de besprekingen over een aantal
sectorale verordeningen stil te willen leggen vanwege onduidelijkheid
over sleutelelementen van het MFK (o.a. totaalomvang en verdeling van
budgetten). Op 14 januari jl. gaf het EP in een brief een nadere toelichting
hierop en deelde het mee dat het de Commissie heeft verzocht om een
«contingency plan» op te stellen, in het geval er geen tijdig akkoord over
het MFK wordt bereikt. Door het Kroatisch voorzitterschap van de
Europese Unie (EU) wordt een reactie voorbereid op deze brief, waarin
namens de Raad bereidheid wordt getoond om de samenwerking met het
EP op de gebruikelijke wijze voort te zetten. Nederland kan de strekking
van deze reactie steunen.
Lidstaten wisselden van gedachten over het verdere onderhandelingsproces in de Raad. De voorzitter van de Europese Raad, Charles Michel,
heeft een extra Europese Raad over het MFK aangekondigd voor
20 februari. De komende weken zal hij bilaterale consultaties voeren om
de posities van lidstaten nader in kaart te brengen om zo richting een
Raadsakkoord te komen. Voorafgaand komt naar verwachting de Raad
Algemene Zaken op 17 of 18 februari a.s. bijeen. Tijdens de lunchbespreking gaven meerdere lidstaten aan dat zij de kans op snelle besluitvorming beperkt achten gezien het verdeelde krachtenveld. Nederland
heeft gepleit voor ordentelijke voorbereiding van de ingelaste Europese
Raad ook gelet op het belang van het informeren van nationale parlementen.
Conferentie over de toekomst van Europa
Tijdens de Raad is van gedachten gewisseld over de nog op te richten
conferentie over de toekomst van Europa, met als doel om op korte
termijn een standpunt van de Raad vast te stellen. Dat dient als mandaat
voor het Kroatisch voorzitterschap om in de komende periode, samen met
de Commissie en het EP, te komen tot een gezamenlijke verklaring ter
oprichting van de conferentie.
De discussie in de Raad werd gevoerd op basis van een paper van het
Kroatisch voorzitterschap (DP 5547/20). Ook bood de onlangs gepubliceerde mededeling van de Commissie1 betreffende het vorm geven van
de conferentie over de toekomst van Europa inbreng voor de discussie.
Over het algemeen was er veel overeenstemming tussen de lidstaten en
kon het paper van het Kroatisch voorzitterschap op steun rekenen. De
conferentie moet gericht zijn op het betrekken van burgers en het
maatschappelijk middenveld (en mogelijke andere stakeholders) bij de
uitdagingen voor en verwachtingen van de EU op de middellange termijn.
Het moet een inclusief forum zijn, met als doelen de democratische
legitimiteit van de EU en het draagvlak voor het beleid te verstevigen. Ook
was er overeenstemming onder lidstaten dat nationale parlementen actief
betrokken moeten worden. Bij het betrekken van burgers moet voortgebouwd worden op het werk dat al gedaan is afgelopen jaren, onder
andere met de burgerconsultaties die in 2018 door alle lidstaten, met

1

COM(2020) 27 final

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-02, nr. 2112

2

uitzondering van het Verenigd Koninkrijk, zijn uitgevoerd.2 Wat betreft de
vorm van de conferentie spraken meerdere lidstaten zich uit voor een
opzet van beperkte omvang. Tot slot zag het overgrote merendeel van
lidstaten verdragswijziging niet als de gewenste uitkomst van deze
conferentie, hoewel enkele lidstaten het niet vooraf wilden uitsluiten.
Ook Nederland kon de uitgangspunten van het Kroatisch voorzitterschap
in grote lijnen steunen. Als onderdeel van een bredere beïnvloedingsstrategie heeft Nederland in aanloop naar de Raad actief samenwerking
gezocht met België en Luxemburg, om gezamenlijk in Benelux-verband op
te treden. Afgelopen jaren heeft de Benelux immers vaker gezamenlijk
opgetrokken waar het ging om institutionele onderwerpen. Het resultaat
was een gezamenlijk paper als inbreng voor de discussie over de
conferentie voorafgaand aan de Raad, bijgevoegd bij dit verslag3, en een
interventie van de Belgische Minister Geens namens de drie lidstaten. In
het paper en de gezamenlijke inbreng is door de Benelux steun uitgesproken aan de oprichting van de conferentie en onderstreept dat deze
zich moet richten op het bereiken van concrete resultaten voor burgers in
lijn met de prioriteiten van de Strategische Agenda. Verder werd aandacht
gevraagd voor onderwerpen met betrekking tot het beter laten functioneren van de EU (bijv. transparantie, betere regelgeving, implementatie,
handhaving en rechtsstatelijkheid). De balans tussen de instellingen moet
worden gewaarborgd en nationale parlementen moeten actief worden
betrokken. Daarnaast werd gepleit voor een sobere, moderne en
kosten-efficiënte organisatievorm. Dit zijn belangrijke elementen van de
Nederlandse inzet, die nader zullen worden uitgewerkt in de kabinetsappreciatie over de mededeling van de Commissie. Het kabinet is
voornemens de samenwerking met België en Luxemburg met betrekking
tot de conferentie voort te zetten en ook actief met andere lidstaten te
blijven samenwerken.
De raadspositie zal in de komende periode verder worden vormgegeven.
Het vervolgproces en de timing, bijvoorbeeld betreffende het vaststellen
van een gezamenlijke verklaring van de Raad, Europese Commissie en het
Europees Parlement over de opzet van de conferentie, is nog onbekend.
Het kabinet stuurt uw Kamer binnenkort een uitgebreidere appreciatie toe
over de mededeling van de Commissie betreffende de conferentie over de
toekomst van Europa.
Prioriteiten Kroatisch voorzitterschap
Het Kroatisch voorzitterschap lichtte in een openbare vergadering de
voorzitterschapsprioriteiten toe. Het voorzitterschapsprogramma, met de
titel «A strong Europe in a world of challenges», kent vier prioriteiten: een
Europa dat ontwikkelt; een Europa dat verbindt; een Europa dat
beschermt; en een invloedrijk Europa. Gebaseerd op deze prioriteiten en
de Strategische Agenda van de Europese Raad zal het Kroatisch voorzitterschap in de Raad Algemene Zaken zich richten op de MFK-onderhandelingen, EU-uitbreiding met een EU-Westelijke Balkan Top in mei a.s. te
Zagreb, de EU als waardengemeenschap, de Conferentie over te toekomst
van EU en de toekomstige relatie met het Verenigd Koningrijk.
Nederland heeft het Kroatisch voorzitterschap succes gewenst bij het
realiseren van haar voorzitterschapsprogramma. Daarbij benadrukte
Nederland het belang van transparantie in het werk van de instellingen en
heeft het Kroatië opgeroepen de uitstekende transparantie pilot van het
Fins voorzitterschap te continueren. Het voorzitterschap reageerde door te
stellen dat het dichter bij de burger brengen van de EU een prioriteit is en
2
3

Zie kamerstuk 21 501–20, nr. 1382.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-02, nr. 2112

3

transparantie kan bijdragen aan het vergroten van de legitimiteit van
instellingen. Concrete informatie van het Kroatisch voorzitterschap over
voorzetting van de pilot wordt binnenkort verwacht. Uw Kamer zal in de
geannoteerde agenda voor de volgende Raad Algemene Zaken hierover
geïnformeerd worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-02, nr. 2112

4