Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1498
Vragen van de leden Van der Molen, Von Martels en Omtzigt (allen CDA)
aan de Staatssecretarissen van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en
van Infrastructuur en Waterstaat over de brand bij een Duitse kerncentrale
vlakbij de Nederlandse grens (ingezonden 12 december 2018).
Antwoord van Staatssecretaris Van Veldhoven-van der Meer (Infrastructuur
en Waterstaat) (ontvangen 12 februari 2019). Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2018–2019, nr. 1086.
Vraag 1
Hebt u kennisgenomen van de brand die op donderdag 6 december 2018
woedde op het terrein van de kerncentrale in Lingen (Duitsland), ongeveer 20
kilometer van de grens met Nederland (Denekamp)?1
Antwoord 1
Op donderdagavond 6 december is er een brand geweest in de splijtstoffabriek van Advanced Nuclear Fuels (ANF) die op ruim 1 km afstand (hemelsbreed) van de kerncentrale Emsland is gelegen. De kerncentrale werd niet
bedreigd door die brand.
Vraag 2
Hebt u kennisgenomen van het feit dat er in Nederland wel berichten
verschenen bij RTV Oost, tevens calamiteitenzender in Oost Nederland,
(«Brand bij kerncentrale Lingen: Gevaar kan niet worden uitgesloten»), maar
er verder geen informatie werd gegeven?2
Antwoord 2
De Veiligheidsregio Twente en het Nationaal Crisiscentrum (NCC, en via het
NCC ook de ANVS) zijn, nadat de brand was geblust, door de Duitse
autoriteiten op de hoogte gesteld van de brand. De meetsystemen van de
installatie (Advanced Nuclear Fuels (ANF)) en de brandweer in Duitsland
hebben vastgesteld dat er geen radioactieve stoffen buiten de installatie zijn
vrijgekomen. Hierdoor was er geen sprake van een risico voor de bevolking.
Op grond hiervan zijn er vanuit de Veiligheidsregio Twente enkele contacten
1

https://www.nrc.nl/nieuws/2018/12/06/brand-bij-duitse-kerncentrale-vlakbij-nederlandse-grensa3059823
2
https://m.rtvoost.nl/nieuws/303651/Brand-bij-kerncentrale-Lingen-brand-geblust-geengewonden

ah-tk-20182019-1498
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

met de media geweest. De ANVS heeft op donderdag 6 december gecommuniceerd door middel van een bericht op de website en via Twitter. Op
7 december heeft de Veiligheidsregio Twente langs dezelfde kanalen
gecommuniceerd.
Vraag 3
Kunt u aangeven wat er precies in Lingen gebeurd is en of, en wanneer, de
Nederlandse overheid de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming en de betrokken veiligheidsregio’s voldoende op de hoogte was zijn
gesteld van het voorval en de precieze omstandigheden? Welke classificatie
heeft het ongeval gekregen?3
Antwoord 3
Op 6 december jl. is er rond half acht ‘s avonds brand ontstaan in het Duitse
Lingen bij het bedrijf Advanced Nuclear Fuels (ANF). In tegenstelling tot wat
een aantal media berichtten, was er geen sprake van brand bij de kerncentrale Emsland. De ANF-fabriek ligt op een ander terrein op ruim 1 km afstand
(hemelsbreed) van de kerncentrale Emsland. Rond 21:15 uur is het sein brand
meester gegeven. ANF vervaardigt splijtstofelementen die dienen als
brandstof in kerncentrales. De brand vond plaats in een laboratorium en niet
in de ruimte waar de splijtstofelementen vervaardigd worden. De meetsystemen van de installatie (Advanced Nuclear Fuels (ANF)) en de brandweer in
Duitsland hebben vastgesteld dat er geen radioactieve stoffen buiten de
installatie zijn vrijgekomen.
De Duitse toezichthouder heeft bij de ANVS aangegeven dat deze ongewone
gebeurtenis voorlopig is ingeschaald op niveau INES-0: een kleine afwijking
zonder veiligheidsconsequenties.
Vraag 4
Hoe is het in algemene zin gesteld met de veiligheid bij de nucleaire centrale
in Lingen nu zich daar in korte tijd drie incidenten hebben voorgedaan?
Voldoet de centrale aan alle relevante normen?
Antwoord 4
De brand van 6 december 2018 vond niet plaats bij de kerncentrale Emsland,
maar bij de verderop gelegen splijtstoffabriek van ANF. Het toezicht op de
kerncentrale Emsland en op de ANF fabriek ligt bij de Duitse autoriteiten. In
dit geval gaat het om het Ministerie van milieubeheer van de deelstaat
Nedersaksen. De ANVS heeft regelmatig contact met de toezichthouders in
Duitsland, waaronder die in Nedersaksen. Informatie over de aard en het
aantal ongewone gebeurtenissen die plaatsvinden zowel bij de kerncentrale
Emsland als bij ANF is te vinden op een website van de Duitse autoriteiten en
geeft in de optiek van de ANVS geen aanleiding voor ongerustheid4.
Vraag 5, 7
Wilt u er bij de veiligheidsregio’s op aandringen dat dit incident samen met
de partners in Duitsland geëvalueerd wordt op ten minste de volgende
deelvragen:
A. wat was de aard van de brand, waar vond hij plaats en was de aard aan
beide kanten van de grens duidelijk;
B. hoe verliep de grensoverschrijdende communicatie;
C. was het verstandig om geen informatie te communiceren? Indien wel
gecommuniceerd zou zijn, welke wijze zou dan het beste zijn geweest
(via calamiteitenzender of NL Alert etc.)?
Kunt u de bevindingen van de evaluatie met de Kamer delen, zodat die
besproken kunnen worden in een volgend overleg over nucleaire veiligheid,
waar weer gesproken zal worden over grensoverschrijdende samenwerking
met Duitsland en België, en het goed is om dan te kunnen kijken hoe die in
praktijk heeft plaatsgevonden?

3

https://www.ndr.de/nachrichten/niedersachsen/osnabrueck_emsland/Lingen-Es-brannte-dochim-nuklearen-Bereich,lingen646.html
4
https://www.bfe.bund.de/DE/kt/ereignisse/berichte/monatsberichte/monatsberichte.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Antwoord 5, 7
De Veiligheidsregio Twente heeft aangegeven dit incident te gaan evalueren
en daarbij de ANVS, het DCC IenW en het NCC (JenV) te zullen betrekken. De
gestelde vragen zullen hierin worden meegenomen.
De uitkomsten van deze evaluatie zullen met uw Kamer worden gedeeld.
Vraag 6
Kunt u aangeven wanneer de volgende oefening van Duitsland plaats gaat
vinden waar Nederland bij betrokken wordt?
Antwoord 6
De eerstvolgende uitgebreide oefening met Duitsland is de GEDEX oefening
(German Dutch Emsland Exercise). Deze wordt in de eerste helft van 2020
gepland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3