Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

29 344

Terugkeerbeleid

Nr. 122

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 november 2014
Op 4 november 2014 heeft het Europees Hof voor de Rechten van de
Mens (EHRM) uitspraak gedaan in de zaak van de familie Tarakhel tegen
Zwitserland (No. 29217/12). De zaak gaat over de Dublin-overdracht van
een Afghaans echtpaar en hun zes minderjarige kinderen naar Italië door
de Zwitserse autoriteiten. Verzoekers hebben bij het EHRM gesteld dat een
terugkeer naar Italië in strijd zou zijn met artikel 3 EVRM (verbod op een
onmenselijke behandeling). Verzoekers wezen op de systematische
tekortkomingen in het Italiaanse opvangsysteem en het ontbreken van
afdoende garanties voor een goede opvang. Nederland heeft, evenals
Italië, Noorwegen, Zweden en het Verenigd Koninkrijk, als derde partij
geïntervenieerd in de procedure. Per brief van 5 november 2014 heeft de
vaste commissie voor Veiligheid en Justitie mij gevraagd om een reactie
op deze uitspraak. Met deze brief kom ik tegemoet aan dit verzoek.
Achtereenvolgend ga ik in op de casus, het oordeel van het EHRM, mijn
eerste appreciatie, en de consequenties van de uitspraak.
Casus
Verzoekers – een echtpaar en hun vijf oudste kinderen – zijn per boot Italië
binnengekomen en hebben daarna in Zwitserland een asielaanvraag
ingediend. In Zwitserland is een zesde kind geboren. De Zwitserse
autoriteiten hebben een Dublinclaim op Italië gelegd, omdat gelet op de
EU-Dublinverordening Italië verantwoordelijk zou zijn voor de asielaanvraag.
Oordeel van het EHRM
Het Hof overweegt dat de opvang van asielzoekers in Italië weliswaar niet
te vergelijken valt met Griekenland, maar dat bij terugsturen naar Italië
wel de mogelijkheid bestaat dat asielzoekers in overbevolkte en slecht
gefaciliteerde opvang terechtkomen, of helemaal geen opvang krijgen.
Families met kinderen zijn bovendien een extra kwetsbare groep. Italië

kst-29344-122
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 344, nr. 122

1

heeft de Zwitserse autoriteiten geïnformeerd dat de familie zal worden
gehuisvest in Bologna in één van de door het European vluchtelingenfonds (ERF) gefinancierde faciliteiten. Het EHRM acht dit echter een
ontoereikende garantie voor een bij de leeftijd van de kinderen passende
ontvangst bij terugkeer. Bij gebreke van gedetailleerde en betrouwbare
informatie over de specifieke opvangfaciliteit, de materiële opvangvoorzieningen en het behoud van de gezinseenheid, beschikten de Zwitserse
autoriteiten over onvoldoende garanties dat het gezin zou worden
opgevangen op wijze die voor de leeftijd van de kinderen passend zou
zijn. Daarom acht het EHRM in deze zaak noodzakelijk dat garanties
worden verkregen voorafgaand aan de overdracht.
Eerste appreciatie
De uitspraak van het EHRM heeft consequenties voor de overdracht van
gezinnen met minderjarige kinderen door alle Dublinlanden naar Italië. In
die gevallen zijn garanties van de Italiaanse autoriteiten nodig. Deze
garanties dienen voldoende concreet te waarborgen dat het gezin bijeen
wordt gehouden en de opvang passend is voor de leeftijd van de
kinderen.
Vervolgstappen
Ik hecht veel waarde aan een gemeenschappelijk duiding van deze
uitspraak door de EU-(Dublin)lidstaten, en naar aanleiding daarvan
gemeenschappelijk stappen. Ik heb dan ook initiatieven ondernomen om
dit te bevorderen en de uitspraak te bespreken in de Europese gremia.
Vanzelfsprekend zult u door mij over dit proces en de uitkomsten op de
hoogte worden gehouden.
Om te voorkomen dat in de tussentijd overdrachtstermijnen verlopen,
dienen in de tussenliggende periode in individuele zaken van gezinnen
met minderjarige kinderen individuele garanties te worden gevraagd aan
de Italiaanse autoriteiten dat passende opvang wordt geboden.
Momenteel wordt door de Immigratie en Naturalisatie Dienst (IND) bij de
Italiaanse autoriteiten gevraagd op welke wijze deze individuele garanties,
in individuele zaken kunnen worden verkregen. Het is nog niet bekend hoe
de Italiaanse autoriteiten daarop zullen reageren.
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 344, nr. 122

2