Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2055
Vragen van het lid Helder (PVV) aan de Staatssecretaris van Veiligheid en
Justitie over het bericht «Bende in de bajes» (ingezonden 23 maart 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Dijkhoff (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
29 maart 2016)
Vraag 1
Kent u het bericht «Bende in de bajes»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3, 4, 8 en 10
Klopt het dat geweldsincidenten schering en inslag zijn in gevangenissen en
het afgelopen jaar wel 260 keer raak was?
Kan nog wel van incidenten worden gesproken?
Is het aantal geweldsincidenten gestegen of gedaald ten opzichte van eerdere
jaren?
Gaat u regelen dat bewaarders meer informatie krijgen van de politie
wanneer een gevangene bij hen binnenkomt, zodat zij een betere inschatting
kunnen maken van eventuele veiligheidsrisico’s? Zo nee, waarom niet?
Hoe gaat u ervoor zorgen dat het aantal geweldsincidenten drastisch
afneemt, nu deze incidenten erg hoog in aantal blijven ondanks het nieuwe
gevangenisregime?
Antwoord 2, 3, 4, 8 en 10
Zoals ik ook heb aangegeven in de beantwoording d.d. 3 maart jl. van eerder
door het lid Helder (PVV) gestelde vragen, heeft het handhaven van de orde
en veiligheid binnen de inrichtingen, zowel voor de medewerkers als de
gedetineerden, de hoogste prioriteit.
Bij binnenkomst in een penitentiaire inrichting (PI) wordt een gedetineerde
gedurende twee weken gescreend en geobserveerd. In beginsel worden
gedetineerden op een reguliere afdeling geplaatst, tenzij uit de screening en
observatie blijkt dat er een verhoogd veiligheidsrisico bestaat. Indien dit het
geval is, wordt een gedetineerde op een afdeling met een hoog veiligheidsniveau geplaatst, zoals bijvoorbeeld de afdeling voor beheersproblematische

1

ah-tk-20152016-2055
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Telegraaf, 21 maart 2016, «Bende in de bajes».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

gedetineerden. Bij de screening wordt – voor zover beschikbaar – gebruik
gemaakt van het door de politie, dan wel het Openbaar Ministerie ingevulde
formulier risicoprofiel, waarin beheersgegevens over de gedetineerde zijn
opgenomen. Op dit moment wordt gewerkt een nieuw formulier risicoprofiel
met als doel de verbetering van de informatievoorziening in de keten van de
tenuitvoerlegging van strafrechtelijke beslissingen. Op termijn kan hierdoor
gerichter informatie worden verschaft aan onder meer de Dienst Justitiële
Inrichtingen (DJI).
Om op elke afdeling de interne veiligheid te waarborgen, worden voor de
medewerkers van DJI opleidingen, trainingen en oefeningen georganiseerd.
Verder zijn er richtlijnen, maatregelen en protocollen opgesteld, waarin is
vastgelegd hoe moet worden gehandeld bij onveilige situaties. Daarnaast is
er binnen DJI een Intern Bijstand Team (IBT) dat een aanvullende bijdrage
levert aan de veiligheid van medewerkers, justitieel ingeslotenen en de
organisatie als geheel. De inzet van een Intern Bijstand Team vindt plaats in
situaties waarbij de veiligheid in het geding is of dreigt te zijn en deze niet op
een gepaste wijze met de gebruikelijke middelen door de executieve
medewerkers beheersbaar gehouden of gemaakt kan worden. Tot slot kan de
Landelijke Bijzondere Bijstandseenheid van de Dienst Vervoer & Ondersteuning, waar nodig, ingezet worden voor zoekacties, ordehandhaving, evacuaties en ziekenhuisbewakingen.
In 2015 hebben binnen het gevangeniswezen 258 fysieke geweldsincidenten
plaatsgevonden tegen personeel. Elk geweldsincident tegen personeel is er
één te veel, zodat tegen elk geweldsincident wordt opgetreden. Blijkens de
cijfers over de geweldsincidenten in het gevangeniswezen is er sprake van
een daling van het aantal fysieke geweldsincidenten tegen personeel per 100
bezette plaatsen, te weten van 5,5 keer in 2010 tot 3 keer in 2015. Ik zie gelet
op deze dalende tendens geen aanleiding om extra maatregelen te treffen
bovenop alle bekende preventieve en repressieve maatregelen die al worden
genomen.
Vraag 5, 6 en 7
Worden incidenten altijd gemeld? Zo nee, waarom niet?
Wordt er altijd aangifte gedaan, aangezien het om bedreigingen, intimidaties
en zelfs fysiek geweld gaat? Zo nee, waarom niet?
Deelt u de mening dat het volstrekt onacceptabel zou zijn dergelijke misdrijven af te doen met het minder toekennen van vrijheden aan de betreffende
gedetineerde in het kader van het huidige promoveren/degraderensysteem?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5, 6 en 7
Alle vormen van agressie en geweld worden besproken in de teams.
Incidenten kunnen te allen tijde door het personeel worden gemeld. Daarbij
geldt dat het behoort tot het vakmanschap van de medewerker of incidenten
ook formeel worden gemeld, of dat bespreking in het team volstaat.
Medewerkers kunnen anoniem aangifte doen en de inrichting ondersteunt
medewerkers bij het doen van aangifte. Een belangrijk middel daartoe is het
periodiek agenderen van het thema «agressie en geweld» op de agenda van
het werkoverleg.
Bij de leiding gemelde incidenten worden altijd in behandeling genomen. Al
naar gelang de aard van de incidenten kunnen door de vestigingsdirecteur
van de PI disciplinaire sancties worden opgelegd. Van strafbare feiten wordt
altijd aangifte gedaan bij de politie door het slachtoffer, dan wel door de
directeur van de betrokken PI.
Vraag 9
Deelt u de mening dat het niet zo kan en mag zijn dat criminelen de baas zijn
in de bajes, aangezien u verantwoordelijk bent voor de veiligheid van het
gevangenispersoneel? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 9
Ja, die mening deel ik.
Vraag 11
Kunt u deze vragen beantwoorden vóór het Algemeen overleg over het
gevangeniswezen voorzien op 30 maart 2016?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Antwoord 11
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3