6
MSD
Aan�de�orde�is�het�spoeddebat�over�de�situatie�rond�MSD
in�Oss.
De�voorzitter:
Ik�heet�de�ministers�Verhagen�en�Kamp�welkom,�evenals
alle�mensen�op�de�tribune.

De�heer�Ulenbelt�(SP):
Voorzitter.�Na�veel�strijd,�onderhandelingen�en�politieke
druk�lag�er�dan�een�overeenkomst�met�de�vakbonden,�de
ondernemingsraad�en�de�raad�van�commissarissen�van
MSD-Organon.�De�multinational�Merck�uit�de�VS�zou�MSD
verkopen�aan�partij�X. Niemand�weet�wie�dat�precies�is,
maar�het�schijnt�een�serieuze�partij�te�zijn.�De�research�en
de�werkgelegenheid�in�Oss�zouden�voor�een�heel�groot
deel�gered�zijn.�Ook�wordt�ons�duidelijk�gemaakt�dat�de
verkoop�door�Merck�meer�zou�opleveren�dan�dat�de�sluiting�ervan�zou�kosten.�Dat�leek�dus�allemaal�rond�te�zijn;
er�was�vreugde�in�Oss,�totdat�plotseling�het�bericht�kwam
dat�de�Merck-directie�afzag�van�de�overeenkomst.�Daarmee�getuigt�deze�Amerikaanse�multinational�absoluut
niet�van�respect�voor�wat�in�bijna�100�jaar�in�Oss�is�opgebouwd.�Organon�is�een�spin�in�het�web�van�bedrijven
voor�innovatie�van�medicijnen.�Het�is�de�grootste�werkgever�in�die�regio�en�heeft�van�alle�bedrijven�in�ons�land�de
meeste�patenten�op�zijn�naam�staan.
Wij�weten�niet�precies�wat�de�Nederlandse�regering�de
afgelopen�maanden�allemaal�heeft�gedaan,�maar�van�direct�betrokkenen�horen�wij�dat�de�inzet�groot�is�geweest.
Ondanks�die�grote�inzet�is�het�resultaat�er�nog�niet�naar.
Daarom�vraag�ik�het�kabinet�om�zich�er�maximaal�voor
in�te�zetten�dat�het�werk,�de�kennis�en�de�toekomst�van
MSD-Organon�in�Oss�behouden�blijven.�Ik�vraag�om�een
maximale�inzet�om�iets�te�doen�aan�het�brutale�handelen
van�de�multinational.
Het�gaat�om�een�nationaal�belang.�Maar�zijn�wij�in�staat
om�dit�prachtige�bedrijf�voor�Nederland�te�behouden?�Het
is�niet�de�tijd�om�het�hoofd�in�de�schoot�te�leggen.�Welke�stappen�gaan�de�ministers�zetten?�Gisteren�heeft�minister�Verhagen�gesproken�met�de�top�van�Merck.�Heeft
de�minister�de�top�slechts�aangehoord�of�heeft�hij�die�top
er�ook�op�aangesproken?�Weet�de�minister�wat�Merck�nu
van�plan�is?�Merck�heeft,�zoals�ook�eerder�al,�zijn�commitment�uitgesproken.�Dat�vertrouwen�heeft�het�bedrijf
geschonden.�Wat�is�het�commitment�van�Merck�waard?
Hebben�wij�eigenlijk�wel�genoeg�middelen�om�dit�onredelijke�gedrag�van�een�buitenlandse�multinational�te�bestrijden?
Wat�is�de�opvatting�van�de�minister�over�de�suggestie
om�de�Staat�MSD�te�laten�overnemen,�teneinde�het�vervolgens�over�te�dragen�aan�partij�X,�waarmee�iedereen
kennelijk�tevreden�was?�Deze�ingreep�is�misschien�wat
ongebruikelijk,�maar�als�je�zo�onfatsoenlijk�handelt,�mag
de�Staat�behoorlijke�maatregelen�nemen�om�zo'n�prachtig
bedrijf�voor�Nederland�te�behouden.

Tweede�Kamer

MSD

De�heer�Verhoeven�(D66):
Voorzitter.�Vanaf�juli�hebben�de�ontwikkelingen�bij�MSDOrganon�zich�snel�opgevolgd.�Het�kabinet�heeft�dat�ook
duidelijk�beschreven�in�zijn�brief.�Nu�het�besluit�van�het
Amerikaanse�moederbedrijf�Merck�vaststaat,�is�het�wachten�op�zijn�plan�B. Daar�staan�we�dan.
Je�kunt�verschillend�naar�dit�verhaal�kijken.�Een�positieve�theoreticus�zegt�dat�de�economie�haar�loop�neemt.
Commerciële�wereldspeler�MSD�saneert�een�regionale�afdeling�omdat�men�er�onvoldoende�brood�in�ziet�en�wil�bezuinigen.�Volgens�creative�destruction�leidt�dit�tot�nieuwe
dynamiek�in�de�regio.�Talenten�zoeken�nieuwe�kansen�en
starten�nieuwe�bedrijven.�Een�praktische�realist�ziet�dat
het�om�banen�gaat.�Van�mensen�die�kostwinner�zijn.�Van
mensen�die�hun�ziel�en�zaligheid�in�het�bedrijf�steken.�Van
mensen�die�gewoon�graag�willen�werken.�Die�realist�ziet
ook�dat�talenten�naar�het�buitenland�vertrekken�als�"Nederland�innovatieland"�weinig�perspectief�biedt.
Ontslagen�zijn�even�onvermijdelijk�als�ingrijpend.�De
knellende�vraag�is�of�de�reactie�anders�moet�zijn�zodra�de
groep�slachtoffers�groter�is.�De�ratio�zegt:�nee.�Mijn�gevoel�zegt�echter:�jawel,�doe�wat�je�kan.�De�minister�doet
wat�hij�kan;�dat�mag�ook�wel�eens�worden�gezegd.�Plan
B�is�beter�dan�niets.�De�vraag�is�dan�wel:�wat�levert�het
op�en�wat�kunnen�we�nog�meer�doen?�Dit�vraag�ik�ook
aan�de�minister:�wat�kunnen�we�nog�meer�doen?�Welke
scenario's�ziet�hij�voor�de�toekomst�van�MSD?�Welke�acties�horen�bij�die�scenario's?
Nederland�wil�bij�de�top�vijf�van�kenniseconomieën�horen.�Het�behouden�van�bestaande�bedrijven�kan�daar�onderdeel�van�zijn.�Het�investeren�in�nieuwe�bedrijven�en
ondernemingen�hoort�daar�zeker�bij.�In�het�nieuwe�innovatiebeleid�is�er�1,5�mld.�beschikbaar�voor�negen�topsectoren,�waaronder�de�life�sciences;�daar�gaat�het�vandaag�over.�Ziet�de�minister�kans�om�hiermee�kennis�en
banen�in�Nederland�te�behouden?�Gaat�hij�het�Topteam
Life�Sciences�daarom�vragen?�Welke�initiatieven�neemt
hij�voor�het�stimuleren�van�nieuwe�bedrijven�en�ondernemerschap�in�de�life�sciences?�Hoe�denkt�hij�de�kennistalenten�van�het�huidige�MSD-Organon�voor�Nederland�te
behouden?
Hoe�dan�ook,�ik�krijg�graag�een�reactie�van�de�minister
op�mijn�vragen.�Wij�danken�de�ministers�voor�alle�inspanningen.�Wij�wensen�de�betrokkenen�alle�sterkte.

De�heer�Van�den�Besselaar�(PVV):
Voorzitter.�Het�conflict�tussen�MSD�in�Oss�en�het�Amerikaanse�moederconcern�Merck�is�afgelopen�zomer�begonnen�en�sleept�zich�nog�steeds�voort.�Door�een�wereldwijde�sanering�bij�moederconcern�Merck�zouden�bij�MSD�in
Oss�2175�banen,�waarvan�1000�hooggekwalificeerde�functies,�worden�geschrapt.�Dit�massaontslag�werd�in�september�2010�opgeschort�vanwege�mogelijke�overnamekandidaten.�Afgelopen�donderdag�lieten�vertegenwoordigers
van�de�OR,�de�vakbonden�en�de�raad�van�commissarissen�van�MSD�aan�Merck�weten�dat�na�bestudering�van�de
financiële�stukken�–�dit�was�overigens�afgedwongen�in
een�kort�geding�–�blijkt�dat�het�overnamebod�minder�verlies�oplevert�dan�een�sluiting.�Gistermiddag�maakte�Merck�bekend�geen�reden�te�zien�om�terug�te�komen�op�zijn
besluit�en�de�onderhandelingen�met�de�overnamepartij
voort�te�zetten.

6 april 2011
TK�70

70-6-38

Van�den�Besselaar
Merck�wil�nu�werken�aan�een�alternatief�plan.�Daarbij
worden�wellicht�300�van�de�1000�hoogwaardige�onderzoeksbanen�behouden.�Zeker�is�echter�dat�veel�banen�verloren�zullen�gaan.�De�voorganger�van�de�minister�van�ELI,
de�minister�zelf,�de�vorige�minister-president�en�de�huidige�minister-president�hebben�zich�in�een�bepaald�stadium
allemaal�zeer�betrokken�getoond.�Naar�ik�heb�begrepen,
heeft�de�minister�zelfs�gisteren�nog�contact�met�Merck�gehad.�Net�als�de�heer�Ulenbelt�vraag�ik�hem:�wat�hebben
die�betrokkenheid�uit�het�verleden�en�het�contact�van�gisteren�opgeleverd?
De�PVV�leeft�erg�mee�met�de�medewerkers�en�hun�gezinnen,�voor�wie�dit�ontslag�een�drama�is.�Wat�kan�en�wil
het�kabinet�nog�voor�deze�mensen�doen?
Ook�wij�maken�ons�zorgen�over�het�feit�dat�bedrijven
als�MSD�hun�activiteiten�zomaar�naar�het�buitenland�kunnen�verplaatsen.�Onze�kenniseconomie�komt�daardoor�in
gevaar,�en�studenten�verliezen�belangrijke�stage-�en�promotieplaatsen.�In�de�brief�van�16 februari�spreekt�de�minister�van�ELI�over�het�opzetten�van�een�kenniscentrum,
het�Life�Sciences�Park.�Gezien�de�urgentie�vraag�ik�hem
welke�ontwikkelingen�er�daarbij�sinds�die�datum�zijn�geweest.�Zoals�bekend�is�de�PVV-fractie�fel�gekant�tegen�een
Europese�superstaat.�In�Europa�moet�het�wat�onze�fractie
betreft�uitsluitend�gaan�over�economische�samenwerking.
Er�bestaat�een�Europees�globaliseringsfonds,�dat�voor
een�groot�deel�is�opgebouwd�met�geld�afkomstig�van�de
Nederlandse�belastingbetaler.�Wij�vinden�dat�we�dit�geld
zo�veel�mogelijk�terug�moeten�halen.�Op�welke�wijze�denken�de�ministers�dit�fonds�optimaal�te�kunnen�benutten
voor�de�ontslagen�werknemers�van�MSD�Oss?

vooral�weinig�belasting.�Dat�was�blijkbaar�niet�voldoende,�want�de�laatste�fundamentele�researchtak�vertrekt�uit
Nederland�met�het�sluiten�van�MSD-Organon.�Wat�overblijft,�is�een�klein�stukje�development.�Dat�is�niet�hoe�wij
ons�duurzaam�innovatiebeleid�voorstellen.�De�grote�vraag
is�dan�ook:�waarom�vertrekken�Merck�en�andere�bedrijven
uit�Nederland?�Wat�is�er�mis�met�ons�vestigingsklimaat?
Een�goed�vestigingsklimaat�in�Nederland�moeten�we�bereiken�door�fors�te�investeren�in�innovatie�zelf,�oftewel�in
onderwijs�en�onderzoek�en�niet�in�belastingverlagingen
voor�bedrijven,�tenzij�deze�specifiek�gericht�zijn�op�innovatie.

De�heer�Klaver�(GroenLinks):
Voorzitter.�Ik�ben�precies�op�tijd.�Bovendien�heb�ik�het�genoegen�mijn�collega�Bruno�Braakhuis�te�vervangen.
De�afwijzing�door�Merck�is�teleurstellend�en�het�proces
naar�de�besluitvorming�hierover�heeft�lang�geduurd.�Vele�duizenden�werknemers�bij�MSD-Organon�hebben�vanaf�september�vorig�jaar�hoop�gehad.�Ik�heb�ze�op�het�Plein
mogen�toespreken.�Ze�stonden�daar�niet�alleen�om�hun
eigen�baan�te�redden,�maar�vooral�voor�het�belang�dat
MSD-Organon�vertegenwoordigde�voor�de�Nederlandse
kenniseconomie.�De�hoop�van�deze�mensen�werd�aangewakkerd�doordat�er�veel�belangstelling�voor�MSD-Organon�was�en�doordat�er�uiteindelijk�een�breed�gedragen
bod�van�Aspen�lag.�Deze�week�heeft�Merck�de�waakvlam
om�onduidelijke�redenen�uitgeblazen.�De�fundamentele
research�gaat�mee�in�het�vliegtuig�naar�Amerika�en�Merck�sluit�het�hoofdstuk�MSD-Organon�in�Nederland.�Merck�heeft�geen�alternatief�geboden�dat�gelijkwaardig�is�aan
het�bod�van�Aspen.�Medewerkers�van�MSD-Organon�zijn
terug�bij�af,�terug�bij�plan�B. Zij�gaan�opnieuw�en�onnodig
een�zeer�moeizaam�traject�in.
Ook�minister�Verhagen�is�teleurgesteld.�Zo�teleurgesteld,�dat�hij�gisteren�direct�contact�heeft�gezocht�met
de�heer�Frazier�van�Merck.�Complimenten�daarvoor.�Het
commitment�is�over�en�weer�gewisseld,�maar�ik�heb�vanmorgen�in�de�krant�niet�over�een�verandering�van�gedachten�gelezen.�Ik�hoop�straks�een�ander�geluid�te�horen.
Wat�heeft�de�minister�gisteren�eigenlijk�besproken�met�de
heer�Frazier?�Is�deze�man�net�zo�grappig�als�Frasier�in�de
gelijknamige�serie?
Dan�kom�ik�nu�op�het�mislukte�vestigingsklimaat.�Het
kabinet�heeft�Merck�en�Aspen�gouden�bergen�beloofd�en

Mevrouw�Schaart�(VVD):
Voorzitter.�De�VVD-fractie�vindt�het�een�spijtige�zaak�dat
een�prachtig�en�gezond�kennisbedrijf�als�MSD�in�de�problemen�is�geraakt.�De�herstructurering�van�MSD�heeft
grote�gevolgen�voor�de�farmaceutische�industrie�in�Nederland.�2200�hoogwaardige�banen�gaan�verloren,�met�alle�gevolgen�van�dien�voor�de�regio�en�voor�de�Nederlandse�kenniseconomie.�Uiteraard�is�de�keuze�om�te�blijven
uiteindelijk�aan�de�bedrijven�zelf.�Het�is�belangrijk�voor
onze�open�economie�en�internationale�concurrentiekracht
dat�ondernemers,�ook�buitenlandse,�in�Nederland�hun�eigen�beslissingen�mogen�nemen.�Deze�worden�genomen
op�basis�van�bedrijfseconomische�overwegingen.�Daar�is
verder�niets�mis�mee.�De�overheid�gaat�hier�niet�over.�De
Kamer�staat�ook�niet�aan�het�roer�bij�een�dergelijk�bedrijf.
Het�is�wel�zorgwekkend�dat�in�het�afgelopen�jaar�veel
innovatieve�bedrijven,�zoals�Organon�en�Abbott,�delen
van�hun�activiteiten�naar�het�buitenland�hebben�verplaatst�of�dat�deze�bedrijven�zelfs�geheel�uit�Nederland
verdwijnen.�We�moeten�er�alert�op�zijn�dat�er�geen�braindrain�ontstaat�in�Nederland,�waarbij�kennis�en�R&D�Nederland�verlaten.�De�overheid�moet�continu�alert�zijn�en
moet�werken�aan�een�goed�ondernemings-�en�vestigingsklimaat,�dat�de�concurrentie�met�andere�landen�aankan.
Alleen�dan�zullen�bedrijven�bereid�zijn�om�in�Nederland
te�investeren.�TomTom-oprichter�Harold�Goddijn�betoogde�onlangs�dat�lage�belastingen,�minder�regels�en�goed
onderwijs�het�belangrijkste�zijn.�Ondernemers�willen�gewoon�ondernemen�en�zo�min�mogelijk�worden�lastiggevallen�door�de�overheid.
Gezien�de�recente�ontwikkeling�in�de�farmaceutische
industrie,�lijkt�het�erop�dat�deze�belangrijke�innovatieve
industrie�Nederland�steeds�meer�links�laat�liggen.�Ik�wil
geen�doemscenario�schetsen.�Nederland�heeft�vele�succesvolle�midden-�en�kleinbedrijven�en�grotere�bedrijven
die�zich�bezighouden�met�innovatief�farmaceutisch�onderzoek,�de�kwaliteit�van�ons�klinisch�onderzoek�is�van�topniveau,�en�het�Topinstituut�Pharma�is�een�succesvol�platform�voor�innovatie.�Toch�bestaat�door�de�ontstane�situatie�bij�Organon�en�andere�bedrijven�de�angst�dat�deze
kennis�ons�land�aan�het�verlaten�is.
Daarnaast�lijkt�het�veel�voor�te�komen�dat�jonge,�succesvolle�Nederlandse�bedrijven�opgekocht�worden�door
de�grotere�internationale�spelers.�Daar�is�op�zich�niets�mis
mee�en�het�is�ook�niet�vreemd�in�een�land�dat�afhankelijk
is�van�de�wereldhandel.�Feit�is�echter�wel�dat�het�lijkt�alsof
deze�bedrijven�geen�kans�hebben�om�zelfstandig�door�te
groeien.�Het�zijn�als�prille�zaadjes�die�in�potentie�uit�kunnen�groeien�tot�een�prachtige�plant,�maar�als�het�zaadje�in
de�grond�wordt�gestopt,�heeft�het�wel�water�nodig�om�tot
wasdom�te�kunnen�komen.�En�dat�water,�daar�ontbreekt

Tweede�Kamer

6 april 2011
TK�70

MSD

70-6-39

Schaart
het�nog�wel�eens�aan.�Ik�doel�dan�op�financieringskwesties.�Deelt�de�minister�van�Economische�Zaken,�Landbouw�en�Innovatie�mijn�inschatting�dat�het�juist�daaraan
schort?�Wat�zijn�de�beleidsinstrumenten�om�daar�wat�aan
te�doen?
Ik�heb�net�gezegd�dat�kleinere�innovatieve�bedrijven
op�het�gebied�van�farma�vaak�opgekocht�worden�door
grotere�internationale�bedrijven,�die�vervolgens�hun�R&D
verplaatsen�naar�andere�landen.�De�grote�vraag�is�waarom�die�bedrijven�er�iedere�keer�weer�voor�kiezen�om�hun
R&D�niet�in�Nederland�te�behouden.�Wat�zijn�hun�motieven?�Tegen�welke�problemen�lopen�ze�hier�aan?�Ik�hoop
dat�er�in�het�topsectorenbeleid�van�de�minister�een�grondige�analyse�komt�van�deze�problematiek�in�de�farmaceutische�industrie.�Alleen�als�wij�de�problemen�kennen,�kan
een�plan�van�aanpak�geschreven�en�beleid�gemaakt�worden�om�de�verdere�uitstroom�van�kennis�in�Nederland�te
voorkomen.�Is�de�minister�hiertoe�bereid?
Ik�rond�af.�Ik�realiseer�mij�goed�dat�dit�voor�MSD-Organon�niet�zal�uitmaken,�en�dat�veel�mensen�met�gezinnen
al�veel�te�lang�in�onzekerheid�verkeren.�Dat�wens�je�niemand�toe.�Ik�hoop�dan�ook�dat�we�oplossingen�kunnen
bedenken�voor�deze�werknemers.�Misschien�kan�het�Life
Sciences�Park�waarover�wordt�nagedacht�in�de�regio,�een
oplossing�bieden�voor�de�werknemers�van�MSD�die�nu
nog�in�grote�onzekerheid�verkeren.

die�banen�opleveren.�Maar�zoals�we�nu�helaas�hebben
moeten�leren,�gaat�zoiets�bepaald�niet�vanzelf.�Het�plan
B�biedt�zicht�op�enkele�honderden�hoogwaardige�banen,
maar�hoe�duurzaam�is�die�werkgelegenheid?�Welke�prestaties�gaat�de�minister�van�ELI�leveren�om�dit�plan�tot�een
succes�te�maken?�Ook�aan�de�minister�van�Sociale�Zaken
en�Werkgelegenheid�vraag�ik�wat�dit�gaat�betekenen�voor
de�mensen�die�hun�baan�kwijtraken.�Ik�hoop�dat�de�minister�klaar�staat�voor�deze�mensen�en�dat�niet�alleen�wordt
volstaan�met�de�e-dienstverlening�waar�wij�de�afgelopen
drie�uur�over�hebben�gedebatteerd.
Ik�sluit�af�met�het�uitspreken�van�de�oprechte�hoop�dat
plan�B�slaagt�en�dat�deze�ministers�en�de�minister-president�er�alles�aan�zullen�doen�om�dat�te�kunnen�garanderen.

Mevrouw�Vermeij�(PvdA):
Voorzitter,�ik�vervang�vandaag�collega�Hamer.
Voorzitter.�We�spreken�vandaag�over�MSD,�voorheen
Organon.�We�hebben�het�over�werknemers�en�over�de
toekomst.�De�Partij�van�de�Arbeid�wil�als�progressieve
partij�natuurlijk�altijd�vooruitkijken,�maar�ik�werp�eerst
even�een�blik�in�de�achteruitkijkspiegel.
Wat�een�mooi�bedrijf�is�hier�gesloopt!�Organon�deed
zelf�aan�research,�maakte�een�product�dat�levens�veranderd�heeft�en�bood�een�goed�onderdak�aan�trouw�personeel.�Kortom,�de�door�ons�en�velen,�onder�wie�de�minister,�vurig�gewenste�kenniseconomie�in�optima�forma.�Na
een�te�lange�reeks�fusies�blijft�er�straks�een�schim�over
van�het�ooit�zo�trotse�bedrijf�uit�Oss.�Dat�is�een�lelijk�gezicht.�Een�Amerikaanse�gigant�koopt�een�bedrijf�en�mag
ermee�doen�wat�hij�wil,�binnen�de�grenzen�van�de�wet:
you�win�some,�you�lose�some.�Maar�mij,�als�volksvertegenwoordiger,�bekruipt�toch�een�enigszins�machteloos
gevoel�bij�het�aanzien�van�dit�economische�spel.�De�werknemers�hebben�zich�kranig�geweerd.�Mijn�complimenten
aan�de�or�hiervoor.
Mijn�eerste�vraag�aan�de�minister�is�de�volgende.�Is�dit
alles�wat�wij�kunnen�doen,�als�wij�hier�allen�constateren
dat�een�mooi�Nederlands�bedrijf�door�de�versnipperaar
wordt�gedraaid?�Mijn�partij�heeft�bij�motie-Hamer�eerder�gepleit�voor�meer�inspraakmogelijkheden�voor�de�ondernemingsraad�van�zulke�bedrijven.�Wat�is�daarmee�gebeurd?�En�last�but�not�least�op�dit�thema:�gisteren�twitterde�minister�Verhagen�dat�hij�in�gesprek�was�met�de�CEO
van�Merck.�Wij�zijn�uiteraard�benieuwd�wat�dit�gesprek
heeft�opgeleverd.�Waarom�gaat�Merck�niet�in�op�de�vraag
van�de�advisory�board?�Overigens�bereiken�ons�ook�berichten�dat�zowel�minister�Verhagen�als�de�minister-president�zich�vol�hebben�ingezet.�Ik�wil�nadrukkelijk�gezegd
hebben�dat�dit�zeer�op�prijs�wordt�gesteld.
Dan�wend�ik�de�blik�weer�tot�de�toekomst.�Ook�in�Oss
is�die�er.�Voor�MSD�zijn�er�nog�kansen�en�mogelijkheden

Mevrouw�Verburg�(CDA):
Mevrouw�de�voorzitter.�Niet�elke�buitenlandse�investering�is�een�succes,�schreef�minister�Verhagen�in�de�NRC
van�31 maart�jongstleden,�verwijzend�naar�Organon.�Een
bedrijf�zoals�MSD,�het�voormalige�Organon,�in�Oss�is�belangrijk�voor�Nederland,�voor�de�ontwikkeling�van�life
sciences,�voor�kennis�en�voor�innovatie,�maar�ook�voor
de�regionale�economie�en�voor�werkgelegenheid.�Het�is
dan�zeer�teleurstellend�dat�zo'n�bedrijf�in�een�internationale�afweging�van�een�multinational�in�de�verdrukking
komt�en�investeringen�verloren�dreigen�te�gaan.�Gisteren
heeft�het�moederbedrijf�Merck�laten�weten,�niet�tot�verkoop�over�te�gaan.�Ondanks�alle�bemoeienis�van�deze�regering�en�haar�voorganger�–�hulde�daarvoor�en�graag�een
overzicht�daarvan,�zo�vraag�ik�beide�ministers�–�blijkt�dat
je�uiteindelijk�wel�een�paard�naar�de�drinkbak�kan�leiden,
maar�dat�je�het�niet�kunt�dwingen�om�te�drinken.
De�voorzieningenrechter�heeft�Merck�vorige�maand
gedwongen,�eerst�inzicht�te�geven�in�het�overnamebod
van�partij�X�aan�de�raad�van�commissarissen,�de�ondernemingsraad�en�de�vakbonden�van�MSD-Organon.�Kan
de�minister�van�ELI�aangeven�wat�de�stand�van�zaken�op
dit�moment�is?�Wat�zijn�de�verwachtingen�voor�MSD�nu?
Welke�initiatieven�lopen�er�nog?�Zijn�er�nog�andere�gegadigden�of�alternatieven?�Hoe�zit�het�bijvoorbeeld�met�Pantarhei,�dat�nog�vandaag�heeft�laten�weten,�belangstellend
te�zijn�en�bereid�te�zijn�om�een�goed�bod�uit�te�brengen?
Gisteren�las�ook�ik�de�tweet�van�de�minister,�waarin�hij
schreef�"vanmiddag�met�directeur�van�Merck�gesproken
over�Organon�om�kennis�en�banen�voor�Oss�te�behouden".�Kan�de�minister�van�ELI�aangeven�wat�uit�dat�gesprek�naar�voren�is�gekomen�in�de�hele�serie�van�activiteiten�die�het�kabinet�en�zijn�voorganger�al�hebben�ondernomen?
Complimenten�ook�nadrukkelijk�voor�de�acties�die�zijn
ondernomen�en�voor�de�initiatieven�die�zijn�ontplooid
voor�behoud�van�kennis�en�werk�door�onder�andere�de
ondernemingsraad,�het�personeel�en�de�directie.�Die�hebben�zich�op�een�uitstekende�manier�weerbaar�getoond.
Ik�heb�gisteren�in�de�regionale�media�de�directie�horen
melden�dat�er�nog�steeds�gekeken�wordt�naar�een�plan�B
voor�de�onderzoekspoot.�Hoe�staat�het�daarmee?
Dan�een�opmerking�over�de�werkgelegenheid,�de�banen�in�de�regio�Oss�en�de�vitaliteit�van�de�topsector�life
sciences.�Ik�heb�begrepen�dat�bijvoorbeeld�de�distributeur
Movianto�in�Oss�gaat�uitbreiden.�Dat�zou�om�200�arbeidsplaatsen�gaan.�Kan�dat�bevestigd�worden?�Movianto�richt
zich�op�distributie�met�betrekking�tot�biotechnologie�en

Tweede�Kamer

6 april 2011
TK�70

MSD

70-6-40

Verburg
gezondheidszorg.�Als�dit�bericht�bevestigd�kan�worden,
wil�de�minister�van�SZW�dan�toezeggen�dat�alles�op�alles�wordt�gezet�om�bij�eventuele�ontslagen�"van�baan�tot
baan"-trajecten�in�te�zetten,�om�te�voorkomen�dat�kostwinners�thuis�komen�te�zitten�en�van�een�uitkering�moeten�rondkomen?�Als�het�mogelijk�is�om�mensen�van�baan
tot�baan�te�begeleiden,�zou�dat�prachtig�zijn.
Om�investeringen�te�bevorderen�en�daarmee�banen�en
werkgelegenheid�naar�Nederland�te�halen,�is�het�belangrijk�dat�de�randvoorwaarden�goed�zijn.�Het�investeringsklimaat�moet�gunstig�zijn.�Nederland�is�een�open�economie.�Wij�verdienen�twee�van�de�drie�boterhammen�die�wij
iedere�dag�eten�–�ik�eet�er�zelf�wat�meer�–�in�het�buitenland,�door�onze�internationale�concurrentiepositie.�Dan
is�het�goed�om�de�kansen�te�benutten�die�zich�ook�elders
voordoen.�In�2008�heeft�de�CDA-fractie�daar�al�de�notitie�Vestigen�en�Vertrouwen�over�geschreven;�een�notitie
over�een�internationaliserende�wereld�en�het�vestigingsklimaat.�Het�is�de�moeite�waard�om�daar�nog�eens�naar�te
kijken.
Het�versterken�van�onze�economie�en�de�werkgelegenheid,�en�het�creëren�van�banen�voor�de�toekomst�en�banen�met�toekomst,�zijn�cruciaal.�In�de�afgelopen�week
hebben�we�specifiek�gesproken�over�het�bedrijvenbeleid�van�het�kabinet.�Het�ging�over�de�topsectoren�enzovoorts.�Het�moet�mij�van�het�hart�dat�uitgerekend�de�partij�die�al�een�aantal�keren�dit�spoeddebat�heeft�geëist,�namelijk�de�SP,�bij�dat�debat�in�geen�velden�of�wegen�was
te�bekennen.�Daar�zit�je�toch�aan�de�voorkant�van�het�beleid?�Je�zou�zeggen:�daar�moet�je�dan�bij�zijn.�Het�is�dan
teleurstellend�dat�die�partijen�nu�roeptoeteren,�maar�niet
thuis�geven�als�we�bezig�zijn�met�onze�concurrentiepositie
en�onze�banen�en�de�banen�van�onze�kinderen�in�de�toekomst.�Mij�dunkt�dat�die�partijen�nu�het�schaamrood�dan
wel�bescheidenheid�past.

Minister�Verhagen:
Voorzitter.�Ik�dank�de�leden�voor�hun�inbreng�en�voor�de
betrokkenheid�die�de�hele�Kamer�toont�met�de�medewerkers�in�Oss.�Met�de�Kamer�deel�ik�de�teleurstelling�over
het�afwijzen�van�de�mogelijke�overeenkomst�met�partij
X. Ik�sluit�me�aan�bij�de�woorden�van�de�heer�Ulenbelt,
die�zei�dat�wij�onze�hoop�hadden�gevestigd�op�dit�overnamebod.�Wij�hebben�–�ik�kom�daar�later�in�mijn�betoog�op
terug�–�er�alles�aan�gedaan�om�een�overeenkomst�en�een
overname�dusdanig�te�faciliteren�dat�het�aantrekkelijk�was
zowel�voor�Merck�als�voor�de�partij�die�het�eventueel�wilde�doen,�om�daarmee�banen�en�kennis�voor�Nederland�te
behouden.
Ik�heb�de�Kamer�gisteren�per�brief�geïnformeerd�over
de�meest�recente�ontwikkelingen.�Op�16 februari�jongstleden�heb�ik�een�algemene�voortgangsrapportage�toegestuurd.�Dat�was�de�dag�waarop�Merck�bekendmaakte�dat
het�business�development�process�geen�geschikt�alternatief�had�opgeleverd�voor�het�voortzetten�van�de�R&D-activiteiten�voor�behoud�van�kennis�en�werkgelegenheid�in
Oss.�Ik�vond�dat�met�de�Kamer�een�buitengewoon�grote
teleurstelling�voor�de�medewerkers.�Het�was�een�zware
teleurstelling,�een�bittere�pil,�dat�maandenlange�onderhandelingen�met�Merck�en�een�derde�partij�waarin�wij�–
dat�zijn�de�minister-president,�de�minister�van�Financiën,
de�staatssecretaris�van�Financiën�en�ikzelf�–�gewerkt�hebben�om�dit�mogelijk�te�maken,�niet�tot�een�bevredigend
resultaat�hebben�geleid.�Daardoor�bleef�de�onzekerheid

voor�de�werknemers�ook�voortduren.�Ik�vond�het�vooral
een�bittere�pil�omdat�ik�de�dag�voordat�de�board�van�Merck�bijeenkwam�nog�met�de�heer�Frazier,�de�CEO�van�Merck,�had�gesproken�en�ik,�uiteraard�zonder�100%�garantie
te�hebben,�op�basis�van�dat�gesprek�goede�hoop�had�dat
het�mogelijk�was�om�de�board�te�overtuigen.
Na�de�afwijzing�door�het�bestuur�hebben�de�ondernemingsraad,�de�raad�van�commissarissen�en�de�vakbonden�een�kort�geding�aangespannen�tegen�MSD�en�het
moederbedrijf.�Daarin�heeft�de�rechter�op�11 maart�een
uitspraak�gedaan.�Dat�betekende�dat�de�afwijzing�van�het
bod�van�de�derde�partij�aan�de�advisory�board�moest�worden�voorgelegd,�omdat�men�het�onvoldoende�gemotiveerd�vond,�en�ook�de�gang�van�zaken�onvoldoende�begrijpelijk�vond.�Merck,�het�moederconcern�van�MSD-Organon,�heeft�toen�de�gegevens�die�ten�grondslag�lagen
aan�de�afwijzing�van�het�bod�voorgelegd�aan�de�advisory�board.�Conform�de�uitspraak�van�de�rechtbank�heeft
de�advisory�board�wederom�advies�uitgebracht�aan�Merck.�Het�advies�was,�en�dat�vond�ik�op�zichzelf�begrijpelijk,�om�alsnog�het�bod�van�de�derde�partij�te�aanvaarden
of�de�onderhandelingen�over�overname�te�hervatten�om
tegemoet�te�komen�aan�de�eventuele�bezwaren�van�de
board�van�Merck.�Als�er�immers�nog�elementen�zijn�die
de�board�wel�over�de�streep�zouden�kunnen�trekken,�dan
zou�het�interessant�zijn�om�te�bekijken�of�je�het�op�basis
van�nieuwe�onderhandelingen�aantrekkelijker�zou�kunnen
maken.
Daarnaast�werd�door�de�advisory�board�gezegd�dat,�zodra�Merck�dit�afwijst�of�geen�reden�ziet�om�de�onderhandelingen�te�hervatten,�er�op�zijn�minst�een�alternatief,�een
plan�B,�voorgelegd�zou�moeten�worden�dat�net�zo�veel
activiteit�en�werkgelegenheid�in�Oss�oplevert�als�overname�door�een�derde�partij.�Ik�heb�dit�natuurlijk�van�harte
ondersteund.�Nadat�Merck�bekend�maakte�geen�reden�te
hebben�om�terug�te�komen�op�het�besluit�om�de�onderhandelingen�met�partij�X�te�hervatten,�heb�ik�wederom
contact�opgenomen�met�de�CEO�van�Merck.�Daarbij�heb
ik�nog�eens�zeer�nadrukkelijk�niet�alleen�gewezen�op�het
overnamebod,�maar�ook�op�de�bereidheid�om�te�bezien�of
er�nog�elementen�aan�toegevoegd�konden�worden,�waardoor�het�wel�aantrekkelijk�zou�worden.�Ik�heb�bovendien
op�alternatieven�gewezen.�Mijnheer�Ulenbelt,�ik�heb�dus
niet�alleen�het�besluit�dat�genomen�is,�aangehoord,�maar
ik�heb�zeer�nadrukkelijk�nogmaals�gewezen�op�alternatieve�biedingen�die�eerder�door�andere�partijen�dan�partij�X
gedaan�waren.
Merck�blijft�erbij�dat�het�businessdevelopmentproces�op�zichzelf�beëindigd�is,�maar�wil�wel�verder�werken
aan�de�uitwerking�van�plan�B. Merck�verwacht�binnenkort�ook�meer�in�detail�de�invulling�daarvan�te�kunnen�geven�en�daarover�verder�met�de�ondernemingsraad�van
gedachten�te�wisselen.�Op�zichzelf�is�de�gang�van�zaken
dus�zo�dat�de�ondernemingsraad,�de�raad�van�commissarissen�en�de�vakbonden�allereerst�moeten�reageren
op�het�besluit�van�Merck.�Zeker�voor�de�mensen�die�het
hier�betreft,�hoop�ik�van�harte�dat�er�eindelijk�een�einde
kan�komen�aan�de�lange�tijd�van�onzekerheid�over�hun
toekomst.�Ik�hoop�dat�er�snel�duidelijkheid�kan�komen.�Ik
heb�in�dit�kader�een�aantal�zaken�onderstreept�die�voor
ons�van�groot�belang�zijn.�Het�gaat�er�niet�alleen�om,�een
deel�van�de�werkgelegenheid,�maar�met�name�ook�een
deel�van�de�kennis�te�behouden.�Daar�zijn�de�alternatieve�plannen�die�wij�al�eerder�met�de�Kamer�gedeeld�hebben,�natuurlijk�op�gebaseerd.�Tegen�de�heer�Ulenbelt�en
de�heer�Klaver�zeg�ik�dat�ik�in�zijn�algemeenheid�bij�Merck

Tweede�Kamer

6 april 2011
TK�70

MSD

70-6-41

Verhagen
heb�aangegeven�hoe�wij�hierin�staan�en�wat�wij�eventueel
kunnen�doen�om�dat�mogelijk�te�maken.�Ik�heb�uiteraard
mijn�teleurstelling�over�de�eerdere�gang�van�zaken�niet
onder�stoelen�of�banken�gestoken�en�die�heb�ik�nogmaals
onderstreept.�Ik�heb�met�name�gewezen�op�het�maximaal
inzetten�op�het�behoud�van�kennis�en�werkgelegenheid
en�dus�niet�alleen�van�werkgelegenheid,�juist�om�een�levensvatbare�situatie�voor�de�toekomst�zeker�te�stellen.�Ik
heb�bovendien�onderstreept�dat�wij�ons�blijven�committeren�aan�levensvatbare�plannen.
Wat�is�nu�de�rol�van�de�overheid?�Mevrouw�Verburg
vroeg�hier�specifiek�naar.�Het�vroegere�ministerie�van
Economische�Zaken�en�het�huidige�ministerie�van�Economische�Zaken,�Landbouw�en�Innovatie�hebben�altijd�goede�contacten�onderhouden.�Die�contacten�zijn�zeer�intensief�geweest�sinds�de�plannen�over�de�reorganisatie�bekendgemaakt�werden.�Mevrouw�Verburg�heeft�zelf�gewezen�op�de�activiteiten�van�mijn�voorganger,�de�vorige�minister-president,�inclusief�bezoeken�aan�zowel�de�Verenigde�Staten�als�aan�Oss�en�gesprekken�met�onder�andere
de�ondernemingsraad,�de�directie�en�de�werknemers.�Ik
heb�meteen�vanaf�mijn�aantreden�meerdere�malen�contact�gehad,�zowel�met�partij�X�als�met�de�directie�van�Merck,�juist�om�te�bezien�hoe�wij�dit�maximaal�konden�faciliteren�en�dus�mogelijk�maken.�Daarnaast�heeft�het�ministerie�van�Economische�Zaken,�Landbouw�en�Innovatie
vanaf�het�begin�af�aan�actief�deelgenomen�aan�de�taskforce�die�de�haalbaarheid�van�een�Life�Science�Park�in�kaart
heeft�gebracht.�Ik�vind�dit�ook�van�belang�voor�de�ontwikkeling�van�de�plannen�B�en�daarom�heb�ik�dit�punt�in�de
contacten�gisteren�nog�eens�onderstreept.�Wij�overleggen�nu�dus�nog�steeds�over�de�opties�die�nu�nog�mogelijk
zijn.�De�heer�Ulenbelt�heeft�specifiek�gevraagd�wat�we�nu
gaan�doen.�De�aanwezigheid�van�een�anchor�tenant,�een
kennisdrager,�is�namelijk�een�conditio�sine�qua�non�om
het�opzetten�van�een�Life�Sciences�Park�succesvol�te�maken.�Daarom�hamer�ik�ook�zo�op�het�behoud�van�kennis
en�niet�alleen�op�het�behoud�van�werkgelegenheid.�Onze
hoop�was�dan�ook�gevestigd�op�een�anchor�tenant.
Wij�zetten�nu�in�op�een�plan�B. Overigens�doen�we�de
deur�niet�definitief�dicht�voor�een�overname;�daarom�heb
ik�op�de�alternatieven�gewezen.�Wat�de�volgende�stap�ook
zij,�of�het�nou�plan�B�is�of�een�andere�overname,�het�gaat
erom�dat�een�Life�Sciences�Park�mogelijk�wordt�gemaakt
en�levensvatbaar�is.�De�taskforce�Life�Sciences�Park,�waar
MSD,�het�ministerie�van�ELI�en�de�provincie�Noord-Brabant�in�zitten,�komt�op�zeer�korte�termijn�weer�bij�elkaar
naar�aanleiding�van�de�nieuwe�stappen�die�zullen�worden
gezet.�We�zullen�bekijken�hoe�de�bestaande�overheidsinstrumenten�en�regelingen�kunnen�worden�ingezet,�uiteraard�met�inachtneming�van�alle�regels,�om�dit�mogelijk�te
maken.
Een�solide�business�case�met�perspectief�voor�de�lange�termijn�is�hierbij�een�belangrijke�randvoorwaarde.�Mijn
ministerie�en�de�provincie�Noord-Brabant�laten�zich�hierin
adviseren�door�een�commissie�van�wijzen�onder�leiding
van�de�heer�Sistermans.�Nogmaals,�ik�sta�open�voor�alle
initiatieven�die�bijdragen�aan�het�behoud�van�kennis�en
werkgelegenheid.�We�houden�de�vinger�aan�de�pols�en
hebben�contacten�met�de�betrokken�stakeholders.�Het�uiteindelijke�doel,�een�levensvatbare�sector,�moet�natuurlijk
vooropstaan.
De�heer�Verhoeven�en�mevrouw�Schaart�hebben�gevraagd�wat�dit�betekent�voor�de�door�mij�omschreven
topsector�life�sciences.�Deze�sector�is�inderdaad�als�topsector�aangewezen.�Hiermee�wordt�recht�gedaan�aan�het

Tweede�Kamer

MSD

grote�kennis-�en�innovatiepotentieel�van�de�sector,�die
zich�richt�op�medische�innovatieve�producten�in�ruime�betekenis.�Het�gaat�om�ondersteuning�van�de�maatschappelijke�doelstelling�van�goede�en�efficiënte�gezondheidszorg;�dit�wordt�gecombineerd�met�versterkte�concurrentiekracht�van�het�Nederlandse�bedrijfsleven.�De�inzet�van
het�nieuwe�beleid�is:�hard�blijven�werken�aan�een�uitmuntend�vestigingsklimaat�waarin�volop�ruimte�is�voor�vernieuwend�ondernemerschap.�Recent�is�een�topteam�life
sciences�benoemd.�Dat�moet�in�principe�medio�juni�een
plan�van�aanpak�presenteren.�We�hebben�daar�vrij�recent
nog�over�gesproken.�Het�is�vanzelfsprekend�de�opdracht
van�dit�team�om�te�komen�met�adviezen�die�zich�richten
op�het�behoud�en�de�versterking�van�kennis�en�werkgelegenheid�in�deze�sector.
Een�aantal�Kamerleden�heeft�gevraagd�of�er�iets�mis
is�met�het�vestigingsklimaat.�De�heer�Klaver�deed�dat�in
uiterst�cynische�bewoordingen.�Ruwweg�gesproken�stelde�hij:�al�die�belastingen�helpen�niet,�want�de�bedrijven
taaien�allemaal�af.�Laat�ik�hier�twee�dingen�tegenover�stellen.�Allereerst�ligt�een�en�ander�niet�aan�het�vestigingsklimaat�in�Nederland.�Je�ziet�in�toenemende�mate�dat�bedrijven�hun�kennis�concentreren�in�het�land�van�herkomst.
Ik�sprak�laatst�met�mensen�van�AkzoNobel�en�zij�zeiden:
we�zijn�een�wereldwijde�speler,�maar�om�onze�activiteiten�wereldwijd�te�kunnen�ontplooien,�moeten�we�een�vaste�kern�hebben�en�die�concentreren�we�in�Nederland.�Hetzelfde�geldt�voor�Philips.�Philips�heeft�een�aantal�R&Dvestigingen�in�het�buitenland�gesloten�en�die�activiteiten
geconcentreerd�in�Nederland.�Er�is�dus�geen�sprake�van
een�slecht�vestigingsklimaat�dat�ertoe�leidt�dat�bedrijven
uitwijken�naar�de�VS�of�andere�landen.�Het�is�een�wereldwijde�trend�dat�farmaceutische�bedrijven�hun�R&D�concentreren�in�het�moederland.�Soms�verdwijnt�er�iets�uit
Nederland,�maar�gelukkig�komen�er�ook�nieuwe�bedrijven�bij.�Ik�heb�de�nieuwe�Intervet-faciliteit�in�Brabant�geopend,�waar�zojuist�de�uitbreiding�heeft�plaatsgevonden
van�vaccinaties�et�cetera.�Dat�zit�overigens�ook�in�deze
sector.�Ik�noem�Astellas�Pharma,�een�Japans�farmabedrijf
in�Leiden�dat�ruim�50�mln.�heeft�geïnvesteerd�en�werkgelegenheid�biedt�aan�500�man�in�Leiderdorp�en�200�in
Meppel;�TLC�BioPharmaceuticals,�een�Taiwanees�bedrijf
in�Leiden;�TSK�medische�technologie�in�Tilburg;�Fronterra,�een�Nieuw-Zeelands�bedrijf�in�Amsterdam�met�hoogwaardige�kennisbanen�en�Danone�Research�in�Utrecht.�Je
ziet�niet�een�ontwikkeling�dat�iedereen�uit�Nederland�weggaat.�In�de�geglobaliseerde�economie�zie�je�dat�bedrijven
ook�op�dit�terrein�"footloose"�zijn.�Dat�geeft�eerder�aanleiding�om�het�topsectorenbeleid,�door�middel�van�een
goed�investeringsklimaat,�met�nog�meer�kracht�voort�te
zetten.�Wij�proberen�via�het�vestigingsklimaat�de�kenniseconomie�op�allerlei�manieren�te�versterken.�Van�de�topteams�verwachten�wij�dat�ook�op�dit�punt�extra�adviezen
worden�gegeven�vanuit�de�sector�zelf,�want�zij�weten�als
geen�ander�wat�nodig�is�om�de�werkgelegenheid�hier�te
behouden.
De�heer�Verhoeven�(D66):
De�minister�gaat�in�op�zijn�innovatiebeleid.�Wij�hebben�er
vorige�week�over�gesproken.�Dat�beleid�is�op�een�aantal
onderdelen�waardevol�en�kan�meerwaarde�bieden.�Maar
het�probleem�met�innovatiebeleid�is�dat�het�heel�abstract
kan�zijn,�terwijl�het�nu�om�een�heel�concrete�situatie�gaat.
Kan�de�minister�datgene�wat�hij�heeft�gezegd�een�slag
concreter�maken?�Ziet�hij�mogelijkheden�om�het�topteam
life�sciences,�als�bijzondere�opdracht�in�een�bijzondere�si-

6 april 2011
TK�70

70-6-42

Verhagen
tuatie,�contact�te�laten�leggen�met�MSD,�bijvoorbeeld�met
de�advisory�body,�om�concreet�te�kijken�wat�de�mogelijkheden�zijn�en�of�er�concrete�stappen�kunnen�worden�geformuleerd�in�dat�actieplan�in�juni?�Dat�zou�wat�mij�betreft
een�inventariserende�toevoeging�zijn.
Minister�Verhagen:
In�zijn�algemeenheid�ten�aanzien�van�de�sector�wel.�Wat
de�concrete�situatie�in�Oss�betreft,�weet�ik�niet�of�u�het
antwoord�zult�krijgen�dat�u�wilt.�In�mijn�eerdere�contacten
met�Frazier�heeft�hij�gezegd:�u�hebt�alles�gedaan,�ik�heb
van�u�niks�meer�nodig�om�te�komen�tot�een�positief�besluit,�bijvoorbeeld�over�overname�door�partij�X�en�ik�kan
op�dit�moment�niks�verzinnen�om�mijn�medemensen�in
de�board�te�overtuigen.�Wij�hebben�dat�maximaal�gefaciliteerd.�Als�het�zo�simpel�was�dat�het�topteam�komt�met�de
mededeling�dat�je�nog�even�dit�of�dat�moet�doen,�hadden
wij�dat�allang�gedaan.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Dat�is�duidelijk,�maar�dat�bedoel�ik�natuurlijk�niet.�Het�topteam�is�er�niet�om�te�onderhandelen,�zoals�al�is�geprobeerd�bij�het�overnamebod�en�de�inzet�van�de�minister
daarbij.�Het�gaat�mij�om�de�stap�daarna:�het�behoud�van
die�banen,�het�behoud�van�de�kennis�die�nu�aanwezig�is,
ook�door�acties�vanuit�het�topteam.�Het�gaat�om�een�bijzondere�actie�om�alles�op�alles�te�zetten�dat�in�juni�in�het
actieplan�een�extra�paragraaf,�een�extra�onderdeel�wordt
opgenomen;�een�bijzondere�opdracht�die�recht�doet�aan
de�situatie.�Het�gaat�niet�alleen�om�de�mensen,�maar�ook
om�de�waardevolle�kennis�die�daar�aanwezig�is.
Minister�Verhagen:
Dat�ben�ik�volstrekt�met�u�eens.�Ik�vind�dat�een�goed�idee.
Ik�koppel�er�een�ding�aan,�mede�gelet�op�de�discussie�die
ik�vorige�week�op�dit�punt�voerde�met�mevrouw�Schaart.
Het�topteam�luistert�mee;�u�kunt�daarvan�overtuigd�zijn.
Als�zij�dat�niet�doen,�zal�ik�een�kopietje�van�de�Handelingen�opsturen.�Ik�sta�op�zichzelf�positief�tegenover�uw�advies�aan�het�topteam,�maar�ik�ga�zelf�geen�opdrachten�geven,�mede�omdat�ik�al�heb�aangegeven�dat�het�nu�eens
van�de�sector�moet�komen.�Het�topteam�staat�heel�open
voor�input�vanuit�de�sector�en�vanuit�de�samenleving.�Zij
houden�tal�van�hoorzittingen.�Als�zij�het�bij�hoorzittingen
horen,�kunnen�zij�op�een�gegeven�moment�ook�horen�wat
hier�wordt�gezegd.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Soms�helpt�het�als�de�minister�die�de�topteams�heeft�samengesteld�het�verzoek�–�zo�moet�de�minister�dat�idee
van�mij�zien�–�met�extra�nadruk�daar�neerlegt.�Zij�kunnen
meeluisteren�en�zij�hebben�mijn�woorden�gehoord.�Maar
als�de�minister�het�nog�eens�extra�neerlegt�op�een�gepast
moment�en�zegt�dat�het�goed�zou�zijn�om�het�idee�van�de
heer�Verhoeven�uit�te�voeren,�zou�dat�misschien�net�wat
extra�kracht�bijzetten.�Daarom�vraag�ik�het�op�dit�moment
aan�de�minister�in�dit�debat.
Minister�Verhagen:
Ik�zal�de�Handelingen�opsturen�met�daarin�rood�onderstreept�dat�ik�een�positieve�grondhouding�heb�ten�opzichte�van�uw�ideeën.
Mevrouw�Schaart�(VVD):
Ik�ondersteun�de�minister�in�de�goede�dingen�die�hij�zei
over�het�vestigingsklimaat�in�Nederland,�dat�in�princi-

Tweede�Kamer

MSD

pe�prima�is.�Maar�wij�moeten�natuurlijk�wel�alert�blijven.
Heel�veel�mensen�denken�dat�kennis�naar�de�lagelonenlanden�verplaatst�wordt,�naar�China�en�India,�maar�in�het
geval�van�MSD�Organon�gaat�de�kennis�naar�Noord-Amerika.�In�deze�tijden�van�economische�recessie�zie�je�wel
meer�landen�die�hun�R&D�verplaatsen�naar�het�eigen�land
en�dus�protectionistisch�worden.�Voor�Nederland�is�dat
ontzettend�lastig�en�nadelig.�Zijn�wij�daar�klaar�voor?�Hebben�wij�dat�in�beeld?�Ik�ben�er�absoluut�geen�voorstander
van�dat�wij�hetzelfde�gaan�doen�als�andere�landen.�Kan�de
minister�hier�wat�aan�doen?
Minister�Verhagen:
Mevrouw�Schaart�kent�mij�als�iemand�die�zich�zeer�verzet
tegen�het�opwerpen�van�barrières�tegen�protectionisme,
tegen�opkomende�nationalistische�tendenzen,�in�Nederland�of�in�Amerika.�Om�die�reden�blijven�wij�met�kracht
stimuleren�dat�de�Doha-ronde�van�de�WTO-onderhandelingen�wordt�hervat.�Het�mag�niet�bij�mooie�woorden�van
president�Obama�en�de�andere�leiders�van�de�G20�blijven,
maar�echt�leiden�tot�succes.�Mevrouw�Verburg�verwees
naar�een�artikel�waarin�ik�zeg�dat�niet�iedere�buitenlandse�investering�een�succes�is,�maar�dat�wij�moeten�waken
voor�het�opwerpen�van�barrières.�Er�zijn�800.000�mensen
in�Nederland�die�een�baan�hebben�dankzij�buitenlandse
bedrijven�die�hier�gevestigd�zijn.�Wij�kunnen�verontrust
constateren�dat�een�prachtig�bedrijf�ineens�wordt�overgenomen,�maar�de�consequentie�mag�natuurlijk�niet�zijn
dat�die�800.000�mensen�op�straat�komen�te�staan�omdat
zij�het�in�de�mondiale�concurrentie�niet�meer�kunnen�bolwerken.�Ik�wil�een�overname�of�investering�niet�blokkeren�omdat�het�van�een�buitenlands�bedrijf�komt�en�vervolgens�constateren�dat�het�bedrijf�morgen�over�de�kop�gaat.
33%�van�alle�R&D-uitgaven�in�Nederland�komt�van�buitenlandse�bedrijven.�Dat�is�een�impuls�voor�de�ontwikkeling�van�R&D�in�Nederland.
In�Nederland�doen�wij�veel�voor�onze�kampioenen.�Wij
moeten�andere�landen�aanspreken�als�zij�protectionistisch
worden�en�zich�terugtrekken�op�hun�eigen�basis,�maar�wij
zouden�ook�nog�veel�meer�moeten�doen�voor�onze�eigen
Nederlandse�bedrijven.�Wij�zouden�met�meer�kracht�van
argumenten�reclame�moeten�maken�voor�onze�bedrijven.
Vanochtend�werd�ik�hierop�aangesproken�door�een�CEO
van�Stork.�Wij�doen�veel�voor�onze�kampioenen.�Ik�denk
aan�de�brainport,�aan�de�hightechcampus,�etc.�Wij�verkopen�onze�sterke�clusters.�Toen�ik�twee�weken�geleden�in
Qatar�was,�heb�ik�onze�Nederlandse�bedrijven�verkocht.
De�Kamer�hoeft�zich�daar�niet�ongerust�over�te�maken.
Je�moet�niet�gek�opkijken�als�een�Fransman�of�een�Amerikaan�dat�ook�doet.�Dat�laat�onverlet�dat�wij�in�zijn�algemeenheid�tegen�protectionisme,�tegen�het�opwerpen�van
handelsbarrières�zijn.
De�voorzitter:
Ik�stel�voor�de�interrupties�en�de�antwoorden�erop�korter
te�houden.�Anders�wordt�het�toch�nog�nachtwerk.
De�heer�Klaver�(GroenLinks):
De�voorbeelden�die�de�minister�aanhaalt�van�bedrijven
die�hier�blijven�zitten,�versterken�mijn�stelling:�verlaging
van�de�Vpb�en�een�gunstig�belastingklimaat�zijn�niet�de
enige�voorwaarden.�Je�ziet�dat�een�bedrijf�als�ASML�Nederland�waarschijnlijk�nooit�zal�verlaten,�niet�omdat�het
zo�gehecht�is�aan�Nederland�of�omdat�het�de�Nederlandse
vlag�mooier�vindt�dan�de�Amerikaanse�...

6 april 2011
TK�70

70-6-43

Verhagen
Minister�Verhagen:
Vind�ik�wel,�maar�dat�vindt�u�ook.

mensen�daarnaartoe�kunnen�en�dat�menselijke�kapitaal
behouden�blijft?

De�heer�Klaver�(GroenLinks):
Nederland�heeft�een�fantastische�vlag.�Maar�de�vraag�is
of�ASML�dat�ook�vindt.�Dat�bedrijf�blijft�hier�in�Nederland,
omdat�hier�een�heel�goede�clustering�van�alle�toeleveringsbedrijven�en�innovaties�is.�Hetzelfde�geldt�voor�Danone:�dat�is�hiernaartoe�gekomen,�omdat�er�in�Utrecht
een�Life�Science�Park�is�waar�dat�bedrijf�zich�goed�kan
vestigen.�Dit�versterkt�dus�mijn�punt:�investeer�in�kennis,
onderzoek�en�onderwijs.�De�werknemers�van�MSD�hebben�hier�gedemonstreerd�en�hebben�daarbij�gezegd�dat
het�niet�alleen�om�hun�banen�gaat,�maar�om�alle�kennis
voor�Nederland.�Is�de�minister�bereid�om�te�kijken�hoe�we
de�mismatch�van�vraag�en�aanbod�in�de�lifesciencesector
kunnen�aanpakken,�zodat�de�kenniswerkers�die�nu�in�Oss
zitten�ook�op�andere�plekken�in�het�land�aan�de�slag�kunnen?�Ziet�hij�daarbij�voor�zichzelf�een�taak�weggelegd?

Minister�Verhagen:
Ik�ben�het�volledig�met�u�eens�dat�wij�er�alles�aan�moeten
doen�om�het�menselijk�kapitaal�te�behouden.�Dat�is�een.
Twee:�ik�ben�misschien�wat�minder�defaitistisch�als�u:�ik
wil�nog�niet�naar�fase�3�gaan,�om�nu�al�te�bekijken�welke
mensen�naar�andere�bedrijven�kunnen.�Ik�wil�nu�alles�op
alles�zetten�dat�MSD�in�Oss,�in�het�Life�Science�Park,�behouden�blijft.�Ook�in�de�gesprekken�met�Merck,�MSD�en
de�provincie�Noord-Brabant�zorg�ik�ervoor�dat�er�een�levensvatbaar�Life�Science�Park�in�Oss�komt,�waarin�plan
B�of�een�overname�door�een�derde�partij�een�essentiële
rol�spelen.�Ik�ga�niet�nu�al�naar�bedrijf�X. Ik�ben�het�met
u�eens�dat�het�buitengewoon�vervelend�is�voor�de�medewerkers�en�hun�gezinnen�dat�ze�zolang�in�onzekerheid
moeten�verkeren.�Dat�vind�ik�net�zo�vreselijk�als�u.�Maar�ik
wil�niet�nu�al�een�mogelijk�betere�optie�weggooien�door
al�in�fase�3�te�verkeren.

Minister�Verhagen:
Ik�ben�het�niet�eens�met�de�stelling�dat�er�nu�een�mismatch�is.�Anders�zouden�de�bedrijven�die�u�net�noemde�zich�niet�hier�hebben�gevestigd.�Tegelijkertijd�is�het
cluster�inderdaad�van�groot�belang�om�een�en�ander�aantrekkelijk�te�maken.�Dat�is�niet�alleen�een�kwestie�van�belastingen.�Een�goed�investeringsklimaat�bestaat�uit�verschillende�elementen.�Daarom�wordt�dit�punt�fors�onderstreept�in�het�beleid�voor�het�bedrijfsleven.�Indien�uit�de
aanbevelingen�van�het�Topteam�Life�sciences�zou�blijken
wat�u�zegt,�dan�reageren�we�daarop�meteen�op�de�manier�waar�u�om�vraagt.�Verder�zorg�ik�dat�het�niet�alleen
maar�gaat�om�de�D�van�development,�maar�ook�om�de
R�van�research.�Je�moet�niet�alleen�de�werkgelegenheid,
maar�ook�de�kennis�behouden,�omdat�dat�toekomstige
ontwikkelingen�mogelijk�maakt.�Je�moet�voorkomen�dat
die�kennis�voor�Nederland�verloren�gaat�en�dat�mensen
wel�zo'n�baan�elders�zouden�krijgen,�want�dan�verlies�je
dit�alles�definitief.�Dat�ben�ik�met�u�eens.�Ik�heb�tegen�de
heer�Ulenbelt�gezegd�dat�wij�er�alles�aan�doen,�samen
met�de�medeoverheden,�om�behoud�van�kennis�en�werkgelegenheid�te�bereiken.
De�voorzitter:
De�heer�Klaver,�kort!
De�heer�Klaver�(GroenLinks):
U�durft�tegen�mij�te�zeggen�dat�ik�het�kort�moet�houden!
De�voorzitter:
Het�goede�voorbeeld�geven,�dat�doet�u�dan!

De�heer�Klaver�(GroenLinks):
Ik�wil�graag�voor�de�derde�keer�interrumperen.�Misschien
krijg�ik�dan�nog�een�prachtig�etiket,�zoals�"cynisch"�of�"defaitistisch".�Ik�ben�dus�benieuwd�wat�nu�als�derde�punt
naar�voren�wordt�gebracht.�Ik�ben�heel�blij�dat�de�minister
heeft�aangegeven�dat�hij�inzet�op�kennisbehoud�in�Oss.
Niet�alleen�als�Kamerlid�van�GroenLinks�maar�ook�vooral�als�Brabander�wens�ik�de�minister�daarbij�heel�veel�succes.
Minister�Verhagen:
Dank�u�wel.�Ik�waardeer�uw�betrokkenheid.�Ik�sluit�dit�dus
in�positieve�zin�af.�Ik�zie�mijn�rol�met�name�in�het�ondersteunen�van�allerlei�initiatieven�en�verbindingen�met�andere�bedrijven�in�het�kader�van�de�lifesciencesector�en
met�andere�topsectoren�en�producenten�om�die�kennis�te
behouden.
De�heer�Ulenbelt�(SP):
Een�minister�die�defaitisme�bestrijdt,�kunnen�wij�in�deze�tijden�wel�gebruiken.�Iedereen�in�Oss�praat�over�plan
B,�maar�de�minister�brengt�nu�naar�voren�dat�er�ook�nog
andere�mogelijke�overnamekandidaten�zijn.�De�minister
vindt�dat�zelfs�een�betere�optie�dan�plan�B;�dat�ben�ik�met
hem�eens.�Is�de�minister�met�die�overnamepartijen�in�gesprek�en�wat�kan�hij�eraan�doen�om�Merck�ertoe�te�bewegen�om�wel�met�die�partijen�in�zee�te�gaan?�Welke�koers
vaart�de�minister�op�dat�punt?

De�heer�Klaver�(GroenLinks):
Nu�begrijp�ik�plots�waarom�u�allemaal�veel�minder�wilt
doen.�Dat�zou�wellicht�heel�veel�vergadertijd�schelen.�De
minister�geeft�goed�aan�op�welke�manier�de�overheid�bezig�is,�en�welke�richting�hij�ziet.�Mijn�vraag�was�veel�specifieker�gericht�op�de�situatie�op�dit�moment�in�Oss,�en�hoe
we�daar�ervoor�kunnen�zorgen�dat�we�de�daar�aanwezige
kennis,�vooral�in�mensen�–�menselijk�kapitaal�–�voor�Nederland�kunnen�behouden.�Wat�die�mismatch�betreft:�is
de�minister�bereid�om�te�kijken�waar�op�andere�plekken
in�Nederland�wellicht�een�vraag�aanwezig�is,�zodat�deze

Minister�Verhagen:
De�vorige�keer,�toen�Merck�zelf�in�gesprek�was�met�partij�X,�heb�ik�ook�zelf�uiteraard�contact�gehad�met�die�partij�om�te�bekijken�wat�nodig�was�om�een�goede�deal�mogelijk�te�maken�en�natuurlijk�ook�om�zeker�te�stellen�dat
die�overname�uiteindelijk�niet�ten�koste�zou�gaan�van�de
werkgelegenheid�en�de�kennis�in�Oss,�want�anders�waren�wij�nog�verder�van�huis.�Gisteren�heb�ik�uiteraard
nog�gewezen�op�het�bestaan�van�alternatieven.�Ik�heb�de
deur�uiteraard�niet�dichtgegooid�voor�plan�B,�temeer�omdat�men�met�betrekking�tot�plan�B�ook�naar�de�advisory
body�gaat.�Ik�heb�er�echter�wel�op�gewezen�dat�dat�plan
een�aantal�essentiële�elementen�zou�moeten�bevatten�om
voor�ons�interessant�te�zijn.�Daarbij�ging�het�met�name
om�de�mogelijkheid�van�een�anker�van�kennis,�waarmee
een�Life�Science�Park�gerealiseerd�zou�kunnen�worden.�Ik

Tweede�Kamer

6 april 2011
TK�70

Minister�Verhagen:
We�doen�zoveel�als�overheid!

MSD

70-6-44

Verhagen
zeg�uiteraard�hoe�dan�ook�toe�dat�wij�waar�nodig�en�waar
mogelijk�partijen�met�elkaar�in�contact�brengen.
De�heer�Ulenbelt�(SP):
Merck�zou�dan�moeten�verkopen.�De�minister�zegt�dat�de
Nederlandse�overheid�er�alles�aan�heeft�gedaan�om�ervoor�te�zorgen�dat�Merck�aan�de�Nederlandse�kant�geen
beletselen�zag.�Ontbreekt�het�de�minister�dan�nog�aan
middelen�om�Merck�duidelijk�te�maken�dat�het�ons�echt
moet�helpen?�De�minister�is�vriendelijk�geweest�tegen
Merck;�moet�hij�nu�niet�dreigender�gaan�optreden,�niet
vanuit�protectionisme�maar�om�een�bedrijf�waarvoor�veel
belangstelling�is�en�dat�gewaardeerd�wordt,�op�zijn�plek
te�houden�en�zijn�werk�te�kunnen�laten�doen?
Minister�Verhagen:
Ik�denk�dat�er�bij�Merck�geen�enkele�twijfel�bestaat�over
mijn�opvattingen,�mijn�houding�en�mijn�bereidheid,�maar
tegelijkertijd�ook�over�de�positie�die�ik�namens�Nederland
inneem,�ook�voor�de�medewerkers�in�Oss.�En�ik�houd
voor�mezelf�wanneer�ik�met�de�deur�sla.
De�voorzitter:
De�heer�Ulenbelt,�tot�slot.
De�heer�Ulenbelt�(SP):
Met�de�deur�slaan�doe�je�meestal�niet�wanneer�je�binnenkomt�maar�wanneer�je�boos�wegloopt.�Ik�hoop�niet�dat�de
minister�naar�binnen�loopt�en�met�zijn�vuist�op�tafel�slaat.
Minister�Verhagen:
U�moet�maar�eens�aan�de�heer�Tichelaar�vragen�hoe�vaak
ik�tijdens�de�vorige�onderhandelingen�tussentijds�met�de
deur�heb�geslagen.
Dit�is�geen�teken�dat�er�iets�fundamenteel�mis�is�met
het�Nederlandse�vestigingsklimaat.�De�belangrijkste�les�is
wel�dat�je�jezelf,�zeker�in�een�wereld�met�grensoverschrijdende�investeringen,�zo�goed�mogelijk�moet�verkopen.
Daarom�werken�wij�aan�een�goed�investerings-,�ondernemings-�en�investeringsklimaat�om�onder�andere�farmaceutische�bedrijven�in�staat�te�stellen�om�hun�functie�ten
volle�te�vervullen�en�R&D�in�Nederland�te�behouden�en
aan�te�trekken�vanuit�het�buitenland.�Ten�slotte�heeft�de
heer�Ulenbelt�niet�zozeer�gevraagd�om�te�gaan�dreigen�en
minder�vriendelijk�te�worden,�maar�kwam�hij�wel�met�een
maatregel�die�binnen�de�filosofie�van�de�Socialistische
Partij�past:�nationaliseren�...
De�heer�Ulenbelt�(SP):
Nee.
Minister�Verhagen:
...�althans�overnemen.�Ik�kan�een�bedrijf�niet�dwingen�om
in�Nederland�te�blijven.�Dat�kan�gewoon�niet.�Wij�zetten
instrumenten�in�die�bij�de�situatie�passen�en�die�de�beste�kans�op�succes�bieden.�Daarbij�houden�wij�ons�natuurlijk�aan�de�randvoorwaarden�die�wij�zelf,�ook�in�een�internationaal�kader,�hebben�afgesproken.�Overname�van�de
verantwoordelijkheid�voor�de�vestiging�Oss�is�geen�optie,�organisatorisch�noch�juridisch.�Het�maximale�dat�ik
kan�doen�om�die�werkgelegenheid�hier�te�behouden,�zal
ik�doen.

echter�om�het�volgende.�De�minister�zegt�dat�het�juridisch
niet�kan.�Dat�is�altijd�een�flauwekulargument:�als�wij�namelijk�een�wet�veranderen,�zou�het�juridisch�ineens�wel
kunnen.�Kan�de�minister�onderzoeken�welk�instrument�hij
mist�om�een�bedrijf�over�te�nemen�en�onmiddellijk�door
te�geven�aan�een�van�de�kandidaten?�Dat�is�geen�nationalisatie,�maar�het�bevorderen�van�de�overname�van�een
bedrijf�door�een�ander�bedrijf.�De�minister�zegt�dat�hij�zich
daarvoor�wil�inspannen.�Ik�probeer�de�minister�een�instrument�aan�te�reiken,�en�misschien�moeten�wij�dat�instrument�maken.
Minister�Verhagen:
Los�van�het�verschil�in�politieke�filosofie�ten�aanzien�van
de�suggesties�die�de�heer�Ulenbelt�nu�doet,�vind�ik�dat
wij�de�consequenties�van�zo'n�stap�voor�de�hele�sector�in
het�oog�moeten�houden.�Nogmaals:�ik�doe�er�alles�aan
om�Oss�te�behouden,�maar�als�het�voorstel�van�de�heer
Ulenbelt�een�enorm�negatieve�impact�op�het�vestigingsklimaat�in�Nederland�zou�hebben,�of�op�het�beleid�überhaupt�om�buitenlandse�investeringen�in�Nederland�aan
te�trekken,�dan�win�ik�er�misschien�een�en�verlies�ik�er
veel�meer.�Ik�weet�uit�eigen�ervaring,�bijvoorbeeld�door
de�contacten�met�Venezuela,�dat�bedrijven�heel�snel�vertrekken�als�de�dreiging�van�een�overname�boven�de�markt
hangt.�Dan�staan�uiteindelijk�veel�meer�mensen�op�straat.
De�heer�Ulenbelt�(SP):
Maar�zou�de�minister�het�willen�onderzoeken?
Minister�Verhagen:
Neen.�Zo�luidt�het�kortst�mogelijke�antwoord.�Ik�vind�het
namelijk�een�heel�negatieve�impact�hebben�op�al�die�andere�bedrijven�die�hier�nu�gevestigd�zijn.�De�consequentie�zal�namelijk�zijn�dat�juist�die�buitenlandse�investeringen�achterwege�blijven�die�wij�op�tal�van�punten�proberen�aan�te�trekken�om�de�werkgelegenheid�in�Nederland
veilig�te�stellen.�Die�mensen�kijken�namelijk�ook�hoe�dat
gaat.�Dat�zal�een�negatieve�uitstraling�hebben�op�het�vestigingsklimaat�in�Nederland,�en�dat�staat�haaks�op�het�beleid�van�dit�kabinet.
De�heer�Ulenbelt�(SP):
Voorzitter�...
De�voorzitter:
U�hebt�een�tweede�termijn�om�daarop�terug�te�komen.
Het�woord�is�nu�aan�minister�Kamp.

De�heer�Ulenbelt�(SP):
Ik�heb�met�opzet�niet�willen�hinten�op�nationalisatie,�wetend�hoe�gevoelig�dat�ook�bij�de�minister�ligt.�Het�gaat�mij

Minister�Kamp:
Voorzitter.�De�heer�Van�den�Besselaar�vroeg�naar�het�EGF,
het�Europees�Globaliseringsfonds.�In�bescheiden�aanvulling�op�alle�activiteiten�van�de�minister�van�ELI�en�de�minister-president�heeft�het�ministerie�van�Sociale�Zaken�en
Werkgelegenheid�vorig�jaar�zomer�MSD�actief�benaderd
om�het�bedrijf�te�informeren�over�het�EGF. Wij�hebben
toen�aangegeven�dat�het�EGF�een�mogelijkheid�biedt�om
in�geval�van�ontslagen�financiering�te�bieden�voor�de�begeleiding�bij�het�zoeken�naar�een�andere�baan,�voor�sollicitatietraining,�voor�outplacement,�voor�omscholing�en
training,�en�eventueel�ook�voor�het�opzetten�van�een�eigen�bedrijf.�De�financiële�mogelijkheden�binnen�dat�fonds
zijn�ruim�aanwezig.�Voor�dit�jaar,�2011,�is�een�bedrag�van
500�mln.�beschikbaar,�waarvan�tot�nu�toe�slechts�een�be-

Tweede�Kamer

6 april 2011
TK�70

MSD

70-6-45

Kamp
drag�van�ruim�7�mln.�is�aangevraagd.�Op�de�hoeveelheid
geld�zit�het�op�dit�moment�dus�niet.
Gelden�uit�het�fonds�kunnen�beschikbaar�komen�als�er
daadwerkelijk�sprake�is�van�ontslagen.�Werknemers�moet
dus�aangezegd�zijn�dat�hun�baan�vervalt�en�dat�ze�ontslagen�worden.�Ook�is�er�een�drempel�voor�minimaal�500
ontslagen�binnen�een�periode�van�vier�maanden.�Op�dit
moment�zijn�die�voorwaarden�nog�niet�vervuld,�zodat�het
EGF�nog�niet�in�beeld�is.�Wij�zijn�er�wel�attent�op�en�houden�er�contact�over�met�het�bedrijf.
Mevrouw�Vermeij�en�mevrouw�Verburg�hebben�gesproken�over�wat�de�overheid�kan�ondernemen.�Voor
mensen�van�wie�de�baan�op�het�spel�staat,�is�al�een�aantal�activiteiten�ondernomen.�Deze�zijn�aanvullend�op�wat
het�bedrijf�zelf�moet�gaan�doen�in�het�kader�van�een�sociaal�plan�als�het�mensen�ontslaat.�MSD�heeft�dit�ingevuld�door�hiervoor�een�bedrijf�in�te�schakelen.�Dit�gaat
activiteiten�ondernemen�voor�degenen�van�wie�de�baan
dreigt�te�worden�beëindigd.�Aanvullend�daarop�zijn�wij
ook�beschikbaar.�Met�"wij"�bedoel�ik�dan�het�UWV. Het
UWV�werkt�daarbij�samen�met�de�provincie�Noord-Brabant�en�de�gemeente�Oss.�In�dat�licht�is�een�tweetal�taskforces�ingesteld.�Over�een�daarvan,�de�Taskforce�Werkgelegenheid,�kan�ik�in�het�bijzonder�iets�zeggen.
Deze�taskforce�wil�–�zoals�mevrouw�Verburg�vroeg�–
met�een�gerichte�aanpak�zo�veel�mogelijk�mensen�van
werk�naar�werk�begeleiden.�De�Taskforce�Werkgelegenheid�kijkt�daarbij�naar�vier�groepen�werknemers.�Ten�eerste�werknemers�die�in�het�kader�van�het�sociaal�plan�niet
door�het�ingehuurde�bedrijf�naar�nieuw�werk�kunnen�worden�gebracht.�Ten�tweede�medewerkers�van�MSD�die�niet
onder�het�sociaal�plan�vallen,�in�het�bijzonder�tijdelijke�arbeidskrachten;�dit�zijn�honderden�werknemers.�Ten�derde
werknemers�bij�leveranciers,�die�als�gevolg�van�wat�er�bij
MSD�gebeurt,�hun�baan�dreigen�te�verliezen.�Ten�vierde
werknemers�bij�andere�onderdelen�van�MSD�dan�die�nu
direct�in�beeld�zijn.�De�provincie�Noord-Brabant�en�de�gemeente�Oss�zijn�bereid�om�deze�taskforce�financieel�te�ondersteunen.
De�taskforce�heeft�een�plan�van�aanpak�opgesteld�voor
een�tijdelijk�mobiliteitscentrum�in�Oss.�Dit�mobiliteitscentrum�zal�een�groot�aantal�activiteiten�kunnen�ontwikkelen.
Het�is�daarmee�echter�nog�niet�begonnen,�om�dezelfde�reden�als�dat�het�EGF�nog�niet�wordt�benut:�het�is�nog�niet
duidelijk�welke�personen�zullen�worden�ontslagen.�Zodra
dit�aan�de�orde�is,�zal�het�mobiliteitscentrum�met�zijn�activiteiten�starten.�Wij�zijn�er�klaar�voor�en�zijn�zeer�gemotiveerd�om�in�samenwerking�met�de�provincie�Noord-Brabant�en�de�gemeente�Oss�–�die�er�hard�aan�trekken�–�te
doen�wat�wij�kunnen.�Wij�willen�mensen�zo�snel�mogelijk
van�werk�naar�werk�helpen.
De�voorzitter:
Ik�kijk�even�wie�er�behoefte�heeft�aan�een�tweede�termijn.
Dit�geldt�in�ieder�geval�voor�de�heer�Ulenbelt;�dat�is�uiteraard�ook�zijn�recht.�De�spreektijd�is�een�dikke�minuut.

Het�is�niet�mijn�bedoeling�om�nu�een�ideologisch�verschil�met�de�minister�uit�te�vechten.�Ik�wil�wel�het�volgende�met�hem�afspreken.�Als�het�niet�lukt�om�de�werkgelegenheid�bij�Organon�te�redden,�moeten�wij�toch�maar�wel
de�ideologische�discussie�aangaan.�Een�bedrijf�in�buitenlandse�handen�zou,�gefaciliteerd�door�de�overheid,�overgedragen�moeten�kunnen�worden�aan�een�ander�buitenlands�bedrijf.
Mevrouw�Verburg�(CDA):
Realiseert�de�heer�Ulenbelt�zich�dat�hij�met�dit�voorstel
800.000�banen�op�de�tocht�zet?�Elk�internationaal�bedrijf
dat�zich�in�Nederland�wil�vestigen�vanwege�het�gunstige
vestigingsklimaat�en�de�stimulerende�innovatieve�omgeving,�zal�zich�nog�wel�twee�keer�bedenken�als�wij�dit�soort
maatregelen�gaan�treffen.
De�heer�Ulenbelt�(SP):
In�dit�geval�is�een�prachtig�bedrijf�in�Nederland�geroofd
door�een�buitenlands�bedrijf.�Dat�heeft�niets�met�het�investeringsklimaat�te�maken.�Laten�wij�kijken�wat�andere�Europese�landen,�zoals�Frankrijk,�Zwitserland,�Italië�en
Spanje,�doen�om�gerechtvaardigde�nationale�belangen
op�het�gebied�van�industrie�te�beschermen.�Dat�staat�daar
misschien�niet�allemaal�in�wetten,�maar�zij�handelen�daar
wel�naar.�Men�handelt�daar�net�als�deze�minister�nu�doet.
Ik�weet�dus�niet�waarover�u�loopt�te�roeptoeteren,�mevrouw�Verburg.
Mevrouw�Verburg�(CDA):
Hij�was�raak�hè?�Dat�was�ook�de�bedoeling.�Ik�heb�u�daar
gemist�aan�de�voorkant,�mijnheer�Ulenbelt.
De�voorzitter:
Wat�is�uw�vraag,�mevrouw�Verburg?
Mevrouw�Verburg�(CDA):
Ik�heb�eerlijk�gezegd�geen�vraag�meer.�Het�is�zeer�terecht
dat�u�het�kabinet�complimenteert�met�de�activiteiten�die
nu�worden�ondernomen,�mijnheer�Ulenbelt.�En�wat�betreft�het�andere:�tegen�de�tijd�dat�het�zover�komt,�zal�ik
graag�meedebatteren.�Ik�weet�wel�dat�ons�vestigingsklimaat�op�dit�moment�heel�goed�is�en�dat�wij�het�moeten
versterken,�ook�voor�toekomstige�generaties�en�goede�banen.
De�heer�Ulenbelt�(SP):
De�geachte�afgevaardigde�van�het�CDA�vertrekt�naar�het
buitenland,�dus�ik�ben�bang�dat�ik�dat�debat�niet�meer
met�haar�kan�voeren.
De�voorzitter:
Dan�zal�er�een�andere�woordvoerder�zijn�van�de�CDA-fractie.

De�heer�Ulenbelt�(SP):
Voorzitter.�Toen�vorig�jaar�de�Tweede�Kamer�terugkwam
van�reces�om�met�de�vorige�minister�van�Economische
Zaken�over�dit�onderwerp�te�spreken,�moest�de�Kamer
haar�een�beetje�met�lood�in�de�schoenen�naar�de�Verenigde�Staten�sturen.�Van�haar�straalde�niet�het�enthousiasme
af�dat�deze�minister�in�ieder�geval�wel�tentoonspreidt.

De�heer�Verhoeven�(D66):
Voorzitter.�De�inzet�van�het�kabinet�is�helder.�Wij�zijn�er
gelukkig�mee�dat�er�zo�veel�wordt�gedaan�als�mogelijk�is.
Ik�wijs�de�beide�bewindspersonen�er�nog�op�dat�het�in�dit
geval�nodig�is�om�processen�parallel�te�laten�lopen.�De
minister�zei�net:�als�wij�met�het�een�beginnen,�hebben�wij
het�ander�misschien�al�weggeven�of�wij�zijn�er�pas�aan
toe�als�de�volgende�stap�in�beeld�is.�Ik�snap�de�redenering�erachter.�Je�moet�niet�al�beginnen�te�praten�over�het

Tweede�Kamer

6 april 2011
TK�70

MSD

70-6-46

Verhoeven
zoeken�van�een�nieuwe�baan�als�je�oude�nog�niet�weg�is.
Ik�denk�echter�wel�dat�de�verschillende�stappen,�die�al
dan�niet�na�elkaar�moeten�worden�genomen,�tegelijkertijd
kunnen�worden�ingezet.�Zo�heb�ik�het�bedoeld.�Mijn�verzoek�is�om�in�elk�geval�te�proberen�om�ervoor�te�zorgen
dat�op�elke�stap�al�is�geanticipeerd�op�het�moment�dat�de
stap�ervoor�is�afgerond.�Ik�vind�het�terecht�dat�de�minister
heeft�gezegd�dat�een�bepaalde�stap�nog�niet�is�afgerond
en�dat�dus�alle�mogelijkheden�die�er�zijn,�moeten�worden
benut.�Dit�wilde�ik�graag�nog�toevoegen.

De�voorzitter:
Ik�dank�de�bewindslieden�en�de�collega's�voor�hun�inbreng�tijdens�dit�spoeddebat.
Sluiting�17.50�uur.

De�voorzitter:
Ik�zie�dat�er�geen�andere�woordvoerders�meer�zijn�die�behoefte�hebben�aan�een�tweede�termijn.�Ik�geef�het�woord
aan�de�minister�van�ELI.

Minister�Verhagen:
Voorzitter.�Ik�dank�de�Kamer�voor�de�constructieve�wijze
waarop�wij�dit�debat�hebben�kunnen�voeren�en�de�constructieve�manier�waarop�zij�heeft�meegedacht.�Wij�werken�immers�allemaal�vanuit�dezelfde�zorg,�namelijk�het
behoud�van�werkgelegenheid�en�het�beëindigen�van�de
onzekerheid�voor�de�talloze�gezinnen�in�Oss�die�kijken
naar�de�toekomst�van�Organon.�Die�zorg�delen�wij.
Ik�ben�het�met�de�heer�Verhoeven�eens�dat�wij�op�volgende�stappen�moeten�anticiperen.�Je�moet�echter�nog
geen�stap�zetten�als�de�vorige�voet�nog�niet�op�de�grond
staat,�want�dan�lig�je�op�je�gezicht.�Wij�anticiperen�op�volgende�stappen�en�wij�zetten�een�volgende�stap�als�het
moment�daar�is.�Ook�minister�Kamp�heeft�zeer�nadrukkelijk�gezegd�dat�alles�klaarstaat,�mochten�zich�onverhoopt
andere�ontwikkelingen�voordoen�dan�was�verwacht.
Ik�dank�de�heer�Ulenbelt�voor�de�waardering�die�hij
uitsprak�voor�de�inzet�van�dit�kabinet.�Zijn�vraag�was�of
het�kabinet�bereid�is�om�een�ideologische�discussie�met
hem�te�voeren�over�de�mogelijkheid�van�overname�als
het�allemaal�niet�lukt�met�Organon.�Ik�ben�uiteraard�bereid�om�een�ideologische�discussie�met�hem�te�voeren.
Die�wil�ik�dan�wel�breder�trekken.�Ik�wil�dan�een�ideologische�discussie�met�hem�voeren�over�de�vraag�hoe�je�in
Nederland�optimaal�werkgelegenheid�kunt�behouden.�Ik
ben�het�eens�met�mevrouw�Verburg�dat�wij�ervoor�moeten�waken�dat�de�stap�die�wij�zetten�een�negatief�signaal
is�aan�buitenlandse�investeerders.�Ook�andere�Europese
landen�doen�dat.�De�heer�Ulenbelt�verwees�naar�Frankrijk�en�andere�Europese�landen.�Zij�proberen�een�bod�te
doen,�an�offer�they�can't�refuse.�Een�iets�groter�land�heeft
vaak�iets�anders�te�bieden�dan�een�klein�land.�Wij�hebben
echter�ook�iets�te�bieden�met�ons�topsectorenbeleid,�met
onze�topbedrijven,�met�onze�kennis�en�innovatie�en�met
ons�goede�vestigingsklimaat.�Ik�wil�dus�graag�een�ideologische�discussie�met�de�heer�Ulenbelt�aangaan�over�de
vraag�hoe�je�werkgelegenheid�optimaal�kunt�behouden�in
Nederland.�Ik�sluit�niet�uit�dat�wij�op�sommige�onderdelen
verschillende�opvattingen�hebben.�Ik�wil�met�name�goed
kijken�naar�de�consequenties�voor�andere�buitenlandse
investeerders.�De�vraag�van�de�heer�Ulenbelt�ging�over
het�onverhoopte�geval�dat�het�met�Organon�fout�zou�aflopen.�We�gaan�nu�echter�door�met�hard�werken�en�blijven
ons�optimaal�inzetten�voor�het�behoud�van�de�werkgelegenheid�bij�Organon.
De�beraadslaging�wordt�gesloten.

Tweede�Kamer

MSD

6 april 2011
TK�70

70-6-47