9
Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product
Invoering investeringsverplichting ten behoeve van
Nederlands cultureel audiovisueel product
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:
- het wetsvoorstel Wijziging van de Mediawet 2008 in
verband met het invoeren van een investeringsverplichting
ten behoeve van Nederlands cultureel audiovisueel product
( 36176 ).
De voorzitter:
Aan de orde is de eerste termijn van het kabinet over de
wijziging van de Mediawet 2008. Het woord is aan de
staatssecretaris. Mevrouw Westerveld, nu al?
Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
Ik doe even de mededeling dat wij zojuist voor het amendement op stuk nr. 11, waar net flink wat discussie over was
en waarin het percentage van 100% aan onafhankelijke
producties wordt genoemd, een gewijzigd amendement
hebben ingediend, waarin de "100%" is vervangen door
"80%".
De voorzitter:
Kijk. Het amendement op stuk nr. 11 is daarmee het amendement op stuk nr. 21 geworden.
De algemene beraadslaging wordt hervat.
De voorzitter:
Nu is echt het woord aan de staatssecretaris.

Staatssecretaris Uslu:
Dank u wel, voorzitter. Ook dank aan alle Kamerleden voor
de vurige, scherpe vragen. Eerlijk gezegd vond ik het ontzettend moeilijk om mijn mond dicht te houden. Ik heb
allemaal sheets en factsheets over hoe het in andere landen
is en elke keer wilde ik dingen laten zien. Maar ik hoop dat
ik nu een enigszins gestructureerd antwoord op jullie vragen
kan geven, een vergelijking kan maken, af en toe algemene
vragen kan beantwoorden en de amendementen in de
beantwoording van die vragen kan verwerken.
Eigenlijk ben ik heel erg blij dat ik vandaag hier mag staan
en dat we samen dit wetsvoorstel mogen behandelen. Het
heeft heel lang geduurd: vijf jaar. Het is al een paar keer
genoemd. Dat is best heel lang. De Nederlandse filmsector,
productiesector, wacht met smart op deze investeringsverplichting. Ook de streamers en videodiensten wachten
hierop, want zij willen helderheid. Zij willen duidelijkheid.
Ik hoop er dan ook vandaag samen met u en spoedig ook
in de Eerste Kamer uit te komen, zodat deze verplichting
snel in werking kan treden.

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

Nederlandse producties zitten in een stijgende lijn. Verschillende lijsten laten zien hoe populair Nederlandse films,
documentaires en series zijn. Denk bijvoorbeeld aan series
als Het jaar van Fortuyn, net ook genoemd door mevrouw
Westerveld. Maar ook De verschrikkelijke jaren tachtig, Dirty
Lines, Het gouden uur. Deze staan hoog in de lijsten van
2022. Maar ik noem ook graag films zoals Soof, De Tatta's,
Bon Bini Holland en Along the Way, en prachtige documentaires zoals Shabu en Shadow Game. En natuurlijk de kinderfilm Knor. Dat was de winnaar op het Nederlands Film
Festival. Nederlandse films, series en documentaires verbinden ons. Denk ook aan Oogappels. Daar kijken ouders
en kinderen samen naar, die hebben discussies, die hebben
gesprekken daarna over allerlei actuele thema's. Nederlandse producties leren ons ook — het werd net ook door
de heer Bosma genoemd — over onze geschiedenis: de
dramaserie Rampvlucht over de verschrikkelijke Bijlmerramp.
Maar het feit dat Nederlandse producties in de lift zitten,
betekent niet dat we nu op onze handen kunnen gaan zitten.
Integendeel, het is echt nu tijd om door te pakken. Als ik
kijk naar wat we nu eigenlijk met publiek geld investeren,
dan is dat ongeveer 150 miljoen. De publieke omroep doet
dat, en ook het Filmfonds. Ik heb het dan niet over allerlei
talentontwikkelingstrajecten, filmhubs en dat soort regelingen. Maar ongeveer 90 miljoen wordt door de publieke
omroep besteed, en 60 miljoen door het Filmfonds. Met de
voorgestelde investeringsverplichting zal ook de private
sector structureel een steentje bijdragen. Dan heb ik het
over grote VOD-aanbieders, de streamers zoals Netflix,
Amazon Prime, Disney+, op de Nederlandse markt. Met
deze private investeringen kunnen we meer en nog betere
Nederlandse films maken, en Nederlandse series en documentaires tot stand laten komen.
In veel Europese landen zijn er al maatregelen om private
aanbieders bij te laten dragen aan de productie van nationale audiovisuele content. Het wetsvoorstel dat we vandaag
bespreken, leidt daarom ook tot een eerlijker speelveld voor
Nederland ten opzichte van andere Europese landen. Na
vier jaar zal een evaluatie plaatsvinden. Dat was ook een
vraag van een van de Kamerleden. Daaruit zal blijken of de
investeringsverplichting haar doel bereikt, namelijk een
sterker en kwalitatief aanbod van Nederlandse films, series
en documentaires, en met name aanbod dat kan concurreren met het internationale aanbod. Het kan best zo zijn dat
er dan daarna aanpassingen nodig zijn, maar ik denk dat
het op dit moment het allerbelangrijkste is dat we starten,
dat we doorgaan, dat iedereen die in Nederland verdient
aan films, series en documentaires ook investeert in dit
type Nederlandse producties.
Ik wil eigenlijk alle vragen zo veel mogelijk in de volgorde
waarin ze gesteld zijn, behandelen. De amendementen
zullen daarvan dan onderdeel zijn, of tussen de vragen
worden behandeld.
De voorzitter:
Betekent dat dat u eerst begint met de vragen van de heer
Mohandis, dus dat u die volgorde aanhoudt? Ja? Oké.

22 maart 2023
TK 64

64-9-1

Staatssecretaris Uslu:
Ja, zo veel mogelijk. En soms zal ik de vragen en antwoorden bundelen met elkaar, hier en daar ook thematisch, maar
ik probeer zo veel mogelijk de vragen in volgorde te doen.
Er zijn inderdaad vragen gesteld over het percentage, onder
anderen door de heer Mohandis en mevrouw Westerveld.
In het voorstel is gekozen voor een percentage van 4,5%.
Dus één percentage. Eerder werd voorgesteld om 6% op
te leggen voor SVOD, 3% op te leggen voor TVOD en 3%
voor AVOD. Even een hele korte uitleg: SVOD is met
inkomsten uit abonnementen; TVOD met inkomsten uit
losse transacties; AVOD met inkomsten uit reclame. Maar
in de praktijk zien we steeds meer hybride vormen, met
meerdere verdienmodellen. Daarom is een eenvoudig systeem met één percentage beter toepasbaar in deze tijd. Ook
de Raad van State heeft geadviseerd om met één percentage voor alle VOD-aanbieders te werken.
Op basis van cijfers uit 2022 zal met een percentage van
4,5% naar schatting — en dit is dus een schatting, want alle
omzetten van commerciële bedrijven zijn geen openbare
informatie — een impuls gegeven worden aan de sector
van ruim zo'n 40 miljoen. Dus het is meer dan we denken.
Er zal gedurende mijn antwoorden meer duidelijk worden.
In vergelijking met andere Europese lidstaten is 4,5%
eigenlijk best oké, best mooi. Het is heel gemiddeld als we
kijken naar de omringende landen. Ik heb het dan niet over
Italië en Frankrijk; ik zal hun regelingen zo ook een voor een
even een klein beetje toelichten. Ik kan u wel alvast vertellen
dat ik hartstikke jaloers ben op de regelingen in Italië en
Frankrijk. Maar we hebben hier in Nederland gewoon een
hele andere traditie.
Ik kan u ook al zeggen dat maatregelen in al die landen ook
heel verschillend zijn. Ik geef een paar voorbeelden. Frankrijk kent een investeringsverplichting van 20% tot 25%,
waarvan 85% voor Franse producties. Italië kent een
investeringsverplichting van 17% tot 20%, waarvan minimaal de helft voor originele Italiaanse werken. Vlaanderen
kent een combinatie van een heffing en een investeringsverplichting van 2% — ik hoorde af en toe andere getallen
— en heeft nu een voorstel gedaan voor een verhoging van
2% naar 4%. Duitsland kent een heffing tot 3%, een staffelsysteem voor Duitse producties. In Denemarken lag er een
voorstel voor een heffing van 6%. De Deense regering wil
dit voorstel aanpassen, zowel wat het instrument als wat
het percentage betreft. Wij volgen natuurlijk al deze marktontwikkelingen. Daarom zal het percentage van 4,5 ook
onderdeel zijn van de evaluatie van het wetsvoorstel na
vier jaar. Op dat moment kunnen we goed zien wat het
concrete effect is van dit percentage.
Mevrouw Westerveld en de heer Mohandis hebben een
amendement ingediend waarin het percentage wordt verhoogd van 4,5 naar 6.
De voorzitter:
Dat is het amendement op stuk nr. 10.
Staatssecretaris Uslu:
Ja. Dit amendement ontraad ik. Het percentage van 4,5 is
gekozen op basis van een afweging tussen enerzijds het
culturele doel van de investeringsverplichting en anderzijds

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

de economische impact op de Nederlandse audiovisuele
markt. Het culturele doel wordt bereikt door een impuls van
ruim 40 miljoen per jaar voor Nederlandse films, series en
documentaires. Er wordt met de economische impact op
de streamers rekening gehouden door ze de vrijheid te
geven om binnen de kaders van de wet te kiezen waarin ze
investeren. In vergelijking met andere Europese lidstaten
is 4,5%, zoals ik al zei, best mooi, met name in vergelijking
met de ons omringende landen. Meneer Van Strien zei het
net ook al, maar het is een beetje zoeken naar wat je oplegt
en waarmee je ervoor kunt zorgen dat er ook vrijheid is.
Het bedrag van ruim 40 miljoen — ik verklap het daarmee
alvast een beetje — heeft te maken met de groei van de
streamingdiensten. Zij zijn de afgelopen jaren flink gegroeid.
Ik kom daar straks op terug.
Mevrouw Wuite …
De voorzitter:
Voordat u verdergaat, is er een interruptie van mevrouw
Westerveld.
Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
Hier wil ik graag even op ingaan. De staatssecretaris stelt
dat de 4,5% die het nu is geworden een soort van evenwicht
is tussen de verschillende doelen. Maar laten we heel eerlijk
zijn — ik heb die beslisnota hier in mijn handen — die 4,5
is er gekomen op basis van ingrijpen van het ministerie van
Economische Zaken. Het ministerie van deze staatssecretaris
wilde natuurlijk wel degelijk die 6% en wilde zich wel
degelijk baseren op het advies van de Raad voor Cultuur.
Ik vind die 4,5 dus moeilijker te verklaren, maar die is
natuurlijk te verklaren door een onderhandelingsspel — dat
is misschien niet de goede uitdrukking — tussen twee
ministeries.
Staatssecretaris Uslu:
Dat die nota's openbaar zijn, is natuurlijk fantastisch. Dat
wil ik gezegd hebben, want daardoor krijg je ook een inkijk
in allerlei processen. Maar zo'n investeringsverplichting is
best een ingewikkeld onderwerp. Het heeft invloed op de
marktwerking. Iedereen is hier volgens mij langer politicus
dan ik. Als je zulke grote verplichtingen gaat opleggen,
betekent het ook dat er verschillende belangen zijn en dat
je een goede afweging moet maken. Ik kan alleen maar
vanuit mezelf spreken. Die 4,5% levert ruim 40 miljoen op.
Dat zijn allemaal schattingen. We zijn echt best bescheiden
geweest in die schattingen. Maar ik denk dat dit op dit
moment een heel mooie balans is.
Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
Het is fantastisch dat dit soort beslisnota's naar ons worden
gestuurd, want ze geven een heel mooi inzicht in hoe zo'n
besluitvormingsproces gaat. Dat helpt ons ook om zaken
soms wat beter te begrijpen. Specifiek deze beslisnota vond
ik zelf heel erg interessant, omdat je ziet dat de verschillende
belangen van ministeries kunnen botsen. Naar mijn idee
staat dit ministerie er heel inhoudelijk in. Dat kijkt naar wat
het beste is voor onze eigen culturele en creatieve sector.
Het andere ministerie neemt eigenlijk een heel principieel
standpunt in, namelijk: wij willen gewoon geen ingrepen
in deze markt.

22 maart 2023
TK 64

64-9-2

bevorderd, of de sector beter is beschermd en of het wat
doet met die percentages. Zou de staatssecretaris dus
bereid zijn om toe te zeggen om een soort uitgewerkt evaluatieplan te maken en met ons te delen?

De voorzitter:
Uw vraag?
Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
Ik vind dat onbegrijpelijk, want dat is het doel van dit
voorstel. De staatssecretaris zegt dat ze jaloers is op sommige andere landen die nog hogere percentages hebben.
Is ze het dan niet met ons eens dat we misschien dit debat
kunnen aangrijpen om te kijken naar een hoger percentage,
omdat dat beter in de buurt komt bij de doelstellingen van
haar eigen ministerie?
Staatssecretaris Uslu:
Het is mooi om daar weer op terug te komen. Ja, maar ik
denk niet dat we dat in één keer in een debat kunnen veranderen. Ik ben nu bijna anderhalf jaar bezig, één jaar en drie
maanden, om onze waardering voor cultuur te versterken.
Dat doe ik niet alleen. Dat doe ik met jullie, met de hele
Kamer. We gaan niet in één keer een hele culturele, sociale
en economische traditie veranderen. Ik ben ontzettend blij
dat we hier nu staan om een investeringsverplichting te
behandelen van 4,5%. Dat levert dit op. En na vier jaar
kunnen we weer evalueren. Dan kunnen we kijken of het
echt effect heeft gehad, wat het heeft gedaan en wat voor
aanpassingen we kunnen doen, indien nodig. Ik kan die
hobbelige weg, dat hele traject hiernaartoe, nog eens analyseren, maar volgens mij moeten we ons vooral concentreren op het voorstel nu. We moeten kijken of we dat
scherper kunnen maken. Dat probeert mevrouw Westerveld
ook, hoor. Dat waardeer ik ook. Maar ik denk dat we die
analyse nu niet moeten doen. 4,5% is een heel mooi percentage.
De heer Kwint (SP):
We moeten ook niet kinderachtig doen over die beslisnota's.
Wij snappen natuurlijk best dat er verschillende belangen
kunnen zijn tussen ministeries. Hoe we daar dan mee
omgaan, is aan ons en onze mate van politieke volwassenheid, zogezegd. Maar laten we de vraag eens omdraaien.
Als deze wet wordt aangenomen, is er dan bij de uitvoering
van deze wet een probleem als de Kamer besluit om naar
6% te gaan?

Staatssecretaris Uslu:
Dat vind ik een hele interessante vraag, maar ik ben niet zo
technisch onderbouwd dat ik kan zeggen dat we dat nu
gaan doen. Mag ik daar straks op terugkomen? Ik vind het
namelijk op zich wel een mooi idee. Ik wil even kijken in
hoeverre dit uitvoerbaar is.
De voorzitter:
Daar kunt u dan in de tweede termijn op terugkomen. De
heer Bosma mag volgens mij even voor de heer Mohandis.
De heer Martin Bosma (PVV):
De staatssecretaris zegt nu dat de Kamer beslist. Nou, dat
klopt. Ik prijs haar voor het feit dat ze de autonomie en de
suprematie van de Staten-Generaal nog eens ondersteunt.
Maar ik vind het vreemd dat ze niet gewoon haar 4,5%
verdedigt. Ze gaat nu namelijk gewoon mee in het voorstel
van de linkse wolkewietjes. Haar eigen plan lijkt meteen
verdampt te zijn. Waarom komt ze dan zelf niet met 6%
aan? Waarom komt ze eerst aan met 4%, gezien het feit dat
het zo makkelijk te accepteren is dat het ook 6% kan zijn?
Staatssecretaris Uslu:
Ik denk dat ik op de een of andere manier toch onduidelijk
overgekomen ben, want ik sta absoluut achter 4,5%. Ik denk
dat dat een heel mooi percentage is. Dat heb ik ook aangegeven. Het is ook heel vergelijkbaar met de landen om ons
heen. Het is niet vergelijkbaar met protectionistische landen
zoals Frankrijk en Italië, die echt een hele andere traditie en
geschiedenis hebben. 4,5% past bij de Nederlandse sociale
en maatschappelijke traditie van handel en cultuur. En het
levert nu naar schatting ruim 40 miljoen op en waarschijnlijk
in de komende jaren veel meer. Ik sta dus achter 4,5% en
ook achter dit voorstel.
De heer Martin Bosma (PVV):
Maar het mag ook 6% zijn.

Staatssecretaris Uslu:
Ik zit even na te denken. Ik heb helemaal niet nagedacht
over deze vraag. Is er een probleem als de Kamer beslist
dat het 6% moet zijn? Nou, de Kamer beslist.

Staatssecretaris Uslu:
Nee, ik zeg dat de Kamer uiteindelijk beslist wat het gaat
worden. Dat kan ik natuurlijk niet manipuleren of bepalen.
Maar ik sta achter dit voorstel.

De heer Kwint (SP):
Precies. Dan hebben we dat duidelijk.
De voorzitter:
Tot slot, de heer Bosma.
Mevrouw Wuite (D66):
Dank voor de aftrap van de inbreng van de staatssecretaris.
Ze gaf heel nadrukkelijk aan dat die evaluatie heel erg
belangrijk is. We moeten meters gaan maken en we moeten
gaan kijken of die doelstellingen over vier jaar inderdaad
bereikt worden. Ik ben heel erg benieuwd of de staatssecretaris misschien zou kunnen toezeggen dat er een soort van
evaluatieplan wordt uitgewerkt. Dan kunnen we wat specifieker kijken waarop we baseren of die pluriformiteit is

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

De heer Martin Bosma (PVV):
Ik vraag de staatssecretaris ook niet om dat te manipuleren;
ik vraag haar gewoon om haar eigen voorstel te verdedigen.
Ik noem maar wat, hoor. Misschien is het een vreemde
gedachtegang.

22 maart 2023
TK 64

64-9-3

Staatssecretaris Uslu:
Volgens mij doe ik dat hier. Er staat 4,5% in het voorstel.
Dat is een mooi percentage. Ja, ik kan het nog een keer
herhalen, maar ik heb het al drie keer gezegd nu. Ik sta
achter dit wetsvoorstel. Ik weet niet zo goed wat de heer
Bosma precies bedoelt, maar ik heb geprobeerd het uit te
leggen.

Staatssecretaris Uslu:
Het betekent dat ik 4,5%, circa 40 miljoen, een prachtig
voorstel vind.

De heer Mohandis (PvdA):
Als ik de staatssecretaris zo hoor, zou 6% ook heel mooi in
de Nederlandse traditie kunnen passen, maar daar gaat
mijn vraag niet over. Uiteindelijk beslist de Kamer gewoon.
Mijn vraag gaat over iets wat de staatssecretaris eerder zei,
namelijk: daar kijk ik wel jaloers naar. Zij gebruikte die
bewoordingen en doelde op landen met een hoger investeringspercentage. Kunt u duiden waar u jaloers op bent bij
die landen met een hoger investeringspercentage?

Staatssecretaris Uslu:
Even kijken waar ik ben gebleven. Het amendement heb ik
gehad. Ja, dit hebben we inderdaad gehad.

Staatssecretaris Uslu:
Het gaat me eigenlijk niet alleen om specifiek dit voorstel;
het gaat veel breder. Ik vind dat wij als land, als samenleving, cultuur beter moeten omarmen en koesteren. Meneer
Bosma begon net heel trots over Paul Verhoeven en dan
denk ik: ja, dat mag; dat mogen we vaker doen. We mogen
trots zijn op Rem Koolhaas, op al onze filmmakers, op al
onze culturele en creatieve mensen. Daar mogen we allemaal trots op zijn en dat mogen we best benoemen. Dat
moeten we meer gaan doen; dat bedoel ik. We moeten dat
laten zien, niet alleen in liefde, maar ook in geld en aandacht; dat bedoel ik. Dat mag veel beter zijn dan hoe we
dat tot nu toe hebben gedaan.
Ik vind dat wij als samenleving en als overheid best een
vreemde relatie met cultuur hebben. Ik vind dat we cultuur
echt veel beter moeten omarmen en dat we ook beter
moeten begrijpen wat cultuur is. Cultuur wordt heel vaak
gezien als iets geïsoleerds, als een soort grachtengordelwit.
Ik weet niet wat voor labels het allemaal krijgt, maar we
moeten het veel breder zien. Dit betoog heb ik al eerder
gehouden, maar zal ik ook de komende tijd houden. Het is
ontzettend belangrijk om ons bij elkaar te houden. Het is
cement, het is lijm, het zorgt ervoor dat we gesprekken en
soms discussies hebben. Het is ongelofelijk belangrijk. Ik
vind dat we dat als land, als samenleving, veel beter moeten
uiten.
De voorzitter:
Dat allemaal naar aanleiding van uw vraag.
De heer Mohandis (PvdA):
Ja, wat een betoog! Uit het hart gegrepen. Maar daar ging
mijn vraag niet over. Mijn vraag is heel simpel. U zegt
jaloers te zijn op landen met een hoger investeringspercentage. Er ligt hier een voorstel om toe te gaan naar een
investeringspercentage van 6%, waar we dan ook trots op
kunnen zijn en dat onderdeel kan zijn van de Nederlandse
culturele traditie. Daar gaat mijn vraag over. U zegt jaloers
te zijn, maar verdedigt wel de 4,5%. Ik zit dus even te zoeken
naar wat dat betekent. Betekent dat dat er ruimte is of is er
geen ruimte? Kunt u leven met 6% of niet?

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

De voorzitter:
U vervolgt uw betoog.

De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 10 is ontraden.
Staatssecretaris Uslu:
Ja. Ook stelde mevrouw Wuite vragen over de opbrengst
van deze investeringsverplichting. Op basis van de omzetcijfers zal ruim 40 miljoen worden geïnvesteerd. Ik schat
dat zo'n tien tot twaalf streamers onder de investeringsverplichting zullen vallen. Nogmaals, deze omzetcijfers zijn
schattingen. Er is overigens ook gevraagd naar winstcijfers
op de Nederlandse markt. Die kennen we niet, omdat
bedrijven deze nationale cijfers niet bekendmaken. De verwachting is dat de opbrengst nog toeneemt. Ik val nu een
beetje in herhaling, dus ik zal wat dingen overslaan. Dit heb
ik ook al gezegd, ja. Een budget van circa 40 miljoen boven
op de 150 miljoen publieke middelen via Filmfonds en
publieke omroep.
Vervolgens de omzetdrempel. De regering kiest ervoor om
de drempel vast te stellen op 10 miljoen, omdat het om
grote streamingdiensten gaat. Op deze manier worden
kleine en startende diensten uitgezonderd. Er wordt ruimte
gegeven. Ze worden beschermd. De heer Kwint vroeg naar
het effect van het verlagen van de drempel. Het verlagen
van de drempel naar bijvoorbeeld 2 miljoen heeft geen
groot effect op de totale opbrengst van de investeringsverplichting. Tussen de drempels van 10 en 2 miljoen zitten
een paar aanbieders. Dat zijn er drie, voor zover wij hebben
kunnen constateren. Het is echt minimaal wat dat opbrengt.
Als je de drempel op 10 miljoen houdt, geef je wel ruimte
om deze wat kleinere streamingdiensten te laten groeien.
Mevrouw Wuite en de heer Mohandis hebben een amendement ingediend waarin de vrijstellingsdrempel wordt verlaag van 10 naar 2 miljoen euro. Ik wil dit amendement
ontraden. Naar aanleiding van opmerkingen van de Europese Commissie en schriftelijke vragen vanuit de Kamer is
de drempel verlaagd van 30 miljoen naar 10 miljoen. De
wens van de regering is om de investeringsverplichting te
laten gelden voor grote streamingdiensten. Gelet op de
omvang van de Nederlandse audiovisuele markt is 10 miljoen een geschikte drempel om kleine startende aanbieders
uit te zonderen. Dat benadrukte ik net ook. Een drempel
van 10 miljoen is ook in overeenstemming met Europese
richtsnoeren. Deze richtsnoeren gaan ervan uit dat er sprake
is van een kleine onderneming als deze een marktaandeel
heeft van minder dan 1%. De heer Van Strien benoemde
dat ook al. De totale omzet van VOD-aanbieders op de
Nederlandse markt is ongeveer 950 miljoen. Dat betekent
dat 10 miljoen ongeveer 1% is. Alles wat daaronder zit is
dus een kleine onderneming.

22 maart 2023
TK 64

64-9-4

De voorzitter:
U heeft mevrouw Wuite overtuigd, zie ik. Het amendement
op stuk nr. 9 wordt in ieder geval ontraden.
Staatssecretaris Uslu:
Dan de vraag over het verschil tussen een investeringsverplichting en een heffing. De heer Mohandis, die er nu niet
is, en mevrouw Westerveld spraken over het verschil tussen
een investeringsverplichting en een heffing. De heer
Mohandis vroeg naar de reden waarom we voor een
investeringsverplichting hebben gekozen. Het voordeel van
een investeringsverplichting is dat we streamingdiensten
binden aan verplichte investeringen in Nederlandse producties, maar dat zij zelf kunnen beslissen waarin zij investeren.
Ik zie dat de heer Mohandis binnenkomt. Dit gaat over het
verschil tussen een heffing en een investeringsverplichting.
Omdat die streamingdiensten zelf kunnen verdienen aan
deze producties is er voor hen een prikkel om ze goed in
de markt te zetten. De kans op een groot publiek voor deze
producties wordt daarmee ook groter. Dat is belangrijk,
omdat het gaat om zichtbaarheid van Nederlandse films,
series en documentaires. De investeringsverplichting zal
ook de publiek-private samenwerking stimuleren. Streamers, zoals Netflix en Amazon Prime, willen graag samenwerken met bijvoorbeeld de publieke omroep. De investeringsverplichting is een goede basis voor die samenwerking.
Door die samenwerking zullen er hogere budgetten ontstaan
en grotere producties, waarschijnlijk ook van hogere kwaliteit. Dat versterkt dus ook de concurrentiepositie voor het
betreffende Nederlandse product. Dit alles is niet het geval
bij een heffing. Daarmee wordt in feite een extra belasting
geheven. Bij een heffing zit de overheid achter het stuur.
Die verdeelt deze private middelen dan via het Filmfonds.
De betrokkenheid van de streamers is dan minder. De kracht
van de investeringsverplichting is dat de streamers zich
dan ook inzetten voor producties en deze tot een succes
willen maken. Dingen op de markt zetten kunnen die
streamingdiensten zo goed, met grote marketingbudgetten
en met distributiekanalen.
De heer Van Strien (VVD):
De staatssecretaris zegt iets heel interessants, namelijk dat
ze ook zou willen dat de NPO gaat samenwerken met de
streamingdiensten. Klopt dat?
Staatssecretaris Uslu:
Dat zou mooi zijn, als er samengewerkt werd.
De heer Van Strien (VVD):
Ik zou dan willen vragen of ze zou willen reflecteren, misschien in de tweede termijn, op een aantal verschenen
artikelen waarin wordt gezegd dat de streamingdiensten,
bijvoorbeeld Netflix, dat wel willen, maar nog steeds
wachten op een reactie van de NPO. De NPO zegt vervolgens: u moet wachten op het Commissariaat voor de Media
tot het mag. Volgens mij hebben we hier een heel mooi
luikje geopend. Zou u daarop kunnen reflecteren?
Staatssecretaris Uslu:
Daar zijn we natuurlijk ook van op de hoogte. Ik weet niet
of dit overleg geschikt is om te kijken naar samenwerking

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

tussen streamingdiensten en de publieke omroep, maar dit
is wel een onderwerp waar wij ons mee bezighouden.
De voorzitter:
Tot slot, de heer Van Strien.
De heer Van Strien (VVD):
Ik reageer op de politieke wil die de staatssecretaris zojuist
heeft geuit. Volgens mij hebben wij dan een heel mooie
basis.
Staatssecretaris Uslu:
Zeker. Dat wil ik ook. Ik zal even kijken of wij iets paraat
hebben; anders moeten wij daar op een andere manier op
terugkomen.
De voorzitter:
Dit onderwerp valt iets buiten de behandeling van de wet.
U wilt nog een vraag stellen over dit onderwerp? Het valt
er wel een beetje buiten. U mag er één vraag over stellen,
maar de staatssecretaris heeft al gezegd wat ze erover kwijt
wilde.
Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
Ja. Daarop kwam een enthousiaste reactie van de VVD,
maar ik zou het willen omdraaien: wat is er goed aan als
we met Nederlands belastinggeld internationale streamingaanbieders zoals Netflix groter maken? Volgens mij is dat
een route die we juist niet op zouden moeten, zeg ik tegen
de staatssecretaris.
Staatssecretaris Uslu:
Het is inderdaad een ander gesprek. Ik denk wel dat het
goed is als verschillende partijen met elkaar samenwerken
en krachten bundelen, waardoor er meer afspraken komen.
Ook dit valt buiten het onderwerp, maar ik noem bijvoorbeeld het mediapact dat nu door verschillende omroepen
is gesloten als gevolg van het grensoverschrijdend gedrag.
Zes mediabedrijven werken nu op dit punt met elkaar
samen. Het is toch een mooi gegeven dat in de mediawereld
vaker met elkaar wordt samenwerkt en dat men niet de hele
tijd het wiel zelf hoeft uit te vinden. Ik hoop dat dit een
beetje een antwoord is op de vraag van mevrouw Westerveld.
De voorzitter:
U vervolgt uw betoog, kijkend naar het wetsvoorstel.
Staatssecretaris Uslu:
Dit vind ik ook interessant: typen producties en genres.
Verschillende leden, onder wie mevrouw Wuite, de heer
Van Strien en mevrouw Werner, hebben vragen gesteld
over typen producties en genres. Ik heb gemerkt dat er
enige verwarring is over typen producties en genres. De
typen producties die onder de investeringsverplichting
vallen, zijn films, series en documentaires. Deze producties
kunnen alle genres betreffen. Het kan gaan om een
romantische comedy, satire, actie, horror, een thriller, sci-

22 maart 2023
TK 64

64-9-5

encefiction, een soap, of komische programma's zoals De
Luizenmoeder en Toren C. Die tellen allemaal mee. Het kan
ook reality in zich hebben. Het gaat om de typen producties.

Staatssecretaris Uslu:
Voorzitter. Mevrouw Werner heeft ook een amendement
ingediend. Wilt u dat ik dat eerst behandel?

De voorzitter:
Ik wil dat u dit punt eerst even afmaakt. Daarna is mevrouw
Werner de eerste.

De voorzitter:
Heel graag. Dat is het amendement op stuk nr. 20.

Staatssecretaris Uslu:
De investeringsverplichting beperkt zich tot films, series en
documentaires, omdat dit Nederlands aanbod onder druk
staat. Het buitenlandse aanbod van deze typen producties
is de laatste jaren enorm toegenomen. Dat aanbod wordt
ook steeds meer. De investeringsverplichting geldt niet
voor sport, spel en realityprogramma's. Die producties
staan niet onder druk en komen ook zonder investeringsverplichting voldoende tot stand op de markt.
Dan wil ik nu naar het amendement, maar misschien kunnen
we eerst …
De voorzitter:
Doet u ook even het amendement; dan hebben we alle
vragen beantwoord.
Staatssecretaris Uslu:
De heer Van Strien heeft een amendement ingediend om
ook cabaret, comedy en realityprogramma's onder de
investeringsverplichting te brengen.

Staatssecretaris Uslu:
Het amendement van mevrouw Werner gaat nog verder
dan dat van de heer Van Strien. Ik wil echt benadrukken dat
het wetsvoorstel is bedoeld om Nederlandse films, series
en documentaires, die onder druk staan, te stimuleren, zoals
de Raad voor Cultuur in 2018 heeft geadviseerd. Andere
producties komen echt voldoende tot stand. Als in de markt
iets op een goede manier tot stand komt, hoef je als overheid niet in te grijpen. Ook richting mevrouw Werner wil ik
zeggen dat ik niet beweer dat andere Nederlandse producties geen Nederlandse cultuur vertegenwoordigen, integendeel. Als de huidige typen producties worden uitgebreid
naar alle typen, verwacht ik dat de investeringsverplichting
zal worden besteed aan dit soort producties, en dat zouden
we niet moeten willen. Dan mist de investeringsverplichting
haar doel om juist aanbod dat onder druk staat — dus films,
series en documentaires — te stimuleren. Ook met deze
uitbreiding is het wetsvoorstel dus niet meer effectief.
De voorzitter:
En uw appreciatie van het amendement op stuk nr. 20 is?
Staatssecretaris Uslu:
Ontraden.

De voorzitter:
Dat is het amendement op stuk nr. 15.
Staatssecretaris Uslu:
Dit wetsvoorstel is bedoeld om Nederlandse producties die
onder druk staan te stimuleren. Dat geldt niet voor cabaret,
comedy en realityprogramma's. Deze producties komen al
voldoende tot stand via publieke en commerciële omroepen.
Ik beweer niet — dat is een paar keer gezegd — dat cabaret,
comedy en realityprogramma's geen Nederlandse cultuur
vertegenwoordigen. Integendeel. Die staan alleen niet onder
druk. Het percentage van 4,5% is nodig voor het stimuleren
van Nederlandse films, series en documentaires. Met de
voorgestelde uitbreiding is het wetsvoorstel niet meer
effectief.
De voorzitter:
Dus uw appreciatie van het amendement op stuk nr. 15 is?
Staatssecretaris Uslu:
Ontraden.
De voorzitter:
Ontraden.

De voorzitter:
Ontraden. Heeft u alle vragen beantwoord over het vraagstuk genres?
Staatssecretaris Uslu:
Ja.
De voorzitter:
Dan is het woord nu aan mevrouw Werner van het CDA.
Mevrouw Werner (CDA):
Ik zit toch heel even na te denken, want de staatssecretaris
heeft het over genres die onder druk staan. Nu heeft het
ministerie van OCW hele mooie, fantastische fondsen in
de markt gezet, die juist de genres film, documentaires en
series al volop bedienen. Je kan aanvragen doen om in
aanmerking te komen om jouw film, documentaire of serie
te laten subsidiëren door fondsen die door OCW in de markt
zijn gezet. Daarom begrijp ik ook niet zo goed waarom we
dat niet loslaten. Nu lijkt het net alsof de markt de tekortkomingen moet oplossen van datgene wat OCW in de markt
heeft gezet. Dat vind ik er zo gek aan.
Staatssecretaris Uslu:
Ik volg deze redenering niet zo goed.

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

22 maart 2023
TK 64

64-9-6

De voorzitter:
Een concrete vraag nog even?
Mevrouw Werner (CDA):
De concrete vraag is: we hebben heel veel fondsen in de
markt die eigenlijk deze genres al bedienen. Het Filmfonds
bijvoorbeeld bedient met 100 miljoen al series, documentaires en films. Nu vraagt u de markt eigenlijk om dit probleem op te lossen, omdat zij hier min of meer in falen.

Mevrouw Werner (CDA):
Tot slot, heel kort. Maar dan kunnen we inderdaad beter
alle genres maar loslaten, want anders krijgen we er discussie over wat welk genre is. Daarom zeg ik: stop ermee!
Staatssecretaris Uslu:
Ik heb het gehoord.
De voorzitter:
Ja, en u heeft uw appreciatie gegeven.

Staatssecretaris Uslu:
Deze hele investeringsverplichting gaat hierover. Die gaat
erover dat Nederlandse films, series en documentaires juist
een extra investering nodig hebben, ook vanuit commerciële
bedrijven. Ik snap gewoon niet zo goed … Dan zouden we
hier niet moeten staan.
Mevrouw Werner (CDA):
Volgens mij begrijpen we elkaar wel een beetje, maar u
zegt "de genres staan onder druk". En ik zeg "daarvoor
hebben we de fondsen", want de fondsen subsidiëren films,
documentaires en series. Daar hebben we de fondsen toch
voor? Nu vraagt de staatssecretaris dus eigenlijk aan de
markt om het probleem op te lossen, want de fondsen krijgen het niet voor elkaar. Daar zit ik mee.
Staatssecretaris Uslu:
Nee. Ik zeg niet tegen commerciële bedrijven: los het probleem op. Ik zeg: commerciële bedrijven die hier geld verdienen aan Nederlandse producties zoals series, films en
documentaires, moeten ook investeren in Nederlandse
films, series en documentaires. Het gaat dus om een bijdrage en het is heel normaal dat je daarom vraagt. Kijk
maar in alle landen om ons heen.
De voorzitter:
Tot slot, mevrouw Werner.
Mevrouw Werner (CDA):
Mijn opvatting is dat deze genres juist al bediend worden.
Die worden al bediend door datgene wat OCW in de markt
heeft gezet, namelijk al die fondsen die we al hebben om
films, series en documentaires te financieren.
Staatssecretaris Uslu:
Volgens mij worden vooral realityprogramma's bediend.
Die hebben dat helemaal niet nodig. Die worden al geprogrammeerd, die worden al gemaakt. Het gaat mij om verhalen die mensen willen horen over de Nederlandse cultuur,
over de Nederlandse taal, waar wij het over hebben, over
documentaires die het Nederlandse verhaal vertellen. Dan
denk ik: dat is toch wat anders. Natuurlijk, realityprogramma's doen dat ook in hun soort, maar die worden al
gemaakt, door commerciële bedrijven.

De heer Martin Bosma (PVV):
Nou, ik ga het ook nog even proberen, want de staatssecretaris begon haar bijdrage zojuist met het noemen van
allerlei series en allemaal mooie films en Paul Verhoeven.
Dus die series en al die films bestaan al en zijn succesvol
en zijn mooi en prachtig. Dat hebben we dan vastgesteld.
Vervolgens zegt zij: deze regeling moet gelden voor speelfilms en series, want die staan onder druk. Wat betekent
"onder druk staan" in de praktijk?
Staatssecretaris Uslu:
Ik ga het even heel illustratief doen. Er zijn tientallen, misschien honderden jonge, talentvolle, mogelijke, potentiële
Paul Verhoevens in Nederland. Die moeten meer kans krijgen om zich te ontplooien, om de verhalen te vertellen, om
Nederlandse films, documentaires en series te maken. Dat
zou je toch willen stimuleren? Dat vraag ik ook aan meneer
Bosma.
De heer Martin Bosma (PVV):
Nou, dan stel ik gewoon vast dat de wereld van de series
en de films niet onder druk staat. Die staat niet onder druk,
want die films en die series worden gewoon gemaakt,
hebben kijkers, kwaliteit en internationaal aanzien. De sector
van de series en de films staat dus niet onder druk. De
staatssecretaris zegt dat ze onder druk staan. Waaruit blijkt
dat ze onder druk staan? Ze staan niet onder druk.
Staatssecretaris Uslu:
Ze staan wel degelijk onder druk door de toename van het
internationaal aanbod via grote streamingdiensten, die
enorm veel budgetten hebben voor productie, marketing
en distributiekanalen. Daar moeten wij dus mee concurreren. Alleen al één aflevering van Stranger Things bij Netflix
heeft 30 miljoen gekost. Er is heel veel internationale concurrentie, dus we moeten echt ervoor zorgen dat we beter
investeren in de Nederlandse films, documentaires en
series. Dit is een bijdrage daaraan van de commerciële
bedrijven.
De voorzitter:
Tot slot, meneer Bosma.
De heer Martin Bosma (PVV):
De staatssecretaris begint haar bijdrage drie kwartier geleden met het noemen van allerlei films en series. Zij zegt:
dat zijn geweldige series en geweldige films en laten we

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

22 maart 2023
TK 64

64-9-7

trots zijn op Paul Verhoeven. Helemaal mee eens, maar dan
staat het toch per definitie niet onder druk? Het gebeurt
gewoon en er komen nog tientallen films en tientallen
series. Die zitten allemaal in de pijplijn en die gaan allemaal
uitgerold worden. Ik kijk op de site van het Filmfonds wat
er allemaal in de prijzen valt. Ik geloof dat er 365 pagina's
zijn — ik heb ze niet eens allemaal aangeklikt — met aanvragen die in de prijzen zijn gevallen. Dat worden allemaal
films en er staan allemaal series in de steigers bij RTL, de
NOS en weet ik veel wat allemaal, en bij Netflix en Amazon.
Dan staat het toch helemaal niet onder druk? Ik begrijp nog
steeds niet hoe de staatssecretaris kan zeggen dat de films
en de series onder druk staan, want ze worden gewoon
gemaakt.
Staatssecretaris Uslu:
Ik kan wel heel erg in de filmtechniek gaan, maar wat wij
hier maken … Wij zijn hier in Nederland heel goed in lowbudgetfilms. Die kunnen we goed maken. Ik begrijp de vraag
enerzijds wel, maar anderzijds ook weer niet. Volgens mij
zou de heer Bosma ontzettend blij moeten zijn dat er meer
geïnvesteerd wordt in de Nederlandse films, series en
documentaires. Ik zou hem willen vragen om naar het rapport van de Raad voor Cultuur te kijken. Er is onderzoek
geweest waarom dit allemaal nodig is, waarom de grote
streamingdiensten ervoor zorgen dat er druk komt te staan.
Mensen zijn gewend om enorm grote producties te zien,
maar wij moeten in Nederland met kleine budgetten werken
en dat kan niet goed concurreren. Er moet dus met meer
budget gewerkt worden, zodat we kwalitatief betere films
maken.
De heer Van Strien (VVD):
De heer Bosma was mij voor. Ik heb een vraag, een beetje
in hetzelfde spectrum, omdat ik graag wil begrijpen wat de
staatssecretaris hier doet. We hebben een memorie van
toelichting en een wetsvoorstel gekregen. Daarin staan
allerlei criteria, maar er staat nergens in die criteria dat iets
onder druk moet staan. Laat ik waar de heer Bosma volgens
mij naar op zoek is wat anders formuleren. Wanneer staat
het onder druk? We hebben allerlei criteria, maar daar staat
het niet in. Wanneer staat het onder druk?
De voorzitter:
De staatssecretaris. Het is een beetje dezelfde vraag, zeg ik
maar.
Staatssecretaris Uslu:
Deze vraag komt steeds terug. Het is wel interessant dat
die terugkomt. Ik heb al een paar keer geprobeerd het uit
te leggen. Doel van deze stimulering, deze verplichting is
om Nederlands cultureel audiovisueel aanbod te stimuleren
waarin de kijker zichzelf en zijn leefwereld kan herkennen.
Ik heb op dit moment niet alle getallen, maar ik kan er in
de tweede termijn misschien nog wat concreter op terugkomen. Gelet op onze budgetten, wat er gemaakt wordt en
wat er internationaal gemaakt wordt, zien we dat er veel
concurrentie is. Daardoor is er de behoefte om meer te
investeren in Nederlandse films, series en documentaires
waar wij ons in herkennen en waar de burger zich in herkent
om ervoor te zorgen dat ze professioneler en beter gemaakt
kunnen worden en een prominentere plek kunnen krijgen,

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

nationaal en internationaal. Ik kan hier dus wel een
samenvatting van het rapport van de Raad voor Cultuur
geven, maar volgens mij heeft meneer Van Strien dat ook
gelezen.
De voorzitter:
Dat hoeft u niet te doen.
De heer Van Strien (VVD):
Dat rapport is van vijf jaar geleden. Inmiddels staan series
en dergelijke niet onder druk, maar zijn ze, zoals de heer
Bosma ook zegt, kijkend naar het landschap, totaal tot
wasdom gekomen. Er wordt heel veel geproduceerd. U zegt
dat het onder druk staat omdat er sprake is van intense
concurrentie. U zegt ook dat het onder druk staat omdat
het bijna niet wordt gemaakt. Het wordt zo langzamerhand
een beetje een potpourri. Wij hebben geprobeerd om duidelijkheid te krijgen over de criteria, maar de staatssecretaris
introduceert nu een vaag, nieuw criterium dat niet gedefinieerd is. Ik zou dus heel graag een definitie willen van het
nieuwe criterium waardoor het onder druk staat — volgens
mij is dat geen gekke vraag als je met wetgeving bezig bent
— want die definitie staat niet in de memorie van toelichting
of het voorstel. Geef mij die definitie. Dan kunnen we daar
vervolgens over debatteren.
Staatssecretaris Uslu:
Volgens mij is het heel helder. Ik realiseer me heel goed
dat men er allerlei genres in wil — dat is ook aan de Kamer
— maar ik probeer te zeggen dat het eigenlijk heel concreet
is. Het gaat over Nederlandse films, documentaires en
series, die allerlei onderwerpen kunnen behandelen, maar
het gaat niet over reality. Reality staat niet onder druk.
Nederlandse films, series en documentaires staan wel onder
druk. Ik kan heel erg in de techniek gaan zitten, maar ik zal
een voorbeeld geven. Ik noemde net al Stranger Things.
Wij maken bijvoorbeeld een serie van 3 ton per aflevering,
zoals net werd genoemd. Soms is dat 5 ton per aflevering.
Soms kan dat 1 miljoen zijn. Een film kost soms 1 miljoen,
soms 6 miljoen en soms 15 miljoen. Dat kan ik zo opzoeken,
want ik heb hier alle getallen. Door de internationale streamingdiensten worden enorme kapitalen uitgegeven. Zij
maken hele mooie producties waar veel geld in wordt
gestopt. Wij, de kinderen en de volwassenen, kijken daarnaar. Ons gevoel over wat mooi en goed is, wordt dus
bepaald door de producties waar heel veel geld in wordt
gestopt. Wij willen dat ook. Wij willen ook meer investeren
in Nederlandse films, series en documentaires. Realityprogramma's zijn echt iets anders.
De voorzitter:
Tot slot, meneer Van Strien.
De heer Van Strien (VVD):
Zou ik de staatssecretaris dan mogen uitnodigen om voor
het begin van de tweede termijn op papier te zetten wat
het betekent als iets onder druk staat, en hoe dat invloed
heeft op dit voorstel?

22 maart 2023
TK 64

64-9-8

Staatssecretaris Uslu:
Ja hoor, dat wil ik wel doen.

nieuwsgierig hoe dat zou werken, hoor, maar liever ga ik
dat experiment niet aan.

Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
Ik wil de heer Van Strien ook wel een aantal mails doorsturen die wij krijgen van mensen uit de sector die zeggen dat
die onder druk staat.

De heer Kwint (SP):
Het hele kerndoel waarmee u uw betoog begon, namelijk
het belang van die sector en het stimuleren van dingen die
anders mogelijk niet gemaakt worden, zou met die amendementen dus van tafel verdwijnen?

Maar van de mediasector die onder druk staat, ga ik naar
iets anders dat onder druk staat, namelijk het regeerakkoord.
Daarin staat nu in een heel heldere zin dat er een investeringsverplichting komt, maar de staatssecretaris heeft net
bij twee amendementen gezegd dat die het wetsvoorstel
ineffectief maken. Ik wil haar dus vragen of ze het met me
eens is dat deze zin in het regeerakkoord, en daarmee ook
het regeerakkoord, onder druk staat.

Staatssecretaris Uslu:
Dat weet ik natuurlijk niet honderd procent zeker, maar het
zou kunnen dat het dan voor een bepaald publiek interessanter is of commercieel interessanter is om juist niet te
investeren in Nederlandse films, series en documentaires.

Staatssecretaris Uslu:
Ik begrijp het eigenlijk niet goed.
Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
Er is een investeringsverplichting aangekondigd in het
regeerakkoord. De staatssecretaris voert deze zin uit door
de Kamer een wetsvoorstel voor te leggen. Op dat wetsvoorstel zijn een aantal amendementen ingediend door verschillende partijen, eigenlijk Kamerbreed. Er zijn ook twee
amendementen, wetswijzigingen, waarvan de staatssecretaris net zegt: dat maakt dat dit wetsvoorstel niet meer
effectief is. Dan betekent dat de facto toch dat dat de uitvoering van wat er staat in het regeerakkoord, van wat de vier
partijen overeen zijn gekomen, moeilijker, zo niet onmogelijk maakt?
Staatssecretaris Uslu:
Ik ga daar helemaal niet op in. Dat weet ik niet. Ik hoor van
coalitiepartijen hier ideeën die mogelijk verwerkt kunnen
worden. Het is toch prima dat dat gebeurt? Dan kijk je naar
wat mogelijk is en als het niet mogelijk is, zeg je: dat is niet
mogelijk.
De heer Kwint (SP):
Als we gaan schrappen in het coalitieakkoord, heb ik in de
tweede termijn ook nog wel wat paragrafen die eruit mogen.
Precies, we mogen er vandaag allemaal één schrappen,
hoor ik. Het ging mij eigenlijk om iets anders, al ligt het wel
in het verlengde van wat mevrouw Westerveld zei. U zei
over het amendement van mevrouw Werner: dat maakt de
wet ineffectief. Wat zouden de gevolgen voor deze wet zijn?
Kunt u dat toelichten? Wat zouden de gevolgen voor deze
wet zijn op het moment dat het amendement van bijvoorbeeld mevrouw Werner — de heer Bosma had iets soortgelijks over genres — wordt doorgevoerd?
Staatssecretaris Uslu:
Ik denk, ik vermoed, ik ben bang dat die 40 miljoen waarover
we het hebben, dan wordt besteed aan realityprogramma's
en aan allerlei programma's die het minder nodig hebben,
dus dat het wordt geïnvesteerd in types en genres die het
minder nodig hebben. Wellicht gebeurt dat dan omdat die
meer mensen trekken; ik heb geen idee. Ik ben wel heel erg

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

De voorzitter:
U vervolgt uw betoog weer.
Staatssecretaris Uslu:
Mevrouw Wuite en mevrouw Werner hebben nog vragen
gesteld over de criteria met betrekking tot de Nederlandse
taal. Mevrouw Wuite wilde weten wanneer er sprake is van
een Nederlandse culturele productie. Hiervoor zijn taal- en
cultuurcriteria opgenomen in het wetsvoorstel.
Het tweede amendement van mevrouw Werner dient ertoe
dat er in films, series en documentaires die onder de
investeringsverplichting vallen, altijd in de Nederlandse
taal wordt gesproken. Ik wil dit amendement ontraden.
Engelstalige of anderstalige producties kunnen ook over
de Nederlandse cultuur, geschiedenis en maatschappij
gaan.
De voorzitter:
Kunt u het nummer van het amendement nog even noemen?
Staatssecretaris Uslu:
Ik heb hier stuk nr. 18 staan, maar er is wel het een en ander
verschoven. Klopt dat nog?
De voorzitter:
Ja, het amendement op stuk nr. 18 bestaat nog steeds. Het
gaat om het amendement op stuk nr. 18.
Staatssecretaris Uslu:
Die Engelstalige of anderstalige producties kunnen dus ook
over de Nederlandse cultuur, geschiedenis en maatschappij
gaan. Ook kunnen ze gebaseerd zijn op een Nederlands
literair werk of op een Nederlandstalig scenario. Deze producties moeten dus ook worden meegerekend. Door te
verplichten dat alle producties Nederlandstalig zijn, ontneem je de sector eigenlijk internationale kansen. Denk
bijvoorbeeld aan een verfilming van het dagboek van Anne
Frank in het Engels of aan de succesvolle film Brimstone,
die mevrouw Werner al benoemde. In deze film wordt
namelijk een verhaal verteld van een streng christelijke
Nederlandse enclave in Amerika. Dit is dus een film die

22 maart 2023
TK 64

64-9-9

gaat over de Nederlandse cultuur, die gemaakt is door een
Nederlandse regisseur en waarin een Nederlandse actrice
speelt, Carice van Houten, die mede door deze film is
doorgebroken. Dat is ze niet alleen door deze film, maar
mede. Ik wil even benoemen wat dat dus doet. Je zou zo'n
kans dan dus eigenlijk uitsluiten. Het zou ontzettend jammer
zijn om dat te doen. Zo geef je de Nederlandse film namelijk
ook een internationaal podium.
De voorzitter:
Wat is de appreciatie van het amendement op stuk nr. 18?
We voelen het al een beetje aan.
Staatssecretaris Uslu:
Dat wordt ontraden.
De voorzitter:
Dat wordt ontraden. Misschien is het goed als u eerst even
alle vragen op dit thema, dus over de Nederlandse taal,
beantwoordt. Dan is mevrouw Werner weer de eerste.
Staatssecretaris Uslu:
Oké. Het derde amendement van mevrouw Werner gaat
eigenlijk ook weer over de Nederlandse taal, maar dan met
...

namelijk dat het scenario gebaseerd moet zijn op een
Nederlands literair werk. Daarnaast wil hij de verplichting
hebben om tegelijkertijd aan alle andere criteria te voldoen.
Heb ik dat goed begrepen? Volgens mij is dit zijn amendement.
De voorzitter:
Ja, het amendement op stuk nr. 12.
Staatssecretaris Uslu:
Ja. Ik ontraad dit amendement, eigenlijk met dezelfde
argumenten als richting mevrouw Werner. Er moet echt
ruimte blijven voor Engelstalige of anderstalige producties.
Ik zei net al: denk aan het boek van Anne Frank, dat vertaald
kan worden. Dat moet echt meegeteld worden, want dat
gaat over de Nederlandse cultuur, geschiedenis en maatschappij. Ik heb ook naar cijfers gekeken: 80% à 90% van
wat er wordt gemaakt, is Nederlandstalig, maar het is wel
heel mooi om toch ook een beetje ruimte te laten voor de
Paul Verhoevens van de toekomst.
De suggestie van de heer Bosma om alleen producties van
Nederlandse makelij toe te staan, is Europeesrechtelijk niet
mogelijk. We mogen niet verplicht stellen dat producties
in Nederland worden gemaakt door Nederlandse producenten. Alleen taal en cultuur zijn criteria die Europeesrechtelijk
zijn toegestaan.
De voorzitter:
Laten we niet buiten de microfoon met elkaar in gesprek
gaan. Dat doen we via het debat en via de interruptiemicrofoons. Bent u aan het einde van dit onderwerp?

De voorzitter:
Gaat uw gang.
Staatssecretaris Uslu:
Het derde amendement van mevrouw Werner, op stuk nr.
17, zorgt ervoor dat de criteria worden gewijzigd die bepalen
of er sprake is van een Nederlands scenario en of er in
voldoende mate wordt gesproken in de Nederlandse of
Friese taal. Het voorstel is om het percentage van 50%
Nederlandse of Friese taal te verhogen naar 75%. Ik wil dit
amendement wél oordeel Kamer geven, want het percentage van 50% geeft meer ruimte voor anderstalige dialogen,
maar met 75% is die ruimte eigenlijk ook nog voldoende.
De voorzitter:
Dus het amendement op stuk nr. 17 krijgt oordeel Kamer.
Staatssecretaris Uslu:
Ja.
Eigenlijk heeft de heer Bosma een vergelijkbare vraag. Ik
kan nog doorgaan, maar ik kan ook stoppen.
De voorzitter:
Gaat u verder.

Staatssecretaris Uslu:
Ja.
De voorzitter:
Mevrouw Werner.
Mevrouw Werner (CDA):
Ik ben toch heel eventjes aan het nadenken. We hebben het
hier over het Nederlandse audiovisuele product. Dat is wat
wij hier bespreken. Bij de film die uzelf net ook als voorbeeld
gaf, is er natuurlijk een Nederlandse acteur en de film is
ook gemaakt door een Nederlandse regisseur, maar vervolgens lezen we dat het gaat om de herkenning van onze
cultuur. Daarvan komt amper iets in die film voor. Wat is
daar dan nog Nederlands aan?
Staatssecretaris Uslu:
Het gaat over een Nederlandse christelijke enclave. Dat is
een onderdeel van de Nederlandse cultuur. Ook al zijn ze
vertrokken, ze houden wel nog steeds vast aan hun culturele
tradities en het is een Nederlands verhaal. Ik kan er niks
anders van maken. Het is niet een Iers verhaal.

Staatssecretaris Uslu:
De heer Bosma heeft een amendement ingediend om de
criteria voor het Nederlandse culturele aanbod te wijzigen.
Hij doet het voorstel om één criterium te schrappen,

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

22 maart 2023
TK 64

64-9-10

Mevrouw Werner (CDA):
Nee, maar dit botst werkelijk helemaal met datgene wat we
lezen over de bedoeling van de wet, namelijk dat we onszelf
erin herkennen en dat onze cultuur erin beschermd wordt.
Dat kan toch niet een plukje uit een film zijn? We kunnen
dan maar beter duidelijk zijn en zeggen: de Friese taal of
de Nederlandse taal moet gewoon overheersen. Dan is het
ook maar meteen duidelijk voor Jan en alleman die hiermee
bezig gaan.
Staatssecretaris Uslu:
Dat gebeurt al, hè. Het gebeurt al. Dit gaat echt niet om alle
deuren sluiten, want 80% à 90% van die producties zijn echt
Nederlandstalig. Maar je wilt toch de ruimte bieden aan
Nederlandse makers, Nederlandse schrijvers, Nederlandse
regisseurs, die ook in het buitenland, in het Engels, hun
film willen maken en laten zien. Ja, die ruimte wil je geven.
En het mag ook ondertiteld worden, hè. We kunnen nu
allerlei argumenten benoemen om dat te relativeren, maar
die ruimte zou je dus niet helemaal moeten afdichten.
De voorzitter:
Tot slot, mevrouw Werner.
Mevrouw Werner (CDA):
Ja, tot slot inderdaad, voorzitter. Tja, ik kom dan alleen
enorm in botsing met de betiteling die wij daar zelf aan
geven, of die in ieder geval de staatssecretaris eraan geeft,
namelijk het "Nederlands audiovisueel product". En dat
moet dan herkenbaar Nederlands zijn. Blijkbaar ziet de
staatssecretaris dat dan toch niet zo als Nederlands.
Staatssecretaris Uslu:
Ik heb het net al gezegd. Er zijn vier criteria, ook: het moet
gebaseerd zijn op een Nederlands scenario; of een script.
Ook: Nederlandse problematiek, politiek, geschiedenis,
cultuur, maatschappij. Dat zijn ook belangrijke elementen
die een film kan meedragen, die hem een Nederlandse
identiteit kunnen geven.
De heer Martin Bosma (PVV):
Ik ben diep geschokt om te horen dat een Nederlandse
staatssecretaris voor Cultuur over onze nationale taal, de
taal van Vondel, zegt: ach, die is niet zo noodzakelijk in die
Nederlandse culturele uitingen — ik citeer — "want dan
ontneem je een film een internationaal podium." Een
staatssecretaris voor Cultuur zou moeten opkomen voor
de Nederlandse taal. De staatssecretaris is van D66. Vroeger
was Aad Nuis, een verre voorganger van haar, bijvoorbeeld
een bekend literator. Die kwam gewoon op voor de Nederlandse taal; die vond dat een erezaak. En deze staatssecretaris zegt: ach, het maakt allemaal niet uit welke taal het is.
Tja, dan denk ik: dan gaat het uiteindelijk ook niet om de
Nederlandse cultuur, dan is het dus gewoon een werkgelegenheidsproject; dan gaat het er gewoon om dat bepaalde
mensen in een bepaalde sector aan baantjes en hulp komen;
dan gaat het dus blijkbaar niet om de Nederlandse cultuur,
want het kan ook gewoon in het Engels.

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

Staatssecretaris Uslu:
Dat zeg ik allemaal niet. Nee, dat zeg ik niet. Twee van de
vier criteria gaan dus over de Nederlandse taal. En de
andere twee criteria zijn: gebaseerd op een Nederlands
boek of script. En het vierde van de criteria is: Nederlandse
cultuur, geschiedenis. Dus het is zeker niet geen waardering
voor de Nederlandse taal. Ik vind het eigenlijk zelfs een
belediging dat dit hier zo op deze manier wordt genoemd,
want die Nederlandse taal is wel degelijk ontzettend
belangrijk. En een van de grootste ... Het grootste goed,
zeg maar, van die Nederlandse cultuur is die taal. Tja, ik ga
nu heel erg een andere discussie voeren ... Ik heb dit allemaal niet gezegd. Ik zeg dat de Nederlandse taal ontzettend
belangrijk is, en een belangrijk onderdeel van de Nederlandse films, series en documentaires die worden gemaakt.
Twee van de criteria, en die andere zijn culturele criteria.
De heer Martin Bosma (PVV):
Ja, maar dat blijkt dus niet uit deze wet. Want de staatssecretaris komt met vier voorwaarden. Die vier voorwaarden
zijn boter-, boterzacht. Je mag twee voorwaarden kiezen
uit die vier voorwaarden. Ik heb net in mijn verhaaltje
geschilderd dat advocaten hier heel makkelijk mee wegkomen. Want "het hoofdthema houdt verband met" de
Nederlandse cultuur, geschiedenis, maatschappij of politiek
... Mevrouw de staatssecretaris, elke film op deze aardbol
houdt verband met de Nederlandse cultuur, geschiedenis,
maatschappij of politiek. Daar kun je een draai aan geven.
En je kunt er ook mee wegkomen doordat elk filmscript op
de een of andere manier verband houdt met een origineel
literair werk in de Nederlandse of Friese taal. Dus elke
advocaat die naar de rechter stapt, kan over ongeveer elke
film zeggen: het voldoet aan twee van die vier voorwaarden.
En dat betekent dat die voorwaarden boter-, boter-, boterzacht zijn.
Staatssecretaris Uslu:
We kunnen het over vier jaar evalueren, en dan kunnen we
kijken wat er gebeurt. Ik heb nu cijfers dat er vooral Nederlandstalige producties worden gemaakt. Vervolgens kunnen
we kijken wat er gebeurt. En die paar films die op een
Nederlands boek zijn gebaseerd, met een Nederlandse
regisseur en een Nederlandse acteur of actrice, moeten we
nu niet gaan beknellen.
De voorzitter:
Tot slot, de heer Bosma. Ja, ga uw gang.
De heer Martin Bosma (PVV):
Die Netflixmensen met hun Zuidasadvocaten lachen zich
nu al een slag in hun broek, nu al, want ze komen er gewoon
mee weg: elke film die je kunt verzinnen, voldoet aan twee
van de vier voorwaarden. Je kunt er zo een draai aan geven
en dus wordt de Nederlandse cultuur er niet beter van en
wordt ook de Nederlandse cultuursector er niet beter van.
Die voorwaarden zijn zo zacht als boter.
Staatssecretaris Uslu:
Dat het boek van Anne Frank wordt verfilmd, vind ik niet
zacht als boter en vind ik ook geen slechte of verkeerde

22 maart 2023
TK 64

64-9-11

actie. Ik zou het heel mooi vinden als dat vertaald zou worden naar een mooie internationale film; dat lijkt me prima.
De heer Van Strien (VVD):
Namens Sanne Wallis de Vries, Peter Pannekoek en Brigitte
Kaandorp heb ik de volgende vraag over cabaret. Het is mij
niet helemaal duidelijk wat u nu vindt van dat element van
mijn amendement.
Staatssecretaris Uslu:
Is de vraag wat ik van cabaret vind? Ik vind cabaret heerlijk.
Ik ben dol op deze makers.
De voorzitter:
Uw amendement is al geapprecieerd, meneer Van Strien.
De heer Van Strien (VVD):
Nee, het is mij nog niet duidelijk, want mijn amendement
bestaat uit twee delen, namelijk cabaret en reality. Als ik
het dus goed begrijp, vindt de staatssecretaris dat er geen
verbreding kan zijn voor het genre cabaret, satire, omdat
dat niet onder druk staat. Klopt die analyse? Is dat de juiste
samenvatting van haar inbreng?
Staatssecretaris Uslu:
Nederlandse films, series en documentaires staan onder
druk. Dat hebben we gezien in het rapport en vervolgens
ook in allerlei cijfers. Deze investeringsverplichting is naar
aanleiding daarvan ontwikkeld. We staan dus hier om dat
te verdedigen. Cabaret valt daar niet onder.
De heer Van Strien (VVD):
Natuurlijk. Zo is het ooit begonnen, maar we zijn nu een
stuk verder, dus laten we niet alleen kijken hoe we hier zijn
gekomen, maar ook waar we nu staan. Ik vraag de staatssecretaris daarom toch: als de analyse is dat cabaret niet
onder druk staat, is dat dan omdat het heel populair is? Het
wordt door heel veel mensen gewaardeerd en geapprecieerd. Mensen willen het graag zien. En die populariteit, het
feit dat het gedragen wordt door heel veel mensen in
Nederland, is dan voor de staatssecretaris genoeg reden
om te zeggen: daar gaan we dus niet in investeren vanuit
dit voorstel.
Staatssecretaris Uslu:
We hebben het hier over het investeren van 4,5% van de
omzet van commerciële bedrijven in Nederlandse films,
series en documentaires. Ik heb net genoemd wat voor
series, documentaires en films we kunnen maken. Om dat
nu te gaan versplinteren en groter te maken en er daardoor
voor te zorgen dat er niet geïnvesteerd wordt in de types
die dat echt nodig hebben, zou ik echt heel erg zonde vinden. Volgens mij begrijpt de heer Van Strien heel goed dat
Nederlandse films, series en documentaires onder druk
staan.
De voorzitter:
Tot slot, de heer Van Strien.

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

De heer Van Strien (VVD):
Of ik dat nu wel of niet begrijp, ik kijk naar de wet en ik kijk
naar de impact. Ik kijk bijvoorbeeld naar een genre als
cabaret, dat door iedereen gewaardeerd wordt en dat — ik
hoorde het de staatssecretaris eigenlijk ook zeggen — een
intrinsiek onderdeel is van de Nederlandse cultuur. Maar
met dit voorstel kan daar niet in geïnvesteerd worden,
omdat het niet onder druk staat. Dat is een vage constatering, want niemand begrijpt precies wat er bedoeld is. Het
lijkt er erg op dat dit toch een verkapte subsidie is voor een
nichemarkt, want op het moment dat het interessant wordt
voor meerdere mensen, op het moment dat het gewaardeerd wordt en op het moment dat het populair wordt, valt
het volgens de staatssecretaris niet onder het voorstel, want
dan staat het niet onder druk. Dat is volgens mij niet de
bedoeling geweest van dit voorstel en hoe dit ooit is
begonnen.
Staatssecretaris Uslu:
Dit gaat over streamingdiensten. Zij kunnen investeren in
wat ze willen. Deze investeringsverplichting gaat over 4,5%
van hun in Nederland gegenereerde omzet, die naar
Nederlandse films, series en documentaires moet gaan.
Daar is dit helemaal op gebouwd.
De voorzitter:
Dat heeft u nu een aantal keren aangegeven.
Staatssecretaris Uslu:
En ze mogen zelf beslissen waar ze de rest aan uitgeven.
Mevrouw Wuite (D66):
Ik herken het wel. In mijn inbreng had ik het al over de
cameravrouw die dit werk 30 jaar doet en zei: "Jorien, dit
is niet meer bij te benen. Het is eigenlijk heel ernstig om te
constateren dat ik aan een productie werk en aan aflevering
2 ben begonnen, terwijl het script nog niet eens fatsoenlijk
af is." Daar hebben we het over als het gaat over de kwaliteit
van dit soort meervoudige, complexe, gelaagde producties
en speelfilms. De inzet om er een kwaliteitsimpuls aan te
geven, zodat het op een niveau komt waarop je internationaal goed kunt meedoen, begrijp ik heel goed. Ik begrijp
dat de heer Van Strien heeft gevraagd om per brief een
uiteenzetting te krijgen van "onder druk". Ik geloof dat de
staatssecretaris dat heeft toegezegd.
De voorzitter:
Ja, voor de tweede termijn.
Mevrouw Wuite (D66):
Zou zij dat misschien wat verder kunnen duiden aan de
hand van het voorbeeld dat ik net noemde? Zijn dat de
voorbeelden van "onder druk staan"? Want de kwaliteit is
gewoon niet meer te garanderen met die productiedrukte.
Staatssecretaris Uslu:
Niet alleen de kwaliteit, maar ook de concurrentie met
internationaal aanbod. Daar gaat het eigenlijk om.

22 maart 2023
TK 64

64-9-12

De voorzitter:
De staatssecretaris neemt het voorbeeld van mevrouw
Wuite even mee in haar reflectie op het voorstel van de
heer Van Strien. Dank u zeer. Dan gaan we verder.
Staatssecretaris Uslu:
De heer Mohandis en de heer Kwint hadden vragen over
het type aanbieders. Videoplatformen zoals YouTube en
Facebook vallen niet onder de investeringsverplichting,
omdat het geen VOD-aanbieders zijn. Maar dat had de heer
Kwint al aangegeven. Voor videoplatformen is er geen
Europese grondslag om deze een investeringsverplichting
op te leggen. De heer Kwint vroeg ook waar dat aan ligt.
Zij dragen geen redactionele verantwoordelijkheid voor het
media-aanbod op hun platformen. Zij bieden alleen maar
een platform voor het aanbod van andere diensten en voor
video's die door gebruikers erop worden gezet. Het voorstel
van de Vlaamse regering van vorige week is heel interessant. Dat heb ik ook gevolgd. Ik ga het ook nog verder volgen. In dat voorstel wordt de stimuleringsmaatregel uitgebreid naar videoplatformen zoals YouTube en TikTok. Ik
ben benieuwd naar de onderbouwing en ook naar de uitvoerbaarheid, dus ik zal het goed volgen. Zodra ik er iets
meer informatie over heb, kan ik u er ook over informeren.
Commerciële zenders vallen ook niet onder de investeringsverplichting; daar was ook een vraag over gesteld door de
heer Kwint en de heer Mohandis. De bijdrage van commerciële zenders aan Nederlands cultureel audiovisueel aanbod
is al vrij groot. We hebben het er net over gehad. Ze zijn
wettelijk verplicht om minimaal 40% van de zendtijd te
vullen met oorspronkelijk Nederlands- of Friestalig aanbod.
Het Commissariaat voor de Media houdt hier toezicht op.
Dat is iets wat ik net nog niet hoorde. Daar wordt dus toezicht op gehouden. Overigens vallen grote videodiensten
van commerciële media-instellingen, zoals Videoland van
RTL, wél onder de investeringsverplichting.
De heer Kwint vroeg naar de bioscopen. De bioscopen
investeren eigenlijk al via het Abraham Tuschinski Fonds.
Zij dragen €0,15 per bioscoopkaartje af. Dit levert per jaar
zo'n 5,5 miljoen op. Hiermee wordt jaarlijks ongeveer een
tiental grote Nederlandse publieksfilms ondersteund. Het
Abraham Tuschinski Fonds is onlangs geëvalueerd en het
blijkt goed te werken. Daarom hoeven de bioscopen niet
onder de investeringsverplichting te vallen. In het coalitieakkoord is bovendien gekozen om een investeringsverplichting alleen voor streamingdiensten op te leggen. Dan wil
ik meneer Kwint eigenlijk ook nog meegeven dat de bioscopen best een klap hebben gekregen tijdens corona. Dat
wilde ik nog even onderstrepen, maar wellicht … Ja, dat
weet u zelf natuurlijk ook.
De voorzitter:
Misschien is het handig als u ook even kijkt naar het
amendement van de heer Kwint.
Staatssecretaris Uslu:
O, ja.

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

De voorzitter:
Dat is het amendement op stuk nr. 13. Dat gaat over die
investeringsverplichting.
Staatssecretaris Uslu:
Precies, over de commerciële omroepen. Dat amendement
ontraad ik. De bijdrage van commerciële zenders aan
Nederlands cultureel audiovisueel aanbod is al groot. Ze
zijn wettelijk verplicht om 40% van de zendtijd te vullen met
oorspronkelijk Nederlands- of Friestalig aanbod. Hier houdt
het commissariaat dus toezicht op. Daarnaast zei ik net ook
dat het kabinet in het coalitieakkoord met elkaar heeft
afgestemd dat deze verplichting alleen voor grote streamingsdiensten is.
De voorzitter:
Dat zijn alle antwoorden op de vragen over de investeringsverplichting, denk ik.
Staatssecretaris Uslu:
Even kijken. Ja, ik heb hier nog wel iets liggen, maar dat
gaat ergens anders over, namelijk muziek.
De heer Kwint (SP):
Als ik het goed begrijp, voldoen die commerciële omroepen
eigenlijk al aan de criteria die normaliter van toepassing
zouden zijn. Het zou dus niks toevoegen als de commerciële
omroepen ook onder die investeringsverplichting zouden
vallen.
Staatssecretaris Uslu:
Zoals ik zei, moeten ze die 40% aanhouden. Daar wordt dus
toezicht op gehouden. Of het wel of niet iets zou uitmaken,
weet ik niet. Dan zou ik in de toekomst moeten kunnen kijken. Daar kan ik eigenlijk geen oordeel over geven.
De heer Kwint (SP):
Dan kan ik dat amendement intrekken. Ik had al aangekondigd dat dat geen probleem is als er aan die verplichting
wordt voldaan.
De voorzitter:
Het amendement-Kwint (stuk nr. 13) is ingetrokken.
De heer Kwint (SP):
Ik heb wel vraag over de bioscopen. Ik ben er namelijk
helemaal niet op uit om nu de bioscopen, die inderdaad
een zware tijd hebben gehad, hun financiering te ontnemen.
Ik kwam erop terug omdat de btw-regeling als argument
wordt gebruikt waarom zij niet aan een investeringsverplichting zouden moeten voldoen. En dat vind ik een ingewikkelde, omdat het nu primair een ondersteuningsmaatregel
is voor bioscopen. Als €0,15 per bioscoopkaartje naar een
Nederlandse film gaat, is dat maar een fractie van het verschil tussen 9% en 21% op een bioscoopkaartje. Dat is 12%.
Nou, dat is ongeveer €1,50 of zo wat je minimaal bij een
bioscoopkaartje aan btw niet hoeft af te dragen. Slechts
een klein deel daarvan wordt geïnvesteerd in Nederlandse

22 maart 2023
TK 64

64-9-13

films. Ik hoef het vandaag niet helemaal overhoop te trekken, maar voor de toekomst, als we het weer gaan hebben
over het btw-convenant en manieren om Nederlandse films
te stimuleren, zou ik het goed vinden als er breder gekeken
wordt naar hoe je zo'n stimuleringsmaatregel kan inzetten.
Ik heb namelijk het idee dat die nu primair de bioscopen in
stand houdt, wat een doel in zichzelf is, maar dat het geld
misschien handiger besteed kan worden door te kijken of
elke bioscoop dat wel nodig heeft. Er is namelijk een hele
grote multinational.
De voorzitter:
Ja, helder. De staatssecretaris.
Staatssecretaris Uslu:
Ik heb daar op dit moment geen kant-en-klaar antwoord
op, maar ik vind het wel een punt om aandacht aan te
besteden.
De voorzitter:
Ja, voor de toekomst een btw-convenant.

De heer Van Strien vroeg welke definitie ik hanteer als het
gaat om onafhankelijke producties. Ik hanteer de definitie
uit de Mediawet die ook geldt voor de publieke en commerciële omroepen.
Mevrouw Westerveld en de heer Mohandis hebben een
amendement ingediend om het percentage onafhankelijke
producties vast te leggen in de wet. Volgens mij is dit
amendement nu gewijzigd.
De voorzitter:
Correct.
Staatssecretaris Uslu:
Het was 100% en het is nu 80%.
De voorzitter:
Dat is het amendement op stuk nr. 21 geworden.
Staatssecretaris Uslu:
Dat verander ik ook eventjes. 80% kan ik oordeel Kamer
geven.

Staatssecretaris Uslu:
Zeker. Ja. Goed punt.
Meneer Kwint heeft een amendement ingediend, het
amendement op stuk nr. 14, om in het wetsvoorstel een
heffing op te nemen voor audiostreamingsdiensten voor
de stimulering van Nederlandse muziek. Ik vind het een
heel sympathiek idee - dat wil ik nog wel gezegd hebben maar toch moet ik de motie ontraden. We praten vandaag
over een investeringsverplichting voor de versterking van
Nederlandse films, series en documentaires, waarover de
Raad voor Cultuur in 2018 een advies heeft uitgebracht. Bij
muziek gaat het om iets anders. De Europese Richtlijn
AVMSD gaat niet over audio. Dat maakt dat er ook geen
grondslag is om de heffing zoals de heer Kwint die voorstelt,
op te leggen aan audiostreamingsdiensten die in het buitenland gevestigd zijn, zoals Spotify. De muziekwereld heeft
echt te maken met een andere dynamiek en met andere
problemen. Ze hebben uiteraard eigen problemen, maar
die zijn wel anders dan die bij de film. Het is de vraag welke
stimuleringsmaatregelen daarvoor effectief zijn. Dat vergt
dus een nadere uitwerking, maar ik kom daar wel heel graag
op een later moment op terug. Ik realiseer me dus heel
goed dat dit onderwerp ook aandacht nodig heeft.
De voorzitter:
In ieder geval wordt het amendement op stuk nr. 14 ontraden.
Staatssecretaris Uslu:
Dan komen we op het volgende spannende onderwerp,
vermoed ik. Dat is het percentage onafhankelijke producties.
Het oorspronkelijke voorstel is om het percentage vast te
leggen in het Mediabesluit. De heer Van Strien en mevrouw
Wuite vroegen of ik vasthou aan een consultatieronde.
Indien het amendement waarop ik straks zal ingaan niet
wordt aangenomen, houd ik hier inderdaad aan vast.

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

De voorzitter:
Dus het amendement op stuk nr. 21 krijgt oordeel Kamer.
En het amendement van de heer Van Strien op stuk nr. 19?
Staatssecretaris Uslu:
Dat komt nog. Dat was namelijk andersom. Welk amendement? Ik heb er even geen nummer bij.
De voorzitter:
Het amendement van het lid Van Strien over het schrappen
van de verplichting. Dat kan dan dus niet, want …
Staatssecretaris Uslu:
Nee, dat kan dan niet, maar daar wil ik best op ingaan.
De voorzitter:
Het is wel handig als u daar gewoon even inhoudelijk op
ingaat.
Staatssecretaris Uslu:
Ja. Eerst het amendement van Van Strien, of allebei even
achter elkaar?
De voorzitter:
Dat is aan u.
Staatssecretaris Uslu:
Dan begin ik even met mevrouw Westerveld en meneer
Mohandis. Het is inderdaad van belang dat een groot deel
van de investeringen terechtkomt bij onafhankelijke produc-

22 maart 2023
TK 64

64-9-14

ties en daarmee ook bij de makers. Ze zijn van groot belang
voor een pluriform en divers aanbod in Nederland. Met een
vastgesteld percentage, zoals dit amendement regelt, realiseren we dat streamingsdiensten een deel van hun investeringen in onafhankelijke producenten steken, waar alle
makers van profiteren. Een rijk veld aan onafhankelijke
producten zorgt ook voor diversiteit en de pluriformiteit
van de Nederlandse films, series en documentaires. Streamers moeten dan blijven samenwerken met onafhankelijke
producten. Het percentage onafhankelijke producties zorgt
ervoor dat die onafhankelijke producenten een sterke
positie kunnen krijgen en kunnen behouden. Ook in andere
landen is dit een belangrijk onderwerp. Ik wil er in ieder
geval één noemen. Bij heffingen gaat zo'n beetje alles naar
onafhankelijke producties, via fondsen. Bij investeringsverplichtingen is het gebruikelijk om een percentage op te
nemen. Vlaanderen eist bijvoorbeeld in het nieuwe voorstel
minimaal 60% aan onafhankelijke producties. Aan de overige 40% zijn ook voorwaarden verbonden.
De heer Van Strien heeft een amendement ingediend met
het doel het verplichte percentage onafhankelijke producties
uit het wetsvoorstel te schrappen. Dat is eigenlijk het
tegenovergestelde van wat mevrouw Westerveld en de
heer Mohandis wensen. Dit amendement ontraad ik. Zoals
gezegd ben ik een voorstander van een hoog percentage
voor onafhankelijke producties. Zo realiseren we diversiteit
en pluriformiteit van het aanbod. Als we de verplichting
eruit halen, is die waarborg er niet. Dat willen we volgens
mij allemaal niet. Ik verval misschien in herhaling, maar
een percentage onafhankelijke producties draagt eraan bij
dat ons brede veld van creatieve productiebedrijven kan
blijven zorgen voor een divers aanbod aan films, series en
documentaires. Dit zijn vaak ook mkb'ers. Dat wil ik ook
even benoemd hebben. Mevrouw Westerveld heeft dat ook
mooi geïllustreerd. Indien een groot deel van de 4,5%
besteed wordt aan onafhankelijke producties, waarborgen
we diversiteit en pluriformiteit. De andere 95,5% is natuurlijk
totaal vrij te besteden. Maar dit gaat echt om 4,5%, en daar
dus een deel van.
De voorzitter:
Ik kijk even of alle vragen beantwoord zijn over de onafhankelijke producties. Laten we dat eerst doen. Daarna krijgt
de heer Van Strien het woord. Ik kijk even naar de staatssecretaris: zijn alle vragen beantwoord over de onafhankelijke
producties?
Staatssecretaris Uslu:
Ja.
De heer Van Strien (VVD):
Dan weet ik ook meteen het antwoord op de vraag die ik
heb gesteld.
Staatssecretaris Uslu:
Ik had inderdaad voor ogen om het voorstel voor de algemene maatregel van bestuur ter consulatie voor te leggen
aan de sector. Nadat het wetsvoorstel openbaar werd, heb
ik al heel veel reacties op dit onderdeel ontvangen. Ik ben
goed op de hoogte van de visies van de betrokken partijen.
Inhoudelijk kan ik het voorstel van een hoog percentage

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

dan ook steunen. Een hoog percentage is goed voor de
makers, voor de Nederlandse onafhankelijke producenten
ten opzichte van de grote streamingsdiensten, en ook voor
ondernemers, de mkb'ers. Er was nog een vraag over de
zorgvuldige besluitvorming en de afweging. Dat het percentage zou komen, staat natuurlijk buiten kijf. Dat zou er
komen, ook al wil de heer Van Strien, zeg ik via de voorzitter, het afschaffen. Maar dat was al het voorstel; dit is het
amendement. Het percentage zou er dus sowieso komen.
De heer Van Strien wil de onafhankelijke producenten
eigenlijk helemaal geen plek geven. Daar ben ik geen
voorstander van, omdat dit echt niet ten goede komt aan
de makers. Ik heb er trouwens geen geheim van gemaakt
dat ik voorstander ben van een hoog percentage. Daarom
sta ik er positief tegenover. Maar goed, de Kamer beslist.
Ik heb niet het initiatief genomen. De Kamer beslist zelf of
dit mogelijk is of niet.
De heer Van Strien (VVD):
Het is vriendelijk dat de staatssecretaris mkb'ers en ondernemerschap een paar keer noemt in een poging mij meer
in haar kamp te trekken, maar het gaat even niet om een
inhoudelijke afweging en ook niet over haar appreciatie.
Het gaat erom dat zij in de memorie van toelichting in een
voorstel gewoon zegt: dit is de procedure die ik afspreek.
De sector gaat er ook van uit dat dat zo is. Dan zegt ze halverwege: eigenlijk weet ik wel een beetje waar het op uitkomt; ik was altijd al voorstander van een bepaald percentage en die hele procedure en dat afwegen laat ik maar voor
wat het is. Dat gaf ze net met haar mimiek ook toe. U heeft
gezegd: ik doe een consultatie. U stapt daar nu van af omdat
er een amendement komt dat een percentage voorstelt. Het
is mij volstrekt onduidelijk hoe u tot deze koerswijziging
bent gekomen en waarom die gerechtvaardigd is, terwijl u
zelf in de memorie van toelichting zet: ik doe een consultatie
en ik doe dit heel zorgvuldig. We hebben dit eerder meegemaakt met een amendement van mevrouw Westerveld over
een redactiestatuut. Toen kwam er ook plots het advies
"oké". Dat is later gelukkig teruggerold. Laten we het dit
keer alstublieft wel zorgvuldig doen. Dus nogmaals, u heeft
afgesproken wat het traject is. Waarom stapt u daarvan af?
De voorzitter:
Het is helder.
Staatssecretaris Uslu:
Ten eerste wil ik toch iets zeggen over de mkb'ers. Ik kan
dat niet nalaten, omdat de heer Van Strien denkt dat ik hen
noem om hem een beetje te paaien. De heer Van Strien
begon daar zelf over. Ik heb zelf een ondernemersachtergrond. Ik ben zelf ondernemer geweest, dus ik weet heel
goed wat ondernemen is. Als het goed is, ga ik als deze
kabinetsperiode voorbij is weer ondernemen. Dus ga mij
daar alstublieft niet op deze manier op aanspreken.
Even terug naar uw vraag. Ik heb volgens mij al aangegeven
dat ik altijd voorstander ben geweest. De heer Van Strien
wil er met dit amendement eigenlijk voor zorgen dat het
geen plek krijgt. We hebben altijd gezegd: we willen wél
een percentage. Maar inderdaad, we zouden gaan kijken
naar de internetconsultatie. Ondertussen heb ik zo veel
informatie gekregen dat ik wel kan zeggen dat we dit

22 maart 2023
TK 64

64-9-15

amendement kunnen appreciëren. Ik bedoel: ik laat het
gewoon aan de Kamer.

Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
Hij meende het niet zo, zie ik.

De voorzitter:
Het amendement krijgt oordeel Kamer. Ik kijk nog even naar
de heer Van Strien. Tot slot.

De voorzitter:
Ik geef de heer Van Strien de kans om hier kort op te reageren, en dan gaan we naar mevrouw Werner.

De heer Van Strien (VVD):
Volgens mij is het jammer wat u doet, want u zou dit
amendement misschien graag willen ondersteunen, maar
doordat u het op deze manier aanvliegt, zullen wij in ieder
geval nooit voorstemmen. Er is namelijk vanuit de memorie
van toelichting gezegd: sector, dit is het traject dat we gaan
volgen. U gaat de hele tijd terug naar de inhoudelijke
appreciatie, maar dat is mijn vraag niet. Mijn vraag aan u
als staatssecretaris is de volgende. In de memorie van toelichting heeft u gezegd: dit is de procedure die we gaan
volgen. Staande in het debat komt er een amendement, en
zegt u: "Nou ja, ik heb eigenlijk al wel door wat de sector
wil en ik was altijd al voor een percentage, dus weet je wat?
Die hele consultatie en dat hele zorgvuldige proces gooi ik
overboord; ik ga gewoon mee met het amendement en
geef het oké." Ik vind dat buitengewoon onzorgvuldig en ik
hoop dat de staatssecretaris in de tweede termijn nog even
wil reflecteren op de koers die zij hier is gaan varen.

De heer Van Strien (VVD):
Het is goed dat mevrouw Westerveld dit zo vraagt. Volgens
mij weet ze ook wat ik bedoel. Het gaat mij om het traject
dat vanuit de staatssecretaris, vanuit OCW, nu wordt uitgezet. Het is een traject dat beschreven is in een memorie van
toelichting en hier staande de vergadering in een amendement van de heer Mohandis. Dat is helemaal niet fout. Daar
gaat het me niet om. U heeft het recht om dit te doen. Maar
dat het op deze manier door OCW geapprecieerd wordt,
vind ik wel buitengewoon vreemd, aangezien er afspraken
zijn met de sector over hoe we dit zouden doen.

De voorzitter:
Daar heeft u op gereageerd.
Staatssecretaris Uslu:
Ik heb al gereflecteerd.
Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
Mag ik hier een punt van orde maken? Het gaat over een
amendement dat ik samen met de heer Mohandis heb
ingediend. Het wordt hier neergezet alsof we een onzorgvuldig proces bewandelen. Dat is gewoon feitelijk niet waar.
We hebben dit amendement prima en heel goed afgekaart
met de sector. We hebben verschillende steunbetuigingen
gehad van de sector. Wij hebben over die percentages
overleg gehad met de sector. Het is al heel lang geen
geheim dat wij wat strakkere eisen zouden willen. Het is op
een goede manier afgekaart en dat proces is op een goede
manier gedaan.
De voorzitter:
Dank u wel. Helder.

Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
Ik snap best dat de voorzitter niet wil dat wij hier met elkaar
aan de interruptiemicrofoon een gesprekje gaan houden.
De voorzitter:
Nee, maar dat gebeurt een beetje.
Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
Volgens mij is het allemaal weer …
De voorzitter:
Daar was ik al bang voor.
Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
Dat gaan we dus ook niet doen. Ik stel de staatssecretaris
de volgende vraag: kan ze bevestigen dat het amendement
zoals het nu voorligt, in de uitvoering geen enkel probleem
oplevert en dat het ook is wat de sector wil?
De voorzitter:
Nou, staatssecretaris.

Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
Ik wil even afstand nemen. Misschien bedoelde de heer
Van Strien het niet zo, maar ik vatte het in ieder geval op
als een aanval op het amendement, alsof het niet uitvoerbaar of onzorgvuldig zou zijn. Dat is in ieder geval niet het
geval, zeg ik dan even in de richting van de heer Van Strien.
De voorzitter:
Dan nog heel kort de heer Van Strien.

Tweede Kamer

De voorzitter:
Ik zie dat mevrouw Werner het goed vindt dat mevrouw
Westerveld even reageert.

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

Staatssecretaris Uslu:
Ik kan nooit helemaal garanderen dat dingen nooit problemen opleveren. Ik heb te veel levenservaring om dit soort
uitspraken te doen. Ik heb gezegd dat ik oordeel Kamer geef
en dat laat volgens mij al zien hoe ik ernaar kijk.
De voorzitter:
Mevrouw Werner, CDA.

22 maart 2023
TK 64

64-9-16

Mevrouw Werner (CDA):
Ik heb natuurlijk ook afgestemd met de sector en de sector
die ik hierin raadpleeg zegt: het zal misschien best weleens
haalbaar kunnen zijn, maar worden de autonome producenten hierbij uitgesloten? Hoe ziet de staatssecretaris dit?
Staatssecretaris Uslu:
Wat bedoelt mevrouw Werner met "autonome productiebedrijven"? Zijn dat die onafhankelijke?
Mevrouw Werner (CDA):
Bijvoorbeeld bedrijven die ook buitenlandse aandeelhouder
zijn als het gaat om het produceren van films, documentaires en series. Wat ik bedoel is: worden autonome producenten hierin meegenomen? Ik denk dat het anders wel heel
erg ingewikkeld gaat worden om die 80% voor elkaar te
boksen.

is met het proces zoals u dat zou bewandelen. Bent u het
met mij eens dat dezelfde VVD probeert om het proces
helemaal te blokkeren door dit uit de wet te halen met het
amendement van de VVD?
De voorzitter:
Een hele heldere vraag. De staatssecretaris.
Staatssecretaris Uslu:
Ik weet niet wat de VVD precies wil of niet wil. Volgens mij
moet ik daar geen uitspraken over doen.
De voorzitter:
Ik zou zeggen 1-1.
Staatssecretaris Uslu:
Ik zou het straks misschien tijdens de koffiebreak vragen.

Staatssecretaris Uslu:
Volgens mij zijn autonome producenten ook onafhankelijke
producenten en mogen wij bedrijven niet uitsluiten omdat
ze niet in Nederland gevestigd zijn of hier gebonden zijn.
Volgens mij gaat het daarover. Ik probeer te achterhalen
wat de vraag precies is.
Mevrouw Werner (CDA):
Ik zal een voorbeeld noemen: Talpa. We hebben ook Talpa
Productions. Is dat een onafhankelijke producent?

De heer Mohandis (PvdA):
Ik snap het wel, maar het punt is dat die positie van die
onafhankelijke producent in het wetsvoorstel is opgenomen.
Er staat nog geen percentage bij, dus dank voor het "oordeel
Kamer". Maar ik vind het heel gek dat de VVD een redeneerlijn hanteert dat het geen zuiver proces zou zijn, terwijl er
wel een amendement van de VVD voorligt om het er helemaal uit te halen. Dat vind ik heel vreemd.

Staatssecretaris Uslu:
Talpa Productions is een productiebedrijf. Ik zou in eerste
instantie zeggen: ja. Maar laten we dit maar even uitzoeken.

De voorzitter:
Dat heeft u gezegd en de staatssecretaris heeft daarop
gereageerd. Ik kijk even naar de staatssecretaris. Zijn er nog
veel vragen te beantwoorden?

De voorzitter:
Dan doen we dat in tweede termijn.

Staatssecretaris Uslu:
Het valt wel mee, voorzitter.

Staatssecretaris Uslu:
Volgens mij zou het geen probleem moeten zijn als het een
onafhankelijk productiebedrijf is. Ik zou niet meteen als
eerste daaraan denken, maar ik snap waar die vraag vandaan komt.

De voorzitter:
Dat lijkt me heel goed.

De heer Mohandis (PvdA):
Ik denk dat het zo is, maar ik ben ook heel benieuwd. Laten
we het uitzoeken.

Staatssecretaris Uslu:
Ik denk dat we er nu best snel doorheen kunnen.
De voorzitter:
Gaat uw gang.

Staatssecretaris Uslu:
Ja, laten we het even uitzoeken.

Staatssecretaris Uslu:
Het zijn iets minder gevoelige onderwerpen, hoewel ik ze
niet wil relativeren.

De heer Mohandis (PvdA):
Nog even over hoe het wetsvoorstel hier lag. Daar zat ook
die bepaling in over de onafhankelijke producenten en dat
is geprobeerd. Het amendement ligt nog voor bij de VVD
om het eruit te halen. Mijn vraag aan de staatssecretaris is:
dat is toch strijdig met überhaupt een AMvB voorleggen?
Wat ik probeer te snappen is dat de VVD zegt dat dit strijdig

De heer Van Strien en mevrouw Wuite hebben vragen
gesteld over de investeringsperiode. De systematiek van
het huidige voorstel is zodanig dat een VOD-aanbieder, een
streamer, ervoor kan kiezen om jaarlijks te investeren. Dat
biedt dus continuïteit in de sector. Maar het wetsvoorstel
biedt ook de ruimte om de verplichte investeringen van

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

22 maart 2023
TK 64

64-9-17

meerdere jaren op elkaar te stapelen. Ik ga heel technisch
zijn, maar ik hoop het te kunnen uitleggen. Stapeling leidt
tot hogere budgetten voor grotere producties en daarmee
mogelijk ook tot hogere kwaliteit. Versnippering van middelen over kleine producties wordt hiermee voorkomen.
Dat is eigenlijk het argument om wel te stapelen, maar
streamingsdiensten zijn natuurlijk totaal vrij om het wel elk
jaar te besteden.
Tegen de heer Van Strien wil ik nog zeggen dat het huidige
wetsvoorstel eigenlijk best veel flexibiliteit biedt. Laat ik
eens even proberen dat uit te leggen. Indien een streamer
dient te investeren over zijn omzet in 2024, moet dat voor
2026 gedaan zijn. Hij kan er bovendien voor kiezen om de
investeringen voor de omzet van 2025 en 2026 ook te doen
voor het einde van 2026. Dan doet hij 2024, 2025 en 2026
voor het einde van 2026. Daarnaast is er de mogelijkheid
om de investeringen die hij moet doen over de omzet van
het jaar 2027 naar voren te halen en deze investeringen ook
voor het einde van 2026 te doen. Zo stapelt hij verplichte
investeringen van vier jaar op. Dat is een mogelijkheid als
je één hele grote productie wilt doen. Maar je zou er ook
voor kunnen kiezen om het jaarlijks uit te geven.
Mevrouw Wuite vroeg of de Nederlandse av-sector deze
investeringen wel aankan, of er wel genoeg talent is. Dat
denk ik wel. We hebben geen gebrek aan talent in Nederland, gelukkig maar. De investeringsverplichting zal een
stimulans zijn om nieuw talent te ontwikkelen. Ik wil ook
melden dat meerdere streamingsdiensten hiermee al bezig
zijn. Ik heb het dan niet eens over allerlei extra maatregelen
waarmee vanuit OCW wordt gesubsidieerd, zoals filmhubs,
allerlei regionale producties en het stimuleren van talenten.
Er zijn allerlei regelingen, maar ik vind het leuk om te noemen dat bijvoorbeeld Videoland een eigen academy heeft.
Netflix is actief om nieuw talent op te leiden en werkt hiervoor met Writersrooms en met initiatieven van ROSE stories. Er gebeurt dus best heel veel als het gaat om talentontwikkeling. Ook de streamingsdiensten zetten zich hiervoor
in, naast publiek geld. Dat mag ook gezegd worden.
Mevrouw Wuite (D66):
Ik wil natuurlijk niet dat in de boeken staat dat ik denk dat
er geen talent is in Nederland.
De voorzitter:
Het staat nu wel in de Handelingen.
Mevrouw Wuite (D66):
Zo had ik die vraag niet helemaal bedoeld. Ik vroeg juist of
voor die aanwas van meer talent al voldoende door de
streamingsdiensten wordt gedaan om dat verder te stimuleren en te ondersteunen. De staatssecretaris heeft gezegd
dat er diverse initiatieven zijn. Dat is goed. Het zou fijn zijn
als de staatssecretaris kan toezeggen dat zij schriftelijk aan
de Kamer laat weten hoe die eruitzien, zodat we een beter
overzicht hebben. Welke academies zijn er? Bij welke
streamingsdiensten? Met welke omvang? Mijn vraag ging
met name ook over de arbeidsmarktkrapte en het absorptievermogen. Ik geloof dat de staatssecretaris daar nog niet
op heeft gereageerd. Kan zij een verdere uitleg geven of
deze markt en deze streamingsdiensten kunnen waarmaken

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

wat deze investeringsverplichting beoogt: het uitbreiden
van producties?
Staatssecretaris Uslu:
Ik kan natuurlijk nu allerlei uitspraken doen als "ze gaan het
waarmaken" en "ze gaan dit doen en ze gaan dat doen",
maar ik denk echt — dat is misschien een beetje lullig —
dat we de evaluatie moeten afwachten van hoe dit werkt
en hoe dit landt. Natuurlijk herken ik ook de zorgen van de
heer Bosma en van mevrouw Werner. Ik denk dat het goed
is dat we kijken naar wat wel werkt en wat niet. Als er aanpassingen nodig zijn, moeten we die ook na de evaluatie
doorvoeren.
De voorzitter:
Mevrouw Wuite vroeg ook of u de Kamer schriftelijk kan
informeren over de talentprogramma's van de streamingsdiensten.
Staatssecretaris Uslu:
Jazeker. Dat wil ik heel graag doen zelfs. Ik vind het ook
leuk om te kijken wat er allemaal gebeurt op dat gebied.
De vraag van de heer Kwint over het hobbelige traject in
de geschiedenis van het wetsvoorstel heb ik eigenlijk al
beantwoord.
De voorzitter:
Ik zie de heer Kwint knikken.
Staatssecretaris Uslu:
Dan heb ik wat overige vragen. Mevrouw Wuite vroeg welke
lessen we kunnen leren uit het buitenland, zoals bijvoorbeeld uit België. We volgen de ontwikkelingen. Ik vind het
echt interessant welke weg België ingaat. Ook in andere
landen kijk ik naar de ontwikkelingen. Het is echt in beweging. Je merkt dat landen dan weer naar een heffing gaan,
dan weer naar een combinatie, naar een hoger of een lager
percentage, maar dan ook weer verschillende soorten heffingen toepassen. Soms wordt niet alleen naar streamingsdiensten gekeken, maar wordt ook geprobeerd of de TikTok's en de platformen kunnen worden meegenomen. Er
zijn echt interessante ontwikkelingen. Ik wil die heel graag
volgen en in de evaluatie meenemen. Als we echt dingen
moeten aanpassen, moeten we kijken hoe dat in de wereld
wordt ontwikkeld.
Mevrouw Westerveld vroeg waarom ervoor is gekozen om
de grens voor exploitatierechten te verlengen van één jaar
naar vier jaar. Dat is gebeurd naar aanleiding van veel
reacties uit het veld. Streamers hebben aangegeven dat de
maximale leverduur van een productie van één jaar te
beperkt is. Een termijn van vier jaar doet meer recht aan
de praktijk.
Mevrouw Westerveld vroeg ... Voorzitter, ik zie dat mevrouw
Westerveld er niet is. Is het dan niet een beetje onaardig
om haar vragen toch te beantwoorden?

22 maart 2023
TK 64

64-9-18

De voorzitter:
Ik zou niet zo willen oordelen over mevrouw Westerveld.
U kunt gewoon de vragen beantwoorden. Het is aan het
Kamerlid om er wel of niet bij te zijn.
Staatssecretaris Uslu:
Mevrouw Westerveld vroeg hoe het gesteld is met audiodescriptie bij streamingdiensten en hoe we dat op een
betere manier kunnen regelen. Ik beschik op dit moment
niet over informatie wat streamingdiensten precies doen
aan audiodescriptie. Er is geen verplichting in de Mediawet
voor omroepen en streamingsdiensten voor audiodescriptie.
Ik wil hierover wel het gesprek aangaan met de av-sector
om te kijken op welke manier we audiodescriptie kunnen
stimuleren bij omroepen en streamingdiensten.
De heer Kwint vroeg nog naar manieren om bij te dragen
aan bijvoorbeeld fair pay. Die vraag is best lastig. Primair
is de investeringsverplichting gericht op het stimuleren van
aanbod, maar dit geld komt natuurlijk ook terecht bij
makers. De heer Kwint en de rest van de Kamer weten dat
ik me best sterk maak voor de positie van makers. Hierbij
staan fair practice en in het bijzonder fair pay centraal. Het
blijft echter een verantwoordelijkheid van werkgevers en
opdrachtgevers om makers goed te betalen. Via Platform
ACCT — daar weet de heer Kwint ook van alles over — dat
in opdracht van OCW ketentafels organiseert in verschillende sectoren, waaronder de audiovisuele sector, wordt
gewerkt aan afspraken over arbeidsomstandigheden. Ook
fair pay is hierbij een belangrijk onderwerp. Dus ook in de
av-sector worden deze gesprekken gevoerd, waardoor er
afspraken zullen worden gemaakt. Mogelijk heeft dit effect.
Een deel van de 35 miljoen zal daar naartoe gaan, maar
waarschijnlijk is het gat veel groter dan die 35 miljoen, dus
we moeten echt samen gaan opereren en gaan samenwerken om dit vorm te geven en te kijken hoe we dit gat kunnen
dichten tussen praktijk en fair pay.

2024. Vervolgens kunnen we in die periode doorwerken
aan de afspraken. Ik hoop dat we het in de evaluatie wellicht
hierover kunnen hebben en het kunnen verwerken in een
aanpassing.
Dan heeft de heer Kwint ook nog vragen gesteld over wijziging van de Auteurswet. Ik ben met de minister voor
Rechtsbescherming, Franc Weerwind, in gesprek met onder
andere makers en met streamers. De minister wil voor het
derde kwartaal van dit jaar, als ik mij goed herinner, een
wetsvoorstel naar de Kamer sturen. Dus we zijn er druk
mee. Ik heb nog geen concreet antwoord op uw vraag, maar
we zijn hier druk mee. De gesprekken worden gevoerd.
Mevrouw Werner vroeg of de kans bestaat dat streamingsdiensten alleen maar reeds gemaakte content gaan inkopen
en uitzenden. Dat vond ik een heel interessante vraag. Dank
daarvoor. Het is inderdaad zo dat er een keuze is tussen
investeringen in een productie of coproductie en het verkrijgen van rechten om de productie te vertonen. Daarbij zijn
er wel voorwaarden gesteld. De productie mag nog niet af
zijn of nog niet ouder dan vier jaar zijn. Dat is ook uit de
sector gekomen. Als streamingdiensten producties van
anderen aankopen, vergroot dat de zichtbaarheid van deze
makers. Eigenlijk is het alleen maar goed dat het gebeurt,
maar er zitten wel voorwaarden aan vast. Ik zit even te kijken
of ik nu op een mooie manier heb geantwoord op de vraag
die u gesteld heeft. Misschien is dit ook nog wel interessant:
streamingsdiensten willen het liefst exclusieve content
aanbieden. Ze zullen er dan ook voor kiezen om zelf te
investeren in producties die zij alleen kunnen laten zien.
Heb ik nou een beetje antwoord gegeven op uw vraag?
De voorzitter:
Ik zie mevrouw Werner knikken.
Staatssecretaris Uslu:
Sorry, via de voorzitter.

De heer Kwint (SP):
Daar zijn we het helemaal over eens en ik snap het antwoord van de staatssecretaris over hoe de investeringsverplichting is vormgegeven. Ik ben er alleen bang voor dat
we naar een situatie toe gaan waarbij ACCT straks een
nieuw rapport oplevert over de bijvoorbeeld de filmsector,
waarin staat dat men daar 14 miljoen tekortkomt om mensen eerlijk en rechtvaardig te betalen, terwijl wij dan net dit
wetsvoorstel hebben afgesloten. Dit is nu de mogelijkheid
om het deel van de sector waar het heel goed mee gaat
een bijdrage te laten leveren aan die eerlijker betaling. Dat
hoeft niet per se in het wetsvoorstel, maar ik zit nog wel
een beetje te broeden op de vraag op welke manier we
ervoor kunnen zorgen dat die grote partijen in de sector,
die goed geld verdienen aan het werk van al die mensen,
dat eerlijke deel gaan betalen.
Staatssecretaris Uslu:
Hier is echt wel een verantwoordelijkheid voor mij en ook
voor de heer Kwint om aan die deuren te kloppen en mensen wakker te schudden. Maar ik kom toch op die evaluatie.
Die afspraken zijn nu in de maak. De gesprekken met de
ketentafels zijn ook aan de gang. Er worden straks afspraken
gemaakt. Ik hoop dat dit wetsvoorstel wordt goedgekeurd
en dat er een investeringsverplichting komt, die ingaat in

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

De voorzitter:
En het was zelfs mooi.
Staatssecretaris Uslu:
Volgens mij ben ik door mijn vragen heen.
De voorzitter:
Dan wil ik de staatssecretaris danken voor ... Ho.
Staatssecretaris Uslu:
Nog niet?
De voorzitter:
We zijn er bijna. Ik wil de staatssecretaris namens de Kamer
in ieder geval bedanken voor haar eerste termijn. Ik kijk
even rond. Met het oog op de tijd heel kort, meneer Van
Strien.

22 maart 2023
TK 64

64-9-19

De heer Van Strien (VVD):
De staatssecretaris had mij bijna tuk. If you can't convince
them, confuse them. Door mee te gaan met het amendement over de 80% of 100% ging zij voorbij aan een vraag
die ik haar óók heb gesteld. Wat is de aanname die ligt
onder het feit dat juist de gedwongen winkelnering bij
onafhankelijke producten de diversiteit, kwaliteit et cetera
ten goede komt? Dat staat namelijk niet in de memorie van
toelichting. Het is een aanname die vaak gebezigd wordt,
maar waar baseert zij die eigenlijk op?
Staatssecretaris Uslu:
Het is volgens mij geen rocketscience. Het is gewoon goed
voor de makers en voor de pluriformiteit van de Nederlandse samenleving en de filmsector als verschillende
bedrijven betrokken zijn bij het maakproces. Het is toch
fantastisch als Nederlandse … O nee, ik mag geen "Nederlandse" zeggen. Het is toch fantastisch als onafhankelijke
producenten hun werk kunnen doen en als zij ook onderdeel
zijn van deze investeringsverplichting? Ik begrijp niet zo
heel goed waarom dat een probleem is. Eigenlijk is dat een
vraag voor meneer Van Strien.
De voorzitter:
Laten we geen vragen over en weer stellen.

De voorzitter:
De heer Van Strien vraagt buiten de microfoon waarom.
Staatssecretaris Uslu:
Een percentage onafhankelijke producenten betekent dat
hier verschillende bedrijven bij betrokken worden, dat zij
opdrachten krijgen of dat zij kunnen produceren. Dat is
pluriformiteit. Dan worden producties alleen niet in studio's
van streamingsdiensten gemaakt en dan worden ze niet
inhouse gemaakt. Dat betekent dat andere producenten,
onafhankelijke producenten, films kunnen maken met het
budget waarbij streamingsdiensten 4,5% uit hun omzet
besteden aan Nederlandse films, series en documentaires.
De voorzitter:
Mevrouw Wuite, D66. Dan gaan we meteen naar de tweede
termijn van de kant van de Kamer.
Mevrouw Wuite (D66):
Het is toch weer opvallend hoezeer dit een economische
discussie is, terwijl we het ook over heel mooie culturele
dingen willen hebben. Het is ook een heel lastige economische discussie. Hopelijk wordt dat goed meegenomen in
het evaluatierapport, waarover ik zei dat het goed is dat te
onderbouwen.

Staatssecretaris Uslu:
Ik begrijp het niet. Het is altijd de bedoeling geweest dat
een percentage zou worden vastgesteld. Het amendement
om dat helemaal weg te halen begrijp ik niet.

Ik merkte dat de staatssecretaris nog niet was ingegaan op
wat ik een beetje grappig had verteld over een Bonairiaans
filmteam versus een Schiermonnikoogs filmteam.

De voorzitter:
Dank.

De voorzitter:
Ik zie dat de staatssecretaris weet waarover het gaat. Ik
vraag de staatssecretaris om daarop te reageren.

Staatssecretaris Uslu:
Willen wij niet dat onafhankelijke producenten films gaan
maken? Wat is eigenlijk de bedoeling hiervan?

Mevrouw Wuite (D66):
Graag.

De heer Van Strien (VVD):
Het is grappig dat de staatssecretaris elke keer terugkomt
op mijn amendement, dat ze heeft ontraden, en daarop
gefixeerd is. Mijn vraag aan haar is heel simpel. De aanname bij deze verplichting en de aanname om mee te gaan
met de 100% of de 80% is dat die manier van aanbesteden,
met gedwongen winkelnering en een onafhankelijke producent, de kwaliteit, diversiteit et cetera ten goede komt. Je
gaat dan definiëren wie het maakt en niet dát het gemaakt
wordt, en je definieert aan welke criteria moet worden voldaan. Ik zie dat niet in en ik zie het ook nergens in de
memorie van toelichting staan, anders dan dat de minister
zegt dat het geen rocketscience is. Kunt u dan met een
sommetje aan mij aantonen dat het daadwerkelijk geen
rocketscience is? Waarom leidt deze gedwongen winkelnering tot hogere kwaliteit, in plaats van dit gewoon vrij te
geven?
Staatssecretaris Uslu:
Het leidt tot pluriformiteit.

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

Staatssecretaris Uslu:
Ik heb Bonaire onthouden.
De voorzitter:
En Schiermonnikoog.
Staatssecretaris Uslu:
En Schiermonnikoog? Volgens mij was de vraag of ook
Bonaire hier onderdeel van mag zijn. Wat was uw vraag
ook alweer? Ik heb alleen Bonaire onthouden.
Mevrouw Wuite (D66):
Het is ook een gecompliceerde. Maar de Raad van State
zegt: alle wetten van de gemeenten Bonaire, Saba en SintEustatius zijn bijna niet van toepassing; we moeten die
legislatieve terughoudendheid corrigeren. We hebben
moties aangenomen. De Raad van State heeft geadviseerd
om mee te nemen en uit te leggen of Caribisch Nederland
wordt meegenomen bij beleidsintensiveringen of wetswijzigingen. Als dat lastig is — ik kan mij dat voorstellen, want

22 maart 2023
TK 64

64-9-20

het is eigenlijk een inpassing in een bestaande wet — zou
ik het op prijs stellen als de staatssecretaris de Kamer
schriftelijk informeert hoe zij dat ziet en waarom het niet of
wel van toepassing hoeft te zijn. Ik doel op een haakje.

van de Kamer. Anders moeten we wat uitgebreider schorsen. De staatssecretaris moet natuurlijk ook nog de brief
lezen, dus vandaar.
Het woord is aan de heer Mohandis van de PvdA voor zijn
tweede termijn.

Staatssecretaris Uslu:
Ik ga eerst proberen om er in de tweede termijn op terug
te komen. Als mij dat niet lukt, ga ik het schriftelijk doen.
De voorzitter:
Dank u wel. Ik kijk even naar mevrouw Westerveld. Was dit
voldoende? Ja? Dan stel ik voor dat we … O, er is een punt
van orde.
De heer Van Strien (VVD):
Ja. We zouden nog een brief krijgen over een vrij essentieel
punt, namelijk: wanneer staat iets "onder druk"?
De voorzitter:
Ik begreep dat er ambtelijk aan gewerkt wordt en dat die in
de tweede termijn komt.

De heer Mohandis (PvdA):
Voorzitter, dank u wel. Er is in het debat best wel veel uitgewisseld over de verschillende voorstellen. Er zijn ook best
wel wat amendementen ingediend tijdens het debat. Ik heb
geprobeerd om die allemaal naast elkaar te leggen, maar
daar zullen we de komende dagen op door moeten gaan
voordat we dinsdag stemmen. Ik ga er zomaar van uit dat
dinsdag de stemmingen daarover zijn.
Ik dank de staatssecretaris voor haar uitgebreide antwoord.
Ook dank voor het positieve oordeel op het amendement
van collega Westerveld en ondergetekende over het vastleggen van een percentage in de wet. Wij zien dat onder
andere de brief van de alliantie van Nederlandse producenten ons ervan heeft overtuigd om, als we toch overgaan tot
een wetsaanscherping en een investeringsplicht, het dan
ook goed te doen.

Staatssecretaris Uslu:
Dat heb ik in de tweede termijn …

Mijn timer loopt een beetje gek.

De heer Van Strien (VVD):
Vóór de tweede termijn, toch?

De voorzitter:
Dat klopt, maar er wordt aan gewerkt om dit technische
mankement op te lossen.

De voorzitter:
Die komt in de tweede termijn.

De heer Mohandis (PvdA):
Oké, maakt niet uit.

De heer Van Strien (VVD):
Het wordt wel erg lastig om onze termijn af te draaien als
we niet weten of er plots nog een extra criterium is toegevoegd.
De voorzitter:
Maar ik vind het ook wat te ver gaan om nu te schorsen
voor die brief, met alle respect. Ik geef u wel de gelegenheid
als de brief er …
De heer Van Strien (VVD):
Maar collega's ...
De voorzitter:
Nee, wacht. Als de brief er is, geef ik u de gelegenheid om
daarop te reageren in de tweede termijn.
Dan stel ik voor dat we nu van start gaan met de tweede
termijn. Ik geef als eerst het woord aan de heer Mohandis.
Ik heb zojuist met de heer Van Strien afgesproken dat hij,
als de brief er is, natuurlijk de gelegenheid krijgt om daarop
te reageren. Maar dat doen we dan na de tweede termijn

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

Er is al veel uitgewisseld over de amendementen. We blijven het niet helemaal eens als het gaat om de ontraden
amendementen. Daar zullen we gewoon over moeten
stemmen met elkaar. Dan moeten we kijken hoe dat gaat
uitpakken. Zoals ik ook al in mijn eerste termijn zei: het
wetsvoorstel zoals het hier is neergelegd, moet meer tanden
krijgen om het werkelijke effect te laten gelden. Er zijn ook
andere amendementen ingediend van de collega's waar
wij open naar gaan kijken.
Dank voor het wat meer ontrafelen van de Europese vergelijking. In de eerdere stukken die we hebben gekregen, zoals
de beslisnota, werden percentages genoemd waar de
afgelopen tijd verandering in is gekomen. Ook dat is weer
opgehelderd. Denk aan de eerdere interrupties over oudere
cijfers. Ik baseerde mij op hele actuele cijfers, maar fijn dat
het is opgehelderd.
Voorzitter. Ik kom nog even op het punt van de videoplatforms. Dank voor de uitleg als het gaat om hoe ze in
Vlaanderen — ik noem even de voorbeelden van Facebook,
Instagram, YouTube en TikTok — onder de Vlaamse stimuleringsregeling vallen. Wij zijn heel erg benieuwd wat dat
"vallen" dan precies inhoudt. Ik hoor dat de staatssecretaris
dat ook met interesse volgt. Vandaar de volgende motie.

22 maart 2023
TK 64

64-9-21

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat videoplatforms zoals Facebook, TikTok,
Instagram en YouTube een groot marktaandeel in Nederland hebben en daarbij hoge advertentie-inkomsten genereren;
constaterende dat in België deze videoplatforms ook vallen
onder de stimuleringsregeling en hun bijdrage moeten
leveren aan Vlaamse content;
van mening dat iedereen die verdient aan Nederlandse
content ook moet bijdragen aan de ontwikkeling ervan;
verzoekt de regering te onderzoeken hoe de Vlaamse
regering dit heeft vormgegeven en hoe deze regeling
eventueel toepasbaar zou kunnen zijn in Nederland, en de
Kamer hierover te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Mohandis en
Kwint.
Zij krijgt nr. 22 (36176).
De heer Mohandis (PvdA):
Voorzitter, tot slot. Uiteindelijk gaan wij hier met elkaar
bepalen of we louter een investeringsverplichting accorderen waarvan ook grote streamingdiensten kunnen zeggen
"vink, want dat deden we al" of dat we daadwerkelijk iets
in beweging kunnen krijgen, zodat we de Nederlandse
makers, het creatieve mkb, een impuls kunnen geven. Dat
kan met het amendement om de 80% vast te leggen. Ik
hoop op steun voor dat amendement.
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel, meneer Mohandis. Dan geef ik het woord aan
mevrouw Westerveld van GroenLinks.

Ze had ook een aantal mooie woorden over de toegankelijkheid en over audiodescriptie. Ik weet dat het debat daar
vandaag niet over gaat, maar ik vind het altijd belangrijk
om dit punt te blijven noemen. We moeten ervoor zorgen
dat alle producties die we maken voor iedereen toegankelijk
zijn en dat mensen met een audiovisuele beperking ook
kunnen genieten van al het moois dat wordt gemaakt.
Ongetwijfeld hebben we daar later nog een verdere discussie over, maar ik vind het mooi om te zien dat het in ieder
debat een rol blijft spelen.
Ik wil haar bedanken voor haar positieve oordeel over het
amendement dat we hebben ingediend en dat we inmiddels
zo hebben veranderd dat 80% terechtkomt bij onafhankelijke
producenten. Ik dank de staatssecretaris ook voor de warme
woorden die ons amendement onderstreepten.
Voorzitter. Ik houd wel een beetje een raar gevoel over aan
dit debat. Ik begon dit debat met de vraag: kiezen wij voor
de Nederlandse makers, de Nederlandse zzp'ers en mkb'ers
in de audiovisuele sector, of kiezen we voor de aandeelhouders van Netflix, van Disney en van Amazon? Voor multinationals die gezamenlijk 1.300 miljard dollar waard zijn op
de beurs? Dat is nogal wat. Ik had verwacht dat de Kamer
in brede zin zou kiezen voor de makers, voor de zzp'ers,
voor onze eigen sector. Maar als ik enkele coalitiepartijen
vandaag hoor, dan is die keuze niet zo vanzelfsprekend. Het
is me duidelijk geworden dat de frisse wind van de vorige
fractievoorzitter van de VVD, de heer Dijkhoff, een stille
dood is gestorven. Dan doel ik op het pleidooi dat de VVD
staat voor het midden- en kleinbedrijf en niet voor de multinationals. Vandaag lijkt toch echt een andere keuze
gemaakt te worden.
Voorzitter. Ik zie ook dat enkele partijen vinden dat de
overheid de markt niet moet verstoren, maar vervolgens
wel amendementen indienen om nog meer te sturen op
criteria van de investeringsverplichting. Op sommige punten
vind ik dit soort pleidooien niet heel consequent; laat ik het
maar even zo zeggen.
Voorzitter. Ik wens enkele collega's en ons met elkaar nog
een goede bezinning toe op hoe we straks gaan stemmen
over dit wetsvoorstel. Ik wil hier nogmaals benadrukken
dat de noodzaak om te kiezen voor onze eigen audiovisuele
culturele sector voor mij buiten kijf staat. We gaan nog eens
heel goed naar alle amendementen kijken en aan de hand
daarvan het wetsvoorstel beoordelen.
De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Westerveld. Dan geef ik het woord
aan de heer Van Strien, VVD.

Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
Dank u wel, voorzitter. Ik wil allereerst de staatssecretaris
bedanken voor alle antwoorden op de vragen die we hebben gesteld. Ik wil haar ook danken voor de toezegging die
zij heeft gedaan om ook de heffing mee te nemen in de
evaluatie. Ik heb uit de antwoorden van de staatssecretaris
sowieso begrepen dat, als er straks een evaluatie komt en
daaruit blijkt dat zaken moeten worden aangepast, zij
daarvoor openstaat en er in ieder geval met een open blik
in staat. Dat lijkt me heel belangrijk voor een sector die zo
in beweging is en waarin we zien dat er iedere paar jaar
enorm wat zaken veranderen.

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

De heer Van Strien (VVD):
Dank, voorzitter. En dank ook zeker aan de collega's. Het
was een mooi debat. Dank ook aan de staatssecretaris voor
haar beantwoording. De VVD is er, kan ik wel zeggen, na
deze termijn ietwat minder gerust op dat dit voorstel echt
gaat doen wat het beoogt, namelijk gewoon mooie Nederlandse content voor de consument — want daar gaat het
over, dat is de vraag die voorligt — ook in de toekomst zeker
te stellen. Als in een ware soap, had de staatssecretaris wat
ons betreft ook nog een klein verrassinkje voor ons in petto,
namelijk dat ze de zorgvuldige procedure even verlaat als

22 maart 2023
TK 64

64-9-22

het gaat over dat percentage. Als reactie op de heer
Mohandis zeg ik ook nog: als je afspreekt dat je een percentage in de wet opneemt en dat gaat consulteren, dan dien
je dat te doen. Als je zegt "ik heb dat percentage überhaupt
niet meer", is het natuurlijk niet gek dat je niet meer gaat
consulteren. Dit voor zover het kleine interruptiedolksteekje
dat hij probeerde uit te delen.
De heer Kwint (SP):
Maar nou effe. Sorry, ik bedoel: dat de VVD onaangenaam
verrast is door een positief preadvies van de staatssecretaris, dat kan. Prima, maar daar dan gaan we daar op de
inhoud over discussiëren. Het gaat nu al een kwartier over:
ja, er is een procesafspraak gemaakt om tot een bepaald
percentage te komen en dat wordt nu door de Kamer
doorkruist en ik snap niet waarom de staatssecretaris dat
accepteert. U heeft zelf op precies hetzelfde artikel een
amendement ingediend om te zeggen: nee, 0%, geen verplichte afname. Dat is toch ook een percentage?
De voorzitter:
Dank u wel. Meneer Van Strien.
De heer Van Strien (VVD):
De heer Kwint was kennelijk — dat siert hem ook — al zo
opgewonden over de interruptie die hij ging plaatsen, dat
hij niet hoorde wat ik net tegen de heer Mohandis zei. Daar
gaat het juist om. Als je een percentage in de wet zet en
zegt dat je gaat zoeken — dat is wat letterlijk in de memorie
van toelichting staat — wat dat percentage zou moeten zijn
en je dat vervolgens gaat consulteren bij de sector, dan
moet je dat ook doen. Maar als je dan vervolgens zegt "ja,
maar dat percentage hoeft helemaal niet", dan haal die die
hele bepaling eruit en dan is er ook niks te consulteren. En
daarbij: ten aanzien van de inhoudelijke appreciatie hebben
wij ook aangegeven dat wij het er niet mee eens zijn. Het
is dus tweeledig. Het is niet alleen het een. Het is het ander.
Samen denken wij: dat is toch wel een bijzonder vreemde
gang van zaken.
De voorzitter:
Tot slot, de heer Van Kwint. Of Kwint. De heer Kwint. De
heer Ván Strien.
De heer Kwint (SP):
Ik ga ervan uit dat ik voor het eind van de tweede termijn
ook een tweede achternaam heb en dan als heer van adel
het pand verlaat.
De voorzitter:
Het is nu mogelijk, hè, een dubbele achternaam.
De heer Kwint (SP):
Dat tweede punt, dat u het inhoudelijk ergens niet mee eens
bent: we zijn niet van suiker en dat kunnen we allemaal
prima hebben. Maar u stelt toch zelf voor om het hele percentage te schrappen, om de hele grondslag van het percentage te schrappen, en dus ook de grondslag om te
komen, in overleg met de sector, tot een percentage?

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

De heer Van Strien (VVD):
Als je de hele bepaling eruit haalt, is er toch ook niks meer
om te consulteren? Oftewel: het is iets anders. Als je zegt
"we gaan op deze manier interveniëren in de markt", als je
zegt dat je dat gaat doen, dat je een percentage gaat vaststellen, dan ga je dat percentage consulteren met de sector.
Dat is een toezegging die is gedaan. Als je vervolgens zegt
"weet je, we gaan het niet meer doen", dan hoef je ook niet
te consulteren. Volgens mij is het een en een is twee,
appeltje, eitje of hoe je het ook wilt noemen.
De voorzitter:
Ja, dank. Ik kijk even naar de collega's. Het is de tweede
termijn. Een nieuw punt wil ik nog wel toestaan, maar het
is voldoende uitgewisseld en uw collega's hebben ook nog
een aantal debatten vanavond. Ja, ja, ja. Heel kort, meneer
Mohandis, als het een nieuw punt is.
De heer Mohandis (PvdA):
Waar het om gaat — we hoeven het niet eens te zijn over
het wel of niet vastleggen van die 80%, daar gaat het ook
niet om — is dat u gewoon een amendement heeft ingediend voordat u de appreciatie hoorde van de staatssecretaris over het amendement zojuist. U zegt dan "ja, maar als
we een ander proces gaan volgen" et cetera, maar u komt
met een amendement …
De voorzitter:
De heer Van Strien komt met …
De heer Mohandis (PvdA):
De heer Van Strien komt met een amendement en dat
amendement lag er al voordat de staatssecretaris haar
appreciatie heeft gegeven. Ik zoek even naar het punt dat
u probeert te maken.
De heer Van Strien (VVD):
Dan vinden we elkaar daar, want ik zoek ook even naar het
punt dat u nu probeert te maken. Ik ga proberen om het te
begrijpen. In de wet staat: we gaan een percentage doen.
We gaan dan wel eerst zorgvuldig met de sector kijken waar
dat landt en dat gaan we dan vervolgens consulteren. Wij
zeggen: ja, maar we willen het hele percentage niet. Dan
kom je toch ook niet in de consultatiefase? En dat we dat
van tevoren doen? Volgens mij hebben we met zijn allen
afgesproken om elkaar niet te verrassen, zoals mevrouw
Wuite tijdens het debat al aangaf, en dat we ruim van
tevoren de amendementen hier neerleggen, zodat we kunnen kijken of we die handhaven of niet. Dat is volgens mij
gewoon zorgvuldig parlementair werk.
Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
Dit betoog is toch vrij bizar? Op het moment dat wij een
percentage willen vastleggen dat ten goede komt aan de
sector en waar de sector achter staat, dan moeten we de
sector consulteren. Daar maakt de heer Van Strien al heel
lang een procedureel punt van. Hij sloopt gewoon alles. Hij
zet het percentage op nul en dan hoeven we de sector niet
te consulteren, omdat we het hele percentage schrappen.
Dat is toch inconsistent?

22 maart 2023
TK 64

64-9-23

De heer Van Strien (VVD):
U geeft mij de gelegenheid om er elke keer op terug te
komen, omdat u de hele tijd die vraag blijft stellen. Volgens
mij heb ik al duidelijk uitgelegd dat we dat percentage niet
hoeven en dat we daarom ook niet hoeven te consulteren
waar dat percentage redelijkerwijs op zou moeten uitkomen.
De voorzitter:
U vervolgt uw betoog.
De heer Van Strien (VVD):
Dank.
We gaan ons beraden op de potpourri aan amendementen
die zijn ingediend bij dit voorstel. Ik kijk ook zeker uit naar
de brief die is toegezegd, over dat men met de nieuwe criteria onder druk staat. Ik wil de toezegging dat we daar nog
over mogen debatteren.
Ik dank u in ieder geval voor dit mooie debat over cultuur.
De voorzitter:
Dank u wel, meneer Van Strien. Dan geef ik het woord aan
de heer Bosma van de PVV.

De heer Martin Bosma (PVV):
Voorzitter. Dit is een dramatische ontwikkeling. Deze
staatssecretaris komt voor het eerst met een wet en gebruikt
de verdediging van die wet meteen om het einde van haar
politieke carrière aan te kondigen. Althans, ze kondigt haar
vertrek aan uit politiek Den Haag. Ze zegt: na deze kabinetsperiode word ik ondernemer. Dat vind ik opvallend, ook
qua timing, gezien de verkiezingen van vorige week. Wat
weet zij dat wij niet weten? Er wordt volop gespeculeerd
over het einde van dit kabinet en nu hebben we een
bewindspersoon die zegt: na deze kabinetsperiode kom ik
niet terug. Wat weet zij dat wij niet weten?
Ik vind het ook opvallend dat de staatssecretaris zojuist bij
de verdediging zei: een aantal mensen heeft bezwaren tegen
en kritiek op deze wet — ze noemt mijn naam en de naam
van mevrouw Werner — en we gaan die evalueren. Die
evaluatie vindt plaats over vier jaar. Wie is er dan niet? Deze
staatssecretaris, want zij heeft zojuist haar vertrek uit politiek
Den Haag medegedeeld. Ze zegt: jongens, ik heb een goed
plan; we gaan evalueren, maar ik ben daar lekker niet bij.
Ja, zo kan ik ook evalueren. Ik vind dat op z'n minst opvallend. Zoiets hebben we nog nooit meegemaakt: bij je eerste
wet meteen mededelen dat je na deze kabinetsperiode weer
gaat ondernemen.
Voorzitter. Ik weet nog niet hoe ik over deze wet ga stemmen. Ik ga daar eens een nachtje of twee over slapen. Ik
weet het nog niet. Ik was redelijk positief over deze wet,
omdat die misschien iets zou doen voor de Nederlandse
cultuur. Het fundament van de Nederlandse cultuur is onze
taal. In deze wet staan een aantal boterzachte voorwaarden,
waar elke advocaat een loopje mee kan nemen. Dat gaat
ook gebeuren. Die Netflixjongens en die Zuidasadvocaten
zijn zo link als een loden deur. Zij hebben die voorwaarden

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

allang bekeken en zich een slag in hun toga gelachen. Zij
zien de facturenfabriek alvast op gang komen.
Deze staatssecretaris zegt: dat Nederlands is niet zo
belangrijk, want het is een internationaal podium. Ik zou
denken dat zij in de eerste plaats de Nederlandse taal zou
willen hooghouden, maar dat doet ze niet. Dan denk ik:
waar gaat het dan om? Blijkbaar gaat het niet om cultuur,
maar om een bedrijfstak en om werkgelegenheid. Dat mag.
Sterker nog, dat sluit aan bij het huidige cultuurbeleid,
waarbij gewoon sprake is van een overdracht naar de achterban van D66 en GroenLinks. Er wordt geld naar die
mensen gesluisd. Deze staatssecretaris mag in vier jaar 1
miljard extra uitgeven. Dat geld gaat naar haar achterban.
Het is gewoon puur cliëntelisme. Het gaat naar het Media
Park en naar de grachtengordel. Dat is in lijn met haar
beleid, maar ik weet niet of ik heel erg enthousiast moet
zijn als we hiermee een sector aan omzet en klandizie willen
helpen. Ik ga er dus nog een nachtje over slapen.
Ik stel wel vast dat de weigering van deze staatssecretaris
om de Nederlandse taal te verdedigen helemaal in lijn is
met het nieuwe D66. Ik doel dan niet op het D66 van Aad
Nuis en Boris Dittrich, maar op het huidige D66, dat bijvoorbeeld zorg draagt voor de verengelsing van onze universiteiten. Zo krijgen we een Engelstalige elite. De taal van
Vondel wordt echt per week uitgehold op universiteiten.
Dat is een ongelofelijke aanval op onze cultuur en op de
taal van Vondel. Ten gevolge daarvan zien we binnensteden
van studentensteden in rap tempo verengelsen. Dat wordt
ook met de week erger. Ga gewoon eens naar een kledingwinkel in Groningen of probeer eens een biertje te bestellen
in Amsterdam. Dat schijnt allemaal in het Engels te moeten.
Dat komt door D66-beleid. De weigering van deze D66staatssecretaris om de taal van Vondel te verdedigen past
daarin. Ik wens deze staatssecretaris in ieder geval veel
succes in haar volgende loopbaan, na deze kabinetsperiode.
De voorzitter:
Dank u wel, meneer Bosma. Dan geef ik het woord aan de
heer Kwint, SP.

De heer Kwint (SP):
Dank, voorzitter. Het is een beetje een raar debat als je het
zo op een rijtje zet. Ik kan het niet anders zeggen. We
beginnen met een aantal oppositiepartijen die uiteenzetten
dat ze de wet toch maar een soort slap bouillonnetje vinden,
waar ze graag een stevige, gekruide soep hadden gehad.
Vervolgens is diezelfde oppositie ongeveer drie uur lang
bezig om de smeulende resten van het wetsvoorstel te
redden van een bloeddorstige coalitie die het het liefst
helemaal aan stukken wil scheuren. Dat maak ik niet elke
dag mee, moet ik heel eerlijk zeggen. Ik vind het vrij bizar
om te zien. Op zich maakt dat het debat wel interessant,
hoor, daar allemaal niet van, maar ik vind het echt problematisch om te zien hoe deze wet aan alle kanten in de wiek
geschoten wordt om tegemoet te komen aan de belangen
van primair de grote streamingmaatschappijen. Daar was
deze wet nou niet voor bedoeld. Het gaat over het percentage van de afdracht. Het gaat over het percentage onafhankelijke producenten. Het gaat over de genre-indeling. Op
al die punten wordt geprobeerd om de strekking van deze
wet af te zwakken. Dat lijkt mij dus een slecht idee. Als er
iets is aan deze wet wat niet deugt, dan is het dat hij niet

22 maart 2023
TK 64

64-9-24

ver genoeg gaat. Wij zien in ieder geval het belang van deze
richting wel degelijk.
Ik zou overigens in het kader van het belang van die richting
ook nog wel aan de staatssecretaris willen vragen of ze in
haar tweede termijn kort kan ingaan op de twee punten die
de heer Bosma maakte over de dreigende juridisering. Ik
weet niet of het zijn hoofdargument was, maar ik vind wel
dat we uiteindelijk zeker moeten weten dat zijn zorg,
namelijk dat er uiteindelijk Zuidasadvocaten gaan procederen en in het gelijk gesteld worden, niet bewaarheid wordt.
Ik zou niet graag willen dat dat gebeurt, dus ik zou nog wel
graag willen dat de staatssecretaris daar nog wat uitgebreider op ingaat.
Dan heb ik twee moties. Eén gaat over het punt waarover
ik het al eerder met de staatssecretaris had, namelijk eerlijke
betaling in de filmsector en hoe we er eventueel voor kunnen zorgen dat de investeringsverplichting daar een positieve bijdrage aan levert.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat het kabinet voornemens is om een
investeringsverplichting ten behoeve van het Nederlands
cultureel audiovisueel product in te voeren;
constaterende dat audiostreamers niet in dit wetsvoorstel
zijn meegenomen;
van mening dat ook in de audiosector in al zijn diversiteit
noodzaak bestaat het Nederlands cultureel product te
ondersteunen;
verzoekt de regering spoedig te onderzoeken hoe er gekomen kan worden tot een investeringsverplichting of een
heffing gericht op audiostreamingpartijen, met als doel het
ondersteunen van de Nederlandse audiosector,

Motie

en gaat over tot de orde van de dag.

De Kamer,

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Kwint en Wuite.

gehoord de beraadslaging,
overwegende dat deze wet mede beoogt om mensen die
bijdragen aan het creëren van Nederlandse audiovisuele
producties een betere positie te geven;
verzoekt het kabinet in overleg met de sector ervoor zorg
te dragen dat de producties die via de investeringsverplichting het licht zullen zien, ook een bijdrage leveren aan het
bereiken van fair pay binnen de Nederlandse audiovisuele
sector,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Kwint, Mohandis,
Westerveld en Wuite.

Zij krijgt nr. 24 (36176).
De heer Kwint (SP):
Er stond "investering" in het dictum, maar dat moet
"investeringsverplichting" zijn. Ik heb vast een pen bij me.
Kijk, daar is ie al. Ik schrijf het er even bij: "verplichting". Zo
heb ik stiekem ook nog de nodige tijd gebruikt, zodat al
mijn collega's goed hebben kunnen luisteren en dit voorstel
op zich hebben kunnen laten inwerken. Ik reken dus op
brede steun.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mevrouw Werner
van het CDA.

Zij krijgt nr. 23 (36176).
De heer Kwint (SP):
Dan kom ik op mijn voorstel voor de audiostreaming en de
afdracht daarvan. Iets is mij nog niet helemaal duidelijk.
Als de Europese grondslag ontbreekt, betekent dat dan dat
het amendement niet kan? Of betekent dat dat het amendement niet noodzakelijkerwijs volgt uit de Europese richtlijn,
maar dat we dat gewoon gaan doen als wij daar met z'n
allen toe besluiten? Dat was mij niet helemaal duidelijk. Het
ingewikkelde met dit soort voorstellen is namelijk altijd het
volgende. We hebben het nu over een wijziging van de
Mediawet die gaat over streamingplatforms. Mijn voorstel
is een wijziging van de Mediawet die gaat over streamingplatforms, dus als dit niet het passende moment is, dan
ben ik benieuwd of we ergens in de komende jaren een
moment gaan zien waarop het wel passend is. Als het
onmogelijk is, dan hoor ik dat ook graag. Dan heb ik
natuurlijk, voorbereid als ik ben, een motie achter de hand.

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

Mevrouw Werner (CDA):
Voorzitter, dank. Dank natuurlijk in de eerste plaats aan de
staatssecretaris voor de beantwoording van alle vragen.
Wij zijn er natuurlijk nog steeds van overtuigd dat de
Nederlandse taal leidend moet zijn. Daar stappen we uiteraard niet van af. Als we het hebben over Nederlandse content waar we onszelf in herkennen, denk ik dat de taal bij
uitstek ontzettend belangrijk is en daarin hoorbaar moet
zijn.
Verder heb ik in het debat de heer Mohandis en volgens
mij ook mevrouw Westerveld de hand gereikt op het punt
van het percentage. Het amendement is inderdaad aangepast naar 80%. Ik begrijp dit amendement ook heel erg
goed. Je wil natuurlijk dat er makers zijn die die content
vervolgens produceren en dergelijke. Het enige punt dat ik
heb, is de vraag of dit echt haalbaar is. Maar als alle autonome producenten hier echt onder vallen — dus werkelijk
echt allemaal — zou ik me best kunnen voorstellen dat dit

22 maart 2023
TK 64

64-9-25

zou kunnen gaan werken. Daar ben ik in mijn hoofd dus
zeker al mee bezig.

field wordt gecreëerd. Dat hoorde ik niet en dat verbaasde
me eigenlijk.

Laten we die genres alsjeblieft loslaten, want dat betekent
gewoon meer spreiding, meer pluriformiteit, meer publiek
en uiteindelijk ook meer werkgelegenheid.

Het is ook nog eens een keer zo dat er risico's zijn dat grotere streamingdiensten kunnen uitvallen. Dat geeft weer
instabiliteit voor de middelen en investeringen die je juist
wil creëren, juist ook omdat we zien dat die streamingdiensten wat dat betreft enorm in ontwikkeling zijn. Er komen
gewoon heel vaak en steeds meer streamingdiensten bij.
Ik vond het argument "het gaat om een beperkt aantal en
het gaat om verwaarloosbaar geld" nog niet helemaal
overtuigend. Elk budget dat we kunnen creëren, helpt om
de culturele en creatieve sector en filmmakers te steunen
en dat product zeker te stellen en een goede honorering
daarvoor te stimuleren. Helaas blijf ik dus wel bij het
amendement. Het is niet zo dat ik op basis van de woorden
en appreciatie van de staatssecretaris mijn amendement
intrek. Dat had natuurlijk ook gekund, in alle eerlijkheid. Dat
is in mijn geval niet zo. Ik hoop wat dat betreft dat er brede
steun is binnen deze Kamer om het amendement toch te
laten passeren en dat er veel aan wordt gedaan om de wet
nog mooier te maken. Maar het is vooral belangrijk dat mijn
partij vindt dat deze wet er moet komen, dat de middelen
die de wet beoogt vrij te maken zorgen voor nog veel meer
moois, ontwikkeltijd en rust en dat er een kwalitatief goed
product ontstaat waar we trots op mogen zijn.

Ik heb ook nog een motie.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat er een investeringsverplichting ingevoerd
wordt voor grote streamingdiensten;
overwegende dat deze verplichting bedoeld is om Nederlandse culturele producties te beschermen, maar dat
onduidelijk is hoe de genres en criteria in de praktijk werken
en of het beoogde doel behaald wordt;
verzoekt de regering om jaarlijks een overzicht naar de
Kamer te sturen waarin staat welke producties afgelopen
jaar onder de investeringsverplichting vielen en hoe deze
producties aan de criteria en genres voldoen zoals opgesteld
in de Wet investeringsverplichting,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Werner en Wuite.
Zij krijgt nr. 25 (36176).
Dank u wel, mevrouw Werner. Dan geef ik tot slot het woord
aan mevrouw Wuite van D66.

Mevrouw Wuite (D66):
Voorzitter, ik zat zo rustig te luisteren en ik dacht "ik ben
voorlopig nog niet", maar dat was wel het geval. Ik ben de
hekkensluiter.
Voorzitter. Ik wil vooral de staatssecretaris bedanken voor
haar antwoorden en haar visie op het invoeren van deze
wet. Ik vond het een ongelofelijk interessant, inhoudelijk
debat. Het is wat dat betreft hartstikke goed om Cultuur en
Media veel meer plenair te behandelen, hopelijk ook met
veel kijkers. Dat is, denk ik, heel goed voor dit land.
De staatssecretaris heeft diverse toezeggingen gedaan, ook
dank daarvoor. Ze heeft ook appreciaties gegeven. De
voorzitter gaf aan dat ik overtuigd was toen de minister de
appreciatie van mijn amendement gaf. Ik gaf in non-verbale
signalen aan dat dat niet het geval was. Maar voor het
verloop van het debat en de consultaties en beraadslagingen liet ik het even rusten. Ik was namelijk niet volledig
overtuigd. Mijn vraag aan de staatssecretaris is om in de
tweede termijn nog heel even in te gaan op het volgende.
Er staat namelijk in de Europese richtlijn, en het staat ook
in de wet, dat die 2 miljoen een grens is van wat klein is.
Het wordt dus aangemoedigd dat zo veel mogelijk streamingdiensten meedoen en dat er een eerlijk level playing

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

Dank, voorzitter, en dank aan de staatssecretaris.
De heer Van Strien (VVD):
Dank aan mevrouw Wuite. Dan toch nog een kleine herhaling van wat we ook met de heer Mohandis hebben gewisseld. Uw amendement gaat over de omzetdrempel verlagen
van 10 miljoen naar 2 miljoen. Dan zorg je ervoor dat het
voor alle streamers die tussen 2 miljoen en 10 miljoen zitten
aantrekkelijk wordt om de productie buiten Nederland te
settelen, omdat ze dan zijn vrijgesteld. Daarover ging het
debatje met de heer Mohandis. Hoe kijkt u daartegen aan?
Mevrouw Wuite (D66):
Ik deel wat de heer Mohandis daarover aangaf, namelijk
dat ik die zorg op dit moment niet deel. Een evaluatie is om
heel veel redenen nodig, om de werking, effectiviteit en
impact van deze wet goed te volgen en over vier jaar te
meten. Ik zie dat risico niet. Ook in andere buurlanden zijn
er soortgelijke regels. Dus als ze zich ergens anders willen
vestigen, komen ze misschien soortgelijke situaties tegen.
Dus ik denk dat deze streamingsdiensten blijven. Ik denk
dat we een heel mooi pakket aan stimulering weten te creëren. Met die verlaging van 10 miljoen naar 2 miljoen wordt
het nog mooier, is mijn overtuiging, en komt er een eerlijk
level playing field, zoals ik zei. Want ook wij zijn behoorlijk
liberaal en hebben wel degelijk vertrouwen in de marktwerking. Maar we vinden wel dat als er alle reden is — en dat
wordt bevestigd — om in te grijpen en bij te sturen, we dat
zo goed mogelijk moeten doen.
De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Wuite. Daarmee zijn we aan het einde
gekomen van de tweede termijn van de kant van de Kamer.
De staatssecretaris heeft aangegeven ongeveer tien minuten
nodig te hebben om zich voor te bereiden. Ik schors de
vergadering tot net even over 17.45 uur.

22 maart 2023
TK 64

64-9-26

De vergadering wordt van 17.36 uur tot 17.53 uur geschorst.
De voorzitter:
Aan de orde is de tweede termijn van de kant van het
kabinet van het debat over de wijziging van de Mediawet
2008. De brief waarom is verzocht, is naar de Kamerleden
verstuurd. Ik geef het woord aan de staatssecretaris.

De voorzitter:
Er was nog één vraag van mevrouw Wuite, over Caribisch
Nederland en de toepassing van het wetsvoorstel. Zij vroeg
of u daar eventueel nog schriftelijk voor de stemmingen op
terug kan komen. Is dat mogelijk?
Staatssecretaris Uslu:
Ja, dat is mogelijk.

Staatssecretaris Uslu:
Dank u wel, voorzitter. De brief is inderdaad al verstuurd.
Ik zal eerst de vragen behandelen. Of zal ik eerst de moties
behandelen? Is er een voorkeur?

Mevrouw Wuite (D66):
Voor een verdere duiding: dat kan ook na de stemmingen,
hoor.

De voorzitter:
Ja, misschien kunt u eerst de vragen beantwoorden en dan
de appreciaties van de moties geven.

De voorzitter:
Na de stemmingen?

Staatssecretaris Uslu:
Dat is goed. Mevrouw Wuite vroeg of ik een evaluatieplan
met de Kamer wil delen. Dat wil ik uiteraard, maar wel pas
over een jaar of twee, ruim voordat de evaluatie plaatsvindt.
Dat geeft ook ruimte om te kijken hoe de maatregel in de
praktijk werkt en welke aspecten evaluatie behoeven. Dat
geeft ons iets meer inzicht.
Dan kom ik nog even op de Nederlandse taal, waar de heer
Bosma nog vragen over had. Engelstalige producties zijn
echt de uitzondering. Bijna alle producties zijn Nederlandstalig. Dat vind ik prachtig. Dat wil ik hierbij nog eens
bevestigen. Maar laten we een film die belangrijk kan zijn
voor de Nederlandse cultuur en geschiedenis, en voor de
Nederlandse talenten die daaraan werken de kans geven
om internationaal door te breken.
De heer Bosma gaf ook nog aan de criteria lastig te vinden.
Het criterium gerelateerd aan de Nederlandse cultuur,
geschiedenis, politiek en maatschappij is breed, maar niet
vaag. Het is wel breed. Bovendien moet een productie altijd
voldoen aan twee concrete criteria. Die kunnen zijn: een
origineel Nederlands scenario, een scenario gebaseerd op
een Nederlands literair werk, of dat er Nederlands of Fries
wordt gesproken. De combinatie van criteria is daarmee
ook helder en werkbaar. Wij verwachten niet dat dit tot
juridische problemen zal leiden.
Mevrouw Werner vroeg naar Talpa Productions en vroeg
of dit een onafhankelijke producent is. "Autonoom" noemde
mevrouw Werner dat. We hanteren de definitie uit de
Mediawet. Deze ziet op eigendomsstructuren, maar met
betrekking tot Talpa weet ik niet hoe dat zit. Dus iedereen
zou kunnen kijken naar de definitie van autonome producenten in de Mediawet.
De heer Bosma maakt zich zorgen over mijn verdere loopbaan. Ik ben met heel veel plezier staatssecretaris Cultuur
en Media. Ooit hoop ik inderdaad wel weer ondernemer te
worden, want dat is ook echt ontzettend leuk.
Dan de moties.

Tweede Kamer

Mevrouw Wuite (D66):
Het gaat er wel om dat het schriftelijk wordt uiteengezet,
want anders maak ik mezelf ook belachelijk.
Staatssecretaris Uslu:
Excuus, ik dacht dat ik dat al had toegezegd, maar hierbij
zeg ik het toe.
De voorzitter:
Prima. Dank u zeer. Dan de moties.
Staatssecretaris Uslu:
Dan de moties.
Met de motie op stuk nr. 22 vraagt de heer Mohandis te
onderzoeken hoe de Vlaamse regering haar voorstel heeft
vormgegeven met betrekking tot videoplatformen zoals
TikTok en YouTube en sociale media zoals Instagram en
Facebook, en te kijken of dit type aanbieders ook in de
Nederlandse maatregel ondergebracht kunnen worden. Ik
geef deze motie oordeel Kamer.
De heer Kwint heeft de motie op stuk nr. 23 ingediend, over
fair pay en makers die werken aan producties die onder de
investeringsverplichting vallen. Ik geef deze motie oordeel
Kamer en wil daarbij nog het volgende opmerken. Ik maak
me sterk voor de positie van makers. Hierbij staan fair
practice en in het bijzonder fair pay centraal, maar het blijft
een verantwoordelijkheid voor werkgevers en opdrachtgevers om makers goed te betalen. Dat wil ik toch elke keer
benoemen.
Dan de motie op stuk nr. 24, van de heer Kwint. Ik kan deze
motie niet oordeel Kamer geven op deze manier. Ik kan wel
oordeel Kamer geven als u mij vraagt te onderzoeken of
een heffing of investeringsverplichting mogelijk en/of uitvoerbaar is voor de audiosector.
De voorzitter:
Ik kijk even naar de heer Kwint of hij zich kan vinden in deze
interpretatie.

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

22 maart 2023
TK 64

64-9-27

De heer Kwint (SP):
Ik snap dat er altijd een politieke weging moet plaatsvinden
of je het gaat doen of niet, dus of en hoe vind ik prima. Als
we op zo'n manier een uiteenzetting krijgen over hoe het
eventueel zou kunnen en het niet alleen een ja of nee is,
dan kunnen we daar volgens mij in de toekomst mee verder.
De voorzitter:
En daarmee krijgt …

De heer Martin Bosma (PVV):
Ik zou ook graag onder het amendement op stuk nr. 18 van
mevrouw Werner inzake de Nederlandse taal willen staan.
De voorzitter:
Ik kijk even naar mevrouw Werner of dat mag.
De heer Martin Bosma (PVV):
Mevrouw Werner is het ermee eens.

De heer Kwint (SP):
Zal ik met zo'n kleine wijziging nog even een gewijzigde
versie indienen?

De voorzitter:
Dat gaan we dan op die manier doen. U moet dan wel een
gewijzigd amendement indienen.

De voorzitter:
Dat stellen wij zeer op prijs.

Daarmee zijn we aan het einde gekomen van deze beraadslaging.

De heer Kwint (SP):
Dat is een kleine moeite.

De algemene beraadslaging wordt gesloten.

De voorzitter:
Dank u zeer. Dan krijgt motie op stuk nr. 23 oordeel Kamer.
Staatssecretaris Uslu:
Dan motie op stuk nr. 24 van mevrouw Werner over de
jaarlijkse rapportage. Deze motie geef ik ook oordeel Kamer.
Het commissariaat houdt jaarlijks de resultaten van de
investeringsverplichting bij. Daaronder valt ook de vraag
of de producties waarin geïnvesteerd is, voldoen aan de
criteria. Dus deze motie geef ik ook oordeel Kamer.

De voorzitter:
Ik dank de staatssecretaris voor haar uitgebreide beantwoording in haar eerste wetsvoorstel plenair. Ze heeft natuurlijk
al wel eerder een wetgevingsoverleg gehad. Veel dank
daarvoor. Ik dank de woordvoerders voor een heel mooi
debat en de mensen op de publieke tribune, die in alle stilte
geboeid hebben geluisterd naar het debat.
Wij gaan volgende week dinsdag stemmen over het wetsvoorstel, de amendementen en de moties. Ik schors de
vergadering tot 19.00 uur en dan gaan we verder met een
aantal tweeminutendebatten.
De vergadering wordt van 18.01 uur tot 19.00 uur geschorst.

De voorzitter:
Ik had de heer Van Strien nog beloofd, naar aanleiding van
de brief, om te kijken of daar …
Mevrouw Wuite dan tot slot.
Mevrouw Wuite (D66):
Ik weet niet of ik deze ruimte daarvoor kan gebruiken, maar
ik zou graag aan de indieners vragen of ik onder de moties
op de stukken nrs. 23, 24 en 25 mee zou mogen doen.
De voorzitter:
De moties op de stukken nrs. 23, 24 en 25? Dan ga ik ze
gewoon allemaal af. De moties op de stukken nrs. 23 en 24
zijn van de heer Kwint. Hij vindt dat geen probleem.
Mevrouw Werner, het is ook een verzoek aan u. Van
mevrouw Werner mag mevrouw Wuite onder de motie op
stuk nr. 25 staan. Dan gaan we dat meteen op die manier
doen.
Dan de heer Bosma van de PVV.

Tweede Kamer

Invoering investeringsverplichting ten
behoeve van Nederlands cultureel
audiovisueel product

22 maart 2023
TK 64

64-9-28