Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3418
Vragen van het lid Maij (PvdA) aan de Minister van Buitenlandse Zaken over
het bericht dat de Duitse regering meent dat Turkije islamitische organisaties
en terreurgroepen steunt (ingezonden 19 augustus 2016).
Antwoord van Minister Koenders (Buitenlandse Zaken) (ontvangen
5 september 2016)
Vraag 1
Wat is uw reactie op het bericht dat uit uitgelekte stukken van de Duitse
regering zou blijken dat Turkije met medeweten van president Erdogan
islamitische organisaties en terreurgroepen steunt?1
Antwoord 1
Het kabinet is bekend met het artikel en met eerdere berichten die spreken
over de vermeende steun vanuit Turkije aan diverse groeperingen in de regio.
Vraag 2
Wat is er waar van deze berichten? Bent u bereid hierover met uw Duitse
collega in overleg te treden en de resultaten van uw bevindingen aan de
Kamer te sturen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
De gestelde vragen door de Bondsdag zijn deels openbaar beantwoord,
waarbij opgemerkt dient te worden dat het openbare deel van de antwoorden
nog niet gepubliceerd is door de Bondsdag. Het gelekte deel, dat vertrouwelijk is, bevat slechts een element in de Duitse visie op Turkije, zo stelde de
Duitse Minister De Maizière op donderdag 18 augustus jl. Duitsland heeft
onderstreept dat Turkije een partner is en blijft in de strijd tegen terrorisme.
Het Duitse regeringsbeleid is daarmee in lijn met het huidige kabinetsbeleid.
Een additioneel overleg om dit te bespreken is hiervoor niet vereist.
Vraag 3, 4, 5 en 6
Welke gegevens omtrent de banden met en steun van Turkije aan islamitische
organisaties en terreurgroepen zijn de Nederlandse regering bekend? Sinds
wanneer?
Hoe duidt u deze zorgelijke berichten over Turkije?

1

ah-tk-20152016-3418
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

NRC Handelsblad: Turkije steunt terrorisme. 17 augustus 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Indien deze berichten over Turkije kloppen, welke gevolgen zouden die
kunnen of moeten hebben voor de relatie met Turkije, onder andere met
betrekking tot het toekomstige EU-lidmaatschap en de vluchtelingendeal?
Deelt u de mening dat de koers van Turkije zeer zorgelijk is? Op welke wijze
kunt u er, tevens in Europees verband, aan bijdragen dat Turkije wordt
aangesproken op dubieus beleid en gedrag?
Antwoord 3, 4, 5 en 6
Het kabinet onderstreept, net als de Duitse regering, dat Turkije een partner is
en blijft in de strijd tegen terrorisme. Het kabinet heeft meermaals in
Kamerstukken en in openbare samenvattingen van het Dreigingsbeeld
Terrorisme Nederland geschreven over de rol van de Turkse regering in de
strijd tegen ISIS. Sinds de diverse aanslagen op Turks grondgebied zijn er
tekenen dat Turkije de dreiging vanuit ISIS steviger bestrijdt. Deze inspanningen zijn versterkt door onder andere op te treden tegen ISIS-presentie in
Turkije en door de grens met het door ISIS gecontroleerde gebied in Syrië
strenger te controleren.
Het kabinet kan bevestigen dat Turkije contacten onderhoudt met de
Egyptische Moslimbroederschap, Hamas en verschillende gewapende
oppositiegroepen. Daarbij dient opgemerkt te worden dat de Egyptische
Moslimbroederschap door de Europese Unie en Nederland niet is aangemerkt
als een terroristische organisatie. Turkije, net als vele andere landen in de
regio, beschouwt Hamas als de in 2006 democratisch verkozen regering van
de Palestijnen en daarom als legitiem gekozen gesprekspartner.
Het feit dat de Turkse regering contacten onderhoudt met één of meer
organisaties die door de Europese Unie en Nederland als terroristisch zijn
aangemerkt is geen reden om de samenwerking met Turkije op terrorismebestrijding in brede zin te heroverwegen. Het kabinet blijft samenwerken met
Turkije in de strijd tegen terroristische organisaties die door beide landen,
dan wel door de Europese Unie en Turkije, zoals zodanig zijn aangemerkt.
In gesprekken met Turkije benadrukt Nederland dan ook dat inspanningen
gewenst blijven om activiteiten van terroristische organisaties en daaraan
gelieerde strijders te frustreren en waar mogelijk te voorkomen, met name
door nadruk te leggen op versterking van de grenscontrole.
Het kabinet is niet van mening dat de EU-toetredingsonderhandelingen met
Turkije of de uitvoering van de EU-Turkije Verklaring van 18 maart jl. gestopt
moeten worden omwille van deze berichtgeving in de Duitse pers. Het
EU-toetredingstraject is aan strenge criteria onderhevig waarbij Turkije aan
alle geldende benchmarks zal moeten voldoen. Daarbij zij opgemerkt dat het
kabinet van mening is dat er op dit moment, in het licht van de ontwikkelingen in de rechtsstaat in Turkije sinds de couppoging van 15 juli jl., geen
sprake kan zijn positieve stappen in het EU-toetredingstraject. Wat betreft de
EU-Turkije Verklaring van 18 maart jl. over de migratiecrisis heeft het kabinet
uw Kamer eerder bericht dat de afspraken met Turkije nodig waren en zijn
om gezamenlijk grip te krijgen op de vluchtelingenstroom. De samenwerking
tussen de EU en Turkije is op dit dossier op alle niveaus onveranderd
voortgezet.
Vraag 7
Deelt u tevens de mening dat alles op alles moet worden gezet om met
Turkije in gesprek te blijven, om ervoor te zorgen dat de banden tussen de
Europese Unie en Turkije niet steeds verder verslechteren, mede gelet op de
geopolitieke implicaties die dat heeft? Zo ja, op welke wijze wordt dit
ingevuld?
Antwoord 7
De Europese Unie en het kabinet zullen blijven samenwerken met Turkije in
de strijd tegen terrorisme. Deze samenwerking vindt plaats binnen de reeds
bestaande bilaterale en multilaterale overleggen en samenwerkingsvormen
waarvan Nederland en Turkije deel uit maken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2