Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 2753

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 januari 2019
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij twee fiches,
die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
Fiche: Mededeling over een sterkere internationale rol van de euro en
aanbeveling over de internationale rol van de euro op het gebied van
energie (Kamerstuk 22 112, nr. 2752).
Fiche: Mededeling over de uitvoering van het EU Contingency Action Plan
Brexit
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok

kst-22112-2753
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 112, nr. 2753

1

Fiche: Mededeling over de uitvoering van het EU Contingency
Action Plan Brexit
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstel
Voorbereidingen voor de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit
de Europese Unie op 30 maart 2019: Uitvoering van het Contingency
Action Plan van de Europese Commissie
b) Datum ontvangst Commissiedocument
december 2018
c) Nr. Commissiedocument
COM (2018) 890
d) EUR-Lex
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/
?qid=1546522188968&uri=CELEX:52018DC0890
e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Raad voor Regelgevingstoetsing
Niet opgesteld
f) Behandelingstraject Raad
n.v.t.
g) Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Buitenlandse Zaken, in samenwerking met:
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat,
Ministerie van Financiën,
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
Ministerie van Justitie en Veiligheid,
Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat,
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
2. Essentie voorstel
Met deze derde1 mededeling over voorbereidingen voor de terugtrekking
van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie (hierna: Brexit) schetst
de Commissie het kader waarbinnen de Commissie gelijktijdig met het
uitbrengen van de mededeling, nog een aantal wetgevende maatregelen
op EU-niveau voorstelt om enkel de negatieve gevolgen van een Brexit
zonder terugtrekkingsakkoord zo veel als mogelijk te beperken. Op deze
manier geeft de Commissie verdere uitvoering aan het Contingency
Actionplan van 13 november 2018 met als resultaat dat alle daarin
genoemde wetgevende voorstellen en ontwerp gedelegeerde handelingen hiermee door de Commissie zijn uitgebracht. Wat nog resteert zijn
enkele ontwerpen van uitvoeringshandelingen waarvoor de Commissie
15 februari als deadline hanteert om deze uit te brengen, zodat er nog
voldoende tijd resteert om erover te stemmen in het Comité dat daartoe
bevoegd is. Daarbij geeft de Commissie aan dat ze «blijft monitoren» of
aanvullende (wetgevende) maatregelen nodig zijn.

1

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Europese Raad, de Raad, de
Europese Centrale Bank, het Europees Economisch en Sociaal Comité, het Comité van de
Regio’s en de Europese Investeringsbank, Voorbereidingen voor de Terugtrekking van het
Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie op 30 maart 2019: Uitvoering van het noodplan van
de Commissie, COM(2018)890 d.d. 19 december 2018
Eerdere Mededelingen, getiteld:
• «Voorbereidingen treffen voor de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese
Unie op 30 maart 2019», COM(2018)556 d.d. 19 juli 2018.
• «Voorbereidingen treffen voor de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese
Unie op 30 maart 2019: een noodplan», COM(2018)880 d.d. 13 november 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 112, nr. 2753

2

De Commissie herhaalt in deze mededeling de oproep aan lidstaten om
de eenheid te bewaren en om af te zien van bilateraal overleg, overeenkomsten of arrangementen met het VK, om het goedkeuringsproces van
de terugtrekkingsovereenkomst niet te verstoren, het gelijke speelveld
tussen lidstaten niet in gevaar te brengen, en omdat dit de onderhandelingen met het VK over de toekomstige relatie kan bemoeilijken. Ook
worden de algemene beginselen voor contingency planning uit de
eerdere mededeling van 13 november 2018 herhaald2.
In het hoofdstuk over burgers herhaalt de Commissie de oproep aan
lidstaten tot een genereuze behandeling van VK-burgers die voor de
datum van de terugtrekking van het VK uit de EU (hierna: Brexit-datum) al
in een EU27-lidstaat wonen, en daarbij pragmatisch te werk te gaan. Ze
roept op om aan VK-burgers verblijfsrechten en toegang tot de arbeidsmarkt na Brexit-datum toe te kennen en daarbij ook administratieve en
wetgevende voorbereidingen te treffen voor de uitgifte van een daarbij
behorend verblijfsdocument, uiterlijk eind 2019. Tevens gaat ze in op de
noodzaak van goede coördinatie tussen lidstaten op het gebied van
sociale zekerheid en behoud van opgebouwde rechten voor socialezekerheidsuitkeringen, opgebouwd voor Brexit-datum, met specifieke aandacht
voor tijdvakken van werk of verzekering die opgebouwd zijn in het VK
voorafgaand aan de terugtrekking uit de Unie en het continueren van
export van ouderdomspensioenuitkeringen, ook al wordt het VK een
derde land. Op het gebied van coördinatie van sociale zekerheid roept de
Commissie de lidstaten op om haar advies, zoals gepresenteerd in de
Administratieve Commissie in artikel 50 samenstelling d.d. 20 december
2018, op te volgen bij het vormgeven van nationale contingency maatregelen.
In het hoofdstuk over sectorspecifieke regelingen licht de Commissie een
aantal onderwerpen toe waarvoor bij deze mededeling gelijkwaardigheidsbesluiten, (voorstellen voor) verordeningen en gedelegeerde
verordeningen, of besluiten gepubliceerd zijn, in voorbereiding op een
eventuele no deal Brexit. Over de verordeningen worden aparte
BNC-fiches opgesteld. Een gelijkwaardigheidsbesluit houdt in dat de
Britse wet- en regelgeving, al dan niet tijdelijk, als equivalent aan de
EU-wetgeving wordt gezien. Dit is op sommige terreinen een noodzakelijke voorwaarde voor VK partijen om diensten in de EU27 of aan EU27
partijen te kunnen aanbieden. De onderwerpen zijn:
a) Financiële dienstverlening – een beperkt aantal EU contingency
maatregelen ter bescherming van financiële stabiliteit in de EU27, in
aanvulling op maatregelen van marktpartijen zelf. Financiële instellingen moeten hun klanten over de eigen maatregelen informeren, en
klanten in de EU27 van Britse financiële instellingen met een vergunning in het VK dienen zich erop voor te bereiden dat hun financiële
instelling straks bepaalde diensten niet meer kan verlenen. De
betreffende EU-maatregelen zijn:
– Gelijkwaardigheidsbesluit van de regelgeving voor centrale
tegenpartijen (CCPs) in het VK. Het VK wordt voor 12 maanden
equivalent verklaard;
– Gelijkwaardigheidsbesluit van de regelgeving voor en het toezicht
op Britse central securities depositories (CSDs) voor 24 maanden
op voorwaarde van wederkerigheid en effectieve samenwerking
tussen de toezichthouders de Europese Autoriteit voor Effecten en
Markten (ESMA) en de Bank of England;

2

Zie voor een samenvatting van deze algemene beginselen de Appreciatie van het EU Contingency Action Plan, per brief aan de Kamer gezonden op 7 december 2018 (Kamerstuk 23 987,
nr. 291)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 112, nr. 2753

3

–

Twee gedelegeerde verordeningen waardoor het voor bepaalde
over-the-counter derivatencontracten mogelijk blijft om de
contractpartij in het VK te vervangen door een contractpartij in de
EU zonder dat dit leidt tot nieuwe verplichtingen zoals clearingverplichting of onderpandverplichtingen, mits het originele contract
werd afgesloten voorafgaand aan de inwerkingtreding van de
European Markets Infrastructure Regulation (EMIR). Deze mogelijkheid geldt voor 12 maanden vanaf de terugtrekking van het VK uit
de Europese Unie.
b) Luchtvaart – de Commissie stelt twee (tijdelijke) maatregelen voor om
verstoring van het luchtverkeer bij een no deal Brexit te voorkomen, en
op voorwaarde van wederkerigheid. Nationale maatregelen zijn dan
niet nodig. EU-maatregelen:
– Voorstel verordening bepaalde luchtvervoersdiensten op voorwaarde van reciprociteit;
– Voorstel verordening over luchtverkeersveiligheid waarbij
geldigheid van bepaalde vergunningen tijdelijk verlengd wordt.
c) Wegtransport – een no deal Brexit heeft grote gevolgen voor het
wegtransport, dat beperkt zal zijn tot de mogelijkheden van het
internationale systeem met beperkte quota. De Commissie heeft op
aandringen van de lidstaten een voorstel gedaan voor een maatregel
om dit te voorkomen, en connectiviteit te verzekeren, op voorwaarde
van wederkerigheid. EU-maatregel:
– Voorstel verordening over wegtransportrechten voor
VK-transporteurs tussen grondgebied van het VK en de EU27lidstaten, op voorwaarde van reciprociteit.
d) Douane en goederenexport – bij een no deal Brexit wordt alle
relevante EU wet- en regelgeving voor de import en export van
goederen uit derde landen per direct van toepassing op het VK,
inclusief de controle daarop. Lidstaten moeten erop voorbereid zijn
deze wet- en regelgeving in dat geval per direct toe te kunnen passen.
Ook voor dual use goederen, een nieuw voorstel op verzoek van
lidstaten ten opzichte van wat de Commissie al eerder in november
aankondigde, gaat specifieke regelgeving gelden. EU-maatregelen:
– Gedelegeerde verordening voor opnemen van de zeeën rond het
VK in bepalingen over termijnen voor «summiere aangiften bij
binnenbrengen» en «summiere aangiften bij uitgaan» voor
goederen die vanuit het VK naar de Unie of vanuit de Unie naar het
VK worden verzonden;
– Voorstel tot wijziging van EU Dual-Use verordening door de
verlening van een uniale algemene uitvoervergunning voor de
uitvoer van bepaalde producten voor tweeërlei gebruik uit de Unie
naar het VK.
e) Europees klimaatbeleid – bij een no deal Brexit participeert het VK niet
langer i) in het Europese Emissiehandelssysteem (ETS), wat tot
marktverstoringen in de emissiemarkt kan leiden; en ii) in het
quotasysteem voor het vermarkten van hydrofluorocarbons.
EU-maatregelen:
– Commissiebesluit over tijdelijke opschorting voor het VK van gratis
toewijzing emissierechten, veiling en uitwisseling internationale
kredieten;
– Uitvoeringsbesluit over quotatoewijzing voor fluorkoolwaterstoffen
aan VK-ondernemingen ten behoeve van toegang tot EU27-markt;
– Uitvoeringsverordening met betrekking tot rapportage door
ondernemingen ten behoeve van toekomstige quotatoewijzing op
correcte wijze.
f) Overig – de Commissie wijst erop dat zij met het oog op het volgende
meerjarig financieel kader heeft voorgesteld de grensoverschrijdende
steun voor vrede en verzoening in het grensgebied van Ierland en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 112, nr. 2753

4

Noord-Ierland voort te zetten en te versterken. Ook zijn enkele
noodzakelijke aanpassingen in EU-statistieken voorzien. Maatregelen:
– Verordening om het PeaceIV-programma (Ierland – VK) en
samenwerkingsprogramma Ierland/Noord-Ierland/Schotland tot
eind 2020 voort te zetten;
– Gedelegeerde verordening ter vermelding van het VK als derde
land in EU-statistieken over betalingsbalansen, de internationale
handel in diensten en buitenlandse directe investeringen.
In het laatste hoofdstuk roept de Commissie het Europees Parlement en
de Raad op om ervoor te zorgen dat alle maatregelen uiterlijk op de dag
dat het VK de EU verlaat in werking zullen treden, en roept ze de lidstaten
nogmaals op om de eenheid te bewaren, ook als het om contingency
planning gaat. Een lijst met 14 uitvoeringshandelingen, wetgevingsvoorstellen en gedelegeerde handelingen die zijn aangenomen door de
Commissie is als bijlage toegevoegd aan de mededeling.
3. Nederlandse positie
a) Essentie Nederlands beleid
Het kabinet bereidt zich op alle fronten voor op alle mogelijke scenario’s
voor de terugtrekking van het VK uit de Europese Unie, inclusief het no
deal scenario. Voor bepaalde maatregelen geldt dat deze uitsluitend of bij
voorkeur op EU-niveau genomen kunnen worden. De regering onderschrijft het belang om de eenheid binnen de EU27 te bewaren, en het
goedkeuringsproces en het gelijke speelveld niet te verstoren. Het kabinet
hecht bovendien aan het principe van wederkerigheid ten opzichte van het
VK, wat ook door de Commissie wordt uitgedragen. Over het EU
Contingency Actionplan werd een Kabinetsappreciatie opgesteld en met
een brief aan de Kamer gezonden op 7 december 2018 (Kamerstuk 23 987,
nr. 291).
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
Het kabinet verwelkomt de informatie die de Commissie in deze
mededeling deelt over de uitvoering van haar EU Contingency Actieplan.
De voorstellen laten zien dat de Commissie serieus werk maakt van
EU-inspanningen op het terrein van contingency planning, maar de
regering sluit niet uit dat verdere EU-inzet noodzakelijk zal blijken te zijn.
Het is positief dat bijvoorbeeld het onderwerp wegtransport nu ook in het
contingency actieplan is opgenomen. De inzet om voor 15 februari a.s.
overige aangekondigde ontwerpen van uitvoeringshandelingen vast te
stellen wordt verwelkomd, maar het kabinet zal de uitvoering van de
voornemens kritisch volgen.
De reeks seminars die gaande is voor de EU 27-lidstaten, aangevuld met
extra technische besprekingen en bilaterale gesprekken op alle niveaus,
bieden gelegenheid om op vragen bij de uitvoering van het actieplan de
benodigde antwoorden van de Commissie te krijgen. Parallel daaraan
werkt Nederland in relevante gremia met EU 27-lidstaten en de Europese
Commissie naar tevredenheid samen, om gezamenlijke oplossingen te
vinden die van belang zijn voor de uitvoering van nationale maatregelen
op beleidsterreinen waarop de EU niet bevoegd is, maar waar coördinatie
en afstemming in EU-kader vaak wel wenselijk is.
• Burgers
Het burgerhoofdstuk van de mededeling is in lijn met de fatsoenlijke
oplossing op het gebied van verblijf, toegang tot de arbeidsmarkt en
inburgering, zoals uiteengezet in de brief van de Minister van Buiten-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 112, nr. 2753

5

landse Zaken d.d. 7 januari 2019 over fatsoenlijke oplossing burgers no
deal Brexit (Kamerstuk 23 987, nr. 299). Nederland zal Britse burgers en
hun gezinsleden vanaf de datum van de terugtrekking van het VK uit de
EU voorzien van een tijdelijke verblijfsvergunning, voor de duur van een
overgangsperiode van 15 maanden. Gedurende deze periode worden alle
Britten en hun gezinsleden die voor de terugtrekking van het VK uit de EU
rechtmatig in Nederland verblijven in staat gesteld een aanvraag in te
dienen voor een definitieve verblijfsvergunning, waarvoor dezelfde
toelatingsvoorwaarden gelden als voor EU-burgers zoals geformuleerd in
Richtlijn 2004/38/EG.
De Tweede Kamer wordt op een later moment geïnformeerd over een
meer gedetailleerde invulling van een fatsoenlijke oplossing op het gebied
van sociale zekerheid. Bij deze inhoudelijke invulling zal rekening worden
gehouden met het advies van de Commissie zoals aangekondigd in de
Mededeling.
• Financiële dienstverlening
Op het gebied van financiële diensten beoordeelt het kabinet de door de
Commissie genomen maatregelen als positief. De maatregelen zijn gericht
op terreinen die van belang zijn voor de EU financiële stabiliteit. De
continuïteit van de dienstverlening door Britse CCPs en CSDs wordt van
belang geacht voor EU27 partijen. De genomen maatregelen hebben een
tijdelijk karakter. Daarmee kan worden bezien of de Britse wet- en
regelgeving ook in de toekomst blijft voldoen aan de EU-standaarden. Op
het gebied van CCPs wordt in de EU nog verder gesproken over een
versterkt equivalentieraamwerk met additionele instrumenten om de EU
financiële stabiliteit te borgen door toezicht te kunnen houden op CCPs
gevestigd in 3e landen die voor de EU27 als systeemrelevant worden
gezien.
De gedelegeerde verordeningen die de Commissie heeft gepubliceerd op
het gebied van over-the-counter derivatencontracten maken het aantrekkelijker voor EU27 partijen om derivatencontracten die voorafgaand aan
de inwerkingtreding van EMIR zijn afgesloten met een Britse partij over te
sluiten naar een EU27 partij. De maatregelen zijn ondersteunend aan de
voorbereiding van marktpartijen op de terugtrekking van het VK uit de EU.
• Luchtvaart
Het kabinet verwelkomt EU-inspanningen om op het gebied van luchtvaartveiligheid en luchtvervoer verstoring van de luchtvaartmarkt, in
geval van een no deal scenario, bij voorkeur in EU verband te voorkomen.
Echter, de voorgestelde verordening voor luchtvervoer is niet
onomstreden, omdat deze het gevaar in zich draagt dat daarmee de
bestaande bevoegdheidsverdeling tussen de Unie en de lidstaten op het
gebied van luchtverkeersrechten niet alleen tijdelijk maar ook structureel
zullen worden gewijzigd. Naar aanleiding van vragen van lidstaten heeft
de Commissie aangegeven te willen werken aan een tekst waarin wordt
duidelijk gemaakt dat dit een eenmalige en tijdelijke oplossing is die op
geen enkele manier voorsorteert op toekomstige afspraken. Over het
voorstel voor de luchtvaart zal in een apart BNC-fiche nader op ingegaan
worden.
• Wegtransport
Het wordt als positief beoordeeld dat de Commissie haar rol op dit terrein
op zich neemt in haar Contingency Actionplan. In het voorstel wordt het
vervoerders uit het VK toegestaan bilateraal wegvervoer te verrichten
tussen het VK en de EU op voorwaarde dat deze vervoerders in het bezit
zijn van een door het VK uitgegeven vergunning en zich houden aan de
geldende Europese regelgeving op het gebied van o.m. technische eisen,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 112, nr. 2753

6

sociale omstandigheden en verkeersveiligheid. De Commissie zal
monitoren of het VK gelijkwaardige regels opstelt voor EU-vervoerders
die toegang willen tot de VK-markt en behoudt zich het recht voor om de
afspraken te beperken of stop te zetten wanneer hier niet aan wordt
voldaan of het gelijke speelveld op andere wijze in het geding komt.
Zonder dit voorstel zullen er grote verstoringen ontstaan en er is op korte
termijn geen alternatief om de volledige vervoersvraag tussen de EU en
het VK te accommoderen. Over de EU-verordening wordt een apart
BNC-fiche voorbereid.
• Douane en goederenexport
Op het terrein van Douane geeft de Mededeling duidelijk aan dat het
Douanewetboek van de Unie in volle omvang van toepassing is op het
goederenverkeer tussen het VK en de EU bij een no deal Brexit. Dus zowel
het innen van heffingen en belastingen als het vervullen van formaliteiten
en de controle daarop, zijn vanaf dat moment aan de orde om een gelijk
speelveld te garanderen. Het kabinet steunt de oproep dat de lidstaten alle
noodzakelijke maatregelen moeten nemen om in het geval van een no
deal Brexit het douanewetboek van de Unie en de desbetreffende
voorschriften inzake indirecte belastingen vanaf de terugtrekkingsdatum
op alle in en uitvoer naar het VK te kunnen toepassen en de bestaande
mogelijkheden om de faciliterende maatregelen waarin het douanewetboek voorziet, toe moeten staan. Voorwaarde hiervoor is wel dat
marktdeelnemers aan de eisen hiervoor voldoen en, conform wetgeving,
het verzoek hiertoe -tijdig- hebben gedaan.
• Dual Use goederen
Het kabinet oordeelt positief over het voorstel om het VK toe te voegen
aan de lijst van landen waarvoor de uitvoer van bepaalde dual use
goederen onder een uniale algemene uitvoervergunning valt. Het VK
voldoet aan het profiel van een land met een laag risico. Het uitblijven van
deze maatregel zou leiden tot aanzienlijke extra administratieve lasten
voor de overheid en bedrijfsleven. Op dit onderwerp ontvangt u een apart
BNC-fiche.
• Klimaatbeleid
Het kabinet oordeelt positief over een besluit van de Commissie om het
kosteloos toekennen en veilen van emissierechten door het VK, vanaf
januari 2019 tijdelijk op te schorten. Dit voorkomt mogelijke marktverstoringen, wanneer het VK bij een no deal scenario niet langer deel uitmaakt
van het EU-emissiehandelssysteem, en de door het VK uitgegeven
emissierechten het surplus aan emissierechten op de markt zou
vergroten.
Ook de besluiten over fluorkoolwaterstoffen (gefluoreerde broeikasgassen) zijn positief. Daarmee worden bij een no deal scenario passende
quota aan bedrijven in het VK toegewezen, waarmee zij toegang houden
tot de Europese markt, en worden de rapportageverplichtingen voor
bedrijven aangepast, zodat onderscheid kan worden gemaakt tussen
quota voor de EU en de VK-markt.
• Peace IV
Nederland heeft geen specifieke rol bij de samenwerkingsprogramma’s
tussen Ierland en Noord-Ierland en de maatregelen van de Commissie
hebben voor Nederland geen effect.
• Medische hulpmiddelen
Nederland heeft in EU27 verband aandacht gevraagd voor zorgen op het
terrein van met name medische hulpmiddelen, waar de Commissie tot op
heden geen specifieke maatregelen voor heeft gepland. Uit een presentatie van de Commissie over VK-certificaten voor individuele goederen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 112, nr. 2753

7

blijkt dat er bij een no deal geen nieuwe producten met een CE-certificaat
van een VK Notified Body (NoBo) in de EU verhandeld mogen worden na
Brexit. Deze certificaten dienen na Brexit immers onder toezicht komen te
staan van een EU27 NoBo. Het is niet duidelijk of dit ook geldt voor
nieuwe voorraden van producten die reeds een geldig CE-certificaat van
een VK NoBo hebben en al rechtsgeldig op de EU-markt verhandeld
worden. Dit is met name een punt van zorg bij medische hulpmiddelen,
gezien het belang van adequate beschikbaarheid van medische hulpmiddelen voor de gezondheidszorg. Om eventuele verstoringen in de
continuïteit van toelevering van relevante medische hulpmiddelen te
voorkomen, is Nederland in contact met de Commissie om hier meer
duidelijkheid over te krijgen en om aandacht te vragen voor een eventuele
oplossing in EU27 verband voor dit vraagstuk. Dit laat onverlet dat het in
eerste instantie aan zorginstellingen om zorg te dragen voor adequate
voorraden medische hulpmiddelen en daarover in gesprek te gaan met
hun leveranciers.
c) Eerste inschatting van krachtenveld
De voorstellen van de Commissie zijn over het algemeen goed ontvangen.
De aanpak en mate van transparantie worden gewaardeerd. Het wordt op
prijs gesteld dat de Commissie open staat voor discussie over opnemen
van relevante onderwerpen in haar contingency aanpak, zoals bijvoorbeeld wegtransport en dual use goederen, die inmiddels werden opgepakt
op verzoek van een aantal lidstaten.
• Burgers
De Nederlandse aanpak voor verblijf, toegang tot de arbeidsmarkt en
inburgering, zoals beschreven in de brief van de Minister van Buitenlandse zaken van 7 januari 2019 3, lijkt grotendeels in lijn met de aanpak
van de meeste lidstaten. Een groot deel van de lidstaten heeft hun aanpak
echter nog niet publiek gemaakt. Ook voor sociale zekerheid lijkt brede
steun voor een fatsoenlijke oplossing te bestaan.
• Luchtvaart
De meeste lidstaten steunen een EU-brede oplossing voor het behoud van
vliegverbindingen tussen het VK en de EU bij een no deal Brexit. Vrijwel
alle lidstaten hebben tegelijkertijd zorgen over een verschuiving als
gevolg van het voorstel van uitoefening van bevoegdheden op het punt
van landingsrechten van de lidstaten naar de EU. De Commissie heeft
aangegeven te willen werken aan tekst waarin wordt duidelijk gemaakt
dat dit een eenmalige en tijdelijke oplossing is die op geen enkele manier
voorsorteert op toekomstige afspraken. Enkele lidstaten willen daarnaast
een bredere reikwijdte van het voorstel dan enkel de eerste vier vrijheden.
• Douane en goederenexport
Binnen de EU27 zijn vooral de Noordwestelijke lidstaten, waaronder NL,
erg actief in het voorbereiden van de douanediensten en het ondernemen
van activiteiten om bedrijven voor te lichten en hen praktische handvatten
te bieden. Voor Nederland is van belang dat de Nederlandse havens
blijven fungeren als prioritaire haven van vertrek en haven van binnenkomst voor goederen afkomstig uit, resp. onderweg naar, uiteenlopende
delen van Europa. Wanneer in andere lidstaten de voorbereidingen te kort
schieten, hebben de Nederlandse havens daar last van. Verder werkt
Nederland met de andere EU27-lidstaten samen om in het kader van het
EU Contingency Actionplan tot een gezamenlijke oplossing te komen voor
de continuïteit in toelevering van medische hulpmiddelen.

3

Kamerbrief «Fatsoenlijke oplossing burgers no deal Brexit» (Kamerstuk 23 987, nr. 299)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 112, nr. 2753

8

• Medische hulpmiddelen
Verder werkt Nederland met de andere EU27-lidstaten samen om bij
voorkeur in het kader van het EU Contingency Actionplan tot een
gezamenlijke oplossing te komen om de continuïteit in toelevering van
medische hulpmiddelen te borgen.
4. Grondhouding ten aanzien van bevoegdheid, subsidiariteit,
proportionaliteit, financiële gevolgen en gevolgen op het gebied
van regeldruk en administratieve lasten
a) Bevoegdheid
De grondhouding ten aanzien van de bevoegdheid voor de mededeling is
positief. De Commissie is bevoegd om het Contingency Actionplan van
13 november 2018 verder uit te voeren. De Unie is bevoegd op de
verschillende beleidsterreinen waar de mededeling betrekking op heeft.
b) Subsidiariteit
Buiten de specifieke wetgevende voorstellen die in de mededeling worden
aangekondigd en waarvoor afzonderlijke BNC-fiches worden opgesteld,
heeft het kabinet een positieve grondhouding ten aanzien van de
subsidiariteit met betrekking tot het EU Contingency Actionplan en de
voorgestelde maatregelen daarin. Conform het gestelde in de Appreciatie
over dit actieplan 4, is optreden en coördinatie vanuit de EU op de
terreinen die daarin zijn meegenomen noodzakelijk om ernstige verstoringen in het geval van een no deal scenario te voorkomen. Tegelijkertijd
moet worden gewaakt voor een verschuiving van competenties.
c) Proportionaliteit
Optreden op EU-niveau is vaak noodzakelijk om ernstige verstoringen in
geval van een no deal te voorkomen. Deze maatregelen worden daarom
verwelkomd omdat ze een goede en noodzakelijke aanvulling zijn op de
nationale no deal voorbereidingen. Deze maatregelen zijn geschikt en
gaan niet verder dan noodzakelijk om het doel van het voorkomen van
ernstige verstoringen in geval van een no deal scenario te bereiken.
Tegelijkertijd kan niet worden uitgesloten dat meer maatregelen op
EU-niveau noodzakelijk zullen zijn.
d) Financiële gevolgen
De individuele maatregelen voortvloeiend uit de uitvoering van deze
mededeling kunnen budgettaire consequenties hebben, en Nederland zal
daar kritisch op zijn. Waar van toepassing wordt dit meegenomen in
onderliggende BNC-fiches of in de nationale uitwerking. Voor zover er
consequenties zijn voor de EU-begroting, is de Nederlandse inzet gericht
op een kleiner en gemoderniseerd Meerjarig Financieel Kader (MFK).
Eventuele nationale budgettaire gevolgen zullen worden ingepast op de
begroting van het beleidsverantwoordelijke departement.
e) Gevolgen voor regeldruk, administratieve lasten en concurrentiekracht
De terugtrekking van het VK uit de EU heeft per definitie consequenties
voor overheid, uitvoeringsdiensten, het bedrijfsleven en burgers,
aangezien er meer formaliteiten zullen worden ingevoerd bij grensoverschrijdend verkeer van goederen, diensten en personen.
4

Appreciatie van het EU Contingency Action Plan (COM(2018)880), per brief aan de Kamer
gezonden op 7 december 2018 (Kamerstuk 23 987, nr. 291)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 112, nr. 2753

9

Deze mededeling of de maatregelen daarin leveren niet een hogere, dan
in alle redelijkheid te verwachten, regeldruk of toename van administratieve lasten op. Op bepaalde terreinen zullen de maatregelen de toename
van administratieve lasten, soms tijdelijk, enigszins beperken.
Ook het Europees concurrentievermogen zal veranderen, evenals het
concurrentievermogen van Nederland. Naast bedreigingen levert dit ook
kansen op. Enkele voorstellen in deze mededeling hebben effect op het
concurrentievermogen omdat ze bijdragen tot behoud van een gelijk
speelveldtussen EU-lidstaten onderling, of tussen het VK en de
EU-lidstaten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 112, nr. 2753

10