Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

29 023

Voorzienings- en leveringszekerheid energie

Nr. 84

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN,
LANDBOUW EN INNOVATIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 maart 2011
Hierbij bied ik u het rapport «Gaskwaliteit voor de toekomst»1 aan en zet
mijn beleid over de gassamenstelling uiteen zoals aangekondigd in het
Algemeen Overleg van 1 februari 2011. In dit rapport wordt ingegaan op
de technische gevolgen van veranderende gassamenstelling en de kosten
en de mogelijkheden voor maatregelen om deze zo goed mogelijk in te
kunnen passen in onze energievoorziening. Hiermee voldoe ik ook aan het
verzoek van uw Kamer (kenmerk 29 023-83/2011D11071).
In een eerdere brief aan uw Kamer (Tweede Kamer, vergaderjaar
2010–2011, 29 023, nr. 81) heb ik aangegeven dat de samenstelling van
ons gas in de nabije toekomst gaat wijzigen. Een substantieel aandeel
aardgas in onze energievoorziening is essentieel voor onze energievoorzieningszekerheid. Onvermijdelijk is dan echter dat de samenstelling van
ons gas sterk zal veranderen.
De voornaamste redenen hiervan zijn:
1) het afnemen van de Nederlandse productie van hoogcalorisch gas
(H-gas) uit de Nederlandse kleine velden,
2) een groter aandeel van aardgassen uit andere bronnen zoals Rusland
en Noorwegen,
3) de aanvoer van LNG uit bijvoorbeeld Midden Oosten of Afrika en
4) de productie van biogas en opwerking tot groen gas.

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Nederland zal de komende decennia voor zijn voorzieningszekerheid
afhankelijk blijven van fossiele brandstoffen. Aardgas is onze belangrijkste
fossiele brandstof. Meer dan 50% van de Nederlandse elektriciteitsopwekking is gebaseerd op aardgas. Aardgas kenmerkt zich als schoonste
fossiele brandstof en heeft een uitermate flexibele inzetbaarheid. Hierdoor
blijft aardgas een essentiële plaats innemen in onze energievoorziening
naast andere energiebronnen. Daarnaast speelt aardgas een belangrijke
rol in de verduurzaming van de Nederlandse samenleving. Enerzijds als
drager van duurzame gassen als biogas en waterstof. Anderzijds als

kst-29023-84
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 023, nr. 84

1

brandstof voor flexibele elektriciteitsproductie ten behoeve van de
intermitterende opwekking van wind- en zonne-energie.
Mijn beleid is erop gericht om een zo breed mogelijk aanbod van
verschillende gassen (samenstellingen) in de huidige infrastructuur te
kunnen accommoderen. Deze diversificatie komt ten gunste van consumenten en bedrijven. Uitgangspunt blijft dat bij het toelaten van ander
gas er geen extra risicos mogen zijn voor de veiligheid van burger en
werknemer alsmede de leverings- en voorzieningszekerheid in Nederland
afdoende geborgd zijn.
Een andere gassamenstelling kan effecten hebben op de emissies van
bedrijven. Ik streef naar geen significante effecten ten aanzien van de
emissies. De precieze omvang van de emissies en hoe deze zich
verhouden tot andere onzekerheden in de emissieprognose voor 2020 is
van belang. Nader onderzoek hiervoor is noodzakelijk en essentieel. In
bijlage I ga ik hier nader op in.
Het bijgevoegde rapport beschrijft dat aanpassing bij de eindgebruikers
strategisch de beste keuze is. De onderzoekers geven aan dat juist door
tijdig deze transitie bij de gebruikers te beginnen het nieuwe gas op een
verstandige manier ingepast kan worden. Hierdoor voorkomen we dat
Nederland in Europa een eiland wordt qua gaskwaliteit. We behouden dan
onze belangrijke internationale rol en garanderen ook de gasvoorziening
door import voor onze industrie en huishoudens op de lange termijn. Het
kabinet onderschrijft deze visie en staat aanpassingen aan de kant van de
gebruikers voor als de meest toekomstvaste oplossing.
De studie biedt ook een aantal overwegingen over de verdeling van de
kosten van de transitie onder alle betrokken actoren. De onderzoekers
hebben geconstateerd dat drie factoren veel geld kunnen besparen: tijd,
maatwerk en duidelijkheid over de gassamenstelling in de toekomst. Dit
betekent inspanningen in alle delen van de keten. Daarom hanteer ik drie
uitgangspunten voor mijn beleid:
1. alle gebruikers moeten zich uiteindelijk aanpassen aan de nieuwe
gassamenstellingen,
2. een redelijke transitieperiode is nodig,
3. duidelijkheid over de gassamenstelling.
Ik ben me bewust van de zorgen die er leven bij consumenten over de
verandering in de gassamenstelling. Ik wil benadrukken dat in dit gehele
traject veiligheid en gemak voor de consument voor mij voorop staat. Ik
zal borgen dat consumenten er vanuit kunnen gaan dat zij geen
problemen ondervinden van de veranderende gassamenstelling.
Daarvoor doe ik het volgende.
Ten eerste werk ik er hard aan om voor consumenten en de andere
gebruikers van laagcalorisch gas zo lang mogelijk dezelfde gassamenstelling te garanderen. Met het verlengen van de transitieperiode wil ik
voorkomen dat in de verre toekomst een toestel van een consument niet
meer bruikbaar is. Vooralsnog heb ik deze periode kunnen verlengen van
2011 tot 2021. Ik ben nu in overleg met Gasunie en GasTerra om ook
daarna zo lang mogelijk een ongewijzigde gassamenstelling te
garanderen.
Ten tweede zet ik zo snel mogelijk in op de vervangingsmarkt, conform
het advies in het rapport. De verwachting in het rapport is dat een
aanzienlijk deel van de huidige toestellen (die consument nu in gebruik
heeft dan wel nu op de markt beschikbaar zijn) bruikbaar zullen blijven.
Echter, voor een deel van de toestellen kan het zo zijn dat deze minder

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 023, nr. 84

2

goed bruikbaar zijn bij een veranderende gassamenstelling. Ik vind het
een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de overheid, de toestellenbranche, de gasleveranciers en de netbedrijven om de consument niet
met de ongemakken op te zadelen. Ik zal dan ook het maximale doen om
met de markt tot overeenstemming te komen over een integraal pakket
aan maatregelen die zorgt dat de consument geen nadelige gevolgen
ondervindt van de veranderende gassamenstelling. Hoe ik dat precies zal
doen, zal ik uw Kamer zodra ik weer concrete stappen heb kunnen zetten,
informeren.
Voor de hoogcalorisch gasgebruikers (chemische industrie en e-centrales)
kies ik voor een pakket aan overgangsmaatregelen waardoor regionaal
maatwerk en maatwerk per grootgebruiker mogelijk is. Het door mij
opgerichte Projectbureau Nieuw Aardgas speelt hierin een belangrijke rol.
KEMA-Kiwa-Arcadis geven aan dat deze route de juiste is en dat door het
zoeken van oplossingen bij alle partijen de hoge kosten van de transitie en
mogelijk extreme maatregelen worden vermeden.
In de eerste bijlage1 van deze brief worden de twee transitiepaden
beschreven voor zowel het hoogcalorische gasnetwerk (H-gas) als het
laagcalorische gasnetwerk (G-gas). In de tweede bijlage1 worden de
belangrijkste bevindingen uit het rapport «Gaskwaliteit voor de toekomst»
weergegeven.
Ik ben van mening dat ik met dit pakket aan afspraken en concrete
stappen invulling geef aan mijn regierol. De transitie naar rijkere gassen
betreft een gezamenlijke uitdaging, die we ook gezamenlijk tegemoet
moeten treden.
De minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
M. J. M. Verhagen

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 023, nr. 84

3