Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

27 570 (R1672)

Voorstel van rijkswet van het lid Van Laar tot
wijziging van de artikelen 14 en 38 van het
Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden
(beperken van de mogelijkheid een algemene
maatregel van rijksbestuur uit te vaardigen
zonder wettelijke grondslag daartoe)

Nr. 21

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 december 2016
Naar aanleiding van de brief van de vaste commissie voor Koninkrijksrelaties inhoudende een verzoek om een reactie op het advies van de Raad
van State van het Koninkrijk over het toekennen van de bevoegdheid aan
Statenleden van Aruba, Curaçao en Sint Maarten om een voordracht tot
een voorstel van Rijkswet te kunnen doen (Kamerstuk 27 570 (R1672),
nr. 20) (ingezonden op 23 november 2016) bericht ik u als volgt.
De voorlichting gaat in op het voorstel tot toekenning van het recht aan de
leden van de Staten van Aruba, Curaçao en Sint Maarten om voorstellen
van rijkswet aanhangig te maken bij de Tweede Kamer (initiatiefrecht) en
de beëindiging van het systeem van bijzonder gedelegeerden.
Evenals de Afdeling ben ik van mening dat met zo’n initiatiefrecht de
individuele Statenleden een nieuwe mogelijkheid zouden hebben om de
wetgeving te beïnvloeden met een instrument dat nu ook al toekomt aan
de Gevolmachtigde Minister en in die zin niet nieuw is.
De Afdeling wijst erop dat de voorstellen een betekenisvolle stap vormen
in de richting van een Koninkrijksparlement, en daarmee afwijken van de
structuur en de verhoudingen binnen het Koninkrijk waarvoor met het
Statuut is gekozen. Ik onderschrijf dat standpunt. De discussie over de
invoering van een Koninkrijksparlement loopt al langer. Consensus over
de gewenste wijziging van de structuur zal – gelet op de hierover
bestaande, moeilijk met elkaar te verenigen gezichtspunten – naar
verwachting niet snel bereikt kunnen worden.
Ik deel dan ook de stelling van de Afdeling dat moet worden voorkomen
dat de discussie over structuurveranderingen die door de voorstellen
mogelijk opnieuw leven zal worden ingeblazen, veel tijd en energie gaan
kosten zonder dat, gelet op de bestaande verschillen van opvatting, zicht

kst-27570-21
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 27 570 (R1672), nr. 21

1

bestaat op concrete resultaten terwijl intussen de mogelijkheden die het
huidige Statuut reeds biedt, in belangrijke mate onbenut blijven.
In de conclusie wijst de Afdeling op een mogelijk alternatief, dat beter in
het systeem van het Statuut past. Het Statuut zou in die zin kunnen
worden gewijzigd, dat aan de Staten als geheel van elk der landen het
initiatiefrecht wordt toegekend.
Nu de reeds beschikbare mogelijkheden die het huidige Statuut biedt niet
of weinig worden benut, zie ik in dit stadium echter geen dringende
noodzaak om een wijziging van het Statuut in procedure te brengen.
Daarbij benadruk ik nog de bestaande mogelijkheid die de Afdeling –
evenals de Commissie democratisch deficit in 2009 – noemt, dat de Staten
aan hun regering kunnen verzoeken te bewerkstelligen dat de Gevolmachtigde Minister gebruik maakt van zijn bevoegdheid aan de Tweede Kamer
een voordracht tot een voorstel van wet te doen (artikel 15, derde lid, van
het Statuut).
Ten slotte merk ik op dat de voorlichting feitelijk op initiatief van een
Arubaans Statenlid is gevraagd. Het is interessant om de reactie van de
Caribische landen van het Koninkrijk op de voorlichting te vernemen.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.H.A. Plasterk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 27 570 (R1672), nr. 21

2