1
> Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

De voorzitters van VSNU en HBO-raad

Rijnstraat 50
Den Haag
Postbus 16375
2500 BJ Den Haag
www.rijksoverheid.nl

Onze referentie
428642
Uw brieven van
19 en 20 juli 2012
Uw referentie
VSNU 12/149 U en 12.1988/bs

Datum
Betreft

Uitvoering wet- en regelgeving langstudeerdersmaatregel

Geachte voorzitters,

Naar aanleiding van de rechterlijke uitspraak op 11 juli 2012 zijn de universiteiten
en de hogescholen bij brief van 13 juli 2012 met kenmerk 420537 geïnformeerd
over de gevolgen van de recente wijzigingen in de regelgeving van de
langstudeerdersmaatregel. In uw brieven van respectievelijk 19 juli 2012,
kenmerk 12.1988/bs en 20 juli 2012, kenmerk VSNU 12/149/U uit u uw zorgen
over de uitvoering van deze maatregel zo kort voor de aanvang van het studiejaar
2012/2013. De VSNU geeft tevens aan dat het invoeren van de langstudeerdersmaatregel het beleid van de universiteiten doorkruist dat al jaren gericht is op
beter onderwijs en hogere studieprestaties. De HBO-raad wijst in haar brief
tevens op de gevolgen voor de deeltijd opleidingen als de uitwerking die door
OCW is gekozen wordt gevolgd. U vraagt beiden om duidelijkheid over de
regelgeving op de korte termijn en dat zoveel mogelijk bij de reguliere processen
wordt aangesloten waardoor de administratieve lasten van de instellingen beperkt
blijven. Deze brief is bedoeld om over deze zaken duidelijkheid te geven.
Ik ben mij terdege ervan bewust dat door de uitspraak van de rechter, die door
de studentenbonden is gevraagd, in dit stadium voor alle partijen inzet en
flexibiliteit zal vergen. Zo zal bijvoorbeeld het profileringsfonds voor 1 september
aangepast moeten worden, zal de informatie over de opleiding moeten worden
opgehaald uit de archieven en zullen achteraf wellicht nog correcties nodig zijn
van het collegegeld.
Indien de VSNU, HBO-raad, LSVB en ISO daar de komende weken behoefte aan
hebben, zal het departement, daarbij ondersteund door DUO, alle noodzakelijke
inspanningen leveren om te voorkomen dat studenten en instellingen onnodig
worden belast als gevolg van deze regelgeving.
Waar nodig zullen het departement en DUO nadere informatie verstrekken, opdat
hogescholen en universiteiten hun concrete casusposities ter beoordeling en
verificatie van een juiste interpretatie van regelgeving kunnen voorleggen. Via de
website www.duo.nl is nu al voorzien in uitgebreide informatie over specifieke
aspecten van de onderhavige regelgeving; deze zal aan de hand van de
observaties in uw brieven worden aangevuld.
a

Pagina 1 van 3

Datum

In mijn brief van 13 juli 2012 heb ik aangegeven dat DUO op dit moment niet kan
voorzien in de informatie die de instelling graag zouden willen hebben om te
kunnen beoordelen welk collegegeld aan de deeltijdstudenten moet worden
gevraagd. Deze informatie is alleen bij de instellingen bekend en zoals al door de
instellingen aangegeven is deze informatie niet direct voorhanden. Een door DUO
geautomatiseerd proces is daarom niet op de korte termijn realiseerbaar. DUO
gaat wel op de korte termijn met de instellingen in gesprek op welke wijze de
informatievoorziening voor het studiejaar 2013/2014 geautomatiseerd kan
worden. Dit betekent dat de instellingen voor het studiejaar 2012/2013 zelf aan
de student moeten aangeven voor welk collegegeld deze in aanmerking komt. Ik
kan helaas deze last op dit moment niet wegnemen.

Onze referentie
428642

De VSNU geeft in haar brief aan dat de langstudeerdersmaatregel een korting
betekent van € 400 mln. op het macro-budget van het hoger onderwijs en dat dit
kwalijke gevolgen heeft voor de intensiteit van het onderwijs voor alle studenten.
Het is goed nog eens te melden, dat langstudeerdersmaatregel juist de
mogelijkheid biedt fors te investeren in het hoger onderwijs. Hierover zijn in de
hoofdlijnenakkoorden met de VSNU en de HBO-raad afspraken zijn gemaakt. Het
niet uitvoeren van de langstudeerders-maatregel betekent voor het macro-budget
van het hoger onderwijs juist een korting van structureel ca. € 400 mln.
Ik wijs er nogmaals op dat de Wet verhoging collegegeld langstudeerders door de
wetgever is aangenomen en dat de rechter heeft uitgesproken dat de maatregel
juridisch houdbaar is. De bezwaren die door zowel VSNU als HBO-raad naar voren
gebracht zijn meegewogen in het parlementaire proces. Een door de wetgever
vastgestelde wet kan niet zomaar buiten werking worden gesteld. Daarvoor is
wetswijziging noodzakelijk met het bijbehorende parlementaire proces.
De HBO-raad geeft in haar brief aan dat OCW het recht op een bijdrage uit het
profileringsfonds heeft gekoppeld aan een opleiding die afwijkt van 60 ECTS per
jaar. Daardoor zou elke deeltijdopleiding die niet aan het vereiste voldoet van 60
ECTS per jaar, een niet studeerbare opleiding zijn. Dit beperkt volgens de HBOraad de programmeervrijheid van de instellingen en kan voor specifieke groepen
de aantrekkelijkheid en de kwaliteit van het deeltijd onderwijs schaden.
Ik deel die mening van de HBO-raad niet. De instelling kan nog steeds zelf de
programmeerbaarheid van de opleiding bepalen. De instelling kan bepalen dat de
deeltijdopleiding langer is dan de duur van de voltijdopleiding. Indien een student
daardoor langstudeerder wordt dan heb ik het mogelijk gemaakt dat de student
aanspraak kan maken op compensatie uit het profileringsfonds. Voor deze
categorie deeltijders heb ik middelen toegevoegd aan het profileringsfonds.
Tevens heb ik aangegeven dat ik met ingang van 2017 vraagfinanciering voor het
deeltijdonderwijs wil invoeren. Waarmee het probleem van langstudeerders in het
deeltijdonderwijs zou zijn opgelost.

Pagina 2 van 3

Tenslotte verwijs ik kortheidshalve naar mijn brief van 27 juli 2012, kenmerk
429595 aan de instellingen voor het hoger onderwijs, waarin ik op technische
vragen ben ingegaan die de directie hoger onderwijs en studiefinanciering heeft
ontvangen naar aanleiding van mijn brief van 13 juli jl. Ik ga er vanuit dat de
antwoorden in deze brief ook de antwoorden bevat die u in uw brieven aan mij
stelde. Een kopie van deze brief treft u hierbij aan.

Datum

Onze referentie
428642

De staatssecetaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Halbe Zijlstra

Pagina 3 van 3